Archiefkader bij ‘eWorkflow2.4’. DeGeus2014.

Dit kader wordt NIET gepubliceerd in het eBook.’

Vul hieronder het ISB-nummer in van de folio-uitgave waarop deze ePub is gebaseerd:

Folio-ISBN: 978 90 445 3286 9

Hieronder kunnen interne mededelingen worden geplaatst. Bijvoorbeeld opmerkingen over de ePub, de gemaakte keuzes etc..

Ook kan het gehele colofon van de folio-uitgave hieronder worden gekopieerd.

De pagina’s voorzien van een verwijzen naar de
filmpjes op de website www.thekills.nl.
Kijk voor de precieze urls op pagina 381.

De vertaalsters ontvingen voor deze vertaling een werkbeurs van het Nederlands Letterenfonds

Met dank aan het Europäisches Übersetzer-Kollegium in Straelen

Oorspronkelijke titel The Kills: The Kill, verschenen bij Picador

First published 2013 by Picador, an imprint of Pan Macmillan,
a division of Macmillan Publishers Ltd

Oorspronkelijke tekst © Richard House, 2013

Nederlandse vertaling © Anneke Bok, Nan Lenders en De Geus bv, Amsterdam 2016

Omslagontwerp Rozemarijn Koopmans

Omslagillustratie © Victor Habbick/Trevillion Images

isbn 978 90 445 3286 9

nur 332

[echo] EPUB-check ERROR: [‘munt-anchor’: fragment identifier is not defined in ‘OEBPS/marek8.xhtml’] OEBPS/marek8.xhtml, line: 10, col.: 675

[echo] EPUB-check ERROR: [‘kop-anchor’: fragment identifier is not defined in ‘OEBPS/marek100.xhtml’] OEBPS/marek100.xhtml, line: 10, col.: 233

[echo] EPUB-check for marek-e3.epub ended with 2 errors and 0 warnings

==

==

==

RICHARD HOUSE

Marek

the kills 3

==

Uit het Engels vertaald door Anneke Bok en Nan Lenders

Uitgeverij De Geus

amsterdam 2016

==

==

==

De vertaalsters ontvingen voor deze vertaling een werkbeurs van het Nederlands Letterenfonds

==

==

Met dank aan het Europäisches Übersetzer-Kollegium in Straelen

==

Oorspronkelijke titel The Kills: The Kill, verschenen bij Picador

First published 2013 by Picador, an imprint of Pan Macmillan, a division of Macmillan Publishers Ltd

Oorspronkelijke tekst © Richard House, 2013

Nederlandse vertaling © Anneke Bok, Nan Lenders en De Geus bv, Amsterdam 2016

Omslagontwerp Rozemarijn Koopmans

Omslagillustratie © Victor Habbick/Trevillion Images

isbn 978 90 445 3287 6

nur 332

==

Niets uit deze uitgave mag verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt worden door middel van druk, fotokopie of op welke wijze dan ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van De Geus BV, Spui 10, 1012 WZ, Amsterdam, Nederland.
Telefoon: 020-7607210. Internet: www.degeus.nl.

==

Deze digitale editie is gemaakt naar de eerste druk, 2016.

==

==

==

Over dit e-boek

Dit e-boek bevat links naar videobeelden en audiobestanden.

Deze extra content staat op zichzelf en kan bekeken worden voor, tijdens of na het lezen van het boek en is te vinden door de korte url in te tikken in de adresbalk van je internetbrowser.

Wilt u meer weten, ga dan naar www.thekills.nl.

#

==

Meneer Konijn: Hij geeft ze de keus. In de film gaat het net zo.

Meneer Wolf: Wat voor keus?

Meneer Konijn: Dat weten ze niet. Hij gooit een muntje op en zij moeten kiezen. Kop of munt.

Meneer Wolf: En als ze dat niet willen?

Meneer Konijn: Dat is geen optie. Kop of munt. Ze moeten kiezen.

Meneer Wolf: En zo wil jij het ook doen?

Meneer Konijn: Ze mogen zelf beslissen wat er gebeurt. Alleen weten ze dat niet. Ze hebben geen idee.

Meneer Wolf: Je moet nu eenmaal ergens beginnen.

Jaar 1: via Capasso 29

#

Zondag: dag A

Vroeg in de ochtend van de laatste zondag van juli verhuurde Amelia Peña, conciërge in de via Capasso 29, een piepklein kelderkamertje aan Salvatore, die samen met zijn zoons een bescheiden kruidenierswinkel annex eetgelegenheid uitbaatte, gevestigd op de hoek van het palazzo.

Peña en Salvatore namen de kleine dienstingang aan de via Tribunali en samen liepen ze over de binnenplaats naar de keldertrap. De binnenplaats was rommelig en moest nodig worden aangeveegd, en onder het lopen beantwoordde Salvatore Peña’s vragen, maar uit zichzelf zei hij niet zo veel. Hij sprak snel en met een zachte stem, zo zacht dat veel van wat hij zei haar ontging. Nee, zei hij, in al die jaren had hij die kamers nog nooit gezien. De ramen die op de binnenplaats uitzagen, waren gesloten en de luiken dicht. Dit was niet voor hemzelf. Dit was niet voor zijn winkel.

De kelder was een overblijfsel van een ouder gebouw, legde Peña uit: kleine vierkante kamertjes uitgehouwen in het tufsteen, met tongewelven die wellicht gebruikt waren om er voedsel op te slaan, olie, wijn, niemand die het precies wist, net zomin als iemand wist hoe oud ze waren. Alle gebouwen die grensden aan de Duomo hadden soortgelijke kamertjes, op verschillende dieptes uitgegraven, allemaal dieper dan een gewone kelder. Hun indeling kwam niet overeen met de indeling van de bovengrondse gebouwen, maar er waren wel aanwijzingen dat ze ooit met elkaar verbonden waren geweest. Peña ging stapje voor stapje de trap af, haar hand om de leuning geklemd, en ze hoopte maar dat deze moeite niet voor niets zou zijn. De temperatuur daalde zodra ze uit de zon stapten. Van de muren, ruw als puimsteen, kwam wit gruis omlaag, als een soort televisiesneeuw.

De vorige huurder had de kamer in een rommelige staat achtergelaten: geplette dozen her en der verspreid over de stenen vloer, een vlekkerig matras opgerold tegen de muur, een fornuis, ontdaan van alle toebehoren, dat scheef was neergezet. Een smal raampje liet wat flauw daglicht binnen via een schacht die tot op straatniveau was uitgehouwen. En was dat de via Tribunali of de via Capasso daar zeven of acht meter boven hen? Salvatore kon het niet met zekerheid zeggen.

Hij ging onder het raampje staan, hield zijn hoofd schuin en leek te luisteren. Al die jaren had hij gedacht dat de deur naar een andere woning leidde, zei hij, of naar kamers op de begane grond. Hoewel hij wist dat de stad ondergrondse gewelven en passages had, had hij er nooit echt bij stilgestaan. In de oorlog, zei hij en hij knikte. Ja, in de oorlog waren ze waarschijnlijk door onderduikers gebruikt, dacht Peña. Salvatore mat de kamer af in stappen. En hier komt niemand? vroeg hij. Is het hier veilig? Peña liet hem de sleutelhanger zien. Als hij zich zorgen maakte over de veiligheid: er waren maar twee sleutels, hij zou er een krijgen en zij had de andere. De laatste keer dat ze waren gebruikt – ze moest ver terugdenken – was waarschijnlijk een jaar of zeven, acht geleden. Wat hij hier beneden ook wilde opslaan, het zou veilig zijn. Niemand weet dat dit hier is, dus kan er ook niemand iets komen stelen, zei ze. Gewoon de volle huur op tijd betalen en alles staat hier zo veilig als wat.

Salvatore maakte een paar foto’s met zijn mobieltje, hoewel er in feite niets te fotograferen viel, en hij leek niet goed te weten waar hij nou eigenlijk op moest letten. Toen hij klaar was, klapte hij het mobieltje dicht en zei dat hij terug moest naar de binnenplaats om bereik te hebben.

Peña sloot de deur af en liep moeizaam de trap op. Nog niet halverwege bleef ze staan om op adem te komen en toen ze vroeg of hij nu wel of niet geïnteresseerd was, raakte de man wat geïrriteerd. Het was niet voor hem, zei hij. Dat had hij toch al uitgelegd? Hij trad op als tussenpersoon, als bemiddelaar voor zijn collega’s. Dat waren broers, zakenlieden, Fransen, ze spraken geen Italiaans en hadden het druk, en daarom had hij ermee ingestemd om de kamer voor hen te bezichtigen. Zodra hij de foto’s kon versturen, zouden ze contact met hem opnemen.

Hij liep vooruit en haastte zich naar buiten, en toen Peña eindelijk boven was, zei Salvatore dat hij de broers had gesproken; ze hadden de foto’s bekeken en waren tevreden. Ze zouden de kamer voor een maand nemen, maar ze zouden voor twee maanden betalen als tegemoetkoming voor enig ongemak of als waarborg. Hij kon haar nu al vooruitbetalen.

Met het geld in haar hand geklemd herhaalde Peña de huurvoorwaarden. Het was voor één maand en een verlenging moest voor het eind van de maand geregeld worden. De eerste sleutel was voor de kleine deur bij de hoofdingang en voor de deur naar de kelder vanaf de binnenplaats. De grote koperen sleutel was voor de kamer zelf. Salvatore en zijn collega’s konden naar believen komen en gaan, maar mochten geen overlast veroorzaken voor de bewoners. Op de valreep dacht ze eraan naar de contactgegevens van de broers te vragen, je wist maar nooit, en hij schreef een nummer op de achterkant van een visitekaartje. Het kamertje moest geschilderd worden, of zij daarvoor kon zorgen, en de mannen hadden een chauffeur nodig.

Pas later, toen ze weer terug was in haar woning, bekeek ze het kaartje en las: Kamer 312, Hotel Grand, CMdS.

Maandag: dag B

Zes weken lang roken Mizuki Katsura’s kleren, handen en haren zoetig naar vanille. In de zomer werden er in de bakkerij drie verdiepingen onder het taleninstituut in de via Capasso stervormige koekjes gebakken, die in siroop werden gedoopt en daarna eerst met papier en vervolgens met plastic werden afgedekt om dan op in rekken geplaatste bakblikken op de binnenplaats uit te lekken en te drogen. De hele dag door trok de suiker massa’s wespen aan, en de geur steeg als een damp omhoog en drong, penetrant en onwelkom, de lokalen en kantoren erboven binnen.

De trein kwam laat aan op station Circumvesuviana en Mizuki stond bij de deur te wachten met haar mobieltje in haar hand en moest vaag aan karamel denken. De ochtendzon brandde een zoete geur uit het meubilair, de rubber strips en de plakkerige vloer. Terwijl ze afwezig haar mobieltje tegen haar wang drukte, keek ze met samengeknepen ogen naar de haven en herinnerde zich details van een thriller waarin een man, vlak voordat hij werd neergeschoten, even bleef staan om de geur van jasmijn op te snuiven, maar ze kon zich de titel noch de schrijver herinneren. Aan de hand van dat gegeven kon ze haar associatie gaan googelen op haar telefoon tot ze het boek gevonden had, maar ze vond het een vervelend idee dat ze telkens wanneer ze hem aanzette een spoor van achterhaalbare data naliet. Desondanks controleerde ze snel even of ze berichten had, mails of sms’jes.

De trein hield met een zachte schok halt. Op het perron, recht voor haar deur, stond een magere jongeman met kortgeschoren haar en een strak gezicht: lang, marionetachtig en knap, zoals Europese mannen nu eenmaal knap en hoekig kunnen zijn. Hij straalde een dierlijke intelligentie uit waarin een soort kalmte besloten lag. Het zonlicht, verzacht door de vochtige stationslucht, wierp een brede rechthoek over de wachtende man. Hij was knap, ja, en had iets geraffineerds.

Mizuki nam de roltrap en de gedachte aan de man bleef door haar hoofd spelen terwijl ze twee euro opdiepte om een flesje water te kopen. In de stationshal ontdekte ze tot haar verbazing dat dezelfde man haar al gepasseerd was en vóór haar stond te wachten. Iets alerter nu. De man had zijn armen over elkaar geslagen, zijn kin omlaag, zijn aandacht gericht op de gestage rij forenzen die vanaf de lagergelegen perrons naar boven kwam.

Het besef dat er twee mannen waren, niet eentje, kwam langzaam in haar op en drong pas echt tot haar door toen ze het flesje water had afgerekend en, nadat ze zich had omgedraaid, beide mannen naast elkaar zag staan wachten onder de overkapping van het station. Ze waren eender gekleed (eentje in een kobaltblauw overhemd, de ander in een witte versie) en vast en zeker broers; de man in het kobaltblauwe overhemd keek haar recht aan: een simpele draai van zijn hoofd, alsof hij precies wist waar hij moest kijken en wat hij zou zien.

Voor het station stonden de auto’s bumper aan bumper. Het getoeter steeg op tot boven de markt en weerkaatste hard van de gebouwen aan weerszijden. Mizuki liep langs de marktkraampjes en tussen de ronde muren van Porta Nolana door, langs schraagtafels met schoenen, handtassen, onderhemden en opgestapelde vogelkooien. Opgeschrokken door het verkeer fladderden de vinken en kwartels tegen de tralies op. Bij het zien van hun magere nekjes, al keek ze nog zo kort, kreeg ze de kriebels. Op de corso Umberto ontdekte ze de oorzaak van het oponthoud: een lange, lage takelwagen met een vermorzelde taxi op de laadbodem. Andere auto’s zagen er gewoon uit als auto’s, maar de gehavende taxi had het beurse, opgezette gezicht van een bokser, de zijkant samengeperst, ingezakt, het dak eraf gezaagd en er ondersteboven weer op gebonden. Aan de overkant van de kruising, bij de krantenkiosken, de geldautomaten en de rekken met kleding, stonden agenten zich op te winden bij een oranje stadsbus, die op slechts enkele meters afstand van een kleiner busje zijwaarts gedraaid stilstond. De bus had net als de taxi een gedeukte motorkap en een verbrijzelde voorruit. Er kwam een ambulance de corso in rijden en Mizuki stopte haar vingers in haar oren en wou dat ze een andere weg had genomen. Een sirene betekende dat er iemand gewond was, maar geen sirene betekende volgens Lara dat er iemand dood was, erger dus.

