Liselotte Roll

Bittere zonde

Inspecteur Kalo-reeks

Uit het Zweeds vertaald door Renée Vink

Uitgeverij De Geus

breda 2015

Oorspronkelijke titel Tredje graden, verschenen bij Alfabeta

Oorspronkelijke tekst © Liselotte Roll, 2013

Nederlandse vertaling © Renée Vink en De Geus bv, Breda 2015

Omslagillustratie © Tracie Taylor/Trevillion Images

Omslagontwerp Studio Jan de Boer

isbn 978 90 445 3250 0

nur 332

Niets uit deze uitgave mag verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt worden door middel van druk, fotokopie of op welke wijze dan ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van De Geus bv, Postbus 1878, 4801 bw Breda, Nederland.

Telefoon: 076 522 8151.

Deze digitale editie is gemaakt naar de eerste druk, 2015.

Donderdag 16 oktober

1

Magnus en Linn lagen er pas ruim na middernacht in. Lange tijd lagen ze zwijgend tussen de lakens heen en weer te draaien. De koele nachtlucht kwam door het open raam naar binnen en bereikte hen in kleine, verfrissende vlagen. Magnus ging op zijn zij liggen. Naast hem voelde hij de onderhuidse spanning van Linn. Ze bewoog niet, maar hij wist dat ze wakker was, dat was te horen aan haar korte ademhaling en te merken aan haar gespannen lichaamshouding.

Hij stak zijn hand uit en raakte haar aan. Haar nachthemd was warm en zijdezacht. Voorzichtig liet hij zijn hand een minuutje op haar heup rusten en die vervolgens strelend een langzame ontdekkingsreis over haar lijf maken. Vermoeid prevelde ze iets. De geur van haar haar maakte hem ongelofelijk opgewonden. Hij kuste haar mond, haar wang en haar hals en al snel lagen ze onder het dekbed tegen elkaar aan. Ze konden elk moment worden onderbroken doordat de kinderen eraan kwamen rennen, maar toch konden ze het niet laten. Al hadden ze de afgelopen jaren nog zo veel meegemaakt, de passie was er nog.

Al snel lagen ze uitgeput naast elkaar. Linn gaf Magnus een kus op zijn wang. Zijn stoppelbaard prikte enigszins tegen haar lippen. Een smalle streep maanlicht drong door de luxaflex heen en onthulde zijn knappe gezicht, de grote, groene ogen die zo vastberaden konden kijken en het verwarde, donkere haar waarin dunne streepjes grijs zichtbaar werden. Niets wees er nog op dat hij ooit een schriel jochie met een dikke bril was geweest. Hij had alles wat een man hoorde te hebben. Linns moeder had hem eens een echte bink genoemd, en zo dachten de meeste anderen er waarschijnlijk ook over. Linn zag alleen maar iemand van wie ze hield. Ze was nooit bijster in mannelijk en vrouwelijk geïnteresseerd geweest.

‘Ga maar slapen, we worden vast snel gewekt’, fluisterde hij teder.

‘Mmm …’ Linn begon al in te dommelen. Door de fijne kraaienpootjes bij haar ogen zag ze er zelfs vrolijk uit als ze sliep.

Magnus zette de wekker. Morgen moest hij weer werken. Hij slaakte een teleurgestelde zucht. Telkens als hij een paar dagen thuis was geweest, viel het hem zwaar om weer aan het werk te moeten. Dat gaf hem op een of andere manier het gevoel dat hij zichzelf geweld aandeed. Een gevoel dat ergens in zijn maagstreek begon en vervolgens een lichte druk op zijn borst uitoefende. Waar was al die motivatie toch gebleven? Hij was er zo trots op geweest dat hij politieman was en had het zo fijn gevonden om mensen te helpen. Nu voelde het alleen nog maar alsof hij stront probeerde om te roeren zonder er al te veel van over zichzelf heen te krijgen.

Zijn gevoelens werden een kleffe brij. Zijn teleurstelling en woede over het egoïsme van de mens vermengden zich met zijn verdriet over alle beschadigde mensen die er op de wereld waren. Hoe was een doodgewone jongen uit een buitenwijk hierin terechtgekomen? Wat moest hij er naïeve dromen op na gehouden hebben. Het enige wat de tijd had uitgewezen, was dat niets er beter op werd. Het kwaad was onaantastbaar. Het leek net het snoeien van appelbomen: het volgende seizoen waren er altijd weer meer nieuwe scheuten dan het vorige. Gestoorde ouders gingen door met gestoorde kinderen grootbrengen en dat ging zo door tot in het oneindige. De criminelen die hun daden niet aan een verkeerde opvoeding konden wijten waren nog erger, die waren over het algemeen pas echt gestoord. Maar als hij geen politieman zou zijn, wat moest hij dan? Hij had geen idee.

Hij trok het dekbed dichter om zich heen en keerde zich terneergeslagen naar Linn toe. Er was een blonde haarlok over haar wang gegleden. Voorzichtig schoof hij die opzij. Wat was het heerlijk dat zij er was. Dat hij iemand had gevonden die werkelijk mens was. Ze was intelligenter dan hij, maar daar zat hij niet mee. Met haar uitbundigheid en haar originele visie op de meeste zaken zette zij hem op scherp, terwijl hij haar rust gaf. Dat was de stilzwijgende afspraak, en het werkte.

2

‘Moa en Elin hebben een bacteriële infectie opgelopen.’ Magnus spreidde verontschuldigend zijn handen.

Hij was twintig minuten te laat en zijn collega Roger Ekman keek hem chagrijnig aan terwijl ze het Forensisch Instituut in liepen.

Magnus’ donkere haar stond alle kanten op en hij had blauwe wallen onder zijn ogen. Om de een of andere reden kreeg hij de indruk dat Roger dat leuk vond.

‘Dit wordt geen lolletje’, zei Roger.

‘Hoezo? Is het erger dan anders?’

‘Ja, het lijk is in een volkstuinhuisje gevonden, dat zul je wel gehoord hebben, neem ik aan, maar er was iets met de manier waarop het erbij lag en zo. Gemarteld, met touwen op de keukentafel vastgebonden.’

‘Juist ja.’ Magnus keek somber.

Roger keek naar zijn vuile gympen.

‘Maar nu ben je er in elk geval weer … of neem je nog meer zorgverlof op?’

‘Nee, Linn is de rest van de week thuis.’

Plotseling was Magnus de norse insinuaties van Roger spuugzat. Ze werkten nu al bijna twaalf jaar samen en hun verstandhouding was aan schommelingen onderhevig. Op de beste momenten kon Roger een goede vriend zijn, maar vaak was hij ook een vervelende klootzak die Magnus in de wandelgangen liever ontweek. Maar zo zat het waarschijnlijk met relaties, die kwamen bij hem eigenlijk nooit zo goed op de rails. Als iemand te vertrouwelijk werd, reageerde hij vaak wat stijfjes en onzeker, behalve natuurlijk bij Linn.

Roger kuchte.

‘Nou, dan zal ik je een beetje bijpraten. Het slachtoffer heet Erik Berggren. Hij was even in de veertig, liep in de ziektewet, was alcoholist, had een lichte ontwikkelingsstoornis. Hij schijnt in dat huisje gewoond te hebben. Het is van zijn bejaarde moeder.’

Magnus knikte.

‘Wat vonden de buren daarvan?’

‘Die schijnen wat pogingen gedaan te hebben om hem weg te krijgen, maar het lijkt erop dat niemand echt last van hem heeft gehad.’

