Charles den Tex

BOT

Uitgeverij De Geus

breda 2016

© Charles den Tex, 2016

Omslagontwerp Studio Jan de Boer

Omslagillustratie © Plainpicture/Bildhuse

isbn 978 90 445 3664 5

nur 305

Niets uit deze uitgave mag verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt worden door middel van druk, fotokopie of op welke wijze dan ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van De Geus bv, Postbus 1878, 4801 bw Breda, Nederland.

Telefoon: 076 522 8151.

Deze digitale editie is gemaakt naar de eerste druk, 2016.

De jongen met de twee laptops

Willem hangt er slecht bij. Zijn rode stresskop ziet grauw, zijn billen zakken spanningsloos uit zijn rug in zijn benen, zijn armen recht naar boven gestrekt, de polsen in zwart glanzend touw gebonden en omhooggetrokken door een ring aan het plafond. Tussen zijn voeten ligt een plas. Schuin voor hem staat een politieman, hij kijkt omhoog.

‘Powermodel zuignap. Kun je wel drie van die mannen aan hangen’, zegt hij.

Willem hoort het niet. De dood zit in zijn aderen, er stroomt niets meer door het zware lijf. Olga kijkt naar haar baas en denkt van alles tegelijk. Hoe kan hij dood zijn? Hoe kan dit? Willem? Waarom hangt hij daar? Wie was er bij hem gisteravond? Debby. Debby was bij hem. Waar is ze? Wat moet er gebeuren? Wie doet dit? Iemand moet het doen. Wie? Wat gebeurt er met het bedrijf? Met de zaak? Met haar baan? Zijn vrouw! Wie gaat het aan zijn vrouw vertellen? De stank, geuren van bederf en uitwerpselen wringen zich in haar neus.

Verwilderd kijkt ze om zich heen, ziet de ambulancemedewerkers, de politie en de manager van het hotel. Het is de tweede dag van een driedaags teambuildingtraject. Vandaag zouden ze gaan parachutespringen. Ze kijkt naar de man, haar baas. Had ze al die jaren haar best gedaan om hier te belanden? Ze kokhalst.

Ik kan hier niet zijn, denkt ze.

Ze wil hier niet zijn. Als ze hier blijft, kan ze niet denken. Ze wil weglopen, draait zich om en kijkt in het uitgestreken gezicht van Mark Lamander, de secretaris van Willem, zijn persoonlijk assistent, de man die alles voor hem regelt en bijhoudt. Behalve nu.

‘Wat denk je?’ vraagt hij. ‘Hartaanval? Op het moment suprême te opgewonden geraakt?’

Ze zwijgt.

‘Zou zomaar kunnen. Hij was een a-type.’ Mark beent op en neer. ‘Fucking Willem. Dit kan toch niet?’

‘Nee, het kan niet, maar het is toch gebeurd.’ Zwijgend staren ze naar het naakte lichaam, naar de rotzooi op de grond. Lege glazen, kleren. Op een tafeltje staat een fles champagne, zo goed als leeg. Er naast een fles whisky. Een leeg blikje cola light.

‘Ik wil dit niet meer zien’, zegt ze en met een ruk draait ze zich om.

Mark legt een hand op haar schouder, de aanblik van hun baas, hangend als een karkas aan het plafond, is te ver verwijderd van hun dagelijkse realiteit. De man aan wie ze verantwoording moeten afleggen, de man wiens opdrachten ze moeten uitvoeren, is niet meer dan een bloot vet lijf. Het is alsof het doel in hun leven is gestorven.

‘Gaat het?’ vraagt Mark.

‘Nee.’

‘Dan is het goed.’

‘Dank je.’ Ze zucht.

‘En nu?’ Mark verwacht een antwoord. ‘Jij moet het zeggen.’

‘Wat moet ik zeggen?’

‘Hoe verder. Nu ben jij de baas.’

‘Ik? Doe even normaal. Waar is Debby? Die was bij hem.’

‘Niet hier. In haar kamer, denk ik.’

‘En die man die er gisteren was, weet jij waar die is?’

‘Welke man?’

‘Die man, die jongen met de twee laptops?’

Mark schudt zijn hoofd. ‘Ik hoopte dat jij dat zou weten.’

Als jij, dan …

Onwennig zat Bas op een bijgeschoven stoel. Rechts naast hem zat Willem, links een vrouw in een te strak jurkje. Wat ze daaronder aanhad, hoefde hij niet te weten, maar het kon nooit veel zijn. Ze kirde en gierde van het lachen. Pros, dacht hij. Schuin tegenover hem een vrouw met een ondoordringbare blik. Hij kende alleen Willem, die had een groepje mensen bij elkaar gebracht in een hotel van een internationale keten. Ze waren met z’n achten, variërend van aangeschoten tot zat. Hij was nummer negen. Het dessert was al geserveerd toen hij erbij kwam.

De namen van de mensen aan tafel had hij wel gehoord maar niet onthouden. Willem Hartma, de opdrachtgever, kende hij goed. Een zware man met grote gebaren en een innemend gezicht. Charmant, beetje rood aangelopen van de opwinding die hij zelf creëerde. Hij praatte veel en lachte veel, zijn handen waren altijd op zoek naar contact met anderen, hij wilde aanraken, voelen. Hij maakte plaats voor Bas, haalde zelf een stoel zodat hij tussen hem en de vrouw kon aanschuiven. Sprak hem toe.

‘Meneer Pantier, fijn dat u kon komen.’ Een introductie die niemand hoorde, net op dat moment barstten de anderen in lachen uit. Niet om hem, hoopte hij.

Hand op zijn schouder. Willem kon op onverwachte momenten beleefd zijn. Als hij iemand verwelkomde, nam hij alle tijd van de wereld. Het was tenslotte zijn wereld. Hij had misschien geen smaak, maar hij was altijd bereid iets voor een ander te doen.

Bas probeerde op tafel een plekje vrij te maken voor zijn laptop. Onhandig schoof hij wat borden opzij, hij had te veel in zijn handen, laptops, tablet, telefoon. Willem hielp, en terwijl hij de luidruchtige pret aan de gang hield, bewogen zijn handen, links en rechts, tot er voor Bas een plek ontstond waar hij alles kwijt kon. Zo was Willem, hij zag alles, miste niets, zorgde ervoor dat iedereen de ruimte had. Tot hij te veel op had, maar zover was het nog niet.

Willem moest Bas informatie geven, parameters, key indicators, waarmee hij de gaten kon dichten in het platform dat hij aan het bouwen was, plug-and-play voor alle toepassingen. Daarom was hij hier, midden in de luidruchtige nazit van een management-heidag-brainstorm-training-geen-idee. Stomste plek voor een bespreking, dacht hij. Make. Believe. Hij had geen keuze. Daarom: Shift expectations. Gehoorzaam de wetten. Achterblijven kon niet. Bas had al zijn aandacht nodig om zich te kunnen concentreren, hij was niet gewend aan uitbundige bedrijfsgezelligheid.

