Fred Vargas

De omgekeerde man

Uit het Frans vertaald door Rosa Pollé

Uitgeverij De Geus

breda 2014

Oorspronkelijke titel L’homme à l’envers, verschenen bij Viviane Hamy

Oorspronkelijke tekst © Éditions Viviane Hamy, 1999

Eerste Nederlandstalige uitgave © Rosa Pollé en De Geus bv, Breda 2007

Deze editie © De Geus bv, Breda 2014

Omslagontwerp De Geus bv

Omslagillustratie © Keren Su/Corbis

isbn 978 90 445 3308 8

nur 305

Niets uit deze uitgave mag verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt worden door middel van druk, fotokopie of op welke wijze dan ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van De Geus bv, Postbus 1878, 4801 bw Breda, Nederland.

Telefoon: 076 522 8151.

Deze digitale editie is gemaakt naar de derde druk, 2011.

Wilt u het gratis magazine Geuzennieuws met informatie over onze nieuwe uitgaven ontvangen, ga dan naar www.degeus.nl en meld u aan.

#

Dinsdag waren er vier ooien de keel doorgebeten in Ventebrune, in de Alpen. En donderdag negen in Pierrefort. ‘De wolven’, zei een oude man. ‘De wolven komen de berg af.’

De ander dronk zijn glas leeg en hief zijn hand op. ‘Eén wolf, Pierrot, één wolf. Een beest zoals je nog nooit hebt gezien. Dat beest komt de berg af.’

1

Er lagen twee mannen in het struikgewas.

‘Je verbeeldt je toch niet dat jij me het vak kunt leren?’ fluisterde de ene man.

‘Ik verbeeld me niets’, antwoordde zijn metgezel, een grote vent met blond, lang haar, die Lawrence heette.

Onbeweeglijk, met een verrekijker in de hand, observeerden de twee mannen een paar wolven. Het was tien uur ’s ochtends, de zon brandde op hun rug.

‘Dat is Marcus, die wolf’, vervolgde Lawrence. ‘Hij is terug.’

De ander schudde zijn hoofd. Het was een man uit de streek, klein, donkerblond en een beetje koppig. Hij was al zes jaar opzichter over de wolven in de Mercantour. En hij heette Jean.

‘Dat is Sibellius’, mompelde hij.

‘Sibellius is veel groter. Heeft niet zo’n gele vlek in zijn hals.’

Van zijn stuk gebracht richtte Jean Mercier zijn verrekijker, hij stelde hem opnieuw scherp en bestudeerde aandachtig de wolf, die zo’n driehonderd meter verderop ten oosten van hun schuilplaats om de rots heen draaide waarin zijn gezin een hol had, terwijl hij af en toe zijn snuit in de wind omhoogstak. Ze zaten dichtbij, te dichtbij, ze zouden beter wat meer afstand kunnen nemen, maar Lawrence moest zo nodig filmen. Daarom was hij immers hier, om de wolven te filmen en om zijn reportage vervolgens mee naar Canada te nemen. Maar hij stelde zijn terugkeer na zes maanden om duistere redenen uit. Om de waarheid te zeggen, de Canadees bleef plakken. Jean Mercier wist waarom. Lawrence Donald Johnstone, een deskundige van naam op het gebied van Canadese grizzlyberen, was verslingerd geraakt aan een handjevol Europese wolven. Maar dat kon hij niet toegeven. De Canadees sprak sowieso zo min mogelijk.

‘Is in de lente teruggekomen’, mompelde Lawrence. ‘Heeft een gezin gesticht. Haar herken ik niet.’

‘Dat is Proserpine,’ fluisterde Jean Mercier, ‘de dochter van Janus en Junon, derde generatie.’

‘En Marcus.’

‘En Marcus’, gaf Mercier uiteindelijk toe. ‘Het is duidelijk dat er nieuwe jongen zijn geworpen.’

‘Mooi.’

‘Heel mooi.’

‘Hoeveel?’

‘Dat is nog niet te zeggen.’