‘Mensen kunnen zulke zeurpieten zijn. Tja, nu hoeven ze zich er in elk geval niet meer over op te winden.’ Magnus lachte scheef en opende de deur naar de sectiekamer.

Het licht in de kamer was kil, maar Eva Zimmer, de gerechtsarts, straalde als een warme zon toen ze opkeek van het lichaam dat voor haar lag. Met een brede glimlach ontblootte ze haar charmant scheve gebit.

‘Wat een heerlijke dag, hè? Wat een zon!’

Ze nam een grote hap van een kaneelbroodje.

‘Willen jullie er ook een? Ik heb er een heleboel gekocht.’

Magnus noch Roger had op dat moment erg veel zin in een broodje.

‘Zelf weten, maar dit zijn niet van die droge dingen uit de supermarkt. Deze komen van de banketbakker.’

De inspecteurs glimlachten.

De gerechtsarts draaide zich om naar de snijtafel achter haar en trok met een dramatische ruk het laken weg.

Even kwam Magnus’ maag in opstand. Op de tafel lag een naakte man. Zijn huid zat vol vochtblazen en was op bepaalde plaatsen helemaal weg, zodat het rode vlees zichtbaar was.

‘Stuitend, hè?’ Eva schudde treurig haar hoofd. ‘Zijn moordenaar heeft kokend water over hem heen gegoten voordat hij stierf, hij is domweg verschroeid.’

Magnus dwong zichzelf zich te concentreren op het lijk, dat zo wit was als een wassen beeld.

‘Alleen maar van onderen …’ merkte hij met een blik vol walging op.

‘Wat is dat daar?’ Roger wees op een steekwond in de borst.

‘Ja, dat is waarschijnlijk wat hem fataal is geworden’, opperde Magnus.

‘Ik bedoel de vorm natuurlijk, die is ongewoon.’

Eva gooide haar hoofd in haar nek.

‘Ik heb er verder nog niet naar kunnen kijken, maar de vorm is inderdaad ongewoon. Ik kom er te zijner tijd op terug … en dan meld ik ook hoelang hij al dood is, dat zal een kleine week zijn, vermoed ik zo.’

Roger boog zich over de wond heen om die te bekijken. Achter zijn bril met het zware montuur lichtte de belangstelling op.

De rest van de ochtend wijdde Magnus aan routineklussen, bijvoorbeeld het zoeken naar Erik Berggrens sleutels, zijn pas en zijn papieren. Normaal gesproken zou hij ook de transacties op de creditcard van het slachtoffer en het mobiele verkeer op zijn telefoon hebben nagetrokken, maar in Erik Berggrens geval was er geen mobiel of creditcard. Erik leek iemand te zijn geweest die volledig buiten de normale samenleving had gestaan.

Magnus was net weer achter zijn bureau gaan zitten toen hij merkte dat de kriebels in zijn benen erger waren dan anders. Hij moest eigenlijk een afspraak bij de dokter maken om ernaar te laten kijken, maar al had hij nu al maanden last van dat vervelende gevoel, in een bezoekje aan de dokter had hij al helemaal geen zin.

Hij gluurde naar de mobiele telefoon op zijn bureau, waarop drie nieuwe voicemails oplichtten. Ze waren alle drie van Linn, en haar stem klonk bij elke mededeling vermoeider. Hij zou het liefst naar huis gaan om haar te helpen, maar Roger zou waarschijnlijk woest worden als hij er zelfs maar over begon, dus klemde hij zijn kaken op elkaar.

Magnus was zich er volledig van bewust dat hij de grens van wat op het werk nog als redelijk gold, allang had bereikt. Hij kwam bijna altijd te laat, ging vroeg weg en laste bovendien extra lange pauzes in, puur om even zijn kantoor uit te komen. Niet dat hij een slechte politieman was, hij was alleen zo vreselijk moe en leeg. Het was een wonder dat Linn en hij het hadden opgebracht om vannacht te vrijen, dacht hij. Ronduit een wonder.

3

Rond de lunch werd de aanwezigheid van de zon achter het dichte wolkendek voelbaar. Magnus liep een paar volle restaurants voorbij en koos toen voor een Indiër op Kungsholmen. De snoeren gekleurde lichtjes langs de wanden brachten hem onmiddellijk in een soort kerststemming. Een sterke kruidengeur hing als een nevel in het restaurant en het doffe geroezemoes was zo compact dat het bijna te snijden was. Hij was tevreden, al wist hij dat hij na afloop maagpijn zou krijgen. Dat kwam door de chili, maar die was zo lekker dat hij daar lak aan had.

Ook al at hij altijd veel van alles, hij had voortdurend honger. Dat lag waarschijnlijk aan zijn spijsvertering. Op school was hij tot aan de bovenbouw de kleinste en magerste leerling van de klas geweest. De anderen hadden hem het Geraamte genoemd. Maar de traditionele chocolademelk en goed belegde boterhammen hadden het gewenste effect gehad, en al had de schoolverpleegkundige beweerd dat hij qua lengte altijd aan de onderkant van de groeicurve zou blijven, als puber was hij de hoogte in geschoten tot hij twee meter was. Nu herinnerden alleen zijn dunne kuiten nog aan zijn oorspronkelijke lichaamsbouw.

Trillerig van de honger schoof hij zijn kloeke gestalte het volle restaurant in en liet zich aan een tafeltje helemaal achterin zakken.

Hij had net een dampende tikka masala voor zijn neus toen Roger belde.

‘We hebben de uitslag. Zo meteen is er een bijeenkomst.’

‘Maar … ik heb net mijn eten gekregen.’

‘Werk dat dan maar snel naar binnen, want de anderen zijn er al.’

Magnus wreef neerslachtig over zijn gezicht.

‘Oké, ik kom eraan.’

Hij nam drie snelle happen en stond op om af te rekenen.

4

Magnus, Roger en de nog vrij nieuwe inspecteur Sofie Eriksson zaten op een kluitje met elk een kop hete koffie voor zich, toen commissaris Arne Norman het vergaderhokje in stapte. Hij oogde tevreden. Omdat hij pas terug was van de Canarische eilanden stak zijn haar wit en glanzend af tegen een huid die bijna chocoladebruin was van de zon.

‘Welkom allemaal. De grote vergaderkamer was dubbel geboekt. Het is hier een beetje benauwd, maar het gaat vast wel lukken’, zei Arne glimlachend.

Sofie wierp hem een waarderende blik toe en Magnus kon het niet laten om te denken dat ze zich wat overdreven gretig op haar werk stortte, maar aangezien Arne van kontlikkers hield, zou ze hoogstwaarschijnlijk een van zijn favorieten worden.

‘Ik zal de zaak proberen samen te vatten’, begon Arne. ‘Als jullie vragen hebben, stel die dan na afloop, ik raak snel afgeleid als ik onderbroken word. Om te beginnen wil ik de voorhoede een pluimpje geven. Ze hebben de eerste vierentwintig uur na de vondst van het lijk goed werk gedaan, dus nu wij het overnemen hebben we een uitstekend fundament om op voort te bouwen. Helaas zijn we maar met zijn vieren, de rest werkt aan de moord op die neonazistische klokkenluider die ze vorige week in Nacka hebben gevonden. Als ik kan zal ik zo snel mogelijk nog een andere rechercheur proberen los te peuteren.’

Arne pakte een pen en begon op een groot whiteboard op de muur te schrijven.

