Over het boek

Edal Jones komt op een van haar fietstochten een dakloze tiener tegen, die dode vogels van de stoep opraapt en vergezeld wordt door een enorme zwarte hond. Op een dag volgt Edal haar naar een ratjetoe van een huis aan de rand van Don Valley. Eigenaar Guy Howell biedt opvang voor zieke en gewonde dieren (en mensen): een halfdode havik, een weesnest wasbeertjes, een soldaat, Stephen, met hartfalen tijdens zijn eerste tour of duty, het weggelopen tienermeisje en haar hond. Maar ook dierenarts Kate vindt haar weg naar Guys wereld van toegewijde dierenliefhebbers.

Aarzelend en voorzichtig sluit Edal zich aan bij het groepje, al houdt ze haar werkelijke functie als ambtenaar van natuurbeheer verborgen. Ze beseft donders goed dat de geïmproviseerde opvang niet voldoet aan de honderden wettelijke bepalingen, maar het is een heilzame plek voor alle bewoners, dier en mens. De spanning loopt op als ‘S.O.S. Coyote’ stelselmatig coyotes mutileert en afmaakt.

Fauna gaat evenzeer over dieren als over mensen, over de krachtmeting die ontstaat waar dier en mens elkaars gebied binnendringen. De Don Valley in Toronto lijkt zelf een jungle, en zijn fauna lijkt langzaam maar zeker de stad in te nemen.

De pers over de auteur/het boek

‘York schrijft zeer overtuigend over heel verschillende dingen en beperkt zich niet tot de bekende stedelijke of huiselijke situaties.’ – The Globe and Mail

‘Yorks proza is zuiver en beeldend, en brengt elke emotie van de dierenredders haarfijn over. Een delicate, prachtige roman.’ – Now Magazine

‘Rijk en bijzonder, en heel erg bevredigend. Of ze nu de stem vertolkt van een dakloze tiener, een yuppige dierenarts of een uitgehongerde coyote, York schrijft met een sobere, onsentimentele welbespraaktheid die vreemden, vijanden en soorten met elkaar verbindt. Fauna herinnert ons aan al het leven dat om ons heen vliegt, kruipt, loopt en dwarrelt; een natuur die we delen en voor eigen risico negeren.’ – Annabel Lyon, auteur van The Golden Mean

‘Fauna is het zeldzame soort roman dat de manier waarop je naar de wereld kijkt, verandert. (…) Dit boek is prachtig, ongewoon en blijft lang nazoemen.’ – Jim Lynch, auteur van Border songs

‘Deze rijk gelaagde roman is met een verbazingwekkend gevoel voor detail geschreven.’ – The Globe and Mail

‘Een gedurfd idee, maar prachtig uitgevoerd.’ – The Montreal Gazette

‘Een buitengewone roman. Fauna speelt zich af in de verborgen, woeste hoeken van het Toronto van nu, waar de dieren uit de titel ratten en wasberen zijn, coyotes en katten, gewonde vossen aan de kant van de weg en dode vogels rondom kantoortorens. Maar het is een wereld met sterke connecties met de literatuur – Fauna doet denken aan romans als Watership Down en The Jungle Book.’ – Quill & Quire

Over de auteur

Alissa Yorks debuutroman Mercy (2003) werd een Canadese bestseller. Haar tweede roman Effigy stond op de shortlist voor de prestigieuze Scotiabank Giller Prize en op de longlist voor de International IMPAC Dublin Literary Award. Vertalingen verschenen in de VS, Frankrijk en Nederland.

Wilt u op de hoogte worden gehouden van de romans en literaire thrillers van uitgeverij Signatuur? Meldt u zich dan aan voor de literaire nieuwsbrief via onze website www.uitgeverijsignatuur.nl.

Colofon

Copyright © 2010 Alissa York

All rights reserved.

Oorspronkelijke titel: Fauna

Oorspronkelijk verschenen bij Random House Canada

Vertaald uit het Engels door Anne Jongeling

© 2011 uitgeverij Signatuur, Utrecht en Anne Jongeling

Alle rechten voorbehouden.

Omslagontwerp: Wil Immink Design,

Omslagfoto: Kazuo Honzawa/ Corbis/ HillCreek Pictures

Typografie: Pre Press Media Groep, Zeist

isbn gebonden boek 978 90 5672 391 0

isbn e-book 978 90 449 6220 8

nur 302

Vertaald door Anne Jongeling

2011

voor mijn broer, Ben,

en zoals altijd

voor Clive

‘Dieren zijn niet als mensen,’ zei hij. ‘Dieren vechten als ze moeten vechten en doden als ze moeten doden.
Maar ze gaan niet speciaal manieren zitten bedenken om andere wezens het leven zuur te maken en te kwellen. Hun karakter is waardig en dierlijk.’

– Richard Adams, Watership Down

Het boek van de stad

Maandag

Ze wordt wakker van het gekras van pootjes op hardhout, vlak bij haar oor. Het is nog donker, vanuit de badkamer valt een warm, zwak licht in de gang. Behoedzaam draait ze haar hoofd op het kussen. De muis blijft stilstaan, met trillende snorharen, op nog geen armlengte afstand van haar gezicht.

Edal blaast haar adem zo voorzichtig mogelijk uit en probeert een geruststellende blik in haar ogen te leggen. De muis is niet overtuigd. Hij houdt zich op veilige afstand, met zijn flank tegen de plint gedrukt, zijn pels bevend van onderhuidse spanning. Zoete woordjes fluisteren heeft geen zin, weet ze: jarenlange ervaring heeft haar geleerd dat dieren nergens zo van schrikken als van de menselijke stem. Niettemin ontsnapt er een geluidje aan haar lippen, waar zowel zijzelf als de muis van opschrikt.

‘Hoi,’ fluistert ze, waarop de muis zich als de wiedeweerga omkeert en wegrent.

Ze kijkt op en ziet haar spiegelbeeld in het medicijnkastje, het water druipt van haar gezicht. De smalle opening in het midden van de kastdeurtjes splijt haar neus en onopmerkelijke mond in tweeën. En scheidt haar ogen, groot en bruin, die toch al iets te ver uit elkaar staan – een beetje gek maar niet onaantrekkelijk, en misschien wel haar mooiste gelaatstrek in wat, zo hoopt ze, voor een hartvormig gezicht kan doorgaan. Haar sluike, bruine haar valt tot op haar schouders. Ze had het het liefst afgeknipt, dat is veel praktischer, maar ze moet haar oren ergens mee bedekken. Niet dat iemand ooit tegen haar heeft gezegd dat die te klein zijn; dat vonnis had ze zelf al geveld. Het zijn bijna rudimentaire aanhangsels, als een hubertusklauw of een stuitje waar verre voorvaderen nog een staart hadden gehad.