Hij is lang en mager, vet lijkt in zijn lichaam geen houvast te vinden, hij kan eten wat hij wil. Hij drinkt geen alcohol, doet geen dope en niet aan sport en heeft een hekel aan controleverlies. Het liefst sluit hij zich af. Te veel mensen om hem heen ontregelen hem, hij bewaakt zijn eigen ruimte, alleen T-Li mag altijd en overal. Hij houdt niet van markten of evenementen, festivals of feesten of een avond als deze. Willem hield hem altijd op de achtergrond en dat beviel hem uitstekend. Niemand mocht weten wat hij aan het doen was, en nu had Willem hem hierheen gehaald. Waarom? En waarom die haast? Niemand was hier voor werk, behalve hij, de it-specialist die niet bleef slapen. Hij was er om af te stemmen. Eén laptop voor zich op tafel, tussen de glazen en borden van de anderen, en eentje op schoot. Hij werkte op twee machines tegelijk, één zonder internetverbinding, gesloten, veilig, en één met. Hij had al zijn aandacht nodig bij zijn vingers die over touchpads en toetsen flitsten. Het lawaai probeerde hij te negeren en hij concentreerde zich op de vragen van Willem. Scherpere scheiding van informatieniveaus, dit omhoog, dat omlaag, een tussenniveau voor de directieleden.

‘Rvc liefst een eigen kanaaltje. Kan dat?’ Zijn vriendjes in de raad van commissarissen hoefden niet alles te weten. ‘Had ik eerder kunnen zeggen, sorry.’

Elke keer als Willem voor hem langs leunde om Debby, zo heette ze, aan te raken, zei hij iets wat alleen Bas kon horen. In zijn rechterhand had hij zijn mobiel, voor hij iets zei keek hij eerst even op het schermpje.

‘Extra beveiliging op het hoogste niveau.’

‘Zit er al op.’

‘Extra, zeg ik.’

Grijp, graai, kir, gil. Willem smeet met seks alsof het geld was en het team om hem heen volgde in zijn geilheid, omdat het van hen werd verwacht. Behalve de vrouw schuin tegenover hem, het leek of ze aan de verkeerde tafel zat.

‘Drinks everyone?’

‘De nacht is nog jong!’ De mannen lachten hard. Humor, nog een verwachting waar ze aan moesten voldoen. Shift expectations, daar was het weer. Onmogelijk. De vrouwen giechelden. De spreker meende het serieus, de nacht was nog jong, daar was niets geestigs aan. Het was eigenlijk pas laat in de middag. Heel laat.

Bier, wodka-ijs, twee gin-tonic, nog een bier, witte wijn. Koffie en water voor hem. Een van de vrouwen frunnikte aan het bovenste knoopje van haar blouse, ze glimlachte ongemakkelijk. De mannen zagen het niet, ze keken liever naar Debby, die drie knoopjes open had en eruitzag alsof ze het liefst zonder knoopjes verder wilde. Dat werkte hypnotiserend. De mannen hadden dorst. De vrouw tegenover hem had al haar knoopjes dicht en keek alsof ze er niet bij wilde zijn.

Alles draaide om Willem, de man met het geld. Hij was agressief vrolijk en provocerend, blond, gebruind en ongegeneerd trots. Overtuigd van zijn uniciteit ten opzichte van de wereld, niet alleen tegenover andere mensen. Een mens kan in alle eenzaamheid trots zijn. Niet de tijdelijke trots op een prestatie of een gekocht object, dat is een mengsel van tevredenheid, blijheid en status. Nee, Willem was trots op het zijn, op het leven. Dat zat in zijn genen. Zijn leven was onbetwistbaar beter dan dat van alle andere mensen, alle dieren, planten, stenen, beter dan het water, de lucht, sterren, planeten en zonnestelsels die er zijn en die nog ontdekt zullen worden, zonder er ooit iets voor te hebben gedaan anders dan in leven te zijn en te blijven. Zo trots. Een perpetuum mobile van eigenwaarde. Zijn gezelschap is verslavend. Niets kan die trots opheffen, behalve de dood, en dan nog zal hij voortleven in de hoofden en gevoelens van iedereen die hem heeft gekend. Voor de buitenstaander is het fascinerend, die innerlijke kracht en die onverzettelijkheid.

Bas zag het, hoorde het, rook het zelfs, stopte het in een vakje met een label erop – aansteller. Trots is zo ongeveer het simpelste algoritme dat je kunt bedenken. En eer. Programmeren voor dummy’s: als iets, dan ik, anders ik. Hij keek op het scherm van zijn laptop en probeerde uit te leggen wat hij aan het doen was. Aan wie? De vrouw met de drie open knoopjes hing aan Willems lippen, haar borsten bijna uit haar jurkje. Willem legde zijn hand op haar been, schoof de jurk omhoog. De man aan de andere kant deed ook iets. Debby kirde en kroelde en stond op om nieuwe drank te bestellen. Zelfverwezenlijking, dat was het. Auto emoción. Dat is een waarheid, een van de waarheden. Zelf doen. Zelf beleven. Alles is zelf. Over haar schouder keek Willem naar de andere vrouw, de stille vrouw, zijn blik stuiterde weg, naar de man tegenover hem. Hoe heette die ook alweer? David?

‘Ik ben een billenman’, zei Willem. ‘Altijd geweest. En jij?’

‘Borsten.’

‘Borstenman. Oké. David hier is een borstenman. Hoor je dat, Debs? Hij heeft een punt, hoor, borsten zijn ook mooi, ik hou van borsten, maar billen …’

‘Op een bil zit geen tepel.’

‘Heb jij weer gelijk.’

De vrouw tegenover hem wenkte. Willem stond op en liep naar haar toe. Ze zei iets, hij luisterde, trok zijn wenkbrauwen op en schudde zijn hoofd. Minuten, seconden vielen onbeweeglijk uit elkaar. Willem wees naar hem. ‘Hij? Bedoel je hem? Hij is onze … Wat ben je ook alweer?’

‘Loodgieter.’

‘Ie-tee, ie-tee’, riep Willem. ‘Hij zorgt dat mijn data het doen.’

Debby gierde weer van het lachen. ‘Wat maak je eigenlijk?’ vroeg ze. ‘En waarom doe je dat hier?’

‘Dat zijn geen vragen’, zei Willem. Hij negeerde de anderen. ‘En jij?’ vroeg hij aan Bas. ‘Ben jij een borstenman of een billenman?’

Bas haalde zijn schouders op. ‘Ik ben de databoer’, zei hij. Dat snappen ze, maakt verdere uitleg overbodig. Willem wil een platform waarop een maatwerk-crm kan draaien, maar in zijn bedrijf is customer relations kernactiviteit en dus moest Bas alles uit elkaar trekken. Dat deed hij. Net zoiets als het terugkopen van aandelen in je eigen bedrijf: wat er overblijft wordt meer waard. Dat is verdienen terwijl je geld uitgeeft. Zoiets, maar dan met informatie. Willem hoefde niet alles te weten, dat kon helemaal niet. Hij wilde weten wat al die informatie betekende. Niet bericht voor bericht of byte voor byte, maar per stream. Je hoeft niet te weten waar elke wolk is, je moet weten waar de drukgebieden liggen. Hoge druk, lage druk. Zo had Bas het uitgelegd.

‘En dan ben jij de weerman?’ Willem hield van beeldspraak, dan begreep hij het sneller.

‘Ik zorg dat op het scherm alles te zien is zodat jij je eigen weerman kunt zijn.’

‘Touchscreen.’

‘Voice controlled.’

‘En ik ben de enige met het wachtwoord.’

‘Vingerafdruk, gezichtsherkenning, irisscan.’

