Charles den Tex

Stegger

Uitgeverij De Geus

breda 2015

© Charles den Tex, 2003

Eerste uitgave De Geus bv, Breda 2003

Omslagontwerp Mijke Wondergem

Omslagillustratie © Andy & Michelle Kerry/Trevillion Images

isbn 978 90 445 3620 1

nur 305

Niets uit deze uitgave mag verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt worden door middel van druk, fotokopie of op welke wijze dan ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van De Geus bv, Postbus 1878, 4801 bw Breda, Nederland.

Telefoon: 076 522 8151.

Deze digitale editie is gemaakt naar de zesde druk, 2012.

1

Met zijn volle honderdtien kilo trok hij het glas van de bar en sloeg het in één keer achterover. ‘Aaaaaah!’ De voldoening kwam uit zijn tenen. ‘Raak’, zei hij. ‘Nou jij.’

Vertwijfeld keek Rik Wouma naar zijn glas. Hij wist dat hij het niet moest doen. Hij had genoeg gehad. Meer dan genoeg. Zijn hoofd tolde en het kostte hem moeite zijn evenwicht te bewaren. ‘Oké,’ zei hij, ‘maar dit is de... ehk...’ Zijn adem hikte in zijn keel. ‘Dit is de laatste, Jan. Hierna ga ik naar huis.’

Stegger keek hem breed en lodderig aan. ‘Natuurlijk, jongen.’ Hij zwaaide met zijn arm. ‘Schiet nou maar op. Hoe langer je d’r naar kijkt, hoe groter dat glas wordt.’

Om hen heen dreunde de Amsterdamse vrijdagavond. Keiharde muziek. Geschreeuwde gesprekken. Rook en drank. De geur van opgewonden lichamen. Wouma en Stegger waren de laatste twee van de groep die de vrijdagmiddagborrel in de stad hadden voortgezet. De rest was afgedropen. Nu, halftwee ’s nachts, was het hun beurt. Wouma had gelijk. Het was de hoogste tijd.

‘Voor ik ’t vergeet...’ Wouma zocht onzeker in zijn zakken. Na drie vergeefse pogingen trok hij een opgevouwen vel papier te voorschijn. ‘Kun jij hier eens naar kijken?’

Stegger pakte het aan. ‘En dat is?’ vroeg hij zonder het open te vouwen.

‘DataKam. Eikels willen niet betalen.’ Wouma hield zich aan de bar vast. ‘Ben er al maanden mee bezig.’

‘O.’

‘Maar... eh... ’t is een... eh... goeie klant, dus...’

Stegger propte het papier in zijn zak. ‘Niet gelijk met de incasso, bedoel je.’

‘Nee.’

‘Eerst even één op één met de directeur. Hij en ik.’

‘Precies.’

‘Wie zit daar?’ Stegger had grote moeite zich te concentreren, maar het moest. Als hij het nu vroeg, was de kans groter dat hij het na het weekend niet zou zijn vergeten.

Wouma hield zich nog steeds met één hand vast aan de bar. ‘Hoe heet ie ook alweer?’ zei hij. ‘Dinges.’ Hij schudde zijn hoofd en viel bijna om. ‘Maandag weet ik het weer. Op kantoor heb ik alles, oké?’ Hij greep zijn glas en keek Stegger nog één keer aan. ‘Daar gaat ie!’ Met een snelle beweging bracht hij het naar zijn mond en klokte het bier weg. Langzaam werkte hij de laatste slokken naar binnen. De alcohol in zijn lichaam had het verzadigingspunt bereikt. ‘Shit!’

Stegger barstte in lachen uit. ‘Zo’n klein glaasje, jongen! Hoe moeilijk kan dat nou zijn?’

Hikkend en proestend betaalde hij de rekening. Even later stonden ze wankelend naast elkaar op de stoep van het Spui. Stegger wees. Naar een onbekend punt in de zomerse nacht. ‘Taxi’s staan daar’, zei hij. ‘Ergens.’

Maandagochtend leek het of het weekend nog moest beginnen. Gesloopt hees Stegger zich uit zijn Mondeo. Het was nog geen halfnegen en het parkeerterrein bij heci stond al vol. De Hollandse Electro Componenten Industrie groeide hard. Sinds twee jaar geleden een dreigende ondergang met harde maatregelen was afgewend, leek niets het bedrijf nog te kunnen tegenhouden. De overname van Deutsche Sensor ag was nauwelijks afgerond, de integratie van de verkoop moest nog totstandkomen, en nu waren ze alweer in gesprek met een volgende kandidaat. Zijn agenda stond vol met het soort afspraken waar hij van gruwde. Managers met te dure pakken, brede stropdassen, kort haar en veel gel. Koffers vol mappen en verhalen over toegevoegde waarde, human capital en goodwill.

