Caspar Janssen

Ontpopt

Stedeling ontdekt natuur

==

© 2012 Caspar Janssen

==

Omslagontwerp: Zeno

Omslagfoto: iStockphoto

==

ISBN 978 90 450 2125 6 / NUR 320

==

www.uitgeverijcontact.nl

www.uitgeverijatlas.nl

==

Deze digitale editie is gemaakt naar de eerste druk, 2012

‘Kijk! Kijk goed! Zodat je weet de dingen bij de juiste naam te noemen. Alles heeft een eigen naam: de mensen, de bloemen, het licht, de dieren. Ze dragen allemaal een eigen paspoort.’

==

Konstantin Paustovski (1892-1968)

Vooraf

Het korenveld tegenover ons huis in het dorp Didam heeft blijkbaar indruk gemaakt. Toen ik jaren later weer eens bij zo’n veldje stond, herinnerde ik me de geur: droog en een beetje kruidig.

Maar verder heb ik maar weinig natuurbeelden uit mijn vroege jeugd op mijn netvlies.

En dat is veelzeggend, vermoed ik.

Het schijnt dat kinderen tussen de vijf en twaalf jaar erg ontvankelijk zijn, voor alles, maar ook voor natuurervaringen. Daar is onderzoek naar gedaan. Bij mij kwam er in die ontvankelijke periode dus niet veel meer binnen dan dat korenveld. En dat is niet eens natuur, dat is landbouw.

Jammer misschien, achteraf gezien.

Want kinderen die veel door bossen en velden banjeren ontwikkelen later, als ze de puberteit en de wilde jaren voorbij zijn, vaak een grote liefde voor natuur. Blijkt ook uit onderzoek. Dat zijn dus kinderen die met hun vaders en moeders plantjes verzamelen om die thuis – met een plantenboekje erbij – te determineren. Dat zijn kinderen die reeën, hazen en konijnen zien in het wild, eieren zoeken in weilanden en kikkervisjes vangen in sloten, kinderen met ouders die hen wijzen op verschillende soorten vogeltjes en andere dieren. En kinderen die door onderwijzers het veld in worden gestuurd om plantjes te leren kennen.

Deze kinderen bouwen ook, als vanzelf, een enorme kennisvoorsprong op. Ze weten op hun twaalfde al zoveel meer van natuur dan kinderen die alleen maar knikkeren, voetballen, computerspelletjes spelen en televisiekijken.

Ja, voetballen, dat deed ik wel, volop. En knikkeren, daar was ik goed in, zelfs nu nog zie ik vaak ideale knikkerkuiltjes op straat.

Mijn vader noemde iedere vogel een mus. Mijn moeder noemde iedere vogel een vogel. Ze was als de dood voor koeien en paarden, ook al stonden ze netjes achter prikkeldraad. Mijn ouders kwamen uit Arnhem, ze verhuisden naar Didam omdat ze daar een betaalbaar huis konden kopen. Maar hun referentiekader bleef de stad. Ook toen ze later naar een ander dorp, Bemmel, verhuisden.

Zelf deed ik in mijn vrije tijd wat al mijn leeftijdgenoten deden in mijn dorp, dacht ik toen: sporten, en later: uitgaan en vriendinnetjes krijgen. Zeker, ik banjerde weleens door de polder, maar dan gewoon om avonturen te beleven. Of ik kwam er om te zwemmen, of te schaatsen. De uiterwaardennatuur, die toen overigens een stuk schraler was dan nu, was niets meer of minder dan een vanzelfsprekend decor. Dat er toen al zoiets bestond als een jeugdbond voor natuurstudie is nooit in me opgekomen. Dat er ook leeftijdgenoten waren die eropuit trokken om plantjes, vlinders en vogeltjes te bestuderen, ik had geen flauw idee.

Het gevolg was dat ik tot voorbij mijn vijfendertigste een blinde vlek had voor alles wat groeide en bloeide.

Dat is in de laatste tien jaar veranderd. Beetje bij beetje begon ik de natuur te ontdekken. Aanvankelijk wat lacherig, later enthousiast en gepassioneerd.

Ik begon dicht bij huis, in en rond de stad, daarna trok ik het land in.

De laatste vier jaar heb ik in de Volkskrant verslag gedaan van mijn persoonlijke ontdekkingstocht. Een aantal van deze columns en verhalen is in dit boek opgenomen. Waar nodig heb ik ze bewerkt, aangevuld en geactualiseerd.

