Charles den Tex

Angstval

Uitgeverij De Geus

breda 2015

© Charles den Tex, 2004

Eerste uitgave De Geus bv, Breda 2007

Omslagontwerp Mijke Wondergem

Omslagillustratie © Silas Manhood/Arcangel Images

isbn 978 90 445 3622 5

nur 330

Niets uit deze uitgave mag verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt worden door middel van druk, fotokopie of op welke wijze dan ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van De Geus bv, Postbus 1878, 4801 bw Breda, Nederland.

Telefoon: 076 522 8151.

Deze digitale editie is gemaakt naar de zevende druk, 2012.

De eerste wet van Kram:
==

Je moet alles zelf doen.

een

Kram staat onder. Voeten dwars op zijn wil. Handen als hard hout. Recht en rustig. Betrouwbaar. Vast op een plek waar hij niet hoort. Beweging kan hem verraden, en dat is lastig. Maar wel het risico van het vak. Waar je niets te zoeken hebt, is het meeste te winnen. Te verdienen.

Hij heeft jeuk.

Boven hem lopen twee bewakers. Hun verveelde voortgang is traag. Kram moet plassen, en de jeuk rukt op. Aan zijn kruis, zijn tepels en zijn vingers. Geluidloos krabt hij met zijn rechterhand in zijn broekzak. Tepels moeten wachten. Op de begane grond verloopt een tergend gesprek. Negeren is onmogelijk.

‘Als jij, en dat meen ik...’

‘O, nou wordt-ie serieus.’

‘Nee, als jij, zeg ik, luister nou eens, man, als jij...’

‘Heb jij honger? Ik heb honger...’

‘Dat bedoel ik nou!’

Zweet groeit in stille druppels op zijn voorhoofd, plakt in zijn oksels. Nergens staat geschreven dat dit moet. Kram duwt zijn benen tegen elkaar en dwingt zijn plas op de plaats. Beheersing brengt geduld. Hij vertraagt zijn ademhaling. Niet te diep, niet te ver. Zuurstof doet branden en dat is het laatste waar hij nu behoefte aan heeft. De mannen praten.

‘Als jij niet begint met een beetje sportschool, dan heb je straks vet waar anderen een leven hebben, ja?’

‘Dit? Allemaal spieren.’

‘Ja, en me moeder is koningin...’

Op de grond tussen zijn voeten staat de tas. Propvol papier dat door deze debaters moet worden bewaakt. Met vet en spieren. Zij boven. Kram onder. Verkeerde verhouding. Een slecht startpunt, maar een erger eindpunt. Zover is het nog niet.

Waarom, denkt hij, waarom wordt dit gebouw door mensen beveiligd? Niemand gebruikt nog mensen. Echte, geurende, rondlopende mensen in uniform. Met zware tred en misplaatste mening. Met zaklantaren en gebrekkige scholing. Waarom zijn deze mannen mobiel verbonden met een meldkamer? Waarom zijn het geen camera’s? Of sensoren? Mooie, dode spullen die zich aan de gebruiksaanwijzing houden.

Kram krabt. Knijpt kleine velletjes om de optrekkende jeuk rond zijn geslacht te stoppen. Wachten is werk, dat weet hij. Wie niet kan wachten, kan niks. Elke minuut is een examen. Een test. Kan de wil wat de tijd niet kan? Oprekken, dubbelvouwen, verkleinen, tot het weg is. Boven gaat een telefoon. Onwillekeurig begint hij te tellen.

Eén... twee... drie... vier... vijf... zes...

‘Met Hans.’

Snel zijn ze niet.

‘Nee, we zijn... nou, waar zijn we? Halverwege... zoiets... precies... ik kom ’r aan.’

Stervende stemmen langs verlaten vloeren. De sluitende deur laat stilte achter. Kram wacht nog altijd. De stilte groeit en neemt hem in zich op. Mooi. Met de tas schiet hij de trap op naar de begane grond en maakt snelle passen naar de uitgang. Hij houdt het pasje voor de magneetstriplezer en na drie luide, doordringende pieptonen beginnen twee grote glasplaten te schuiven. Gemotoriseerde wanden met onzichtbare techniek functioneren op commando. Hij loopt naar buiten, en verder, weg van de entree, tot zijn donkere kleding verdwijnt in de lichtloze lucht. Opgelost, lijkt het.

Hij moet nu echt ongenadig plassen. Zonder dreiging heeft de druk op zijn blaas vrij spel. Buiten het zicht van bewakers en bewoners holt hij over de parkeerplaats. De grond dreunt door zijn hielen. Elke schok voelt hij in de urine die nu bijtend een weg naar buiten eist. Hij wil de hoek om, maar per meter wordt zijn marge kleiner. Tot de aandrang hem stopt. Trillend schuift hij de tas op zijn rug, trekt de rits van zijn broek naar beneden en zet zijn voeten uit elkaar. Het kan gebeuren. nu! Maar er gebeurt niets. Hij heeft zo hard geknepen, dat alles vastzit.

Kram wacht. Weer. Tussen Toyota en Renault. Knijpt zijn billen samen, voelt de zachte nacht langs zijn handen, wordt overrompeld door de gretige geur van hamburgers die vanuit zijn achterhoofd herinneringen voedt. Déjà su. 24 uur per dag vatbaar voor alles wat hij al weet. En dan opeens is hij los en is er geen houden meer aan. Klaterende herrie spettert op het asfalt. De opluchting doet pijn en Kram grijpt de dakrand van de Toyota. Hij plast als een hond tegen een band. Maar dan meer. Hij telt. Er komt geen eind aan... zesendertig, zevenendertig, achtendertig... Godzijdank is het geen genetisch materiaal, denkt hij, anders konden ze mijn identiteit straks nog van het parkeervak zuigen.

Eindelijk sluit hij weer af. Rits dicht, met zijn gedachten al bijna thuis loopt hij de hoek om, en staat plotseling oog in oog met witblond haar en borsten gebald in krap katoen. Omhoog kruipend over een glad bruin buikje. Glanzend rode lippen doen dingen die zijn lippen niet kunnen.

‘Hé schat!’

‘Hé jezelf.’ Kram kijkt om zich heen. Ze is alleen. ‘Ben je verdwaald?’

‘Ik zeker?’ Ze lacht, tong flitst naar buiten en weer terug. ‘Trek in iets lekkers?’

‘En dat heb jij?’ Kram vertraagt, vastgehouden door haar zuigende blik.

‘Ik ben lekkers, schat.’

‘Dom van mij.’ Kram lacht. ‘En ik ben laat.’