Stegger hield zijn pasje voor de scanner en liep de hal in. Een paar minuten later, in zijn kamer op de vijfde verdieping, stak Theo Vrijns zijn opgewekte gezicht om de hoek van de deur. De voorzitter van de directie had er zin in. ‘Halftwee vanmiddag, Jan, ingelaste vergadering.’

Stegger kreunde. ‘Ook goeiemorgen’, zei hij. ‘Wat nou weer?’

‘O,’ zei Vrijns luchtigjes, ‘niks bijzonders. Willem en ik dachten dat het tijd was om te verkassen, dus hebben we een optie genomen op een paar verdiepinkjes langs de Zuidas. Meer niet.’

‘Uhuh.’ Steggers mond zakte open en wilde niet meer dicht. ‘Weet je wat ik daarvoor moet afzeggen, Theo?’

Vrijns keek hem aan. Een grote, blanco blik in zijn ogen. ‘Help even’, zei hij.

‘Scannex.’

‘Oeps. Is dat vandaag?’ Vrijns wreef nadenkend over zijn kin. ‘Kunnen de jongens dat niet doen?’

‘Ja, oeps’, zei Stegger vermoeid. ‘En nee, oeps.’ Vrijns wist het donders goed. Scannex was de grootste producent van scanners en printers in Europa. Een klant waar heci al jaren op aasde. ‘Je zult toch echt met iets beters moeten komen om me daar weg te houden.’

‘Juist’, zei Vrijns. ‘Dus jij bent het ermee eens?’

‘Waarmee?’

‘Dat de groepsorganisatie verhuist.’

‘Je bedoelt dat wij hier weggaan?’ Langzaam begon de betekenis van Vrijns’ woorden tot hem door te dringen. Hij zuchtte. Vrijns had gelijk. heci knapte aan alle kanten uit het gebouw. Hij moest er niet aan denken om ver van het bedrijf in een kantoor met alleen maar kantoormensen terecht te komen. Maar hoe dat dan moest, zag hij later wel. ‘Op één voorwaarde’, zei hij.

‘En dat is?’

‘Als ik straks Scannex binnenhaal, praten we verder.’

‘Deal!’ Vrijns grijnsde.

Zodra hij de kamer uit was, belde Stegger Rik Wouma. DataKam moest inderdaad hoognodig betalen. Vier en een halve ton was een beetje te veel. Geen wonder dat Wouma het op zijn bureau had gelegd. De telefoon ging eindeloos over, totdat eindelijk een secretaresse van de afdeling opnam.

‘Meneer Wouma,’ zei ze, ‘even kijken. Ik ben bang dat hij er nog niet is.’

‘Is hij op pad?’

‘Niet dat ik weet.’

Verbaasd keek hij op zijn horloge. Verkoop begon altijd eerder dan hij. Veel eerder. Knaag in zijn maag. Honger, dacht Stegger. Hij wreef over zijn buik. Het hielp niet. Normaal gesproken had hij geen last van voorgevoelens. Nu wel.

2

Opeens wist hij het: de geuren. Elke keer als hij een vergadering in liep, zakte zijn humeur drie punten. Onherroepelijk. En nu wist hij eindelijk waarom. Door de mannenluchtjes kreeg elke bespreking iets hoerigs. Vooral ’s ochtends. Stegger bleef een paar seconden in de deuropening hangen. Hij glimlachte.

‘Morgen dames’, zei hij.

Schaamte, verontwaardiging en onzekerheid verdeelden de aanwezigen. Er werd schaapachtig gelachen. Alleen Wilco Zuiderkrans, eigenaar-directeur van Switchtronics, keek hem aan, een zuur trekje om zijn mond. Zijn ogen boorden gaten in Steggers gekreukte jasje.

‘Persoonlijke verzorging is een wezenlijk onderdeel van het commerciële proces’, zei hij. ‘Zelfs jij zou dat kunnen weten, Jan.’ Hij lachte.

Stegger knikte, traag. ‘Je bedoelt, het is de toegevoegde waarde van elke accountmanager?’

‘Precies.’

