Rando Kim

Jong

Duurt langer dan je denkt

Vertaald door David Orthel

==

==

==

2012
Uitgeverij Atlas Contact
Amsterdam/Amtwerpen

Voor mijn zoon Jun, die binnenkort twintig wordt

==

==

==

==

==

==

==

© 2011 Rando Kim

© Nederlandse vertaling David Orthel

Oorspronkelijke titel Youth, It’s Painful

Oorspronkelijke uitgever Sam & Parker’s

Omslagontwerp Loudmouth

Verzorging e-book Perfect Service

==

ISBN 978 90 450 2220 8 / NUR 320

==

www.atlascontact.nl

==

Deze digitale editie is gemaakt naar de eerste druk, 2012

Als je jong bent, voel je je maar al te vaak:

in de war,

hulpeloos,

onzeker,

alleen,

bang –

dat is wat jong zijn betekent.

Inhoud

Voorwoord

Inleiding

==

Deel 1 Geloof in jezelf

Het is vroeger dan je denkt

Geef gehoor aan je passie

Bloei in je eigen seizoen

Zoek het antwoord bij jezelf

Reken op onverwachte gebeurtenissen

Denk goed na voordat je springt

Investeer in jezelf

Blijf even staan en kijk achterom

Doel, methode en actie

Wie jaloers is, verliest het spel

Een brief voor jou

==

Deel 2 Neem risico’s en grijp kansen

Tegenslag maakt je sterker

Durf los te laten

Kies voor je grote liefde

Heb lief met heel je hart

Geef je over aan je verlangens

Maak fouten en leer ervan

Accepteer je angsten en onzekerheden

Geef niet op als het moeilijk wordt

Een brief aan mezelf

Een brief voor jou

==

Deel 3 Leer, oefen en werk hard

Neem een besluit en hou je eraan

Wees geen eenzame speler

Ga erop uit en zoek een mentor

Haal het beste uit vandaag

Leg jezelf kleine regels op

Oefen elke dag

Een brief voor jou

==

Deel 4 Creëer je eigen toekomst

Leer op eigen benen te staan

Ontdek je talent

Doe veel levenswijsheid en -ervaring op

Zie je studie als een nieuw begin

Maak van jezelf een merk

Investeer in je toekomst

Spring op de trein

Houd je doel voor ogen

Brief aan mezelf

==

Nawoord

Voorwoord

Zo lang geleden dat niemand meer weet wanneer, begonnen oudere generaties voor hun levensonderhoud te vertrouwen op jongere. De jeugd heeft de toekomst. Daarom leven we in een wereld waar het heden wordt gehandhaafd ten koste van de toekomst.

Korea heeft in uiterst korte tijd een indrukwekkende groei doorgemaakt. Sommige mensen vinden het fantastisch dat Korea zo snel is gegroeid, maar ze weten niet dat er achter die groei vele wonden schuilgaan.

De situatie in Korea is nijpend. Voor jongeren zijn steeds minder banen beschikbaar en het misdaadcijfer stijgt. Voor mensen met lage inkomens wordt het leven moeilijker dan ooit, terwijl mensen in de hoogste inkomensgroepen het beter krijgen dan ooit. Onze vertrouwde en gekoesterde waarden vallen plotseling weg en familiebanden zijn niet meer zo warm als vroeger. Het aantal echtscheidingen stijgt en de communicatie tussen ouders en kinderen neemt af. Ooit bestond er tussen de mensen onderling een warm vertrouwen, maar dat is inmiddels verkild of verdwenen. We voelen ons eenzamer dan ooit. De leiders met een visie op de gemeenschap zijn nergens te bekennen en de meeste beroepspolitici maken zich slechts zorgen om het winnen van de volgende verkiezingen. De politiek is veranderd in een bron van wanhoop in plaats van hoop, en die wanhoop wordt alleen maar groter.

De pijn die dat oplevert, raakt jonge mensen het meest, want zij zijn ‘sociale foetussen’ die nog niet helemaal ontwikkeld zijn, zowel in termen van macht als van sociale mobiliteit. Met dit boek wil ik de jeugd van Korea moed inspreken en troosten in hun lijden onder die structurele problemen. Ik wil onze zonen – een van hen is mijn eigen zoon – bemoedigend toespreken als een beschaamd vader die het heden niet langer opoffert aan hun welzijn.

==

Hoe is dat in Nederland? Toch vast wel iets beter dan in Korea?

