Boris

Van Patrick Bernhart verschenen eerder:

2010 – Zo werden wij wereldkampioen (2010)

De Boeken van Oranje – Zo werd ik koning (2013)

De koude kermis van KPN – Overmoed en onvermogen in de telecomjungle (2016, met Jan Maarten Slagter)

Patrick Bernhart

BORIS

Klucht of koningsdrama?

Prometheus

© 2017 Patrick Bernhart

Omslagontwerp Bart van den Tooren

Foto omslag Ben Pruchnie/Getty Images

Foto auteur Geert Snoeijer

Lithografie afbeeldingen BFC Graphics & Design

Zetwerk en e-book Mat-Zet bv, Soest

www.uitgeverijprometheus.nl

ISBN 978 90 446 3285 9

Voor mijn vader, groot liefhebber van de Britten, Londen en de auteur Georges Mikes, bekend van observaties als ‘The British are brave people. They can face anything, except reality’

‘Zonder een spoor van ironie kan ik zeggen dat ik gezegend ben geweest met briljante vijanden. Ze hebben me laten lijden (ze waren niet voor niets vijanden), maar ik ben hun veel dank verschuldigd omdat ze mijn krachten hebben verdubbeld en me in nieuwe richtingen hebben gedreven.’

Edward O. Wilson – Naturalist

Woord vooraf

Van 1997 tot 2000 woonde en studeerde ik in Londen. Ik maakte deel uit van een groep van ongeveer 240 studenten die uit alle delen van de wereld afkomstig waren. Met een Canadese en twee Fransen woonde ik in een zijstraatje van Edgware Road, iets ten noorden van Hyde Park. In die buurt zijn veel restaurantjes en cafés uit het Midden-Oosten te vinden. Vlak bij ons appartement bevonden zich bijvoorbeeld Maroush, Ranoush Juice en Beirut Express, allemaal van dezelfde eigenaar. Onze huur betaalden we elke maand aan Mecca Limited, het bedrijfje van de verhuurder. Bij het Brexit-referendum van 23 juni 2016 stemde 65 procent van het betreffende kiesdistrict City of Westminster, dat grote delen van de Londense binnenstad ten noorden van de Theems bestrijkt, om in de Europese Unie te blijven.

Een van mijn studiegenoten heeft een joodse vader die voor de Tweede Wereldoorlog met zijn ouders vanuit Duitsland naar Engeland is gevlucht. Na de uitslag van het referendum – waarin die vader voor Leave stemde en hij voor Remain – heeft mijn studiegenoot bij de Duitse ambassade in Londen een aanvraag gedaan om een Duits paspoort te krijgen. Hij kreeg te horen dat er normaal gesproken twee van dit soort aanvragen per maand werden ingediend, maar dat de ambassade na het referendum twintig verzoeken per dag ontving. Voor mijn studiegenoot is het belangrijk dat zijn kinderen in de Europese Unie kunnen leven als ze dat zouden willen.

In 1991 liep ik stage in Engeland. Twee maanden in Londen werden gevolgd door één maand in Bedford. Weg waren de zwarte taxi’s, de rode dubbeldekkers en het mooie appartement in Little Venice. Er was maar weinig te doen in Bedford, een plaats met ongeveer 80.000 inwoners op circa 75 kilometer ten noorden van Londen. In Bedford hebben zich veel immigranten gevestigd: onder meer mensen uit Italië, India, Oost-Europa en het Midden-Oosten.

Wat ik me nog van die maand kan herinneren is de Engelse familie bij wie ik die maand woonde. Met de man des huizes keek ik vaak op de televisie naar sport. Zo was er een keer een bokswedstrijd te zien met de Engelsman Frank Bruno. Als ik nu op Wikipedia kijk, moet dit de partij tegen de Nederlander John Emmen zijn geweest. Het is logisch dat we die samen keken. Frank Bruno is een zwarte man en op een gegeven moment hoorde ik in de huiskamer apengeluiden. Ik keek opzij en zag dat het de man des huizes was. Hij vond dat Frank Bruno op een aap leek. Deze scène komt altijd naar voren als ik denk aan mijn tijd in Bedford.

