Grace

Een memoir

Van de creative director van Vogue

Grace Coddington
met Michael Roberts

GRACE

EEN MEMOIR

Vertaald door Gerda Baardman en Bart Gravendaal

Uitgeverij Atlas Contact
Amsterdam/Antwerpen

© 2012 Grace Coddington

© 2012 Nederlandse vertaling Gerda Baardman en Bart Gravendaal

Oorspronkelijke titel Grace, A Memoir

Omslagontwerp Grace Coddington en Marry van Baar

Omslagbeeld Norman Parkinson © Norman Parkinson Ltd / Courtesy Norman Parkinson

Illustraties binnenwerk Grace Coddington

E-book Elgraphic bv, Schiedam

NUR 450/452

ISBN 978 90 450 2254 3

Deze digitale editie is gemaakt naar de 2e druk 2013 met ISBN 978 90 204 1241 3

www.atlascontact.nl

Voor Henri

INHOUD

INLEIDING

I

OVER OPGROEIEN

II

OVER HET MODELLENBESTAAN

III

OVER HET LEVEN IN DE BEAU MONDE

IV

OVER DE ENGELSE VOGUE

V

OVER FOTO’S MAKEN

VI

OVER BEGIN EN EINDE

VII

OVER HET UITGAANSLEVEN

VIII

GRACE IN ALLE STATEN

IX

OVER BRUCE

X

OVER DIDIER

XI

OVER CALVINISME

XII

OVER DE AMERIKAANSE VOGUE

XIII

OVER HET GROTERE GEHEEL

XIV

OVER ANNA

XV

OVER DOORZETTEN

XVI

OVER LIZ

XVII

OVER SCHOONHEID

XVIII

OVER KATTEN

XIX

OVER TOEN EN NU

EEN SELECTIE

INFORMATIE

DANKWOORD

MEDEWERKERS

GALERIJ

Toekomstig model met bolle wangetjes – vier of vijf jaar

Het eerste van vele kapsels, 1954 of daaromtrent

Mijn eerste presentatiekaart, 1959: de foto die Vogue zo leuk vond

De beroemde Five Point Cut van Vidal Sassoon. Foto: David Montgomery, 1964

Mijn hot and happening make-up. Foto: Jeanloup Sieff, 1966

Als gastmodel bij een YSL-show, nachtclub Maunkberry’s, Londen. Foto: Anthony Crickmay, 1970

Bij een op Edward Weston geïnspireerde shoot, Bellport, Long Island. Foto: Bruce Weber, 1982

Bijeenkomst van fotografen ter gelegenheid van mijn boek Grace: Thirty Years of Fashion at Vogue. V.l.n.r.: Mario Testino, Sheila Metzner (liggend), Ellen von Unwerth, Steven Klein, Annie Leibovitz, Alex Chatelain, Herb Ritts (zittend), Bruce Weber, Craig McDean (op de muur), Arthur Elgort, ik, David Bailey, Peter Lindbergh. Foto: Annie Leibovitz, 2002

Op mijn allerdunst. Portret met geleende kat voor de Italiaanse Vogue. Foto: Steven Meisel, 1992

Blik op de toekomst. Foto: Willie Christie, 1974

Met Didier op een feest bij Vogue, Openbare Bibliotheek, New York. Foto: Marina Schiano, 1992

INLEIDING

Waarin
onze heldin
roem vergaart
in een film, maar
net als
Greta Garbo
alleen maar
met rust gelaten
wil worden.

De eerste keer dat ik over de film The September Issue hoorde, het enige waar sommigen me misschien van kennen, was toen Anna Wintour me bij Vogue op haar kamer liet komen en terloops meedeelde: ‘O ja, ik heb een filmploeg toestemming gegeven een documentaire over ons te maken.’ Eigenlijk had de film alleen zullen gaan over het organiseren van het bal in het Costume Institute van het Metropolitan Museum of Art, maar er kwam steeds meer bij. Nu zouden zelfs alle discussies, vergaderingen, ruzies en frustraties worden gefilmd die het belangrijkste nummer van het jaar met zich meebrengt. Ze zouden bij ons op kantoor komen en ook onze fotoshoots bijwonen. Dat was wel het laatste waar ik op zat te wachten. Als creative director van het tijdschrift heb ik enorm veel aan mijn hoofd. Het is al lastig genoeg om een ingewikkelde fotosessie te organiseren zonder dat er pottenkijkers bij zijn! ‘Denk maar niet dat ik daaraan meewerk,’ zei ik, maar ik merkte dat Anna’s blik glazig werd en dat ze langs mij heen uit het raam keek. Dat is haar manier om mensen te negeren als ze iets zeggen wat zij niet wil horen.

Ik gruwde natuurlijk van het hele opdringerige idee, want ik vind dat mensen zich op hun werk horen te concentreren en niet bezig moeten zijn met ‘ik wil beroemd worden’ en al die modieuze onzin. Later kwam ik erachter dat het de filmmakers bijna een jaar heeft gekost om Anna over te halen. Ze heeft waarschijnlijk uiteindelijk toegestemd omdat ze wilde laten zien dat de redactie van Vogue niet alleen maar bestaat uit een stelletje brallende leeghoofden. We hadden allemaal inmiddels genoeg van The Devil Wears Prada, waarin mode als iets volslagen belachelijks wordt afgeschilderd.

Tijdens het filmen werd ik steeds weer benaderd door de cameramensen, die erop vertrouwden dat ze me wel konden overreden. Hoewel ze hadden gehoord dat ik lastig kon zijn (ze wisten dat ik nooit interviews gaf), bleven ze maar bij me aankloppen met het verzoek of ik wilde meewerken. Hoe vriendelijk ze ook waren, ik zei dat ik geen interesse had en dat ik ze niet in mijn buurt wilde omdat dat te veel afleidde. Ik vind het erg onaangenaam als mensen me observeren; dan krijg ik zin om ze als vliegen van me af te slaan.