Jean Mercier maakte wat aantekeningen in een boekje dat aan zijn riem hing, dronk uit zijn veldfles en ging weer liggen zonder dat er een grasspriet had gekraakt. Lawrence legde zijn verrekijker neer en veegde zijn gezicht af. Hij trok zijn camera naar zich toe, focuste op Marcus en begon glimlachend te filmen. Hij had vijftien jaar tussen de Canadese grizzlyberen, kariboes en wolven doorgebracht, hij had in zijn eentje observerend, noterend en filmend immense reservaten doorkruist en de oudste van zijn wilde metgezellen af en toe een handje geholpen. Niet bepaald de lolligste. Een oud wijfje, Joan, was met haar kop omlaag op hem afgekomen om zich te laten aaien. Lawrence had nooit gedacht dat het arme, uitgedunde, verwoeste en gedomesticeerde Europa hem ook maar iets behoorlijks te bieden had. Hij had deze reportageopdracht naar het Massief van de Mercantour dan ook met veel reserve geaccepteerd.

Ondertussen hing hij nog steeds in deze bergen rond en hij schoof zijn terugkeer voor zich uit. Kortom, hij bleef hangen. Hij bleef hangen vanwege de Europese wolven met hun grijze en dunne vacht, de sneue en hijgende voorouders van de in een dikke en lichte vacht gestoken beesten op de Noordpool, die in zijn ogen eerder zijn genegenheid verdienden. Hij bleef hangen vanwege de zwermen insecten, de stromen zweet, de verschroeide struiken, de verschrompelende hitte van het mediterrane land. ‘Wacht maar, je weet nog niet half’, had Jean Mercier een beetje belerend tegen hem gezegd, met die trotse uitdrukking van ingewijden, van doorbakken overlevenden van het aan de zon blootgestelde bestaan. ‘Het is pas juni.’

En ten slotte bleef hij hangen vanwege Camille.

Hier noemden ze dat ‘blijven plakken’.

‘Het is geen verwijt,’ had Jean Mercier met enige ernst tegen hem gezegd, ‘maar je kunt het maar beter weten: je blijft plakken.’ ‘Oké, ik weet het’, had Lawrence geantwoord.

Lawrence zette de camera uit, legde hem voorzichtig neer op zijn tas en bedekte hem met een witte lap. De jonge Marcus was in noordelijke richting uit het zicht verdwenen.

‘Die gaat op jacht voordat het echt heet wordt’, verklaarde Jean.

Lawrence besprenkelde zijn gezicht, maakte zijn pet nat en dronk een slok of tien. Mijn god, die zon. Wat een ongekende hel.

‘Drie jongen op zijn minst’, fluisterde Jean.

‘Ik stik’, zei Lawrence met een vertrokken gezicht en hij streek met zijn hand over zijn rug.

‘Wacht maar. Je weet nog niet half.’

2

Commissaris Jean-Baptiste Adamsberg goot de pasta in het vergiet, liet hem afwezig uitlekken, schepte zijn bord op en voegde er kaas en tomaat aan toe: dat moest genoeg zijn voor vanavond. Hij was laat thuisgekomen vanwege het verhoor van een of andere jonge idioot dat tot elf uur had geduurd. Want Adamsberg was traag, hij hield er niet van de dingen en de mensen te overhaasten, hoe idioot ze ook waren. Maar hij hield er vooral niet van zichzelf te haasten. De televisie stond aan zonder geluid; oorlogen, oorlogen en nog meer oorlogen. Hij rommelde luidruchtig in de chaotische bestekla, vond een vork en ging voor het toestel staan.

‘… wolven uit de Mercantour hebben opnieuw aangevallen in een kanton van de Alpes-Maritimes dat tot nu toe gespaard was gebleven. Men denkt dat het ditmaal om een beest van uitzonderlijke grootte gaat. Feit of fictie? Ter plaatse …’

Adamsberg liep met het bord in zijn hand heel langzaam op zijn tenen naar het toestel, alsof hij de nieuwslezer niet wilde laten schrikken. Eén gebaar te veel en die man zou van het scherm verdwijnen, zonder dat fantastische wolvenverhaal af te maken waaraan hij net was begonnen. Hij zette het geluid harder en stapte achteruit. Wolven waren Adamsberg even dierbaar als nachtmerries kunnen zijn. Heel zijn jeugd in de Pyreneeën hadden er stemmen geklonken van oude mannen, die over de heldendaden van de laatste wolven in Frankrijk vertelden. Zodat hij, toen hij negen was en ’s nachts door de bergen liep als zijn vader hem autoritair op pad had gestuurd om aanmaakhout te sprokkelen, dacht dat hij hun gele ogen hem over de paadjes zag volgen. Als gloeiende kooltjes, jongen, wolvenogen lichten ’s nachts op als gloeiende kooltjes.