In de drie kiesdistricten van Bedford (Bedford Borough, Central Bedfordshire en Luton) was het oordeel in 2016 eensgezind: Vote Leave ofwel Brexit.

Boegbeeld van de Vote Leave-campagne was Boris Johnson, die door veel Britten op handen wordt gedragen. Waarom is dit zo? Was het gezien zijn levensloop logisch dat hij tegen Europa zou pleiten? Wie is Alexander Boris de Pfeffel Johnson? Hij lijkt joviaal, onhandig en grappig, maar is er meer?

Zijn vele bezigheden leiden tot een andere vraag: wát is Boris Johnson? Is hij een politicus? Een journalist? Of is hij gewoon een goede debater met connecties? Heeft hij wat nodig is om ooit premier van het Verenigd Koninkrijk te worden? Dat zijn enkele vragen die ik in dit boek wil beantwoorden.

Het verhaal van Boris Johnson is er een van vallen en opstaan. Hij komt terug nadat hij verkiezingen verliest. Zijn vrouw strijkt met haar hand over het hart nadat hij haar verschillende malen bedrogen heeft. Na aanvaringen op het werk gaat hij gewoon door. Zelfs de aantijging dat hij een slechte leider en geen teamspeler is glijdt van hem af. Sterker nog, hij wordt na de Brexit-campagne benoemd als minister van Buitenlandse Zaken. Hoe staat deze man iedere keer weer op? Welke relatie heeft hij met zijn bazen en wat is zijn eigen leiderschapsstijl?

In Groot-Brittannië heeft Boris Johnson een status aparte. Hij wordt de eerste ‘celebrity politician’ genoemd. In Nederland is er geen politicus zoals Johnson te vinden. Sowieso is in ons land de route van hoofdredacteur van een krant of een opinietijdschrift naar landelijk politicus ongebruikelijk. Politici met een verleden in de journalistiek zijn Pia Dijkstra en Ton Elias, maar zij hebben niet zo’n brede aantrekkingskracht als Boris Johnson. Dat geldt ook voor aspirant-politici als Jan Roos, Thierry Baudet en Jan Dijkgraaf. Hun aller achtergrond verschilt nogal van die van Johnson.

Met enige fantasie zou men kunnen stellen dat Boris Johnson een kruising is tussen Ard van der Steur (bekakt, debater en brekebeen), Maarten van Rossem (erudiet en excentriek) en Hans Wiegel (humoristisch, eigenzinnig en volgens sommigen de beste premier die het land nooit heeft gehad).

Maar geen enkele persoon heeft zo’n verstrekkende invloed gehad op de toekomst van zijn land. De Brexit is een beslissend moment in het leven van Boris Johnson en van Groot-Brittannië in de eenentwintigste eeuw.

Op Eton wordt de competitieve aard van de jonge Boris geprikkeld. Niet alleen bij de debatvereniging of op het rugbyveld, maar ook op de plank die voor de edele kunst van het kussengevecht wordt gebruikt.

1

Eton

Het is vrijdag 19 februari 2016. Politiek Nederland, in de eerste helft van 2016 voorzitter van de Europese Unie, ademt opgelucht uit als een eindeloze Brusselse top ten einde komt. Het is de bedoeling dat de top na een donderdag van voorwerk op vrijdagochtend met een ‘English breakfast’ en een akkoord eindigt. Maar de onderhandelingen duren maar voort. Het wordt geen ontbijt, brunch, lunch of high tea en zelfs geen diner. De Duitse bondskanselier Angela Merkel krijgt zo’n trek dat ze aan het begin van vrijdagavond de Brusselse binnenstad in loopt om een grote zak frites naar binnen te werken. Nadat het akkoord pas om tien uur ’s avonds tot stand komt, twittert de Litouwse president: ‘Akkoord over UK in EU. Het drama is voorbij.’ Mark Rutte is positiever: ‘Ik heb altijd gezegd dat Europa beter af is met Groot-Brittannië erbij.’

De relatie tussen de Europese Unie en Groot-Brittannië is immers het thema van de top. Premier David Cameron won de Britse verkiezingen een jaar eerder met de belofte een referendum te houden over het Britse EU-lidmaatschap. Om dat referendum ook te winnen zijn Europese toezeggingen aan de Britten nodig. En die komen er. Zo zal het idee van een ‘ever closer union’ niet gelden voor de Britten en zullen ze minder financiële bijstand hoeven te leveren aan EU-werkers in Groot-Brittannië.