Nederlanders staan erom bekend praktisch en logisch over dingen na te denken en ze wonen in het land met een van de laagste werkloosheidscijfers van Europa. Op de schaal van gelukkige landen staat Korea steevast laag en Nederland hoog. Ik heb altijd gedacht dat Korea zich niet moest vergelijken met de Verenigde Staten, met hun rijke natuurlijke bronnen en hun enorme grondgebied, maar met Nederland, een klein land dat weinig natuurlijke hulpbronnen heeft maar wel een ijverig en vooruitstrevend volk is.

Ik hoop dat Nederland het geluk van zijn jonge mensen kan bewaren tot ze op een dag het roer overnemen en het land de toekomst in zullen leiden.

Zonder enige twijfel is jong zijn de meest verwarrende fase van je leven, al woon je in de gelukkigste samenleving. Het is een veeleisende periode, want je krijgt te maken met eenzaamheid.

Volwassenen hebben zelden begrip voor de eenzaamheid die jij voelt; ze hebben het te druk met opscheppen over de tijd waarin zijzelf jong waren. In plaats van dat ze je met een vriendelijk woord op je gemak stellen, zullen ze je waarschijnlijk vertellen: ‘Het leven was vroeger veel moeilijker, maar ik heb het overleefd en ben geworden wie ik nu ben, allemaal dankzij mijn eigen wilskracht.’ Ze geven zelfs af op jonge mensen omdat die egoïstisch en verwend zouden zijn.

We leven in een periode waarin de dialoog dood is en mededogen vergaan.

Is dat niet ironisch? Dialoog en mededogen zijn verdwenen in een tijd waarin nieuwe media, zoals smartphones en internet, zich razendsnel ontwikkelen. Vroeger had je geen Facebook en Twitter, vroeger had je alleen maar mensen. Die leefden in grote gezinnen en hadden een overvloed aan vrienden. Ze gaven om elkaar en deelden hun overwinningen en hun nederlagen.

In de moderne maatschappij zijn we allemaal eenzaam. Iedereen is bezig met zijn eigen zaken. Al kan het internet je verhaal met de snelheid van het licht verspreiden, het aantal mensen dat je verhaal kent neemt alleen maar af.

==

Opgroeien betekent leren je in je eentje staande te houden.

Net zoals dit boek in Korea heeft gedaan, wil ik nu ‘luisteren naar’ de verhalen van jonge mensen in Nederland die er alleen voor staan.

Een boek is een middel om je verhalen te vertellen. Ik wil geen hoorcollege geven over de geheimen van succes. Ik wil niet dat je van alles onderstreept en dit als een machine uit je hoofd leert om het examen maar te halen. Liever sta ik als zorgzame mentor voor je klaar. Ik wil je helpen je problemen onder ogen te zien. Ik wil luisteren naar je verhalen. En verder hoop ik dat dit boek een spiegel voor je zal zijn. De spiegel waarover je leest in het sprookje van Sneeuwwitje, de spiegel waaraan je vraagt: ‘Spiegeltje, spiegeltje aan de wand, wie is de mooiste in het land?’ en die je antwoordt: ‘De mooiste in het land ben jij.’ Een spiegel die je zal zeggen dat je nu dan wel een wanhopige periode doormaakt, maar dat er in die ogenschijnlijk onhoudbare toestand ook prachtige mogelijkheden schuilgaan.

Nu is het jouw beurt, lezer, om je verhaal te vertellen en in het boek over jezelf na te denken.

==

Rando Kim

Inleiding

ONTHOUD DAT JE MOOI BENT EN SCHITTEREND

==

‘De jeugd is verspild aan jonge mensen,’ zei de Engelse toneelschrijver George Bernard Shaw, en hij voegde eraan toe: ‘Het is heerlijk om jong te zijn – maar wat een misdaad om zoiets aan kinderen te verspillen.’ Zulke stellingen mogen paradoxaal en scherp klinken, maar volgens mij schieten ze tekort in hun beschrijving van de kostbaarheid van de jeugd. Juist in dit deel van je leven sta je in volle bloei.

Dit is de mooiste periode van je leven. Je hoort oude mensen met een dromerige blik in hun ogen – van spijt of jaloezie, dat is niet helemaal duidelijk – erover fluisteren: ‘Ach, dat was zo’n prachtige tijd!’

Die tijd is prachtig om één enkele reden: onbegrensde mogelijkheden. Je bent als een ruwe diamant waarvan de schittering een onschatbare waarde kan krijgen, afhankelijk van het slijpsel. Op de universiteit mag je jezelf nog gelukkiger prijzen, want daar komen je beste kanten boven, daar polijst je je diamant tot je anderen verblindt met het licht dat je weerkaatst. Op de universiteit kun je zelfs inspiratie opdoen in de roest van de ijzeren poort of het groene gebladerte van de bomen op de campus. Daarom is de universiteit zo heerlijk en is het een goede plek als je jong bent.