‘Dat dacht ik al.’ Met onverwachte lichtvoetigheid bracht Stegger zijn massieve gestalte naast de tengere, gesoigneerde Zuiderkrans. Hij legde een zware arm op zijn schouder en stuurde hem weg van de groep. ‘Wilco,’ zei hij, ‘er is een verschil tussen succes en doen alsof je succes hebt. Ik denk niet dat heci bereid is te betalen voor de cosmeticabehoefte van jullie management.’

Zuiderkrans reageerde gebeten. ‘Als dat je instelling is, dan kunnen we beter meteen ophouden’, zei hij.

‘Wilco, wie koopt hier eigenlijk wie?’

Zuiderkrans zweeg.

‘Precies. heci koopt Switchtronics. Als we kopen. Want dat blijft de vraag. Ja?’ De twee mannen keken elkaar lang aan. ‘En weet je wat het probleem is? Die toegevoegde waarde waar jullie het altijd over hebben. Want toegevoegde waarde is alleen iets waard wanneer het in de marge terug te vinden is. En jullie marge is waardeloos. Onder de vijf procent. Hallo...’ Hij zwaaide met zijn linkerhand. ‘...zijn we daar nog? heci maakt een gemiddelde marge van boven de twintig. Dus wie voegt er nou eigenlijk wat toe? En waaraan?’

‘De toegevoegde waarde’, zei Zuiderkrans, niet van plan zijn onderhandelingspositie zomaar op te geven, ‘zit in de human capital van de onderneming.’

‘Ja, natuurlijk’, Stegger draaide met zijn ogen. ‘Jouw haar zit ook leuk. Mafketel.’

Daarmee kwam de bespreking tot een vroegtijdig einde. Zuiderkrans verstarde. ‘Laten we het over een week nog eens proberen’, zei hij, tot in zijn ziel gegriefd. ‘Misschien ben je dan beter aanspreekbaar.’

In de vergaderkamer hing een doffe stilte. Steggers team keek hem verbijsterd aan. Gefrustreerd. Overdonderd.

‘En nu?’ vroeg een van hen.

‘Niks’, zei Stegger. ‘We kunnen niet maar eindeloos om elkaar heen dansen. Als deze overname doorgaat, begint de ellende pas.’ Hij schonk koffie in en dronk. ‘Heeft iemand Rik Wouma trouwens gezien?’

Drie man schudden hun hoofd.

‘En... eh... weet er iemand iets van DataKam?’

‘Dat is Rik z’n account.’ Jan Willem Schiehorst werkte in de accountgroep voor Scannex. ‘Hoezo?’

‘Ziet er dubieus uit. Hij heeft het aan mij gegeven.’

Jan Willem floot hard en scherp. ‘DataKam dubieus?’

‘Hm-mm.’ Stegger knikte.

‘Maar die jongens zijn mega’, zei hij. En weer werd Stegger overvallen door een acuut leeg gevoel in zijn maag.

Alle wegen leiden naar Rome, maar de weg naar Venlo gaat via de a2. Geduldig schoven Schiehorst en Stegger van de ene file naar de volgende opstopping. Ze namen de hoofdpunten van de agenda nog een keer door en wachtten op het moment dat ze weer konden doorrijden. Gewoon een mooie, zomerse dag. Met de airco op achttien graden en de felle zon door de ruiten moest hij onwillekeurig aan Dubai denken. Een half jaar geleden was hij teruggeroepen naar het hoofdkantoor en had hij halsoverkop zijn leven daar achtergelaten. Alles. Zijn relatie met Paula Bankwell was van de ene dag op de andere een telefonische geworden. Zij kon niet weg en hij kon niet weigeren. Als heci hem nodig had, dan kwam hij. En Vrijns was nog nooit zo duidelijk geweest.

‘Jan,’ had hij gezegd, ‘liever gisteren dan vandaag. Voordat de marketingmaffia hier de zaak naar God helpt.’

‘Marketing!? Sinds wanneer heeft heci marketing?’

‘Dat is een goeie vraag.’

‘Dan wil ik ook een goed antwoord.’

‘Weet je, Jan,’ had Vrijns verzucht, ‘als je een bedrijf overneemt, krijg je alle hobby’s van dat bedrijf er gratis bij. Ik heb hier iemand nodig die de zaak op het juiste spoor kan houden.’

‘Lekker.’

En dus had hij het algemeen management van Daretco, de werkmaatschappij in Dubai, verruild voor de positie van commercieel directeur bij het snelgroeiende heci. Hij miste Paula en de overzichtelijkheid van het bedrijf in Dubai.