Daarnaast beschrijf ik waar dat eigenlijk goed voor is, de natuur ontdekken, waarom het leven een stuk mooier wordt als je een goudvink ziet fonkelen in de zon op een boomtak en weet: dit is een goudvink die daar zo fonkelt.

En dat je iets kunt leren van vlinders, libellen, planten. En ja, dat de natuur moet blijven. En moet floreren.

Balkon

De balkondeuren open, voor het eerst weer. De deuren kraken en veroorzaken grote paniek. Meesjes, vinkjes, ekster en houtduif weten niet hoe snel ze moeten wegkomen.

Het mooie van een balkon op eenhoog in de stad is dat je een hele stadstuin tot je beschikking hebt, terwijl je er niets voor hoeft te doen. Beneden schoffelen, planten, bouwen, zaaien, maaien en wieden de tuinbezitters, wij schenken nog eens in en genieten met volle teugen van de vruchten van hun werk.

En we zitten op ooghoogte met de vogeltjes, ook dat nog.

Rechts beneden van ons is het werk alweer begonnen. Vorig jaar volgden we met bewondering de aanleg van de tuin. Vooral de werkzaamheden aan de enorme vijver maakten indruk. Elke dag weer was een nieuw laagje gemetseld van wat een rechthoekig bouwwerk zou worden. Maar opeens lag het werk stil. Terwijl de goudvissen al weken doorbrachten in plastic bakken elders in de tuin.

We informeerden, al leunend over de reling van het balkon, naar de stand van zaken. Er waren twee complicaties opgetreden.

1. Een bepaald type natuursteen, waarvan ze nog maar een paar exemplaren nodig hadden, was op.

2. De hovenier lag in scheiding en had alles, ook zijn werk, uit zijn handen laten vallen.

Een paar weken later ging de buurman zelf aan de slag. Nog een paar weken later werden de vissen te water gelaten.

Weer twee weken later zag ik een reiger neerstrijken op de rand van de vijver. Hij keek wat om zich heen en hapte vervolgens de ene na de andere vis uit het water. Ik overwoog wegjagende gebaren en geluiden te maken. Maar ja, je moet de natuur zo min mogelijk verstoren, vind ik.

De vorige buurman had ook een vijver, een andere vijver. Hij had er, ter bescherming van de vissen, een groot net overheen gespannen. Dat hielp, maar de vissen waren nagenoeg onzichtbaar geworden.

Nu zijn de buren bezig met een nieuwe grasmat. De vorige, nog door de hovenier aangelegd, had er inderdaad nooit echt gezond uitgezien.

Wij inspecteren ons eigen balkon. De lege flessen moeten weg. En de vuilniszak. En het netje met nootjes, dat er al drie jaar hangt voor de meesjes.

De blauweregen van de onderbuurman, die meer dan de helft van onze balkonreling beklommen heeft, laten we ongemoeid. Daar komen zelfs al knoppen in. Dat gaat allemaal vanzelf.

Nog een plantje erbij en we zijn weer klaar voor de lente en de zomer.

Kleine karekiet

Gekwetter in een boompje langs de Amstel. Ik kijk, al hardlopend, op. Blijkbaar hoor ik – en dat kan alleen maar onbewust zijn – dat dit geen vink of koolmees is. Een geel streepje in de flank, in een flits, het zal toch niet waar zijn...?

Ik stop. De man in de tuin van het huis waarvoor het boompje staat kijkt me verbaasd aan. Een jogger die naar een boom staat te turen, dat is nieuw.

Het is waar: een putter. Twee putters zelfs. Ze springen elkaar opgewonden achterna, van tak naar tak. Ik zie nu duidelijk de rood-wit-zwarte kopjes. ‘Scharlakenrood’ moet dat zijn, lees ik later in mijn vogelgidsje. Kinderlijke blijdschap. Putters. Voor het eerst helemaal zelf ontdekt, zomaar op een zonnige namiddag in april.

Ik loop verder. Het is niet de bedoeling voortdurend te stoppen tijdens het hardlopen. Op de weg, in de polder onder Amstelveen, staat een vijftiger in een enorme regenjas, met een enorme baard, met een enorme verrekijker naar weidevogels te kijken. Blijkbaar heeft hij iets belangwekkends gezien, want hij laat zich niet afleiden door een jogger meer of minder.

Bijna houd ik opnieuw halt, om te vragen waarnaar hij kijkt, maar ik beheers me. Doortrainen, doelen halen!