‘Ja, het slachtoffer heet dus Erik Berggren en is iets meer dan vierentwintig uur geleden in het volkstuinhuisje van zijn moeder in Eriksdalslunden aangetroffen. De man die hem heeft gevonden is een gepensioneerde it’er die Lennart Wingedahl heet. Hij heeft het naastgelegen volkstuintje en voor zover wij weten is hun enige relatie dat ze buren zijn.’

Magnus trok zijn ene wenkbrauw op.

‘Hoe is hij gevonden?’

‘Volgens Wingedahl stond de deur van Eriks huisje al een paar dagen in de wind te klapperen en is hij er uiteindelijk maar naartoe gegaan om te kijken wat er aan de hand was.’

‘Wanneer dan?’

‘Gisterochtend. Naar het schijnt was hij in zijn volkstuintje om zijn winterappels te plukken. Hoe dan ook, toen hij langs Eriks huisje kwam, besloot hij om er even binnen te kijken, en toen zag hij het slachtoffer vastgebonden op de keukentafel liggen. Allemaal volgens de getuigenverklaring die hij gisteren heeft afgelegd. Hij komt vanmiddag hier en dan ondervragen we hem natuurlijk nog eens.’ Arne keek Roger uitnodigend aan. Die bromde met tegenzin: ‘Ja hoor, dat doe ik wel.’

‘Mooi. Wingedahl heeft maar een paar stappen het huisje in gedaan, beweert hij, dus de plaats delict kan nog iets opleveren. Het hele tuintje en het grindpad daarvoor zijn afgezet en de technische recherche is uiteraard al langs geweest.’

Magnus nam een slok koffie en probeerde meer belangstelling te veinzen dan hij voelde. Dat dronkenlappen om zeep werden geholpen, was niet echt ongebruikelijk, en ook al wilde hij het zelf niet toegeven, hij hield er in gedachten een zekere rangorde op na. Het ergste was natuurlijk wanneer kinderen iets overkwam. Om dode alcoholisten van middelbare leeftijd huilde hij zelden tranen met tuiten.

Arne vervolgde: ‘Het lichaam heeft er ongeveer een week gelegen. Sectie wijst uit dat hij vermoedelijk aan de steekwond is overleden, maar dat hij daarvoor met heet water aan zijn geslachtsdelen is gemarteld, hij heeft daar ernstige brandwonden. Of hij buiten bewustzijn was toen hij werd vermoord, weten we niet.’

‘Oké, nog meer?’ Roger boog zich naar voren.

‘Ja, ze hebben ook het ontbindingsvocht in zijn ogen onderzocht. Het alcoholpercentage in Eriks lichaam rees de pan uit, maar dat komt natuurlijk ten dele door de lichaamsflora, die vormt zoals bekend postmortaal nogal wat alcohol.’

Magnus voelde walging opkomen.

‘Maar waarom moeten ze per se in de ogen zitten pulken, er zal toch overal wel wat ontbindingsvocht zitten?’

Arne haalde zijn schouders op.

‘Daar is het blijkbaar het zuiverst. In elk geval kunnen we ervan uitgaan dat Erik bij zijn dood zo dronken was als een kanon, en buurman Lennart Wingedahl beweert dat hij daar niet van opkijkt.’

Arne liet zijn blik over het groepje gaan. Tot zijn teleurstelling peuterde Magnus zonder veel interesse aan de zijkant van zijn notitieblok en keek Roger verlangend naar de deur.

Hij zuchtte.

‘Tja, en verder heeft Eva Zimmer de wond in zijn borstkas onderzocht. Ze weet het nog niet zeker, maar het moordwapen is geen mes en ook geen schroevendraaier. Ze komt er later op terug. Verder weten we nog niet zo veel. De technici zijn nog met hun analyses bezig. Ik stel voor dat wij doorgaan met mensen ondervragen.’

Hij richtte zich tot de groep.

‘Sofie, kun jij in onze registers naar vergelijkbare gevallen zoeken en daarnaast natrekken met wie Erik Berggren zoal omging?’

Sofie knikte.

‘Roger, jij verhoort zoals gezegd Wingedahl, en als je toch bezig bent, kun je daarna vast wel de andere volkstuinhouders doen.’

‘Dat gaat een eeuwigheid duren, er zijn ongeveer honderdveertig huisjes’, wierp Roger tegen.

‘Heb je iets beters te doen?’

Roger schoot abrupt uit zijn stoel en stond op.

‘Nee.’

‘Nou dan.’

Arne trok zijn gezicht in de plooi, hij had niet graag dat de anderen zagen hoe nerveus hij werd van dit soort kleine schermutselingen.

‘Magnus, kun jij de moeder van het slachtoffer op de hoogte stellen? Ze heet Gunvor Berggren en ze woont in bejaardentehuis Vårdbo in Åkersberga … Zie ook wat informatie uit haar los te krijgen’, voegde hij er zwakjes aan toe.

5

Al scheen de zon, er hing een bijtende kou in de lucht. Het was of de winter op de loer lag en wachtte tot hij met zijn ijzeren vingers de roodgloeiende herfst kon grijpen om die de nek om te draaien. Magnus wist niet zeker of hij zich ertoe zou kunnen brengen om uit te zien naar de grauwwitte verdovingstoestand van de natuur, of zoals gewoonlijk linea recta een winterdepressie in zou stappen om daar vervolgens in te blijven hangen.

Hij haalde de plattegrond uit het handschoenenvakje en zocht mistroostig het adres op. Vårdbo lag bij het centrum van Åkersberga, het zou niet moeilijk te vinden zijn. Dat het hem onaangenaam te moede was, kwam meer door zijn opdracht.

Hij schudde zijn hoofd om de gedachte aan Gunvors reactie op zijn doodsbericht uit te bannen. Daarna pakte hij zijn mobiel en belde naar huis.

‘Dag schat.’ Linns stem klonk dun.

‘Hoe gaat het?’

‘Monica gaat boodschappen voor ons doen.’

‘Waarom?’

‘Nou, bijvoorbeeld omdat ik en de kinderen ziek zijn en ik onmogelijk twee koortsige kinderen mee op sleeptouw naar de winkel kan nemen.’ Linns stem klonk enigszins scherp. ‘Ik heb het hier nogal moeilijk, weet je. Het is toch zeker prima dat ze dat heeft aangeboden?’

Zijn slechte geweten schrijnde als een horzelbeet, maar omdat hij machteloos stond, raakte hij vooral geïrriteerd. Het leek hem geen goeie zaak wanneer de buren moesten opdraven om te helpen. Ze hadden zich altijd zelf weten te redden.

Er waren geen grootouders die hulp konden bieden. Magnus’ moeder zat in een verzorgingstehuis en zijn vader was allang dood. Aanvankelijk was het lastig geweest om niemand te hebben die kon inspringen, maar inmiddels waren ze er zo aan gewend dat zelfs de problemen routinematig werden opgelost.

Linn had geen contact met haar ouders meer. Op een bepaald moment had ze het punt bereikt waarop ontmoetingen met hen zo’n bezoeking voor haar werden dat de kinderen eronder gingen lijden. Toen had ze besloten met hen te breken. Dat was haar zwaar gevallen, en dat deed het nog steeds, maar vóór die tijd was het erger geweest. Vanaf welk moment hijzelf genoeg had gekregen van zijn veeleisende schoonouders wist hij niet meer. Misschien nadat zijn schoonvader met de kinderen naar de dierentuin was gereden terwijl hij te veel alcohol ophad, of misschien nadat ze hem naar de Spoedeisende Hulp hadden moeten brengen omdat hij drank en slaappillen door elkaar had gebruikt. Hoe dan ook, het deed er niet meer toe; het hoofdstuk schoonouders was wat hem betrof afgesloten.