De deur van mijn kamer bleef stevig gesloten. Ik was onbeschoft tegen de regisseur, R.J. Cutler, en zes maanden lang slaagde ik erin de filmmensen op afstand te houden als ze een camera op me wilden richten. Dan stonden ze weer te filmen tussen de kledingrekken in de gang waar mijn kamer aan ligt en hoorde ik mensen dingen zeggen als ‘O, wat een schitterende rode jurk,’ of ‘O ja, dat zal Anna zeker mooi vinden’ – het soort oppervlakkige kletskoek dat mensen uitkramen als er een camera in de buurt is. Toen volgde de filmploeg ons naar de presentaties van de nieuwe collecties in Parijs. Dat was helemáál een nachtmerrie. Ze liepen voortdurend in de weg of duwden ons bruut opzij om Anna in beeld te krijgen. Tijdens de show bij Dior trapte Bob, de cameraman, op mijn tenen toen hij haar achteruitlopend filmde. Dat was de druppel. Ik ontplofte. ‘Ik werk toevallig ook bij Vogue, hoor!’ tierde ik. Ze waren erop gebrand alles van Anna vast te leggen: hoe ze op de eerste rij zat, hoe ze naar de show keek, hoe ze op de show reageerde. Het was allemaal zo overdreven. Ik zag dat ze zelfs een microfoontje droeg, wat natuurlijk ook weer een belemmering was, want nu praatte ze alleen nog maar in bedekte termen tegen me.

Uiteindelijk dacht ik: dan doen we het maar zo. Anna had me overigens nog een laatste keer op haar kamer ontboden en gezegd: ‘Ze komen je fotoshoot filmen. Ze gaan je doorloop filmen en deze keer kun je er niet onderuit. Geen discussie mogelijk.’ Ik zat er dus aan vast. ‘Maar als ik aan die film moet meewerken, krijg je dingen te horen die je niet zullen bevallen,’ waarschuwde ik. ‘Ik kan niet doen alsof. Ik ben dan zo met de shoot bezig dat ik er waarschijnlijk van alles uitflap.’ (Stiekem dacht ik dat ze het er toch wel uit zouden knippen als ik iets zei wat niet door de beugel kon – daarom loop ik de hele film aan een stuk door als een ketter te vloeken.) Er zijn wel meer documentaires over de modewereld gemaakt waarvoor ik gefilmd ben, maar mijn bijdrage werd er uiteindelijk altijd uitgeknipt.

Toen ik de definitieve versie voor het eerst zag, schrok ik me kapot. Er zat véél te veel van mij in. Later zei iemand van de crew dat de heftige dynamiek tussen Anna en mij de film juist sterk maakte. Er waren twee voorvertoningen bij Vogue. Ik denk dat Anna niet wilde kijken met ons erbij. Ik ging naar de eerste vertoning met de mensen van de modeafdeling, zij ging naar de tweede met de schrijvers, de intellectuelen, aan wier mening ze waarschijnlijk meer waarde hechtte. We kregen het benauwd als we ons probeerden te herinneren wat er allemaal gezegd was in al die maanden dat er gefilmd werd, want de montage had bijna een jaar geduurd en al die tijd hadden we er niets van gezien.

Nu kan ik wel om het eindresultaat lachen. Ik had inderdaad geen blad voor de mond genomen. Toch kom ik er veel te veel in voor. Anna heeft me nooit verteld wat ze van de uiteindelijke versie vond. Nooit. Ik weet wel dat ze niet ontevreden, maar ook niet helemaal tevreden was. Ze zei alleen: ‘Laat Grace de pers maar te woord staan’ en ging vervolgens over tot de orde van de dag. Maar ze is wel naar de eerste belangrijke vertoning op het Sundance Film Festival geweest en heeft op het podium gestaan tijdens het vragenrondje, roerloos en ondoorgrondelijk met een donkere zonnebril op en een flesje water in de hand, terwijl vooral R.J. aan het woord was.

Na een vertoning in Savannah – de eerste keer dat ik erin had toegestemd iets aan publiciteit te doen –, waar ik samen met André Leon Talley was, redacteur at large bij Vogue, was er een uitgebreid vragenrondje met een zaal vol journalisten die almaar zeiden dat ik zo geweldig was. Daar zou ik best aan kunnen wennen. (Grapje, maar het was niet onaangenaam.) Het publiek wilde vooral alles over Anna weten. (Ze willen altijd alles over Anna weten.) André was briljant. Hij weet als geen ander de angel uit een pijnlijk moment te halen. Steeds als zij ter sprake kwam, veranderde hij van onderwerp door over Michelle Obama of Diana Vreeland te beginnen.

Het verbaast me altijd dat mensen die de film hebben gezien zo positief op me reageren. Misschien omdat ik op het witte doek emotioneel overkom. Ik maak kennelijk een idealistische indruk, in tegenstelling tot Anna, die van nature veel vastberadener, kalmer en beheerster is. Misschien komt het doordat het lijkt alsof ik veel te hard moet werken. Of misschien zijn ze gevoelig voor ogenschijnlijke spontaniteit. Of voor mensen die de baas durven tegen te spreken, zoals niemand anders bij het tijdschrift doet, maar ik wel, en waarschijnlijk niet voor het laatst.

Tijdens de premièreweken van de film werd ik door Jay Fielden, de toenmalige hoofdredacteur van Men’s Vogue, gevraagd een praatje te houden in de openbare bibliotheek in New York. Dat was een zenuwslopende toestand, want vanuit een ooghoek zag ik Anna en S.I. Newhouse, de eigenaar van Condé Nast, in het publiek zitten. Maar na een tijdje werden de vraaggesprekken steeds makkelijker. Ik kreeg de slag te pakken: je blijft tot het laatste moment in het donker staan wachten, dan maak je je spectaculaire entree en kijkt de vraagsteller recht in de ogen. En op een dag besefte ik dat ik op de een of andere manier behoorlijk herkenbaar was geworden. Regelmatig stonden er groepjes mensen voor mijn flat in Chelsea, New York: modefreaks, homo’s, hetero’s, jongeren, ouderen, van alles door elkaar. Een dwarsdoorsnede van de buurt, die vanaf de overkant van de straat naar me riepen – maar altijd op een leuke manier. Ik voelde me net The Beatles. Eigenlijk had ik het nog leuker dan The Beatles, want de menigte die hen in de begintijd van hun roem achtervolgde, werd wel eens gewelddadig. Al word ik wel op straat herkend. Ik kwam aan voor een openbaar interview in mijn buurtbioscoop, precies op het moment dat het publiek van een eerdere voorstelling vertrok. Toen ik de hoek om kwam hoorde ik alleen maar ‘Grace, Grace. Jezus, daar heb je haar!’

En ze zijn me nog steeds niet vergeten. Misschien komt het doordat ik regelmatig op straat loop of met de metro reis en niet discreet verborgen in een limousine met getinte ramen, zoals Anna. Door alle vragen die me gesteld werden en de herinneringen die daardoor loskwamen, bedacht ik dat ik misschien nog wel veel meer te vertellen had. Wat tot de volgende verrassing leidde – iets waarvan ik nooit had gedacht dat ik nog eens oud of interessant genoeg zou worden om eraan te beginnen: het schrijven van mijn memoires.