En wanneer hij nu terug was, daarginds in zijn bergen, liep hij ’s nachts over dezelfde paadjes. Wat is de mens toch hopeloos, gehecht als hij is aan wat het gevaarlijkst is.

Hij had wel gehoord dat een paar wolven uit de Abruzzen een jaar of wat geleden de Alpen over waren gestoken. Een losgeslagen stelletje, in zekere zin. Vrolijke dronkaards. Een sympathieke invasie, een symbolische terugkeer, wees welkom jullie, drie kale beesten uit de Abruzzen. Hallo, kameraden. Sindsdien waren ze, dacht hij, vast door enkele mannen als een schat gehoed in de beschutting van de rotsen van de Mercantour. En ze hadden vast van tijd tot tijd hun tanden in een lam gezet. Maar dit was voor het eerst dat hij daar beelden van zag. Deze plotselinge wreedheid, waren zij dat, die brave jongens uit de Abruzzen? Adamsberg zag, terwijl hij stil door at, beelden voorbijkomen van een uiteengereten ooi, met bloed besmeurde aarde, het vertrokken gezicht van een veehouder, de bebloede vacht van een verscheurde ooi in een groene wei. De camera zoomde wellustig in op de wonden, terwijl de journalist zijn vragen aanscherpte en het vuurtje opstookte van de woede van de plattelandsgemeenschap. Tussen deze opnamen door verschenen er wolvenkoppen op het scherm met opgetrokken neusgaten, uit oude documentaires, die eerder afkomstig leken uit de Balkan dan de Alpen. Je zou bijna denken dat het hele achterland van Nice plotseling onder de gesel van de wilde roedel gebukt ging, terwijl oude schaapherders hun trotse gezichten ophieven om het beest uitdagend recht in de ogen te kijken. Als gloeiende kooltjes, jongen, als gloeiende kooltjes.

Volgens de gegevens telde het Massief een stuk of dertig wolven, de verdwaalde jongen, mogelijk een stuk of tien, niet meegerekend, plus de zwerfhonden, die nauwelijks minder gevaarlijk waren. En het afgelopen seizoen waren er honderden schapen doodgebeten in een straal van tien kilometer rond de Mercantour. In Parijs hadden ze het daar niet over, want in Parijs maakte niemand zich druk over wolven- en schapenverhalen, en Adamsberg nam met verbijstering kennis van deze aantallen. Vandaag was er opnieuw consternatie ontstaan als gevolg van twee nieuwe aanvallen in het kanton Auniers.

Er verscheen een veearts in beeld die, wijzend op een wond, kalm en professioneel zei: ‘Nee, geen twijfel mogelijk, dit is de afdruk van de bovenscheurkies, de vierde premolaar rechts, ziet u, en hier, vooraan, de rechterhoektand, ziet u, en hier, en eronder, hier. En ziet u hoe groot de afstand is tussen die twee? Dit moet de kaak van een grote hondachtige zijn.’

‘Of van een wolf, dokter?’

‘Of van een bijzonder grote hond.’

‘Of van een bijzonder grote wolf?’

En opnieuw verscheen het norse gelaat van een veehouder. ‘Die klotebeesten vullen al vier jaar hun pens, met de zegen van die lui uit de hoofdstad. Zulke beten hebben we nog nooit gezien. Nog nooit. Een gebit zo groot als m’n hand.’ De veehouder stak zijn arm uit naar de horizon en liet zijn vingers langs de bergen glijden. ‘En hij zwerft daarginds. Een beest zoals we nog nooit hebben gezien. Ze hebben mooi lachen, daar in Parijs, ze hebben mooi lachen. Ze zullen wel anders piepen als ze dit zien.’

Gefascineerd at Adamsberg staande zijn koude pasta op. De nieuwslezer ging verder. Oorlogen.