Ze richtte haar gedachten bewust weer op de broers en schetste voor zichzelf de verschillen tussen hen, maar kon de blik waarmee de man haar had bekeken niet duiden: taxerend en direct, een beoordeling. De man had maten en gewichten ingeschat. Mizuki haalde haar telefoon uit haar zak en had er spijt van dat ze geen foto had gemaakt. Geen berichten. Geen mail. Zo vermeed ze het om aan het ongeluk te denken.

Toegang tot het taleninstituut (op de derde verdieping aan de achterkant van het gebouw) kreeg je via een binnenplaats, waar je kwam door een zware, dubbele koetspoort van massieve zwarte balken met een kleinere poort erin. Je moest er aanbellen om door middel van een deuropener te worden binnengelaten. Zulke gebouwen, die kenmerkend waren voor de stad, werden palazzi genoemd. Paleizen. Het woord gaf de woningen en bedrijven daar een zweem van formaliteit en een gevoel van bescherming, zodat het, als je met gebogen hoofd door het poortje naar binnen ging, veel weg had van de gewone wereld ontvluchten – zij het dat de gewone wereld hier werd gekenmerkt door smalle straatjes, zwarte straatkeien zo groot als een schoenendoos, en het constante gezoem van Vespa’s. In de verborgen wereld huisden wespen. Mizuki bleef bij het poortje altijd even staan, stopte haar haar weg en trok haar mouwen over haar handen, bezorgd over de wespen en hoe ze aan de andere kant van de binnenplaats kon komen zonder gestoken te worden.

==

*

Op de eerste maandag in augustus haalde Marek Krawiec om zeven uur ’s ochtends het busje op uit de garagebox in de via Carbonara. Marek was chauffeur van een busje met achttien zitplaatsen, waarmee hij een shuttledienst voor Amerikaanse soldaten onderhield tussen de militaire basis in Bagnoli en het vliegveld in Capodichino. Wanneer het zo uitkwam, vervoerde hij ook crews van de burgerluchtvaart tussen hun hotel en de luchthaven. Engelse Tony regelde het werk, zorgde voor het voertuig en betaalde hem cash. Het varieerde nogal hoe druk hij het had: op één enkele dag was het kleinste aantal ritjes ooit twee geweest, en het grootste aantal achttien. Marek hield niet van vliegen en had niets op met de mensen die hij door de stad vervoerde. De soldaten gingen nog wel, maar aan vliegtuigpersoneel had hij een hekel. De mannen waren verwijfd, de vrouwen koel, en zodra ze in het busje zaten, negeerden ze hem en praatten alleen onder elkaar, tenzij er iets te zeiken viel over het verkeer, de files bij de luchthaven of de vertragingen voor de tolpoortjes.

Het werk mocht dan niet zwaar zijn, het was een warme ochtend en Marek begon te zweten. Hij was sinds het begin van het jaar twee kilo aangekomen en voelde dat hij trager werd, hoewel hij geen idee had waardoor dat kwam, want er was niets veranderd aan zijn gewoontes of zijn eetpatroon. Terwijl hij op de bestuurdersstoel zat, vermeed hij zijn spiegelbeeld.

Tony zwaaide hem uit met een slap handje, half ironisch en half onverschillig.

Om twintig over zeven keerde Marek terug naar de via Capasso om zijn partner Paola op te pikken. Partner: dat was haar woord. Marek wachtte voor het palazzo, terwijl Paola zich om de bus heen haastte en geen woord zei toen ze de zakken met shirts inlaadde en met moeite het portier sloot; vervolgens reed hij het korte eindje over de via Duomo om haar naar het naaiatelier te brengen bij de Porta Nolana, waar sportkleding werd gefabriceerd. Paola werkte thuis, zelden korter dan zeven uur achter elkaar, waar ze sportkledinglogo’s op zakken en kragen stikte voor drie cent per stuk. Het huis weergalmde van het gesnor van de naaimachine en er heerste een intense concentratie, want zo werkte ze: met twee handen op de stof, de lippen strak, hopend dat de draad niet brak en de stof niet stukging. Vrijwel elke ochtend haalde Marek de shirts en hemdjes op en reed de vrachtjes heen en weer, maar vandaag ging Paola onderhandelen over de hoeveelheid werk en de betaling en ze wilde, vermoedde hij, deze tijd benutten om weer eens met hem over geld te praten, over waarom ze nooit genoeg hadden. Hoewel Paola wist dat ze schulden hadden, wist ze niet hoeveel precies: de lening van zijn broer Lemi, de betalingen voor de ziektekostenverzekering van zijn moeder, een banklening die hij maar nauwelijks kon aflossen en achterstallige belastingen op de woning van zijn moeder. Het pendelen tussen zijn moeder in Polen, zijn broer in Duitsland en zijn partner in Italië kostte Marek meer dan hij verdiende. Zijn moeders slonzige afglijden in dementie betekende niet alleen een aanslag op zijn humeur, maar ook op zijn portemonnee. Daar kwam nog bij dat Paola had besloten dat ze dit jaar op vakantie gingen. Naar een leuke plek. Niet naar Polen. Niet naar Duitsland. Misschien naar de Kroatische kust? Alsof ze van die mensen waren die op het strand gingen zitten.

Paola was nog steeds kregelig door de ruzie van de vorige avond en het werd duidelijk dat ze geen zin had om te praten. Vroeger hadden hun meningsverschillen vaak verfrissend gewerkt, maar nu brachten ze alleen nog maar schraalte. Toen hij haar zwijgend had afgezet bij haar werk, deed ze het portier open, trok de shirtjes naar buiten en mompelde dat hij niet hoefde te wachten.

Geïrriteerd reed Marek de corso Garibaldi door. Op de hoek van de piazza Garibaldi zag hij opeens op de vloer van de auto aan de passagierskant een rood lakleren handtasje staan, zo’n tasje dat verkocht werd door de Afrikaanse straathandelaren bij het Stazione Centrale en langs de via Toledo. Hij had het nog niet eerder gezien, maar nam aan dat het van Paola was. In het tasje vond hij een enkel briefje van twintig euro, een lippenstift en een rolletje kwitanties. Ze zou er niet blij mee zijn dat ze zonder geld zat en het jammer vinden dat ze het tasje kwijt was. Zonder geld zou ze met de shirtjes naar huis moeten lopen.

Met het tasje nog in de hand was Marek net te laat om het groene stoplicht te halen en het kruispunt over te steken. Achter hem werd getoeterd; hij werd gesneden door een taxi die zo rakelings voor hem langs schoot dat hij automatisch vol op de rem ging, en hij was nog maar amper bekomen van de schrik toen de taxi werd geschept door een stadsbus en zijwaarts tegen Mareks busje botste.

Toen de airbags over hem heen bolden en de voorruit eruit vloog, werd Marek opzijgeduwd en hij eindigde op handen en knieën schrijlings over de versnellingspook. De dreun zelf leek pas later te komen, toen het allemaal al gebeurd was, als een machtige stoot, iets goddelijks en buitenproportioneels.

Het ongeluk liet een gezoem achter in Mareks oren dat al het andere geluid dempte. Hij had zijn hoofd gestoten, niet hard, maar toch. Her en der kwamen er vogels geluidloos omlaag en er maakte zich een soort verwondering van hem meester: als hij niet bezig was geweest met het rode tasje zou hij nu dood zijn, hij zou rechtstreeks in de baan van de taxi zijn gekomen, dat wist hij zeker; in tweede instantie geraakt worden stelde niets voor, helemaal niets. Glas in zijn haar, zijn overhemd gescheurd bij de zoom, maar geen echte schade, behalve aan het busje.

Er stapten passagiers uit de stadsbus, die verdwaasd stommelend naar de stoep liepen. Rechts van Marek wees een vrouw, met omgekieperde tassen aan haar voeten, de boodschappen uitgespreid over straat, naar het verkeerslicht en riep vol ongeloof: Rood, rood.

Het was nog maar nauwelijks gebeurd of op de corso Garibaldi en de corso Umberto steeg een luid getoeter op. De eerste klap, als van een pneumatische hamer, bracht mensen naar de balkons die uitkeken op het kruispunt. Anderen kwamen haastig aanlopen vanaf de marktkraampjes om een glimp op te vangen van een geplette auto en een busje, en van een stadsbus die in een scherpe hoek ten opzichte van de stoep tot stilstand was gekomen. Van onder de taxi steeg een dun paars rookpluimpje op.

Marek keek aandachtig naar de auto vóór zich, verbaasd dat die – hoeveel ton staal? – uit het niets was komen aantollen, alsof de auto pats-boem uit de lucht was komen vallen, alsof de mensen die de bus uit stommelden dronken waren. Alsof de mannen – de passagier zijwaarts ineengezakt over de stoel, zijn hoofd rustend op de dij van de chauffeur, de chauffeur hangend over een ingedeukt portier, zijn overhemd omhooggeschoven tot aan zijn schouders, zijn armen wijd uitgespreid, zodat het leek alsof hij ergens naar reikte of wees – een zacht deel van de auto vormden.

Een man in een doktersjas, mager en kaal, rende naar de taxi. Hij boog zich ver voorover de auto in en toen hij weer tevoorschijn kwam, schudde hij verslagen zijn hoofd, er kon niets meer gedaan worden – een intiem gebaar, dacht Marek, dat verwantschap impliceerde, alsof ze elkaar kenden.

Het verkeer liep vast over de hele corso Garibaldi en de corso Umberto, en de file verbreidde zich langzaam naar de smallere zijstraten. Marek rook olie en rubber en de hitte van de zon die terugkaatste van de gladde zwarte straatkeien. Hij keek aandachtig naar de taxi en de dode mannen en weerstond de aandrang om dwars over de stoel te gaan liggen en te zien hoelang het zou duren voordat er iemand naar hem toe kwam. Hij wist niet wat hij met zichzelf aan moest. Zijn baan kon hij op zijn buik schrijven, wist hij. Zonder het busje zou Tony hem niet langer in dienst kunnen houden. Het voertuig, te zwaar beschadigd voor reparatie, zou niet vervangen worden. Zonder voertuig zou er geen werk zijn. Dat zou aan Paola verteld moeten worden.

Beveiligers van de Banco di Napoli begeleidden de passagiers uit de bus; toen de buschauffeur langs hem liep, keek hij Marek doordringend aan, zijn gezicht strak en nietszeggend, de uitdrukking van iemand in shock, en Marek had medelijden met hem. De man in de doktersjas hielp passagiers naar de stoep en keek naar Marek alsof hij hem kende, en het drong tot Marek door dat die man Lanzetti, zijn buurman, was, dr. Arturo Lanzetti, de apotheker die met zijn vrouw en zijn zoontje op de vierde verdieping woonde. Hij kende zijn zoontje, wist dat hij er was, want hij hoorde hem bijna dagelijks.

De eerste agenten arriveerden op motoren en reden over het voetpad langs de piazza. De corso weergalmde van hun sirenes. Brandweerlieden die in het verkeer vastzaten, verlieten hun wagens en klauterden tussen de auto’s door naar het kruispunt, en allemaal bleven ze staan om naar de taxi en de twee dode mannen te kijken; vervolgens keken ze naar Marek en het busje en schudden het hoofd om zijn onverdiende geluk.

Lanzetti kwam naar het busje en opende het portier aan de passagierskant. Hij veegde met trage halen het glas van de zitting en ging ongenood zitten.

‘Dit duurt nog wel een poos.’ Hij bood Marek een fles water aan en zei dat hij moest drinken. ‘Mag ik?’ Hij beduidde Mareks hoofd door tegen zijn eigen hoofd te tikken. ‘Je hebt een snee.’

‘Dat is niks.’ Marek boog zich naar hem toe. Lanzetti keek ernaar en knikte, niets om je druk over te maken. De apotheker wist niet meer dan dat een van de buspassagiers naar het ziekenhuis moest, en hoewel ze erin geslaagd waren een ambulance naar het kruispunt te sturen, zou het nog een hele klus worden om die daar ook weer vandaan te krijgen, maar het ambulancepersoneel had de zaak al onder controle.

De agenten herstelden langzaam de orde: de toegestroomde menigte werd op de stoep gehouden en bestuurders werden gesommeerd terug te gaan naar hun auto.

Marek boog zich weg uit de zon en wachtte tot de politie naar hem toe zou komen. Hij liet Lanzetti het tasje zien en legde uit hoe dat hem had opgehouden, dat het zonder dat tasje heel anders met hem zou zijn afgelopen. Lanzetti knikte tijdens het luisteren, een trage beweging waar een zekere troost van uitging, alsof hij begreep dat de kleinste toevalligheden van plaats en tijd zo verbijsterend belangrijk konden zijn. Het verschil tussen wat er daadwerkelijk gebeurd was en wat er bijna gebeurd was – iets wat niet per se besproken hoefde te worden, maar wel erkend.

De straat werd schoongespoten voordat het dak van de auto met een snijbrander werd verwijderd, en beide mannen keken toe, stil en eerbiedig. Een kring brandweerlieden hield dekens op om de menigte het zicht te belemmeren en te voorkomen dat nieuwsgierigen foto’s zouden maken. Toen de lichamen uit het ingedeukte wrak werden getild, deed Marek ten slotte zijn verslag aan de politie en Lanzetti glipte stilletjes het busje uit.

De aanblik van de jongemannen, die voorzichtig op een stretcher werden gelegd en met een deken bedekt, raakte Marek diep; hij bleef strak toekijken alsof hij verwachtte dat hun roerloosheid doorbroken zou worden.