‘Wil ik. Wil ik. Wil ik.’ Dan straalde Willem.

‘Mijn kwont’, zei hij tegen Debby. Quant, bedoelde hij, maar hij sprak het uit als een verkeerd begrepen soort vogel. Willem zag hem als zijn eigendom, een auto die hij af en toe uit de garage kon halen om er de blits mee te maken. Rondje rijden om te laten zien wat hij had.

‘Klinkt indrukwekkend’, zei de vrouw tegenover hem. ‘Maar hebben we dat nodig?’

Willem keek haar aan. ‘Volgens mij word jij gelukkiger van een goede kwartaalprognose’, zei hij.

Had hij nog gelijk ook, ze glimlachte.

‘Ik ken je onderhand wel.’

Het was zijn manier om te zeggen dat ze niet hoefde te blijven als ze dat niet wilde. Geen verplichtingen. Ze wist wat hij het liefst zou willen, daar maakte hij geen geheim van, maar zelfs als hij dronken was, hield hij zijn handen thuis. Bij haar.

‘Beveiliging is goud’, zei Willem tegen de hele tafel. ‘Iedereen wil het hebben. Beveiliging op dit en op dat, op zus en op zo, en niemand weet wat het is. Je schuift iemand bij een klant naar binnen en zegt: “Dit is een specialist.” Ze geloven alles en ze betalen blind. Ideaal.’

Betalen. Dat was een gevoelig punt. Bas slikte zijn commentaar in. Willem kon van zijn klanten nog wat leren.

De vrouw met de ondoordringbare blik bleef toch hangen. Managerstype, had Bas een hekel aan. Iemand die leiding wilde geven, een boven-de-streep-onder-de-streep denker met een marketingplan. Eén keer kijken en je wist het, maar die ene keer dat hij keek, zag hij ook iets anders. Hij zag de moeite die ze moest doen om zichzelf te blijven, het gevecht dat ze leverde met de wil van Willem, met zijn niet-aflatende invasie van andermans ruimte. De herkenning was zo sterk dat hij het voelde en op datzelfde moment veranderde ze. Nee, hij veranderde en zag een vrouw uit de analoge wereld die hetzelfde was als hij. Ze was ouder dan hij, ouder dan T-Li ook, andere categorie dan zijn vriendin. Ze was kleiner dan Willem, smal en taai, en ze gaf haar baas geen millimeter. Hij keek nog een keer, van achter zijn laptop. Ze zat in zijn hoofd en daar zou ze voorlopig niet meer uit gaan.

Alles is een sequentie: als dit, dan dat, anders dit-plus-x. Als ze terugkijkt dan tellen, anders opnieuw kijken. Kijkt ze korter dan twee tellen, dan niks doen. Kijkt ze langer dan twee tellen, dan iets zeggen, anders wegkijken en terug naar begin. Als het korter duurt dan vier tellen om iets te bedenken, dan zeggen wat bedacht, anders niets zeggen en wachten op nieuwe blik. Als nieuwe blik binnen dertig seconden komt, dan onmiddellijk iets zeggen. Maakt niet uit wat. Een kopje op tafel. Een vlek op het kleed. Hoe heet je ook alweer? Als dat niet lukt, dan lachen, anders … Denken. Luisteren. Zeggen. Als d > z en z > l, dan andere positie kiezen, anders l. l is altijd goed, wel vermoeiend. Hij denkt te veel en zegt te weinig. Luistert ook niet. Haar aandacht neemt af. Geen reactie. Nieuwe positie. Als x > nu en < droom, dan ik → jij. En als jij … als jij …

Haar neus loopt in een bijna rechte lijn, met een nauwelijks zichtbaar deukje ter hoogte van haar donkere ogen, vanuit haar voorhoofd tot een prachtige punt. Niet te scherp, niet te rond, vleugels die haar gezicht laten vliegen. Getekende lippen, bewegende contouren. Er is niets blonds aan haar. Zij stamt af van goden die allang niet meer bestaan en ze is mooi. Dat hij dat nu pas ziet. Onbereikbaar mooi.

Niet het moment

Werd zij gelukkiger van een kwartaalprognose? Olga ter Miert, cum laude afgestudeerd in bedrijfseconomie en marketing, ongewild had haar baas haar geraakt. Plichtsgetrouw en efficiënt, doen wat er op haar bureau wordt gelegd, opdrachten uitvoeren, targets halen, elke week nieuwe doelstellingen, aantallen, percentages, ze is er goed in. Dat weet ze. Presteren, niet onderhandelen. Kansen krijgen of kopen met seks: liever niet. Zeker niet met de baas. Daar begon ze niet aan. Het was werk en het was handel, ze was niet naïef. Mannen vinden haar mooi. Ze willen haar in de buurt, dat staat goed en dan kunnen ze naar haar kijken en haar aanraken, als het zo uitkomt. Ook als het niet uitkomt.

Ze is commercieel directeur van WillHold, het bedrijf waar Willem koning is. Financiën doet ze erbij, want de baas is goed in verdienen, maar slecht in administratie en planning. De uitgelaten borrel in het hotel was niets voor haar. Ze deed mee, op haar manier, omdat het moest. Niet zoals de anderen die Willem nodig hebben en vinden dat ze hem moeten bevestigen. En zeker niet zoals Debby, die al bijna in haar ondergoed zat en dat kennelijk nog te veel vond. Debby was er speciaal voor Willem. Voor seks en lol met mannen met geld en praatjes. Daar deed Debby alles voor. Zij niet, zij hield van overzichten en grafieken, de techniek van bedrijfsvoering. Net als de it’er tegenover haar. Bij hem herkende ze dezelfde wil om verder te gaan dan een ander, dezelfde zichtbare drang, dezelfde noodzaak van concentratie om naar het volgende level te komen, naar de flow waarin alles klopt en stroomt. Ze keek naar hem, de jongen met zijn twee laptops en twee mobiele telefoons. Vlak na het hoofdgerecht was hij binnengekomen en Willem had hem aan de tafel neergezet, waar hij van achter zijn beeldscherm reageerde op dingen die Willem zei en die zij niet kon verstaan. Hij was anders, hij graaide niet naar haar, niet met zijn handen en niet met zijn ogen. Integendeel, hij gedroeg zich alsof ze er niet was. Typisch zo’n man die cijfers interessanter vindt dan mensen. Dat was de arrogantie van de techies. Die jongens denken dat ze alles kunnen uitrekenen. Hij gaf ook eigenlijk geen antwoord op de vragen van Willem, maar in die drinkende en tetterende groep kon dat ook niet. Zijn naam had ze niet gehoord en in het lawaai was het haar niet gelukt het nog eens te vragen. ‘Mijn quant’, had Willem gezegd. ‘Zonder hem zijn we nergens.’ De jongen met de twee laptops – jee-em-dee-tee-el, zo noemde ze hem in haar hoofd. Hij moest een of ander systeem ontwikkelen dat Willem nodig had, en het was complex, met genoeg variabelen om een viergangenmenu mee samen te stellen. Willem en hij hadden een soort geheimtaal, korte zinnen flitsten over tafel, over de lege borden, tussen de opgewonden mannen en vrouwen door. Ze luisterde, probeerde erachter te komen waar het over ging. ‘Wat hij doet, is goud waard’, zei Willem. Ondertussen denderde Willem over de jongen heen met drank en geile praatjes alsof dat hele systeem bijzaak was.