Volgens de weekendeditie van NRC Handelsblad doet het akkoord met de Britten er echter niet zo toe. De meeste kiezers zullen hun keuze tijdens de volgende maanden baseren op een keiharde rekensom: ‘Wat leggen we in en wat krijgen we daarvoor terug?’ Het zal gaan om een beslissing van het hoofd en niet van het hart. De pragmaticus David Cameron is volgens de krant daarom de beste voorman die de ‘Remain’-campagne zich kan wensen. Bovendien heeft hij het geluk dat de lieden die voor ‘Leave’ pleiten geen charismatische leider hebben.

Cameron pakt door. Op zaterdag 20 februari komt zijn kabinet op 10 Downing Street bijeen voor een ingelaste vergadering, de eerste op een zaterdag sinds de Falklandoorlog van 1982. Na de vergadering loopt Cameron naar buiten met in zijn rechterhand een map met daarin een speech. Hij legt uit dat hij de kabinetsleden heeft bijgepraat over de speciale status die ze de avond ervoor voor de Britten in de wacht hebben gesleept. Waarna het kabinet overeen is gekomen dat het standpunt van de Britse regering is om lid te blijven van een hervormde Europese Unie.

Hij richt zich vervolgens tot het Britse volk en zegt onder meer: ‘Een van de grootste beslissingen die dit land in onze tijd zal nemen, komt dichtbij: of we in een hervormde Europese Unie willen blijven, of willen vertrekken. Deze keuze gaat naar het hart van het soort land dat we willen zijn. En de toekomst die we voor onze kinderen willen.

Individuele kabinetsleden zullen de vrijheid hebben om campagne te voeren al naar gelang hun voorkeur. Maar mijn verantwoordelijkheid als premier is om eerlijk te spreken over wat ik geloof dat het beste is voor het land. Ik houd niet van Brussel. Ik houd van Groot-Brittannië. We zijn Groot-Brittannië, we kunnen grootse dingen bereiken. Dat is niet de vraag in het referendum. De vraag is of we veiliger, sterker en beter af zullen zijn samenwerkend in een hervormd Europa of op onszelf.

Ik geloof dat we veiliger zullen zijn in een hervormd Europa omdat we met onze Europese partners over de grenzen heen kunnen samenwerken om terrorisme te bestrijden. Ik geloof dat Groot-Brittannië sterker zal zijn in een hervormd Europa omdat we vanbinnen een hoofdrol kunnen spelen in een van de grootste organisaties ter wereld. En ik geloof dat we beter af zullen zijn in een hervormd Europa omdat het Britse bedrijfsleven volledige toegang zal hebben tot de Europese interne markt, hetgeen banen, investeringen en lagere prijzen tot gevolg zal hebben.

Laat me duidelijk zijn: een vertrek uit Europa zou onze economische en onze nationale veiligheid bedreigen. Degenen die hiervoor pleiten bieden alleen risico in tijden van onzekerheid, een sprong in het diepe.

Drie jaar geleden beloofde ik het Britse volk dat ik een referendum zou houden. Nu doe ik die belofte gestand. Ik zal het parlement voorstellen om op donderdag 23 juni een referendum te houden. De keuze ligt in uw handen. Maar mijn advies is duidelijk. Ik geloof dat Groot-Brittannië veiliger, sterker en beter zal zijn in een hervormde Europese Unie.’

Het is een adequate speech. Niet een waarvan je steil achteroverslaat of die je verrast. Dat past ook niet bij Cameron, de man over wie gezegd wordt dat zijn publieke persoon samengesteld zou kunnen zijn uit suggesties van een focusgroep. Hij noemt drie argumenten (veiliger, sterker en beter af) en herhaalt ze. Ook wil hij duidelijk maken dat het niet gaat om het ‘oude’ Europa, maar om een hervormd Europa.