Ze denkt aan de muis terwijl ze naar een handdoek zoekt. Zijn oren zijn tenminste in verhouding met de rest van zijn lijfje, als lieftallige rozenblaadjes keurig tegen het schedeltje gevouwen, kunstig ontworpen om duizend keer per dag te worden gespitst bij mogelijk onraad. Ergens achter de kast moet een opening zijn waardoor hij spoorloos had kunnen verdwijnen. Later zal ze er wel naar zoeken, zodat ze het kan dichten.

Ze gaat terug naar de slaapkamer en trekt de garderobekast open. De helft wordt in beslag genomen door werkkleren: uniformoverhemden met lange en met korte mouwen, drie wijde broeken met zijzakken, twee legerbroeken, een fleece en een patrouillejack – alles in de stemmige groene kleur voor haar werk bij de Algemene Inspectiedienst Flora & Fauna. Het is nog geen drie weken geleden dat ze met speciaal verlof ging, maar nu al voelt het alsof het overheidsuniform iemand anders toebehoort en dat ze de wet overtreedt – ‘vermomd als vredessoldaat’ – als ze een van deze kledingstukken zou aantrekken.

Ze betast een zomerbloesje en laat haar vinger op het embleem rusten. Ze kan zich nog levendig herinneren hoe het voelde toen ze dat blauw met gouden insigne voor het eerst op haar arm droeg; een mengeling van trots en opluchting. Inmiddels is dat vijf jaar geleden en nu zit ze een reeks ziektedagen uit, zonder enig benul wanneer ze weer voldoende op krachten is gekomen om de draad weer op te pakken. Ziekteverzuim vanwege een griepje is heel andere koek dan op een dag een inzinking krijgen en met je handen voor je gezicht op de grond zijgen. De huilbuien is ze inmiddels de baas. En al heeft ze nog steeds af en toe het gevoel dat ze stikt, haar ogen stromen niet meer over als een openstaande kraan. De interne zoutreservoirs zijn eindelijk leeg.

Ze laat haar handpalm over de voorkant van de bloes glijden, met de bekende bult in het borstzakje. Daar zit haar notitieblokje, voor ongeveer twee derde efficiënt gevuld met aantekeningen over haar werkdagen. Ze haalt het tevoorschijn en bladert het door tot aan haar laatste log.

Het was op de ochtend dat ze een oproep van de Canadese douane kreeg. Ze was op tijd op luchthaven Pearson International, een halfuur voor het vliegtuig uit New Delhi zou landen. Anna-May Button was al eerder aangehouden vanwege wetsovertredingen. Ze zag eruit als het soort oma dat je alleen op tv ziet: een mollige vrouw met appelwangen en volle tassen waar eigenlijk cadeautjes voor haar kleinkinderen in hoorden te zitten. In plaats daarvan waren ze volgestouwd met kartonnen eierdozen: negen in haar handbagage, vierentwintig in de koffers die ze had laten inchecken. Goed voor bijna vierhonderd eivormige tragedies, in elk ervan een Indiaas schildpadje.

Die in de handbagage waren er het best aan toe: slechts een derde was gestikt en twee waren er verpletterd. De stakkers in de laadruimte hadden het er nog minder fortuinlijk van afgebracht. Edal opende de ene na de andere doos terwijl de oude vrouw met het vriendelijke gezicht toekeek. Elke vermorzelde carapax lekte kleuren, het karton was overal doordrenkt en dik van het geronnen bloed.

Edal had net zo erg of wel erger gezien. Hoe kwam het dan dat ze zo door deze schildpadjes werd aangegrepen? Waar kwam dat onvoorstelbare verdriet vandaan waardoor ze de rest van de dag het gevoel had dat haar keel zat dichtgeknepen? Ze wist zich nog lang genoeg in te houden om mevrouw Button op het hoofdkwartier af te zetten, haar vingerafdrukken af te nemen en een verklaring op videoband op te nemen. Pas toen ze zich in het depot bevond met in beslag genomen bewijsmateriaal, stortte ze in.

Ze weet niet meer hoeveel tijd er was verstreken tot Barrett zijn hoofd om de hoek van de deur stak. Maar als haar onbedaarlijke gesnik haar het spreken niet al onmogelijk maakte, dan nog had ze geen tekst en uitleg kunnen geven. Gaandeweg had ze het vermoeden gekregen dat haar huilbui meer te maken had met het telefoontje van de avond ervoor dan met de jonge schildpadjes. Toen ze gebeld werd, kon ze uit het netnummer bij het haar onbekende abonneenummer afleiden dat er iets mis was. Als ze haar regiomanager over dat bewuste gesprek had moeten informeren, was het een lang verhaal geworden. Te lang.

Ze stopt het notitieblokje terug in de bloes op het hangertje. Nadat ze een sweatshirt en fietsbroek heeft aangetrokken, loopt ze naar de keuken om de elektrische theeketel aan te zetten en een snee volkorenbrood in de broodrooster te stoppen. Ze besmeert de toast tot aan de korst met een dun laagje boter uit het vlootje dat ze in de kast bewaart sinds ze de minuscule sporen van snorharen op de klont had aangetroffen. Ze eet staande en neemt slokjes thee tussen de happen brood door. Alsof ze haast heeft. Alleen heeft ze geen haast.

Je hebt zoveel dagen opgespaard, Jones. Waarom zou je ze niet opmaken? Barrett had nog nooit zo aardig geklonken. Stressverlof. Gebaseerd op het idee dat je de stress achter je kunt laten, ware het niet dat Edal de hare mee naar huis had genomen. Het enige wat helpt, naast slapen, is wandelen of fietsen. Je zou zelfs kunnen stellen dat ze tot niets anders in staat is.

Ze drinkt haar kopje leeg en laat de vettige broodkorst op haar bord liggen. Het is beslist onverantwoordelijk om een dergelijke uitnodiging voor de muis op het aanrecht achter te laten, dat weet ze ook wel. Aas zonder val. Kinderlijk. Ze zou ermee op moeten houden.

Met haar fietshelm en sleutels in de hand trekt ze voorzichtig de deur achter zich dicht en loopt zacht de trap af. James en Annie zullen op z’n vroegst pas over een paar uur opstaan.