Debby joelde, wilde nieuwe gin-tonics. Willem greep haar van voren, David van achteren. Ze hadden pret, daarom waren ze hier. Pret was belangrijk.

Onverstoorbaar keek de jmdtl op het scherm van zijn ene laptop, wees, zei iets, herhaalde het, klikte en praatte alsof Willem de enige aanwezige was. Zijn ogen waren sneller dan zijn vingers. Waar ben je, dacht ze. Niet hier, half misschien.

Hij had de ogen van een kat, traag in rust en dan snel als een jager. Een dier dat verbaasd en geïnteresseerd kijkt wat een ander in zijn buurt komt doen. Af en toe draaide zijn blik naar haar, gleed over haar heen, langs haar. Een blik die ze niet kon plaatsen. Als ze zou opstaan en weglopen, zou hij het niet eens merken. Mannen met een beperkte interesse kende ze genoeg. De omstandigheden in het restaurant waren ook dramatisch. De volgende meeting was over zes weken. Daar moest ‘het’ gebeuren, had Willem aangekondigd. In Boedapest. Wat ‘het’ precies was vertelde hij er niet bij. Dat zouden ze dan wel merken. Iedereen moest aanwezig zijn. Zij dus ook. Al had ze geen idee waarom. Nu mocht ze de sales- en cashflowprognoses voor de rest van het jaar opstellen. Voor morgen. Voor zichzelf. Ze mocht weg.

‘See you in Boedapest’, zei ze en ze stond op van haar stoel, draaide, rug naar de tafel. Ze bleef kalm, vriendelijk en dienstbaar, haar hele houding was een leugen, maar er was geen aanleiding om opeens eerlijk te worden.

Eén keer knipperen

Ze liep op flatjes, niet die torenhoge hakken waar de andere vrouwen op stonden. Ze droeg een zwarte broek met kachelpijpjes, strak en recht, de naden leken een print. Dat zag hij, details, te laat, omdat hij zijn vingers niet loskreeg van het toetsenbord, zijn ogen niet van het scherm, waar net de stukjes precies op hun plek vielen, een voor een, zoals hij het wilde, en hij wilde het afmaken. Als hij in de code zit, buigt de tijd en wordt ruimte. Als de code klopt, draait alles weer om, dan past er meer in een seconde en is de ruimte groter geworden.

Ze had donkere ogen, in haar blik las hij haar intenties en haar gedachten. Net zo veel gieg upload als download. Symmetrisch breedband, ideaal.

Op het laatste moment kwam Willem met extra eisen, daarom had hij Bas laten komen. Hij wilde meer en hij wilde de garantie dat er geen bugs zouden zijn.

Er waren geen bugs, het systeem was ook niet wat Willem dacht dat het was, hij haalde alles door elkaar. Bas was bijna klaar, maar dat hoefde Willem nog niet te weten. Als hij zijn doel maar bereikte. Willem weet wat hij wil, hij wil meer verdienen aan zijn klanten en minder geld uitgeven aan personeel en hij wil alles wat hij over zijn klanten weet beter benutten. Effectiever inzetten, noemt hij dat. Dat was het verhaal. Wat hij eigenlijk wil, is een pakket spyware vermomd als crm waarin alle data versleuteld zijn en dat draait op een plug-and-playplatform. Met die vraag konden de grote ict-bedrijven hem niet helpen. Alleen een kleine zelfstandige anonieme specialist waagde zich daaraan. Iemand zoals Bas kon iets bouwen wat helemaal op maat was aangepast. Mooi werk. Lekker werk. Wat Willem ermee deed, was zijn probleem niet.

De vrouw liep het restaurant uit, de lobby in, naar de liften. See you in Boedapest, had ze gezegd. Daar moest het nieuwe platform worden gelanceerd, verborgen in schakelende servers. Vóór de feestelijke bijeenkomst moest het systeem al diep in de files van de klanten reiken. Maar eerst moesten er zaken worden geregeld. Dringend.

‘Nu ik toch hier ben’, zei Bas. ‘Over de facturen.’ Het kostte hem moeite erover te beginnen, maar het moest. Dit was de reden waarom Bas meteen op de vraag van Willem was ingegaan. Hij wilde er direct, persoonlijk op aandringen dat zijn opdrachtgever eindelijk zou betalen.

‘Komt.’

‘Wanneer?’

‘Meteen. Na het weekend. Volgende week.’

‘Na het weekend?’

‘Maak je geen zorgen.’

‘Dat zeg je altijd.’

‘Daarom houden mensen van me.’

Voor Willem was geld nooit een probleem. Voor Bas wel.

Mobiel 2 piepte en trilde. Zijn moeder, mobiel 2 is voor persoonlijke contacten. Zijn ouders zijn een ongeluk dat al jaren sleept. Ze hebben een hekel aan elkaar gekregen, maken ruzie, irriteren elkaar. Ze begrijpen het niet, elkaar niet en de rest niet. De snelheid, de lagen, de niveaus, de informatie en de informatie daarachter, de flarden, flashes en flops, mega-giga-tera-peta, de links en de lines, ze zien het niet. Zij leven lineair, tijd in grote emmers. Als hij het over ritmes had, begonnen zij over rock en disco. Bejaard. Ze geven hem geld op zijn verjaardag, een envelop met een briefje van vijftig, een substantieel bedrag voor hen, want ze weten niet wat hij leuk vindt. Kan hij ook niet uitleggen. Codering en formules koop je niet in een winkel bij hen in de buurt. Internet en e-mail kunnen ze aan. Dan bellen ze om te vragen of hij de mail heeft ontvangen. Drie dagen geleden al beantwoord, maar ze kijken alleen als ze zelf iets willen sturen en dat is eens per week. Hij neemt op. Moeder.

‘Hoe gaat het met je? Kom je nog eens?’ Twee vragen in één.

‘Binnenkort.’

‘Je vertelt nooit eens hoe het met je gaat.’

‘Goed, mam.’

‘Ja, wat heb ik daaraan. Goed. Goed. Dat zegt toch niets.’

‘Het gaat prima. Echt.’ Le moi is doing fine. Financieel is hij er nog niet, twee jaar geleden was nog klein en helemaal in Nederland, vorig jaar begonnen de reizen. Veel te veel uitgegeven. Hotels, vliegtickets, taxi’s, dure merken. Internationaal leven moet je leren. Klanten zitten niet meer om de hoek en code heeft geen grenzen. Een klant met 10k wil je zien, wil dat je langskomt en gaat zitten, koffie drinkt en vragen beantwoordt. Een klant met 100k wil je hebben, als eigendom, bezit. Een klant met meer dan 100k beschouwt zichzelf niet als klant. Willem hoort in die laatste groep, behalve dat hij niet betaalt. Dat steekt en één verkeerde blik, één foute opmerking kan dan te veel zijn. Dan heeft hij het niet meer. Als de toon hem niet aanstaat, soms weet hij niet eens waarom, gaan er ergens kleppen dicht. Dan is de opgekropte woede zo dichtbij dat hij er geen weerstand meer aan kan bieden. Dan explodeert het in zijn longen en in zijn hoofd, fel als brand raast het in zijn lichaam. Hij wil niet terechtkomen in de stroom van verontwaardiging en boosheid, van angst en vertwijfeling. Het duurt nooit lang, maar als het gebeurt, gaat zijn hoofd dicht als een kist, een stalen blok waarin alles klem staat. Lijm in zijn tijd.