Een paar kilometer verder, achter de molen aan de Amstel, bij een rietkraagje aan een miniwatertje, staat een flink voorlichtingsbord met een afbeelding van een vogeltje. Tientallen keren ben ik hier al voorbijgerend en altijd weer die vraag: welk vogeltje zou het zijn? Altijd doorgelopen. Maar nu stop ik. Ik ben toch al uit mijn ritme, vanwege de putters.

Het is de kleine karekiet. Een rietvogel. Ik kijk om het bord heen. Blijkbaar verwacht ik het vogeltje meteen te zien, boven in een rietpluim.

Dat komt: vorig jaar fietste ik in de buurt van de Vinkeveense Plassen. Daar stond opeens een groot bord met een krooneend erop. Nog nooit gezien, de krooneend. Ik stapte af en warempel, tien meter achter het bord dobberde precies dezelfde, tamelijk zeldzame krooneend op het water, zijn snavel in precies dezelfde richting als op het bord. Het beest was niet van plastic, het was geen grap, want toen ik de waterkant naderde, zwom hij weg.

Nu nog de echte kleine karekiet. Ik zie of hoor niets. Veel kunnen er ook niet zitten, in dit kleine stukje riet. Misschien zit er maar een eenzaam karekietje. Een kleine karekiet, met een heel groot voorlichtingsbord, helemaal over hem alleen.

Ik wandel verder naar huis.

Huisje

Ik ben weer eens in de Biesbosch en dat is een rare gewaarwording. Met een bootje ben ik de Ruigt overgestoken, en nu loop ik in polder De Dood richting Gat van de Zuiderklip, niet ver van het Gat van den Turfzak, in polder Turfzakken.

Er is veel veranderd. Dijken zijn doorgestoken, voormalige akkers staan onder water; het nationaal park wordt een almaar groter zoetwatergetijdengebied, nog paradijselijker voor spindotters, steltvogels en bevers.

Allemaal prima, maar ik zoek een kastanjeboom, dé kastanjeboom. De boom bij het huisje waar ik tot voor een paar jaar terug weleens kwam. Het huisje is afgebroken, maar de boom, die ver boven alle wilgenbosjes van de Biesbosch uit stak, moet er nog staan.

Het huisje bij de boom was jarenlang in bruikleen bij een groepje Groningse natuurliefhebbers. Omdat ik bevriend ben met een van hen, gingen we er regelmatig naartoe.

Dat vergde de nodige inspanning. In het huisje was geen elektriciteit en geen stromend water. Wel was er een waterpomp. Om er te komen stapten we bij de jachthaven in Hank in een of twee roeibootjes, we laadden jerrycans met water, een gasfles, onze tassen en dozen vol eten en drinken in, en bereikten dan na anderhalf uur roeien door de ondiepe, smalle, met wilgen overgroeide kreken van de Biesbosch een aanlegpunt niet ver van het huisje.

Met een beetje geluk zagen we onderweg een ijsvogeltje overvliegen.

Vanaf het aanlegpunt was het nog enkele honderden meters lopen, een paar keer op en neer met spullen. Dan moesten de luiken nog van het huis, de door ratten aangerichte schade geïnspecteerd en, als het koud was, de houtkachel aan. We namen rommelend en stommelend bezit van het huis.

En daarna kon het feest beginnen. Het uitzicht op de polder, de stilte, het idee dat er geen plek zo onbereikbaar was als deze... Eten, roken, drinken, buiten in het gras voor het huisje, als het even kon. Avondlicht, nog meer roken en drinken, oeverloze discussies, melancholiek gemijmer. En dan in het donker naar boven, in de klamme slaapzak, altijd een moment om uit te stellen.

De volgende dag: rondlopen, kijken, varen. Geen mens zien.

Ha, daar is de boom. Onmiskenbaar. Zonder huis eronder kloppen de proporties niet meer. Het huis stond op een plateautje, de kruin van de boom kwam daar weer bovenuit, dat was mooi.

Waarom het huisje weg moest, ja, ik begrijp het wel, alles moet hier wijken voor de natuur. Maar toch: wat zou het mooi zijn om als natuurliefhebber, na een dag varen en struinen, opeens te stuiten op een huisje. Een huisje op een dijkje, onder een kastanjeboom, midden in de Hollandse wildernis.

Ze hadden er een primitief cafeetje van moeten maken. Met een paar matrasjes om op te overnachten.