‘Hallo! Magnus, ben je daar nog?’ riep Linn luidkeels in de hoorn.

‘Ja, sorry, ik zat even na te denken. Aardig van Monica dat ze dat heeft aangeboden.’

‘Ja, dat vind ik ook.’

‘Ik ben naar Åkersberga om iets af te handelen, maar daarna kom ik zo snel mogelijk naar huis.’

‘Oké.’ Aan het andere einde klonk Linns stem ver weg.

‘Redden jullie je nu?’

‘Ja … al is dit de vervelendste ziekte die de kinderen ooit gehad hebben, vind ik. Maar Moa heeft nu in elk geval een poosje geslapen. Hoe gaat het met jou?’

‘Net als anders.’

‘Een crime, dus. Misschien kunnen we vanavond wat wijn drinken en naar een film kijken?’ Linns veerkracht kwam weer terug.

‘Dat zou gezellig zijn, ik kan onderweg naar huis wel boodschappen doen.’

Magnus hing op. Het was gaan regenen en de weg werd glad en glanzend. Hij zette het nieuws op de radio harder.

Een vrachtwagen toeterde aan één stuk door. Voor hem doemde het centrum van Åkersberga op, of liever gezegd, een enorme bruine garage. Magnus boog scherp af over het spoor en reed verder langs het Åkerskanaal. Aan de overkant was in de motregen een baksteenrood gebouw te zien dat in alle opzichten aan de standaard voor bejaardentehuizen voldeed: groot, aftands en lelijk. Zo meteen moest hij het doodsbericht brengen. Om een of andere reden klonk geen enkele formulering ooit goed. Het was een beproeving en het enige wat je zeker wist, was dat het onaangenaam zou worden – zelfs voor hem.

Het was even voor vieren toen hij voor de ingang van het verzorgingstehuis parkeerde en uit zijn auto stapte.

De intercom knetterde en meteen daarop was een lichte mannenstem te horen: ‘Hallo?’

‘Hallo. Ik ben Magnus Kalo, politie Stockholm, recherche …’

Er klonk een piepje en de deur ging automatisch open. De ziekenhuisachtige omgeving en de linoleumlucht herinnerden hem aan de vergankelijkheid van alle dingen en hij voelde zijn moed een eindje richting zijn schoenen zakken.

Een jonge, geblondeerde vrouw met een enigszins rood aangelopen gezicht dook in de hal op. Ze had kort haar en een wijnrood jasje van een model dat hij sinds de jaren tachtig niet meer had gezien. Ze stak haar hand uit.

‘Hallo. Lise Evertzon. Ik ben de personeelschef. Jij bent van de politie?’

‘Ja, ik heb treurig nieuws voor Gunvor Berggren, haar zoon is helaas overleden.’

Lises gezicht leek nog iets roder te worden, maar ze herstelde zich snel.

‘Wat akelig.’

‘Ja.’

‘Gunvor woont op de eerste verdieping en zit in haar kamer televisie te kijken. Ik moet je wel zeggen dat ze dement is, dus het is niet zeker dat ze het snapt …’ Lise zweeg even, alsof ze zich schrap zette voor een moeilijke vraag. ‘Is het echt nodig haar dit te vertellen? Ze heeft niet zo lang meer, moet je weten.’

Op Magnus’ gezicht verscheen een verontschuldigende grimas.

‘Helaas moet de familie op de hoogte worden gesteld.’

Lises gezicht betrok.

‘Jammer’, zei ze kortaf.

‘Ja, helaas.’

‘Ze heeft kamer veertien. Als je klaar bent, wil je dat dan hierbeneden even bij mij komen melden? Het kan zijn dat ze na afloop hulp nodig heeft.’

‘Ja, dat zal ik doen.’ Magnus was al half de lift in gestapt. Hij wilde het allemaal zo snel mogelijk achter de rug hebben.

Gunvors kamer bevond zich achter in de gang op de eerste verdieping. Magnus gaf een bescheiden klopje op de deur, maar er kwam geen reactie, dus deed hij de deur op een kier open.

‘Hallo, Gunvor!’ zei hij voorzichtig.

Geen antwoord. Magnus deed open en stapte naar binnen. Een zurige lucht van oude, stoffige meubels en urine sloeg hem tegemoet, merkbaar onderstreept door die weezoete, steriele ziekenhuislucht waar hij zo’n hekel aan had. Hij probeerde zijn adem in te houden. De luxaflex was neer en afgezien van het blauw flakkerende licht van de televisie, waarop een reclame voor een of andere huidcrème te zien was, was het donker in de kamer. Een paar in steunkousen gestoken voeten staken naar voren van achter de televisiestoel, die met de rug naar hem toestond.

Even dacht hij dat Gunvor Berggren ook dood was, maar toen hoorde hij haar zachtjes rochelen. Hij deed een paar stappen naar voren.

‘Dag Gunvor. Ik ben Magnus Kalo, recher…’ Hij bleef abrupt staan. Kon niet bevatten wat hij zag.

De vrouw die uitdrukkingsloos naar hem terug staarde, had bloedspatten op haar gezicht en haar onderlijf was een vormeloze massa rood vlees. Ze keek hem verward aan. Haar ogen verrieden geen pijn, maar stonden leeg en vragend.

Magnus had een gevoel of zijn maag zich ging omdraaien. Hij tilde Gunvor Berggrens tengere lichaam op en schreeuwde. Zijn stem klonk schor en jammerlijk dun, maar de hulp kwam wel.

Vrijdag 17 oktober

6

‘Mama!’

Moa lag te schreeuwen in haar bed. Pas als de eerste hapjes ontbijt goed en wel in haar maag zaten, zou ze ophouden. De rest van de familie had in dit stadium alle gedachten aan slaap doorgaans al opgegeven.

Nadat Linn zich moeizaam naar de andere kant van het bed had omgedraaid, gaf ze Magnus een harde por.

‘Ga jij maar’, mompelde ze. ‘Ik ben er vannacht al vier keer uit geweest.’

‘Maar ik ben gisteren toch opgestaan’, zei Magnus.

Linn draaide zich om en trok de deken over haar hoofd.

‘maaaamaaa!’

Magnus rolde uit bed. ’s Nachts deden ze dit bij toerbeurt, maar uiteindelijk moest Linn er bijna altijd uit komen. Noch Moa, noch Elin wilde dat hij bij ze kwam als ze ’s nachts riepen, en als hij het toch probeerde liep het er meestal op uit dat ze als waanzinnigen schreeuwden totdat Linn kwam.

Moa zat rechtop in haar bed toen Magnus binnenkwam en keek hem boos aan.

‘Ik wil dat mama komt. alleen mama!’

Magnus fronste diep en zuchtte. Het gekriebel in zijn benen had hem de halve nacht uit de slaap gehouden en hij voelde zich ongelofelijk moe. Hij was gek geworden van het gevoel dat er duizend mieren onder zijn huid rondmarcheerden, maar hij had nog niets tegen Linn gezegd. Dat kwam omdat hij precies wist wat er dan zou gebeuren. Ze zou zich onmiddellijk op de computer storten en een heleboel mysterieuze ziektes tevoorschijn googelen die met zijn symptomen overeenkwamen, en vervolgens zou ze hem zijn kop gek zeuren om een afspraak bij de dokter te maken. Nee, hij kon beter zijn mond houden, en eigenlijk maakte hij zich niet zo veel zorgen. Hij was pas vijfendertig en in goede conditie. Wat het ook was, het zou vanzelf wel overgaan.