Het is nog steeds donker buiten: de portieklampen en de straatverlichting branden fel in het staartstuk van de nacht. De esdoorns staan er nu nog roerloos bij. Binnen een uur zijn ze het decor voor de welluidende bedrijvigheid van de lente-invasie, met ontelbare diersoorten en flapperende vleugels.

Edals fiets staat op de ketting aan de balustrade van de veranda. Ze haalt hem van het slot en draagt hem naar de stoep. Er zal nog niet veel verkeer zijn. Ze kan eerst naar Lakeshore Boulevard fietsen en dan in oostelijke richting naar The Beaches, waar je zo fijn kunt racen op het pad langs het water.

Zodra ze op het zadel zit, voelt ze zich al een stuk beter; alsof ze zich van haar ellendige ik heeft bevrijd en die achter zich kan laten. Halverwege de straat maakt ze een kat met lichte vacht aan het schrikken die net onder een auto vandaan kroop. Hij steekt met trage, soepele passen over, blijft even staan en draait zijn brede kop naar haar toe.

Op Carlaw passeert ze een rij hoge bakstenen huizen met uitzicht op het nog donkere park, waar jonge carrièremakers en hun baby’s zich hebben gevestigd tussen de laatste oorspronkelijke bewoners – veelal oudere arbeidersgezinnen, veelal van Griekse afkomst. Edal probeert haar bel uit om het gerinkel te horen. De weg is licht hellend, zodat ze net als een van de onzichtbare, ondergronds stromende stadsbeekjes vanzelf naar het lager gelegen waterniveau wordt geleid.

Bij Langley verandert ze van gedachten. Ze neemt de westelijke richting, door het betonnen stadshart. Het is alweer maanden geleden, misschien wel een jaar, dat ze zich tussen die glanzende hoge torens heeft begeven; geen belevenis die een omweg waard is, maar deze ochtend leent zich voor dat uitgestorven dal van glasramen. Van daaruit kan ze nog altijd via een omweg naar het water fietsen als haar hoofd ernaar staat, of gewoon de westelijke richting aanhouden, misschien wel helemaal tot aan High Park.

Langley Avenue komt uit op Broadview, waar Edal het tramspoor oversteekt en over de stoep het park in fietst. Het gras buigt door onder haar wielen. Ze maakt een rondje om het rijzige standbeeld van Sun Yat-sen en bereikt het donkere gedeelte tussen de bomen. Vanaf hier loopt de Don Valley Parkway schuin naar beneden. Ze geeft zich met opgetrokken benen over aan de zwaartekracht en krijgt steeds meer vaart.

Ze neemt het pad vlak bij de monding van de Riverdale Footbridge, een wat al te charmante benaming voor een voetgangersbruggetje dat slechts uit beton en staal is opgetrokken. Ze gaat op de trappers staan en rijdt tegen de steile brug omhoog.

Halverwege de brug remt Edal af. Ze blijft tegen de balustrade geleund staan en buigt zich voorover om naar het glinsterende, leikleurige water van de Don River te kijken. Op de oever staan her en der plukken struikgewas; een omgevallen boom met flapperende plastic tas raakt net het wateroppervlak. De rivier is hier recht gemaakt, als een kunstmatig gegraven en veel minder mooi kanaal. Langs de ene kant van de onnatuurlijke oever loopt een verlichte rijweg, langs de andere de treinrails en Bayview Avenue. Het spoor ligt er nog stil bij, maar de eerste auto’s razen de stad al in en uit, op zoek naar een parkeerplek, of in korte bumper-aan-bumperprocessies.

Een stuk verder stroomopwaarts, ongeveer twee blokken verder, meandert de Don weer zoals het een rivier betaamt. Van links naar rechts in weidse, lome arabesken en met de autoweg op gerede afstand. Daartussen openbaart de duisternis zich als een scheuring die ruimte biedt aan zompige weilanden, grasvelden en bossen. Als het aan haar lag veroverde de natuur haar domein weer terug, klauwend door de tijd om een bres te slaan in het broze schild van de stad.

Op het slingerende zandpad in de schemering beneden ontwaart ze een eenzame hardloper tussen de bomen door. Ze kan zijn gezicht niet zien, slechts zijn lange, magere gestalte en een bos donkere krullen. Hij rent alsof iemand hem achterna zit, maar voor zover ze kan zien is hij alleen. Hoe dan ook, hij is niet goed bij zijn hoofd. Edal heeft een cursus zelfverdediging gevolgd, maar ze zou daar nooit in haar eentje in het donker gaan lopen.

Er klinkt gerommel in de verte. Ze kijkt op. Verderop in de vallei rijdt een metro tussen de ijzeren pijlerconstructie van het viaduct door. Op het brugdek raast het verkeer voort tussen de stalen tuien aan de pylonen. Er hangen netten om potentiële zelfmoordenaars te ontmoedigen. Edal kijkt weer naar het trage spiegelende water van de rivier beneden. Hoe diep zou het hier zijn?

Hij heeft er weer een, merkt ze aan zijn lage, gedempte blaf. Lily kan met veel genoegen naar hem kijken, zoals hij daar groot, langharig en diepzwart staat afgetekend tegen de glanzend granieten muur van de Canada Trust Tower. Zelfs in het vreemde blauwige licht van het businesspark in de ochtendschemer ziet zijn vacht er nog schitterend uit.

‘Wat ruik je, Billy?’ Ze knielt en legt haar hand tegen de zijdeachtige natfluwelen snuit. Zijn adem is vochtig warm. Ze gaat met haar vingers langs zijn tanden en hij doet voorzichtig zijn kaken een stukje open, waarna er een klein gevederd diertje in haar handpalm valt. Ze zoent de hond op zijn glimmende zwarte neus.

‘Goed zo, jongen.’ Ze komt overeind en houdt het vogeltje in haar hand. Het leeft nog, dat kan ze met zekerheid vaststellen. ‘Nog meer?’

Hij gaat weer door met zijn gesnuffel langs bloemperkjes en duwt met zijn snuit de op kunstbloemen lijkende petunia’s opzij. Lily loopt achter hem aan tot aan de hoek van Bay Street die zich in noordelijke richting uitstrekt tot aan de dageraad. Niet ver bij haar vandaan ziet ze de zoekende lichtbundel van een zaklantaarn. Ze heeft nog een paar minuten voor ze moeten doorlopen.

Ze houdt de vogel warm in haar hand. Ten westen van haar ligt de brede Front Street, die geheel verlaten is op de taxistandplaats voor Union Station na, waar nog maar drie auto’s staan te wachten. De plantsoenen in het midden van de laan zien eruit als smalle tropische eilandjes, met hun laaggroeiende bloemen in de schaduw van palmbladeren. Misschien moeten ze daar straks hun geluk gaan beproeven en de stille driebaansweg oversteken voor een zoektocht langs de betonnen rand van de plantsoenen. Vogels die de klap hebben overleefd, zijn geneigd het eerste het beste stukje groenstrook op te zoeken.