En waar hadden ze ruzie over gehad? Over geld, natuurlijk, want elke ruzie gaat over geld. Maar deze begon met een discussie over kinderen, over dat zij zich, als paar, geen kind konden veroorloven, terwijl de kwestie eigenlijk was dat Paola gewoon geen kind van hém wilde, en dat hij wilde dat ze dat toegaf. We hebben jou en mij om voor te zorgen, zei ze, dat is genoeg. Meer dan genoeg. De ruzies schoven als een harmonica in elkaar, de ene na de andere, en hoewel Marek zich de belediging wel herinnerde, vergat hij hoe ze die precies onder woorden had gebracht; Paola daarentegen herinnerde zich de kleinste kleinigheid, zodat er nooit iets fatsoenlijk werd opgelost. Ze hadden allebei zo hun eigen dingen die aanleiding gaven tot een ruzie: de nutteloosheid van hun werk, hun niet op elkaar afgestemde werkroosters, dat het zo eenzaam was om in je eentje naar bed te gaan of in je eentje wakker te worden, dat weekends, wanneer ze die eindelijk eens samen doorbrachten, lusteloos en leeg waren, en dat ze zich allebei onaantrekkelijk voelden. Daarnaast was er nog een onderstroom aan eigen ongenoegens (voor Marek: zijn recente gewichtstoename, zijn dunner wordende haar, dat hij tegenwoordig zo snel begon te zweten. Voor Paola: de dikker wordende aders op haar kuiten, dat ze steeds zo moe was en de laatste tijd vergeetachtig). Sommige aanvaringen kwamen voort uit de dagelijkse gang van zaken. Paola had een hekel aan koken en Marek had een hekel aan de halfslachtige pogingen die ze daartoe deed en aan hoeveel voedsel er verspild werd omdat het haar allemaal niet kon schelen. Hoe kon iemand zich zo zorgvuldig voorbereiden op seks (de gel, het schuim, het condoom glibberig van de zaaddodende pasta) en er geen benul van hebben hoe je een simpele maaltijd moest maken? Hoe bestond het dat een Italiaanse vrouw niet kon koken? Hoe kon dat in vredesnaam? En dan was er de kwestie die ze gewoonlijk meden, de kern van elke ruzie: Paola wilde geen kinderen van hem. Wie wilde er nou kinderen van een man die geen werk had?

Toen Marek thuiskwam, trof hij Paola in de keuken aan, zittend aan de keukentafel die ze opzettelijk leeg had gehouden, met niets om zich heen, geen sigaretten, geen drankje, zodat het duidelijk zou zijn dat ze had zitten wachten.

Tony had gebeld. Ze had alles van hém moeten horen, over het ongeluk, over het busje, over zijn werk. Ze stond op, liep op Marek toe en sloeg haar armen stevig om hem heen.

‘Hij vindt vast wel iets. Dat weet ik zeker.’

Marek, die zich lelijk en tegendraads voelde, sloot zijn ogen. Er was niet ergens iets wat Tony kon vinden. Voor zijn geestesoog zag hij een briefje dat onder de brievenbussen was opgehangen, geschreven in het schuine handschrift van de conciërge van het gebouw: Schilder gevraagd.

Toen ze hem losliet, kwamen de verwijten. Waarom had hij niets van zich laten horen? Niet één telefoontje. Waarom niet? ‘Ik heb gebeld. Ik heb berichten gestuurd. Waarom heb je niet geantwoord?’ Ze was toch zijn partner? Betekende dat dan niets voor hem? Had hij dan geen idee wat zij doormaakte? Mijn god, deed hij haar dit expres aan? Hij had wel dood kunnen zijn.

En wat zou ze blij zijn geweest, zei hij. Wat zou ze het fijn hebben gevonden als hem iets was overkomen.

Paola’s hand fladderde voor haar mond en toen begon ze, om een onverklaarbare reden, te lachen. Ze wuifde met haar hand ten teken dat ze verslagen was, of uitgeput en het opgaf; vanavond wilde ze geen ruzie meer. In plaats daarvan liep Paola majesteitelijk naar de slaapkamer.

Eenmaal alleen zocht Marek iets om te rechtvaardigen dat hij zo vervelend deed en hij zag Paola’s sleutels en haar mobieltje naast de gootsteen liggen. Hij nam de telefoon mee naar de badkamer en checkte haar gesprekken. Het enige nummer dat ze vandaag had gebeld was dat van hem. De inkomende telefoontjes waren afkomstig van wederzijdse vrienden. Hij herkende elk nummer dat in het geheugen van de telefoon was opgeslagen.

In de prullenbak lagen de pakjes condooms en de zaaddodende pasta waarmee hij de vorige avond naar haar toe was gegaan met de eis dat ze die zou weggooien, en daar lagen ze, weggegooid. Marek doorzocht de prullenbak om te kijken wat ze verder nog had weggegooid en vond tussen de foliestrips een smal doosje anticonceptiepillen en ook al begreep hij niet goed wat dit betekende, hij zag hier wel, onder zijn neus, precies wat hij gewild had.

Die nacht lag hij wakker en piekerde over zijn werk. Schilder gevraagd. Het was geen eenvoudige kwestie, want zelfs al werd het busje vervangen, dan nog had hij niet de juiste papieren. De verzekering en de politie zouden de gegevens van de chauffeur willen. Toen het hem eindelijk lukte om in slaap te vallen, werd hij gewekt door het geluid van een boor, een plotseling lawaai op straat.

Het kostte hem moeite om op zijn horloge te zien hoe laat het was. Vanaf het balkon zag hij twee werklieden. Een andere man stond met blote buik op het tegenoverliggende balkon en riep: Wat zijn jullie aan het doen? De werklieden negeerden hem en de man riep nog harder. In hetzelfde gebouw woonde een onderzoeksrechter. Als Marek zich naar voren boog, kon hij het appartement op de bovenste verdieping zien.

Overdag leek de via Capasso heel respectabel, met studenten van het taleninstituut die koffiedronken in café Fazzini, maar ’s avonds hingen er hoertjes rond op de hoek. Ze zaten op brommers, ongeïnteresseerd in hun werk. Marek wist niet zeker of het allemaal wel vrouwen waren.

Achter hem trok Paola het laken over haar schouder.

Het lawaai deed er niet toe. Dat geboor gaf hem een reden om wakker te zijn, een reden om niet in bed te liggen, en was het zoveelste voorbeeld van hoe deze stad hem gek maakte. Terwijl hij naar de werklieden keek, dacht hij terug aan het ongeluk en hij vroeg zich af of de politie de mannen al had geïdentificeerd en hun familie op de hoogte had gebracht. Hij wilde Lanzetti bedanken, hij wilde de apotheker opzoeken en hem bedanken, want de kalmte van de man had indruk op hem gemaakt. Terwijl hij op het balkon stond, kwam er een bericht op zijn mobiel binnen van zijn broer Lemi, bel me, en toen hij dat deed, hoorde hij dat zijn moeder voor de tweede keer aan het toezicht was ontsnapt en het verzorgingshuis uit was gewandeld. Resulterend in een zoektocht door de politie en de eis van het tehuis een andere plek voor haar te zoeken, een plek waar ze wel op iemand zoals zij waren ingesteld.

==

*

Om twaalf uur ’s middags, toen Peña terugging naar haar woning, besloot ze Marek Krawiec te vragen of hij een chauffeur wist voor de mannen die de kelderkamer hadden gehuurd. Ze ging treetje voor treetje de trap op en haar hoofd duizelde van de inspanning. Op het topje van de Duomo, boven op de koepel, zat een havik mee te deinen in de wind, nu eens met gladde, dan weer met opgezette veren. Peña keek ernaar vanaf de overloop van de eerste verdieping en voelde haar hartslag bedaren en haar hoofd helder worden. Toen de vogel opvloog, kwam hij door de wind niet vooruit. Met gespreide vleugels testte de havik de opwaartse luchtstroom voordat hij naar achteren zwenkte en verdween. Soms keek ze hoe hij at, een klein vogeltje dat hij vasthield en plukte – elastische ingewanden en vlees. Raar eigenlijk, als je erover nadacht, en licht weerzinwekkend, een vogel die een vogel at.

Tien jaar geleden, toen Peña in Napels was komen wonen, was de woning van dr. Panutti door middel van een dunne scheidingswand in tweeën gedeeld, de ene helft voor dr. Panutti sr., de andere voor dr. Panutti jr. In de wand had vroeger een deur gezeten, zodat de jonge Panutti de oude Panutti kon begeleiden op zijn laatste ziekbed. Peña, die was aangenomen als gezelschapsdame en thuishulp, maakte zichzelf onmisbaar en onzichtbaar en verdiende zo het recht om in de woning te blijven, zoals beschreven in het testament van Panutti sr., zeer tegen de zin van zijn familie. Door de deur eruit te halen en de muur te dichten hadden ze de kamer in een klankkast veranderd, zodat Peña het intieme reilen en zeilen kon horen van het gezin dat de woning nu huurde: de apotheker dr. Arturo Lanzetti, de logopediste dr. Anna Soccorsi en hun zoontje Sami. Ze wist wanneer ze aten, baadden, ruzieden en het weer goedmaakten. Erger nog, de kamer dupliceerde de verplaatsing van geluid: als Sami rondholde bij een druk spelletje ontstond er door zijn vluchtroute een soortgelijk kriskraspatroon in Peña’s kamer.

Ze noemden de jongen Sami, hoewel Peña wist dat hij eigenlijk Francesco heette. Met zijn donkere haar en olijfkleurige huid zou je kunnen denken dat de jongen een volbloed Napolitaan was. Hij leek het meest op zijn moeder, een vrouw van wie Peña vond dat ze niet geschikt was voor het stadsleven: omdat ze niet in staat was te veranderen en zich aan te passen hield ze star vast aan haar eigen opvattingen. Peña kon die koppigheid aflezen aan de dunne lippen van de vrouw en aan de sessies met haar cliënten: aan de steeds weer herhaalde ‘puh-puh-puh’-, ‘tsuh-tsuh-tsuh’- en ‘ta-ta-ta’-oefeningen en de eeuwige zangerige rijmpjes die ze stotteraars, taalstudenten en lispelende puberjongens liet opzeggen. Hun zoontje Sami, vaak alleen en zonder toezicht, speelde bij zijn slaapkamerraam en soms vond Peña zijn speeltjes verspreid op de binnenplaats. Kleine plastic poppetjes van kruisvaarders, Romeinse en Amerikaanse soldaten, robots, actiefiguren met capes, en andere wezens, die ze niet kon thuisbrengen. Als ze die vond, stopte ze de speeltjes in haar zak en nam ze mee naar haar kamer.

’s Ochtends, voordat Arturo Lanzetti naar de apotheek ging, zat hij meestal bij zijn zoontje en samen lazen ze de koppen van de krant van de vorige dag. De stem van het kind, lieflijk en hoog, was door de muur goed te horen, en Peña, die elke ochtend het trappenhuis en de binnenplaats schoonmaakte, zorgde ervoor dat ze op tijd klaar was, want ze vond het gezellig om hun stemmen te horen. Ze begon de stem van de jongen te associëren met het ochtendlicht dat haar kamer overspoelde.

’s Avonds liet hij aandenkens op de binnenplaats vallen of liet die afdalen aan een touwtje: poppetjes, briefjes, munten, opgevouwen papiertjes, stukken brood, make-upspullen van zijn moeder. ’s Ochtends raapte zij die op.

Vandaag hees Peña zich, net als elke dag, in haar leunstoel, herschikte de kussens en schoof helemaal naar achteren zodat haar benen recht vooruitstaken. Van de vier plaatsen waar ze naar het gezin kon luisteren, boden er drie uitzicht op hun woning (de keuken, de gang en de slaapkamer van de jongen), die rond de binnenplaats lag en spiegelbeeldig was aan haar eigen woning. Wanneer de luiken openstonden, was hun leven wederzijds openbaar tot in de kleinste details.

Sami las het wereldnieuws met houterige precisie voor. Hij had een goed gehoor en herhaalde de zinsneden die hij niet begreep terwijl hij zichzelf zachtjes corrigeerde.

‘Brasilia. Een brand …’ las hij.

‘Brasilia,’ herhaalde Lanzetti, ‘een brand … in het centrum van de stad.’

‘Brasilia …’ fluisterde Peña zachtjes.

De oude Panutti had haar op precies dezelfde manier Italiaans geleerd. Lezen, herhalen, lezen, totdat haar Portugees zich langzaam had omgebogen in Italiaans. Later hielp hij haar op andere manieren, zorgde voor medicijnen, toen voor beugels die zouden helpen haar benen recht te maken. Hoe vaker je ze gebruikt, zei hij, des te makkelijker zal het worden.

Terwijl Peña luisterde, nam ze haar medicijnen in. Ze legde de pillen op het gladde notenhouten bijzettafeltje en nam een slokje water, een tablet en nog een slokje. De jongen liet speeltjes op de binnenplaats vallen en zij raapte die op: de soldaatjes, kleurpotloden, pennen, een raceauto, de duiker met de gele zuurstoffles. Ze luisterde hoe hij las. De mededelingen van de jongen schetsten een chaotische wereld. Het neerstorten van een vliegtuig in zee; een brand die een hele stadswijk met de grond gelijk maakte; een modderstroom die huizen, auto’s en caravans mee sleurde in een steeds breder wordend ravijn; gebeurtenissen die niets goddelijks of hemels beschreven, maar simpelweg de wetten van het toeval volgden, zaken die Peña tot in het diepst van haar ziel begreep. Er was niets, bedacht ze, niet één ding dat haar werkelijk kon verrassen. Toen Sami klaar was met de koppen begon hij aan de pagina met lokaal nieuws en las verhalen voor over ruzies, stakingen en werkonderbrekingen bij de spoorwegen en over contracten voor niet-opgehaald vuilnis. Daarna las hij de sportpagina, ook al was dat nieuws dat ze al kenden.

Een slokje water. Een tablet. Een slokje water.