De commissaris ging traag zitten en zette zijn bord op de grond. Mijn god, de wolven uit de Mercantour. Hij was behoorlijk gegroeid, die onschuldige, oorspronkelijk kleine roedel. Hij breidde zijn jachtterritorium uit, van kanton naar kanton. Hij passeerde de grenzen van de Alpes-Maritimes. Hoeveel van deze veertig wolven vielen er aan? Waren het groepjes? Paren? Een solitaire wolf? Ja, dat was in verhalen meestal het geval. Een wrede, geslepen solitaire wolf, die ’s nachts laag op zijn grijze poten naar de dorpen sloop. Een groot beest. Het Beest uit de Mercantour. Daar bleven de kinderen voor binnen. Adamsberg sloot zijn ogen. Als gloeiende kooltjes, jongen, wolvenogen lichten ’s nachts op als gloeiende kooltjes.

3

Lawrence Donald Johnstone daalde pas op vrijdag, ’s avonds tegen een uur of elf, af naar het dorp.

De mannen van het Nationaal Park van de Mercantour hielden ’s middags tussen één en vier uur een lange, aan studie of aan slaap bestede pauze in de schaduw van een van de stenen barakken die je her en der op de bergflanken aantrof. Lawrence had zich een verlaten schaapskooi toegeëigend, niet ver van het nieuwe territorium van de jonge Marcus, en hij had de vloer van de wie weet hoe oude maar eerlijk gezegd reukloze mest ontdaan. Uit principe. De grote Canadees, die het eerder gewoon was zich met ontbloot bovenlijf met een klomp sneeuw te wassen dan zich plakkerig van het oude zweet in de schapenstront te wentelen, vond de Fransen smerig. In het snel door hem verlaten Parijs had hij de stank van pis en zweet, de walmen van knoflook en wijn ingeademd. Maar in Parijs had hij Camille ontmoet, dus Parijs zij vergeven. Vergeven zij ook deze bloedhete Mercantour en dit dorp Saint-Victor-du-Mont, waar hij tijdelijk met haar was neergestreken. Maar niettemin smerig, vooral de mannen. Hij kon maar niet wennen aan die nagels met zwarte randen, die vette haren, die vormeloze hemden, grauw van het vuil.

In zijn oude, schoongemaakte schaapskooi installeerde Lawrence zich iedere middag op een grote, over de droge grond uitgespreide lap. Hij ordende zijn aantekeningen, bekeek zijn opnamen van die morgen en bereidde zijn observaties voor de avond voor. Sinds een paar weken jaagde er een oude wolf op de Mont Mounier, die aan het eind van zijn krachten was, een solitair beest van een jaar of vijftien, de hoogbejaarde Augustus. Hij ging pas op pad als het wat koeler werd, en Lawrence wilde hem niet mislopen. Want de oude baas was eerder aan het overleven dan dat hij nog tot jagen in staat was. Door zijn tanende conditie miste hij de makkelijkste prooien. Lawrence vroeg zich af hoe lang het oude beest het vol zou houden, hoe het af zou lopen. En hoe lang hij, Lawrence, het vol zou houden, voordat hij zou gaan stropen voor de oude Augustus, en zo de Regels van het Nationaal Park zou overtreden, die voorschrijven dat de beesten zichzelf moesten zien te redden en anders maar stierven, zoals in het begin der tijden. Als Lawrence de oude een haas bracht, zou dat het evenwicht van de planeet toch niet verstoren? Hoe dan ook, hij moest dit doen zonder dat zijn Franse collega’s hier lucht van kregen. Zijn collega’s waren ervan overtuigd dat als je de beesten een handje hielp, je ze verzwakte en je de wetten van de Natuur ontregelde. Inderdaad, maar Augustus was al verzwakt, en de wetten van de Natuur waren flinterdun. Dus, wat maakte het uit?

Nadat hij brood, water en worst had verorberd, strekte Lawrence zich uit op de koele grond, met zijn handen in zijn nek, en hij dacht aan Camille, hij dacht aan haar lichaam en aan haar glimlach. Camille was schoon, Camille rook lekker en Camille was bovendien zo uitzonderlijk charmant dat je handen, je buik en je lippen ervan gingen trillen. Lawrence had nooit gedacht dat hij ooit nog eens zou trillen voor een vrouw met zo’n donkere teint, met steil, zwart, halflang haar tot in haar nek, die op Cleopatra leek. Ook al was die oude Cleopatra, dacht hij, al tweeduizend jaar dood, zij bleef het archetype van die trotse donkere vrouwen met een rechte neus, een tere hals en een zuivere teint. Ja, onverwoestbaar, die oude Cleopatra. Eigenlijk wist hij niets van haar en niet veel van Camille, behalve dat ze geen koningin was en dat ze haar brood de ene keer als muzikant en dan weer als loodgieter verdiende.