Je studietijd kan echter ook een ondraaglijk zware periode zijn. Ouderen zetten jongeren vaak op hun plaats met opmerkingen als: ‘Waar maak jij je druk over?’ Of ze beklagen zich: ‘Voor ons was het véél moeilijker toen we zo oud waren als jij.’ Maar de last die jij op je jonge schouders draagt is zwaarder dan anderen kunnen weten. De meeste studerende vroeg-twintigers ervaren hun studietijd als een wisselvallige periode tussen puberteit (‘Ik ben er bijna maar nog niet helemaal’) en volwassenheid (‘Ik ben verantwoordelijk, maar wil dat niet zijn’). De groeipijnen die je in de aanloop naar de universiteit hebt onderdrukt, doen zich in één klap gelden. Het is ook een periode van disharmonie, omdat jouw passie botst met de verwachtingen van anderen, die zogenaamd beter dan jij weten wie en wat je bent. Hierdoor kan je studietijd tegelijkertijd schitterend én somber zijn.

Sommigen van jullie vinden je jonge jaren een beproeving. Je wilt ze achter de rug hebben en kunt niet wachten tot je je weg mag vervolgen. Je bent zo verwoed op zoek naar houvast dat je al zenuwachtig wordt als je even stilstaat om op adem te komen. Intussen besef je niet dat er oneindig veel mogelijkheden voor je liggen. Dit lijkt misschien een heel donkere periode, maar wat je voor ogen moet houden is dat het ook de meest sprankelende tijd van je leven kan zijn. Opgezweept door stress komen sommigen van jullie in woeste wateren terecht; torenhoge golven van moeilijkheden storten je in een diepe put van zelfmedelijden. Uiteindelijk verspil je de meeste gouden kansen die je jeugd je biedt, terwijl je de dagen die je in deprimerende omstandigheden hebt verluierd later wegrationaliseert als normaal onderdeel van je goeie ouwe studententijd. Misschien gedraag je je zoals het hoort en zie je er ook zo uit, maar ondertussen neem je de ene vreemde beslissing na de andere – vreemd zodra je terugkijkt vanuit het volwassen leven dat je te wachten staat.

==

Ik heb vele jaren doorgebracht in gezelschap van jonge mensen die zich in hun studententijd zenuwachtig en onzeker voelden, en ik heb geprobeerd hun moed in te spreken zodat ze die moeilijke periode konden overbruggen. Soms wilde ik ze wakker schudden en ze met wijze woorden de ogen openen. Ik wilde hen aanmoedigen en prijzen zodat ze het onderste uit de kan zouden halen.

Dit boek is het resultaat van die pogingen. Ik ben hier niet om je van ijdele woorden over positiviteit en hoop te voorzien, om te zeggen: ‘Maak je geen zorgen, alles komt goed’, om je belerend toe te spreken over het belang van een goed cv. In plaats daarvan wil ik je in je ziel raken. Ik wil dat mijn woorden je geest wakker schudden. Ik wil dat je jezelf in een groter geheel ziet als je dag in, dag uit obsessief ronddraaft op zoek naar een baan. Ik wil je opvrolijken en soms op je nummer zetten. Ik wil je troosten als je pijn lijdt tijdens je studie, loopbaan of zelfs in je relatie.

In zekere zin zou je alles wat ik in dit boek heb geschreven kunnen zien als dezelfde oude raad die je al zo vaak hebt gekregen: droom groots, neem verantwoordelijkheid en bouw kennis op.

Ik heb veel jonge mensen ontmoet en persoonlijk, via Twitter, blogs en andere sociale netwerken contact met ze onderhouden, en ik heb onderzoek gedaan onder bijna duizend studenten uit heel Korea, allemaal in de hoop een objectiever beeld te krijgen van jullie problematiek alvorens erop in te gaan.

Sommige persoonlijke verhalen zullen misschien misleidend overkomen en om eerlijk te zijn brengen ze me soms in verlegenheid, maar ik heb geprobeerd mijn ziel bloot te leggen en oprecht de ervaringen uit mijn eigen jeugd te delen. Ik wil geen afstandelijke docent zijn; ik wil verhalen vertellen die ik altijd al heb willen vertellen – als een betrokken leraar of oudere man die al wat langer op aarde rondloopt, en als vader van twee lieve kinderen.

Dat is de reden waarom ik dit boek heb geschreven, hoe moeilijk het ook was. Ik had dit niet gekund als ik geen baan had gehad waarin ik elke dag contact met jongeren onderhield of als ik niet had meegevoeld met hun pijn en hun problemen.