Ondersteund door kussens zat Peña rechtop en roerloos, haar blik gevestigd op een baan zonlicht die zinderend de kamer binnenviel. Haar medicijnen verhoogden haar grilligheid en de mogelijkheid dat ze afwezig werd. Kleine dingetjes tuimelden langs de zijkant van het gebouw naar beneden. Een gestage regen van vallende speeltjes: een cowboy, een duiker, een muildier, een raceauto, een lippenstift, een robot die ook een auto was, een trol, of althans, dat dacht ze, een sleutelhanger, een mobieltje, een gezicht dat uit een tijdschrift was geknipt en omlaag kwam fladderen, een havik – de vleugels gespreid, een aantal duiveneieren, een voor een, een heel stel sleutels, een open blik verf, een jongen die door lucht kon zwemmen.

’s Avonds hees Sami zich op de vensterbank en duwde de luiken open. Omdat hij te klein was om op de binnenplaats te kunnen kijken, bewoog de jongen zich steunend op zijn onderarmen heen en weer, als een dier, dacht Peña. In de leegte tussen hen vonkte het opgewoelde stof. Peña deed een stap achteruit van het raam. Het baarde haar zorgen dat er dingen waren die ze zich niet kon herinneren. Voornamelijk namen. Plaatsen. Maar soms ook gewoon woorden.

Het duurde even voordat haar ogen aan het duister gewend waren; ze keek toe terwijl Sami zich vooruit duwde, één hand tot een vuist gebald. Met zijn kin op de stenen vensterbank staarde hij naar de binnenplaats. Onder hen gleden geluidjes langs: televisies in afzonderlijke ruimtes, claxons en stemmen, het kalmerende geratel van airconditioners en het gestage druppen van water op steen, het minder makkelijk thuis te brengen kraken en trillen dat afkomstig was uit diepere bronnen – het hele gebouw dat zich zette in de afkoelende avondlucht.

De jongen had iets in zijn hand en nam de tijd om dat voorwerp pal op de rand neer te zetten. Weer een speelgoedsoldaatje, vermoedde Peña, gezien de grootte, weer een trofee.

Ongeveer een uur nadat Sami het speeltje op de rand had gezet, hoorde Peña de klik van het slot in de kleine toegangspoort en vervolgens een gedempt gesprek toen twee mannen vanuit de via Capasso de binnenplaats op kwamen. Sami kwam naar het raam en dook toen snel weg – en hoewel ze hem niet kon zien, vermoedde ze dat hij uit het zicht in het donker stond.

De stemmen waren te zacht, te gedempt om te kunnen verstaan wat er gezegd werd en toen er een zacht gegrinnik langs het gebouw opklonk, kwam de jongen voorzichtig terug naar de vensterbank. Ze spraken fluisterend tegen hem, woorden die ze niet goed kon verstaan. Toe dan, leken ze te zeggen. Toe dan.

De mannen bleven praten terwijl ze rookten – een opstijgend vleugje tabak en hun stemmen die wat minder bescheiden werden. Een van de mannen werd luidruchtig en riep over de binnenplaats: ‘Hé’, om de aandacht te trekken en moest toen lachen, waardoor hij weer milder klonk. Peña glipte terug haar kamer in. De jongen schoof naar voren om te kunnen kijken.

In de keuken, zich nergens van bewust, stond Anna Soccorsi met over elkaar geslagen armen over een waterketel gebogen, slechts gekleed in een mannen-T-shirt.

Peña sliep in haar leunstoel. Ze werd één keer wakker en hoorde de stemmen opnieuw, mannen die woorden tegen de jongen fluisterden die ze niet kon verstaan.

Arturo Lanzetti woonde niet altijd bij zijn gezin. Hij verbleef twee maanden in Napels, soms iets korter, maar gemiddeld ongeveer twee maanden, verdween dan weer en liet Anna achter met het kind, of liet Anna alleen. De periode voor zijn vertrek werd geteisterd door stiltes en bittere ruzies, zodat Peña al voordat hij wegging, wist dat hij zou gaan. Wanneer Lanzetti weg was, ging ’s avonds laat de telefoon over, en Peña raakte gewend aan Anna’s ijle, weinig overtuigende stem, die altijd klagerig klonk. Anna droeg soms een ring en soms niet en zoals gebruikelijk was, had ze haar eigen achternaam aangehouden, dus ook dat was geen duidelijke aanwijzing van haar status. Voor Peña werd het raadsel van hun relatie bij verschillende gelegenheden op verschillende manieren opgelost.

Dinsdag: dag C

Toen de trein traag in een lange bocht het station naderde, liep Mizuki zoals altijd naar de deur en keek met haar telefoon in de hand naar de ruit. De torens van het zakendistrict die over haar spiegelbeeld op het glas lagen, gleden over het lange, grijze containerpark dat uitzag op de baai. Vandaag herinnerde ze zich een verhaal over een vrouw die een armband was kwijtgeraakt en weer kon ze niet op de titel komen: ze vond die vergeetachtigheid wel komisch, want dat was immers ook het onderwerp van het verhaal. Door een nieuwe taal te leren was ze bezig herinneringen te verspelen, of was ze misschien gewoon moe? Ze had nu al twee nachten achter elkaar wakker gelegen. Er was niets speciaals dat haar dwarszat en ze hunkerde ook nergens naar – de gewoonlijke oorzaken van onrust. Ze kon gewoon niet slapen. Beide nachten had ze wakker gelegen met het idee dat er zich een rivier boven haar uitstrekte, een stroom die door de kamer vloeide en die van tijd tot tijd omlaagkwam en haar overspoelde (en dan sliep ze), en vervolgens weer opsteeg (en dan werd ze wakker). Het water zag er helemaal niet uit als water: zwart en glad en oneindig als vulkanisch glas. Het was geen onaangename sensatie, maar het maakte dat ze zich niet meer kon concentreren. Een herinnering aan de droom bleef achter als een hardnekkige pijn in haar armen en als een druk op haar borst, alsof ze tegen een sterke stroming in had geworsteld.

Mizuki was niet bewust op zoek naar de broers, maar vond het wel leuk dat ze een van hen herkende toen ze uit de trein stapte. Welke broer is dit, vroeg ze zich af, de oudste of de jongste? Opnieuw leek de man te staan wachten, wat minder aanwezig dan de vorige dag, misschien zelfs verveeld. Ditmaal leunde hij marionetachtig met één schouder tegen de grijze pilaar, zijn handen diep in zijn zakken, zodat zijn lichaam gedraaid was – er wat los bij stond, als iets wat terzijde was geschoven. Toen ze langs hem liep, hoopte ze zijn blik te vangen en ze hield even de pas in om zich ervan te vergewissen dat dit ook echt gebeurde; toen hij eindelijk naar haar keek, registreerde hij niets. Dan moest dit de jongste broer zijn.

Boven in de stationshal ontdekte ze de oudste broer bij de uitgang, bij de krantenkiosk; de tijdschriften hingen naast elkaar, andere waren in bundels opgestapeld, en er stonden flesjes water en cola, verpakt in krimpfolie. Ze stond naast de man toen ze een flesje water kocht en voelde haar hart sneller kloppen. Als ze naar rechts zou buigen, zou haar schouder zijn bovenarm aanraken. Ze betaalde, draaide zich om en liep pal voor de man langs – en merkte op dat hij zijn hoofd draaide om haar met dezelfde intense blik op te nemen als de vorige dag. Vandaag droegen de mannen niet dezelfde kleren en kon ze hen makkelijk van elkaar onderscheiden. Fransen, besloot ze. Absoluut Fransen. Daar had ze een oog voor. De kleren (een zomers colbert met een nieuwe spijkerbroek en dure schoenen, terwijl sandalen zouden volstaan), maar veel mooier nog die bestudeerde, onverschillige houding, een soort onverstoorbaarheid die ze best aantrekkelijk vond, moest ze toegeven, al had het ook iets arrogants. Algemeenheden natuurlijk, maar meestal had ze het bij het rechte eind. En had hij parfum op, een frisse aftershave of scheerbalsem? Of kwam het gewoon door hoe hij eruitzag, zo schoon, een man in een gestreken overhemd, een man in een colbert, Europees, dat ze dat verwachtte?

Vandaag was er geen opstopping op de corso en Mizuki kwam op het taleninstituut aan voordat de lessen begonnen en bedacht opnieuw dat ze vergeten was een foto te maken. Bij de grote houten poort naar de binnenplaats trok ze haar mouwen over haar handen, streek haar haar naar achteren en zette haar kraag op om haar nek te beschermen, klaar om weg te rennen voor de wespen.

==

*

Marek stond vroeg op. Hij liep door het huis in zijn boxer, maakte ontbijt voor Paola, dekte de tafel voor één persoon en dacht na over waar hij wel op zat te wachten en waarop niet. Bijvoorbeeld: hij zat er niet op te wachten dat Paola zich nu overal mee ging bemoeien, alles voor hem ging regelen en de boel voor hem ging uitstippelen. Ze zou hem lastigvallen met allerlei plannetjes en kleinigheden. Het zou haar missie worden om werk voor hem te vinden. Daar zat hij helemaal niet op te wachten en hij zat er ook niet op te wachten dat zijn broer belde of sms’jes stuurde. Waar hij wel op zat te wachten was dat zijn moeder ophield met haar nachtelijke wandelingen. Waar hij wel op zat te wachten was minder goede raad en meer geld.

Zijn eerste idee was om een bezoek te brengen aan Nenella. Een fattuchiera, een vrouw uit Pagani die bekendstond als helderziende. Pagani was het geboortedorp van Paola, en Paola kende Nenella al van toen ze nog klein was. Nenella kon zelfs de meest vervloekte mens van zijn rampspoed afhelpen. Vaak zei Paola dat Nenella bepaalde omstandigheden, de hoop op iets of een bepaald idee, kon voorvoelen. De vrouw kon je in elke situatie raad geven, een goed woordje voor je doen of bemiddelen. Marek geloofde er niet in en lachte Paola uit wanneer zij zei dat ze er wel in geloofde, maar vandaag dacht hij dat hij Nenella toch maar eens moest opzoeken.

Er sijpelde maar een dun straaltje water uit de leidingen, niet genoeg om zich mee te scheren en niet genoeg om zich mee te wassen. Hij herinnerde zich de werklui die met tussenpozen drie uur lang hadden staan boren en de hele buurt wakker hadden gemaakt. Hij boog zich over het balkon en keek naar de kuil die de mannen hadden gegraven, maar daarin was geen water te bekennen – alleen een droog gat afgezet met paaltjes, waar niets te zien was wat een verklaring kon geven voor het boren. Dit was kenmerkend. Ze kwamen midden in de nacht je slaap verstoren en al die herrie had helemaal niets opgeleverd. Een eindje verderop in de straat zag hij de auto van de onderzoeksrechter en daarnaast diens chauffeur, die nonchalant tegen de zijkant leunde. Terwijl hij naar beneden keek, meende hij dat hij de man omhoog zag kijken. Met een vluchtige blik achterom naar Paola bedacht hij dat de chauffeur van de onderzoeksrechter wel erg veel tijd doorbracht voor hun woning.

Met het beetje water dat uit de kraan kwam, zette hij koffie. Terwijl hij wachtte tot de koffie ging pruttelen, controleerde hij de prullenbak in de badkamer. Marek bracht een kopje koffie naar Paola en maakte haar wakker door zijn hand op haar buik te leggen; hij had het idee dat hij haar in elkaar voelde krimpen. Er scheen licht tussen de luiken door en Paola knipperde met haar ogen terwijl ze langzaam wakker werd. Marek liet zijn hand zachtjes over de ronding van haar heupen glijden ter inleiding, maar zag ervan af toen hij aan de weggegooide voorbehoedsmiddelen dacht: een kind dat vandaag werd verwekt, uit plichtsgevoel, uit een gevoel van overgave, zou een ongelukskind worden.

‘Praat met Tony.’ Paola omklemde haar kussen. ‘Kijk wat hij heeft. Hij heeft beloofd dat hij iets voor je zou vinden.’

Nu al. Nog niet eens op en ze maakte al plannen. Hij vertelde haar over het water, blij om haar ergernis te bezorgen.

Marek hield zich schuil in het café naast de tabaccaio. Hij zag dat Peña de stoep veegde en dat Lanzetti naar zijn werk vertrok. De jongeman, Cecco, hing overdag rond bij de tabaccaio en ’s avonds bij café Fazzini en leek vreemd genoeg goed te kunnen opschieten met Stefania, die de hele dag aan de toonbank zat te borduren en met geen mens een woord wisselde. Voor de jongen bestelde ze koffie, cola of limonata en hij mocht bij haar zitten en af en toe een boodschap voor haar doen.

Om acht uur stuurde Paola Marek een sms’je met de vraag wat hij aan het doen was. Toen hij antwoordde: Met Tony aan het praten, reageerde ze onmiddellijk met onmogelijk!!!! Ik heb hem net gesproken. Een paar tellen later een derde bericht: Hij heeft een auto voor je. Toen een vierde: Kun je nog wat shirts ophalen? Die moet ik vanmiddag hebben.

Ik zal het aan Tony vragen.

Als het maar gebeurt.

Hij keek naar het palazzo. De conciërge, Peña, zat op een krat dat op zijn kant stond in de lange schaduw naast de ingang. Ze leek net een pop, niet alleen omdat ze zo klein was, maar ook vanwege haar hoge voorhoofd, haar dunne haar, haar kleine mond en handen, en de manier waarop ze zat, met haar benen recht voor zich uit. Haar bewegingen leken mechanisch. In tegenstelling tot alle anderen in de straat sprak ze zelden en daardoor had hij het gevoel dat ze iets gemeen hadden.

Toen Marek het café uit kwam, schoof Peña naar voren en liet zich van het krat af glijden. Ze wenkte hem, trok haar kleren goed en gebaarde dat ze hem even wilde spreken.

Peña sprak nogal vormelijk, maar niet kil. ‘U bent chauffeur? Ja? Ik ben op zoek naar een chauffeur.’

‘Voor hoelang?’

Peña wist het niet. Ze zou het Salvatore vragen. Twee mannen hadden een kamer van haar gehuurd. Twee broers. Ze dacht dat het Fransen waren. Ze kwamen niet uit de stad en hadden het idee opgevat dat ze iemand wilden inhuren om hen rond te rijden. Ze hield Marek een kaartje voor met een handgeschreven nummer erop en vroeg hem dat over te schrijven. Ze had ook een kamertje dat geverfd moest worden, als hij soms iemand wist die dat kon.