‘Mama slaapt, ze heeft slaap nodig’, probeerde hij, en hij verwachtte een hernieuwd woedegebrul, maar toen ging de deur open en kwam Elin in haar groene pyjama binnentrippelen.

‘Ik wil niet slapen’, zei ze met een vastberaden gezicht.

Moedeloos keek Magnus naar zijn dochters, die zich al op elkaar hadden gestort en door het bed rollebolden.

‘We staan op, het is ochtend’, zei hij.

7

Er hing een lichte verrottingslucht toen Magnus een paar uur later Rogers kamer in stapte. Het bureau van zijn collega was zoals gewoonlijk bezaaid met papieren, colablikjes en half opgegeten croissants. Magnus zweette. Het slaapgebrek van die nacht, gecombineerd met het bezoek van gisteren aan het verzorgingstehuis, had hem behoorlijk aangepakt, en hij had het gevoel dat de kamer deinde. Hij zonk op een stoel en streek met zijn handen over zijn gezicht. De beelden van de bloedende Gunvor draaiden zich telkens opnieuw af in zijn hoofd. Er was iets met haar ogen geweest, iets heel erg … verbaasds.

Roger boog zich over zijn bureau heen.

‘Gaat het wel goed met je?’

‘Ja, ik ben alleen een beetje moe.’

‘Het moet behoorlijk onaangenaam zijn geweest.’

Magnus knikte kort. Hij had het verhaal van zijn bezoek aan het verzorgingstehuis al grotendeels verteld en had niet het gevoel dat hij het nog eens hoefde af te draaien.

Roger liet het onderwerp onmiddellijk varen. Hij wist dat het geen zin had om druk op zijn collega uit te oefenen. Soms leek Magnus net iemand uit een ander tijdperk, een wereld waarin je minstens twee glazen Finse brandy en een uitgebreid bezoek aan de sauna nodig had om over je gevoelens te kunnen praten.

‘Ik heb de afdeling Spoedeisende Hulp van het ziekenhuis in Danderyd gesproken’, zei hij in plaats daarvan. ‘Ze hebben het ouwe mensje naar de intensive care gebracht. Ze maakt het naar omstandigheden goed en lijkt niet te begrijpen wat haar is overkomen. Misschien het enige pluspunt van dementie?’

Magnus glimlachte scheef.

‘De artsen zeggen dat ze ergens van onder invloed was toen ze werd binnengebracht’, vervolgde Roger.

‘Waarvan?’ Magnus trok verbaasd zijn wenkbrauwen op.

‘Een hoge dosis van een of andere pijnstiller, waarschijnlijk om te zorgen dat ze zich stilhield terwijl ze werd gemarteld.’

‘Wat is de stand van zaken?’ zei Magnus vermoeid.

Roger leek plotseling ouder dan zijn vijfenveertig jaar. Hij dempte zijn stem.

‘Haar onderlichaam is met kokend water verbrand, zo’n beetje hetzelfde als bij haar zoon, derdegraadsbrandwonden. De pan stond nog op het fornuis, die was droog gekookt.’

Magnus knikte bekommerd. Hij had alles al gezien.

‘Een seniel oud mensje, dat is toch …’ Hij zweeg en klemde zijn kaken op elkaar. ‘Waarom mocht ze blijven leven, denk je?’

Roger haalde zijn schouders op.

‘De dader werd waarschijnlijk gestoord … misschien door jou? Ik heb het personeel ter plaatse verhoord, maar niemand heeft kennelijk iets gezien. Afgezien van een verpleeghulp die een vrouw uit Vårdbo heeft zien weglopen, een poosje nadat jij was geweest.’

‘Hoe zag die vrouw eruit?’ Magnus’ spitste zijn oren. Gunvor met de grote ogen stond in zijn geheugen gegrift. Dit was godgeklaagd. Het laatste wat een oud mens op aarde meemaakte, hoorde geen krankzinnige wandaad te zijn. Hij voelde een overweldigend verlangen bij zich opkomen om iemand voor zijn bek te slaan, wie dan ook.

‘Sjaal om haar hoofd, donkere kleding, verder geen signalement.’

‘Hebben we een exact tijdstip voor die getuigenverklaring?’

‘Tja, ze is ongeveer tien minuten na jouw komst weggegaan.’

‘Dat kan dan wel kloppen.’ Magnus keek Roger peinzend aan. ‘Kunnen we al met Gunvor praten?’

‘Nee, die lijkt helemaal van de wereld. Het enige wat ze zegt was dat er een grote, akelige vlieg in de kamer was, dat blijft ze maar herhalen.’

Roger haalde zijn schouders op en zijn korte, gedrongen lijf leek compacter dan ooit.

‘Sofie en ik gaan erheen om de verpleegkundigen nog eens te ondervragen. Met de verpleeghulp die die vrouw het gebouw heeft zien verlaten, ga ik apart praten.’

‘Mm … hoe is het trouwens gegaan met die gepensioneerde volkstuintjesbuurman, Wingedahl?’ vroeg Magnus.

‘Daar heb ik verder niets meer uit gekregen, helaas.’ Roger viste zijn leren jasje van zijn stoel. ‘Nu ga ik bikken. Zullen we om kwart over vier weer bij elkaar komen?’

‘Ja, goed’, antwoordde Magnus afwezig.

8

Moa en Elin zaten aan een tekenfilm op de televisie gekluisterd, dus Linn nam de kans waar om een douche te nemen. Het water spetterde op haar blonde haar, waardoor het een rattenkleur kreeg. Die paar dagen met zieke kinderen hadden hun tol geëist, en toen het warme water over haar heen spoelde, had ze het gevoel dat ze uit een verdoving bijkwam. In de meeste situaties was ze een vechter, maar nu voelde ze zich niet te filmen zo slap. Ze ging in de badkuip zitten. De nieuwe zaak waarover Magnus haar had verteld, fascineerde haar en ze had het niet kunnen laten hem er tot in details over uit te vragen. De manier waarop de dader te werk was gegaan, had iets merkwaardig onderkoelds. Maar weinig mensen wisten een geweldshandeling als waar Magnus over had verteld, zo lang vol te houden. Waarom had de pleger niet alleen een mes of iets in die geest gebruikt? Waarom juist kokend water?

Ze stak haar hand naar de zeep uit. Misschien was het beroepsdeformatie die ze bij haar werk als therapeute had opgelopen, maar ze kon het gewoon niet laten in de ergste menselijke afwijkingen rond te wroeten, hoe onaangenaam ze er ook door werd getroffen.

Ze liet zich in het warme water zakken dat zich op de bodem van de badkuip had verzameld en schoor enigszins verstrooid haar benen, terwijl ze ondertussen over de moordenaar nadacht.

Was je kwaad? Bang? Misschien opgewonden? Wat heb je daarna gedaan? Ben je naar Erik Berggren blijven kijken toen je klaar was? En waarom ben je op zijn oude, hulpeloze moeder losgegaan, was het de bedoeling dat zij ook doodging?

Linn hield het scheermesje onder de kraan, en de lichte haartjes draaiden met grote snelheid de afvoer in, alsof ze haast hadden om te verdwijnen. Daarna legde ze het op de rand van de badkuip.

De moord in het volkstuinhuisje had een buitengewone zelfbeheersing vereist, en er was ook een speciale persoonlijkheid voor nodig geweest. Dit was niet het slordige knoeiwerk van een nerveuze sadist. Er zat veel meer berekening achter.