Niet lang nadat The September Issue was uitgekomen, zat ik rustig in een restaurantje in Lower Manhattan te eten met Nicolas Ghesquière, de ontwerper van Balenciaga, die uit Parijs was overgevlogen. ‘Grace, is het waar dat je overal herkend wordt?’ vroeg hij plotseling. Dus toen we klaar waren met eten, stelde ik hem voor met me mee naar huis te lopen. Terwijl we langs de vele drukke restaurants, bars, en homonachtclubs in mijn buurt wandelden, kwamen overal mensen tevoorschijn die riepen: ‘Daar loopt Grace. Daar loopt Grace! Wow – en Nicolas Ghesquière!’ Overal flitsten en klikten camera’s van telefoons. Uiteindelijk vielen we om van het lachen, we leken Paris Hilton wel!

I

OVER
OPGROEIEN

Waarin
de wind huilt,
de golven beuken,
de regen bij
bakken neervalt
en onze eenzame
heldin ervan droomt
Audrey Hepburn
te zijn.

In de verte lagen zandduinen en woeste zwart-witte klippen strekten zich uit langs de kust. Steencirkels. Nauwelijks bomen. Kaalte. Alles was aan weer en wind blootgesteld, maar toch zag ik schoonheid in die kaalte. Er was een mooi strand en ik had een klein zeilbootje, de Argo, waarin ik urenlang in voorname afzondering ronddobberde, als het niet vast lag aan een klein rotsblok in een hoefijzervormige baai, Tre-Arddur Bay. Ik was vijftien, vol romantische fantasieën, sommige gevoed door de mystieke sfeer van Anglesey, het dunbevolkte eiland voor de in mist gehulde noordelijke kust van Wales waar ik ben geboren en getogen; andere door de bouwvallige bioscoop in de verre van bruisende stad Holyhead waar ik iedere zondagmiddag heenging, een busritje van drie pence; daar vertrokken de boten over de Ierse Zee naar Dublin en leken de Ierse passagiers nooit om een drankje verlegen te zitten. Of twee. Of drie of vier.

Tot mijn achttiende was het Tre-Arddur Bay Hotel, dat gerund werd door ons gezin, mijn enige thuis. Een eenvoudig gebouw met witgekalkte muren en een robuust grijs leien dak, lang en laag, een soort uitgerekte bungalow. Dit toevluchtsoord met zijn ingetogen charme en zijn tweeëndertig kamers werd vooral gewaardeerd door vakantiegangers die van zeilen of vissen hielden en liever stevige lange wandelingen over de kliffen maakten dan aan een zonnig strand te liggen bakken. Er was ook niet al te veel vertier. Geen televisie. Geen roomservice. De meeste kamers hadden niet eens een eigen badkamer, al stond er wel een flinke witporseleinen nachtpot onder alle bedden en sommige kamers – de luxueuze – hadden een wastafel. Voor de overige gasten was er een groep van drie, vier gewone gemeenschappelijke badkamers. We hadden maar één kamermeisje, Mrs. Griffiths, een lief oud dametje in een zwarte jurk met een wit schort, een stoffer en een rolschuier. Ik herinner me dat mijn moeder van haar stuk was gebracht door een gast die een bad had genomen en vervolgens om het kamermeisje belde om het bad schoon te maken. Waarom maken ze het bad na gebruik zelf niet schoon? vroeg ze zich af.

Ons hotelletje had drie zitkamers, ingericht met een allegaartje van huiselijke en imposante spullen, waarvan de laatste oorspronkelijk uit het voorouderlijk huis van mijn vader in de Midlands kwamen. Al op jonge leeftijd ontdekte ik dat de Coddingtons van Bennetston Hall, het huis van de familie in Debyshire, een indrukwekkende geschiedenis hadden, met ten minste twee vermogende parlementsleden, mijn grootvader en overgrootvader, en ver genoeg teruggingen om een oud familiewapen te hebben – een vuurspuwende draak – en een wapenspreuk: ‘Nil Desperandum’ (wanhoop nooit). Vandaar dat we behalve een paar bescheiden gemeenschappelijke ruimtes ook een eetzaal hadden met grote antieke houten dientafels – erfstukken – waarin fazanten, eenden en druiven waren uitgesneden, en dat er in de Blauwe Kamer een handbeschilderd satijnhouten bureau met cherubijntjes stond. In de grote bibliotheek met honderden prachtige in leer gebonden boeken hadden we vitrineladen met zeeschelpen en allerlei soorten vlinders en kevers. In de muziekkamer stond een vleugel (van mijn moeders kant van de familie), en overal hingen schilderijen – donkere familieportretten – in vergulde lijsten.

De gasten stonden bij zonsopgang op en gingen bij het vallen van de avond naar bed. Er was een telefooncel in de bar voor degenen die moesten bellen. Om één uur werd de lunch geserveerd en om zeven uur ’s avonds het diner; we hadden maar twee obers. Een vroege avondmaaltijd kon alleen op verzoek. Tussen negen en half tien werd het ontbijt geserveerd, in de eetzaal, beslist niet op bed. Er was ook een spelletjeskamer met een pingpongtafel waar ik veel op oefende. Ik was er goed in. Erg goed. Ik versloeg alle gasten, waar mijn ouders niet blij mee waren.

Het zand van het lange beige strand voor het hotel was vrij fijn maar werd kiezelachtiger in de buurt van de ijskoude Ierse Zee die tegen de kust aan klotste. Je kon wel een flink stuk de zee in lopen voordat het op kniehoogte ijskoud werd.

Mijn hele jeugd heb ik naar weelderige bomen verlangd. Slechts een doodenkele wist door de rotsige bodem aan onze kant van het eiland heen te breken. Alleen als we op bezoek gingen bij mijn vaders tante Alice, die in een groot huis met een lommerrijke tuin aan de zuidkant van het eiland woonde, zagen we bomen in overvloed. Mijn oudtante was heel oud en tenger; in mijn herinnering is ze altijd een jaar of honderd. Haar huis lag dicht bij het stadje Beaumaris, dat in de jaren dertig een bruisend sociaal leven kende. Mijn ouders hebben elkaar daar ontmoet, want mijn moeder en haar ouders woonden er vlakbij, in een groot huis dat Trecastle heette en naar alle kanten was uitgedijd.

Aan de ene kant van ons hotel had je een grauw uitzicht op zee met klippen, rotsen, lisdodden, een eindeloze, door de wind geteisterde vlakte en het huisje van een kreeftenvisser, en aan de andere kant Tre-Arddur House, een gerenommeerde jongenskostschool. Toen ik de leeftijd bereikte waarop ik me voor jongens ging interesseren hing ik daar verlegen rond, en als ze rugby of cricket speelden keek ik over de grijze stenen muur van het sportveld totdat ik bij de bushalte was en de lange reis naar school begon.