Een zangkoor aan de bosrand

05.10 Paniek! Toch net iets te laat opgestaan. Het is vanaf onze overnachtingsplek nog een halfuur rijden naar boswachterij Gees. Gisteravond hebben we een ideale, idyllische bosrand uitgekozen, met uitzicht op het herstelde beekdal van de Geeserstroom, nu rijden we er als dollen in twee auto’s naartoe, in het donker over onbekende Drentse weggetjes. De adrenaline giert als we op het Mr. H. Greebepad uit de auto’s springen. Stress, dat is wel het laatste wat ik vooraf had verwacht bij dit project.

==

06.10 Paniek! Het ochtendconcert is in volle gang, een halfuur voor zonsopgang. Kakofonie! We grijpen onze schrijfblokjes en proberen te registreren en te noteren wat we kunnen. Bioloog en vriend Jochum, vandaag mijn steun en toeverlaat, hoort en/of ziet binnen vijf minuten veertien vogelsoorten, tien minuten later zit hij op vijfentwintig. Dat varieert van winterkoning, grote lijster, zanglijster, tjiftjaf, pimpelmees, vink, zwartkop, boomklever, boomkruiper en grote bonte specht tot meerkoet, knobbelzwaan, fazant en dodaars.

Al die vijfentwintig soorten samen klinken ongeveer zo: Toewie tsieiss-tsie-tsirrr toewie truuu-truu tjif aak-aak tjef aak juudie juudie jodelo tsieei-oei bèè toewie... Pas een halfuur later zwakt het concert iets af. De zon komt op.

==

07.00 Wie zegt dat de natuur saai is? Ik ben nog altijd niet geïnstalleerd – statief met fototoestel posteren, ieder kwartier afdrukken, thermoskan tevoorschijn halen, kijken met de verrekijker, koffie inschenken, vlinderstoeltjes uitpakken en uitklappen, pen en schrijfblokje paraat houden – en ondertussen volgt de ene prikkel op de andere.

Voor ons een schitterende zonsopgang, vechtende meerkoetjes, nijlganzen, knobbelzwaan, witte kwikstaartjes en kwakende groene en bruine kikkers, boven en naast ons in de houtwal van de bosrand zien we spreeuw, zwartkop, gekraagde roodstaart en fitis, op het zandpad achter ons hipt een roodborstje en in het bos daar weer achter klinkt nog altijd een wat uitgedund zangkoor.

Met boswachter Bernard de Jong van Staatsbosbeheer waren we gisteravond het gebied door gereden. De Jong had laten zien hoe een paar jaar na het herstellen van het oude beekdal nauwelijks nog zichtbaar is dat hier vijf jaar geleden een kanaal liep en akkers bewerkt werden.

Nu kronkelt er kilometers lang heel ondiep water, de oude akkerscheidingen zie je er nog dwars doorheen liggen, waardoor de beekstroom uit plasjes lijkt te bestaan, die weer grenzen aan bos en aan het heidegebied de Hooge Stoep. De boswachter had een paar bosranden in de aanbieding, allemaal waren ze even mooi.

De bosrand waar we nu zitten is perfect. Een mooie, gezellige houtwal met eik, berk, lijsterbes, achter ons loofbos, voor ons een mooi plasje met watervogels en daarachter een coulisselandschap en een andere bosrand. Misschien zien we wel een ree of, met veel geluk, een das. Bernard de Jong had ons bezworen, nee, dat was geen grap, dat hier – net als in Limburg – onlangs een lynx was gesignaleerd.

Ook de telescoop is nu geïnstalleerd. Je doet iets goed of je doet het niet. We noteren: witgatje, zomertaling en watersnip. Jochum zit al op zevenendertig vogelsoorten.

==

08.00 Bosranden zijn populair onder ecologen de laatste jaren. Op randen van gebieden gebeurt van alles, wat biodiversiteit betreft. Maar de overgangen van natuurgebieden zijn in Nederland verre van perfect, want te abrupt, zeggen kenners. De ideale overgang zou in gradaties moeten gaan. Van het hoge loofbos, via de houtwallen en lagere struiken, naar laag, schraal grasland waar mooie, kwetsbare plantjes een kans krijgen. Ideaal voor vlinders, voor insecten, voor vogels.

Wat er dan gebeurt aan zo’n bosrand, dat proberen we vandaag te zien, van voor zonsopgang tot na zonsondergang. Mei zou de ideale maand zijn voor dit project, dan zijn de bosranden op hun best, maar vandaag – 15 april – op de tot nu warmste dag van het jaar is de lente toch ook al flink losgebarsten.

Veel zitten aan de bosrand is er nog niet bij. Want naast, boven en achter ons zijn putters te zien, een kneu en een goudhaantje. En de zwartkop weer, een typisch bosrandvogeltje. En zo blijven we heen en weer lopen.