Een schelle kreet onderbrak haar gepeins. In de woonkamer waren Moa en Elin luidruchtig aan het ruziën. Linn stond abrupt op en stapte uit de badkuip. Eén ding wist ze in elk geval zeker, iemand met kleine kinderen zou nooit de tijd hebben gehad om alle details van een dergelijk geavanceerd scenario uit te werken. Snel pakte ze de handdoek.

9

De kamer, ingericht met een enorme beukenhouten vergadertafel en beige gordijnen met een tulpenmotief, maakte een aftandse indruk en leek min of meer in de jaren zeventig thuis te horen. De vaste vloerbedekking die de kamer ooit gezellig had gemaakt, was nu een broeinest van stofmijten dat iemand met een huisstofallergie fataal zou kunnen worden. Magnus zat tussen zijn collega’s op een stoel te wiebelen en trommelde ongeduldig met een pen op de rand van de tafel. Tegen de tijd dat iedereen zich van koffie had voorzien, leek Sofie op springen te staan. Het was duidelijk dat ze iets had ontdekt. Zonder acht te slaan op haar opgetogen gezicht ging Arne Norman helemaal aan de voorkant staan en schreef de namen Erik en Gunvor op het whiteboard. Daarna keerde hij zich om.

‘Wie wil er beginnen?’

‘Ik.’ Sofie rekte haar hals. Haar stem trilde van louter opwinding en ze deed denken aan het slimste meisje van de klas dat dolgraag de vraag van de juf wil beantwoorden. Magnus en Roger wisselden een geamuseerde blik die haar gelukkig ontging.

‘Ik heb een paar dingen ontdekt’, begon ze. ‘Zowel Erik Berggren als zijn moeder is verbrand, dus heb ik uiteraard naar soortgelijke gevallen in het register gezocht … niet dat ik iets vergelijkbaars heb gevonden, maar weten jullie waar ik wel op ben gestuit?’ Sofie laste een pauze in, keek de anderen voldaan aan en vervolgde: ‘Gunvor Berggren heeft ruim dertig jaar geleden aangifte gedaan wegens dierenmishandeling. Ze woonde toen op een boerderij in Flaxenvik, even buiten Åkersberga.’

‘En?’ Roger keek haar niet-begrijpend aan.

Sofie stak triomfantelijk haar onderkaak naar voren.

‘Hun hond was met heet water overgoten en doodgeslagen.’

Het werd stil en Sofie krabde in haar ooghoek in een poging te verbergen hoezeer ze in haar nopjes was.

‘Hij werd in de stal gevonden’, vervolgde ze. ‘De dader is nooit gepakt, maar haar zoon, Erik Berggren dus, werd ervan verdacht.’

‘Waarom?’

‘Voornamelijk omdat hij een wat rare indruk maakte, geloof ik, maar er waren geen bewijzen. Helemaal niets.’

Arne glimlachte.

‘Goed werk. Die verbranding is natuurlijk hoogst interessant. Het probleem is alleen dat Erik dood is. Kwamen er geen andere namen in dat onderzoek voor?’

Sofie schudde haar hoofd.

‘Ik kan me voorstellen dat een dode hond niet direct aanleiding voor een grootschalige politie-inzet vormde.’

‘Dat spreekt, maar trek de zaak zo veel mogelijk na. Wie weet kunnen een paar oude buren zich nog iets herinneren.’

‘Natuurlijk.’

Arne kneep in zijn neuswortel.

‘Dus, dat is mooi. En jullie, hebben jullie iets boven tafel gekregen?’

Magnus leunde naar achteren in zijn stoel.

‘Ja, ik heb Gunvors nichtje Annika Wirén aan de telefoon gehad. Zij kan misschien meer over Gunvor en Erik vertellen, maar ze zit momenteel een paar dagen op een conferentie in Skåne. Ze werkt bij een firma in zeildoek. Ik was van plan haar op te zoeken zodra ze terug is.’

‘Vraag haar ook naar die hond. Weet zij wat er gebeurd is?’

‘Nee, daar heb ik het wel over als we elkaar zien, ik heb alleen gezegd dat de familie bij een onderzoek betrokken was en even wat informatie gevraagd. Ze zal het wel een beetje raar gevonden hebben dat ik met haar wilde praten, maar ze zei niets.’

Arne knikte.

‘Wat ben je te weten gekomen?’

‘Gunvor en haar man Gösta blijken begin jaren vijftig naar die boerderij te zijn verhuisd die Sofie daarnet noemde. Ze hadden hun zoon Erik, die enigszins verstandelijk gehandicapt was, laat gekregen. Volgens Annika Wirén had hij ongeveer het verstand van een tienjarige, maar dat wisselde enigszins.’

Roger keek Magnus wat onzeker aan.

‘Het wisselde?’

‘Ja, soms maakte hij een wat oudere indruk, soms een wat jongere, iets in die geest, dacht ik. In elk geval werkte Gunvor op de financiële administratie van de houtzagerij in Åkersberga, en daar heeft Erik ook een tijdje een baan gehad.’

‘En Gösta Berggren?’

‘Van hem weet ik alleen dat hij begin jaren negentig aan kanker is overleden. Daarna is Gunvor naar een flat op Södermalm verhuisd. Na een poosje heeft ze toen dat volkstuintje genomen.’

‘Waar haar zoon is gevonden?’

‘Ja.’

Arne kuchte even.

‘En Erik Berggren, wat heeft die in zijn leven zoal gedaan?’

Sofie fleurde weer op.

‘Dat weet ik. Ik heb vanmorgen met zijn voormalige baas op de houtzagerij gepraat, Mark Martikainen, tweeëntachtig, maar zo helder als wat. Hij herinnerde zich Erik nog goed, want hij was gedwongen hem te ontslaan. Dat moet niet leuk voor hem zijn geweest, omdat hij zo nauw met Eriks moeder samenwerkte.’

‘Waarom is hij eruit gevlogen?’

‘Volgens Mark was Erik een bron van onrust. Andere werknemers voelden zich in zijn buurt niet op hun gemak. Hij staarde te veel, volgens Mark.’

Roger lachte droogjes. ‘Ha, ik vraag me af wat de vakbond zou zeggen als we mensen gingen ontslaan wegens staren …’

‘Eh … ja, na dat baantje heeft hij in elk geval niets specifieks meer gedaan’, ging Sofie verder. ‘Hij leefde als een kluizenaar en hij dronk, maar hij gebruikte niets zwaarders, voor zover we weten. Hij was arbeidsongeschikt.’

Arne Norman ging aan de grote beukenhouten tafel zitten en keek Roger, die hardnekkig poppetjes op een blocnote zat te tekenen, uitnodigend aan.

‘Heeft jouw bezoek aan Vårdbo nog iets opgeleverd?’

Roger keek op.

‘Niet veel, nee. Niemand had ook maar iets gezien of gehoord. De verpleeghulp die de vrouw in de hal had gezien kon geen beter signalement geven dan de eerste keer, maar ze leek er zeker van dat ze haar kort na Magnus’ komst had gesignaleerd. Rond tien over vier.’

‘Hoe kan ze dat zo zeker weten?’

‘Omdat ze elke dag precies om vier uur achter het tehuis een andere verpleeghulp ontmoet die ook stiekem rookt. Ze hadden net hun sigaret op en wilden naar binnen gaan toen die vrouw voorbijkwam.’

Met een grimas op zijn gezicht haalde Arne zijn schouders op.

