Dit e-boek is voorzien van een verborgen, persoonlijk watermerk.
Het verspreiden of openbaar maken van dit e-boek is niet toegestaan.

This e-book contains a hidden and personal watermark. Distribution is prohibited.

Inhoud in vogelvlucht

Inleiding

1 Beginnen met traden

Hoofdstuk 1: De positieve en negatieve kanten van traden

Hoofdstuk 2: Markten en aandelenbeurzen verkennen

Hoofdstuk 3: Hoe kies je een broker?

Hoofdstuk 4: Aan de slag met je bedrijfsmiddel: de computer

2 Inlezen in fundamentals: fundamentele analyse

Hoofdstuk 5: Inleiding tot fundamentals: marktgedrag observeren

Hoofdstuk 6: Een duik in de analyse van fundamentals

Hoofdstuk 7: Luisteren naar analyst calls

3 Grafieken lezen: technische analyse

Hoofdstuk 8: Zien is geloven: een inleiding tot technische analyse

Hoofdstuk 9: Grafieken lezen is een makkie (echt)

Hoofdstuk 10: Trends volgen om je kansen op succes te verhogen

Hoofdstuk 11: Indicatoren en oscillatoren berekenen

4 Strategieën ontwikkelen voor het koop- en verkoopmoment van aandelen

Hoofdstuk 12: Technieken voor geldbeheer: werken aan een robuustere portefeuille

Hoofdstuk 13: Fundamentele en technische analyses combineren voor optimale strategie

Hoofdstuk 14: Tradingrisico’s minimaliseren met exchange-traded funds

Hoofdstuk 15: Je trades uitvoeren

Hoofdstuk 16: Een krachtig tradingsysteem ontwikkelen

5 Paradijs voor risiconemers

Hoofdstuk 17: De basisprincipes van swingtrading

Hoofdstuk 18: De basis van daytrading

Hoofdstuk 19: Druk met derivaten

Hoofdstuk 20: De valutamarkten op (forex)

Hoofdstuk 21: Win het gevecht met jezelf en word succesvol

6 Het deel van de tientallen

Hoofdstuk 22: Meer dan tien enorme tradingfouten

Hoofdstuk 23: Tien tradingoverlevingstechnieken

Inhoud

Inleiding

DEEL 1 BEGINNEN MET TRADEN

HOOFDSTUK 1: De positieve en negatieve kanten van traden

Het verschil tussen traden en beleggen

Zien waarom traders traden zoals ze dat doen

Kenmerken voor succesvol traden

Trade-instrumenten

Traden in meer dan alleen aandelen

Positietrading

Swingtrading op korte termijn

Daytrading

Long of short gaan

Je geld beheren

Inzicht in fundamentele analyses

Grip krijgen op technische analyses

Tradingstrategieën in de praktijk brengen

Traden met meer risico

Vergeet niet om ook lol te hebben!

HOOFDSTUK 2: Markten en aandelenbeurzen verkennen

Kennismaken met de brede markten

Aandelenmarkten

Termijnmarkten

Obligatiemarkten

Optiemarkten

Een overzicht van aandelenbeurzen

New York Stock Exchange (NYSE: ICE)

NASDAQ

Amex (nu NYSE MKT LLC)

Elektronische communicatienetwerken (ECN’s)

Ordertypen begrijpen

Marktorder

vLimietorder

Stoporder

Stop-limietorder

Good-’til-canceled-order

Andere soorten orders

Welke soorten effectenrekeningen zijn er

Kasrekeningen

Margerekeningen

Opties

HOOFDSTUK 3: Hoe kies je een broker?

Kies een broker die niet tegen jou handelt

Aandelen versus forex

Wie maakt de prijzen?

Broker optie 1: marketmakers

Broker optie 2: ECN

Conclusie

HOOFDSTUK 4: Aan de slag met je bedrijfsmiddel: de computer

Je computer gebruiken

Tradingkandidaten identificeren

Je rekening beheren

Je trades verbeteren

Prijsgrafieken zoeken

Internetgrafieken met prijsvertraging overwegen

Internetgrafieken met realtimeprijzen overwegen

Grafieksoftware overwegen

Fundamentele gegevens opzoeken

Analistenrapporten lezen

Een handelsplatform kiezen

Browsergebaseerde tradingomgevingen

Geïntegreerde handelsplatformen

Belangrijke functies

Computervereisten bepalen

Wordt het Windows of toch Mac of misschien toch Linux?