De Royal Bank Tower aan Bay Street staat op een zwarte solide ondergrond van drie of vier verdiepingen waar de rest van de goudkleurige, messcherp geplooide wolkenkrabber op steunt. Boven op de spits fonkelt het eerste ochtendrood. Zeemeeuwen beginnen in zwermen van het meer op te stijgen; een dikke meeuw landt vlak bij haar, strekt zijn vleugels uit en vouwt ze weer op. Hij draait zijn sneeuwwitte kop opzij naar Lily en tuurt nieuwsgierig naar haar gesloten handen.

‘Krijg wat,’ mompelt ze, ‘rotbeest.’

Ze drukt het verschrikte lijfje tegen haar borst en maakt met haar vrije hand haar ruime jaszak open. Haar jagersjack verdient geen schoonheidsprijs – poepbruin en zo groot dat ze er twee keer in past – maar het is wel licht en warm en ze kan er alles in kwijt wat ze nodig heeft. De Illy-draagtas is niet nieuw, maar wel schoon. Ze schudt ermee om hem te openen en stopt het vogeltje erin.

Lily kan de trilling van Billy’s gegrom zowel voelen als horen, en ze draait zich om. Op de stoep staat een jonge vrouw in een fietsbroek en wit T-shirt schrijlings op haar mountainbike. Ze ziet er niet alledaags uit, met haar atletische bouw en merkwaardige onaardse schoonheid. Lily moet opeens aan de kleine boomkikkers denken die vroeger aan de vensterbank van haar slaapkamerraam vastgekleefd zaten. Grijsgroene rug en parelmoeren buikjes. Die trillende keelgeluiden.

Billy gaat naast haar zitten, zijn kille gegrom vibreert vanaf haar knieholte tot in de schacht van haar laarzen. Ze tast in haar borstzakje naar de omtrek van haar opgevouwen knipmes.

‘Pardon,’ roept de jonge vrouw, ‘mag ik vragen wat u daar doet?’

Ze klinkt een beetje als een schooljuf, of misschien wel als een smeris. Lily doet een stap naar achteren.

‘U hoeft niet bang te zijn.’

Lily draait zich direct om en rent weg, met Billy vlak achter zich die tussen haar en de vrouw op de stoep blijft. Ze ziet de glinstering van haar fiets al waar ze hem had achtergelaten, weggestopt in de portiek van een nooduitgang. Door de stang moet ze eerst haar voet over het zadel slingeren, maar dat is gunstig omdat je dan meteen je voet stevig op de trapper kunt zetten en hard kunt wegrijden.

Ze racet over de stoep van Front Street naar het eerste ochtendlicht. Heel even is ze alleen, maar dan duikt Billy weer naast haar op, haar langharige zwarte bizon op geluidloze hoeven. Lily houdt het stuur stevig vast. Het tweetal verdwijnt haastig in de richting van de opkomende zon en laat het kikkervrouwtje verbouwereerd achter.

Alle valstrikken in de keuken zijn leeg. Ze worden hem te slim af en snappen dat de geur van pindakaas de heraut van de dood kan zijn. Misschien heeft hij meer geluk gehad in de tuin.

Maar Guy drinkt eerst zijn koffie en prikt ondertussen met zijn barbecuetang in de bevroren grijze homp op het fornuis. Een laagje water in tante Jans gietijzeren kookpot – als ze nog geleefd had, zou ze hem wurgen.

De homp in de pan begint langzaam uiteen te vallen. Het vocht lekt er in stroompjes uit, als scheuren in de ijskorst van een rivier die het dooiwater een bepaalde kant op laten stromen. Terwijl de homp zachter wordt, komen er kopjes en dunne staartjes tevoorschijn. De lijfjes vallen uiteen in aparte wezens. Pootjes worden slap en lijken te zwemmen.

Dat volstaat wel. Guy vist de muizen een voor een uit het kookvocht en rangschikt ze als harige worstjes op de tinnen taartschaal in zijn hand.

Hij laat de hordeur achter zich dichtvallen en blijft even boven aan de betonnen stoeptreden staan om een blik op de tuin te werpen. Autosloperij Howell, dit is zijn thuis. ’s Morgens is het hier op zijn best, als de zon zijn eerste stralen op de metershoge stapels autowrakken bij de oostelijke omheining laat vallen, door raamloze portieren knipoogt en gedeukte motorkappen in een gulden licht zet.

Het huis achter hem lijkt groot, met het woongedeelte aan de ene kant doorlopend tot aan het witbetonnen kantoor aan de andere kant. Het enige wat het terrein van de traag stromende, modderkleurige Don scheidt zijn de glooiende ruïne van tante Jans tuin, de met klimplanten overwoekerde hoge schutting en de oplopende rijstrook naar de lawaaierige snelweg.

Een warme vleug vochtige muizenlucht brengt hem weer bij zinnen. Hij loopt langs de muur aan de zuidzijde en gaat de hoek om. Tussen de schutting aan die kant en het huis is met behulp van kippengaas een overdekte afrastering gemaakt. Guy zet het tinnen bord op de grond. Hij zoekt in de sleutelbos om zijn nek naar de juiste sleutel, opent het slot en gaat naar binnen.

In de hoek staat de dode eik. Het was een hele kluif om de boomstam in een kuil in de grond te krijgen en stevig vast te zetten met een paar motorblokken; zonder Stephens hulp had hij het nooit gered. Het is handig om een manusje-van-alles als kostganger te hebben, zeker een die zo leergierig is. Stephen had nooit eerder een kettingzaag in zijn handen gehad, maar Guy hoefde hem altijd maar één keer te laten zien hoe iets werkte. Stephen nam de tijd om de dikte van de eikentakken op te meten voordat hij begon te zagen. Toen ze de stam rechtop in de kuil zetten, reikte hij precies tot aan de nok van de kooi zonder ertegenaan te duwen.

Het afdak hebben ze met een paar afgezaagde takken in elkaar geflanst. Guy moet zich bukken om zijn hoofd niet te stoten, en als hij het hek dichttrekt, biedt de overkapping van kale takken een winterse aanblik. Tussen de takken en de boom waarvan ze zijn afgezaagd, is nu een ren van ongeveer twaalf meter lang. De boomstronk staat in het midden. Guy zet de tinnen schaal op de afgevlakte bovenkant met de jaarringen en doet een paar passen naar achteren.