‘Klopt. Want weet jij hoe lang ik hier al sta?’ Ze zet een been opzij. Een stevig been, dat onmiddellijk een heel eigen plaats vindt in het hoofd van Kram. Moeiteloos. Alsof er nog niets in zat. Hij legt zijn hand op de aangeboden dij, en voelt trillende spieren onder warme huid. Het zingt in zijn vingers.

‘Vanavond niet.’

‘Zeker hoofdpijn?’

‘Het doet wel pijn,’ zegt Kram, stapt van de stoep en loopt aan de andere kant om haar heen, ‘maar niet in mijn hoofd.’

‘Dan is het goed.’

In het voorbijgaan grijpt ze zijn billen. Lekker vol en Kram loopt met de echo van haar hand naar zijn auto. Ouderwets slot. Geen flitsende lichten, piepende installaties of centrale vergrendeling. Het slot van de auto maakt geen melding van gebruik. De kleine, korte klik is nauwelijks hoorbaar. Hij kijkt om. Ze is weg. Ook een hoek om. Dezelfde als hij of een andere. Maakt niet uit. Hoeken genoeg. Hij opent het portier en stapt in. Eén ding is zeker: binnen een paar uur is ze bij hem terug. Uit diezelfde plek in zijn achterhoofd, waar net nog de hamburgers vandaan kwamen. Dan valt er niets meer te ontwijken. Geen trottoir meer om af te stappen. Alleen nog haar hand aan zijn bil, en nog een keer. Zo vaak hij wil.

Rustig rijdend heeft hij zijn haast onder controle. Het is kwart over drie en de nacht is eindelijk zichzelf. Systeem op stand-by. Kram kijkt naar alles wat hij ziet en toch mist hij het meeste. Misschien wel omdat hij naar alles kijkt. Elk beeld een puzzelstukje dat hij keer op keer omdraait, en bekijkt om te zien waar het past. Stukje voor stukje. Daar gaat het hem om.

Bij het congrescentrum draait hij de ringweg op. Vrijwel leeg. Zachtjes trommelen zijn vingers op het stuur, de maat uit de radio. Onbekend. Hij luistert ook niet. Aandelen in aandacht heeft hij. Muziek. Richting. Straks. Morgen. Vier delen, en een vijfde voor het werk. Telt lantarenpalen... zeventien, achttien, negentien...

Een halfuur later zoeken zijn vingers naar het knopje in de hal. Veertien jaar woont hij hier al, bovenste verdieping van een appartementsgebouw in het zuiden van de stad, en nog steeds kan hij de schakelaar niet blindelings vinden. Hij kijkt en knipt en het elektra grijpt om zich heen, door muren en plafonds. Vult de flat met licht. Nachtlicht. Begrensd licht. Eigen licht. Met de gordijnen dicht ziet niemand er wat van.

Kram smijt de tas op de grond en luistert naar de tevreden plof van het gevulde canvas op de vloerbedekking. Het gewicht van papier geeft het geluid extra diepte. Cachet. Dat is het. Geluid met karakter. Hij glimlacht. Voldoening kruipt over zijn gezicht. In de tas zitten documenten van Aestrin International, financiële overzichten van de afgelopen drie jaar. Kopieën daarvan. Kolommen met cijfers en afgekorte omschrijvingen. Zwart op wit wegen woorden meer. Geen bezwaar. De inspanning van het tillen wordt gecompenseerd door de klap die het geeft. Met een voet schuift hij de tas onder een tafel. Morgen meer, maar nu nog niet. Eerst wat anders. Niet veel. Douchen en dromen.

Kleren uit en in compositie van gewoonte gevouwen over stoelleuning en zitting. Kram is precies. Heel precies. Dwangmatig. Eindeloze controle in voorbestemde stilte. Naakt nu, zijn tenen op de tegels, plakkerig glad. Drie stappen naar het bad, tweeënhalve stap naar de douchecel. Wist hij al. Allang. Toch telt hij. Elke dag, twee keer per dag. Ochtend, avond. Niet om het te weten, maar om te bevestigen. Begin van de dag, eind van de dag. Vaste verhoudingen. Eén, twee, en een half. Meer niet. Vanaf de deur of vanaf de wastafel maakt geen verschil. In centimeters misschien, maar die tellen niet. Hij telt. Kram.

Hij draait de kraan open, alleen warm. Loopt naar de zitkamer en wacht tot de douche de juiste temperatuur heeft, tot de binnenkant van het hokje aan het zicht wordt onttrokken door een hecht pak stoom. Vijf minuten voordat het zover is. Kort. Niet lang, in elk geval. Voor de spiegel in de gang staat hij stil. Kijkt naar zichzelf. Andersom. Ziet zichzelf. Een lang lijf, gespierd, geen gram berusting. Kram is één meter negenentachtig, niet atletisch, maar onverwacht soepel. Hij wrijft met een hand over zijn buik, omhoog, vingert een tepel, voelt de hand van de hoer op zijn billen. Logisch. Gewilde herinnering. Pik vooruit, harder dan hij dacht, geeft betekenis met bijwerking. Geen drank, geen sigaretten. Droge beheersing, dat is het. Hij kijkt op de klok. Nog dertig seconden. Dan stapt hij erin. Uitgeschakeld in de dichte hitte van de mist. Waterdamp overal. Reddende erectie. Hij vergeet te tellen.

In het dampend hete water verliest hij de feiten. Voor zijn ogen verdwijnt het zicht. Precies zoals hij het hebben wil. Met zijn voeten iets uit elkaar en het water werkend op zijn huid probeert hij de redding te rekken. En slaagt.

twee

De ochtend is vroeg en nog onaangeroerd. Voor halfzeven is er weinig vraag naar Kram. Terecht, rond die tijd zijn antwoorden dun en zonder draagkracht. Hij zit aan het tafeltje in zijn keuken, hij roert en ruikt, om hem heen de windstille geur van koffie en geroosterd brood. Dit is het onbedreigde deel van de dag, zijn gedachten hoeven niet te vechten tegen de voorspelbaarheid en de vertraging, tegen de uitleg van het duidelijke, tegen de bekende weg die hem keer op keer wordt gewezen. Beleefdheid is zijn ergste eigenschap. Deugd uit zijn jeugd, erin geramd, veel te hard en veel te vasthoudend, maar met goede bedoelingen. Tenminste, daar gaat hij maar van uit. Zoveel zekerheden zijn er niet.

Koffie kruipt door zijn lichaam. Mooi werk. De korte nacht verliest het van het moment. Buiten zoekt de zon blijvende gaten in een onrustig wolkendek, stuurt jonge stralen door zijn raam. De een na de ander. Op zijn handen, zijn gezicht. Hij strekt zijn armen voor zich uit, rekt, kraakt zijn vingers.