==

Dit boek is bedoeld voor alle twintigers, maar sommige gedeelten gaan specifiek over de studententijd. Ik hoop dat iedereen begrijpt waarom. Als je niet op de universiteit zit terwijl je zo’n deel leest, vat mijn woorden dan alsjeblieft op als goede raad voor zover ze op jou van toepassing zijn.

Ik zou graag zien dat je wat minder voorzichtig werd dan gewoonlijk. In plaats van een slimme handelaar die recht op een procentje winst af gaat, wil ik dat je een dwaze investeerder wordt die geduldig wacht op alle mogelijkheden die nog in het verschiet liggen. In plaats van een sprinter die uit alle macht naar de finish holt maar halverwege uitgeput onderuitgaat, wil ik dat je een dappere ontdekkingsreiziger wordt die één stap tegelijk zet, alleen gericht op de verre bestemming van je eigen keuze.

Begin nu aan je dwaze reis. Als je in mijn boek ook maar een klein beetje inspiratie vindt, is mijn taak al volbracht.

Deel 1
Geloof in jezelf

Het is vroeger dan je denkt

Op mijn bureau staat een klok. Die staat stil, maar kapot is hij niet. Ik heb de batterijen er expres uit gehaald en ieder jaar op mijn verjaardag draai ik de grote wijzer achttien minuten verder.

==

Onlangs kwam een jonge man bij me langs – laten we hem Kim noemen. Hij stortte zijn hart bij me uit en zei dat hij binnenkort dertig werd, maar niets van betekenis had bereikt en zelfs geen toekomstplannen had. Keer op keer vertelde hij me dat hij bijna gek werd van frustratie.

Voor je het weet ben je dertig.

==

Veel jongeren schrikken zich dood van de snelheid waarmee de tijd voorbijvliegt en velen van hen zijn bij lange na nog geen dertig. Tweedejaarsstudenten betreuren het dat hun eerste jaar al voorbij is voor ze het weten en derdejaars beklagen zich erover dat ze al bijna afstuderen. Als je jong bent zonder uitzicht op een baan na je studie, kan elke volgende dag je vervullen met verstikkende angst en frustratie. Je vraagt je af of alle problemen opgelost zullen worden als je na je afstuderen de eerste succesvolle stap in de echte wereld hebt gezet. Probeer op die vraag niet te snel een antwoord te vinden. Als je steeds maar denkt: kon ik maar een rustige plek voor mezelf vinden, of: kon ik maar iets bereiken, dan ben je waarschijnlijk zo’n jongere die de dag van morgen met angst tegemoet ziet, zelfs al lees je dit vandaag.

‘Hoe is het mogelijk dat ik op die leeftijd nog niets heb bereikt?’

==

Hoeveel jaren van je leven denk je dat er al voorbij zijn? Klinkt die vraag absurd? Laat ik hem dan anders stellen. Stel je voor dat je leven – van geboorte tot dood – vierentwintig uur duurt. Waar denk je dat de wijzers van je levensklok nu staan? Op het heetst van de dag? Als je net van de universiteit komt, kan het dan een uur of één, twee in de middag zijn, de tijd waarop de meeste mensen geluncht hebben en weer aan het werk gaan? We kunnen ernaar raden, óf we kunnen een rekenmachine gebruiken om het goede antwoord te vinden. Laten we de precieze tijd op de levensklok vinden voor iemand van vierentwintig die pas van de universiteit komt. Als de levensverwachting van een gemiddelde persoon ongeveer tachtig jaar is, hoe laat is het dan op de levensklok van een vierentwintigjarige? Dan is het 7.12 uur ’s morgens.

Twaalf over zeven in de morgen. Is dat vroeg voor jouw doen? Op dat tijdstip zijn de meeste mensen nog maar net wakker en bereiden ze zich voor op de dag. Als je geen ochtendmens bent, lig je misschien nog in bed.

Echt waar.

Als je op je vierentwintigste bent afgestudeerd, is het pas 7.12 uur ’s morgens.

Als docent die veel jongeren volwassen heeft zien worden, vind ik dat tijdstip, twaalf over zeven ’s morgens, van grote betekenis. Iemand van vierentwintig – die de reis van zijn puberteit heeft volbracht en nu over een drempel moet waarna hij (of zij) als volwassene deelneemt aan de maatschappij – staat bijna precies op die tijd van de dag waarop de meeste mensen zich gereedmaken om aan het werk te gaan en het huis uit te gaan.

Echt waar.

==

Goed, maar hoe zit het met iemand van zestig die met pensioen gaat of al is? Voor hem of haar is het zes uur ’s avonds, het tijdstip waarop de meeste mensen ophouden met werken, weggaan van kantoor en naar huis gaan om de avond met hun gezin door te brengen. Vind je dat niet ongelooflijk? Daarom vind ik het zo leuk om een leven van 80 jaar te vergelijken met de 24 uren van een klok.