Scannex was gepast onder de indruk. Schiehorst presenteerde het aanbod van heci en de verdere mogelijkheden van het bedrijf met eigen productiefaciliteiten in China. Hij was goed. Kurkdroog. Hij slijmde niet en hij goochelde niet. En hij begon het pas leuk te vinden op het moment dat het vertrouwen werd gegund. Stegger en hij functioneerden als een perfect team. De nette, beschaafde Schiehorst was de beste assistent die hij zich denken kon.

‘The beauty and the beast’, zei Stegger op de terugweg. Hij roffelde met zijn handen op het stuur. ‘Dit schreeuwt om kroketten!’

‘Misschien’, zei Jan Willem. Hij staarde voor zich uit. Verwarring in zijn ogen.

‘Hoe bedoel je? Die Hans, hoe heet ie, Van Wielen, vroeg zelfs of jij volgende week kon terugkomen om de details door te spreken. Dat is hun hoofd inkoop. Die vent eet uit je hand!’

‘Hm-mm.’

‘Nou dan?’

‘Terwijl hij het vroeg,’ zei Jan Willem bedachtzaam, ‘zat hij met z’n hand aan mijn bil.’ Hij keek Stegger aan. ‘Valt dat ook onder toegevoegde waarde?’

3

De pers zat erbovenop. Eén goed geplaatst lek van Switchtronics. Meer was er niet voor nodig geweest. Het doen en laten van heci werd door de media op de voet gevolgd en nu was er een rel. heci had Switchtronics eruit gegooid. Of niet? Hoe zat het nou precies, wilde de interviewer weten, want wel of niet een overname was essentiële informatie voor beleggers. Wilco Zuiderkrans glom van zelfgenoegzaamheid. De camera’s vraten het.

‘Onderhandelingen’, zei hij en hij leunde voorover, ellebogen op tafel, handen elegant onder zijn kin, ‘worden altijd wat lastiger als de partner, hoe zal ik het zeggen, heel andere managementconcepten hanteert.’

‘Dus de overname gaat niet door?’ De interviewer gleed hijgend uit over zijn eigen geilheid.

‘Dat heb ik niet gezegd.’ Grote, verbaasde ogen dropen van de redelijkheid. ‘Ik heb gezegd dat het lastiger wordt. De cultuurverschillen tussen de twee bedrijven zullen de nodige extra aandacht vergen.’

Vrijns drukte op een knop en Wilco Zuiderkrans verstilde in het beeld.

‘Mooie das’, Stegger wees naar het scherm. ‘Zie je dat?’ Hij frunnikte aan zijn eigen das en hield het kledingstuk demonstratief naar voren. ‘Kan ik niet tegenop.’

Vrijns lachte. ‘En ik mag het zeker allemaal weer recht praten?’

‘Wat je wilt’, zei Stegger. Hij schoof ongemakkelijk met zijn grote lijf op de moderne stoel. ‘Hij heeft trouwens wel gelijk.’

‘O, dus toch!’ Vrijns keek hem lang aan. ‘Begrijp je wat je hebt aangericht, Jan?’

‘Hm-mm. Cultuurverschil.’ Stegger hees zich uit de stoel omhoog.

Langzaam maar zeker begon Vrijns zijn geduld te verliezen. ‘Jan, we zitten op één lijn met Switchtronics. Zij willen het en wij willen het. We zitten nog maar zo ver uit elkaar.’ Hij hield zijn duim en wijsvinger bijna tegen elkaar aan. ‘Wat ben je hier in godsnaam aan het doen?’

‘Duur spul, cultuur.’

‘Pardon?’

‘Kost klauwen met geld.’

‘En?’ Vrijns kon het niet meer volgen. ‘Waar heb je het over, Jan?’

‘Weet ik veel.’ Stegger liep naar het raam en keek naar buiten. De late zomermiddag hing weids en warm tussen de bomen, op het gras. Vrijns kwam naast hem staan.

‘De pers vraagt ons commentaar, Jan. heci is vandaag bijna twintig procent onderuitgegaan op de beurs. Het zou voor mij op zijn minst handig zijn te weten wat je aan het doen bent.’

Stegger zweeg.

‘Of wil jij ze te woord staan?’

‘Alsjeblieft zeg.’

‘Ik bedoel maar’, brieste Vrijns. ‘Dus wat kost klauwen met geld, Jan? wat?’