Maar of dat voldoende is? The Daily Mail kopt dezelfde dag: ‘Call that a deal, Dave?’ In een redactioneel commentaar laat The Daily Telegraph weten het verbazingwekkend te vinden dat Camerons bescheiden voorstellen zo’n worsteling nodig hadden om aanvaard te worden. En The Times vindt dat Cameron nu maar weinig keuze heeft anders dan het oude argument van stal te halen dat de belangen van Groot-Brittannië het best gediend zijn door een poging om Europa van binnenuit te hervormen. ‘Hem zal een bikkelharde strijd wachten om dat te realiseren.’

*

Op dertienjarige leeftijd gaat David Cameron naar Eton, net als zijn vader en zijn oudere broer. Om hem van deze familieleden te onderscheiden wordt de jonge David op de kostschool ‘Cameron Minor’ genoemd. In het klassenbewuste Engeland wordt de familie van Cameron ook wel gekenschetst als ‘upper-upper-middle class’ met een vader die partner is bij effectenhandelaar en investmentbank Panmure Gordon & Co. Sterker nog, ook Camerons grootvader en overgrootvader waren partner in deze firma, die in 1876 was opgericht. De Camerons stammen af van koning Willem IV, maar dan wel via een onwettig kind dat hij, voordat hij koning werd, met een maîtresse had gekregen.

Op Eton maakt Cameron Minor weinig indruk. Als een leraar jaren later naar hem wordt gevraagd, moet die bekennen dat hij zich Cameron niet herinnert. Hij heeft vast gedaan wat hem gevraagd werd, aldus de leraar. Een andere leraar ontkent zelfs dat hij Cameron les had gegeven. Om later op zijn schreden terug te keren bij het zien van bewijs, maar stomverbaasd over zijn gebrek aan enige herinnering aan de jonge David Cameron.

Dat is bij een andere oud-leerling wel anders. Alexander Boris de Pfeffel Johnson komt twee jaar eerder dan Cameron aan op Eton, in 1977. En niet als een gewone leerling, maar als King’s Scholar. Na een streng aanmeldingsexamen kwalificeert zich elk jaar een tiental leerlingen voor deze prestigieuze titel. Ze mogen KS achter hun naam zetten en wonen in een eigen huis dat eenvoudigweg College heet. Op de kostschool die Eton is, nemen de zeventig King’s Scholars een status aparte in tussen de andere 1200 jongens. Terwijl die andere leerlingen gekleed gaan in een uniform dat bestaat uit een wit overhemd met witte das, een zwart vestje onder een zwarte rok met lange slippen en een grijze streepjespantalon, dragen King’s Scholars daar nog een zwarte toga overheen.

Zoals alles in Eton traditie ademt, zo ook bij de eerste keer dat die toga wordt gedragen. De nieuwbakken King’s Scholars komen bijeen in een ceremonie die door de Provost, het schoolhoofd, wordt geleid. Hij maakt duidelijk dat de jongens uitverkoren zijn en toekomstige leiders. Dat ze een verantwoordelijkheid hebben en een lotsbestemming waarmee niet licht mag worden omgegaan.

Het schoolhoofd weet waar hij het over heeft: hoewel maar 7 procent van de Britse scholieren naar een privéschool gaat, is bijna een derde van de afgevaardigden in het parlement afkomstig van die scholen. In de top van de Britse journalistiek gaat het om meer dan de helft, in het leger en het rechtswezen bijna drie kwart. Van alle privéscholen is Eton de meest gerenommeerde. Bij de jongens wordt het gevoel aangewakkerd dat geen enkel doel te groot voor hen is.

Dat geldt ook voor ‘Al’ of ‘Alex Johnson’, zoals de nieuwe leerling wordt genoemd. Dezelfde leraar die zich Cameron niet kan herinneren, weet nog dat Johnson altijd meer wilde weten over een bepaald onderwerp. Dat hij een veel betere leerling was dan hij zich voordeed. Hij was geen echte intellectuele hoogvlieger, maar een allrounder: erg goed in rugby en vooral een persoonlijkheid op school. Voor King’s Scholars was dat ongebruikelijk, die waren in het algemeen meer met hun huiswerk en in hun eigen kring bezig.

Maar die persoonlijkheid ontstaat niet bij aankomst op Eton. Tijdens de eerste jaren is Johnson verlegen. In een later interview zegt hij over die tijd: ‘Ik was een extreme nerd. Mijn idee van een leuke tijd was een bezoekje aan het British Museum in Londen.’