Het is makkelijk om uit te rekenen hoe laat het is op jouw levensklok. In 24 uur gaan 1440 minuten en als je de minuten deelt door 80 – het aantal jaren dat je verwacht te zullen leven – kom je uit op 18 minuten per jaar. Weet je eenmaal dat één jaar gelijk staat aan 18 minuten en 10 jaar aan 3 uur, dan kun je precies uitrekenen hoe laat het op je levensklok is. Volgens deze methode is 20 jaar gelijk aan 6 uren en 29 jaar is 8.42 uur in de morgen, ervan uitgaand dat je gemiddeld ongeveer 80 jaar oud wordt. Als de levensverwachting blijft toenemen, zul je meer jaren over de 24 uren van je levensklok kunnen verdelen.

==

Tijdens mijn afstuderen kwam ik op een feestje een alumnus van over de zestig tegen. Vroeger was hij leraar geweest, maar toen de minister van Onderwijs een plotselinge wijziging in het pensioneringsbeleid doorvoerde, werd hij gedwongen met pensioen te gaan op een compleet onverwacht moment.

In het begin was hij woedend geweest om wat de minister hem had aangedaan, maar nu, zei hij, was hij hem in feite dankbaar. Hij had na zijn pensionering ontdekt dat er een volkomen nieuwe, vrolijke wereld voor hem openlag en hij was de minister dankbaar dat hij die ontdekking mogelijk had gemaakt, twee jaar eerder dan verwacht. Ik schrok. Maar hij had gelijk. Er ligt een ongelooflijke, nieuwe wereld op ons te wachten, zelfs na zes uur ’s avonds nog, wanneer de schemering in ons leven invalt.

De meeste mensen reageren geschrokken op de levensklok, omdat ze veel meer tijd hebben dan ze dachten. Toen ik een schoolvriend die onlangs vijftig werd vertelde dat het op zijn klok pas drie uur ’s middags was, telde hij het na op zijn vingers en riep uit: ‘Dat meen je niet!’

Als ik met jonge studenten van vierentwintig, op het punt van afstuderen, over de levensklok praat, zeggen de meesten: ‘Pas twaalf over zeven? Ik dacht dat ik al een half leven achter me had!’ Dat klopt ook. Maar er staat nog een heleboel te gebeuren. Je hele dag is niet verpest omdat je om zeven uur ’s morgens een beetje werd opgehouden.

==

Volgens de wijzers van de klok op mijn bureau is het 14.24 uur. Op mijn achtenveertigste heb ik nog tijd om te reizen voor het 14.30 uur is. Als ik me terneergeslagen voel, als ik denk dat ik bijna vijftig ben en al die jaren niets heb bereikt, kijk ik naar de levensklok op mijn bureau en zie ik dat ik nog bijna een hele dag voor me heb. Benjamin Button drukt het mooi uit in de film The Curious Case of Benjamin Button, waarin hij zijn dochter een brief schrijft: ‘Het is nooit te laat of, in mijn geval, te vroeg om te zijn wie je maar wilt zijn.’

==

==

Geef gehoor aan je passie

==

– Je zult kiezen voor iemand die je minder betaalt.

– Je zult niet kiezen voor iemand die jij wilt, maar voor iemand die jou wil.

– Je zult kiezen voor de baan met weinig promotiekansen.

– Je zult niet kiezen voor iemand die je alles biedt waarop je maar kunt hopen; kies voor iemand die van je eist dat je vanaf nul begint.

– Je zult niet kiezen voor datgene waar iedereen voor staat te dringen. Kies voor een weg die nog niemand heeft betreden.

– Je zult kiezen voor iemand die je geen toekomst lijkt te bieden.

– Je zult kiezen voor iemand die geen respect van de maatschappij hoeft te verwachten.

– Je zult niet kiezen voor het middelpunt, maar voor de rand.

– Je zult zonder aarzeling kiezen voor iemand die je ouders, je vrouw of je partner verafschuwen.

– Je zult een pad kiezen waar aan het einde een guillotine wacht, geen lauwerkrans.

==

Dit zijn de ‘tien geboden’ voor leerlingen aan de middelbare school in Geochang in de provincie Gyeongnam; die dienen ze in acht te nemen bij het kiezen van een loopbaan. De lijst is zo beroemd dat de frase ‘Tien geboden van de middelbare school in Geochang’ op Koreaanse zoekmachines automatisch wordt aangevuld. Als ik die lijst zie, krijg ik kippenvel van genoegen. En ik vraag me af: heb ik ooit een van mijn studenten iets geadviseerd wat ook maar voor een tiende deel zo waardevol is?