Je computersysteem configureren

Toegang tot internet

Een browser kiezen

Je computer beveiligen

DEEL 2 INLEZEN IN FUNDAMENTALS: FUNDAMENTELE ANALYSE

HOOFDSTUK 5: Inleiding tot fundamentals: marktgedrag observeren

De basisbeginselen van de bedrijfscyclus

Begrijpen hoe periodes van economische groei en recessie worden bepaald

Economische indicatoren gebruiken om de kracht van de economie te bepalen

Bullmarkten en bearmarkten koppelen aan de economie

Een sectorrotatiestrategie opzetten

Vroeg herstel

Volledig herstel

Vroege recessie

Volledige recessie

Sectorrotatie

Economische indicatoren begrijpen

Rentetarieven

Geldvoorraad

Inflatiepercentage

Deflatie

Werkeloosheidsuitkeringen

Consumentenvertrouwen

Bedrijfsactiviteit

Gegevens van economische indicatoren gebruiken

HOOFDSTUK 6: Een duik in de analyse van fundamentals

Een blik op de kasstroom

Operationele activiteiten

Financieringsactiviteiten

Beleggingsactiviteiten

De balans doorgelicht

Activa analyseren

Een blik op de schulden

Goodwill beoordelen

Aandelenwaarde bepalen

Winst

Winstgroeipercentage

De balans opmaken: aandelen van verschillende bedrijven met elkaar vergelijken

Koers-winstverhouding

Koers-boekwaardeverhouding

Rendement op totaal vermogen

Rendement op eigen vermogen

HOOFDSTUK 7: Luisteren naar analyst calls

Wat voor analisten zijn er?

Analisten aan de koopzijde: deze zie je niet

Analisten aan de verkoopzijde: pas op voor conflicten

Onafhankelijke analisten: waar zijn ze?

Het belang van analisten

Volgen hoe een bedrijf het doet

Toegang tot analyst calls

Aanwijzingen voor het luisteren naar analyst calls

De taal van analisten begrijpen

Luistervaardigheid ontwikkelen

Bedrijfscalls achterhalen

Trends identificeren in de analistengemeenschap

DEEL 3 GRAFIEKEN LEZEN: TECHNISCHE ANALYSE

HOOFDSTUK 8: Zien is geloven: een inleiding tot technische analyse

De methodologie begrijpen

Alles terugvinden in de prijs

Inzien dat prijsbewegingen niet altijd willekeurig zijn

Balanceren tussen vraag en aanbod

Begrijpen waar je vandaan komt

Begrijpen waar je naartoe gaat

Tegenstanders een weerwoord bieden

Op een willekeurig pad

Tradingsignalen die iedereen kent

Je tradingplan uitvoeren

HOOFDSTUK 9: Grafieken lezen is een makkie (echt)

Een koersgrafiek maken

Een enkele koersstaaf bekijken

Volume meten

Grafieken inkleuren

Eenvoudige eendagspatronen herkennen

Patronen met een enkele staaf

Reversal-patronen

Trends en tradingbereiken herkennen

Een tradingbereik onderscheiden

Een trend herkennen

Aandacht voor tijdskaders

Transities zoeken

Ondersteuning en weerstand: de sleutels tot trendtransities

Een uitbraak zoeken

Nippen uit een kopje met een oor

Wat doe je met een dubbele bodem?