Terwijl hij drinkt, bladert hij door de documenten uit de tas. Pakken papier. Verslagen van activiteiten, van handel. Inkoop, verkoop, kosten. Veel getallen en cijfers. Weinig woorden. Rijen en kolommen, percentages en periodes. Codes, symbolen en afkortingen. Grote bedragen, enorme bedragen soms. Miljoenen verschijnen en worden niet meer uitgegeven. Althans, zo lijkt het, want ze verdwijnen wel. Aandachtig bestudeert hij de opeengepakte informatie. In al die pagina’s staat iets. Een boekhouding, dat begrijpt hij nog wel. De registratie van een lucratieve zaak. Maar wat voor handel het is, dat is nauwelijks vindbaar, behalve voor degene die weet wat hij zoekt.

Niet voor Kram. Hij denkt. Haalt alle papieren uit de tas en legt ze op tafel. Uit het midden van de stapel trekt hij een dun rapportje, een pagina of vijftien, meer niet. Bekijkt het, snel, ziet vergelijkbare overzichten als in de andere verslagen. Dan loopt hij ermee naar zijn slaapkamer, trekt een lade open en legt het onder zijn onderbroeken. Voor je weet maar nooit. Iets achterhouden kan op bepaalde momenten handig zijn. Cruciale momenten. Hij glimlacht en dat doet hij met plezier. Hij heeft geen idee waar de rapporten betrekking op hebben, maar het is wat de opdrachtgever heeft gevraagd. Hier kan hij mee aankomen. Opdracht vervuld. In pak en overhemd is hij klaar om betaling voor zijn diensten te ontvangen. Meer dan klaar, maar hij krijgt er dan ook een hoop geld voor. Aart Zetter, zijn klant, is niet benauwd. De man is halve onderwereld en heeft geld waar anderen gedachten hebben.

Kram loopt. Buiten. De ochtendzon is zuigend warm met de belofte van meer en heter. Ongeveer tien minuten van de parkeergarage naar zijn kantoor. Grachten en gevels. Baksteen en blauwsteen in alle denkbare combinaties. Kram werkt in het oude hart van de stad, waar de stoepen te smal zijn om op te lopen en de fietsers zich oppermachtig wanen, waar horeca en hoeren niet alleen het beeld bepalen, maar ook geuren en geluid. Het krioelende deel van de stad, te veel mensen in te kleine straten. Alleen de grachten maken nog ruimte.

Hier voelt hij zich thuis als hij niet thuis is, want waar hij woont wil hij niemand zien. De tegenstelling is groot. Buiten zijn flat op de zesde verdieping is hij vrij, erbinnen is hij onbereikbaar. Tussen die uitersten beweegt Kram zich, en hier geniet hij van de drukte, van de herrie die mensen nodig hebben om hun aanwezigheid kenbaar te maken. Vanuit zijn kantoor kijkt hij uit over verslaafde bewoners en verbaasde bezoekers. Tussen de kade en kerk heeft de stad haar verleden nog niet losgelaten. Hier wordt handel gedreven in alles wat een wereldhaven groot maakt: vrouwen, verdovende middelen, wapens en gestolen goed. Wie de spullen niet wil hebben, koopt de diensten. Seks in alle soorten, roes en belevenis, moord of overval. Ertussendoor studenten en toeristen.

Nog zes stappen naar het bordes, vijf treden naar de voordeur. Hij weet niet eens dat hij telt. Frunnikt met de sleutels, onhandig, de zware tas aan zijn schouder, wrikt en duwt en dan gaat de kleine, zwart-groene voordeur in twee delen open. Voorzichtig wurmt hij zich tussen de panelen door, hopend dat zijn pak niet blijft hangen achter een punt of een pen. Het gaat net, de tas niet. Hij draait zich om, neemt het ding van zijn schouder en sleept het achter zich aan.

Binnen ligt een onverwacht brede gang. Het pand staat als een omgekeerde wig aan de gracht, met de punt naar voren. Alle ruimte is aan de achterkant, net als het leven. Kram Consult, zijn kantoor, is gevestigd op de tweede verdieping. Een kleine voorkamer, twee grote achterkamers. Veel te groot voor zijn onderzoeksbureautje, maar dat was vroeger anders. Niet zo heel vroeger. Een halfjaar geleden ging zijn compagnon ervandoor met hun eerste, echt grote klant. Raymond was zomaar weg. Onvindbaar. Van de ene dag op de andere. Net als de omzet van de laatste drie maanden. Bijna dertig mille.

‘Begrijp jij dat nou?’ had zijn secretaresse gezegd. Chantal heette ze, en als zij het zei, dan klonk het zo mooi. Zo ongrijpbaar. Twee dagen later was ook zij vertrokken. Raymond en Chantal hadden samen een nieuw bureau opgezet, Information Industry b.v., in Almere. Niks onvindbaar. Planologie op basis van de Gouden Gids. Hij had het niet eens meer geprobeerd. Kaartje geschreven. Briefje van tien erbij.

‘Deze was je nog vergeten. Peet.’

De drie weken daarop moest hij zich Raymonds ex van het lijf slaan. Schoppen. Krabben. Maugje Brithard was niet zijn type.

‘Never was and never will be’, had hij gezegd, in een onbewaakt ogenblik. ‘Sorry.’

‘En wat moet ik dan?’ De verongelijkte zeur zat in haar gezicht gebakken. Alles aan Maugje was steil. Verticaal. Een blonde plank met de lust van laminaat. Ogen en mond wezen naar beneden. ‘Ik heb niks meer, Peet! Niks meer! Dat dringt niet erg door, geloof ik!’

‘Nee?’

‘Vind jij van wel dan?’

‘Jij dringt enorm door’, had hij gezegd.

‘Zie je wel!’ Tranen vielen uit haar ogen op de grond. Maugje had geen rondingen om ze te laten rollen. En huilen ging bij haar hard, met de overtuiging van iemand die niet anders weet. Kram kreeg nog ongewenst begrip voor zijn gevluchte compagnon. Vreemde gewaarwording.

‘Secretaresse’, had ze gezegd, want dat hoopte ze. Haar vochtige handen grepen zijn hemd. Volledig automatisch, als een parasiet die zich aan een voedingsbodem vastzuigt. ‘Je hebt toch een secretaresse nodig?’

‘Hoe bedoel je?’

‘Wat die Chantal kan, kan ik ook.’

‘O ja?’

‘Tuurlijk.’

‘Waarom zit jij dan hier en Raymond bij haar?’ Hij had het gezegd voor hij erover kon nadenken. Godzijdank. De harde klap verdraagt geen gedachten. Daarna had hij de stilte geteld. De stomheid... drieënveertig, vierenveertig... Maugje verbeet haar pijn, slikte de veroordeling en vertrok. Geen woord meer.