We waren van mei tot oktober open, maar alleen in de relatief zonnige maand augustus, in de grote vakantie, was het hotel helemaal volgeboekt. Veel vakantievierende gezinnen uit het redelijk nabije Liverpool en Manchester namen de moeite om bij ons te logeren omdat ons aantrekkelijke strand en dorp een echt eigen karakter hadden, al waren de populaire vakantiebestemmingen in Noord-Wales misschien toegankelijker. De rest van de tijd was het hotel meestal leeg of hadden we alleen ouders te gast die bij speciale schoolevenementen hun zoons kwamen opzoeken.

Elk jaar kondigden wilde wolken en woeste herfststormen het einde van de zomer aan. Dan werd het een krankzinnig gevecht om alle houten zeilbootjes van de plaatselijke bevolking in de baai te redden. Llewellyn, de kreeftenvisser, had de leiding als ze op het strand en achter de beschermende zeewering werden getrokken. De hele winter waren we gesloten; dan werden we omringd door dikke mist en beukte de ruwe zee tegen de kustlijn. Het was er volkomen uitgestorven. Op mistige avonden hoorde je vanaf de nabijgelegen vuurtoren het droeve geloei van de misthoorn. Het sneeuwde bijna nooit, maar het regende voortdurend: een hardnekkige motregen waardoor de lucht ongelofelijk vochtig werd, het soort vocht dat in je botten gaat zitten. Zo vochtig dat ik als kind altijd reumatische pijn had.

’s Middags maakte ik lange wandelingen over het klif met Chuffy, de yorkshireterriër van mijn moeder en Mackie, de Schotse terriër van mijn zus. Hoge golven stortten schuimend over de grijze rotsblokken en als je niet uitkeek kreeg je de hele plens over je heen terwijl je ertussendoor sprintte.

In de eindeloze winterweken was het hotel zo verlaten dat het de moeite niet loonde het licht aan te doen. Dan speelden mijn zus en ik spookje. Gehuld in witte lakens verstopten we ons in de donkere, lege gangen met geheimzinnige deuropeningen waar we uit tevoorschijn sprongen en dan heel hard ‘Boe!’ riepen. Dan zaten we maar te wachten in de stilte, die alleen werd onderbroken door het tik-tak, tik-tak van de grote staande klok. Maar uiteindelijk kon ik niet meer tegen de duisternis, de spanning van het wachten, het onheilspellende tikken. Het werd te eng, dus vluchtte ik naar de warmte en troost van de haard.

Ik ben geboren op 20 april 1941, aan het begin van de Tweede Wereldoorlog, hetzelfde jaar dat de nazi’s Joegoslavië en Griekenland binnenvielen. Mijn doopnaam is Pamela Rosalind Grace Coddington. Mijn oudere zus Rosemary, kortweg Rosie, was degene die Pamela als mijn eerste naam koos, wat door de meeste mensen die we kenden werd afgekort tot Pam.

Marion, mijn grootmoeder van moederskant, was een Canadese operazangeres die verliefd was geworden op mijn grootvader toen ze op tournee in Wales was. Hij reisde haar achterna naar Canada, waar ze trouwden en mijn moeder en haar broer en zuster werden geboren. Ze woonden een tijdje op Vancouver Island, dat bosrijk was en waar veel beren zaten. Vervolgens verhuisden ze voorgoed naar Anglesey, waar mijn grootmoeder steeds somberder werd en vreselijk droevige gedichten schreef. Mijn grootvader schijnt nogal extreem te zijn geweest in wat hij als correct gedrag beschouwde. Hij heeft mijn grootmoeder blijkbaar een keer een hele dag in de wc beneden opgesloten – die hij als herentoilet had bedoeld – omdat zij er bij hoge nood gebruik van had gemaakt.

Mijn moeder, Janie, had zijn strenge victoriaanse opvattingen geërfd en vond dat je kinderen alleen mocht zien, niet horen. Ze eiste absolute gehoorzaamheid, maar werd nooit boos en verhief nooit haar stem. Het sprak vanzelf dat ik mijn bed opmaakte, mijn kamer opruimde en mijn deel in het huishouden deed. Zij was de sterke, stoïcijnse persoonlijkheid die ons gezin bij elkaar hield. Op foto’s van haar uit de jaren twintig zie je een bloeiende, welvarende vrouw. Ze kon vrij goed tekenen en aquarelleren en ze speelde piano en Spaanse gitaar. Als Welshe – hoewel zij zichzelf liever als Engelse beschouwde – kon ze haar afkomst terugvoeren tot Edward, the Black Prince of Wales. (Wij werden niet aangemoedigd om onszelf als Welsh te beschouwen; eerder als vreemdelingen, emigranten uit Derbyshire.)

Mijn vader, William, of Willie, was onberispelijk Engels: introvert, verstrooid en zo terughoudend dat je ieder woord uit hem moest trekken, net als bij mij. Ik herinner me dat hij urenlang in het kantoor van ons hotel zat, maar ik kan mij niet herinneren dat ik hem ooit daadwerkelijk iets heb zien doen. Er hing altijd een zweem van droefenis om hem heen.

Hij liefhebberde wat in techniek. Bij wijze van hobby maakte hij speelgoedbootjes en -vliegtuigjes; in de gang waaraan onze slaapkamer lag modelleerde hij de kleine motortjes op een draaibankje. Hij gaf mij mijn derde voornaam, Grace, ter nagedachtenis aan zijn moeder. Toen ik uiteindelijk op mijn achttiende het huis uit ging zei Panchitta, mijn Londense vriendin – die ik hevig bewonderde omdat ze op de toneelschool zat – dat mijn derde naam veel beter van pas zou komen dan mijn eerste als ik in de grote stad iets wilde bereiken. ‘Grace klinkt heel goed voor een model,’ zei ze enthousiast. ‘Grace Coddington. Heel indrukwekkend.’

Ik was een teruggetrokken, ziekelijk kind met regelmatige aanvallen van bronchitis en kroep. Ik was zo vaak ziek dat de dokter dacht dat ik misschien tuberculose had. Ik miste ieder schooljaar minstens de helft van de lessen. In die tijd had je nog geen vitaminesupplementen, dus gaven mijn ouders me Guinness en moutextract, een donkere, stroperige substantie die ontzettend lekker was. Ik was bleek, sproetig en allergisch voor ieder straaltje zonneschijn. Gelukkig werd het beetje zonlicht dat we in mijn jeugd in Wales kregen altijd gefilterd door dikke grijze wolken. Later, na mijn twintigste, zwol mijn gezicht op als ik te lang in de zon had gezeten. Maar ik vond het heerlijk om buiten te zijn. Mijn hele tienertijd was ik meer buiten dan binnen; zeilen, klimmen en klauteren over de rotsachtige hellingen van de bergen van Snowdonia of dwalen langs de landweggetjes van ons eiland, tussen heggen vol wilde bloemen.