Een alternatieve dubbelebodemstrategie

Andere patronen zoeken

HOOFDSTUK 10: Trends volgen om je kansen op succes te verhogen

Trends identificeren

Trends ondersteunen en weerstaan

Trendlijnen tekenen om ondersteuning aan te tonen

Kanalen gebruiken

Trending en kanaalstrategieën

Kloven identificeren

Gewone kloof

Uitbraakkloof

Consolidatiekloof

Uitputtingskloof

Eilandkloof

Met vlaggen en wimpels zwaaien

Retracements weerstaan

Retracements in drie en vijf stappen

Opeenvolgende tradingbereiken

Omgaan met mislukte signalen

Bulls en bears vangen

De kloven vullen

Besluiten of je van richting moet veranderen

HOOFDSTUK 11: Indicatoren en oscillatoren berekenen

De ins en outs van voortschrijdend gemiddelden

Eenvoudig voortschrijdend gemiddelde

Exponentieel voortschrijdend gemiddelde

SMA’s en EMA’s vergelijken

Voortschrijdend gemiddelden interpreteren en gebruiken

Ondersteunings- en weerstandsfactoren

Het tijdskader voor het voortschrijdend gemiddelde bepalen

Koop- en verkoopdruk door stochastische oscillatoren begrijpen

Stochastische oscillatoren berekenen

Stochastische oscillatoren interpreteren

Momentum volgen met de MACD

De MACD berekenen

De MACD gebruiken

Relatieve sterkte onthullen

Relatieve sterkte berekenen

Relatieve sterkte aan het werk zetten

DEEL 4 STRATEGIEËN ONTWIKKELEN VOOR HET KOOP- EN VERKOOPMOMENT VAN AANDELEN

HOOFDSTUK 12: Technieken voor geldbeheer: werken aan een robuustere portefeuille

Je tradingdoelen bereiken met slim money management

Je portefeuille beheren

Je traden beschouwen als bedrijf

De dillema’s van een trader herkennen

Een beter plan zoeken

Je principal beschermen

Herstellen van een aanzienlijk verlies: dit is niet eenvoudig

Een doelkoers instellen om met verliezen om te gaan

Strategieën voor het beheren van winstgevende trades

Je risico’s begrijpen

Marktrisico’s

Beleggingsrisico’s

Tradingrisico’s

HOOFDSTUK 13: Fundamentele en technische analyses combineren voor optimale strategie

Het grotere geheel zien

Waarom de Fed je vriend is

De industriële productie in de gaten houden

Let op sectorrotatie

De dominante trend vinden

De aandelen om mee te traden selecteren

Tradingstrategieën

Traden in de bullish-transitie

Traden in een bullmarkt

Traden in de bullish-pullback

Traden in de bearish-transitie

Traden in een bearmarkt

Traden in de bearish-pullback

Een hypothetisch tradingvoorbeeld

HOOFDSTUK 14: Tradingrisico’s minimaliseren met exchange-traded funds

Wat is een ETF?

De voordelen nader bekeken

De gebreken vermijden

Doet familie ertoe?

Marktgewogen ETF’s

Gelijkgewogen ETF’s

Fundamenteel gewogen ETF’s

Strategieën voor sectorrotatie

Vroeg herstel

Volledig herstel

Vroege recessie

Volledige recessie

ETF’s analyseren

Portefeuille opbouwen

Internationale trades met ETF’s

Grondstoffen en ETF’s

Valutahandel en ETF’s

Leveraged ETF’s

Inverse ETF’s

HOOFDSTUK 15: Je trades uitvoeren

Positie innemen en verlaten

De bied- en laatkoers in evenwicht houden

De spread begrijpen

Een effectieve strategie voor order-entry ontwikkelen

Je trades timen: orders invoeren nadat de markt gesloten is

Een week uit het leven van een trader

Short gaan op aandelen

Regelgevingsvalkuilen omzeilen

Afwikkelingsdata voor transacties begrijpen

Freeriding vermijden

Margin calls en gedwongen verkoop voorkomen

Beperkingen voor patroondaytraders voorkomen

HOOFDSTUK 16: Een krachtig tradingsysteem ontwikkelen

Tradingsystemen begrijpen

Discretionaire systemen

Mechanische systemen

Trendvolgende systemen

Systemen die tegen de heersende trend ingaan

Instrumenten voor systeemontwikkeling selecteren

Hardware voor systeemontwikkeling kiezen

De software voor systeemontwikkeling kiezen

Historische gegevens voor backtests zoeken

Tradingsystemen ontwikkelen en testen

Met trendvolgende systemen werken

Op uitbraken gebaseerde tradingsystemen gebruiken

Rekening houden met slippage

Een tradingdagboek bijhouden

Tradingsystemen die te huur zijn evalueren

DEEL 5 PARADIJS VOOR RISICONEMERS

HOOFDSTUK 17: De basisprincipes van swingtrading

Aandelen zorgvuldig selecteren

Strategieën voor swingtrading

Trending aandelen traden

Traden in aandelen die in een bereik zitten

Volatiliteit traden

Geldzaken die je in de gaten moet houden

Opties voor swingtrading gebruiken

De risico’s van swingtrading onder controle

Belastingen (natuurlijk)

Regels voor patroondaytrading

HOOFDSTUK 18: De basis van daytrading

Wat daytrading is

Institutionele daytraders (marketmakers)