Zijn vader en moeder dreigen al jaren uit elkaar te gaan, na iedere ruzie lijkt een van de twee de beslissing te hebben genomen. Nooit allebei tegelijk. Als zijn moeder het niet meer houdt en op het punt staat haar koffer te pakken, is zijn vader juist kalm en redelijk, de wegwerker die weet wanneer je van de asfalteermachine moet afblijven. Staat zijn vader weer eens dampend met de autosleutel in zijn hand, dan weet zijn moeder precies de juiste toon te vinden tussen zorg en spijt. Van hem wordt bijna dagelijks verwacht dat hij kiest, dat hij laat weten aan welke kant hij staat. Nooit lijken ze te beseffen dat zijn kant er ook nog is. Ze leven aan de rand van de armoede, soms eroverheen, wegwerk betaalt niet veel. Er is geen geld, Bas heeft zijn eerste computer gekocht van een vakantiebaantje. Alles wat hij verdiende, stopte hij onmiddellijk terug in rekencapaciteit, kloksnelheid, geheugen en internettoegang.

De computer was zijn redding, de machines spraken een taal die hij begreep, puur, zonder emoties en verplichting. Zij eisten niets van hem behalve dat hij precies was en daar hoefde hij geen moeite voor te doen.

‘Ik hou het hier niet meer uit.’ Zijn moeder draaide er niet omheen. ‘Je komt toch morgen? Hoe laat kom je?’

‘Niet morgen. Overmorgen. Morgen kan echt niet, dan moet ik naar Pete.’

‘Wie is Piet? Is die belangrijker dan je moeder?’

‘Een klant, ma.’ Hij draaide zich om, weg van de harde stemmen, wilde het liefst onder tafel kruipen. ‘Ik kom overmorgen.’

Zijn moeder was even stil. ‘Dan pas?’ Ze heeft acuut steun nodig om haar man, zijn vader, te kunnen verlaten. Na tweeëndertig jaar is het leven van de een de marteling van de ander. Alles wat ze doen of zeggen is verkeerd, zelfs boodschappen doen is pijnlijk omdat zijn moeder dingen moet kopen voor hem. Scheermesjes en voetbalblaadjes. Voetbal. Ze zou nog liever porno voor hem kopen en misschien moet ze dat gewoon eens doen om te zien hoe hij daarop reageert. Als hij al reageert, want hij doet niets. Hij gaat ook niet weg. Het is zijn huis, dus hij blijft. Daar zit het probleem, want zij kan nergens heen. Ze heeft geen eigen inkomsten, geen geld en geen broers of zussen. Haar moeder is overleden, haar vader woont in een verzorgingshuis en haar beste vriendin is geëmigreerd naar Duitsland. Dus vertrouwt ze op Bas, die moet haar helpen, haar opvangen. Maar waar? Hij woont in zijn mobiele telefoon, in hotels, treinen en vliegtuigen. Als hij in de buurt is, heeft hij bijna nooit tijd.

‘Kun je morgen niet?’ vroeg ze. Ze bleef proberen, duwen, trekken.

‘Overmorgen, in de middag. Echt, beloofd.’

Hij moest haar ophalen, meenemen naar een makelaar, afspraken maken, een flatje voor haar huren. Iets. Haar huwelijk was op.

‘Zoek jij maar wat voor me uit’, zei ze. ‘Als jij het uitzoekt is het vast goed.’

Hij zou het moeten betalen, dat ook nog, want van zijn vader kwam geen cent.

‘Maak je geen zorgen, mam.’

‘Dat is het enige wat ik nog doe. En nou mag dat ook al niet meer.’

‘Nog twee nachtjes’, zei hij, alsof hij het tegen een kind had. Het was de hulpeloosheid die zijn moeder terugwierp.

Hij verbrak de verbinding. ‘Over drie dagen testen we de bètaversie’, had hij tegen Willem gezegd. ‘Dan zit jij aan de knoppen, tot de definitieve versie. Het is dé manier om erachter te komen of het precies doet wat je wilt.’

‘En waar de bugs zitten.’

‘Dan zijn er geen bugs meer.’

Drie dagen, ruim tijd, het ging veel sneller dan hij dacht.

Als je wist hoe het in elkaar moest zitten, was de rest meuk, detail, breiwerk. Hij dacht aan de code die nodig was om zijn vragen in te vangen en werd overvallen door een verlangen dat hij niet direct herkende, een verlangen om uit het begrensde te breken. Om hem heen barstten de anderen weer eens in lachen uit. Willem stond op en duwde Debby bij hem op schoot. Hij kon nog net zijn computer onder haar billen vandaan trekken.

‘Jij hebt het nodig, dat zie ik’, zei Willem erbij. ‘Maar ik wil haar wel terug!’

Debby sloeg een arm om hem heen. ‘Ik ben ook een soort laptop’, fluisterde ze in zijn oor.

Ze was warm en vast heel lief, maar hij wilde haar niet. Seks heeft hij met T-Li, zijn vriendin, ook al heeft zij daar een ander idee over. Niet over de seks. T-Li wil niet geclaimd worden. Begrijpelijk, maar lastig voor hem, want zij mag hem helemaal claimen, vandaag nog als het kan. Ondertussen rent hij mee met de opgewonden competitie van de avond. Hij moet wel, als hij niet meedoet, is er geen succes. Hij mag niets laten liggen. Elke vraag, elke mogelijkheid moet hij in overweging nemen. Of juist niet. Als hij met Debby meegaat, krijgt hij Willem erbij. Dan heeft hij iets aangenomen, iemand, Debby. Dat doet hij niet, hij wil niet dat Willem ooit zal kunnen zeggen dat hij een vrouwtje voor hem heeft geregeld. Voor wat hoort wat. Dat zou precies verkeerd om zijn. Bas krijgt geld van Willem, dat is de verhouding en die moet je puur houden.

Debby schoof haar billen dieper op zijn schoot en keek naar Willem om te zien of hij het goed vond. Macht in actie.

‘Ik moet nog werken’, zei Bas. Met een verontschuldigende glimlach droeg hij haar weer over aan een van de anderen. Debby zat er niet mee en wiebelde terug naar de baas.

‘Je weet wat ik wil’, had Willem gezegd. Sober als een stoeptegel, zijn hele dronken gedoe leek opeens een act. Zijn ogen fonkelden helder en scherp. ‘Ik hou van risico’s’, zei hij. ‘Hoe meer risico ik neem, hoe lekkerder het wordt. Ken je dat?’

Bas schudde zijn hoofd. ‘Wat is daar de lol van?’

‘Dat je gokt en dat het klopt.’

Gokken, weer zo’n begrip dat Bas niet echt begreep. ‘Betalen is beter’, zei hij.

Willem liet Debby even los en leunde naar hem toe. ‘Geen vertraging, geen smoesjes en geen commentaar.’ Elk woord droog en hard, zat geen druppel alcohol in. ‘Daarom ben je hier, dat je dat goed tussen je oren hebt, want af en toe weet ik niet wat daar allemaal zit.’

‘Van alles’, zei Bas.

‘Als jij levert, komen de centen vanzelf.’

‘Niets komt vanzelf.’