Wat daarbij meespeelt is dat zijn ouders in zijn tweede jaar op Eton aankondigen te gaan scheiden. Moeder Charlotte kan niet meer tegen de diverse affaires die vader Stanley eropna houdt. Als oudste zoon voelt Al, zoals hij ook in de familie wordt genoemd, zich verantwoordelijk voor zijn moeder. Jaren later zegt hij in een interview over die scheiding: ‘Ja, ik vond het vreselijk dat ze uit elkaar gingen.’ Het is een van de redenen waarom hij een schild optrekt om niet aan de buitenwereld te hoeven laten zien hoe hij zich echt voelt. Hij besluit zichzelf onkwetsbaar te maken.

In het derde schooljaar gaan zijn prestaties vooruit. Terwijl hij de eerste twee jaren achterblijft in de vakken natuurkunde, wiskunde en Engels, promoveert hij het jaar daarna in het vak Engels naar de beste groep. Wat hem altijd gemakkelijk afgaat zijn klassieke talen.

De schoolresultaten zijn voor iedere leerling inzichtelijk omdat ze publiek worden gemaakt. Het gaat zelfs zover dat elke jongen elk trimester een ‘ranking’ krijgt tussen 1 en 250. Sommige leerlingen kunnen de druk niet aan en gaan lanterfanten. Andere leerlingen floreren juist bij deze vorm van concurrentie en maken de verwachtingen waar. Dit geldt in het algemeen voor King’s Scholars, van wie wordt verwacht dat ze bij de eersten zitten, en bij Johnson in het bijzonder.

Hij zuigt alle kennis op van, zoals hij het later noemt, ‘the finest education that England could offer’. De leraren merken ook dat het de jonge Johnson vanaf zijn derde schooljaar voor de wind gaat. In een rapport van 30 december 1980 schrijft een leraar aan zijn vader: ‘Ik had Boris natuurlijk voor dit trimester ontmoet en wist van zijn aanzienlijke intellectuele vaardigheden. Nadere kennismaking tijdens dit trimester maakte het mogelijk hem veel beter te leren kennen. Ik heb Boris leren kennen als een “quite delightful person, a real life-enhancer”.’

Boris? De jongen kiest ervoor om zijn tweede voornaam aan te houden. Een naam die meer onderscheidend is dan Alex, meer excentriek ook. De naam Boris hebben zijn ouders hem gegeven nadat ze vlak voor zijn geboorte een Wit-Russische kennis van de familie in Mexico-Stad ontmoetten. Deze Boris Litwin betaalde de vliegtickets naar New York voor vader en moeder Johnson, waarna de hoogzwangere moeder Johnson woorden tekortkwam.

‘O, mijnheer Litwin…’

‘Noem me alsjeblieft Boris.’

‘O, Boris, als de baby een jongen zal zijn, zal ik hem Boris noemen.’

Op 19 juni 1964 komt Alexander Boris de Pfeffel Johnson in New York ter wereld.

Deze Boris kijkt op Eton zijn ogen uit. De mogelijkheden om naast het schoolwerk actief te worden zijn oneindig. Voor acteurs in de dop is er een theater met vierhonderd zitplaatsen, muziekliefhebbers krijgen les op elk mogelijk instrument, waaronder de didgeridoo, en er zijn talloze gezelschappen, bijvoorbeeld op het gebied van architectuur, literatuur, fotografie, kaas en wijn.

Een schooljaar is netjes verdeeld op het gebied van sport: in de herfst ligt de nadruk op voetbal en rugby, in de lente op roeien en eigen soorten voetbal (the field game en the wall game) en in de zomer op cricket, tennis en atletiek. Daarnaast is er een balk waarop de jongens zich kunnen bekwamen in de edele kunst van het kussengevecht. De school, dicht bij de plaats Windsor, ademt zozeer de sfeer van de Britse academische wereld, dat de film Chariots of Fire uit 1981 er wordt opgenomen en niet in Cambridge, waar een groot deel van het verhaal zich eigenlijk afspeelt.