Ons gezin woonde in wat bekend stond als ‘de dependance’ – het op zichzelf staande deel van het gebouw achter de hotelkeuken. We hadden onze eigen voordeur, een mooie veranda met clematis, en een tuin vol rozen en hortensia’s, mijn moeders grote trots. Achterin kweekten we groenten en hielden we ganzen, eenden en kippen.

De dependance was onze wereld binnen een wereld. Hij was in dezelfde stijl ingericht als de rest van het hotel, maar dan op een veel kleinere, meer persoonlijke schaal. De schilderijen en wandkleden waren bijvoorbeeld door mijn moeder gemaakt. Het was ook erg vol, want het kostte haar al moeite een jampotje weg te gooien. Daardoor werd het steeds rommeliger, zo erg dat ik uit schaamte nooit schoolvriendinnen mee naar huis nam, al werd alles in kasten gepropt of achter gordijnen verstopt.

Pas veel later kwam ik er tot mijn verbijstering achter dat ons hotelletje Tre-Arddur Bay nooit ons eigendom is geweest, maar dat van de broer van mijn moeder, oom Ted, een rasmilitair, die dit en vele naburige percelen van mijn grootvader had geërfd. Dankzij hem konden we daar wonen. Volgens victoriaans gebruik werd alle bezit uit mijn moeders familie – en dat was aanzienlijk – nagelaten aan de mannelijke erfgenaam, ook al was hij de jongste. De vrouwen – mijn moeder en haar zuster, tante May – erfden niets. De zoon van oom Ted, mijn neef Michael, zou waarschijnlijk weer van hem erven. Michael was een relaxte jongen met een stralende glimlach; hij was een jaar ouder dan ik. Als kind waren we een tijdlang onafscheidelijk. Toen werd oom Ted naar Maleisië uitgezonden. Toen ze terugkwamen, nam Michael zijn rol als beschermende grote broer weer aan. We gingen samen zeilen en toen hij zijn fiets verruilde voor een motor sprong ik geregeld achterop voor een ritje. We beloofden elkaar zelfs plechtig dat we zouden trouwen als we op ons vijftigste nog niemand hadden gevonden.

Overgrootmoeder Sarah Williams, 1899

Grootmoeder Grace Coddington, 1897

Mijn vader, William, met grootmoeder Grace Coddington, Leslie (met hond Jack), Robert en grootvader Reginald, thuis in Bennetston Hall, Derbyshire, Engeland, 1912

Tante May, grootmoeder Marion Williams, mijn moeder en oom Ted, ca. 1911

Mijn ouderlijk huis, hotel Tre-Arddur Bay, Anglesey, Noord-Wales, 1964

De trouwfoto van mijn ouders, 1934

Rosemary en ik naast de hortensia’s, in truien die onze moeder had gebreid, Tre-Arddur Bay, 1945

Mijn vader, Rosemary, mijn moeder en ik in de voortuin van ons Wendy-huisje, Tre-Arddur Bay, 1941

Op het punt te gaan zeilen, in chique Audrey Hepburn-outfit, Tre-Arddur Bay, 1955

In fotomodellenpose in A-lijnjurk, Tre-Arddur Bay, 1954

Glamourfoto van Rosemary kort voor haar verloving, Tre-Arddur Bay, 1955

In de oorlog werd algemeen aangenomen dat de Duitsers, als ze Groot-Brittannië binnenvielen, via Ierland zouden komen en ergens op ons bescheiden Welshe strandje aan land zouden gaan. In mijn geboortejaar bombardeerde de Duitse Luftwaffe inderdaad Belfast, tegenover ons aan de andere kant van de zee, de grootste luchtaanval buiten de bombardementen op Londen. Het leger vorderde ons hotel en sloot het, maar wij mochten er blijven wonen, al hadden we geen echte bron van inkomsten meer.

De soldaten installeerden geschutstorens langs de kust, op landtongen en op de heuvels, en op het stuk grond voor het strand kwam een parkeerplaats voor legertanks. Ondertussen dimden we ritueel iedere avond het licht en blindeerden de ramen met dikke verduisteringsgordijnen zodat vijandelijke vliegtuigen ons niet zagen.

Ik was een jaar of drie toen een compleet peloton Amerikanen naar het hotel kwam om zich bij hun maten te voegen die daar al waren ingekwartierd. De soldaten werden ondergebracht in tijdelijke barakken die vlak tegenover het terrein van het hotel werden gebouwd. Ze waren aardig voor mijn zusje en mij, overlaadden ons met snoep en bonboekjes in die tijd van schaarste en hielpen ons weer op de fiets als we eraf waren gevallen – want we reden heel hard, twee roekeloze zusjes op de oprit van het hotel, die nu vol kuilen zat door de af en aan rijdende legertrucks.

In 1945, toen de oorlog was afgelopen en de soldaten naar huis gingen, lieten ze een ongelofelijke puinhoop achter. Ze hadden er echt een zootje van gemaakt. De vloeren waren vernield, spiegels waren gebroken, er zaten gaten in de muren. Mijn ouders hebben nog een hele tijd geprobeerd een vergoeding van het leger te krijgen. Uiteindelijk lukte dat – tegen vooroorlogse prijzen, een fractie van de werkelijke kosten van de reparaties.

Terwijl de vrede weer neerdaalde, knapten we het hotel eenvoudig en betaalbaar op en gingen weer open. Ook het dorp pakte de draad weer op, min of meer net als vroeger. We kochten nog steeds onze krant bij de dorpswinkel. Ik begon weer regelmatig mijn zakgeld naar de postspaarbank te brengen die gerund werd door Robin de Post en waar ik ook mijn lievelingssnoep insloeg: pepermuntkussentjes, tumtum en limonadepoeder. De meeste boodschappen kwamen nog steeds van het winkeltje van Miss Jones, waar het nog net zo benauwd en donker was als vroeger en waar je alles kon krijgen, van pleisters tot eieren, jam, en vliegenpapier. Miss Jones was nog steeds zo klein dat ze op een wankele stapel kisten achter de toonbank moest staan om ons te helpen.