‘Als we Switchtronics kopen,’ Stegger haalde diep adem, ‘dan moeten Zuiderkrans en zijn hele kliek eruit. Waarschijnlijk de hele verkoopstaf.’

‘En waarom?’

‘Cultuurverschil’, zei Stegger. Hij spreidde zijn armen in ongeloof. ‘Theo, die lui denken dat “verkopen” een of ander prehistorisch managementconcept is. Zij hebben het over human capital en persoonlijke verzorging en ze maken vijf procent marge op hun omzet. Zeggen zij!’ Met zijn wijsvinger trok hij de huid onder zijn rechteroog naar beneden.

‘Twee komma zes’, zei Vrijns. ‘We hebben hun cijfers nagerekend.’

‘Dacht ik het niet!’ Met een doffe knal liet Stegger zijn vuist op het tafelblad neerkomen. ‘Die jongens hebben zichzelf zo opgepoetst dat ze blinken. En nou denken ze dat ze van goud zijn. Hopeloos.’

Opeens begon Vrijns te lachen. ‘Daarom is de prijs ook gunstig, Jan. Wat denk je nou?’

Stegger schudde driftig zijn hoofd. ‘Nee, Theo, de prijs is gunstig omdat Switchtronics geen winst maakt. En dan druk ik me nog netjes uit. Waar ik het over heb, is wat wij straks moeten betalen om van die mafketels af te komen. Waarom denk je dat ze het steeds over human capital hebben?’

‘Omdat’, zei Vrijns met de nadruk op elk woord dat hij sprak, ‘zij, net zoals wij, geloven dat de medewerkers het grootste...’

‘theo!’ Stegger liet hem niet uitspreken. Hij keek hem smekend aan. ‘Human capital, Theo, betekent dat zij de “humans” zijn en wij gekke Henkie met het geld. Van de gouden handdrukken die je straks moet uitdelen kun je die club nog een keer kopen. Dat is wat ik bedoel.’

Tergend langzaam ontwikkelde zich een glimlach om Vrijns’ mond. ‘Nou begrijp ik je’, zei hij. ‘Je bedoelt dat Switchtronics zijn eigen afvloeiingsregelingen moet betalen.’

Stegger hing onderuitgezakt op de bank. Bij zijn zuster Mieke en haar man Hessel was hij altijd op zijn gemak.

‘Lekker, Miek, dank je’, zei hij terwijl zij een verse kop koffie voor hem neerzette.

‘Hoe is het met Paula?’ vroeg ze. ‘Dat is toch geen doen, zo? Zij daar en jij hier.’ Mieke wilde niets liever dan een flinke, afrondende bruiloft.

‘Het is behelpen’, zei Stegger. ‘Maar verder gaat het goed. Over een paar weken ga ik er weer een week heen.’ Hij dronk zijn koffie. ‘Ze vraagt wanneer jullie ook eens komen.’

‘Wij? Mee naar Dubai?’

Stegger knikte. ‘Leuk hoor.’ Hij reikte over de salontafel naar de afstandsbediening van de televisie. ‘Mag ik?’ vroeg hij. Hij drukte op het knopje en het beeld floepte aan. Hij flitste langs de kanalen tot hij het nieuws te pakken had. ‘Even kijken of we het journaal nog hebben gehaald.’ Beelden schoten over het scherm, totdat, tien minuten later, het uitgestreken gezicht van Theo Vrijns de journalisten welwillend te woord stond.

‘De cultuur van een bedrijf is te kostbaar om zomaar overheen te stappen’, zei hij en hij glimlachte fijntjes. ‘Tussen Switchtronics en heci bestaat daarover geen enkel misverstand.’

Stegger lachte. Zo hard dat hij bijna de volgende vraag miste.

‘En wat is uw reactie op het bericht dat Switchtronics nu in gesprek is met DataKam?’

4

Als opgewonden pubers liepen ze door de kale, betonnen ruimte. Driehonderd vierkante meter leeg en splinternieuw kantoor.

‘En hieronder nog twee verdiepingen’, zei Vrijns. ‘Achttien, negentien en twintig. Absoluut a1. Toplocatie. Beter is er niet. Moet je hier eens kijken.’ Hij nam zijn mannen mee naar het raam en wees met een groots gebaar op het uitzicht. ‘Nou? Is dat mooi of is dat mooi?’