Retaildaytraders

Succesvolle daytradingstrategieën

Technische vereisten

Tradingpatronen

Scalpen

Trendtraders

Erkennen dat de risico’s groot zijn

Liquiditeit

Slippage

Tradingkosten

Meest voorkomende fouten vermijden

HOOFDSTUK 19: Druk met derivaten

Derivaattypen: futures en opties

Koop nu, betaal later: futures

Wacht en kijk: opties

Optie- en futurecontracten kopen

Een rekening openen

De prijs berekenen en de koop afsluiten

Opties om uit je opties te stappen

De optie verrekenen

De optie vasthouden

De optie uitoefenen

De risico’s van traden in opties en futures

CFD’s: zeer populair bij traders

Dit zijn CFD’s

Een voorbeeld van een CFD

CFD’s ontstonden als reactie op een nieuwe belastingwet

Wat je écht moet weten over CFD’s

Kleine rekening, grote hefboom?

Hefbomen gekortwiekt en binaire opties verboden in 2018

Welke kosten komen er kijken bij CFD’s?

Risico’s minimaliseren

HOOFDSTUK 20: De valutamarkten op (forex)

Kennismaken met de wereld van valutamakten

Soorten valutahandelaren

Waarom valuta in waarde wijzigen

Wat traders doen

Het jargon van de valutamarkten

Spottransacties

Termijntransacties

Opties

De werking van de geldmarkten

Andere landen, andere regels

De almachtige Amerikaanse dollar

Georganiseerde beurzen

Risico’s nemen in de wereldgeldmarkt

De verschillende soorten risico’s begrijpen

Bescherming tegen risico’s zoeken

Klaar om in valuta te handelen?

HOOFDSTUK 21: Win het gevecht met jezelf en word succesvol

Sluit emoties uit als je handelt

Mindset en strategie

Twee soorten mindsets: welke is de jouwe?

Tegennatuurlijk denken

Voorspellen is een van de grootste fouten die je kunt maken

Van angst naar spijt

De hond die in zijn eigen staart bijt

Hoe dan wel?

Discipline: de grootste troef

Wat is discipline niet?

Toewijding, zorg en aandacht

Discipline is niet te koop

DEEL 6 HET DEEL VAN DE TIENTALLEN

HOOFDSTUK 22: Meer dan tien enorme tradingfouten

Op de bodem vissen

Timing van de top

Handelen tegen de dominante trend

Meevliegen

Trading persoonlijk opnemen

Verliefd worden

Na sluiting marktorders plaatsen

Een op hol geslagen trend najagen

Averaging down

Je stops negeren

Slecht diversifiëren

Langdurig grote verliezen

HOOFDSTUK 23: Tien tradingoverlevingstechnieken

Bouw je eigen tradinggereedschapskist

Kies en gebruik je favoriete tools verstandig

Maak gebruik van zowel technische als fundamentele analyses

Reken op de gemiddelden om je stappen te zetten

Ontwikkel en beheer je eigen tradingsysteem

Weet wat je kosten zijn

Zorg dat je een uitstapstrategie hebt

Let op de signalen, anticipeer er niet op

Buy on strength, sell on weakness

Houd een tradinglogboek bij en bestudeer het vaak

Over de auteurs

Lita Epstein, die haar MBA behaalde aan de Goizueta Business School van Emory University, helpt mensen graag bij het ontwikkelen van goede financiële, beleggings- en fiscale planningsvaardigheden. Ze ontwikkelt en geeft online cursussen over onderwerpen als boekhouding, het lezen van financiële rapporten, investeren voor het pensioen en het invullen van belastingaangiften. Ze schreef meer dan 35 boeken, waaronder Reading Financial Reports For Dummies.

Lita was directeur content voor een website over financiële diensten, MostChoice.com, en beheerde de website Investing for Women. Als persvoorlichter bij het Amerikaanse Congres heeft Lita uit de eerste hand kennis opgedaan over werken binnen en rond de overheidsbureaucratie, wat haar een goed inzicht geeft in hoe overheidsprogramma’s werken. In het verleden was Lita dagbladjournalist, redacteur bij een tijdschrift en fondsenwerver voor het Carter Presidential Center. Als hobby beoefent Lita de duiksport en is ze zelfs gediplomeerd onderwaterfotografe. Ze wandelt en kanoot graag en surft graag op internet om daar verborgen schatten te vinden.