Hij hijst de tas weer op zijn schouder. Veertien treden naar de eerste, zeventien naar de tweede. Steile trap, smalle treden. Net diep genoeg voor zijn tenen. Naar beneden moet hij zijn voeten dwars zetten om nog houvast te vinden. In de krappe ruimte houdt het zicht niet over. Licht van vroeger valt door een achthoekig daklicht. Hoog en halfdicht geschilderd. Deze ochtend wordt de felle zon gefilterd door vuil en verf. Hij klimt in cadans, soepel stijgend tot de overloop van de eerste verdieping. Daar staan de deuren open om de lucht in het gebouw te laten circuleren. Oud pand. Tegen de deurpost hangt zijn benedenbuurman, Allard Mecklenbach. Geblondeerd, zesentwintig, korte broek, T-shirt zonder mouwen, blote voeten. Eenmans softwarebedrijf, met drie klanten en eindeloos veel vrienden. Hij strijkt een trage hand door zijn haar. Veel gel.

‘Morgen, mooie man’, zegt hij.

Kram stopt. Hangt een bil tegen de trapleuning. ‘Ook morgen. Hou je ’t droog?’

‘Als alle mannen waren zoals jij zou een jongen nog verdorren.’ Hij zucht, wrijft langs zijn hals. ‘Wat een leven. Wil je koffie?’

‘Is-ie vers?’

‘Kwartiertje.’

‘Vers genoeg.’

Met nauwelijks zichtbare inspanning draait Allard zich om en loopt voor Kram uit zijn kantoor in. Links een roze muur, rechts een gele. Plafond blauw met zilver. Accenten. De grote kamer vol hardware en kabels. Luxaflex voor de hoge ramen keert het zonlicht tegen zichzelf. Glazen tafel, mannen aan de muur, trekkende torso’s.

‘Strak pak’, zegt Allard. Over zijn schouder. Nerd-nicht.

‘Je moet jezelf eens zien’, zegt Kram.

Allard draait nog maar eens, iets te ver en dan weer terug. Handen in zijn broekzakken, rechtervoet naar voren. ‘Hartstikke nieuw’, zegt hij en plukt aan zijn T-shirt.

‘Doe maar wild.’

‘Anders wel Armani.’

‘Het enige merk. Eronder ook?’

Knipperende ogen, zucht, draai. ‘Eronder zit niks, schat.’

‘O.’

Met zijn handen nog in zijn zakken wappert Allard met zijn broek. ‘Onderbroeken kunnen dus écht niet meer.’ Hij pakt twee grijze mokken, zet ze op de glazen tafel en schenkt uit een roestvrijstalen designkan. Koffie. ‘Jij zeker wel?’

‘Onderbroeken?’

‘Van die slips, natuurlijk, van die witte van Schiesser. O nee! Alsjeblieft, zeg dat het geen Schiesser is!’

‘Het is geen Schiesser.’

‘Whatever. Doe mij een lol...’ hij wijst naar de kamer ernaast, dramatisch en dwingend, ‘...en doe dat ding uit.’

‘Ik?’

‘Zo ’s ochtends kan ik het gewoon niet hebben. Ik bedoel, de gedachte alleen al. Vooruit, doe maar even in de achterkamer...’

Allard wijst.

‘Maar...’

‘En stop het in die ellendige sporttas van je. Jij hebt ook geen idee, hè! Zo’n pak...’ hij wrijft de revers tussen zijn vingers en kreunt, ‘...en dan loop je met zo’n tas.’ Hij trekt het ding van zijn schouders. ‘GO!’

Tegen zijn eigen verwachting in loopt Kram naar de andere kamer. Terwijl hij loopt lijkt het alsof hij zijn begrip achterlaat. Doet de deur nog achter zich dicht ook en weet dan van lieverlee niets anders meer te doen dan wat hem is opgedragen. Trekt zijn schoenen uit, zijn broek en zijn onderbroek. Een strakke, zwarte slip. Stretch. Kijkt onwennig om zich heen en legt het kledingstuk op tafel. Kan zijn blik er niet van afhouden. Zijn onderbroek ligt op een tafel in een kantoor. Vreemd. Aarzelend pakt hij zijn broek en trekt hem weer aan. Denkt zich met broek bloter dan zonder, omdat de dingen die hij zo goed kent, voelen zoals hij ze nog nooit heeft gevoeld. Onwennig loopt hij, slip in hand, terug naar de andere kamer. Gedachten groeperen zich onhoudbaar rond zijn lid, dat verlost uit het krappe en veel te warme lycra langer en groter lijkt dan ooit. Hij vergeet zijn passen te tellen. Van de tafel naar de deur en vandaar naar de tafel waar Allard zit te werken. Ongeveer net als bij hem boven. Acht passen waarschijnlijk, zeven kan ook. Hij groeit in zijn broek.

‘Kijk,’ zegt Allard, ‘dat ziet er al heel anders uit.’

‘Wat?’

‘Jij.’

Kram rilt. Niet van kou, maar van nieuwigheid. Zijn lid wil dingen. Dat is niet nieuw, maar nu kan dat opeens ook. ‘Voor wie doe ik dit eigenlijk?’

Allard lacht, schuift koffie naar hem toe. ‘Vast niet voor mij’, zegt hij.

‘Ik dacht het niet.’

‘Maar toch.’

Kram draait zijn billen, doet nog een paar passen. ‘Het heeft wel wat.’

‘Wat zei ik? Over vijf minuten wil je niet anders meer. En trouwens...’ Allard schuift een stoel voor hem bij, ‘...je hoeft ook niet de hele tijd te verzitten.’

‘Hoe bedoel je?’ Kram is nog traag.

‘Als er wat gebeurt.’

‘Zo kan-ie wel weer.’

‘En dan komt zo’n pak ook beter uit. Toch? Want daar draag je het toch voor?’

‘Ik?’ zegt Kram. ‘Nou nee, ik moet straks naar een klant.’

‘Weet ik.’ Allard wappert een hand.

‘O ja?’

‘Is er al.’ Hij wijst naar het plafond.

‘Hier?’

‘Nee, boven natuurlijk, hè hè.’

‘Wie dan?’

‘Weet ik veel.’ Allard laat zijn ogen rollen. ‘Een mens.’

‘Nee toch.’

‘Geloof ik.’

‘Wat een observatievermogen.’

‘Met observatie heeft het niets te maken. Ik heb niemand gezien.’ Allard trekt aan het lelletje van zijn rechteroor. ‘Alleen gehoord.’

Kram schudt zijn hoofd. ‘Kan niet’, zegt hij. ‘Zetter weet niet dat ik de spullen al heb, tenzij...’

‘Ook goed, dan is het iemand anders. Kan mij het schelen. Ze maakt in elk geval een behoorlijke herrie.’ Allard luistert. ‘Behalve nu dan.’