Boris gaat schrijven voor de schoolkrant, wordt lid van de debatvereniging en zelfs van de prestigieuze groep ‘Pop’. Dit is een populaire groep jongens die zelf zijn nieuwe leden kiest. Het zijn de coolste jongens, de besten in sport, de meest getalenteerden.

Pop staat overigens niet voor populair, maar voor popina, Latijn voor een wijnbar in het oude Rome waar lagere klassen en slaven kwamen voor drank, gokken en vrouwen van lichte zeden. In 1811 werd Pop ongetwijfeld met een knipoog op Eton opgericht omdat de leden juist van goede afkomst waren en privileges hadden. Ze mochten een vestje naar keuze dragen. Begin jaren tachtig van de vorige eeuw hebben ze een privékamer waar ze zaterdagavond video’s mogen kijken, een nouveauté in die tijd. Ze mogen ook langer in de schoolbar blijven dan anderen. Ze treden zelfs op als een soort kostschoolpolitie. Zo herinnert een oud-leerling zich dat hij door een Popper werd aangesproken op het feit dat hij geen manchetknopen droeg. Hij moest voor het einde van de dag een pond achterlaten in de kamer van de Popper.

Hoewel Boris in deze kringen verkeert, heeft hij ook oog voor anderen. Zo maakt hij, anders dan sommige medeleerlingen, graag een praatje met jongens die geen Engelse achtergrond hebben.

Tijdens debatten laat hij zijn improvisatievermogen zien. Hij is een van de afgevaardigden van Eton die debatteren op een meisjesschool. Terwijl die meisjes hun toespraken lang van tevoren hebben voorbereid, komt Boris binnen en zegt: ‘Aha. Ja, een speech.’ Waarna hij ter plekke de toespraak schrijft op een papiertje dat hij tegen een boom vasthoudt. De speech staat vervolgens als een huis. De meisjes blijven met een grote vraag achter: ‘Is deze lastminutevoorbereiding echt of voorbereid?’ Het zal niet de laatste keer zijn dat mensen zich deze vraag stellen.

Bij rugby is voorbereiding niet zo belangrijk. Het gaat daar om kracht en enthousiasme. Tijdens het beoefenen van die sport breekt hij zijn neus vier keer. In de woorden van zijn leraar: ‘Op het rugbyveld was Boris een grote gek. Hij liep hard te schreeuwen en gooide zich in het spel, zonder angst voor lijf en leden, niet die van hemzelf of die van anderen. Hij nam het erg serieus.’

Dat doet hij minder bij toneelspelen en bij het reciteren van proza en poëzie, een traditie op Eton. Hij ziet het als een manier om zijn populariteit te verhogen. Tijdens een opvoering van Shakespeares toneelstuk Richard III in de buitenlucht rent Boris in zijn rol van koning van pilaar naar pilaar. Op die pilaren heeft hij van tevoren stukken van zijn tekst geplakt. Dit alles tot groot plezier van het publiek omdat ze zien dat het vaak misgaat. Op deze manier kan Boris ook zijn fysieke energie kwijt. In een later interview zegt hij: ‘Intelligentie gaat eigenlijk om energie. Ik bedoel: je kunt de slimste mensen ter wereld hebben die het allemaal niet boeit. Dat leidt nergens toe.’

Al die bezigheden gaan wel ten koste van zijn schoolprestaties. Zo heeft zijn leraar het in een volgend rapport over de vele taartjes waar Boris zijn vinger in heeft gestoken. En later, in de zomer van 1982: ‘Boris is indrukwekkend als succes kan worden bereikt door pure intelligentie die niet gepaard gaat met hard werken. Maar hij heeft niet de instincten van een echte student en heeft de neiging zichzelf tekort te doen als een oefening intellectuele voorbereiding vergt. Boris gaat er soms te gemakkelijk van uit dat succes en goede cijfers in zijn schoot vallen: dat is niet zo, hij moet ervoor werken. Efficiency en organisatie zijn constante problemen gebleken. Er waren dit trimester problemen bij zijn leidinggeven aan de politieke vereniging en er was een ongekende berisping van de Provost.’