Alles zou weer net zo kalm en knus worden als voorheen, hoopte ik. Maar ik merkte wel dat we, terwijl we vroeger best welvarend waren – mijn zusje had een pony, mijn moeder heel veel mooie sieraden en mijn vader een verbijsterend luxueuze Franse auto, een Delage (die in de oorlog vanwege de benzinerantsoenering naar de garage was verbannen) – nu vrij arm leken. We hadden vroeger bijvoorbeeld een kleine filmcamera. Niet bepaald goedkoop in die tijd, denk ik, en ik herinner me dat de eerste jaren van mijn zusje op grofkorrelige film werden vastgeled. Die van mij niet. De enige verklaring die ik daarvoor kan bedenken is dat de camera verkocht is om belangrijke renovaties of schulden te kunnen afbetalen.

Na de tweede moeilijke zwangerschap van mijn moeder – zowel Rosie als ik zijn met de keizersnede ter wereld gekomen – zei de dokter dat ze geen kinderen meer mocht krijgen. In die tijd had je nog geen betrouwbare voorbehoedsmiddelen, dus mijn vader trok zich terug uit hun slaapkamer. Ze sliepen toen trouwens toch al in aparte bedden. Mijn zus en ik deelden een kamer omdat ik doodsbang was in het donker (dat ben ik nog steeds). Maar Rosie was inmiddels groot genoeg om recht te hebben op een eigen kamer, dus trok mijn vader bij mij in.

Door de onthouding groeiden mijn ouders geleidelijk steeds verder uit elkaar, maar dat merkte ik indertijd niet. Ik was blij dat ik mijn vader elke avond voor mezelf had. Dan aaide hij over mijn arm en vertelde me verhaaltjes totdat ik in slaap viel. Het is vreemd hoe weinig ik me van hem herinner, behalve dat ik hem aanbad. In de loop der jaren werd hij steeds zwaarmoediger. ’s Winters zat hij urenlang voor het elektrische kacheltje in onze kamer. Hij ontwikkelde een scheurende hoest, veroorzaakt door de Player’s Navy Cut, sigaretten zonder filter die hij aan één stuk door rookte. Hij was inmiddels ook gaan gokken en verloor aanzienlijke hoeveelheden geld aan de paardenrennen. Dan verpandde hij alle sieraden die hij mijn moeder had gegeven in de hoop ze een week later weer terug te kunnen halen als hij een keer een groot bedrag won.

Op een middag vroeg in de herfst, toen ik elf was, vond ik mijn vader ineengezakt op de badkamervloer, niet bewusteloos maar wel ijlend. Ik ging snel mijn moeder halen en keek toe terwijl hij direct naar het ziekenhuis werd afgevoerd. Ondanks alle onderzoeken die volgden overleed hij al vier maanden later – op nieuwjaarsdag 1953 – aan longkanker.

Toen hij de eerste keer uit het ziekenhuis kwam, zei hij dat ze geen idee hadden wat hem scheelde. Ik denk dat ze hem toen niet hebben verteld hoe het ervoor stond. Ik twijfel er niet aan dat mijn moeder het wel wist. Ik wisselde met haar van kamer zodat ze beter voor hem kon zorgen. In de maanden die volgden werd hij steeds zwakker en magerder en kon zich niet meer verstaanbaar maken. Mijn moeder voerde hem kleine slokjes whisky om hem wat kracht te geven. In zijn laatste weken vertelde ze me uiteindelijk dat hij niet meer beter zou worden.

Mijn tante May, die toen al een tijdje bij ons inwoonde, kwam Rosie en mij vertellen dat onze vader was overleden. Rosie vloog zijn slaapkamer in terwijl ik buiten op de gang bleef staan. Mijn moeder stond in tranen aan zijn bed. Toen Rosie besefte dat hij dood was, probeerde ze hem tot leven te schudden. Ze was totaal van streek, hysterisch. Ik was getuige van dat alles: mijn moeder die haar gegil tot bedaren probeerde te brengen, mijn tante die probeerde haar de kamer uit te werken.

Ik ben die kamer nooit meer in gegaan. Hij is daarna leeg gebleven. De jaren na zijn dood ging ik er heel af en toe heen en dwong ik mezelf zenuwachtig een teen over de onverlichte drempel te zetten. Maar dan rende ik snel weer weg, met bonkend hart, bang voor het onbekende.

Ik ben niet naar de uitvaart geweest. Dat had mijn moeder zo besloten; ze vond me nog te klein. Op de dag van de begrafenis zwierf ik treurend rond over de velden achter het hotel, niet begrijpend wat de dood inhield, met een ontroostbaar gevoel van verlies en buitengesloten zijn. Zo bleef ik alleen totdat alle vrienden en familieleden na de begrafenis terugkwamen voor thee met cake.

Mijn vader was de eerste die begraven werd in het familiegraf op het kerkhof naast het nonnenklooster waar ik in mijn tienerjaren op school zat. Er was genoeg plaats voor hem, mijn moeder, mijn zus en mij. Maar toen overleed mijn tante en kreeg zij de plaats die voor mij bestemd was. Achteraf gezien vind ik dat wel best. Ik wil toch liever gecremeerd worden.

Sinds de tijd dat ik begon te lezen voerden kinderstrips me naar vrolijker oorden. Mijn moeder had boeken, maar die keek ik nauwelijks in; ik hield veel meer van de traditionele Britse weekbladen zoals Beano en Dandy, en een nieuw geïllustreerd tijdschrift, Girl, dat allicht veel meisjesachtiger was dan de andere bladen; het bleef mijn lievelingsblad totdat ik geleidelijk overging op modebladen als Vogue.

Toen ik klein was, las Rosie me voor uit klassieke kinderboeken zoals Winnie de Poeh en Alice in Wonderland. Jaren later zou ik dat prachtige verhaal van Lewis Carroll gebruiken ter inspiratie voor een van mijn dierbaarste modereportages. Maar de verhaaltjes waar ik echt gek op was, waren die over Orlando the Marmelade Cat. Dat was een serie prachtige geïllustreerde boeken van Kathleen Hale over de kater Orlando en zijn wijfje Grace, die drie kleintjes hadden: Pansy, Blanche en Tinkle. Plaatjes hebben me altijd meer aangesproken dan tekst.

Ons hotel werd vooral bezocht door gezinnen die elk jaar terugkwamen. Zo ook Mr. Wedge. Ik gaf hem de bijnaam de Garnalenman omdat ik altijd mee mocht als hij garnalen ging vissen. Hij was een vaste hotelgast, heel keurig, hij rookte pijp en zag eruit als een bankdirecteur. Ik herinner mij de broekspijpen van zijn pak, opgerold tot zijn kuiten; hij droeg altijd een vest, zelfs als we met onze schepnetten door het ondiepe water stapten. Hij was aanzienlijk ouder dan ik, eind dertig, misschien wel veertig. Ik was toen net dertien en vond hem ongetwijfeld net zo stokoud als de Kerstman. Op een dag kwam hij naar ons huis en bekende aan mijn moeder dat hij smoorverliefd op me was en wilde wachten tot ik volwassen was en dan met me wilde trouwen. Mijn moeder reageerde vol afgrijzen. Ze was des duivels en wees hem de deur.