==

09.00 Een haas! Hij staat rechtop, rechts in het heideachtige veldje tussen ons en het plasje. Niet alleen maar vogels dus.

Ik noteer ook: pitrus, paardenbloem, klaver, pinksterbloem, boterbloem, dotterbloem, struikhei, lisdodde.

De haas is weer weg.

Jochum komt aanzetten met een eikenhouten salontafel. Die had hij toevallig in zijn auto liggen.

Alleen de schemerlamp ontbreekt nog.

Ik schrijf op: twee paarden. Op een veldje aan de overkant.

De eerste wandelaar komt voorbij. Ook haar twee vrolijke honden, moeder en dochter Drentsche patrijs, registreren we.

==

10.00 We schrijven bij: geelgors, roodborsttapuit. Jochum heeft al drieënveertig soorten geteld. Druppelsgewijs komen daar nog soorten bij.

En dan, om 10.14, fladdert, alsof het niets is, het oranjetipje, een prachtig vlindertje met oranje vleugeltopjes, voorbij. Nu de zon warmte begint af te geven, komen nog meer vlinders tevoorschijn. Koolwitje, noteer ik, citroentje en nog een oranjetipje. Een hommel ook.

==

11.00 Jochum begint almaar meer hoog in de lucht te turen. ‘Je zou zeggen dat nu de roofvogels tevoorschijn komen,’ verklaart hij. ‘Vanwege de thermiek.’ Ik leer: roofvogels laten zich meevoeren door opstijgende warme lucht. En verdomd als het niet waar is: de eerste buizerd meldt zich rond halftwaalf. De boerenzwaluw heeft, even eerder, ook al voor opwinding gezorgd.

==

12.00 Roofvogeltijd. We zien haviken, een blauwe kiekendief, nog meer buizerds. Een sperwer duikt een eikenboom in aan de overkant van het water. Over het water scheren witte kwikstaartjes.

Schotse hooglanders komen langzaam, al grazend, het beeld in schuiven. Ze komen uit het noorden, aan het einde van de dag staan ze aan de zuidkant van ons panorama.

Fotograaf Harry Cock arriveert. Hij blijft twee uur hangen, haalt koffie in het dorp, blijft nog wat treuzelen en rukt zich uiteindelijk met moeite los van de bosrand.

Er komt een auto langs, over het zandpad. Het is de postbode.

==

13.00 ‘Ik ben wel weer toe aan een nieuwe soort,’ zegt Jochum. We blijven consumenten, natuurconsumenten in dit geval. En er valt nu al drie kwartier weinig te beleven.

In de verte rijdt een tractor heen en weer over een akker.

==

14.00 Twee overvliegende, snaterende ganzen verstoren de stilte. Dan, net als we aan indutten beginnen te denken: een reebok, in het veld, aan de overkant van het water.

Het wordt nog een mooi palet aan waarnemingen.

‘Nu nog een lynx,’ grappen we.

==

15.00 Jochum heeft een levendbarende hagedis gefotografeerd op de hei, honderd meter verderop. Hij heeft ook een libel gezien, een vuurjuffer. Dat is rijkelijk vroeg in het seizoen.

Dan zien we nog iets vreemds, in het water voor ons. Overal wit-gele bloemetjes die we vanochtend nog niet zagen. Boekje erbij gepakt, Jochum zegt: ‘Het moet een waterranonkel zijn. Een kikkerbeet misschien, maar dat kan niet.’

Een wandelend stel komt voorbij. De vrouw vraagt: ‘Weten jullie wat dat is, in het water? Het moet een waterranonkel zijn, maar het is geen kikkerbeet.’

Vreemde gesprekken. Wel prachtig, die ontluikende waterplantjes.

Dan opeens: een schitterende invasie van ooievaars. Het zijn er vier en ze vliegen ons panoramalandschap binnen alsof ze een ereronde maken, zo glorieus.

==

16.00 Ik dut in, maar word direct gewekt door een vreemd duet tussen meerkoet (voor) en boomklever (achter).

Ik dommel weer in, maar nu doet het geklapper van de opvliegende knobbelzwaan me meteen weer opschrikken.

Boswachter Bernard de Jong en een collega komen gevulde koeken brengen en informeren hoe het gaat. De collega vertelt hoe hij een keer, terwijl hij op de tractor zat, een ree zag jongen. ‘Onvergetelijk.’