De bewoner van de kooi, die tot nu toe onzichtbaar was, komt uit zijn beschutting bij de achterste eikentak gekropen. Hij zet eerst zijn ene gele, reptielachtige poot op de bladloze tak, daarna de andere. Met zijn klauwen stevig in de boomschors houdt de valk zich in evenwicht. Zijn blik glijdt door de kooi, blijft kort bij Guy hangen en focust zich dan op de schaal muizen.

Guys adem stokt als de vogel van zijn tak opstijgt. Het duurt maar enkele seconden; met een paar vleugelslagen steekt hij zijn poten naar voren om te landen en trekt zijn wijde, gevlekte vleugels weer in.

De valk staat op de rand van de platte boomstronk en beweegt zich om het bord heen met zijn gevlekte rug en roestbruine, gespreide staartveren naar Guy toe. Het bord gaat schuil achter de vleugels en schuift rammelend heen en weer. De vogel heeft de muizen in een mum van tijd in zijn krop zitten. Als hij weer wegvliegt, landt hij onbeholpen op zijn tak en klapwiekt even om in balans te blijven.

Als de vogel gaat kokken om de muizen te kunnen verorberen, pakt Guy de sandwich uit het borstzakje van zijn warme overhemd. Het is een simpel broodje met ham en kaas. Zijn voorkeur voor eenvoudig eten heeft hij van oom Ernie overgenomen.

De vogel buigt zijn kop met de heldere kam en peuzelt op een muis. Zonnestralen rusten als een warme handpalm op Guys nek. Hij bekijkt het schouwspel tot hij aan zijn eigen trek wordt herinnerd en hapt in zijn broodje.

In de regel verlaat Lily zich in het laatste stuk van de doodlopende Mount Stephen Street op de zwaartekracht, maar vandaag racet ze door tot het eind en komt daar met een stevige trap op de rem abrupt tot stilstand. Billy schiet door, maakt een onbeholpen U-bocht en staat dan weer hijgend naast haar. Voorzichtig zet ze de fiets tegen het hek en haakt een handvat door het gaas zodat het fietsmandje aan het stuur niet opzij knakt. Er zit kwetsbare vracht in de kartonnen bananendoos met ritselende papieren zakken.

Ze legt haar hand op het geverfde triplex bordje bij de poort. autosloperij howell 1966. De sleutel hangt aan een veter om haar hals. Met nerveus bevende handen steekt ze hem in het slot. Wat stom. Ze heeft tijdens het fietsen wel honderd keer over haar schouder gekeken of die vrouw haar niet achterna kwam.

Behoedzaam manoeuvreert ze de fiets door het hek. Ze voelt Billy’s snuit tegen haar onderrug.

‘Wacht even.’ Ze doet het hek dicht en frutselt met het slot.

Hij gaat met een zacht, ongeduldig piepje zitten.

‘Oké, ga maar vast.’

Billy draait zich vliegensvlug om. Hij draaft door de tuin, voorbij de twee oude vrachtwagens, het bunkerachtige kantoor en het vervallen aangebouwde woongedeelte. Ze ziet hem om de hoek verdwijnen en hoort zijn heldere, blije blaf. Het blijft een wonder dat hij precies weet waar hij moet zijn, alsof er een plattegrond van de tuin in zijn kop zit met overal geurmarkeringen. Lily zou willen dat zij zo’n neus voor mensen had. Om tijdig te kunnen ruiken of ze kwaad in de zin hebben.

Ze wrijft over haar knalroze geverfde stekeltjeshaar en kijkt voor de zekerheid nog een keer achterom naar de verlichte straat. Niemand. Met de fiets in haar hand volgt ze dezelfde weg als Billy.

Op het moment dat ze om de hoek komt, stapt Guy net uit de kooi. Billy begroet hem met verheugd puppygejank, bevend van blijdschap. Ze ziet dat hij de neiging om tegen hem op te springen bedwingt, precies zoals ze hem heeft geleerd. Aanvankelijk vond ze het wreed om hem voortdurend van alles te verbieden, maar ze moest wel; op een dag zou hij zo groot zijn dat hij haar onbedoeld omver kon duwen. Het was vrij makkelijk om de newfoundlandretriever af te richten, ze zijn gefokt om te werken en hun baasje te behagen, maar Billy had nog een ander mysterieus genenstelsel, waardoor hij heel gespierd en groot was, met stompe snuit en ijzeren kaken.

Guy laat hem niet onnodig lijden. Hij laat zich op een knie zakken en grijpt met beide handen Billy’s harige kop vast. ‘Hé daar, Billy, hoe is het, jongen?’ Billy likt zijn wang. Dat had Lily hem ook geleerd, om nooit iemands mond te likken.

De valk krast in zijn kooi en beweegt zich op zijn tak. Hij flappert even met zijn vleugels, houdt zijn blik strak op Billy gericht en slaakt een langgerekte, luide kreet. Billy doet zijn bek een stukje open, maar Lily geeft hem direct een duwtje met haar voorwiel. ‘Koest.’

‘Hoi, Lily.’ Guy gaat weer staan. ‘Magere oogst,’ zegt hij met een blik op de papieren zakken.

‘Tja.’

‘Leven ze nog?’

‘Een paar nog wel.’

‘Goed zo. Neem ze mee naar binnen, dan kijken we er even naar.’ Hij ziet dat ze de fiets tegen het huis zet en de doos eruit tilt. ‘Heb je hulp nodig?’

‘Nee, hoeft niet.’

Hij houdt de hordeur open voor haar en de hond, en hij wacht even voor hij achter hen aan naar binnen loopt en de deur laat terugveren. Ze vindt het prettig in dit rare kleine huisje. Het is meer een overmaatse caravan. De keuken grenst aan Guys slaapkamer, met de wc aan de ene en Stephens kamer aan de andere kant. Je hoort steeds de ruis van de snelweg, maar daaraan is ze de afgelopen maanden gewend geraakt. Nu zou ze niet meer kunnen inslapen zonder dat geluid.

Ze blijft staan in het gedeelte waar het zonlicht door de deuropening valt. Guy slaat het woonkatern van de Star open op tafel. De tafel vindt ze ook leuk. Het is zo’n ding uit de jaren vijftig, met glimmende metalen poten en een afgesleten roze tafelblad dat ooit rood was. Hij laat hem altijd uitgeklapt staan, al zijn de uiteinden niet helemaal gelijk.

‘Nou, laat maar ’s zien dan.’