We hadden nog steeds geen televisie, maar één keer per jaar logeerden we bij onze oom, tante, neefjes en nichtjes in Cheshire; daar mochten we op hun pony rijden en tv-kijken. Maar ik was vooral gefascineerd door films. Vanaf mijn vroege tienerjaren mocht ik elke week naar de plaatselijke bioscoop voor de matineevoorstelling. Dus elke zaterdag was ik weg; nadat ik de bedden had opgemaakt, de afwas had gedaan en mijn andere werkjes afgemaakt, liep ik in mijn eentje de anderhalve kilometer langs de zee naar de bushalte, telkens opzij springend om het prikkende opstuivende zeewater te ontwijken. Dan nam ik de streekbus, die door een niemandsland van verlaten parkeerterreinen naar Holyhead reed.

De bioscoop was vervallen en goor, het prototype van het oude provincietheatertje, compleet met versleten pluche stoelen en een meisje dat in de pauze ijs verkoopt. Denk aan The Last Picture Show, maar dan nog armzaliger. Ik ging altijd op een van de grotere, gemakkelijkere bankjes op de achterste rij zitten – waar tijdens de avondvoorstelling de jongens meestal zaten te vrijen met hun meisjes – en daar gaf ik me in het donker helemaal over aan de droomwereld van het celluloid.

Ik weet nog dat ik gek was op Montgomery Clift en James Dean. Ik hield van al die jongens met hun zachte, droevige ogen en hun verloren ziel. Ik hield ook van paarden: National Velvet, met Elizabeth Taylor, en Black Beauty, die vreselijk droevig was, maar niet zo droevig als Bambi. Toen ik die zag, heb ik de hele film door zitten huilen. Duel in the Sun was ook een van mijn favorieten – zo’n tragisch liefdesverhaal. Ik adoreerde Gregory Peck; hij had zo’n warme, geruststellende stem. Soms fantaseerde ik dat ik met hem trouwde – nou ja, misschien niet op de lichamelijke, traditionele manier, maar dat ik samen met hem een mysterieus ‘droomafspraakje’ had, waar geen eind aan kwam.

Ik was verrukt van The Red Shoes, met Moira Shearer en Robert Helpmann. Dat was de eerste film die ik ooit zag. Zo mooi! Dat lange rode haar! Die rode balletschoentjes! Toen ik hem een paar jaar later opnieuw zag, viel me de donkere kant pas op. De eerste keer was ik pas twaalf, ik zat naast mijn moeder en zag alleen de romantiek van het ballet.

Audrey Hepburn was ook al zo chic en aanbiddelijk met haar strakke broek en haar kleine pumps. Toen ik de romantische komedie Sabrina zag, kon ik me moeiteloos voorstellen dat ik Audrey was, de dochter van een chauffeur, die in haar boom verlangend naar de knappe jongens zat te kijken – net als ik, want ik begluurde altijd mijn grote zus met haar aantrekkelijke vriendjes. Ik was dol op Audrey, niet alleen vanwege haar films, maar ook door de foto’s bij een artikel in het tijdschrift Picture Post; die raakten een snaar. Daarop fietste ze vrolijk rond en stond ze in haar kleine flatje te koken. Alles glom zo mooi en het was zo schoon. Later, als ik groot was, wilde ik ook zo’n perfect leven.

Thuis probeerde ik vaak kleren te maken die net zo geraffineerd waren als die van de actrices op het witte doek. In mijn tienerjaren maakte ik bijna al mijn kleren – zelfs mantelpakjes en jassen – zelf op onze Singer-trapnaaimachine. Je had er alleen maar geduld voor nodig, veel geduld. Ik gebruikte patronen uit de Vogue en stoffen van Polykoff, een groot warenhuis in Holyhead. Ik maakte nooit iets extravagants. Ik mocht van mijn moeder alleen betrekkelijk conservatieve kleding dragen. Al het andere breide zij voor me. Mijn moeder zat altijd te breien, zoals ook op talloze oude foto’s te zien is. Ze nam haar breiwerk overal mee naartoe, dag en nacht, en maakte nachtmerrieachtige dingen die altijd gingen lubberen, vooral de gebreide badpakken: lubberig en kledderig.

Al in mijn kinderjaren werd Vogue mijn tijdschrift. Rosemary liet het blad altijd ergens in huis slingeren als ze het uit had – dus in zekere zin was zij degene die de mode in mijn leven bracht. Toen ik ouder werd, ging ik speciaal naar Holyhead om het tijdschrift te kopen. Het verscheen altijd tegen het eind van de maand en meestal waren er maar een of twee op voorraad. Waarschijnlijk bestond Harper’s Bazaar toen ook al, maar ik kocht altijd de Vogue, om weg te dromen bij al die mooie kleren en in die wereld te verdwalen.

Ik was gefascineerd door de nieuwe collecties die ik al bladerend in het tijdschrift tegenkwam, de elegante pakjes uit de jaren vijftig die een zachter, toegankelijker soort glamour boden dan de oogverblindende outfits die ik in mijn provinciebioscoopje zag. Maar het meeste hield ik van de foto’s zelf, vooral van de buitenopnames. Die voerden me naar allerlei exotische oorden waar je dat soort dingen kon dragen. Après-skikleren onder besneeuwde dennenbomen! Strandpakjes op zonovergoten koraaleilanden!

De foto’s die er voor mij het meest uitsprongen waren die van Norman Parkinson. Hij was een van de weinige modefotografen van die tijd die naar onze hedendaagse maatstaven beroemd waren. Hij was lang en mager, droeg elegante pakken en had een ouderwets, kort militair snorretje. Hij stond ook altijd zelf op zijn foto’s. Ik begon zijn werk te waarderen om de luchtige humor en het persoonlijke karakter, waar je niet omheen kon. Parkinson zou later een belangrijke rol in mijn leven spelen.

Na mijn dertiende verjaardag, toen mijn zus uit huis was gegaan om te trouwen en mij haar prachtige, chique kamer naliet, begon ik de Vogue nog intensiever te bestuderen. Toen ze nog thuis woonde, was die kamer echt haar terrein; zonder uitnodiging mocht ik er niet eens naar binnen. Ik ging hem dus meteen opnieuw schilderen. In haar tijd was hij geel. Ik verfde hem roze. Of was het andersom?