Marek zei dat hij zou kijken wat hij kon doen.

Hij trof Engelse Tony aan in de garage met Kleine Tony en Antonio. De drie mannen waren aan het praten over twee auto’s die op de laad- en losplaats stonden; een andere auto, een grijs met crèmekleurige klassieke Citroën, stond op de stoep. Engelse Tony kwam naar Marek toe om met hem te praten.

‘Je kunt deze gebruiken.’ Hij wees naar de Citroën. ‘Er moet iemand worden opgehaald in Bagnoli. Maar daarna breng je hem meteen terug.’ Tony bezag hem met een blik vol mededogen en zei dat hij het busje eerst beter moest bekijken om te kunnen zeggen hoe groot de schade was. In het ergste geval moest het chassis misschien worden uitgelijnd, als hij er nu een slag naar moest slaan. Als dat zo was, zou de reparatie wel een poosje duren. Marek vroeg zich af wat voor verhaal Paola tegen hem had opgehangen, waarom hij de zaak zo kalm opnam en waarom hij hem de Citroën wilde lenen – een man die om het minste of geringste zijn zelfbeheersing verloor en die een keer een hamer naar zijn zoon, Kleine Tony, had gegooid. Tony dealde ook een beetje, niets zwaarders dan hasj en misschien af en toe een paar joints voor zijn Amerikaanse vrienden; Marek suggereerde onhandig dat hij hem wel kon helpen, met afleveren, weet je, maar Engelse Tony ging niet op het voorstel in.

‘Mag ik de auto vanmiddag gebruiken?’

Tony keek Marek aan op een manier die hij niet kon duiden.

‘Paola heeft wat pakketten voor haar werk nodig. Wat shirts.’

‘Tuurlijk. Gebruik hem maar. Maar als je klaar bent, breng je hem terug.’ Engelse Tony zwaaide met een slap handje en voegde er toen nog aan toe: ‘Maar geen ongelukken. Oké? Geen schade. En er is nog een dingetje. Brandstof. Ga niet af op de meter. Soms is het gewoon ineens op.’

Marek reed naar de lungomare bij Mergelina en toen hij het nummer belde dat Peña hem gegeven had, dacht hij aanvankelijk dat hij tegen de voicemail aan het praten was, omdat wat er gezegd werd niet echt logisch klonk – totdat hij zich realiseerde dat de telefoon per ongeluk was opgenomen.

‘Als het er niet is,’ zei de stem, ‘doen we het niet.’

Na wat geritsel werd het gesprek afgebroken.

Marek belde nog een keer en nu werd er opgenomen met een kort pronto. Hij sprak zorgvuldig, in het Italiaans, en legde uit dat hij chauffeur was en had begrepen dat ze op zoek waren naar een chauffeur. Dus … Het gesprek werd een tweede keer afgebroken. Marek wachtte even voordat hij terugbelde. Ditmaal sprak hij snel, verontschuldigde zich ervoor dat hij geen naam wist en zei dat hij chauffeur was. De conciërge van het palazzo op de via Capasso had hem het nummer gegeven. Hij had begrepen dat ze een chauffeur nodig hadden.

Hij had het gevoel dat hij nu de aandacht van de man had.

‘Hebt u een chauffeur nodig?’

Op de achtergrond hoorde hij nog een stem, in het Frans, een man die zei dat hij de telefoon wilde hebben.

‘Hallo. Bent u chauffeur? Kent u de stad? Kunt u vanmiddag om vier uur komen? We kunnen het over de prijs hebben als u hier bent. Kamer 312. Hotel Grand.’

De man gaf een adres in Castellammare di Stabia. Had hij dat? ‘Het ligt op een heuvel’, zei hij. ‘Op de berg. Die uitziet over Napels. Het grote witte hotel. U vindt ons wel, ja? Kamer 312.’

Marek zei ja, en toen het gesprek beëindigd was, drong het tot hem door dat hij geen naam had genoteerd, alleen een kamernummer.

Ze belden een uur later terug en zegden de afspraak af.

Tegen de middag stond Marek in de kelder, het bovenlijf ontbloot, met twee emmers witte emulsieverf en een roller die meer gruis van de muren haalde dan verf erop aanbracht. Hij kon haast niet geloven hoe snel de muren de vloeistof absorbeerden en dan weer schilferden. Vierhonderd euro maakten het werk de moeite waard. Goed geld van dezelfde mannen die een chauffeur hadden gewild, maar zich toen hadden bedacht.

Marek werkte de hele middag door en werd al schilderend steeds wrokkiger – door welke keuzes was hij ooit in deze situatie beland: dat hij zich moest behelpen met een chauffeursbaantje en kamers schilderen? Dat hij steeds dieper in de schulden kwam, terwijl zijn moeder langzaam haar geestelijke vermogens kwijtraakte. Hij beet zich vast in het karwei, kocht bij de ijzerwinkel achter het palazzo nieuwe kwasten en een derde emmer emulsieverf. Hij kleedde zich uit tot op zijn boxer en voelde hoe de lucht zich als een warme deken om hem heen wikkelde; het zweet prikte in zijn ogen terwijl hij aan het werk was. Toen hij klaar was, leek de ruimte er nauwelijks op vooruit te zijn gegaan. Lichter, ja, maar verder geen verschil. Met vierhonderd euro kon hij zijn schuld nauwelijks aflossen. Met vierduizend euro kon hij zijn schuld afbetalen en misschien nog wat overhouden, voor zijn moeder of voor Paola, maar niets voor hemzelf.

Hij kreeg een telefoontje toen hij op de binnenplaats stond te wachten tot de laatste laag gedroogd was. De mannen die de kamer hadden gehuurd wilden weten of er ventilatie was. Marek raapte een speeltje op dat bij de deur op de grond lag. Een duiker, een zwart figuurtje met beweegbare armen en benen, die zijn duikbril miste en twee kleine ronde gaatjes in zijn rug had, waar een zuurstoffles in zou passen. Hij beschreef de kamer, zei dat er een raam was, hoog in een van de zijmuren, maar dat de kelder een goede zes, zeven meter onder straatniveau lag en dat er dus weinig kans was dat de lucht kon circuleren. Hij wist niet wat ze precies zochten, want de lucht was droog en bedompt en de muren schilferden als je ze aanraakte.

De man begon te twijfelen. Dat was geen goed nieuws. ‘Het zal gebruikt worden voor opslag’, legde hij uit. ‘Het is belangrijk dat alles schoon blijft, begrijpt u?’ Hij leek ergens over na te denken. ‘Wat u moet doen, is de muren en het plafond afdekken met plastic. Het moet goed gedaan worden, netjes en precies.’

Marek luisterde toen de man uiteenzette wat hij wilde. Achter een los spijlenhekje dat tegen de muur stond, vond hij nog een speeltje, een soldaatje van groen plastic. Hij wist niet goed hoe hij om meer geld moest vragen en bracht het onderwerp omzichtig ter sprake. De man leek zijn ongemak aan te voelen. ‘We zullen u er uiteraard extra voor betalen.’ Marek kon het materiaal kopen en het werk uitvoeren en zij zouden hem vergoeden. Als hij het voor donderdag af kon krijgen, zouden ze het bedrag verdubbelen.

Marek ging weer naar de ijzerwinkel en kocht een rol plastic. Hij legde aan de verkoper, een man met grijze, vochtige ogen, uit wat hij nodig had. De man veegde het haar uit zijn gezicht en slofte naar de opbergrekken achter in de winkel.

‘Dat is niet de beste aanpak. Nu is het droog, maar als het regent, komt het vocht door het steen. Eigenlijk zou je er een muur voor moeten zetten.’ De verkoper kwam terug met een langwerpige doos op zijn schouder en bleef streng kijken, alsof hij zich Mareks gezicht inprentte. ‘Je moet weten wat je doet. Tegenwoordig weten de mensen niet meer wat ze doen.’

Terug in de kelder sneed Marek banen plastic op de juiste lengte. Hij knipte de stukken zorgvuldig recht en legde ze uit om ze aan elkaar te plakken. Hij liet de banen breed genoeg om de randen te laten overlappen. Aan het eind van de middag had hij alle stukken gesneden voor het plafond en de muren.

Vastbesloten om de opdracht in één dag af te maken werkte hij lang door en vond bevrediging in zijn werk, een bepaalde mate van trots, een terugkeer naar de normale wereld van werk en beloning. De muren en het plafond waren keurig afgedekt, de vloer schoongeschraapt en geverfd, en er hing een frisse, chemische geur in het vertrek.

Hij belde de broers een tweede maal. ‘Het is klaar’, zei hij. ‘Als het goed is, blijft het plastic zitten zolang u het nodig hebt.’ Hij stak de binnenplaats over om beter bereik te krijgen en keek knipperend omhoog naar het vierkant zuivere blauwe lucht vier verdiepingen boven hem. Twee ramen stonden open – bij Lanzetti en daartegenover bij de conciërge, Peña – bij alle andere waren de luiken dicht of de ramen in beslag genomen door de zoemende achterkant van airco-units.

De mannen zeiden dat ze tevreden waren, eentje aan de telefoon, de andere souffleerde hem op de achtergrond.

Boven hem vloog een helikopter over, polizia, te klein voor het lawaai dat hij maakte, kleiner nog dan de zwaluwen die duikvluchten maakten naar de vliegende mieren. Marek wachtte of hij zou terugkomen, maar het wiekende geluid vervaagde algauw.

’s Avonds ging hij bij Paola zitten, dronk zwijgend twee glazen water, begon toen aan de wijn en kon het niet laten om te zeggen dat hij achthonderd euro betaald kreeg om een kamer op te knappen.

‘Het is heet daar beneden’, zei hij ter verontschuldiging voor hoe hij eruitzag. Hij realiseerde zich zijn vergissing en had er spijt van dat hij over het geld was begonnen, want nu zou ze plannen gaan maken. ‘Het is goed om met je handen te werken.’

Paola legde uit dat er weer geen water was, maar dat ze een paar emmers apart had gehouden zodat hij zich kon wassen. Konden ze dan nu over die vakantie nadenken? Kroatië misschien? Er was een plaatsje aan de kust. ‘Het hotel ligt dicht bij de haven en het strand en er zijn restaurantjes. Je kunt er makkelijk komen met de veerboot. Handig.’ Hoeveel nachten vond hij dat ze moesten gaan?

‘Laten we eerst eens zien hoe het met mijn moeder gaat.’

‘Een week’, zei ze. ‘Zes nachten. Meer niet.’ Ze keek hem indringend aan. ‘Mooi, we gaan dit vanavond beslissen, anders raakt dat geld gewoon weer op. Als je vandaag werk hebt gevonden, zal er morgen ook wel weer werk zijn.’

==

*

Lila griste de beer weg en verstopte hem onder haar jack toen ze de kamer uit liep. Op de toilettafel stond nog een aantal andere speelgoedfiguren uit een monsterkoffer, sommige onbekend – handgemaakte vilten exemplaren met glazen ogen – en andere, herkenbaarder figuren van rubber met harde gezichten en uitgestrekte armen: Topolino, Goofy, Pinokkio. Het speelgoedbeest pakken om het rechtop te zetten en het meejatten ging in één vloeiende beweging.

Buiten op de overloop keek Lila of de deur dicht bleef en wikkelde toen het jack om de beer. Ze draaide haar rok met de goede kant naar voren en trok de rits dicht. In haar neus nog steeds een vleugje oude talkpoeder, en recht voor haar, als ze naar beneden keek, een stad, scherp afgetekend in het schelle zonlicht, en de opstijgende geur van gesmoord vlees: oneindig druk, oneindig klein. Lila hield niet van hoogten en van diepten of van wat voor afgrond dan ook die haar uitnodigde: spring, werp of stort je hierin, moeilijk te weerstaan.

De man had de speelgoedfiguren welbewust rechtop in de koffer gezet, in rijen achter elkaar, als in een stadion, en met het gezicht naar het bed: drie oplopende rijen die hij vast met het nodige geduld moest hebben uitgestald. Hij vond het prima om zich verder zelf klaar te maken, zei hij, zolang zij maar toekeek, dus keek Lila toe met haar kont in de lucht en haar hoofd opzijgedraaid op het kussen. Zonder overhemd zag de vertegenwoordiger er ondervoed en bleek uit, een saai mannetje met een geknepen, kruiperig gezicht en dezelfde zachte ogen en kalfachtige wimpers als Cecco – een toeval waar ze niet blij mee was. Toen hij was klaargekomen, vroeg hij of ze hem de handdoek wilde aangeven en hij klaagde dat ze niet aandachtig genoeg had toegekeken, dat ze er op een bepaald moment niet meer met haar hoofd bij was geweest, dat ze wel aanwezig was, maar niet oplette. Hij sprak Italiaans met een noordelijk accent en alles wat hij zei, klonk als een klacht. Op de grond naast het bed lag een opengevouwen kaart, een potloodstompje en één enkele nieuwe schoen. Toen ze gedachteloos de handdoek gebruikte om haar dijen schoon te vegen, werd de man boos.

Lila raapte vliegensvlug haar kleren bijeen, liet de beledigingen over zich heen komen, niet meer dan wat geschreeuw, en griste de panda mee toen ze de deur opendeed. Als er ooit problemen waren, wist Lila hoe ze behendig iemands neus moest breken en wegrennen. Al vier keer had ze haastig een gebouw verlaten, was ze weggehold over de een of andere corso of piazza, het hart in de keel en haar kleren in haar armen. Zoals gewoonlijk droeg ze grote, losse gympen, die ze op Arianna’s advies altijd aanhield – want mannen kunnen niet rennen na de seks. Daar zijn ze gewoon niet toe in staat, omdat hun energie, op dat moment, even elders is. Het losse geflap van de schoenen bracht herinneringen terug aan een wielloze camper in een droog dennenbos, waar ze dezelfde soort aandacht had geduld die ze nu duldde. Herinneringen aan dat spichtige meisje dat door het zand rende, als een spin – louter armen en benen, knieën en ellebogen – waren niet per se waar, maar dat was hoe ze zichzelf zag, als iets vliegends.