Hij staat achter de tafel met zijn armen over elkaar geslagen, zodat ze zich weer even in de schoolbanken waant, met datzelfde ziekmakende, onbehaaglijke gevoel. Maar nu is Billy erbij, hij ligt niet thuis aan de ketting. Hij snuffelt de keukenvloer niet af op zoek naar eetbare kruimels zoals andere honden; hij blijft pal naast haar, ze kan hem tegen haar been voelen. Ze zet de doos op tafel en pakt de Illy-tas. De levende eerst.

Het vogeltje ligt bewegingloos op haar handpalm, maar ze kan zijn versnelde ademhaling voelen, een beetje van zijn lichaamswarmte.

‘Een ovenvogel,’ zegt Guy.

‘Ja.’ In de schaduw van de wolkenkrabber had ze hooguit zijn kleur en vorm kunnen onderscheiden. In Guys keuken ziet ze duidelijk het gespikkelde buikje en de roze poten, de streep van zijn hanenkam en de witte randen rondom zijn stijf gesloten oogjes.

‘Een prachtexemplaar,’ zegt Guy zacht. ‘Hij moet nog bijkomen, geloof ik.’

‘Ik denk het ook.’

Ze legt het terug in zijn papieren duisternis. Nadat ze het vogeltje voorzichtig op de krant heeft gelegd, steekt ze haar hand weer in de doos.

Edal voelt iets kriebelen op haar been, een van die miljoenen veelpotige soorten die zich vermenigvuldigen en sterven in de vossenstaartgrassen. Wat het ook is, het maakt een bedevaartstocht over haar kuit. Een mier misschien, of een spin. Een teek. Ze reikt naar beneden zonder de intentie het van zich af te willen slaan.

Het triplex bord onttrekt haar deels aan het zicht, de helft van haar gelaat is tegen het koude kippengaas gedrukt. Het was geen goedkope truc om buiten beeld te blijven terwijl ze het meisje in de gaten hield. Toen ze net aankwam, hoorde ze een verwrongen geknars dat uit de hoek van de tuin vandaan leek te komen; van een katrol misschien, of van een verroeste scharnier. Ze wachtte even of ze het nog een keer hoorde terwijl ze haar fiets in het onkruid neerlegde. Niets. Toen kwam het meisje de hoek om, in gezelschap van een man met rossig haar. Hij liep voor hen uit, hield de hordeur open en ze verdween in de deuropening, met ingetrokken hoofd en een kartonnen doos in de hand, de hond als haar schaduw.

Edal vraagt zich niet af waarom ze het meisje en haar grote hond naar Autosloperij Howell is gevolgd, noch waarom ze hier blijft rondhangen. Ze vraagt zich eerder af hoe het zit met dat meisje. In het trekvogelseizoen zijn er altijd mensen – meestal leden van milieuorganisaties – die op de gevaren wijzen van de aanlokkelijke maar dodelijke verlichting in de wolkenkrabbers. Dit meisje leek nergens bij te horen.

En die man dan? Hij is vast een Howell of een medewerker, maar in welke relatie staat hij tot het meisje? Is het haar vriendje? Edal heeft bij hen geen elektrisch geladen vonken zien overspringen die je in de regel bij geliefden ziet. Bovendien is hij van Edals leeftijd, minstens eind twintig, en het meisje is hooguit zestien. Haar oudere broer dan? Maar ze lijken totaal niet op elkaar. Het meisje is heel tenger gebouwd, met delicate trekken en een bijna transparante huid, als wei. De natuurlijke haarkleur van dat geverfde rattenkopje kon van alles zijn, maar Edal betwijfelt of ze net zo rood is als hij. Zo’n kleur heeft ze nog nooit gezien: bij elke beweging van zijn hoofd is het alsof oude en nieuwe koperen munten door elkaar worden geschud. Zijn haar is korter dan haar eigen haar en staat in waaierende lokken van zijn brede gezicht af; een stijl die vrij gangbaar is in Edals milieu. Hij draagt een groen met zwart shirt van het slag dat in de stad volkomen uit het straatbeeld is verdwenen. Zelf heeft ze nog een rood exemplaar uit haar jeugd. Soms slaapt ze erin; het is zo zacht als gemzenleer en ruikt naar haarzelf.

Beslist geen broer dus. Een vriend dan. Ze kan er slechts naar gissen wat ze daarbinnen doen. Maar er valt hier buiten genoeg te observeren.

Het laaggelegen sloopterrein loopt door tot aan de rijstrook die naar de snelweg leidt. De omheining is drie meter hoog en er zijn rijen geplette autowrakken tegenaan gestapeld. Vlak naast de poort staan een open zwarte pick-uptruck en een hemelsblauwe sleepwagen die hun beste tijd wel hebben gehad, net zoals alles hier wel zo’n beetje rijp is voor de sloop. Zoals de weggeroeste wiellader, of dat stakerige ding dat eruitziet als een graafmachine met een grijparm in plaats van een graafarm. Een derde doorgeroeste machine ligt midden in een hele berg glasscherven. De wijd opengesperde ijzeren kaken met metalen persplaat lijken meer op iets wat een kind met een lege havermoutdoos heeft gefabriekt dan op een constructie waarmee je auto’s in elkaar kunt drukken. Want met al die geperste schrootblokken zal dat wel de wagenpers moeten voorstellen.

Op een kleine gereedschapsschuur na staat er in feite maar één gebouw: een betonnen kantoor waar een bouwwerk van houten planken tegenaan is gemaakt. De tuin is één grote bende van aangestampte aarde die vervuild is door weggelekte chemicaliën, modderpoelen met verharde bandensporen, plassen water waarop een regenboogkleurig benzinevlies ligt. Her en der een volhardend graspolletje. Van dit soort opslagplekken wordt Edal altijd ongemakkelijk; een plek waar afval nog meer afval lijkt aan te trekken. Niettemin, hoe langer ze blijft kijken, des te meer ze een ruwe vorm van ordelijkheid ontdekt. In de stalen kratten liggen de onderdelen netjes gerangschikt. Autobanden op keurige stapels. Motorblokken uitgestald als piratenschatten.

‘Kan ik je ergens mee helpen?’

Edal stoot van schrik haar neus aan het gaas. Dat doet pijn, en niet zo’n beetje. Met haar hand tegen haar gezicht gedrukt draait ze zich om.

De stem klonk als die van een man, maar degene die voor haar staat is nog niet volwassen. Twintig, eenentwintig hooguit. Een gitzwarte pony hangt in zijn donkere ogen met de lange wimpers en het is alsof hij rouge op zijn jukbeenderen heeft. Hij houdt iets in zijn hand. Een steen? Nee, het is maar een onschuldig pak halfvolle melk.