‘Dat kan iedereen zijn geweest. Vrouwen gebruiken zelden zo veel geweld.’

Onbewust liet hij zijn blik naar Sofie gaan, die verlegen naar het tafelblad keek.

‘We zijn denk ik klaar voor vandaag.’ Arne schoof zijn stoel naar achteren en stond op. Sofie volgde hem naar buiten.

Magnus keek Roger aan.

‘Wat vind jij, zullen we een kijkje nemen op die familieboerderij in Flaxenvik?’

Roger knikte.

10

Linn zette koffie. Ze hield niet van de smaak en dronk zelden meer dan een paar slokken. Maar ze vond het geluid van het koffiezetapparaat leuk. Het geborrel en gepruttel hadden iets rustgevends, en het rook bovendien lekker. Raar genoeg had ze van diezelfde lucht bijna moeten overgeven toen ze de kinderen verwachtte. Die sliepen nu allebei en lagen zwaar en verkouden te ademen in hun kamertjes.

Linn ging achter de computer zitten en ontspande zich. Terwijl ze zat te googelen op zoek naar banen voor therapeuten, nam ze voorzichtige slokjes van de hete vloeistof. Ze werkte weliswaar als cognitief therapeute in het ziekenhuis van Huddinge, maar met twee driejarigen was een fulltimebaan te zwaar. Ze was doodmoe, en eigenlijk was ze al die depressieve patiënten die maar huilden en zich rot voelden, een beetje zat. Het viel niet te ontkennen dat er nogal wat mensen tussen zaten met onbenullige flutproblemen waar ze best zonder haar hulp iets aan konden doen. Het ergste waren die types die te veel hooi op hun vork namen en gingen huilen als ze het niet klaarspeelden in het najaar appelmoes te maken van de afgevallen vruchten in hun tuin, of zelf verkleedkleren voor hun kinderen te naaien. Daar werd ze knettergek van.

Zowel zij als Magnus wilde niets liever dan samen thuis zijn, maar in het dagelijks leven ging alles steeds zo snel. Als ze eraan dacht hoe weinig vrije uurtjes ze hadden voor de kinderen en voor elkaar, kreeg ze acuut een slecht humeur.

Ze nipte van de bittere koffie en haar gedachten dwaalden weer af naar de lugubere zaak die Magnus onderzocht.

Waarom had de moordenaar zijn slachtoffers met heet water overgoten? Ze had graag het onderzoeksmateriaal ter beschikking gehad, de foto’s bekeken. Dan zou ze deze bizarre kwestie misschien beter begrijpen. Van één ding was ze in elk geval overtuigd. Er bestond een speciaal verband tussen de dader en kokend water. De gebruikte methode was geen toeval. Ze boog zich over haar koffiekop en mompelde bij zichzelf: ‘Verbranden … de geslachtorganen uitwissen.’

Heb je het op hun seksualiteit voorzien? Moet die vernietigd worden? Maar waarom dan een oud mensje en haar zwakbegaafde zoon? Daar klopt iets niet …

Ze werd gestoord door de nijdige beltoon van haar mobiel. Waar ligt de headset? Ze stond op en rommelde onsystematisch in het kastje met snoeren in de keuken. Ze wilde geen kanker in haar hoofd krijgen, maar de oortjes waren altijd weg als ze die nodig had. Toen ze zag dat het Magnus was, nam ze toch maar op.

‘Hallo.’

‘Hallo, ik ben het maar. Hoe gaat het?’

‘Goed. Moa en Elin slapen nu al een poosje.’

‘Ik wou alleen maar even zeggen dat ik vandaag wat later thuis ben. Roger en ik moeten weer naar Åkersberga.’

Haar gezicht vertrok van teleurstelling en ze was blij dat hij dat niet kon zien.

‘Wat gaan jullie daar doen?’ vroeg ze.

‘We gaan bij een verlaten boerderij kijken, een eindje buiten de plaats.’

‘Wanneer kom je thuis?’

‘Om zeven uur, uiterlijk half acht, dan kan ik nog meehelpen om Moa en Elin naar bed te brengen.’

‘Prima, dag.’

‘Kusje.’

Linn keek door het keukenraam naar buiten. Ze wist dat Magnus zijn uiterste best deed om vroeg thuis te komen, maar juist nu de kinderen niet in orde waren, had ze er moeite mee.

Om de een of andere reden moest ze denken aan hun eerste ontmoeting. Dat was in het ziekenhuis geweest, toen ze daar stage liep. Ze zat in de kantine te lunchen en toen stond hij daar ineens, een enorme gestalte met een licht gebogen rug. ‘Is deze plaats vrij?’ had hij gevraagd, en heel even had ze in de wonderbaarlijkste groene ogen gekeken die ze ooit had gezien. Op dat moment had ze geweten dat ze met die man de rest van haar leven wilde delen. Zijn ogen waren zo fascinerend dat ze bijna tien minuten nodig had gehad om te merken dat zijn hand in het verband zat. Een scheurtje na een ruige bandymatch op het politiebureau.

De dag daarop had hij bij haar aangebeld, en een paar minuten later hadden ze naakt en verstrengeld boven op de bemodderde laarzen en oude gympen gelegen. Dat was hartstocht, en daar viel niet aan te twijfelen.

Na een paar maanden woonden ze samen. Nu, na drie jaar met kleine kinderen en ernstig slaapgebrek, voelde het nog altijd goed. Misschien niet meer zo hartstochtelijk als in het begin, maar ze hield intens van hem, ook al ergerde zich soms aan zijn traagheid. Dan kon het gebeuren dat ze erover fantaseerde dat ze alles achter zich liet. Dat ze deed waarvan ze ooit had gedroomd, zoals een reis door India maken met een versleten leren bandje om een zonverbrande pols, of in Afrika met leeuwen werken. Maar nu was die kans verkeken en dat was misschien wél zo goed. Ze had in het leven weliswaar overal terecht kunnen komen, maar ze had gekozen voor geborgenheid, en dat had ze gedaan omdat ze dat in wezen nodig had.

11

‘Wat een idylle, hè?’ Roger knikte naar een paar bruine IJslandse pony’s die rustig in een wei graasden. De groene hellingen liepen naar het omringende bos op en in het zachte licht van de avondzon leek het landschap net een sprookje. Hun witte Toyota was zojuist van de Margretelundsvägen afgebogen en reed nu richting Flaxenvik.

Hier en daar doken er pas gebouwde vakantiehuisjes en nieuwbouwwoningen tussen de bomen op, maar de percelen lagen er veelal zo afgeschermd bij dat je er desgewenst naakt zou kunnen dansen.

‘Ik zou nooit zo ver van alles vandaan kunnen wonen’, zei Magnus.

‘Ik wel, maar niet in mijn eentje.’ Roger zweeg. Het was zijn innigste droom om een eigen gezin te hebben, maar zo langzamerhand begon hij de gedachte daaraan op te geven. Hij was onlangs vijfenveertig geworden, maar een relatie was nog lang niet in zicht, laat staan kinderen.

Magnus zei niets. Hij schoof wat snus onder zijn bovenlip en draaide het volume van de radio omhoog. Het kon nu niet ver meer zijn.

Net toen hij dat dacht, wees Roger omhoog naar een stal en een rood woonhuisje op een heuvel voor hen.

‘Kan dat de oude boerderij van de Berggrens zijn?’

‘Dat moet haast wel. Het was toch bij de inham?’

‘Wat een ligging!’ barstte Roger vol afgunst uit.