Dat standje kreeg Boris omdat hij drie kwartier te laat kwam voor een vergadering met het schoolhoofd. Maar ondanks de problemen wordt Boris benoemd tot ‘Captain of the School’. De leraar noemt dit in zijn rapport een risico, maar is toch lovend: ‘Het is duidelijk dat hij de persoonlijkheid en het respect heeft die nodig zijn voor deze job, en ik hoop dat de last van deze openbare verantwoordelijkheid al het andere een impuls zal geven. Ik kijk ernaar uit met hem te werken: het is prettig om met hem te verkeren en hij heeft een volwassen begrip van mensen en zaken.’

Boris maakt op Eton vrienden voor het leven. Zijn beste vrienden zijn Charles Spencer, de jongere broer van prinses Diana, die in 1981 met prins Charles trouwt, en Darius Guppy, afstammeling van de ontdekker en naamgever van de vis guppy. In het begin van hun vriendschap zijn Charlie en Darry, beiden met hun goede contacten binnen en buiten de school, de leiders en is Boris een volger. Bij feestjes op Althorp House, het landgoed van de Spencers, is hij redelijk onzichtbaar.

Dat verandert in de loop der jaren. De inmiddels populair geworden Boris vraagt als co-hoofdredacteur van de schoolkrant zijn vrienden om redactionele bijdragen. Het trio vult elkaar goed aan: Charles is de rijkste, Darius is de wildste en Boris is de slimste. Ze vertrouwen elkaar hun ambities toe. Zo zegt Boris tegen Charles dat zijn geheime ambitie is om president van de Verenigde Staten te worden. Geboren in New York en met een Amerikaans paspoort is dat een mogelijkheid, maar of het realistisch is?

In een later interview zal Darius Guppy zeggen dat hij op Boris gesteld is, niet zozeer door diens grappige kant, maar door zijn serieuze kant. Het is niet alleen zijn humor en de warmte binnen die humor. Guppy waardeert vooral Johnsons intellect ondanks al het gelach. Volgens Darius heeft Boris een oprechte ‘open mind’.

De vrienden blijven in hun studententijd ook samen. Ze gaan alle drie naar Oxford. Charles Spencer gaat moderne geschiedenis studeren aan Magdalen College. Darius Guppy gaat aan hetzelfde college geschiedenis en Frans studeren. Boris Johnson krijgt een beurs om aan Balliol College klassieke talen, geschiedenis en filosofie te gaan studeren.

In zijn laatste rapport schrijft zijn leraar van Eton: ‘Mijn angst is dat Boris zijn “easy-going ways” meeneemt naar Balliol en onderdeel zal uitmaken van de schadelijke statistieken van Etonians die weinig werk verrichten op Oxbridge. Hij zal een gemakkelijker prooi dan anderen zijn voor de verlokkingen van het leven in Oxford, maar hij heeft een goed brein en een erg scherpe intelligentie (om maar niet te spreken van een grote portie persoonlijke charme), die hem zouden moeten verzekeren van een goede reactie op de intellectuele stimuli van Balliol.’

De drie-eenheid zal in Oxford scheurtjes vertonen. Dat is ook niet zo verwonderlijk omdat Boris’ doel is om daar een vrouw te vinden.

Als student in Oxford op een verjaardagsfeestje van Charles Spencer, de jongere broer van prinses Diana. Met zijn vriendin Allegra Mostyn-Owen (links van Boris) en zijn zusje Rachel (rechts van Boris).

2

Oxford

Terwijl David Cameron op vrijdagavond 19 februari 2016 in Brussel onderhandelt met zijn Europese collega’s, zit Boris Johnson in zijn buitenhuis in Oxfordshire achter zijn computer. De columnist van The Daily Telegraph is bezig om zijn gedachten te ordenen. Hij schrijft een column in de ‘traditioneel rechtse’ krant, waarin hij pleit voor een Brits vertrek uit de Europese Unie. Die mailt hij rond halfzeven aan zijn vrouw en twee van zijn adviseurs die in Londen zitten. Zijn vrouw, een advocate, heeft eerder die maand een opiniestuk gepubliceerd waarin ze kritiek heeft op het in Luxemburg gevestigde Hof van Justitie van de Europese Unie. Ze vindt dat deze Europese gerechtsinstelling de Britse nationale soevereiniteit heeft uitgehold.