Grayson Roze werkt sinds 2012 in de financiële dienstverlening voor StockCharts.com. Hij is nu business manager bij het bedrijf. Hij is coauteur van Tensile Trading: The 10 Essential Stages of Stock Market Mastery, in 2016 gepubliceerd bij Wiley. Grayson spreekt regelmatig op diverse beleggingsseminars, onder andere voor organisaties als de American Association of Individual Investors (AAII) en de Market Technicians Association (MTA). Hij heeft een bachelor behaald aan Swarthmore College, waar hij economie en psychologie studeerde.

Op jonge leeftijd toonde Grayson zijn interesse in de financiële markten door investeringscursussen te volgen en onder leiding van zijn vader te beginnen met traden. Op 18-jarige leeftijd begon Grayson voor eigen rekening te beleggen en is sindsdien een volleerd, zelfstandig trader. Buiten de handelsuren houdt hij ervan om fit te blijven door te fietsen, te wandelen en lacrosse te spelen en daarnaast is hij gepassioneerd autoliefhebber.

Dankwoord

We willen graag alle mensen bedanken die hebben bijgedragen aan de totstandkoming van dit boek. Alle geweldige mensen van Wiley, met name Tracy Boggier en Michelle Hacker voor hun advies en begeleiding, en John Forman die ons scherp hield. Ook willen we speciaal Chip Anderson, directeur van StockCharts.com, bedanken voor zijn steun en stimulans tijdens dit proces.

Inleiding

Traden was vroeger voorbehouden aan institutionele beleggingsbedrijven met directe toegang tot gesloten systemen voor het traden in effecten. Dankzij technische vooruitgang zijn de kansen voor iedereen hetzelfde geworden. Hierdoor is het traden in effecten toegankelijker voor individuen. Na de crash van de aandelenmarkt in 2000 verloren veel mensen enorme bedragen omdat professionele adviseurs of managers van open-eindbeleggingsfondsen hun portefeuilleprincipal niet beschermden. Hierdoor hadden beleggers keuze uit twee mogelijkheden: helemaal uit de markt stappen en een veilig heenkomen zoeken of meer te weten komen over het beheren van hun eigen portefeuille. Veel van de beleggers die terugkeerden naar de markt, keerden deze eind 2008 maar weer de rug toe, toen de markt het slechtste jaar liet zien sinds de depressie begin twintigste eeuw. In 2017 denderde de aandelenmarkt naar een hoogtepunt van 21.000 op de Dow-Jonesindex. Maar zullen ze zich door de volgende correctie weer laten afschrikken?

Het idee van kopen en voor eeuwig vasthouden werd na de crash van 2000 al snel losgelaten. Tussen 2004 en 2007 was er een korte opleving, maar in 2008 werd dit idee opnieuw overboord gegooid. Vandaag de dag zoeken mensen naar nieuwe manieren om te beleggen en traden. Beleggers hanteren nog steeds een zorgvuldige balans in hun portefeuille met een kopen-en-vasthoudenstrategie. Maar ze kijken veel kritischer naar wat ze vasthouden. De kans is tegenwoordig ook groter dat ze de aandelen die ze vasthouden nog eens kritisch tegen het licht houden. Anderen hebben de aandelenmarkt gewoon helemaal de rug toegekeerd.

Weer anderen hebben een stapje omhoog gemaakt in de tradingwereld. Traders van allerlei pluimage oefenen hun vaardigheden op de aandelenmarkt. Degenen die de meeste risico’s durven te nemen en van traden hun beroep willen maken, leggen zich toe op daytrading. Ze houden een effectpositie nooit langer dan dezelfde tradingdag vast. Swingtraders houden hun positie wat langer vast. Soms een paar dagen of zelfs een paar weken.

Maar in dit boek kijken we niet naar de riskantere kanten van het traden. In plaats daarvan concentreren we ons op positietrading. Hierbij voer je trades uit door een positie in te nemen of te verlaten. Posities kunnen een paar weken of maanden, en soms zelfs een jaar of langer worden vastgehouden. Dit is allemaal afhankelijk van trends die zichtbaar zijn in de economie, op de markt en uiteindelijk bij afzonderlijke aandelen.