‘Ja, dat perceel moet het nodige waard zijn, gek dat ze de hele zaak niet verkopen als ze toch bijna nooit hier zijn.’

‘Wie zijn tegenwoordig de eigenaars?’

‘Eva en Per Boström, allebei tandarts in Vaxholm. Ik heb haar aan de lijn gehad, en ze zei dat ze hier al jaren niet meer was geweest. Ze wilden de boel renoveren, maar daar is het duidelijk nooit van gekomen.’

De autobanden slipten door het grind toen ze de helling op reden.

De boerderij was degelijk gebouwd, maar in deplorabele staat. De ruiten van de spijltjesramen waren kapot en de groene voordeur stond in de lichte zeebries te klapperen.

Roger schudde geschokt zijn hoofd.

‘Dit heeft verdorie een enorm potentieel, waarom laten ze het er zo bijstaan?’

‘Geen idee. Eva Boström zei dat ze veel werk hadden, ze zullen domweg geen tijd hebben gehad.’

‘Idioten’, mopperde Roger nors. Hij zwaaide het autoportier open en stapte uit.

Terwijl Magnus uit de auto stapte, vroeg hij zich af wat eigenlijk de bedoeling van hun bezoek was. Het was jaren geleden sinds die hond was mishandeld, weliswaar op deze plaats en met bepaalde overeenkomsten met Erik Berggrens marteling, maar hier en nu zou niets te vinden zijn dat als bewijsmateriaal van waarde was, dat snapte een kind. Bovendien was het huisje al jaren in het bezit van een andere familie.

Roger daarentegen leek helemaal in de ban van de mogelijkheden die het huis bood. Hij boorde zijn zakmes in een van de sponningen.

‘Zulk hout vind je tegenwoordig niet meer.’

‘Zullen we in de stal beginnen voor het helemaal donker wordt?’ zei Magnus.

‘Natuurlijk, natuurlijk.’ Roger liet zich met tegenzin uit zijn huisdromen losrukken, en ze liepen over het grind naar de stal. Dunne streepjes licht drongen het gebouwtje binnen en beschenen een paar vervallen boxen waarin iets hing dat zo te zien een paardentuig was. Ze deden een paar stappen het donker in. Het bouwsel had een vloer van aangestampte aarde en langs de wanden stonden een paar oude metalen emmers en een smerige oude keukenstoel. In de hoek lag een grote berg oud hooi.

Roger dempte zijn stem: ‘Heb je een zaklantaarn bij je? Het is hier verdomd donker.’

Magnus schudde zijn hoofd.

‘Nee, maar wacht even, mijn mobiel staat aan …’

Onhandig viste hij zijn telefoon uit zijn zak, maar toen hij het lampje aandeed, stootte het ding een vals gepiep uit en viel weg.

‘Sorry, mijn batterij is op.’

‘Wat dondert het, we hebben echt wel gezien wat er te zien valt. Nu gaan we in het huisje kijken.’ Roger wilde de donkere, vochtige ruimte graag uit, maar net toen ze zich omdraaiden en wilden weglopen, klonk er achter hen een zacht geritsel.

‘Wat was dat?’ Roger keerde zich abrupt naar de berg hooi om.

‘Wat?’

‘Ik hoorde iets in het hooi’, fluisterde hij.

‘O, dat zal wel een rat zijn geweest, die zitten vaak in het hooi.’

Magnus boog zich langzaam naar de grond toe en raapte een steen op die hij krachtig naar de stalmuur achter hem smeet.

De bons schrikte inderdaad een rat op, die snel langs de muur wegschoot en achter een van de emmers verdween.

Roger lachte gegeneerd.

‘Verdorie, Kalo, ik was bijna bang geworden. Ik dacht dat er iemand in het hooi zat, of zo.’

Magnus grijnsde.

‘Alleen maar zo’n kleine rotrat.’

Toen ze het erf weer op stapten, was het bijna helemaal donker, maar ze wilden allebei graag het huisje doorzoeken voor ze weer weggingen, dus haastten ze zich erheen. Geen van beiden merkten ze de gestalte op die zachtjes uit het hooi achter hen overeind kwam, of de van haat vervulde ogen die hen door een spleet in de stalmuur nauwlettend observeerden.

Magnus streek met zijn hand over de oude houtkachel. Het roestige ding was het enige wat erop wees dat deze boerderij ooit bewoond was geweest. Verder stond er niet één meubelstuk. Het huisje deed hem op de een of andere manier denken aan dat waarin hij zelf als kind had gewoond, maar dit was een heel wat ongezelliger onderkomen.

Hij gluurde naar Roger, die peinzend over de krakende houten vloer rondliep. De woning bestond uit een keuken en een kamer. Het behang hing er in vellen bij en het was duidelijk dat er nooit meer iets aan was gedaan sinds de familie Berggreen er in de jaren negentig uit was getrokken.

Magnus keerde zich naar de deur toe.

‘Kom, laten we gaan. Hier valt niets te zien.’

Het was bijna zeven uur, en hij wilde niet dat Linn de kinderen alleen naar bed zou moeten brengen. Hij wilde er in elk geval bij zijn om hun voor het slapengaan hun medicijn toe te dienen.

‘Wacht, dit is heel raar.’ Roger liet zijn blik nog eens de kamer rond gaan.

Magnus keek hem vragend aan.

‘Wat dan? Ik zie niets?’

‘Maar kijk dan naar het vuil op de grond, Magnus. Hier heeft iemand gelopen.’

‘Ja vanzelf, wij’, antwoordde Magnus ongeduldig.

Roger beet zwijgend op zijn lip en legde zijn hoofd in zijn nek.

‘Dat zal het dan wel zijn.’

Op weg naar huis reed Magnus precies zes kilometer te hard. Hij had eens horen vertellen dat autofabrikanten de snelheidsmeters iets te laag ijkten om te zorgen dat chauffeurs zich aan de wet hielden. Verwonderd over de scrupules van de autobranche had hij het zelf uitgetest door langs een speciaal opgestelde snelheidsmeter heen en weer te rijden, en het bleek te kloppen. Dus nu reed hij ter compensatie altijd extra hard.

Eenmaal op de snelweg naar de stad keerde hij zich naar Roger toe.

‘Misschien moeten we morgen ook aan de bak, als we ergens willen komen.’

Roger keek lichtelijk geschokt.

‘Maar dan is het zaterdag.’

‘Weet ik, maar we moeten het ijzer smeden als het heet is. Er valt een heleboel door te nemen. Getuigenverklaringen, het technische onderzoek. Degene die Erik en Gunvor dit heeft aangedaan, doet niet aan vrije weekends.’

Roger knikte bezwaard.

‘Da’s waar, maar kunnen we dan na de lunch beginnen? Ik heb morgenochtend iets belangrijks te doen.’

Magnus trok verbaasd zijn ene wenkbrauw op, maar zijn collega staarde voor zich uit de donkere weg af, waarmee de discussie gesloten leek.

Een poosje later had hij Roger bij zijn flat aan de Sankt Paulsgatan op Södermalm afgezet en was hij naar Aspudden gereden.

Toen hij thuiskwam, was het licht uit. Ook al was het pas een paar minuten over acht, Linn en de meisjes lagen al in bed en sliepen. Magnus werd van een grote tederheid vervuld. Hij klopte kussens op en zette ze aan weerskanten van het bed om te zorgen dat Moa en Elin niet op de grond vielen. Toen rolde hij zich op de bank in de woonkamer op. Zijn benen voelden aan alsof ze vol koolzuurgas zaten. Het zou alweer een slapeloze nacht worden.