Mijn moeder heeft er nooit bezwaar tegen gemaakt dat Rosemary zo jong trouwde – ze was pas achttien –, want het was haar obsessie dat wij aan de man zouden komen. De bruidegom, John Newick, was docent aan de universiteit van Birmingham en al wat ouder dan zij; hij was eerder getrouwd geweest en had twee kinderen.

Gek genoeg werd onze band veel hechter toen Rosemary het huis uit was. Ik zag haar zelfs vaker dan vroeger. Onze relatie veranderde sterk: vroeger kon ze me commanderen en was ik het mikpunt van haar vreselijke driftbuien. Tegen de tijd dat ze het huis uit ging, was ik een stuk ouder en had ik een nieuwe manier gevonden om ermee om te gaan. Hoe kwader de ander wordt, hoe kalmer ik ben – een tactiek die ik mijn hele leven trouw ben gebleven.

De nonnenschool waar ik van mijn negende tot mijn zeventiende op zat heette Le Bon Sauveur. De school werd geleid door een Franse kloosterorde in Holyhead en hij was klein en een tikje chic, want het was de enige particuliere school in de omgeving. Het gebouw had mooie houten vloeren en hoge plafonds en het stond in een prachtig park met tennisbanen, glooiende grasvelden en sierlijke tuinen. Naast de gewone vakken en gymnastiek kregen we ook ballet, handwerken en andere lessen die ons moesten voorbereiden op een leven als getrouwde vrouw die niet hoeft te werken.

Mijn zus, die ook op het internaat had gezeten, was niet zo gecharmeerd van het kloosterleven. Zij klaagde dat ze last van haar knieën kreeg door het eindeloze knielen in de kapel. Na een briefje van mijn ouders dat zij zich thuisvoelden bij de anglicaanse kerk en niet van plan waren zich tot het katholicisme te bekeren, hoefde ik niet meer naar de mis.

Er zaten ongeveer zestig meisjes op onze school. Het was de eerste keer dat ik met zo’n grote groep werd geconfronteerd en ik was doodsbang. Ik werd altijd misselijk en moest zelfs overgeven als ik te veel nieuwe mensen om me heen had, wat met het klimmen der jaren wel minder is geworden, maar nooit helemaal over is gegaan. Als kind kon ik nooit zonder angst of zelfs paniek samen met de andere meisjes aan tafel eten. Op een gegeven moment heb ik mijn moeder zo ver gekregen dat ik tussen de middag naar huis mocht, hoewel dat een eind rijden was – een uur heen en terug – zodat ik nauwelijks tijd had om te eten. Uiteindelijk hadden mijn ouders het zo geregeld dat ik in een rustig eethuisje in de stad kon lunchen zonder met iemand te hoeven praten; ze betaalden dan vooruit. Af en toe loop ik nog steeds vast als ik iets moet doen wat anderen moeiteloos afgaat, zoals mijn stem laten horen bij de wekelijkse redactievergaderingen.

In de zomer fietste ik ’s morgens naar school in mijn eenvoudige uniform, dat bestond uit een blauwe blouse met korte mouwen en een grijze plooirok tot op de knie, langs verlaten golfbanen en weilanden met paarden, koeien en schapen. In de winter was het een ander verhaal. Dan was het zo koud dat ik mijn adem kon zien, zelfs op mijn kamer, ondanks het elektrische eenpittertje dat ik maar tien minuten achter elkaar aan mocht laten staan. Dan kleedde ik me onder de dekens aan. Mijn schooluniform – een grijze kamgaren overgooier met een blauwflanellen overhemdblouse met lange mouwen en een das, een grijswollen vest en dikke kousen van fil d’écosse – legde ik netjes opgevouwen onder mijn kussen zodat ik me er ’s morgens in bed in kon wurmen.

Leerlingen van de nabijgelegen openbare school hadden een hekel aan de kloostermeisjes, ze beschouwden ons als snobs. We werden vaak uitgescholden. ‘Kale kak’ snauwden ze tegen me als ik ’s morgens met mijn schoolbaret en grijze regenjas, mijn schooltas beschermend tegen me aangedrukt, in de bus zat, zwaar in de minderheid tegenover mijn kwelgeesten.

In de pauzes moesten we onderling Frans praten. We noemden de directrice, de moederoverste, ‘Ma Mère’. De leraressen werden met ‘Madame’ aangesproken, want ze waren met God getrouwd. Waarschijnlijk waren maar een paar nonnen echte Françaises, maar ze waren wel hip, zelfs in het verplichte strenge zwarte habijt met de witte kap. Het klooster had een groot plat dak en na de lunch, als er een uur pauze was, gingen ze daar rolschaatsen, surrealistisch rondflappend in hun gewaden als kraaien op wieltjes. Sommigen waren er heel goed in. Ze gooiden nog net niet hun benen in de lucht, maar pirouettes draaiden ze wel.

.

.

Angela was mijn beste vriendin, hoewel ik haar buiten school weinig zag omdat ze dertig kilometer verderop woonde, aan de andere kant van het eiland. Af en toe beleefden we avonturen. Dan knepen we er bijvoorbeeld tussenuit en namen de trein naar het vasteland, over brug over de Menai Strait naar Bangor, om naar dansles te gaan, waarbij de jongens die we als partner kregen allemaal zo klein waren dat ze nauwelijks tot onze kin kwamen. Mijn enige andere vriendin, Mary, was een slimme meid, de ‘rebel’ van de klas. Ze had voor een veertienjarige al enorme borsten. Onderweg naar huis stonden we vaak op de bushalte naast de plaatselijke garage te kletsen. Daar werkte een erg leuke monteur en Mary de rebel raakte al snel zwanger.

Zodra het nieuws de klas doorging, waren we zowat verlamd van opwinding, want we kregen op school geen enkele vorm van seksuele voorlichting. Je kon je ouders of de nonnen natuurlijk niets vragen. Het was dus een sensatie om alle details ter plekke uit de eerste hand te horen. In de pauze verdrongen we ons ademloos rond Mary met prangende vragen als: ‘En wat deed jij toen?’ en ‘Wat deed hij toen?’ en ‘Hoe voelde dat dan?’

Ik was vijftien toen ik voor het eerst tot over mijn oren verliefd werd. Hij heette Ian Sixsmith en was de middelste zoon van een van de gezinnen die elke zomer bij ons logeerden. Ian was slungelachtig en knap, met donker, glanzend, strak achterovergekamd haar. Zijn jongere broertje zat op de kostschool naast het hotel.