Nog een auto op het zandpad. Erop staat: Lekker-thuis.nl. ‘De maaltijdservice,’ weet De Jong. Die gaat naar een collega die in het bos woont.

==

17.00 Kikkerconcertje. Een meneer op een toerfiets stapt af, parkeert in alle rust, loopt naar ons toe en zegt: ‘Alles heeft met alles te maken. In China hadden ze een mussenplaag. Die hebben ze bestreden. Karren vol met dode mussen. Maar toen kregen ze een insectenplaag. Moesten ze mussen invoeren uit Rusland om de insectenplaag te bestrijden. Dan zeg ik: alles heeft met alles te maken. Goedemiddag.’

==

18.00 We inventariseren wat we nog niet hebben gezien en wel hadden verwacht. En wat we nog graag zouden willen zien. Kraanvogel en houtsnip, hoopt Jochum. Vooral de kraanvogel, want de houtsnip heeft hij vanochtend al gehoord. De kraanvogel broedt sinds een paar jaar in Nederland, hier vlakbij. Belangrijk voor vogelaars, die zeldzaamheid. Zelf zou ik net zo blij zijn als ik de goudvink eens van dichtbij zou kunnen zien. En ik had een stille hoop op vos of das. Maar dat gebeurt niet zomaar.

We volgen een haas, die zich in zijn eentje vermaakt in het zonnetje. Hij speelt in het veld aan de overkant. Hij rolt door het gras, gaat rechtop zitten, rolt weer door het gras, lijkt even in te dutten en verdwijnt dan.

==

19.00 Een ree. Ik verwacht nu veel meer leven bij de bosranden aan de overkant. Maar ik zie vooral Vlaamse gaaien op paaltjes. En de Schotse hooglanders natuurlijk.

‘Laat de lynx maar doorkomen,’ zeggen we.

De meligheid slaat toe.

Wel genieten we nog even van de dodaarsjes, voor ons in het water. Mooie, rare fuut.

Op de valreep komt ook de blauwe reiger nog overvliegen. Die hadden we gek genoeg nog niet.

Maar geen kraanvogel.

==

20.00 De zon is al flink gezakt. De grote bonte specht begint achter ons te roffelen. We hopen dat het de opmaat is voor een uitbundig avondconcert. Maar de samenzang komt dit keer niet echt van de grond.

Toch: het is waar, er valt van alles te zien aan een beetje bosrand, alleen al zesenvijftig vogelsoorten hebben we geteld. Enige kanttekening: misschien is alleen een ochtend ook voldoende. Je mist een paar soorten (de ooievaar bijvoorbeeld), maar voor ons, verwende stadsbewoners, is zestien uur langs de bosrand wel lang.

Ik drentel nog wat op en neer op het bospad, in afwachting van de zonsondergang. Opeens: geritsel en krijsende vogeltjes die in paniek op de vlucht slaan.

Even is het stil, maar dan komt de bosmuis tevoorschijn. Een mooi slotakkoord, vind ik; ik heb nog nooit een bosmuis gezien.

Jochum is wat minder enthousiast; hij hoopte op een wezel.

==

20.45 We hebben alles al ingepakt en opgeruimd, in afwachting van de zonsondergang. En nu is het zover.

Nog een laatste blik op het plasje, een glimp van de knobbelzwaan, de Schotse hooglanders aan de overkant. Dan stappen we in de twee auto’s en rijden we in het donker over Drentse binnenweggetjes naar de dichtstbijzijnde eetgelegenheid. Het was een fantastische dag.

Groene glazenmaker

Tijdens het opruimen stuit ik op een oud persbericht. Het betreft een uitnodiging voor het minisymposium ‘groene glazenmaker’. De groene glazenmaker, dat is een bedreigde libellensoort.

Het programma van de dag, aldus de tekst:

==

10.15 Symbolische afsluiting van het beschermingsplan door de heer Krol, gedeputeerde provincie Utrecht.

10.20 Filmbeelden van het leven van een groene glazenmaker met toelichting door de heer Kievit van de provincie Utrecht.

10.30 ‘Zonder krabbenscheer geen groene glazenmakers’, door de heer De Vries van De Vlinderstichting.

11.00 Koffiepauze.

11.15 ‘De griene glêzebiter in Fryslân’, door de heer De Boer van Bureau FaunaX.

12.00 ‘Wat is de rol van een waterschap bij de groene glazenmaker?’, door de heer Twisk van het Hoogheemraadschap...

==

Heel hard om gelachen, vorig jaar juli. Vermoedelijk heb ik het bericht daarom bewaard.