Over dit boek

Veel mensen hebben een verkeerd beeld van traden en de bijbehorende risico’s. Veel mensen denken bij het woord trader meteen aan de riskantste vorm van traden: daytrading. We gaan je zeker niet vertellen hoe je kunt daytraden. We willen je liever laten kennismaken met de wereld van positietrading. Dit is veel veiliger, minder riskant en toch een prima manier om een aanzienlijke portefeuille op te bouwen.

Vergis je niet: bij de handel in effecten zijn er altijd risico’s. Gebruik voor het traden nooit geld dat je niet kunt missen. Zet dus niet het spaargeld op het spel waarmee je de opleiding van je kinderen wilt betalen. Als je wilt traden, zet je een deel van je spaargeld opzij dat je nog niet voor iets anders had bestemd. Je moet zeker weten dat je dit kunt missen zonder dat dit invloed heeft op je levensstijl.

Natuurlijk laten we je zien hoe je de risico’s kunt minimaliseren. Maar we kunnen je niet beloven dat je nooit eens iets zult verliezen. Zelfs de ervarenste traders, de traders die het beste tradingsysteem opzetten, hebben geen glazen bol en worden weleens geraakt door een probleem op de markt met de bijbehorende verliezen. We laten je zien hoe je met de basisbeginselen van fundamentele en technische analyse je risico’s kunt minimaliseren, hoe je kunt zien dat de markt rijp is voor een trade, hoe je kunt zien in welke specifieke sectoren in de markt je het beste kunt inzetten, hoe je bepaalt in welke fasen de economische cyclus en marktcyclus zich bevinden en hoe je al deze kennis het beste kunt gebruiken.

Sla bij het lezen van dit boek gerust de tekstkaders (gearceerde tekstvakken) over. Ze bevatten interessante informatie maar zijn niet essentieel om te begrijpen hoe traden werkt.

Dit boek bevat ook hyperlinks, die soms over meer regels zijn verdeeld. Als je de gedrukte versie van dit boek leest en een van de hyperlinks wilt openen, typ je het webadres over zoals het in de tekst is opgenomen alsof het op één regel staat. Als je dit boek als e-book leest, is het nog gemakkelijker: klik gewoon op het webadres en de webpagina wordt meteen geopend.

Dwaze veronderstellingen

We hebben enkele veronderstellingen gedaan over je basiskennis en vaardigheden op het gebied van de aandelenhandel. We gaan ervan uit dat je niet helemaal een groentje bent in de wereld van beleggen. Ook gaan we ervan uit dat je bekend bent met de aandelenmarkt en het basisjargon. Tijdens het verkennen van de basisbeginselen van het traden leggen we veel belangrijke termen en uitspraken uit. Maar als alles wat je in dit boek leest je echt onbekend in de oren klinkt, is het verstandiger om eerst een inleiding in aandelenhandel te lezen voordat je verdergaat naar de technischere wereld van het traden.

We gaan er ook van uit dat je met een computer kunt omgaan en internet kunt gebruiken. Als je nu geen snel internet hebt, zorg er dan voor dat je dit wel hebt voordat je gaat traden. Veel van de hulpmiddelen die we in dit boek aanbevelen, zijn online beschikbaar. Maar voor veel van deze waardevolle middelen heb je een snelle internetverbinding nodig.

Pictogrammen in dit boek

In de Voor Dummies-boeken gebruiken we kleine plaatjes, of pictogrammen, om bepaalde delen van de tekst te markeren. Hierna lees je wat ze betekenen:

Zoek deze kleine markeringen om ideeën op te doen over het verbeteren van je tradingvaardigheden, of om te lezen waar je nog meer nuttige informatie vindt.

Als we iets belangrijks bespreken dat je moet onthouden, markeren we dat met dit pictogram.

De tradingwereld heeft veel gevaren en valkuilen. Een kleine slipper kan je veel geld kosten. We gebruiken dit pictogram om je op de grootste gevaren te wijzen.

Dit pictogram duidt op onnodig technische aspecten, maar we wilden deze informatie toch opnemen om ons verhaal af te ronden. De tekst die door dit pictogram wordt aangeduid, kun je overslaan, tenzij het onderwerp je nieuwsgierigheid wekte.