‘Heb jij weer een punt.’ Willem lachte luid en sloeg zijn arm weer om Debby heen.

‘Inloggegevens krijg je per sms.’ Bas zat alweer diep in zijn werk. Morgen naar Londen, overmorgen naar zijn moeder en het systeem afleveren. Dag daarna afspraak met Hanz in de trein naar Berlijn. Die gast had nooit tijd. Waarom niet, was een raadsel, want Hanz werkte niet. Bas keek op zijn mobiel, half tien, en hij had nog niets gegeten. Onwillekeurig keek hij naar de restanten op tafel en verloor zijn eetlust.

Met te veel gin-tonic in haar benen begon Debby aan Willem te trekken, ze wilde weg, naar boven. Willem legde zijn hand op haar bil en praatte ondertussen tegen hem. ‘Jij redt het wel, hè? Debby en ik hebben nog een paar dingen te bespreken. En zij wil ook even liggen, hè Deb?’ Hij trok de rits van haar jurkje al naar beneden. Ze lachte. Haar string was zichtbaar. Willem hield zijn middelvinger omhoog.

‘Zie je deze? Kan overal in.’ Hij likte aan zijn eigen vinger. Zijn lichaam was altijd aanwezig, in alles wat hij deed, daar moest je tegen kunnen.

Je weet niet wat je mist

Met lippenstift schreef Olga op de spiegel en ze schrok zelf van de paarsrode koeienletters dwars over haar gezicht. ‘Ik ben niet eenzaam.’ Het was een opdracht, een bevel. Eenzaam mocht niet, ze was haar gevoelens de baas. Al jaren. Ze had er nog nooit een probleem mee gehad, ze was altijd liever alleen, met haar plannen en haar toekomst. Ze smeet haar lippenstift weg en liep de badkamer uit.

Op bed keek ze naar de televisie, naar haar mobiel en naar haar tablet. Ze riep haar Quarterly Customer Analysis op en keek naar de heldere grafieken en charts, naar de sprekende manier waarop ze alle informatie in beeld had gebracht. Zij had de klanten in haar vingers en het werk in haar bloed. Als ze het management verder naar zich toe kon trekken, zou het rendement van de zaak verbeteren, dat wist ze, dat kon ze laten zien, aantonen. Maar Willem liet dat niet toe, hij keek niet naar haar analyse, hij keek naar haar billen. Soms had ze het gevoel dat ze niet meer dan de helft van het bedrijf kende. Begonnen in de beveiliging had Willem de zaak uitgebreid naar schoonmaak, catering en hostessing. Wat er precies omging in WillSecure, de beveiligingstak, wist ze niet, alles was daar gebonden aan procedures en protocollen. Het draaide vooral om het leveren van potige mannen in uniform, ex-politiemensen, ex-cipiers, sportschooltypes, zware jongens met zware schoenen, een knuppel, een taser en een hypermodern communicatiesysteem. Het was het domein van Willem en Rob Frakke, directeur van WillSecure. Dat ze niets te zien en te horen kreeg, frustreerde haar. Ze wilde meer, ze kon meer.

De vier woorden op haar spiegel waren elk afzonderlijk boven alle twijfel verheven. Ik. Dat is het ankerpunt van haar denken, het gaat om haar, niet om Willem, niet om zijn bedrijf, niet om de klanten. En dan het tweede woord: ben. Als er ooit een mantra was, dan is het ‘ben’. Ben. Elke dag, elke nacht, elk uur en elke minuut. Het is de opdracht die ze met zich meedraagt, te zijn, altijd, dat is het leven. Derde woord: niet. ‘Niet’ is het stuur. Nee zeggen tegen alles wat er niet toe doet. Bedanken, weigeren, afwijzen. Zonder ‘niet’ is focus onmogelijk, zonder ‘niet’ is er geen richting. Ik is het anker, Ben is de mantra, Niet is het stuur. Blijft over het vierde woord: eenzaam. Dat is het verboden gebied, bouwterrein met drijfzand. Dat heb je nodig, een deel waar je niet in mag. Verboden toegang. Een geheim waaromheen het bekende zijn betekenis krijgt.

Uit de minibar pakte ze een flesje whisky en een flesje gin, ze goot ze achter elkaar naar binnen, want de vier woorden klonken samen heel anders dan elk apart. Eerst was ze niet eenzaam, nu zei ze dat ze het niet was en werd de alcohol een welkome partner. Ze nam een derde flesje, draaide het dopje eraf en dronk het leeg. De eerste twee shots werden moeiteloos geabsorbeerd, de derde kwam aan als een literfles. Ze lachte, hoorde het kloppen op haar deur en lachte nog steeds toen ze opendeed.

Daar stond Willem, rood aangelopen, hij had Debby vast. Ze stond wankel op haar veel te hoge hakken en leunde naar voren. Willem greep met zijn vrije hand de deurpost om zijn evenwicht niet te verliezen.

‘Debby, niet doen’, zei hij.

‘Laat mij nou!’ Ze trok zich los en viel bijna voorover. Olga greep haar met twee handen vast.

‘Ga je mee?’ vroeg Debby en ze sloeg een arm om Olga heen. Willem mompelde verontschuldigingen en probeerde haar los te peuteren uit de omhelzing. Debby lachte, hinnikte, ging opeens recht overeind staan. ‘Jouw kamer is toch daar?’ zei ze en ze wees naar een deur schuin aan de overkant. Ze wachtte het antwoord niet af en liep ernaartoe.

‘Sorry’, zei Willem.

‘Er is niets gebeurd’, zei Olga.

‘Nog niet.’ Willem draaide zich om. ‘Eén deur verder’, riep hij naar Debby. Hij trok haar tegen zich aan, waardoor haar borsten nog verder omhoogkwamen en niet meer in haar jurkje pasten.

‘Morgen doen we de prognoses’, riep Willem nog voor hij zijn eigen kamer in ging. Dat was het laatste wat ze van hem hoorde.

Als I≠A en I≠B en A+B<I+e

Schiphol, Heathrow, Schiphol. Dertien uur, heen en terug. Gisteren lijkt een week geleden. Vandaag vergadering op Heathrow. Met Pete. Pete is gestoord. Eigenlijk kan het niet. Pete is er ook niet. Pete wil altijd persoonlijk een-op-een contact en komt dan minimaal drie kwartier te laat.

Hij wacht met laptop, laptop, tablet, mobiel 1 en mobiel 2. Whatsappt naar T-Li in Zoetermeer. Centrum van het heelal. Ze antwoordt met een vraag.

Waar ben je?

Zeg ik niet.

Maak ik een bot, vind ik je.

Doen.

Een bot is een programmaatje dat doet alsof het een mens is. Een softwarerobotje, een volautomatische opdracht die zelfstandig wordt uitgevoerd, die een netwerk kan afzoeken en informatie kan vergaren. Bots zijn overal, nemen langzaam het internet over, zoekmachines draaien op bots die overal informatie uit websites halen en bijeenbrengen. Met een spin of crawler heeft T-Li hem binnen een paar minuten gevonden, ze is net zo digitaal als hij. Met haar ogen dicht bouwt ze zo’n ding en volgt hem waar hij ook gaat. Ze wil hem niet te dichtbij, maar wil wel altijd weten waar hij is. Het is spyware en hij is het onderwerp. Kan hem niet schelen, T-Li heeft zwart, steil haar en ogen als messen. Van achter haar bijna onzichtbare bril snijdt ze plakjes van iedereen die ze tegenkomt. Ze is streng, heeft kleine borsten, lange benen en goeie billen; ze zit als een botnet in zijn lijf en met elk deel dat ze overneemt, voelt hij zich beter.