Cecco was weg. Verdwenen zodra hij het geld had gekregen. De regeling, gedicteerd door Rafí, was simpel: Cecco gaat mee om ervoor te zorgen dat de mannen vooraf betalen, daarna kan hij doen wat hij wil, zolang het geld uiteindelijk maar bij mij terechtkomt. Lila raakte eraan gewend dat Cecco vanuit een deuropening, een trappenhuis of een raam stond toe te kijken (verdekt genoeg opgesteld om uit het zicht te blijven en altijd een beetje chagrijnig als ze terugkwam). Cecco, zei Arianna, was beeldschoon. Ze kon er maar niet achter komen of hij nou achterlijk was of niet, en als hij werkelijk niet spoorde, hoe ver dat dan ging: als je de jongen te veel keuzes bood, ging hij gewoon hoofdschuddend zitten, helemaal in de war, en hij waste zich alleen als Rafí hem eraan herinnerde. Wie kon weten wat Cecco nou eigenlijk wilde, de jongen die elke avond terugkwam met pizza, aranchini, de ene dag met een fles wijn, de andere dag met pillen? En wie kon weten wat voor band hij nou precies met Rafí had – hij hing maar doelloos rond, bijna alsof hij van hem hield.

Lila liep de verkeerde trap af en keek ineens uit op de Albergo dei Poveri, een gebouw zo immens monumentaal dat ze even bleef staan, ook al wist ze dat ze daar geen tijd voor had. Hoe had ze dit vier maanden lang niet kunnen opmerken? Ze stond voor een hek dat op slot zat en gooide eerst de beer en het jack eroverheen voordat ze er zelf overheen klom, de blik gericht op het langwerpige, rode dak van een gebouw dat misschien een gevangenis was, of een barak, of misschien een werkhuis. Drie verdiepingen lager stonk het naar benzine. Alles aan de dag was verschroeid en hard, behalve het uitzicht op de heuvels in de verte; Capodimonte, Vomero en daar de Vesuvius, de top ervan door damp heen zichtbaar, stomp, gestold groen.

Ze kneep in de beer toen ze hem opraapte en ontdekte dat er van binnen aan de rugkant een zakje zat, groot genoeg om er vier vingers tot aan het tweede kootje in te steken. Binnenin voelde ze de naad en het stiksel dat begon los te laten.

Lila meed de straathandelaren die in groepjes in de lobby van hotel Stromboli stonden. Nigerianen, Kenianen, zweterige mannen die twee keer zo groot waren als zij, met dekens die tot zakken waren gevouwen en gevuld waren met riemen, handtassen en sandalen, handelswaar die ze op straat verkochten. Ze liep zachtjes de laatste trap op en bleef staan om haar schoenen uit te trekken en langzaam haar rok los te ritsen. Ze stapte barrevoets, met ingehouden adem de kamer binnen, de hitte in, en tastte met haar tenen naar de rand van het matras dat het grootste gedeelte van de vloer in beslag nam. Laat in de middag gaf ze er de voorkeur aan om naast Arianna te liggen, die zachter was, minder druk, makkelijker gezelschap dan Rafí.

De vertegenwoordiger had twee condooms over elkaar omgedaan, dat wilde hij per se, en deed het vervolgens kort en ruw, en ze voelde hem nog steeds, vastgekleefd aan haar binnenste, en vond het een walgelijk idee dat de man bij haar bleef en dat het steeds moeilijker werd om alles zijn eigen plekje te laten houden. Rafí stak altijd een goed verhaal af, over dat ze van haar familie was weggeroofd en dat ze naïef was, misschien zelfs een beetje simpel, en hoewel niemand dit echt geloofde, was er geen man die het idee niet aanstond.

Arianna sliep met haar rug naar het raam, een messcherpe streep zonlicht over haar schouder. Lila wurmde zich uit haar kleren en ging toen voorzichtig op het randje van het matras zitten wachten tot haar ogen gewend waren aan het donker. Ze zette de panda tegen de muur, ging toen ineengedoken naast haar vriendin liggen en liet zich wegzakken alsof ze water in gleed. Ze hield haar adem in, ademde langzaam uit en probeerde haar hoofd leeg te maken. Zodra ze ontspande, begon Rafí’s hond te blaffen, het geluid dichtbij, alsof hij in de kamer naast hen zat. Twee verdiepingen lager, met een ketting aan een rechtopstaande paal geketend, hield Rafí een magere, vuilwitte bullmastiff op een plat dak. Het beest sliep buiten zonder fatsoenlijk onderkomen of ook maar iets van schaduw, sprong van het ene stuk karton naar het andere om koel te blijven, at wat hem werd toegeworpen en blafte met deerniswekkende, rochelende kuchjes. Het dier was schurftig, had kale plekken en stonk.

Arianna werd langzaam wakker, reikte blindelings achter zich en gaf Lila een paar lichte tikjes op de heup. ‘O? Ben je al terug? Is Cecco niet blijven wachten?’

Lila drukte haar kin tegen Arianna’s schouders. Haar arm kruiste onder haar borsten door en ze dacht even dat ze Rafí’s aftershave rook, een geur die niet aan de huid plakte, maar er los boven zweefde.

‘Hij wil dat we naar Fazzini gaan.’ Arianna gaapte in het kussen en grinnikte even vreugdeloos. ‘Vanavond. Maar ik weet het niet.’

Er waren hele dagen dat Lila niet wilde spreken. Niet één woord.

Om negen uur begonnen ze zich gereed te maken voor de avond. Arianna verzamelde kleren en make-up op het gedeelde matras, samen met wat er nog over was van Rafí’s goede gaven – verpulverde pillen, gehalveerde tabletten in folie en broze plastic verpakkingen, traktaties van zijn kameraden in het ziekenhuis: tenminste nog íéts waarvoor hij nuttig was. Arianna draaide er niet omheen: deze geschenken waren de enige reden dat ze hem duldde. Voor Lila was het doodeenvoudig. Ze kende drie mensen in Napels: Arianna, Rafí en Cecco. Met zijn vieren kenden ze alleen de wijk die tussen het Stazione Centrale, hotel Stromboli en de via Carbonara ingeklemd lag. Ze kenden de namen van de hotels langs de jachthaven, maar ze hadden nauwelijks enig idee wat er verder landinwaarts lag.

Lila zat stil terwijl Arianna haar haar borstelde. Ze klemde de panda tussen haar dijen, toupeerde zijn pels en plukte vulsel uit het zakje. Arianna fokte zichzelf net zo lang op totdat ze chagrijnig vroeg waarom ze daar vanavond heen moesten, wat was er zo belangrijk aan Fazzini? Waarom moesten ze altijd doen wat Rafí zei?

Lila keek op omdat de vraag nergens op sloeg.

‘Hij wil dat we naar een vent toe gaan’, mopperde Arianna. ‘We kunnen zelf ook wel mannen vinden. We kunnen best voor onszelf zorgen. We hadden hier nooit naartoe moeten komen.’ Met ‘hier’ bedoelde Arianna Napels.

Lila sorteerde de make-up. Voor sommige dingen was Rafí nuttig, dat moest zelfs Arianna toegeven, en bovendien hadden ze geen keus. Rafí voorzag hen op zijn eigen willekeurige manier van kleren en voedsel, regelde deze kamer in het Stromboli en zorgde ervoor dat ze veilig waren en iets hadden om op te slapen. Rafí zocht klanten voor hen, verzekerde zich ervan dat de mannen betaalden, koos nieuwe namen en herschreef hun geschiedenis zodat het hele Spaanse fiasco vergeten was. Het was Rafí’s idee dat Lila en Arianna zouden samenwerken als zusjes en hij had kleine gouden hangertjes voor hen gekocht, een A voor Arianna en een L voor Lila.

Onder elkaar vonden ze hem maar belachelijk. In zijn bijzijn waren ze pruilerig gehoorzaam. Arianna was vergeten hoe moeilijk het leven was geweest vóór Rafí, hoe de handelaren hen hadden lastiggevallen om seks en geld, en dan had ze het nog niet eens over de problemen die ze hadden gehad met andere vrouwen, met de politie, en hoe makkelijk het was nu ze zelf geen klanten meer hoefden te zoeken: je kon hier in de stad niet in je eentje werken.

Maar hoewel hij het werk makkelijker maakte, kon hij het niet aangenamer maken. Lila moest nog steeds aan de vertegenwoordiger denken en stelde zich voor dat hij uitcheckte uit het hotel, de speelgoedfiguren veilig in hun koffer, een telefoon tussen zijn schouder en zijn oor geklemd; de man liep al pratend naar zijn auto en sprak met zijn vrouw, zijn vriendin, zijn moeder, of misschien met een dochter van dezelfde leeftijd als Lila. Ze begreep niet waarom vooral dat laatste haar zo dwarszat.

Arianna borstelde Lila’s haar met afgemeten halen. Alles bij elkaar genomen eiste Rafí te veel van hun aandacht op. Ze liet de borstel vallen en trok Lila’s haar door haar handen naar achteren. ‘Serieus’, zei ze. ‘We hebben hem niet nodig. En die hond! Ik heb een pesthekel aan die hond. Elke dag maar blaffen, blaffen, blaffen, blaffen.’

Lila vond de lippenstift die ze wilde. Ze hield de spiegel omhoog, trok haar mond in een glimlach en streek met een vinger over haar lippen.

Arianna, die nu stond, zei dat Lila eruitzag als de panda. Schattig.

Terwijl Lila de lippenstift over haar onderlip haalde, kwam het bij haar op dat de vertegenwoordiger de speelgoedfiguren bezoedelde, ze iets van de wereld liet zien voordat hij ze aan gezinnen en kinderen gaf, die ze mee naar huis zouden nemen, mee naar bed.

Ze troffen Rafí aan in het café, zijn overhemd met een grijs T-shirt eronder open, de mouwen opgerold. Cecco zat naast hem met zijn ellebogen op de bar en zag er jongensachtiger uit dan gewoonlijk. Rafí wees op de man waar hij Lila en Arianna aan wilde koppelen.

‘Kennen jullie hem?’ vroeg Rafí. ‘Hij is hier altijd. Hij heet Salvatore, maar ze noemen hem Graffa. Hij woont in het palazzo aan de overkant.’

De man, mager als een lat, onbeweeglijk, reigerachtig en kaal, droeg een werkmansbroek en een werkmanshemd. Lila werd een beetje naar van zijn vogelachtige scherpte en vond dat hij niet in het café thuishoorde. Als zo’n man gezelschap wilde, pikte hij wel vrouwen op bij de jachthaven. Een man als hij, van een jaar of vijfenvijftig, misschien zestig, was waarschijnlijk getrouwd of gescheiden en had vrijwel zeker het liefst jonge meisjes.

Lila en Arianna waren nauwelijks binnen of Rafí stond al naast de man. Hij legde zijn hand op diens arm en fluisterde tegen hem. Cecco, die toekeek, zag er erg aangeslagen uit.

Lila stond naar Cecco te kijken, terwijl Cecco naar Rafí keek.

Rafí bood de man een drankje aan. Salvatore, zei hij op overredende, wat overdreven toon, Sal. Toen volgde Graffa hem naar buiten omdat hij wilde roken, en Rafí ging zo dicht bij hem staan dat de man de rook over zijn schouder uitblies. Arianna boog zich dicht naar Lila toe en zei dat ze moesten gaan, haar stem nu hees. Hoewel het druk was in het café, zaten er geen klanten bij en wat Rafí aan het doen was, vond ze maar niks. Die man, die Salvatore, had geen belangstelling – dat zag je zo. Lila moest Rafí niet aanmoedigen. Morgen zou ze met hem praten en uitzoeken hoe het nou precies zat met hun geld. Hem konden ze niet vertrouwen.

‘Heb je hem horen praten?’ Ze knikte in de richting van de straat. ‘Die verhalen van hem?’

Toen ze wilden weggaan, stapte Rafí naar de deur toe, uitgekookt en zelfvoldaan.

‘Het is goed’, zei hij, zijn hoofd afgewend, zodat de man hem niet kon zien. ‘Hij is geïnteresseerd.’

‘Waarin? Wat heb je hem verteld?’ Arianna loodste Lila in de richting van de straat en daar, op een lage stenen muur, met op de achtergrond de donker bevachte zuilen van palmbomen, zat Salvatore hoopvol te wachten. Muziek uit andere cafés gleed door de nachtlucht. Lila rook jasmijn en toen ze omhoogkeek, zag ze het roestige stervormige uithangbord en realiseerde zich dat wat ze in de lucht proefde geen jasmijn was, maar karamel en vanille van de bakkerij. Uit de ramen klonk het gesnor van ventilatoren en luchtverversers.

Rafí fluisterde iets in Arianna’s oor en stapte toen achteruit. ‘We zijn het eens, toch? Afgesproken?’

Arianna keek naar Lila en knikte toen. ‘We doen dit en dan gaan we.’

Tegen een redelijke vergoeding nam Rafí de vrouwen mee naar een auto die geparkeerd stond in de steeg achter het café.

Rafí scheen met een zaklantaarn over de straatkeien en liet het licht rondgaan over de zakken en pakken kranten die onder aan de trappetjes voor de voordeuren lagen. Lila hield haar adem in vanwege de weeïge dranklucht. Arianna begon te protesteren. Een zaklantaarn? Een auto? Wat moest dit voorstellen?

Salvatore draaide het groepje de rug toe en ging bellen. Toen hij klaar was, knipte hij met zijn vingers om Rafí’s aandacht te trekken. Hij knikte naar Lila. ‘Zonder gekheid. Hoe oud?’

‘Dat zei ik toch al. Vijftien.’

De man smakte en schudde vol stelligheid zijn hoofd. ‘Die is geen vijftien.’

Rafí knikte vasthoudend en riep naar Lila: ‘Zeg eens op. Vijftien?’

Lila knikte. Vijftien, dat klopte.

Ze praatten zachtjes, zich ervan bewust dat er boven hen en om hen heen open ramen van keukens en slaapkamers waren, een doolhof aan bovenwoningen die naast elkaar lagen weggestopt achter steile, onversierde muren.