‘Ze?’ Kram kan het niet meer volgen. ‘Hoe weet je dat? Je hebt toch niemand gezien?’

‘Dat hoeft ook niet’, zegt Allard, hij heeft het moeilijk met zoveel onbegrip. ‘Vrouwen ruiken anders en vrouwen klinken anders. Jezus, jij weet ook niks!’

Op dat moment klinkt boven gestommel, geschuif met stoelen, kasten. Allard wijst naar het plafond. Triomfantelijk.

‘Zo klinkt een man niet’, zegt hij. ‘Never.’

‘Een vrouw?’ Kram kan de omschakeling niet maken.

‘Niet goed?’

‘Ik zoek eigenlijk een man,’ zegt Kram, ‘met geld.’

‘Ach schat,’ zegt Allard, ‘wie niet?’

drie

Kram Consult is zijn uitkomst. Allergisch voor autoriteit heeft hij zich teruggetrokken in een eigen bedrijf. Ver van elke chef, baas of manager heeft hij een bureau voor onderzoek en advies. Een vage omschrijving die zo veel mogelijk dekt, want Kram neemt elke opdracht aan en voert alles zelf uit. Vroeger met Raymond, nu alleen. Te huur voor elke vraag. Hij zoekt mensen, dingen en informatie. Maakt niet uit hoe. Privé-detective, en meer. Van scrupules heeft hij weinig last, want Kram denkt zo min mogelijk aan andere mensen. Hij heeft de wereld verdeeld in drie groepen: klanten, buren en de rest. Handig. Voor klanten doet hij alles, met buren gaat hij selectief om en de rest zoekt het zelf maar uit. Niet omdat hij hardvochtig is, integendeel, Kram heeft een hekel aan geweld, maar omdat hij overal buiten wil blijven. Dat past hem beter.

Allard is de enige die zich er niets van aantrekt. Krams onzekerheden zijn aan hem niet besteed. Hij zegt wat hij denkt en wat Kram daarvan vindt, daar komt hij wel achter. Allard weet blindelings de weg in Krams kantoor, en in zijn computers, want nadat Raymond en Chantal waren vertrokken, heeft hij zich over de automatisering van Kram Consult ontfermd. Alles communiceert nu met alles. Krams werk is geheel van programmatuur voorzien, software die voor elke toepassing een eigen voorvoegsel krijgt. Hoor-ware om afluisterapparatuur te ondersteunen; zoek-ware voor het sneller zoeken en vinden van gespecialiseerde informatie; koppel-ware om verschillende toepassingen op elkaar aan te sluiten; en volg-ware om tracking-apparatuur vanaf zijn laptop te kunnen besturen. Alles is infrarood en mobiel, Kram is de modernste mens die hij kent.

‘Wat ik voor jou allemaal niet doe,’ verzucht Allard, ‘dat is tonnen, je hebt geen idee.’ Hij praat terwijl glinsterende cd-rommetjes in computers verdwijnen, razend zoemen en vervolgens zonder enig ceremonieel in een doos belanden. Zijn vingers bedienen toetsenbord en muis alsof het onderdelen van zijn lichaam zijn. Hij praat en klopt tegelijk, een oog op het scherm, het andere op de mensen om hem heen. Allard verliest nooit contact.

Een ideale combinatie, want dat is precies wat Kram niet kan. Kram is een gehavend kantoormens. Hij heeft beelden in zijn ogen en knoppen in zijn hoofd. Regelen, sturen en beheersen. Geschoold, met kennis en vaardigheden, maar hij kan niets. Studie massacommunicatie en zeven jaar op de public-relationsafdeling van een verzekeringsmaatschappij hadden alles wat hij wist vervangen door gefantaseerde feiten en onbruikbare inzichten. Een blinde in een holle omgeving. Hij zag niets en het maakte steeds minder uit. Toen hij niets meer wist, is hij op zoek gegaan. Maar zijn woorden wegen niet meer op tegen het steeds hogere tempo waarin systemen draaien, om hem heen. Overal. Vaste formules razen voort, veel te dicht op elkaar. Meer dan eens raakt hij de volgorde kwijt.

Soms is het alsof hij zich op de rand van een nieuw tijdperk bevindt, maar er telkens naast grijpt en van lieverlee de oude formules hanteert. De vragen die hij stelt, kunnen de antwoorden niet meer bijhouden en nieuwe vragen zijn er nog niet. Dus loopt hij vast in zijn eigen maat. Te groot voor de praatjes, te klein voor een revolutie. Verliest zichzelf in de tussenliggende leegte waar hij niemand ontmoet. Niemand kan vinden. Jaren aan een bureau hebben zijn vermogens nog verder beperkt.

Allard is zijn voorportaal tot de wereld. M-bach Data op de eerste verdieping, Kram op de tweede, en bij M-bach loopt iedereen binnen. Een eindeloos netwerk van vriendjes en mannen. Via Allard kent hij de buurt, kent hij de mannen die bepalen wat er gebeurt. Vincent Schutman, bijvoorbeeld, eigenaar van clubs en cafés, van vrouwen en jongens uit landen waar Kram nog nooit is geweest. Schutman handelt in alles wat hij verplaatsen kan en de rest laat hij door anderen afleveren. Een jaar of dertien geleden begonnen met gespecialiseerde koeriersdiensten, is hij uitgegroeid tot dé man in het gebied tussen het station en het financiële hart van de stad drie grachten verderop. Schutman heeft een bedrijf dat miljoenen waard is en geen kantoor. Hij werkt vanuit de eerste verdieping van Lim Kee, een Chinees restaurant. Al jaren.

Schutman koopt bij Allard spullen om anderen in de gaten te houden. Minuscule camera’s, microfoontjes, zendertjes en ontvangers waarmee hij registreert wat verborgen zou moeten blijven. Opnames om mee te chanteren of om zekerheid mee te kopen. Schutman weet wat hij doet en hij weet dat hij bij Allard het beste krijgt wat er te koop is. En Allard zorgt er weer voor dat er voor Kram altijd een setje overblijft. Want zo is het wel, Allard zorgt.

Net als nu, met koffie en commentaar. Kram tilt de tas van de grond. Boven wacht de klant. Geen man, maar een vrouw. Niet de klant die hij hebben moet, maar iemand die hem verwacht. Bij de deur naar de overloop draait hij zich nog een keer om, terug naar Allard, leunt op zijn bureau.

‘Wat voor vrouw zou het eigenlijk zijn?’ vraagt hij.

vier

Ze verslindt de karige ruimte van de voorkamer. Alles aan haar is veel. Veel meer dan ze nodig heeft. Groot, zwaar, gitzwart gemillimeterd haar op een vierkant hoofd. Een kop als een blok. Nek, rug en billen buitensporig breed. Een koe zonder stamboek, gekruist met een vechthond. Een agressief aanvalsrund in een tuinbroek en op legerlaarzen. Een stem met het volume van een popfestival.