‘Waar staat de T voor?’ had hij haar gevraagd, de eerste keer dat ze elkaar tegenkwamen.

‘Tao.’

‘Tao-Li.’

‘Dat ben ik.’

Kern van het leven.

In de transitlounge begint hij met het uitwerken van de opmerkingen en wensen van Willem. Koffie en water om wakker te blijven. Om hem heen mannen en vrouwen op pad, de hele wereld in een oversized ruimte met enorme ramen. Televisieschermen aan alle wanden, nieuws, zonder geluid. Alleen beeld, tekst eronder.

Aardverschuivingen bij Seoul hebben aan zeker zesendertig mensen het leven gekost. Tientallen gewonden, diverse gebouwen zwaar beschadigd. Honderden reddingswerkers. Onder de slachtoffers zijn tien studenten die vrijwilligerswerk deden. Wegen, metrostations, voetgangerstunnels en woonwijken zijn overstroomd.

Het geweld is totaal. Een modderstroom is een vloeibare muur, een allesomvattende vloed. Achteraf weet je pas waar de stroom vandaan komt, als je het overleeft. Zelfs als vijfenzestig procent van het land is aangemerkt als risicogebied, weet nog niemand van tevoren waar de modder zal toeslaan of wat voor brokstukken en afval erdoor zullen worden meegesleurd. Het enige wat je weet, is dat je machteloos bent, dat de massa zich op je zal storten en niet meer dan een paar seconden nodig heeft om alles wat je denkt overbodig te maken.

Hij klikt door een menuutje, opent een map: mud. Daarin houdt hij de gevallen bij. Door stormen, hevige regenval en aardverschuivingen komen de modderstromen op gang. Hij ziet ze op beeldschermen, hij ziet ze in zijn hoofd en ze laten hem niet los. Oregon in 1996, Japan in 1997, Italië in 1998, Venezuela in 1999, Zwitserland in 2000, Californië in 2003, Spanje en Tsjetsjenië in 2004, Colombia, Turkije en de Filippijnen in 2006, Mexico in 2010. Dit jaar in Brazilië, Peru, China, Sierra Leone en nu Zuid-Korea. Hij noteert datum en plaats, de rest zoekt hij er later wel bij.

App, van zijn moeder.

Wanneer kom je nou?

Hij antwoordt.

Morgen. Middag.

Hij krijgt tijd voor twee gedachten: dat hij naar de wc moet en dat hij moet opschieten. Dan is het volgende bericht er al.

Waarom niet morgenochtend?

Contracten, programma’s, deals, praten, het is een voortdurende opeenvolging van actie en reactie, waarin hij soms op de tast handelt, altijd klaar om verder te gaan, meer te doen. Make. Believe. Het moet. Pas als hij zich kan afzonderen met de computer, betreedt hij een leven dat hij volledig begrijpt, dat hij aankan, waar alles werkt zoals hij dat wil. Hij was veertien toen zijn oom zijn computer uit het raam gooide en hij voor het eerst in de stroom viel.

‘Een joch van jouw leeftijd hoort buiten te zijn’, had oom Freek gezegd met een stem die ze aan de overkant van de straat konden horen. Buiten betekende voetbal en rennen en schreeuwen met andere kinderen, en buiten lag op dat moment ook zijn computer. ‘Wat je thuis doet, moet jij weten, maar hier gelden mijn regels en wat jij doet is ongezond.’ Oom-logica.

Op de terrastegels voor het huis in Almere lagen de uiteengespatte brokstukken hard plastic die tot een paar minuten geleden de rekencapaciteit bijeenhielden in één apparaat. Zijn apparaat. Minutenlang had Bas uit het raam naar beneden gestaard, niet in staat te reageren op de overval. Als een onstuitbare modderstroom sloeg oom Freek toe en zette het leven van Bas stil in de alles overrompelende overtuiging van zijn eigen gelijk. Oom Freek sleurde hem mee naar buiten, de stoep op, en zette hem pontificaal tussen de jongens en meisjes uit de buurt.

‘Dit is Bas’, zei hij.

Drie maanden duurde het voor zijn ouders hem weer thuis konden hebben. Cor en Ju hadden hun eigen problemen, toen al. Drie maanden had hij gevoetbald en gerend en geschreeuwd om oom Freek tevreden te houden. Drie maanden in de verstikkende afwezigheid van digitale zuurstof.

‘Zie je nou wel hoe leuk het is?’

Sinds die tijd blijft hij zo ver mogelijk van de stroom, zoekt hij de bescherming van code en waarheden, en onderhandelt hij met klanten over voorstellen. Een idee met commentaar is een half plan. Praten is duwen en trekken, beetje meer hier, beetje minder daar. Afstemmen doet hij zelf, dan weet hij wat hij afstemt. Hij kan alles verbinden, aan elkaar praten is makkelijk, er is altijd wel een reden die verkeerd om ligt, die een andere kant heeft. Er is altijd meer. En alles is waar. Dat is het mooiste. Hij schrijft algoritmes die hij zelf niet kan bijhouden, beslissingsversnellers die de systemen ver voorbij zijn eigen controle duwen. Hij maakt programma’s die programma’s schrijven die programma’s schrijven. Functies die zo snel reageren en zo snel werken dat hij alleen nog kan zien wat eruit komt.

Hij is een eenpitter, freelancer, een bouwer en een hacker, een codeklopper, een cypher en als het moet is hij een spion. Zijn opwinding over alles wat hij in de toekomst nog zal kunnen ontdekken, wordt getemperd door zijn frustratie over hoe langzaam het ondanks alles gaat. Hij heeft één laptop voor berekeningen en één met alle communicatieprogramma’s. Met een lan-kabel kan hij de twee verbinden, waardoor hij van de een in de ander kan zonder een open wifi te gebruiken. Samen zijn de twee computers krachtiger. Hij heeft twee smartphones. Voor onderweg heeft hij een generieke tablet. Hij heeft geen iPod, al zijn muziek zit op zijn mobiel. Boeken leest hij van papier, teksten van een scherm. Hij is extreem voorzichtig met alles wat hij op het net doet, hij wil niet dat ergens gegevens van hem blijven hangen waar hij er geen zicht op heeft. Met zelf geschreven software wist hij zijn sporen op het net uit. Iedere keer wanneer hij van het ene adres naar het andere gaat, wordt zijn geschiedenis geschoond, verwijderd, weggesneden uit het web. Overal waar hij komt, is hij nieuw. Cookies worden automatisch in een afgeschermd deel van zijn computer gezet, een x-schijf, waar ze geen enkel contact kunnen hebben met de rest van zijn informatie en waar ze automatisch worden gewist zodra hij een sessie afsluit. Nowhere Man. Illegaal bestaat niet.

Hij zou kunnen werken bij een groot bureau of een bank voor een vast inkomen, maar dan is hij alles wat hij maakt kwijt. Dan gaan anderen ermee aan de haal en verdwijnen zijn werk en ideeën in de mega-serverruimtes en hypercomputers. Daar horen ze eigenlijk, bij processors met enorme kloksnelheid en Hyper Transport of ulltradimm Flash ram, met giga rekencapaciteit. Maar dat wil hij niet.