Hij moest ophouden deze beelden op te roepen, die hem beletten uit te rusten, hij moest zich concentreren op de herrie van de insecten. Die beesten matten zich verdomd hard af. Jean Mercier had hem onlangs op een lager gelegen helling zijn eerste cicade aangewezen. Zo groot als een nagel, wat een lawaai voor zoiets kleins. Lawrence leefde liever in stilte.

Hij had Mercier vanmorgen geïrriteerd. Maar zonder gekheid, het was echt Marcus.

Marcus met die gele pluk in zijn hals. Het was een veelbelovende wolf. Gespierd, sterke reukzin, vraatzuchtig. Lawrence verdacht hem ervan flink wat lammeren te hebben verslonden, afgelopen herfst, in het kanton Trévaux. Onvervalst het werk van een roofdier, overal bloed in het gras rond de tientallen verscheurde vachten, en juist dit soort prestaties dreef de mannen van het Nationaal Park tot wanhoop. De verliezen waren vergoed, maar de veehouders wonden zich op, ze wapenden zich met jachthonden, en afgelopen winter had dit bijna tot een drijfjacht geleid. Sinds eind februari, sinds de winterroedels zich hadden verspreid, was de kalmte teruggekeerd. Rust.

Lawrence stond aan de kant van de wolven. Hij vond dat de beesten het Franse landje eer hadden bewezen door dapper de Alpen over te steken, als plechtige schaduwen uit het verleden. Geen denken aan dat hij ze door die oververhitte mannetjes uit liet roeien. Maar de Canadees was, zoals elke nomadenjager, een voorzichtige man. In het dorp sprak hij niet over de wolven, daar zweeg hij, volgens het voorschrift van zijn vader: ‘Als je vrijheid je lief is, hou je je bek.’

Lawrence was al vijf dagen niet in Saint-Victor-du-Mont geweest. Hij had Camille gezegd dat hij de hoogbejaarde Augustus tot donderdag op zijn nachtelijke en wanhopige jacht zou volgen met zijn infraroodcamera. Maar donderdag had het herhaalde falen van de oude wolf de weerstand van Lawrence gebroken en hij had zijn observatie met één avond verlengd om eten voor hem te zoeken. Hij had twee wilde konijnen in hun leger gevangen, hun de keel doorgesneden en de kadavers op een van de sporen van Augustus achtergelaten. Verscholen in het struikgewas, gewikkeld in een met was bestreken lap, bedoeld om zijn lichaamsgeur te verhullen, had Lawrence bezorgd uitgekeken naar de komst van het magere beest.

Nu reed hij opgelucht, fluitend door het verlaten Saint-Victor. Het oude beest was verschenen en het oude beest had gegeten.

Camille ging meestal vrij laat naar bed. Toen Lawrence de deur opende, zag hij haar gebogen over het klavier van haar synthesizer zitten, koptelefoon op, wenkbrauwen gefronst, lippen van elkaar, terwijl haar handen, soms aarzelend, van de ene noot naar de andere snelden. Camille was op haar mooist als ze zich op haar werk of op de liefde concentreerde. Lawrence zette zijn tas neer, ging aan tafel zitten en observeerde haar een paar minuten. Afgesloten onder haar koptelefoon, onbereikbaar voor geluiden van buitenaf, vulde ze een notenbalk in. Lawrence wist dat ze in november de muziek moest inleveren voor een romantische serie in twaalf delen, een ware ramp, had ze gezegd. En veel werk, als hij het goed had begrepen. Lawrence hield er niet van om je werk eindeloos tot in de details te bespreken. Je deed het gewoon, punt uit. Dat was het belangrijkste.

Hij ging achter haar staan, keek naar haar nek, die onder het halflange haar uit kwam, en gaf haar een vluchtige kus; je mocht Camille niet in haar werk storen, ook al was je vijf dagen weg geweest, en hij begreep dat beter dan wie ook. Camille glimlachte en stak haar hand even op. Ze werkte nog twintig minuten door voordat ze haar koptelefoon afzette en bij hem aan tafel kwam zitten. Lawrence zocht de opnamen op van de konijnen verslindende Augustus en liet ze haar zien.

‘Dit is het oude beest, dat daar zit te schransen’, lichtte hij toe.