‘ben jij kram?’

Geur volgt het geluid op enige afstand. Maar net zo hard. Half verwerkt, gistend en grommend. Onleefbare lucht van haperende spijsvertering en walmende poriën.

Kram huivert, schakelt zijn interne systemen uit. Legt oordeel plat.

‘Ja’, zegt hij. ‘En u bent?’

‘engel.’

‘Aha.’ Engel zegt hem niets. ‘Grapje van de Heer, neem ik aan.’

Ze snuift, zuigt in één teug alle zuurstof uit het vertrek en komt op hem af. Elke stap een aanslag. ‘welke heer?’ Ze stampt de woorden in zijn gezicht. Stijf van stank, hevig op zijn zintuigen.

Hij negeert de vraag, schuift zijlings langs haar heen, opent met de linkerhand een raam en met zijn rechterhand de deur naar de achterkamer. Groter. Breder, langer en hoger. ‘Komt u binnen’, zegt hij, zet ook daar een raam open en wijst op een stoel zo ver mogelijk van zijn bureau.

‘waarom zou ik?’ Haar stem beukt zijn oren. ‘ik kom hier niet voor de koffie.’

Redding. Met een beetje geluk is dit monster binnen vijf minuten weer vertrokken. ‘Waar komt u dan wel voor, als ik vragen mag?’

‘de spullen.’

‘Juist.’ In zijn eigen kantoor voelt Kram zich niet op zijn plaats. Een wezen dat hij niet wil kennen vraagt om dingen die hij niet begrijpt. Niet direct. Hij moet meer weten en tegelijkertijd moet dit niet te lang gaan duren. ‘En welke spullen bedoelt u dan precies?’

‘van zetter.’

‘Aha.’ Dus toch. Aart Zetter heeft hem in de gaten gehouden. Kennelijk. En komt nu de documenten niet zelf ophalen, maar stuurt een gedrocht, een dramatische dwaling van het dna. Dit voelt niet goed. Dit is niet goed. Hij heeft zaken met Aart en daar past Engel niet in. Engel past nergens in.

‘Van Zetter?’ herhaalt hij. Overbodig, maar terecht.

‘ja. afspraak is afspraak.’

‘O hoi, gezegdes. Zo ken ik er ook een.’

Maar Engel heeft geen interesse. Met deinende motoriek zet ze haar massa in beweging en verkleint de afstand. Kram haast zich achteruit, naar de muur. Hij is kleiner en sneller. Twijfelachtig voordeel.

‘Ik heb ook een afspraak’, zegt hij.

‘o ja?’

‘Contant bij aflevering.’

Engel zwijgt. Onder haar vormeloze kleding ziet hij het vlees bewegen. Schokkende trillingen in sidderend vet.

‘Ik heb de spullen,’ zegt hij, ‘maar heb jij het geld?’

‘ik?’

‘Wie anders?’

‘lul niet!’ gilt ze en met overrompelende acceleratie stuift ze op hem af, loopt hem klem in de hoek van de kamer.

Warm zwetend vet drukt hem tegen de muur. Kram krimpt onder het hijgende en puffende gewicht. De druk van Engel jaagt zijn gedachten zonder enige structuur voorbij. Net gedoucht. Zonde van het water. Ander water. Zonde van mij. Dit ben ik niet. Ik hoor niet onder een monster. Dit hoort niet. Niet de afspraak. Doen wat ik zeg. Dat hoort. Maar ik zeg niks. Ik ben niks. Hier. Onder Engel. Getraind en sterk, zesendertig, machteloos. Hulpeloos. Overgeleverd.

Hij ontspant. Wil zich laten zakken, maar blijft steken op een knie in zijn kruis. Hij wurmt en draait, maar vindt geen uitweg. De massa die op hem duwt lijkt overal en elke vorm die aan een lichaam zou kunnen doen denken, is verdwenen. In armen en benen is het bot ver te zoeken. Borsten, buik en billen lijken verwisselbare onderdelen van een en dezelfde drillende substantie. Elke keer als hij beweegt, rolt ze haar lijf van links naar rechts, en terug, en knijpt zijn adem af. Kram zet zijn handen tegen haar aan en duwt, maar zijn inspanningen zakken weg in de zachte ellende. Het heeft geen enkel effect. De druk wordt er niet minder van. Wat hij voor zich weg duwt, komt aan de zijkant weer terug.

‘Wat wilt u?’ Zijn stem reikt nauwelijks tot boven haar borsten.

‘U?’ Engel lacht, buldert. Haar hele lichaam schudt, kwabben stuwen om hem heen. ‘U?’ herhaalt ze. Harder. Dieper. Haar lijf kruipt steeds verder tegen hem op. Als kruiend ijs. Plotseling verstijft ze, doet haar mond open, steeds wijder, groter, tot een huiveringwekkende holte, een lillend gat. Het enorme lichaam begint te schokken en te ploeteren en voor Kram weet wat er gebeurt, explodeert een boer diep vanuit haar ingewanden. Midden in zijn gezicht. Een intense geur van bederf drijft naar buiten.

‘zo,’ zegt Engel, ‘die moest er even uit.’ Veegt met haar mouw lange speekseldraden van haar mond. Glinsterende slierten laten sporen op de dunne stof. ‘en nou de spullen!’

Kram wijst, zijn vinger nauwelijks vindbaar onder het lijf.

‘De tas’, zegt hij.

‘wat?’

‘Tas!’ Schreeuwt zo hard hij kan en Engel reageert. Traag, omdat haast nergens voor nodig is. Elke seconde dat ze Kram langer plet, is een extra reden voor hem om aan al haar wensen toe te geven.

‘deze?’ Haar vlezige hand graait naast de deur en tilt de zwarte canvas tas van de grond.

Kram knikt.

‘mooi’, zegt ze en stuitert een paar keer tegen hem aan, voordat ze haar massa in de rebound van hem wegdraait. ‘zo moeilijk was het dus niet?’ En verdwijnt. Uit de kamer, uit het zicht, uit het gehoor en buiten reukafstand. Hij voelt het gebouw vibreren onder haar dalende tred. Een paar seconden. Niet langer. En glijdt langzaam langs de muur naar beneden, zijn benen als boter, zijn hoofd in ontkenning, zijn maag in opstand. Hier kan hij even niet meer bij zijn.

‘Peter? Peet?’

Vingers duwen zachtjes tegen zijn arm. Voelend. Testend. Hand op zijn wang. Warm. Gespet.

‘Peet?’