Zijn eerste klant heeft hij zelf gevonden. Daarna werd hij doorgeschoven, elke tevreden opdrachtgever brengt een nieuwe binnen. Het gaat niet snel, maar de contracten worden groter. Zijn eerste klant had nog geen 10k. Voor hem heeft hij twee jaar gewerkt en in die tijd kwam hij al geld tekort. Die man stelde hem voor aan een vriendje van hem, en zo verder. Van 10 naar 20, naar 50, naar 100k, 200k. Dat is het plan, het model, en het model klopt, het moet alleen nog echt gaan werken.

In Londen, Heathrow.

T-Li heeft hem gevonden. Zes minuten. Hij had een briefje op tafel gelegd de laatste keer dat hij bij haar was. Eergisteren. Briefje heeft ze niet gezien. Dat is T-Li, zoekt eerst zelf uit en kijkt dan wat er al bekend is.

You got me. Lang over gedaan.

Ik had je om te beginnen al.

Virtueel is hij bijna zover dat hij geen klanten meer nodig heeft. Als dat zou kunnen. Tot die tijd beweegt hij mee met de verwachtingen en kleedt hij zich soms netter dan hij is. Hangt van de klant af. Hanz houdt niet van slordig, Pete ook niet, dus draagt hij een pak. Niets bijzonders, geen ontwerper van naam, dat is zonde van het geld. Liever stopt hij alles wat hij heeft in apparatuur. Hardware is altijd verouderd. Van wat hij verdient houdt hij te weinig over, omdat klanten rustig een half jaar of langer wachten en dan ook nog klagen over de hoogte van de rekening. Ondertussen wordt zijn cash-gat steeds groter. Bij de post zit een aanmaning van de belastingdienst, een aanslag die hij binnen een maand moet betalen. En de brief ligt er al twee weken. Hij staart naar de acceptgiro. Negenentwintig duizend euro, inclusief boete. De belastingdienst doet niet aan centen. Het bedrag is zo hoog dat hij probeert het te negeren. Lukt niet, want het bedrag klopt. Het is geld dat hij niet heeft. Afspraak over termijnen is mogelijk. Bas wil er niet over nadenken, hij wil het niet eens zien en stopt de brief weg, onder in zijn rugzak.

Hij durft niet harder te zijn, strenger voor zijn opdrachtgevers, dreigen met incasso. Hij is bang dat zijn klanten dan weglopen of de opdracht intrekken. Ze zouden hem niet eens geloven. Streng zijn moet van binnenuit komen, het moet in je hart zitten, anders lachen ze erom. Bas is niet streng, hij kan ook niet doen alsof. Hij zou zo’n vrouw met die kachelpijpjes moeten hebben, die geloven ze wel. Of T-Li, maar T-Li doet geen incasso.

Klein flatje in Noord, zit-eetkamer met open keuken, slaapkamer, badkamer zonder bad en een zijkamertje waar hij al zijn troep in gooit. Boven een winkelcentrum. Goedkoop, handig en de tram stopt voor de deur. ’s Nachts kun je er een kanon afschieten en dan raak je alleen de gevel van de Aldi. Er zijn geen kroegen, geen disco’s, geen barretjes of uitgaansgelegenheden. Er is een Italiaan, Da Vinci, voor pizza’s en pasta. De zaak staat vol met plastic bloemen en planten. In de buurt is geen groen te bekennen, bomen trekken het hier niet, struiken nemen na verloop van tijd de kleur van de stoeptegels aan. Er is wel een bordeel, discreet weggewerkt achter een blinde gevel en een onopvallende deur waar in zwierige letters ‘Gentlemen’s Club Christel’ op staat. Boven de bel zit het starende oog van een camera. Voor de rest is de wijk vergeven van verstandige tevredenheid zoals dat in bijna alle producten van Unilever zit. Viennetta, bijvoorbeeld, staat er helemaal stijf van. En Dove, vochtinbrengend geluk, komt gewoon door je huid naar binnen. Drie weken gebruiken en je bent tot in je gat gehydrateerd.

Zijn hoofd zit vol beelden en verhalen. Gijzelingen, bevrijdingen, rampen, oorlogen, missies en modderstromen. Alles loopt door elkaar, op eenzelfde niveau van intensiteit. Hij stapt van Nederland naar China, van de buitenwijk naar het vliegveld. Bij de bakker komt hij niet, daar is hij nog nooit geweest. Bakkers, slagers en melkboeren zijn uit een andere tijd, gereduceerd tot woorden. Een bakker is een counter in een supermarkt.

Steden zijn netwerken, op elke gewenste locatie toegankelijk, mobiel of vast, abo of prepaid, free wifi binnen en buiten, global-fi, Next-fi. Vierentwintig uur per dag verbonden, be in there. De aarde is een klomp waar netwerken op draaien. En films, oneindig veel films. Alle grote oorlogen heeft hij gezien, alle legendarische gevechten en hartverscheurende liefdes, alle onmogelijke romances, hij heeft verlies geleden van ouders, vrienden en kinderen. Het zit in zijn hoofd, met of zonder geluid, muziek is inwisselbaar. Techno en violen verschuiven moeiteloos. Hij is een replay-button op een multi-tera drive vol met de beste scènes ooit. En ooit zou hij willen dat de grens tussen de beste scènes en zijn leven verdwijnt. Maar dan moeten zijn klanten eerst betalen.

Tot die tijd is alles vloeibaar.

De tweedeling wordt steeds groter. De mensen die niets kunnen, kunnen verhoudingsgewijs steeds minder. Zij die wel iets kunnen, kunnen steeds meer. Tot die groep behoort hij. Als je code schrijft en versleutelingen maakt, zit je ermiddenin, in het hart. Dan weet je dingen die andere mensen niet weten, behoor je tot de elite, hoe arm je ook bent. Daar is niets aan te doen. Het aantal mensen dat weet hoe een magnetron werkt, of een adsl-verbinding, hoe de digitalisering tot stand komt en hoe de digitale informatie weer wordt omgezet in beeld, tekst of geluid, is klein. De meerderheid gebruikt en kankert als het niet werkt. Die meerderheid wordt steeds groter, het zijn de mensen die niets meer begrijpen van alles om zich heen. Elke dag, overal, zie je het: keuzes en gevolgen. Als dit, dan dat, anders zus of zo. Als i≠a en i≠b en a+b<i+e en a-b>i-e en de kroket is koud en de witte wijn zuur, dan … ja, en i=ik en e=ego en a en b zijn onbekend en de witte wijn is een goedkope chardonnay. Anders … Zeg het maar. Vraag het maar aan God. Het begrip moet ergens in worden verankerd, liefst in iets wat alle moderne technologie overbodig verklaart.

Now boarding at gate 27.

Zijn moeder belt.

‘Wanneer kom je? Je komt toch vanmiddag?’ Ze wil het zo graag dat ze vergeet wat ze hebben afgesproken. Ze doet het expres. Geen probleem.

‘Nee, mam, dat lukt niet.’

Eerst Pete. Dan zijn moeder. Hij moet naar haar toe. Dan het nieuwe programma van Willem uploaden. Drie dingen, twee dagen.