==

Een tijdje geleden kwam Kim me opzoeken. Hij is ongeveer een jaar geleden afgestudeerd en heeft aan verschillende universiteiten in deeltijd lesgegeven. Een groot bedrijf, dat bekendstaat om zijn hoge salarissen en goede bedrijfscultuur, had hem een baan in hun onderzoekscentrum aangeboden. Kim wist niet wat hij moest doen. Eigenlijk wilde hij eerst promoveren, zei hij, maar al zijn kennissen adviseerden hem het tegenovergestelde. Allemaal zeiden ze dat hij het aanbod moest aannemen.

Nu is het werk van een deeltijddocent in Korea een van de slechtst betaalde banen die er zijn – zo slecht dat een paar deeltijddocenten zelfmoord pleegden omdat ze het niet langer uithielden. Ik heb het zelf ongeveer twee jaar gedaan en ben me zeer bewust van de realiteit. Als je drie vakken per semester geeft, krijg je daar maar zo’n duizend dollar per maand voor. In de vakantie krijg je zelfs helemaal niet betaald. Natuurlijk ben je niet verzekerd en moet je allerlei academische klusjes opknappen als docenten en faculteiten daarom vragen. Het schijnt dat de situatie inmiddels is verbeterd en dat jonge, pas afgestudeerde knappe koppen nu beter worden behandeld, maar als je in aanmerking neemt hoeveel geld en tijd je in je promotie moet investeren, is het nog steeds verre van rechtvaardig.

Wat deeltijddocenten echter meer verontrust dan de slechte salarissen en dito arbeidsomstandigheden – of zelfs uitbuiting – is de kleine kans op promotie. Arts-assistenten in ziekenhuizen en advocaten in opleiding worden even slecht betaald en werken onder even slechte omstandigheden, maar bijna niemand ziet hen als deel van dezelfde sociale laag als deeltijddocenten. Omdat zij erop mogen rekenen dat ze later zelf arts of advocaat worden, kunnen ze de tijdelijke ontbering verdragen. Zolang de mogelijkheid er is om je droom te verwezenlijken, is geen last te zwaar om te dragen.

Wat deeltijddocenten betreft ligt dat anders. Er is maar een beperkt aantal promotieplaatsen; velen zullen moeten wachten op een vacature op hun vakgebied, en als die ontstaat is de concurrentie hevig. De werkelijkheid is voor hen te grijs om troost te kunnen vinden in opbeurende praatjes, zoals: ‘Ik weet dat het moeilijk is, maar jouw tijd komt nog wel. Wees geduldig.’

Omdat ik die werkelijkheid goed kende, kon ik Kim niet recht voor z’n raap zeggen dat hij het aanbod van dat grote bedrijf moest afwijzen – een kans waarvoor veel mensen een moord zouden doen. Toch moest ik hem op de een of andere manier eerlijk zeggen wat ik vond. Dus zei ik: ‘Het hangt ervan af hoe diep je verlangen is om te promoveren. Je weet dat niemand je met zekerheid kan zeggen wanneer er weer een baan vrijkomt die bij je vakgebied past, en het kan zijn dat je nog heel lang op een kleine kans zult moeten wachten. Maar als je verlangen om te promoveren daarvoor sterk genoeg is, en als je er zeker van bent, kun je het aanbod nu dan niet afwijzen en nog een tijdje wachten?’

Hij beet zachtjes op zijn lip, zei toen dat hij er nog een paar dagen over zou nadenken en ging weg. Maar hij kwam de volgende dag al terug en zei: ‘Ik heb het bedrijf laten weten dat ik hun aanbod afsla. Ik heb besloten om vol te houden en te wachten, om te bereiken waaraan ik zo lang heb gewerkt.’

Veel mensen vonden dat een idioot besluit.

Het zou een garantie zijn geweest voor een veelbelovende carrière. Voor iedereen zou het de meest logische beslissing zijn geweest om het aanbod aan te nemen, een vaste baan te krijgen en een carrière op te bouwen – en intussen te wachten op een gelegenheid om te promoveren, als je dat zo graag wilde.

Maar ik weet evengoed als Kim dat als je eenmaal bij een bedrijf werkt je zelden de tijd krijgt om onderzoekspapers te schrijven en dat het bijna onmogelijk is ervaring op te doen in lesgeven. Je kansen om doctor te worden nemen geleidelijk af tot nul. Velen gingen hem voor – ze accepteerden een baan bij een bedrijf en uiteindelijk ging de droom dat ze ooit zouden promoveren in rook op.