Koud water op zijn voorhoofd. In zijn nek. Heel goed. Op zijn ogen. Nog beter.

‘Meer’, zegt hij.

‘Meer water? Koud?’

Hij knikt. Komt langzaam bij. Water druipt van zijn gezicht, langs zijn hals. Alles wordt nat. Allard op zijn hurken naast hem, met een emmer en een doek. Nat maken, wringen, deppen. Bezorgde ogen.

‘Wat was dat?’

‘Goeie vraag.’

Voorzichtig, kwetsbaar nog, krabbelt hij overeind. Hand aan de rand van een tafel. Met zijn ogen de kamer rond.

‘Zal ik koffie voor je maken?’ Allard redderend. Zet een omgevallen stoel recht, schuift hem netjes aan. Allard let altijd op de details, al is het niet te voorspellen welke. En wanneer. Zelfs als het niet kan. ‘Of heb je liever thee? Zo gezet. Ga even zitten. Hier.’ Stoel weer achteruit.

‘Even niet...’ Met een afwerende hand houdt Kram hem stil. Vier passen naar de achterkamer. Vijf naar het bureau. Hij kijkt. Controlerende flitsen. Foto’s in zijn hoofd. Alles ligt er nog, is als het was. ‘Oké.’

‘Niks weg?’

‘Geen idee.’

‘Echt niet?’

‘Behalve de tas.’

‘Dat ellendige sportding?’

‘Die ja.’

‘Mooi, kun je meteen iets fatsoenlijks kopen.’

‘Het is meer wat erin zit.’

‘O.’ Allard ziet het verband niet meteen. ‘Iets persoonlijks?’

‘Nee, handel.’

‘Hoeveel?’

‘Vijftigduizend.’

‘O, o’, Allard zuigt zijn lippen tot een zuinig mondje. ‘Meegenomen zonder te betalen zeker?’

Kram knikt. ‘En mijn onderbroek.’

vijf

Schoonheid is onverstoord oppervlak. De gracht ligt glad en stil. Zelfs de zware blik van Kram brengt geen rimpeling in het water. Vanaf het stoepje ziet de wereld er gaaf uit, mooi, ook al is het niet wat het lijkt.

Om de hoek vragen ochtendjunks om euro’s. Crackheads gijzelen de straten zodra ze wakker zijn. Het hart van de stad voert een verbeten gevecht, maar het menselijk verval is sneller. Wendbaarder. Inventiever.

‘Hoe is dat mens in godsnaam naar buiten gekomen?’ vraagt Kram.

‘Mens?’

‘Nou ja...’

Ze kijken naar de krappe opening van de voordeur. Het kan niet, maar het is gebeurd. Engel is weg.

‘Osmose, denk ik’, zegt Kram.

Allard zet koffie neer. Twee kopjes op een blaadje. Met suiker, kannetje room en lepeltjes. Koekjes op een schaaltje. Details. Details. Puntjes. Kram ziet de verzorging, voelt de aandacht. Is dankbaar, maar voelt zich toch ongemakkelijk? De puntjes vliegen hem aan. Waar ligt het verschil? Dit of dat? Is het goed of is het niet goed? Zelf doet Kram het anders. Met bekers en zakjes en alles min of meer achteloos op tafel of op het bureau. Mok hier, mok daar. Suiker vergeten. Melk is op. Geen bloemen. Is dat gebrek aan interesse? Aan liefde? Het moet kloppen, dat is duidelijk. Maar waar klopt het? En wat? Wat zijn de puntjes? Voor hem?

‘Of anders drukverschil’, zegt Kram.

‘Wat?’ Allard kan zijn eigen details nog niet loslaten.

Nog geen contact. Kram schudt zijn schouders, zijn nek, zijn armen. Wezenloze wolken schuiven heen en weer. Niet in de lucht, die is strakblauw, fel en heet, maar in zijn hoofd. Daar is de storing. Netwerk down. Stand-alones draaien eigen programma’s.

‘Dat ze door het drukverschil tussen binnen en buiten erdoorheen gezogen is. Als het ware.’

‘Ranzig!’

‘Het was ranzig.’ Alsof ze nu pas tot Kram doordringt. In haar volle hevigheid.

‘Toe maar.’ Allard met de koekjes, schaaltje in zijn uitgestoken hand.

‘Zoiets zie je toch niet vaak.’ Kram neemt en bijt, kauwt. ‘En het gaat niet eens om haar’, zegt hij.

‘Dat is al heel wat.’

‘Maar om Aart.’

‘Ken ik die?’

‘Zetter.’

Allard schudt zijn hoofd en vormt met zijn lippen een vrijwel geluidloos woord. ‘Aart.’ En nog een keer. Alsof hij de naam wil proeven. ‘Moet ik die kennen?’

Kram haalt zijn schouders op. ‘Geen idee. Breed figuur. Bruin. Iets langer dan jij. Niet veel. Korter dan ik in elk geval. Jaar of veertig. Niks voor jou.’

‘Nee?’

‘Te veel goud.’

‘Getver.’

Ze roeren. Drinken. Kram slurpt. Vijf weken voorbereiding, vals pasje compleet met registratie in het beveiligingssysteem, elf en een half duizend kosten, uit eigen zak, plus lening, zonder voorschot, spullen, tijd, concentratie, alles weg. Twee maanden huurachterstand. Hartje zomer, elke dag warmer en geen klant meer te bekennen. In de hele stad niet.

‘Dit hou ik niet vol’, zegt hij. De dag struikelt en valt stil. Na deze stoep is er niets meer. Het kantoor binnen lijkt in een ander land. Vreemde taal. Onbegrijpelijke geluiden. Alles wat hij had, zat in de opdracht voor Zetter. Alles, tot en met de beslissing om bij Aestrin de informatie weg te halen. Fysiek. Met zijn handen in kasten en met zijn vingers in ordners en mappen. Niks digitaal. Stenen tijdperk. Met het zaakje in de tas was hij het gebouw uit gelopen. Absurd risico en daarom een hoge prijs. Kram wist wat hij deed. Toen nog wel. Vijftigduizend was een koopje. Is een koopje. Nog steeds. Als hij er ooit een cent van zou zien.

‘Ik begrijp het niet’, zegt Allard. ‘Je hebt toch z’n adres?’

‘Ja, en?’

‘Dan ga je het toch halen?’

‘Ik?’

‘Wie anders?’

‘En wie denk je dat ik daar tegenkom?’ vraagt Kram.

‘Aart Zet of zo?’

‘En...?’

Allard denkt. ‘O ja’, zegt hij.

‘Dank je.’

‘Ga ik toch met je mee.’

‘Wij met z’n tweeën? Zie je het voor je?’