‘Alles goed?’ vraagt hij.

Dan pas voelt ze iets warms over haar bovenlip druipen. Ze trekt een stuk mouw bij haar pols samen en drukt dat tegen haar neusgaten terwijl ze haar neusrug dichtknijpt.

Waarom kijkt hij niet even beleefd de andere kant op? Zolang hij naar haar blijft staren, blijft ze zichzelf door zijn ogen zien. Als ze in uniform was geweest, zou dit voor patrouillewacht kunnen doorgaan. Maar ze is in burger. Ze ziet eruit als iemand die niks beters te doen heeft.

‘Ja hoor, niets aan de hand.’ Ze is verbaasd dat haar stem zo verstikt klinkt. Als ze nou maar niet in tranen uitbarst.

‘Moet ik wat ijs voor je halen?’

‘Nee, dat hoeft niet.’ Ze kijkt naar haar mouw waar een flinke bloedvlek op zit. Als ze zich vooroverbuigt om haar fiets op te pakken, merkt ze dat ze op haar benen staat te trillen.

‘Zeg, ben je soms …’

‘Ik zei toch dat er niets aan de hand was?’ Nu klinkt ze nog schril ook en ze weet dat hij maar één conclusie kan trekken. Ze is labiel. Gewond. Ze tilt moeizaam haar fiets op alsof ze hem uit de aarde moet trekken. Hij doet een stapje terug.

‘Zoek je iemand?’ Hij zegt het zacht, vriendelijk zelfs, maar het enige wat Edal wil is zich uit de voeten maken. Ze durft het niet aan om haar been over het zadel te slingeren; er rest haar niets anders dan lopend af te druipen.

‘Hé!’ roept hij haar achterna.

Ze geeft geen antwoord en kijkt niet om. Aan het eind van de straat is ze weer voldoende op krachten gekomen om op haar fiets te kunnen stappen. Ze waagt een blik over haar schouder. De jongen staat er nog. Hij kijkt nog altijd niet de andere kant op.

Als hij in zijn slaapkamer is, gaat Stephen bij het raam staan en kijkt naar buiten. Wat een rommelig begin van de dag. Eerst die vrouw met die bloedneus, en nu dit weer: Lily op haar knieën in de achtertuin om haar vogeltjes te begraven. Hij ziet haar smalle, gebogen rug en het smoezelige jack. Wie heeft ooit bedacht dat lichamen zo fragiel mogen zijn? Haar ribben liggen zo dicht aan de oppervlakte dat je ze kunt tellen; het bloed stroomt pal onder de opperhuid.

Het is een kleine troost dat Billy, die zwijgend naast de ondiepe graven zit, naar hem opkijkt en zijn blik beantwoordt.

‘Heb je de melk?’

Hij kijkt om. Guy staat in de deuropening.

‘Ja, pardon.’ Hij wijst naar het pak melk dat omgevallen op zijn bed ligt. Het is een hemelbed waar eigenlijk een handgemaakte quilt op zou moeten liggen, geen strakgetrokken, karige kampeerdeken. Erin gedrilde gewoontes zijn moeilijk af te leren.

Guy leunt tegen de deurlijst. ‘Alles goed?’

‘Hm-hm.’

‘En met de jonkies?’

Stephen knikt en denkt aan de vier mollige wasbeertjes die op dit moment onder zijn bed in de hondenreismand liggen te slapen. Als hij er niet was geweest, hadden ze het niet overleefd. Niet aan denken. Ze waren de hongerdood gestorven of opgevreten of allebei, als hapklare brokken uit hun nestje gelicht door een kraai of een zwerfkat. Hou op.

‘Er stond net een vrouw voor het hek,’ hoorde hij zichzelf zeggen.

‘Wie dan?’

‘Geen idee, ik heb haar nooit eerder gezien. Toen ik terugkwam, stond ze door de poort te gluren.’

Guy houdt zijn hoofd schuin. ‘Wat wilde ze?’

‘Dat weet ik niet.’

‘Hm. Hoe zag ze eruit?’

Stephen denkt even na. ‘Wel knap. Een beetje klein van stuk. Misschien van jouw leeftijd, of iets ouder.’ Hij zwijgt even. ‘Ze had een bloedneus.’

‘Hè?’

‘Ze stootte haar neus toen ik achter haar ging staan. Volgens mij heb ik haar aan het schrikken gemaakt.’

Guy loopt de kamer in en pakt de melk. Maar in plaats van ermee weg te lopen, gaat hij op bed zitten en houdt het karton op zijn schoot in evenwicht, met zijn blik op de ingelijste foto’s aan de muur tegenover hem. Stephen kan ze vanaf waar hij staat niet zien, maar ze staan in zijn geheugen gegrift.

Op de grootste staat een bruidspaar uit de jaren zestig. Ze zien er bepaald niet uit als hippies. Het haar van de bruidegom is met pommade glad achterovergekamd en haar kapsel is stevig opgeklopt – maar haar korte rok en de manier waarop hij zijn bruid tegen zich aangedrukt houdt, verraden iets van de tijdgeest. Ernie en Jan, de oom en tante van Guy.

Daarnaast hangt een foto van zijn echte ouders, die Guy als eerste zijn ontvallen. Deze trouwfoto is niet in zwart-wit. De paarse buiksjerp van de bruidegom heeft dezelfde kleur als de kunstbloem die de bruid achter haar oor heeft gestoken. Ze heeft een enorme bos haar, donkerrood als de waaiertakken die ze altijd van koraalriffen afbreken. Haar ogen, met veel paarse oogschaduw, zijn gericht op de man van wie ze houdt. Stephen weet dat Guys vader van zijn leeftijd was toen de foto werd genomen, maar door de smoking met schoudervulling en de clowneske sjerp lijkt hij eerder twaalf dan eenentwintig en zo mogelijk nog meer op de beeltenis van de tienerjongen in het lijstje ernaast.

Dat is Stephens favoriet, de foto waarop Guy voor een gesloopte Dodge Dart staat met een forse cyperse kat in zijn armen. De rest van de foto’s is ook leuk: Guy die als kleuter op een speelgoedtractor zit, van hetzelfde hemelsblauw als de truck waarin hij nu rijdt; een uit de kluiten gewassen Guy naast zijn oom, met in zijn ene hand een hengel en in de andere een pietluttig visje. Maar de foto met de kat wint het.