Voor hen lag Amsterdam in het zachte strijklicht van de ochtendzon. Een dunne nevel over de gebouwen. Eeuwen van rijkdom en handel lagen aan hun voeten. heci stond op het punt zich te vestigen in de meest prestigieuze kantoortoren van Amsterdam. Willem Deijcker, financiën, Gerard Bakken, productie, Harm Bataille, human resources, en Jan Stegger, commerciële zaken, stonden zij aan zij. Handen in hun zakken. Ze waren er stil van.

‘Heb ik te veel gezegd?’ Het lukte Vrijns niet een tevreden grijns te onderdrukken.

‘Negenhonderd vierkante meter?’ vroeg Stegger.

‘En we kunnen afspraken maken over groei’, zei Vrijns. ‘De opzet hier is honderd procent flexibel. Met die Duitsers erbij en straks met Switchtronics...’

‘Als...’ zei Deijcker. ‘Wat is dat met DataKam?’

‘Al sla je me hartstikke dood.’

‘Liever niet.’

‘Ken jij die lui?’

‘Zitten toch ergens in zo’n polder?’

‘Ach,’ zei Vrijns, ‘spielerei. Laat ze maar even. Goed voor de egootjes. Willem en ik hebben gisteravond laat nog met hun aandeelhouders overlegd.’ Hij glimlachte. ‘Een zinvol gesprek. Switchtronics kan maar één kant op.’ Hij tikte met een wijsvinger tegen zijn borst.

‘Tenzij DataKam meer betaalt’, zei Gerard Bakken.

‘Tenzij dat, natuurlijk’, beaamde Vrijns. ‘Maar dan verzinnen we wel wat anders.’ Hij stapte luchtig, bijna lichtzinnig over het reële gevaar heen. ‘Bovendien, wat moeten die twee met elkaar? Het slaat echt helemaal nergens op. Strategische onzin!’

De mannen lachten, vol van hun eigen zekerheid. Met zijn vijven genoten ze van het indrukwekkende uitzicht.

‘DataKam’, zei Stegger luid en langzaam, ‘is een dubieuze debiteur.’

‘Hoe weet je dat?’

‘Omdat wij nog een enorme strot geld van ze krijgen.’

Vrijns knikte langdurig, zijn ogen gevangen in die van Stegger. ‘Soms’, zei hij, ‘is het leven mooi.’ Hij zweeg, dacht even na. ‘Ik denk dat wij aan het eind van de dag maar eens een klein persberichtje moeten versturen.’

Stegger reageerde niet. Er zeurde iets in zijn achterhoofd. Het was geen pijn en toch stak het. Het knaagde. Geïrriteerd schudde hij zijn zware lijf. Het was te vroeg voor zo’n soort gevoel.

‘Eén wit met filet, één met ei en één met krabsalade.’

‘Met boter?’ De jongen hield een lepel in de aanslag.

‘Wat denk je?’ zei Stegger. ‘Zie ik eruit als iemand die iets tegen boter heeft?’

De jongen lachte. ‘Met boter’, zei hij.

Stegger knikte. ‘Doe er trouwens maar twee met ei’, zei hij. ‘En een cappuccino.’ Hij trok zijn portefeuille uit zijn zak. ‘Hoeveel krijg je van me?’

‘Twintig vijfenzeventig.’

Hij rekende af, zocht een plekje aan het raam, trok zijn mobiel uit zijn zak en belde.

‘Loes Verroog.’ Het was weer de secretaresse.

‘Met Stegger, ik zoek Rik Wouma.’

Het was nog vreemder dan hij dacht. Wouma was met vakantie. Eind van de maand was hij weer terug.

Stegger dacht na. Hij wilde niet tot het eind van de maand wachten. ‘Loes, kan jij voor mij de accountfile van DataKam opzoeken?’

‘Dat denk ik wel’, zei ze. ‘Zal ik het naar u toesturen?’

‘Nee hoor, ik kom het straks wel even halen.’

Met een geoefende zwaai zette de jongen een bord met vier broodjes voor hem op tafel. Cappuccino ernaast. ‘Smakelijk eten’, zei hij.

Stegger legde zijn vingers op een van de pistoletjes. Ze kwamen zo uit de oven. Warm. Helemaal goed.

Een uurtje later keek Loes Verroog op van achter haar bureau. ‘Meneer Stegger.’ Ze glimlachte vriendelijk, pakte een map van haar bureau en reikte die aan. ‘Dit is wat ik heb kunnen vinden’, zei ze. ‘Orders van de laatste paar maanden, namen en telefoonnummers van contactpersonen. Dat soort zaken. Misschien zit er meer in de computer van meneer Wouma, maar dan moet ik wat meer tijd hebben.’