‘Je kunt wel zien dat hij zijn mannetje nog staat’, zei Camille terwijl ze haar oog tegen de lens drukte.

‘Ik heb hem dat vlees voorgeschoteld’, antwoordde Lawrence grijnzend.

Camille legde haar hand op het blonde haar van de Canadees, terwijl ze één oog tegen de kijker gedrukt hield.

‘Lawrence,’ zei ze, ‘de vlam is in de pan geslagen. Bereid je maar voor op hun verdediging.’

Lawrence vroeg om uitleg op zijn gebruikelijke wijze: door slechts zijn kin iets op te richten.

‘Ze hebben dinsdag vier ooien met doorgebeten keel gevonden in Ventebrune, en gistermorgen negen andere, verscheurd, in Pierrefort.’

‘Godsamme’, siste Lawrence. ‘Jesus Christ. Bullshit.’

‘Dit is de eerste keer dat ze zich zo laag wagen.’

‘Worden er steeds meer.’

‘Ik heb het van Julien gehoord. Het is op het nieuws geweest, het wordt een onderwerp van nationaal belang. De veehouders hebben gezegd dat ze de wolven uit Italië hun trek in vlees betaald zullen zetten.’

‘Godsamme’, herhaalde Lawrence. ‘Bullshit.’

Hij keek op zijn horloge, deed de camera uit en zette bezorgd een klein televisietoestel aan, dat op een kist in een hoek stond.

‘Dit is nog niet alles’, voegde Camille eraan toe.

Lawrence draaide zijn gezicht naar haar toe, zijn kin omhooggestoken.

‘Ze zeggen dat het ditmaal niet om zomaar een wolf gaat.’

‘Niet zomaar een wolf?’

‘Nee, om iets anders. Veel groter. Een speling van de natuur, een gigantische kaak. Gewoon, niet normaal. Kortom, een monster.’

‘Onzin.’

‘Dat zeggen ze.’

Verbijsterd schudde Lawrence zijn blonde haren.

‘Dit land van jou’, zei hij na een stilte, ‘is een achterlijk land van oude idioten.’

De Canadees zapte van de ene zender naar de andere, op zoek naar een journaal. Camille ging op de grond zitten, sloeg haar laarzen over elkaar en leunde tegen de benen van Lawrence, terwijl ze op haar lippen beet. Alle wolven zouden eraan gaan, inclusief de oude Augustus.

4

Lawrence was het hele weekend in de weer: hij verzamelde de lokale kranten, hij keek naar elk journaal en hij bezocht het dorpscafé.

‘Daar zou ik niet naartoe gaan, als ik jou was’, raadde Camille hem aan. ‘Ze zullen je aan je kop zeuren.’

‘Why?’ vroeg Lawrence met die verongelijkte uitdrukking die hem eigen was als iets hem niet zinde. ‘Het zijn hún wolven.’

‘Het zijn niet hun wolven. Het zijn de wolven van de Parijzenaren, mascottes die hun kudden opvreten.’

‘Ben geen Parijzenaar.’

‘Je bekommert je om de wolven.’

‘Ik bekommer me om grizzly’s. Dat is mijn werk, grizzly’s.’

‘En Augustus dan?’

‘Anders. Respect voor de ouderen, eerbied voor de zwakken. Hij heeft alleen mij maar.’

Lawrence was niet bepaald een prater; hij maakte zich bij voorkeur verstaanbaar in gebaren, glimlachen of grijnzen, zoals ervaren jagers of duikers die gedwongen zijn zich in stilte uit te drukken. Zinnen beginnen of afmaken deed hem zeer, en meestal uitte hij slechts min of meer begrijpelijke, afgehakte middenstukken, in de hoop dat een ander het corvee van hem overnam. Of hij nu de ijzige eenzaamheid had opgezocht om het geklets van de mensheid te ontvluchten, of dat het veelvuldige bezoek aan de uitgestrekte Noordpool hem het plezier in het woord had ontnomen of het functioneren van het spraakorgaan had aangetast, hij sprak met een gebogen hoofd, verscholen achter zijn blonde pony, en zo min mogelijk.