Salvatore sprak in de telefoon en herhaalde de informatie, één hand bij zijn oor. ‘Is ze gezond?’

Rafí stak zijn handen uit, de palmen omhooggekeerd alsof hij beledigd was.

‘Waar komt ze vandaan?’

‘Oorspronkelijk?’ Rafí bolde zijn wangen en hing langzaam en onverschillig een verhaal op: dat Lila Siciliaanse was, dat ze zo’n donkere teint had door haar Arabische bloed, en omdat ze zo’n dondersteen was, had haar familie haar naar Mostra gestuurd, naar de zweterige handtastelijkheden van een achterlijke oom en debiele achterneven. Hij had haar opgepikt bij een autostrada in de Veneto, zei hij, of een soortgelijk vlak, zonloos achterland. Lila was een naïeve pechvogel die zich nacht in nacht uit van achteren had laten nemen door al haar mannelijke familieleden, die weliswaar behoorlijk imbeciel waren, maar genoeg benul hadden om die andere tempel te bewaren voor een betalende vreemdeling. Dus was ze, in zekere zin, ongerept en ja, absoluut gezond. Onervaren, maar niet ongeschoold. Nadat ze door haar oom langs de kant van de weg was gedumpt toen ze hem eindelijk een keer had afgewezen, probeerde ze nu weer terug naar huis te komen. Dit verhaal deed het beter dan de eerdere versie, waarin Rafí had beweerd dat de vrouwen zusjes waren, die als katten verstrengeld op een eenpersoonsbed in een klein stenen hok hadden geslapen in een achterlijk dorpje aan de kust. Door tegenslag naar het vasteland gedreven om hun lichaam te verkopen hadden Lila en Arianna nachtelijke voorstellingen gegeven op doorgezakte matrassen in droge, vuile kelders overal op het schiereiland. In hun primitieve geest bestond er niet eens een woord voor wat ze waren, en aangezien Arianna een rare kruising van een jongen/meisje was, kon je wat ze deden zelfs niet lesbisch noemen. Elk verhaal deed het beter dan de waarheid die, in Lila’s geval, alleen maar heel saai was. Lila kwam uit Modena en daarvoor uit Skopje, haar hele familie ontworteld toen ze nog geen twee jaar oud was, al herinnerde ze zich daar niets van. Einde verhaal. Haar vader was monteur, net als haar broers. Haar moeder, die ze zich niet meer kon herinneren omdat ze al te lang dood was, was dienstbode geweest. De half-Spaanse Arianna daarentegen was een interessanter geval en vertelde verhalen over haar broers, die haar met messen bedreigden en haar een hele week in een kamer hadden opgesloten de eerste keer dat ze haar gekleed zagen als Arianna. Zodra zij gevlucht was, hadden ze de buren verteld dat ze dood was. Rafí had haar aangetroffen op een benzinestation tien kilometer buiten Pavia, waar ze had geleerd om het kleingeld uit een snoepautomaat te zuigen, lichtte hij toe.

Salvatore hoorde het zonder belangstelling aan en herhaalde de informatie aan de telefoon, en ditmaal merkte Lila dat hij in herhaling verviel, alsof de persoon tegen wie hij sprak het gesprek niet kon volgen. Terwijl de man luisterde, keek hij doordringend naar Lila. ‘Is het waar wat hij zegt?’

Lila haalde haar schouders op.

Rafí knikte, met het puntje van zijn tong tussen zijn tanden.

Salvatore schraapte zijn keel. ‘En die andere?’

Lila begon het langzaam zat te worden; ze begreep niet waarom ze stonden te wachten en waarom ze buiten en aan de telefoon zaken deden. Ze hoopte dat die mannen geen Italianen waren. Italianen praatten tot ze erbij neervielen, kwamen vooraf met ellenlange verklaringen over zichzelf en over de deerniswekkende situatie waarin ze zich bevonden, en waren er stuk voor stuk van overtuigd dat een prostituee van achteren nemen geen keihard overspel was. Zodra ze klaar waren, bestond Lila niet meer, en die minachting zaaide een onvervalste, vreselijke schaamte.

Rafí deed een stap naar achteren en scheen met zijn zaklantaarn op Arianna, die met haar armen over elkaar stond, duidelijk niet onder de indruk.

‘En zij heeft een …’ De man floot tussen zijn tanden door en bewoog zijn pink heen en weer. ‘Die daar heeft een pik? Ja? Een snikkel?’ Dat gaf hij door en zei toen tegen Rafí dat hij het met eigen ogen moest zien voordat ze een beslissing konden nemen.

Rafí liet de zaklantaarn door het raampje op de achterbank van de auto schijnen. ‘Alleen kijken,’ hij maakte met zijn arm een horizontaal kapgebaar, ‘voor iets anders betaal je extra.’

Arianna wierp een snelle blik op Lila toen ze de auto in dook. Ze gebaarde naar Rafí dat hij dichterbij moest komen en fluisterde iets tegen hem, terwijl het straatlicht over zijn gitzwarte haar streek en Arianna’s voorhoofd deed glanzen.

In de auto wrong Arianna zich op de achterbank in allerlei bochten in een poging een comfortabele houding te vinden. Ze trok haar knieën op, zette haar voeten tegen het raampje en schoof haar heupen steeds verder omlaag tot ze met haar schouders tegen het portier aan zat. Salvatore wachtte tot ze goed lag, pakte toen de zaklantaarn, boog zich door het portier aan de passagierskant naar voren en vouwde zichzelf naar binnen als een man die een onaangename klus moest klaren.

Lila liep er een stukje vandaan en wachtte tien, vijftien passen verderop, balancerend op haar tenen. Het was geen fruit dat ze rook, rijp en bedorven, maar een berg bloemen die naar buiten was gebracht uit de kapel naast het muziekconservatorium. Hun geur deed de lucht bruisen. In de lichtere dwarsstraat zat een vrouw zijwaarts achter op een scooter en slaakte een kreet naar vrienden op een andere scooter, buiten haar zicht. Toen Rafí de scooter hoorde, haalde hij zijn schouders op en gebaarde naar Salvatore, die voorovergebogen half in de auto stond, dat er niets aan de hand was. Het gebrom van de scooter zoefde langs de geblindeerde winkelgevels, en de plagerige, schrille kreten van de vrouw echoden omhoog en markeerden haar route over de via Tribunali, verder over de via Atri en terug om het ziekenhuis heen. Lila luisterde en wist dat ze zouden terugkomen, want dat deden ze altijd, die jongelui, ze reden doelloze rondjes rond het Centro Storico totdat de politie, of iemand anders, ze liet ophouden.

Gedurende de hele inspectie lag Arianna op de achterbank met haar benen gespreid in de lucht. Het kostte Lila moeite om ernaar te kijken zonder een beetje zenuwachtig te worden. Ze vroeg zich af hoe het zou zijn als die auto, de tassen en kranten, de armenvol verwelkte bloemen en de doordringende, weeïge stank zelf zich zouden losmaken en de heuvel af zouden tuimelen, en Arianna op die golf van viezigheid naar de fraai geornamenteerde binnenplaats van het conservatorium werd gevoerd.

Salvatore klauterde uit de auto, fatsoeneerde zijn kleren en maakte afkeurende geluiden, niet onder de indruk. Hij veegde zijn handen af aan zijn overhemd met dezelfde weerzin die hij eerder ook al had getoond. Hij walgde niet zozeer van Arianna, maar van de klus zelf. De man overlegde aan de telefoon en wendde zich vervolgens tot Rafí. ‘Oké. Ze hebben belangstelling,’ hij hield de telefoon tegen zijn schouder, ‘maar ze willen het zien. Ik betaal voor één foto.’

‘Hoeveel?’

De man boog zijn hoofd om te luisteren. ‘Twintig’, zei hij.

‘Vijftig.’

‘Vijfentwintig. Meer niet.’

Salvatores tweede bezoekje kostte minder tijd, en hoewel hij Arianna niet aanraakte, scheen hij met de zaklantaarn recht in haar gezicht.

Weer buiten de auto trok hij zijn overhemd goed en deed er enige tijd over om een sms’je te versturen. Toen hij klaar was, klapte hij de telefoon dicht. Terwijl ze op een reactie wachtten, stond Rafí er gelaten bij met zijn handen in zijn zakken. Lila wilde gaan.

De telefoon ging één keer lang over. Toen hij opnam, hoestte Salvatore om zijn keel te schrapen. Hij knikte terwijl hij luisterde. ‘Wat verdienen ze?’

Rafí haalde zijn schouders op en deed een stap achteruit met zijn handen in de lucht.

‘Nee. Niet weglopen. Die meisjes. Wat verdienen die?’ Salvatore gebaarde naar Arianna. ‘Weet je hoeveel zij verdient?’

Rafí reageerde niet.

‘Hoeveel? Vertel me wat ze in één nacht verdient. Vijftig? Honderd? Tweehonderd?’ De man maakte een om-en-nabij-gebaar. ‘Hoeveel?’

Rafí tuitte zijn lippen en weigerde te antwoorden.

Salvatore richtte zijn vraag nu aan Lila. ‘Zeg jij het maar. Hoeveel? Begrijp je me? Hoeveel verdien je?’

Lila zweeg en weigerde op te kijken.

‘Ze willen een bod doen voor allebei de meisjes voor één nacht’, zei hij. ‘Wat zal het zijn? Honderd? Misschien twee? Tweehonderd? Zullen we zeggen tweehonderd?’

Lila keek naar Rafí, toen naar Arianna. Als ze tweehonderd per nacht verdienden, zou hun schuld aan Rafí allang zijn afbetaald.

Salvatore stak zijn hand op en terwijl hij luisterde naar wat er aan de telefoon werd gezegd, leek hij in de war gebracht. ‘Hoeveel wegen ze?’ Hij bleef de telefoon bij zijn oor houden. ‘Vijftig kilo? Denk je dat ze vijftig kilo weegt? En die andere? Negenenzestig?’ Salvatore schraapte zijn keel. ‘Ik betaal je twee euro per kilo.’ Hij kneep zijn ogen samen en rekende het uit. ‘Dat wordt dan – hoeveel? – dat is het laatste bod. Er is vanavond een feestje. Een feestje met belangrijke mensen, zakenmensen, rechters, mensen uit Rome. Noem een prijs, dan betaal ik je meteen en zijn de vrouwen van ons.’

Rafí keek naar Arianna, die nu uit de auto leunde. Ze schudde haar hoofd bij die laatste zin, het klonk als een opzetje, oplichterij, een spel met onzekere regels.

‘Ik moet eerlijk zijn’, legde Rafí uit. ‘Normaal gesproken werkt het zo dat ik de mannen naar hen toe breng, of dat ik ze naar de mannen breng. Naar hotels, particuliere feestjes, sauna’s …’

Salvatore knikte.

‘… als mensen weten dat ze aan het werk zijn, dan gaan anderen ook dingen verwachten. Geld. Gunsten.’ Rafí bewoog zijn hoofd langzaam van links naar rechts. ‘Begrijp je? En dan wordt alles ingewikkeld. Als alles rustig is, is alles goed.’

Rafí keek om naar Lila, toen naar Arianna. Arianna schudde kort haar hoofd.

‘Oké. Jullie mogen allemaal meekomen.’ Salvatore maakte een afsluitend gebaar van instemming en haalde een portemonnee tevoorschijn die uitpuilde van het contante geld. Met snelle vingerbewegingen pelde hij vijf, zes, zeven bankbiljetten af en hield ze hem voor. ‘Hier. Oké? Voor jou.’

Rafí nam het geld aan, maar zijn ogen bleven op de portemonnee van de man gericht, op de nieuwe, maagdelijke bankbiljetten.

‘Dat is voor jou, oké?’ zei hij. ‘En iets voor de foto.’

Rafí telde het geld en vouwde de briefjes tot een klein rolletje.

Salvatore liep voorop en stak schuin de straat over. Rafí volgde hem, arm in arm met Lila en Arianna. De straat doorsneed de oude wijk, een brede barricade van winkelgeveltjes. De gebouwen rezen zes of zeven verdiepingen omhoog in één gladde gevel, met onderlangs een zuilengang en regelmatige balkons langs de bovenverdiepingen, geblindeerde ramen en reusachtige, geteerde koetspoorten. Salvatore aarzelde bij de ingang van het palazzo en kreeg kennelijk de kleine toegangspoort niet makkelijk open. Op de etalageruit van de winkel naast de ingang stonden de woorden salvatore – graffa/aranchini/pizza, waarvan het uiteinde werd afgedekt door een vaandel.

Rafí stapte achteruit naar Lila en Arianna. ‘Ze hebben een kamer,’ zei hij, ‘hier, in de kelder.’

Lila boog zich achterover om de volledige hoogte van het gebouw op te nemen.

‘Ze?’

‘Die broers.’

‘Hoe weet je dat?’ Arianna blies de rook recht in Rafí’s gezicht. ‘Hij zei dat er een feestje was.’

‘Ze willen kijken. De broers. Eerst nemen ze een kijkje, dan nemen ze jullie mee naar het feestje.’

‘Blijf je bij ons?’

Rafí gaf de zaklantaarn aan Lila en zei dat ze moesten wachten.

Salvatore had de deur inmiddels open en gebaarde dat ze stil moesten zijn.

Lila volgde Arianna naar de vierkante binnenplaats, waar Salvatore stond te worstelen met een tweede deur – een ongemak dat Arianna aan het giechelen maakte; de man stopte en stak zijn hand op om aan te geven dat ze daarmee op moest houden. De deur, van ijzer en nog kleiner dan de eerste, weigerde open te gaan.

Lila stond in het midden van de binnenplaats en scheen met de zaklantaarn omhoog langs de muur naar het vierkant van laaghangende wolken, geel door de straatverlichting, dat erboven hing. Alle luiken waren dicht, op één na, en Lila dacht dat ze een gedaante naar buiten zag leunen. Toen ze met de zaklantaarn recht naar het raam scheen, was er enkel een lege holte. Lila deed de zaklantaarn uit, maar hield haar blik op dezelfde plek gericht en daar, te onduidelijk om er zeker van te zijn, verscheen een gezicht – van een kind, dacht ze. Lila tikte Arianna op de schouder en keek weer omhoog, maar wist niet zeker of er in het donker nu iemand voor het open raam stond of dat ze het zich maar verbeeldde.