Stegger sloeg de map open en bladerde snel door de papieren. ‘Dit lijkt me voorlopig wel voldoende’, zei hij. ‘Dank je. Als ik meer wil weten, dan...’

‘Natuurlijk.’

In gedachten slenterde hij naar zijn eigen kamer. Zijn secretaresse ving hem op met een bericht dat hij liever niet wilde horen.

‘Ze wachten op u voor overleg op de kamer van meneer Vrijns.’

‘Nu?’

Ze knikte. Stegger versnelde zijn pas en liep zonder te kloppen naar binnen. De hele clan zat om de tafel. Vrijns had duidelijk op hem gewacht.

‘Jan’, zei Vrijns. ‘Mooi zo. Ga zitten. Kunnen we beginnen. Ken je Wouter van Riemswijk?’ Hij wees op de lange, magere man aan het hoofd van de tafel. ‘Juridische zaken.’

Stegger knikte en schoof aan. Vrijns wachtte geen seconde meer.

‘Ga je gang, Wouter.’

Van Riemswijk schraapte zijn keel en frunnikte met de papieren voor hem op tafel. ‘Ik zal het kort houden’, zei hij. ‘Wellicht herinnert u zich het bericht een paar weken geleden van een brand in het distributiecentrum van First Foods, bij Alphen.’

‘Wie niet!’ reageerde Gerard Bakken. ‘Total write-off!’

‘Precies. Nu was al snel duidelijk dat de brand zo verwoestend kon zijn omdat de melders niet functioneerden. Misschien dat u zich dat ook herinnert.’ Hij wachtte niet op een reactie. ‘Nader onderzoek heeft nu uitgewezen dat de melders niet functioneerden omdat de sensoren in de melders het niet deden.’ Hij zweeg.

‘Uhuh’, zei Stegger. ‘Niks zeggen. Die sensoren, kwamen die, heel toevallig, misschien, hiervandaan?’

5

Even was Vrijns zijn zelfbeheersing kwijt. Zijn anders zachte, vriendelijke stem sneed hard en scherp door de kamer. Vloeken kaatsten van de kantoormuren, een onverwachte echo van diepe, persoonlijke betrokkenheid waar afstand en abstractie normaal gesproken de maat geven.

Plotseling dwong hij zichzelf stil te zijn. Hij liet zijn armen langs zijn lichaam hangen, fixeerde zijn blik op een punt in de oneindigheid en haalde een paar keer diep adem. ‘Excuus’, zei hij, een flauwe glimlach gaf de reikwijdte van zijn hervonden zelfbeheersing aan. ‘Jan, wat is hier aan de hand? Verkopen wij defecte sensoren?’

Stegger haalde zijn schouders op. ‘Niet dat ik weet’, zei hij.

‘Gezien de omstandigheden lijkt me dat geen toereikend antwoord’, beet Vrijns hem toe.

‘Misschien niet’, zei Stegger.

‘Zeker niet!’

‘Jij je zin, maar het is het enige antwoord dat ik heb.’

‘En dus!?’

‘Dus kun je maar beter een beetje kalm blijven en hopen dat ik gelijk heb. Ik zal het uitzoeken.’ Uiterlijk bleef Stegger onverstoorbaar, maar inwendig kookte hij van woede.

‘Als blijkt, Jan Stegger,’ Vrijns priemde een lange, benige wijsvinger over tafel, ‘dat wij een inferieure kwaliteit producten hebben verkocht, zonder controle voor aflevering, dan is de kans groot dat wij een heel kort gesprek gaan voeren!’

Stegger hield een vermoeide hand omhoog en sloot zijn ogen. ‘Lul niet, Theo’, zei hij. ‘Je moest jezelf eens horen.’

‘O, is dat het? Ik geloof niet dat de urgentie van deze situatie tot je doordringt!’

Stegger zette zijn grote handen op tafel en duwde zichzelf omhoog. Zwaar en massief torende hij boven Vrijns uit. Zweet parelde op zijn voorhoofd. Hij leunde voorover en boorde zijn ogen in die van de man tegenover hem. ‘Als gillen en schreeuwen de enige manier is waarop jij urgentie kunt herkennen,’ zei hij, zijn stem trilde van de ingehouden woede, ‘dan is dat niet mijn fout. Dacht ik. Ik heb gezegd dat ik het zal uitzoeken. Wat denk je dan dat ik ga doen?’

Vrijns zweeg.