Zelfs als je het tegen alle verwachtingen in volhoudt, is dat geen garantie voor succes. Kim en ik hebben hetzelfde buitenissige vakgebied bestudeerd, waar weinig belangstelling voor was en dus ook minder banen in waren. Alles bij elkaar hield hij vol zonder dat hij mocht hopen op iets wat binnen afzienbare tijd – ‘wellicht over een jaar’ – kon gebeuren.

Overigens is het werk van een hoogleraar ook weer niet zó belangwekkend. Zeker, het biedt een aantal voordelen, maar als loopbaan is het niet meer zo aantrekkelijk als vroeger. Als je bij een grote onderneming een baan kunt krijgen waarbij je jezelf kunt zijn, waarin je je ei kwijt kunt en promotie kunt maken in een leidinggevende functie, zal dat veel meer succes opleveren.

Als hij een beetje bij zinnen was geweest, had hij het aanbod dus aangenomen. Maar hij nam een idioot besluit.

Hij nam een besluit om één enkele reden: zijn passie voor lesgeven aan de universiteit. Hij was zich ervan bewust dat het in werkelijkheid niet echt aantrekkelijk was om hoogleraar te zijn, want hij had als student jarenlang hoogleraren geassisteerd. Hij was zich er meer van bewust dan de meeste andere mensen. Maar hij was zich ook bewust van iets anders: het plezier dat het delen van kennis met studenten in een klaslokaal opleverde. Dáárom nam hij een idioot besluit.

De kracht van passie mag nooit worden onderschat. Dat is de kracht die je door het leven leidt, waaraan je je eigenwaarde en voldoening ontleent, meer dan aan het oordeel van anderen. Heel veel mensen hebben een idioot besluit genomen en een lang, smal en moeilijk pad gekozen – tot ze op een dag zagen dat ze midden in een leven stonden waarvan niemand ooit zou hebben gedacht dat zij het zouden leiden. Je kunt allerlei logische en goede besluiten nemen, maar die leiden niet altijd tot het gewenste resultaat. Het verschil zit hem uiteindelijk in de kracht van de passie.

==

Toen ik nog op de universiteit zat, merkte ik onder eerstejaarsstudenten een zekere tendens op in hun studierichting- en toekomstige carrièrekeuze. Als een film of toneelstuk over een piloot een enorme hit blijkt, zie je een opleving in het aantal studenten dat kiest voor een studie en carrière in de vliegtuigbouw, en als een film of tv-serie over een kok veel succes heeft, komen er opeens veel studenten op culinaire richtingen af. Begrijp me niet verkeerd: dat zijn prima vakken. Het baart me wel zorgen dat studenten hun carrière kiezen op grond van het succes van iets wat in werkelijkheid met fictie is verweven – en soms geheel verzonnen is.

Er is een vergelijkbare trend zichtbaar onder studenten die al ingeschreven zijn. In de tweede helft van de jaren negentig van de vorige eeuw waren er een heleboel Koreaanse studenten die in Amerika rechten wilden studeren. Later verschoof die keuze naar het AICPA (American Institute of Certified Public Accountants), en nog later bleef men liever in Korea. Opleidingen in de natuurkunde, tandheelkunde en medisch-wetenschappelijke opleidingen zijn nog steeds verreweg de populairste vakken; bij de alfa-opleidingen is dat rechten.

Ik wil het vak van dokter en advocaat niet onderschatten. Het is mijn bedoeling de aandacht te vestigen op de leegte waarin je waarschijnlijk terecht zult komen als je een loopbaan kiest die niet op hartstocht is gebaseerd maar op status, of op de stabiliteit van je inkomen en de belofte van een goed salaris.

Je leven zou moeten worden voortgestuwd door de toekomst, door je dromen en je hartstocht. Het woord ‘passie’ stamt van het Latijnse woord passio, dat ‘lijden’ betekent. En zo is het. ‘Passie’ is een ander woord voor ‘afzien’. Als je de zoete vruchten die je nu verleiden laat liggen om je droom waar te maken, begint het lijden.

Steve Jobs, de CEO van Apple die een astronomische hoeveelheid aandelen aan zijn personeel gaf en zelf één dollar per jaar vroeg, zei dat hij niet vanwege het geld zo gepassioneerd werkte. Hij zei dat het geld vanzelf kwam als hij werkte met passie. Als grootaandeelhouder van Apple was hij natuurlijk een van de rijkste mensen ter wereld. Hij had gelijk, maar toch zien veel mensen het oorzakelijk verband tussen geld en passie niet.

Ik weet niet zeker of Kim de tien geboden van de middelbare school van Geochang kende, maar hij volgde ze met heel zijn hart. Ik hoop dat zijn droom eerder uitkomt dan hij verwacht. Hij heeft absoluut een idioot besluit genomen. Maar juist dankzij de dwaasheid van zijn besluit zal hij zijn droom eerder verwezenlijken.