Het had Camille, die graag kwistig met woorden strooide, moeite gekost om aan deze economische vorm van communicatie te wennen. Moeite gekost en haar tegelijkertijd opgelucht. Ze had de afgelopen jaren te veel gepraat en tot haar eigen weerzin ook nog eens voor niets. Dus het zwijgen en de glimlachjes van de grote Canadees boden haar een onverwachte rust, die haar verloste van oude gewoonten, waaronder argumenteren en overtuigen, onbetwistbaar de twee lastigste. Het was Camille onmogelijk om het intens plezierige universum van het woord op te geven, maar ze had wel dat fantastische hersenmechanisme dood verklaard dat ze voorheen altijd had ingezet om anderen te overtuigen. Het lag te verroesten in een hoekje van haar geest, een uitgeteld, in onbruik geraakt monster, terwijl het raderwerk van zijn argumenten en de schittering van zijn metaforen stukje bij beetje verloren gingen. En tegenwoordig, geconfronteerd met een man die alleen maar stom gebaarde, die zijn weg vervolgde zonder iemand om zijn mening te vragen en die voor geen goud wilde dat iemand zijn bestaan becommentarieerde, kwam Camille op adem en werd haar geest lichter, als een zolder die van zijn verzamelde rommel werd verlost.

Ze noteerde een reeks noten op een notenbalk.

‘Als je niks om die wolven geeft,’ vervolgde ze, ‘waarom ga je dan naar het dorp?’

Lawrence liep door het kleine, donkere vertrek, waarvan de houten luiken waren neergelaten. Hij ijsbeerde met zijn handen op zijn rug van de ene hoek naar de andere, terwijl losliggende tegeltjes onder zijn gewicht kraakten en zijn haar langs de steunbalk streek. Die huisjes in het zuiden waren niet berekend op Canadezen van zijn formaat. Met haar linkerhand zocht Camille een ritme op het klavier.

‘Wil weten welke het is’, zei Lawrence. ‘Welke wolf.’

Camille wendde zich af van het klavier en draaide zich naar hem toe.

‘Wélke het is? Denk jij dan hetzelfde als zij? Dat het er maar één is?’

‘Jagen meestal alleen. Moet de wonden zien.’

‘Waar zijn de schapen?’

‘In de koelcel. De slager heeft ze opgehaald.’

‘Gaat-ie ze verkopen?’

Lawrence schudde glimlachend zijn hoofd.

‘Nee. “We eten geen dode beesten”, zei hij. Liggen daar voor onderzoek.’

Camille dacht na met een vinger op haar lippen. Ze had er niet bij stilgestaan dat het beest geïdentificeerd kon worden. Ze geloofde niet in het gerucht van een monsterlijk beest. Het waren wolven, punt uit. Maar voor Lawrence konden deze aanvallen natuurlijk een gezicht, een kop, een naam hebben.

‘Welke is het? Weet jij dat?’

Lawrence haalde zijn brede schouders op en spreidde zijn armen.

‘De wonden’, herhaalde hij.

‘Wat zeggen die?’

‘Grootte. Sekse. Met een beetje geluk.’

‘Aan welke denk je?’

Lawrence streek met zijn handen langs zijn gezicht.

‘Aan de grote Sibellius’, liet hij tussen zijn tanden door ontsnappen, alsof hij zich bezondigde aan verraad. ‘Heeft zijn territorium laten afpikken. Door Marcus, een jonge opschepper. Is vast woest. Heb hem in geen weken meer gezien. En het is een wrede, Sibellius, een echte wrede. My God. Tough guy. Kan een nieuw territorium veroverd hebben.’

Camille stond op en sloeg haar armen om de schouders van Lawrence.

‘Als hij het is, wat kun je dan doen?’

‘Hem met een spuitje verdoven, in de wagen gooien. Naar de Abruzzen brengen.’

‘En de Italianen?’

‘Zijn anders. Zijn trots op hun beesten.’

Camille rekte zich om Lawrence op zijn lippen te kussen. Lawrence boog door zijn knieën en sloeg zijn armen om haar middel. Waarom zou hij zich druk maken om die stomme wolf terwijl hij voor de rest van zijn leven in deze kamer bij Camille kon blijven?

‘Ik ga’, zei hij.