Salvatore slaagde er eindelijk in de sleutel om te draaien en de deur te openen en wenkte hen. Lila keek nog een laatste keer omhoog en daar kwam, stuiterend langs de muur, een klein voorwerp naar beneden, vastgebonden aan een touwtje. Arianna was in de weer met haar rok, en Salvatore en Rafí liepen gebogen door de deuropening. Lila, geboeid door het touwtje en het afdalende voorwerp – een speeltje, een klein plastic figuurtje – liep naar de muur, wachtte tot het speeltje bij haar was en keek hoe het tolde terwijl het omlaagkwam. Salvatore, geïrriteerd door haar getreuzel, siste haar toe dat ze moest opschieten.

Ze stak haar handen omhoog, liet het speeltje erin neerdalen en keek op toen ze het touwtje wegtrok van de muur. In het open raam vier verdiepingen hoger zag ze duidelijk een jongetje over de rand leunen dat het andere uiteinde van het touwtje vasthield en een zaklantaarn. De jongen knipperde twee keer met het licht en Lila seinde terug door ook twee keer te knipperen. Ze richtte haar straal op het raam en was verbaasd om te zien hoe jong de jongen was, een rond vollemaansgezicht, een beetje geschrokken. Het zaklantaarnlicht vanuit het raam viel op het plaveisel en bleef toen op haar gezicht rusten. Lila glimlachte omhoog en stak haar handen in de lucht zodat hij het speeltje kon zien.

Salvatore duwde haar zo hardhandig uit het licht dat ze naar achteren struikelde en zonder erbij na te denken gaf ze hem met de muis van haar open hand een klap in zijn gezicht, raakte hem hard op de neus – en stoof naar de deuropening en verder, naar de straat, zo snel dat ze pas stopte toen Rafí en Arianna haar vastgrepen. Waar was ze nou mee bezig? Wat was ze aan het doen? Arianna trok haar mee en loodste haar snel in de richting van het straatlicht, naar het lawaai van Fazzini, terwijl Rafí op Salvatore inpraatte, probeerde te redden wat er te redden viel en zei: ‘Rustig. Rustig. Laten we allemaal rustig blijven.’

Lila begreep niet wat het probleem was. Arianna streelde haar gezicht en zei dat ze zich geen zorgen moest maken: ‘Maar die mannen, die willen niet gezien worden. Het is niet zo’n goed idee om de aandacht op je te vestigen. Je had hem niet moeten slaan.’

Op de terugweg liep Arianna te foeteren tegen Lila.

‘Hij was ons aan het uitlachen’, mopperde ze. ‘Wat vroeg hij nou? Hoeveel we wogen?’ Ze wachtte tot Lila naast haar kwam lopen. ‘De prijs waarvan, van vlees? Wie waren die broers? Wie praat er nou zo?’

Lila wilde ergens iets gaan eten. Michele zou wel open zijn, daar konden ze een pizza halen, Pepsi, frittura, maar Arianna liep zonder iets te zeggen voor haar uit. Ze liep met een boogje om de deuropeningen en de geblindeerde kraampjes heen, wantrouwde elke man die ze passeerden.

Terug in hotel Stromboli ging Lila tegen Arianna aan liggen. Arianna, haar lange lichaam uitgestrekt, hoofd naar het raam gedraaid, strokleurig haar los om haar gezicht, mopperde over de hond. Blaffen, blaffen, blaffen, mopperde ze, elke keer wanneer ze terugkwamen. Er kwam geen eind aan de ellende. Ze sprak langzaam, loom, alsof de woorden te zwaar waren om ze haar mond uit te krijgen, haar arm hing over de zijkant van het matras. Op de grond tussen hen in een allegaartje aan schoenen, een stukje aluminiumfolie, drie aanstekers – alle drie leeg – een envelop met twee overgebleven pillen, turkoois aan de ene en wit aan de andere kant. Lila drukte haar hoofd naar achteren tegen Arianna’s dij.

‘Deed het pijn?’ vroeg Lila. Ze voelde haar stem vibreren door haar sleutelbeen. Daar moest de een of andere wetenschap achter zitten, achter de manier waarop mensen intuïtief geluid waarnemen, hoe sommige mensen gevaar aanvoelen, of hoe dieren, honden bijvoorbeeld of vogels, weten dat er problemen in aantocht zijn of een dreiging voelen in hun botten, een ophanden zijnde aardbeving, een blikseminslag, een vloedgolf. Het geblaf van de hond ging ook door haar heen.

‘Deed het wat?’

‘Pijn. Toen je in het ziekenhuis was.’

Opnieuw ging er een trilling door Lila’s schouders. Ze rook Rafí’s aftershave, een metalig geurtje, oud en zuur.

Arianna kroop onder haar vandaan en ging overeind zitten. ‘We moeten nadenken. We moeten bedenken wat we gaan doen als hij terugkomt. Als hij al dat geld heeft moeten teruggeven …’ Ze liet haar hand op Lila’s hoofd rusten en verontschuldigde zich. ‘Ik had op je moeten letten.’

==

*

In de namiddag veegde Peña de binnenplaats en was gespitst op Sami’s speeltjes, maar vond er geen. Toen dr. Lanzetti in het palazzo terugkeerde, passeerde hij Peña en liep zonder iets te zeggen door naar de trap. Een man die met gebogen hoofd loopt, zijn handen in de zakken, een man die altijd beleefd is geweest en je nu voorbijloopt zonder je een blik waardig te keuren, is een man die in de problemen zit.

Die nacht wachtte Peña tot Arturo Lanzetti en Anna Soccorsi in bed lagen. Geen van beiden had gedurende de avond veel gezegd; Anna’s humeur had de sfeer bepaald. Opnieuw zette het palazzo zich met zijn eigen onderaardse geluiden, het minieme geklik van afkoelende tegels, het kraken van werkend hout, van krimpende leidingen.

Even na middernacht verscheen Sami voor het raam, wakker en alert. Met zijn schoenen over zijn handen duwde hij langzaam de luiken open. De jongen moest wel op een stoel staan, of op een kist, iets waardoor hij op raamhoogte kwam en niet op de vensterbank hoefde te klimmen.

Dat zelfvertrouwen baarde Peña zorgen. De jongen werd steeds overmoediger en ze maakte zich zorgen dat hij met één misstap zou kunnen vallen, maar daar stond hij, omlijst door het raam, de kamer een zwarte holte achter hem. Ze kon het niet helpen dat ze na een half uur toch in slaap sukkelde.

De eerste verstoring van de nacht was een handgemeen, het roepen van een vrouw en allerlei stemmen door elkaar, hoeveel mannen, hoeveel vrouwen kon ze niet zeggen, maar een van de stemmen, dat wist ze zeker, was die van Salvatore. Toen ze eindelijk bij het raam kwam, was het gedoe voorbij, de toegangsdeur dicht, de binnenplaats stil. Het raam en de luiken van de jongen nu gesloten.

De tweede verstoring kwam een paar uur later, toen Peña opnieuw wakker werd door een zacht geroep, mannenstemmen die opstegen door de holte. Ze keek naar buiten en zag de jongen op de vensterbank staan, één hand voorzichtig tegen het luik, zijn tenen over de rand. Op vier hoog stond de jongen in de raamopening, de knieën lichtjes gebogen, terwijl er vanaf de binnenplaats baritonstemmen opklonken die hem kirrend over de rand leken te lokken. Peña, die niet goed wist wat ze moest doen, pakte haar waterglas op. Doodsbang dat ze hem zou laten schrikken en hij naar beneden zou storten, overwoog ze het glas te laten vallen, maar in plaats daarvan tikte ze er zachtjes tegen, met een lepeltje tegen het glas – een licht geluidje, helder en duidelijk. De jongen keek op. Hij stapte achteruit en Peña deed een stap naar voren, zodat hij haar kon zien. De jongen schoof verder weg van de rand, klom omlaag en deed toen de luiken dicht. Toen ze dicht waren, zwegen de stemmen en dacht dat ze zich dit maar verbeeld had. Alarmerend, een jongen in een raamopening, zo hoog boven de binnenplaats.

De derde verstoring kwam om vier uur ’s ochtends. Geroep uit de kamer van de jongen, geschreeuw, het gekletter van luiken die werden opengegooid: licht dat rechtstreeks over de binnenplaats haar kamer binnenviel en die deed oplichten.

Een harmonieus tafereel, de drie samen in de kamer van de jongen, Lanzetti die het kind vasthield, naast hem de voorovergebogen moeder, die per se naar zijn hand wilde kijken en die opentrok, en de jongen die zich wegdraaide, zich aan zijn vader vastklemde en huilde, een traag ow-ow-ow.

Anna kwam naar het raam toe, keek omlaag naar de binnenplaats en riep toen naar Peña aan de overkant: ‘Wie heeft dit gedaan? Jij hebt het gezien. Je moet het gezien hebben.’

Peña schudde haar hoofd.

‘Dat bestaat niet. Je moet gezien hebben wie dit heeft gedaan. Jij ziet alles.’ Anna boog zich verder naar buiten, fel en vastberaden.

Opnieuw schudde Peña haar hoofd.

Anna liep de slaapkamer van de jongen uit. Lanzetti volgde haar – de jongen tegen zich aan geklemd – en vroeg haar waar ze naartoe ging.

‘Ik ga met haar praten’, hoorde Peña haar zeggen. ‘Ik ga ervoor zorgen dat ze me vertelt wie dit heeft gedaan,’ zei ze, ‘die verschrompelde, kleine heks.’

Peña ging bij haar deur staan en deed open in de wetenschap dat de vrouw tegen haar zou gaan schreeuwen, dat ze zich niet zou inhouden, geen beheersing zou hebben. Anna Soccorsi kwam de overloop op met een speeltje in haar hand, een metalen autootje waarvan de voorkant zwart was.

‘Ze hebben het verhit. Zie je dat? Hij heeft zijn hand verbrand. Dat was opzet. Begrijp je? Dat is mishandeling en jij hebt gezien wie het gedaan heeft.’ Eenmaal op dreef keek ze over Peña’s schouder en haar oog viel op Sami’s speeltjes, die naast elkaar op Peña’s keukentafel lagen. Haar stem sloeg over, werd ongelovig, geschrokken. ‘Wat is dat?’ Ze keek Peña aan. ‘Dat is speelgoed van mijn zoon. Kijk,’ riep ze naar Lanzetti en ze wees, ‘kijk dan, ze heeft zijn speelgoed. Heb jij het gedaan? Jij hebt het gedaan! Ik ga de politie bellen.’ Met één hand tegen haar mond draaide Anna zich om en ging op een holletje terug naar haar woning.

Daar koelde Anna haar woede op haar man. In één lange monoloog somde ze alles op waar ze ontevreden over was, gaf uiting aan haar verontwaardiging, het feit dat ze ongelukkig was en dit, deze mishandeling, was het logische gevolg van hoe ze leefden. Vandaag zijn hand verbrand, en morgen? Lanzetti kon haar niet kalmeren en vond geen troost voor haar woede.

Lanzetti kwam zijn verontschuldigingen aanbieden. Peña stapte opzij en liet hem binnen. Zijn blik hechtte zich eerst aan de tafel. Ze had het speelgoed van de jongen opgeruimd, weggestopt in een la. Weinig op zijn gemak knikte de dokter naar de ramen – de gesloten luiken.

‘Al die mensen,’ zei hij, ‘zo dicht op elkaar. Zoals we nu leven.’ Lanzetti wrong zijn handen.

Ze vroeg of hij niet wilde gaan zitten, maar de man bleef staan en zijn lange gedaante vulde het vertrek. ‘Hoe gaat het met uw zoon?’

‘Het is niet ernstig. Hij heeft alleen een blaar.’ Om zijn handen stil te houden stak Lanzetti ze in zijn zakken. ‘Hij was aan het vissen,’ zei hij, ‘een spelletje aan het doen met mensen die hij niet kon zien. Hij liet aan een touwtje een speeltje naar beneden en dat hebben ze verhit.’ Hij begon zich te verontschuldigen. ‘Ze brengt al haar tijd met hem door. Ze laat hem niet naar school gaan. Het is moeilijk voor haar. En Sami’, zei hij, ‘gelooft allerlei dingen, allerlei ideeën. Hij haalt ze door elkaar.’ Lanzetti glimlachte en schudde zijn hoofd. Hij sprak langzaam en koos zijn woorden met zorg.

‘Hij zegt dat hij een kwartier lang zijn adem kan inhouden. Een kwartier. Dat zegt hij. Hij gelooft dat hij bijzondere krachten heeft, dat hij dingen in zijn macht heeft. Hij gelooft dat hij glas kan laten barsten als hij zich maar genoeg concentreert, of brand kan laten uitbreken, of een kamer kan laten overstromen. Hij gelooft dat hij het gebouw kan laten schudden.’

Lanzetti schraapte zijn keel. ‘Hij slaapt liever niet, omdat hij denkt dat hij zijn krachten niet in bedwang kan houden als hij slaapt. Hij denkt dat hij er dan de oorzaak van is dat er nare dingen gebeuren, dat hij verantwoordelijk is voor aardbevingen en landverschuivingen als hij slaapt. Voor ongelukken. Ik lees elke dag de krant met hem en leer hem dat die dingen toevallig gebeuren. Dat ze niets met hem te maken hebben, dat de wereld doordraait zonder hem en dat hij er niet verantwoordelijk voor is. Maar hij is anders dan andere kinderen en niet in staat om het los te laten. Hij denkt dat er mensen naar hem op jacht zijn. Ik weet niet goed wat we ermee aan moeten.’

==

==

http://thekills.nl/sami/

==

LET OP, in het verrijkte eboek moeten
hier 2 filmpjes geplaatst worden:

Sami: Sami redt opnieuw een leven

Sami: Sami is niet alleen