==

==

Bloei in je eigen seizoen

==

Een van de grootste genoegens van het hoogleraarschap is de wisseling van de seizoenen die je op de campus kunt waarnemen. Als mijn studenten na hun afstuderen de campus bezoeken, roepen ze allemaal: ‘Het is me nooit opgevallen hoe mooi het hier is!’ Want op de campus staan niet alleen prachtige gebouwen van marmer en glas, je vindt er ook schitterende natuur.

De universiteit waaraan ik lesgeef is gebouwd op een voormalig golfterrein aan de voet van een berg en staat bekend om haar bijzondere landschapsarchitectuur. Heel bijzonder is de veelheid aan bloemen die er bloeien, de ene soort na de andere, het hele jaar door.

De eerste bloem die in de vroege lente ontluikt wanneer de school de eerstejaars verwelkomt is de abrikozenbloesem. Tegen de tijd dat het semester begint en de eerstejaars over de campus stromen en de weg vragen, zie je forsythia’s, azalea’s en magnolia’s bloeien en kleur geven aan het universiteitsterrein.

Halverwege het jaar komen de kersenbloesems. Ze barsten allemaal tegelijk open, wat er prachtig uitziet, en al snel waaien ze als een regen van bloemblaadjes weg op de wind, tot grote ergernis van de studenten die zitten te blokken voor hun examens. Dan komt het mooiste seizoen, de meimaand, wanneer de rozen bloeien. Op de traditionele ‘coming of age day’ veranderen de klaslokalen in broeikassen vol boeketten en manden vol rozen. Mei is ook de tijd van de anjers, die de studenten op Moederdag en Lerarendag schenken aan hun ouders en leraren.

==

In de zomervakantie zie ik in alle hoekjes van de campus winde en zonnebloemen. Als ik bij de achteringang van de campus cosmea’s zie bloeien, realiseer ik me dat de herfst voor de deur staat. Aan het begin van het najaarssemester ben ik nog wel eens in de war met het voorjaarssemester; maar zodra ik de chrysanten op mijn bureau zie staan, weet ik weer dat het herfst is. Als de chrysanten eenmaal zijn uitgebloeid, zie je op de campus verder geen bloemen meer. Maar op het nieuws kun je horen dat in het zuiden de camelia’s bloeien.

Abrikozenbloesem, kersenbloesem, zonnebloemen, chrysanten, camelia’s... Ik heb al die bloemen opgesomd omdat ik je wilde vragen: welke van al die bloemen denk je dat de beste is?

Ja, je hebt het goed gelezen: ik vroeg je niet welke je de mooiste vindt, ik vroeg welke volgens jou de béste is.

Is-ie nou helemaal gek geworden? Bloemen komen en gaan in hun eigen seizoen en ze zijn allemaal mooi op hun eigen manier. Hoe kan de ene bloem nou beter zijn dan de andere of zelfs de beste? Wat mankeert er aan die man?

Als dat je eerste gedachte was, heb je de vraag uitstekend begrepen. Er bestaat ook geen bloem die de beste is. Elke bloem is goed op zijn eigen manier. Elke bloem heeft zijn eigen redenen om op een bepaald tijdstip te bloeien.

Het probleem is dat we wel logisch en rationeel over bloemen kunnen denken, maar niet over ons eigen leven. De meesten willen graag de eerste zijn die in bloei staat, net als de abrikozen die eerder bloeien dan alle anderen.

Als het om ons leven gaat, lijden we allemaal aan een ernstige vorm van bijziendheid. We kijken niet verder dan het hier en nu. Daarom kunnen we het seizoen van de chrysanten niet zien aankomen en merken we niet hoe fantastisch veel kleur ze geven aan de late herfst. Iedereen wil de abrikozenbloesem wezen, die in de vroege lente bloeit, wanneer de meeste andere bloemen nog niet ontwaakt zijn uit hun winterslaap.

Maar is de abrikozenbloesem alleen maar de beste van allemaal omdat hij eerder bloeit dan de andere? Of mooier?

Nee.

In mei, als alle abrikozenbloesem is verdwenen, beginnen prachtige rozen te bloeien. Stel dat die rozen ongeduldig worden en eerder bloeien, bijvoorbeeld in maart? Dan lopen ze grote kans het loodje te leggen in de kilte van de morgendauw.

Alle bloemen – forsythia’s, camelia’s enzovoort – bloeien in hun eigen seizoen. Ze weten heel goed in welk seizoen ze bloeien, anders dan de meeste mensen, die er vooral op gespitst zijn eerder te bloeien dan de rest.