In het café verliep de communicatie nogal stroef voordat ze uiteindelijk toezegden om Lawrence naar de koelcel te begeleiden. De ‘pelsjager’, zoals hij hier werd genoemd – want iemand die door de Canadese wouden zwerft kan niet anders dan een pelsjager zijn – werd nu min of meer als een verrader beschouwd. Al werd dat niet met zoveel woorden gezegd. Dat riskeerden ze niet. Want ze begrepen dat ze hem nodig konden hebben, zijn kennis en zijn kracht. Iemand van zo’n formaat viel in zo’n klein dorp niet te veronachtzamen. Vooral geen kerel die als gelijke met grizzlyberen omging. Daar zijn wolven maar kinderspel bij. Maar ze wisten niet goed meer aan welke kant de pelsjager stond en of ze nu wel of niet met hem moesten praten. Wat in feite niet veel veranderde, want de pelsjager sprak al nauwelijks.

Met rustige gebaren, onder het toeziend oog van Sylvain, de slager, en Gerrot, de timmerman, onderzocht Lawrence de gekeelde beesten, waarvan de ene een poot miste en de ander een schoft.

‘Niet duidelijk, die afdrukken’, mompelde hij. ‘Verschoven.’

Hij gebaarde naar de timmerman dat hij een meetlint nodig had. Gerrot legde het eveneens zonder een woord te zeggen in zijn uitgestrekte hand. Lawrence mat, dacht na, mat opnieuw. Toen richtte hij zich weer op, en na een teken bracht de slager de dieren terug naar de koelcel, hij sloeg de zware, witte deur dicht en vergrendelde hem.

‘Resultaat?’ vroeg hij.

‘Zelfde aanvaller. Lijkt me.’

‘Groot beest?’

‘Een flink mannetje. Op zijn minst.’

Die avond bleven er nog een stuk of vijftien dorpelingen rondhangen op het plein, in kleine groepjes verspreid rond de fontein. Ze aarzelden om te gaan slapen. In zekere zin waren ze, zonder dit uit te spreken, al begonnen de wacht te houden. Een gewapende wake, daar hielden de mannen wel van. Lawrence nam plaats naast Gerrot, de timmerman, die alleen op een stenen bank leek te zitten dromen, starend naar de punt van zijn grote schoenen. Tenminste, als hij niet gewoon zat te staren naar de punt van zijn grote schoenen, zonder te dromen. De timmerman was een wijze man, niet bepaald oorlogszuchtig en niet bepaald een prater, en Lawrence had respect voor hem.

‘Ga je morgen terug’, begon Gerrot, ‘naar het Massief?’

Lawrence knikte.

‘Ga je de beesten zoeken?’

‘Ja, met de anderen. Die zijn vast al begonnen.’

‘Ken je het beest? Heb je een idee?’

Lawrence grijnsde.

‘Misschien een nieuweling.’

‘Waarom? Wat zit je dwars?’

‘Zijn formaat.’

‘Groot?’

‘Veel te groot. Zijn gebit is erg ontwikkeld.’

Gerrot zette zijn ellebogen op zijn knieën, kneep zijn ogen halfdicht en keek de Canadees aan.

‘Verdomme, is het waar dan?’ fluisterde hij. ‘Wat ze zeggen? Dat het een abnormaal beest zou zijn?’

‘Niet gewoon’, antwoordde Lawrence net zo zacht.

‘Misschien heb je het niet goed gemeten, pelsjager. Er is niets zo veranderlijk als maten.’

‘Ja. De tanden zijn verschoven. Uitgegleden. Kan de afdruk vergroot hebben.’

‘Zie je wel.’

Er viel een lange stilte tussen de twee mannen.

‘Maar toch, groot’, vervolgde Lawrence.

‘Als het maar geen sport wordt’, zei de timmerman terwijl zijn blik het plein rond ging, langs de mannen met hun gebalde vuisten in hun zakken.

‘Zeg dat maar niet tegen hen.’

‘Dat zeggen ze zelf al. Wat wil je?’

‘Hem vangen voordat zij ’t doen.’

‘Dat begrijp ik.’

Maandagmorgen bij zonsopgang ritste Lawrence zijn tas dicht, bond hem op zijn motor en maakte zich op voor zijn terugkeer naar de Mercantour. Om over Marcus en Proserpine en hun prille liefde te waken, om Sibellius op te sporen, om de verplaatsingen van de roedel te registreren, de aanwezigen, de afwezigen, om de oude te voeden en om Electra te zoeken, een jong vrouwtje dat ze sinds een week uit het oog waren verloren. Naar het spoor van Sibellius moest hij in het zuidoosten zoeken, in de buurt van het dorp Pierrefort, waar de laatste aanval had plaatsgevonden.