Hoe nu verder

Je staat op het punt de opwindende tradingwereld binnen te stappen. Het maakt niet uit waar je in dit boek begint. Elk hoofdstuk staat op zichzelf. Maar als je echt helemaal nieuw bent in het traden, kun je het beste beginnen met hoofdstuk 1 om de basisbeginselen onder de knie te krijgen. Als je al bekend bent met deze basis, alles begrijpt over de verschillende markten en beurzen wat je wilt weten, een broker hebt gekozen en de tools hebt verzameld die je nodig hebt, kun je ook beginnen met fundamentele analyse in deel 2. Maar vergeet bovenal niet om plezier te hebben en van de reis te genieten!

1
Beginnen met traden

IN DIT DEEL . . .

Weet je waar je aan begint voordat je gaat traden en ontdek je de positieve en negatieve kanten van trading.

Ga je aan de slag met de verschillende aandelenmarkten en leer je meer over de verschillende soorten marktorders.

Kies je een tradepartner die past bij jouw manier van traden.

Zoek je uit welke hardware en software je minimaal nodig hebt en bekijk je aanbevolen websites en programma’s.

IN DIT HOOFDSTUK

Inzicht in traden

Verschillende tradingsoorten verkennen

Hulpmiddelen voor de aandelenhandel verzamelen

De sleutel tot succes ontdekken

Hoofdstuk 1:
De positieve en negatieve kanten van traden

De meeste mensen die besluiten de aandelenhandel in te gaan, willen gewoon veel geld verdienen. Hoeveel succes je als trader hebt, hangt af van hoe goed je de hulpmiddelen gebruikt, benodigde informatie vergaart en de beschikbare gegevens interpreteert. Je moet de discipline opbrengen om alle kennis die je hebt over de aandelenhandel te gebruiken als je een succesvolle tradingstrategie wilt ontwikkelen.

Het belangrijkste voor het ontwikkelen van een winstgevende tradestijl is ontdekken hoe je kunt voorkomen dat je je laat meeslepen door de emoties van de aandelenhandel: de kick van winst en het verdriet van verlies. De aandelenhandel is als een bedrijf. Je moet dit met dezelfde logica benaderen die je ook toepast op andere zakelijke beslissingen. Het bepalen van doelstellingen, onderzoeken van je mogelijkheden, plannen en implementeren van strategieën en beoordelen van je succes zijn voor de aandelenhandel net zo belangrijk als voor elke andere zakelijke onderneming.

In dit boek helpen we je deze horden te nemen terwijl we je laten kennismaken met de wereld van de aandelenhandel. Dit hoofdstuk bevat een overzicht van de aandelenhandel en een inleiding tot de benodigde hulpmiddelen, de onderzoeksvaardigheden die je moet gebruiken en de basisbeginselen voor het samenvoegen van al deze informatie tot een succesvolle tradingstrategie.

Het verschil tussen traden en beleggen

Traden is niet hetzelfde als beleggen. Beleggers kopen aandelen en hebben deze gedurende langere tijd (vaak te lang) in bezit en kopen er als het even kan nog meer van. Traders houden aandelen in sommige gevallen slechts enkele minuten vast, maar soms ook enkele maanden of zelfs langer dan een jaar. Hoelang je de aandelen vasthoudt, is afhankelijk van het soort trader dat je wilt worden.

Beleggers willen graag een uitgebalanceerde beleggingsportefeuille van groeiaandelen, waardeaandelen, en aandelen uit binnen- en buitenland, gecombineerd met obligaties voor de lange, korte en middellange termijn. Een goed uitgebalanceerde portefeuille biedt de belegger, afhankelijk van het type belegging en de risico’s die hij of zij bereid is te nemen, meestal een stabiel rendement tussen de 5 en 12 procent.

Voor beleggers kan een agressieve portefeuille met een mix van 80 procent geïnvesteerd in aandelen en 20 procent in obligaties, mits goed gebalanceerd, gedurende een termijn van 20 jaar een jaarlijks rendement van maar liefst 12 procent opleveren. Naast jaren van groei zijn er echter ook jaren waarin het rendement zeer laag is. Het rendement van een conservatieve portefeuille met 20 procent geïnvesteerd in aandelen en 80 procent in obligaties zal zich eerder aan de lage kant van het spectrum bevinden, in de buurt van de 4 procent. De volatiliteit en risico’s bij deze laatste portefeuille zijn echter een stuk lager. Beleggers die hun geld pas over minimaal 10 jaar nodig hebben, stellen vaak een agressievere portefeuille samen. Beleggers die met de belegging hun boterham moeten verdienen, kiezen meestal minder agressieve portefeuilles waarmee ze een gestage cashflow genereren. Dit bereik je door voornamelijk in obligaties te beleggen.