De kracht van het beeld toont de zwakte van het idee. Kram kruipt weg in zijn onzekerheid. Daar is het veilig. Twijfel heeft overal een antwoord op. Precies wat hij nodig heeft. Medelijden zou ook mooi zijn.

‘Nou, dan regel ik wel wat vriendjes. Heb ik zo voor elkaar.’

‘De homo-hulpclub.’

‘O ja, was ik even vergeten.’ Allard neemt nog een krakeling en poseert met het koekje in de aanslag, vlak voor zijn mond. ‘We hebben het een beetje moeilijk vandaag. Plaatselijk neerslag uit cynische bui. Waarschuw je als het over is?’

‘Al beter?’ Bijna een kwartier later is Allard weer terug. Minuten zijn ongemerkt voorbijgegaan. Net als de mensen op straat. Ze lopen en praten, rennen, rijden en roepen. Kram heeft er niet één gezien. Zijn billen op het blauwsteen, armen om zijn knieën geslagen, hoofd tussen zijn schouders. Het jasje van zijn pak kruipt over zijn rug omhoog. Als een dier in verzet. Zo voelt Kram zich. Dwars op zijn wil. Weer. Déjà whatever. Alles is al bekend. Gesprekken gevoerd. De film al gemaakt. Herinneringen van de toekomst dringen zich steeds vaker op. Het kan anders. Moet anders. Maar het is niet anders. Verandering is verkooppraat. Kram heeft alle brochures al gelezen. Zesendertig, een meter negenentachtig, vierentachtig kilo, een oog groen, ander oog grijs. Vierentwintig uur per dag reclame een wezenlijk deel van zijn opleiding. Filosofie, visie, missie, slagzin. Wat zoek je? Domme vraag. Er zijn geen vragen meer, want de antwoorden zijn al bekend. Als het niet in het schap staat, hebben we het niet. Niet in Nederland. U zit niet in mijn wijk. Daarvoor moet u niet bij ons zijn. Wij zijn niet verantwoordelijk. Nee, daar ga ik niet over, dan moet u bij mijn collega zijn, maar die is er niet. Met vakantie. Ontslagen. Overleden. Afdeling is opgeheven. En u bent? En u had al eerder gebeld? Wanneer was dat? En met wie hebt u toen gesproken? U staat niet in het systeem. Hebt u een momentje? Dat en meer. Na de reclame. Dank u voor dit moment.

Allard zwaait een hand voor zijn ogen. ‘Hallooo-oo! Zijn we d’r nog?’ Zet een blikje cola light voor hem neer, geeft hem een briefje. ‘Of je deze mevrouw wil terugbellen.’

Cola in de ene hand, papiertje in de andere. Kram drinkt en leest: ‘Mevrouw Recht’, en een 06-nummer.

‘Haast?’

‘Subito.’

‘Oké.’ Houdt het briefje in zijn hand en zwijgt. Drinkt. Cola blaast bellen in zijn maag. Boer. ‘Wat wou ze?’

‘Dat je d’r terugbelt, denk ik. Ik gok maar wat.’

‘Kram.’ Houdt het mobieltje tegen zijn oor gedrukt, kijkt bij voorbaat verveeld naar het verkeer. ‘Dat ben ik, ja.’ Een vicieuze cirkel, want het verkeer is ongeëvenaard saai. Meer verveling. ‘U had gebeld. Precies.’ Knikt, onzichtbaar automatisme. ‘Vandaag?’ Schudt zijn hoofd. ‘Nee, dat wil zeggen... uitgesloten. Nee. Morgen? Kan. Geen probleem. Hier? Bij mij op kantoor...? Wat zegt u...? O.’ Wenkbrauwen omhoog, verveling verdwenen. ‘U komt niet binnen de eerste grachtenring, zegt u? Nooit...? De Kade is de grens...’ Lacht zacht, vooral met zijn lippen en ogen. ‘Apart.’ Telefoontje van zijn ene oor naar zijn andere. Verkeer heeft plotseling opgehouden te bestaan. Met vijf zinnen is hij het gesprek ingezogen. ‘Misschien kan ik dan beter naar u toe komen?’ Lacht hardop nu. ‘O, dat dacht u al? Dat komt dan goed uit... bij café De Koning, dacht u? Mag het ook Metropolitain zijn...? Waarom? Omdat café De Koning gesloten is. Al een tijdje... ja... Prima.’ Trekt pen en papier uit zijn zak. ‘En waar herken ik u aan?’ Mond zakt open. ‘Dat zal inderdaad wel lukken, denk ik. Oké.’ Mobieltje uit, in zijn zak. Mond nog steeds open.

‘Werk?’ vraagt Allard.

‘Geen idee, maar als ze is zoals ze klinkt, dan krijg ik het nog druk.’

‘O vast. Wanneer?’

‘Morgen. Lunch bij Metropolitain.’

‘Lekker.’ Allard likt zijn lippen en Kram volgt het voorbeeld. Puntje van zijn tong. Omhoog, voelt de harde geschoren haartjes voorbij zijn lip. De onzekerheid is er nog, maar het verzet is verzacht.

‘Trouwens, zou dat kunnen?’ vraagt hij. ‘Met een paar man bij Zetter langs en...’

‘Langs is geen probleem. Dat kun je zelf ook nog wel.’ Allard wijst een lange, slanke vinger naar Kram zijn borst. ‘Maar als je je onderbroek terug wilt, wordt het moeilijker.’

‘Dat bedoel ik.’

‘Tenminste...’ Allard aarzelt.

‘Ja?’

‘Nou, hangt er vanaf, toch?’

‘Waar van af?’

‘Waar die zit en zo. En hoe.’

‘O dat. Ergens buiten de stad, voorbij het vliegveld. In zo’n bedrijf naast een loods. Je kent het wel.’ Kram praat, probeert vragen te beantwoorden die Allard niet stelt. ‘Ik ben er een keer geweest. Treurig. Te veel kunststof en donkerrood velours. Koper dat niet verkleurt. En messing, natuurlijk. Te erg. Met getint glas.’

‘O.’ Dralend. Een man, maar een jongen. Allard zit zichzelf zichtbaar in de weg.

‘Is er iets?’ vraagt Kram.

‘Met mij?’

‘Zie jij iemand anders?’

‘En waarom zou er wat met mij zijn?’

‘Omdat je zo draait.’

‘Je zal jezelf bedoelen’, zegt Allard vinnig. Hij ontkent, en ontkenning is een gevoerd gesprek. Eerder en ergens anders. Kram aarzelt of hij zal doorvragen. Te lang.

Allard draait zich om. Van hem weg.

‘Ik regel wel wat’, zegt hij en verdwijnt door het klapperende halve deurtje naar binnen. Laat Kram alleen. Met gedachten die hij niet wil hebben en het gezelschap dat hij mist.