‘Kom op, Jan’, probeerde Willem Deijcker te sussen. ‘We begrijpen allemaal wat je bedoelt...’

‘Nee!’ Vrijns sloeg met zijn vlakke hand op tafel. ‘Nee! Jij begrijpt het misschien, Willem, maar ik niet! Want ik wil het niet begrijpen!’ Zijn stem sloeg over. ‘Jan, dit is de laatste keer geweest dat je zo’n toon tegen me aanslaat! Ben ik zo duidelijk genoeg?’

Stegger draaide zijn ogen naar het plafond en verbeet zich. ‘Ik zal het uitzoeken’, zei hij weer.

‘Uitstekend. Willem en ik zijn vanaf morgen vijf dagen naar China. Als ik terugkom, wil ik weten hoe en wat. Afgesproken?’

De mannen knikten.

‘Nu,’ Vrijns richtte zich tot Wouter van Riemswijk, die zich aan het hoofd van de tafel zo klein en zo onopvallend mogelijk had gemaakt, ‘hoe zit het met onze aansprakelijkheid als wij defecte sensoren hebben geleverd?’ Hij draaide zich in één beweging door naar Stegger en hield zijn hand bezwerend op. ‘Als, Jan, ik zeg als.’

Van Riemswijk schoof ongemakkelijk op zijn stoel. ‘Daar zou ik me uitgebreid in moeten verdiepen om een precies antwoord te kunnen geven’, zei hij.

‘Hoeft niet’, zei Vrijns. ‘We hoeven nu geen acht cijfers achter de komma. Gewoon, ongeveer. Waar staan we?’

‘Ja, ziet u,’ Van Riemswijk keek zenuwachtig om zich heen, ‘zo werkt de wet niet, ben ik bang.’

‘Hoe niet?’

‘Ongeveer. De wet is niet ongeveer. Je moet eerst al die cijfers achter de komma uitrekenen, als ik uw beeldspraak even mag lenen, om te weten wat er voor de komma staat. We kunnen pas weten of heci wel of niet aansprakelijk is als we alles weten. Het klinkt misschien raar, maar voor die tijd weten we eigenlijk niets.’

Vrijns kreunde. ‘Wat is dat nou weer voor een antwoord?’ verzuchtte hij. ‘Je moet toch iets kunnen zeggen?’

‘Het spijt me, maar...’

Stegger boog zich naar Van Riemswijk. ‘Wouter,’ zei hij, ‘meneer Vrijns wil niet weten of heci aansprakelijk is, maar of wij aansprakelijk gesteld kunnen worden.’

‘O! Bedoelt u het zo. Sorry.’ Hij haalde opgelucht adem. ‘Ja, natuurlijk. Natuurlijk kan dat. Sterker zelfs, daar zou ik maar van uitgaan.’

De vergadering zakte in. Vrijns verdeelde de taken en stelde deadlines. Voordat ze de kamer verlieten, vroeg Stegger om kopieën van alles wat Van Riemswijk had over First Foods, de fabrikant van de brandmelders, de data van installatie enzovoort.

‘Alles wat je hebt’, zei hij.

Van Riemswijk knikte. ‘Over een halfuurtje hebt u het.’

‘Prima.’ Bij de deur draaide Stegger zich om. ‘Hoe laat vertrekken jullie morgen eigenlijk?’ vroeg hij aan Vrijns.

‘Uur of elf, geloof ik.’

‘Als ik voor die tijd wat weet, dan zorg ik wel dat je het nog meekrijgt.’ Stegger zweeg. Hij streek met zijn rechterhand over zijn hoofd. ‘Trouwens, wacht even, ik ben zo terug.’ Stegger stoof de deur uit, de gang op. Van Riemswijk stond nog bij de lift.

‘Wouter!’ riep hij. ‘Wouter!’ Hij wenkte. ‘Even nog.’

Van Riemswijk kwam met lange passen naar hem toe lopen. ‘Wat is er?’ vroeg hij.

‘Ja,’ zei Stegger, ‘nou hebben we de hele tijd zitten praten, maar over wie hebben we het eigenlijk?’

Van Riemswijk keek hem niet-begrijpend aan. ‘Wie bedoelt u?’

‘Geef mij die papieren maar even.’ Stegger griste ze bijna uit zijn handen. Zijn vingers vlogen door de map. Plotseling had hij het voor zich. Hij staarde naar het vel. ‘Wel god gloeiende...’ zei hij. Vloekend liep hij terug naar de kamer van Vrijns.