‘Je hoeft ze niet per se te laten hangen, hoor,’ zegt Guy. ‘We vinden er wel een ander plekje voor, zodat je iets van jezelf kunt ophangen.’

Stephen moet opeens denken aan de prints bij zijn ouders thuis aan de wand: een airbrushtekening van een man die in een egel verandert en een net zo vage van zijn vriend die de gedaante van een wolf aanneemt. Het waren hun sjamanen, beiden duidelijk westers maar dan weergegeven in zachte aardetinten. Als hij het zich goed herinnert hadden ze vroeger thuis geen foto’s. Van de jaarlijkse fotoportretten op school was hij de enige leerling die nooit een afdruk bestelde, niet eens de goedkope uitgave voor de minder bedeelde gezinnen die in je portemonnee paste. Met foto’s proberen mensen zich aan het verleden vast te klampen, zei Mica toen hij er ooit naar vroeg. Je vader heeft gelijk, beaamde Ariel. Het leven speelt zich af in het heden.

‘Nee hoor,’ zei Stephen. ‘Ik vind ze juist leuk.’

‘Je zegt het maar.’

‘Of je moet ze in je eigen kamer willen.’

‘Welnee.’

‘Eigenlijk moet jij deze kamer hebben, het is de grootste. Ik voel me daardoor …’

‘Joh, ik heb toch gezegd dat ik dat kamertje heb sinds mijn ledikant erin staat? Volgens mij kan ik nergens anders slapen.’ Guy houdt de melk ondersteboven alsof hij de sluiting wil testen. ‘Bovendien, hoe lang zit je hier nu, anderhalf jaar?’

‘Zo ongeveer, ja. Sinds december 2006.’

‘Nou, dan is dit ondertussen wel jouw kamer geworden.’ Hij staat weer op. ‘Rond het middaguur komt Ted Price een stel onderdelen ophalen. Misschien kun je de Corvette alvast uit elkaar halen.’

‘Klinkt goed.’

‘Maar eerst koffie.’

‘Lekker.’ Stephen draait zich weer om naar het raam. Billy leunt dicht tegen zijn bazinnetje, die op haar hurken de losse aarde aandrukt. Even krijgt Stephen een benauwd gevoel in zijn borst. Dat overvalt hem soms, zonder dat hij ergens van is geschrokken of anderszins van zijn stuk gebracht. Hij mag dan niet meer plat op bed in het St. Mike-hospitaal liggen, zijn hart is niet meer dat jonge orgaan van weleer.

‘Ze heeft ook een paar levende gevonden,’ zegt Guy achter hem.

‘Hm?’

‘Lily. Ze heeft er een paar gevonden die het hebben overleefd.’ Hij zwijgt even. ‘Kom maar mee, vriend.’

Edal staat met gesloten ogen onder de douche. Onder de striemende straal kan ze haar gedachten uitschakelen en zich op haar tintelende huid concentreren totdat het water koud wordt. Ze moest zich nog inzepen en haar haren met shampoo wassen, maar ze is blijven staan tot de heetwatertank leeg was. Het maakt niet uit. Douchen kan straks ook wel weer, of niet.

Ze stapt de cabine uit en ziet haar spiegelbeeld in de glaswand. Haar neus is nog een beetje dik. Ze drukt er voorzichtig tegenaan en voelt alleen zacht vlees, geen scherpe punten. Haar shirt ligt in een sopje in de wasbak; ieder meisje weet dat je bloedvlekken alleen met koud water eruit krijgt. Ze weet niet meer waar ze die wijsheid vandaan heeft – het is niet het soort goede raad waar haar moeder in grossierde – dus ze zal het wel ergens gelezen hebben. In een boek met huishoudtips of iets dergelijks. Het shirt ligt raar gezwollen te weken, bijna tragisch, als het oor van een babyolifantje.

Ooit heeft ze zo’n oor moeten confisqueren. Het ligt nog altijd in de ruimte met bewijsmateriaal op het hoofdbureau, naast de paraplubak gemaakt van een uitgeholde poot – compleet met reuzennagels – en vergeelde, uit ivoor gesneden snuisterijen. Zulke verboden spullen zijn al triest genoeg, maar nog niets vergeleken bij levende vondsten: een trio van blauwe ara’s met dichtgetapete snavels en paniekogen; de gele Jamaicaanse boa die in een dito gekleurde rugtas zat gepropt; een Californische condor waarvan de schitterende vleugels waren gebroken omdat een of andere klootzak hem als een sportjasje had opgevouwen.

Nooit zal ze vergeten hoe een beveiligingsbeambte een koffer van de rolband aftrok omdat er een raar sissend geluid uit kwam. Ze kreeg de oproep en ging er met haar speciale slangengereedschap naartoe, maar ze had het voor niets meegenomen. De koffer was van een kalende vijftiger in een leren broek. Hij weigerde antwoord te geven op haar vragen en keek misprijzend toe hoe ze de sloten van zijn koffer openmaakte.

Ze bleef op een afstandje staan en tilde met haar stok in de aanslag het deksel een stukje op. Even gebeurde er niets. Toen werd er een harige, knikkende poot naar buiten gestoken. Edal liet het deksel dichtvallen waardoor de met fijne, koffiekleurige haartjes bedekte poot werd afgehakt. Na nog een laatste, bijna smekende stuiptrekking bleef die roerloos liggen.

‘Kijk nou wat je hebt gedaan,’ zei de kale.

Ze keek hem aan. ‘Wat is dat voor dier?’

‘Jij bent de expert, zeg jij het maar.’

Het bleken goliathvogelspinnen te zijn; dat stond in de encyclopedie die ze had geraadpleegd toen ze de koffer naar het hoofdkantoor had gebracht. Drie van de twaalf vertoonden nog enig teken van leven. Een paar andere bleken elkaar te hebben opgegeten; hun ingewanden waren zowat vloeibaar geworden voordat ze werden leeggezogen.

Hoofdschuddend dept Edal haar lichaam afwezig met de handdoek. Ze zou iets moeten eten om op krachten te blijven. Met de vochtige handdoek omgeknoopt loopt ze de keuken in, doet een paar kastdeurtjes open en staart in de stalen gootsteen. Een donker muizenkeuteltje in de vorm van een zaadje ligt als een komma naast de kraan. Ze laat het liggen.

De klok bezorgt haar een hartverzakking. Het kan onmogelijk pas 8.38 uur zijn. Het lijkt alweer een week geleden dat ze naast de muis met de nieuwsgierige kraaloogjes wakker werd, maar ze heeft nog een lange, inhoudsloze dag voor zich liggen.