Als trader zoek je naar de beste belegging voor je geld en stel je jezelf een doel dat een belegger alleen zou verwachten bij een agressieve portefeuille. Op sommige momenten tijdens de marktcyclus kun je wellicht het beste helemaal niet traden. In dit boek laten we zien hoe je bepaalde signalen moet interpreteren. Je kunt dan beter bepalen of je wel of niet moet traden, in welke sectoren je je het beste kunt begeven en wat de beste aandelen binnen deze sectoren zijn.

Zien waarom traders traden zoals ze dat doen

Voor veel mensen is het verbeteren van de potentiële winst uit aandelentransacties duidelijk de belangrijkste reden om te traden. Mensen die hun portefeuille willen uitbreiden, streven niet naar handhaving, maar hopen dat ze met hun beleggingen een beter rendement halen dan het marktgemiddelde. Of traders nu beleggen in open-eindbeleggingsfondsen of in aandelen, ze hopen dat de portefeuille met effecten die ze selecteren hen een beter rendement oplevert, en daar willen ze zelf alles aan doen.

Mensen die besluiten in aandelen te gaan traden, nemen bewust zelf het heft in handen om hun winstmogelijkheden te vergroten. In plaats van mee te deinen op de golfbewegingen van de markt, zoeken ze naar mogelijkheden om, op basis van economische omstandigheden en marktcycli, op het beste moment de beste plek op de markt te vinden.

Traders die de technische signalen voor de beurscrash van 2008 goed hadden opgepikt, gingen short of begaven zich richting cash-posities voordat de aandelen kelderden. Toen ze weer winstmogelijkheden zagen, mengden ze zich vervolgens weer voorzichtig in de handel. Sommige positietraders bleven aan de zijlijn staan wachten op het juiste moment om toe te slaan. Tijdens het wachten deden ze wel nauwgezet onderzoek naar hun mogelijkheden en selecteerden ze aandelen voor op hun watchlist. Op basis van technische signalen in de grafieken die ze bijhielden bepaalden ze vervolgens of ze al dan niet posities moesten innemen.

Kenmerken voor succesvol traden

Om succesvol te zijn in de handel moet je hard zijn voor jezelf. De kans is groot dat je tegen je natuur in moet handelen, de drang om te bewijzen dat je gelijk hebt moet onderdrukken en moet accepteren dat je nu eenmaal fouten zult maken. Als trader moet je aparte strategieën ontwikkelen voor het moment waarop je een positie innemen, en wanneer je wilt traden en de positie weer verlaat. En dit allemaal zonder je emoties mee te laten spelen in de beslissingen die je neemt op basis van de succesvolle tradingstrategie die je hebt opgesteld.

Je wilt je geld beheren, maar hoeft hierbij niet te bewijzen of de beslissing voor een specifieke aan- of verkoop goed of fout was. Stel hiervoor stoplosstargets in voor elke positie en houd hieraan vast, zelfs als je achteraf moet toegeven dat je fout zat. Je portefeuille overleeft het wel en je kunt altijd opnieuw positie innemen als uit de trend blijkt dat het moment daar is.

Je moet je laten leiden door aandelentrends en elke emotionele band met aandelen negeren. Misschien mis je net de laagste instapprijs of hoogste exitprijs, maar je kunt ’s nachts wel gerust slapen, in de wetenschap dat je je geld goed beheert en dat je tradebedrijf floreert.

Traders leren mee te bewegen met trends en het geldschip te verlaten voor het zinkt. Geniet van de reis, maar weet wanneer deze ten einde is voordat winst omslaat in verlies.

Trade-instrumenten

Voordat je de eerste stappen op het tradepad kunt zetten, moet je eerst de juiste instrumenten verzamelen, zodat je goed voorbereid aan je onderneming begint. Je computer moet voldoen aan de hardwarevereisten en overige voorwaarden die in hoofdstuk 4 worden behandeld, zoals processorsnelheid, opslagruimte en schermformaat. Misschien wil je zelfs meer dan een scherm, afhankelijk van je tradestijl. En zonder snelle internetaansluiting kun je het eigenlijk wel vergeten een succesvolle trade op te zetten.

In hoofdstuk 4 laten we je tevens kennismaken met de verschillende soorten software die je kunnen helpen je activiteiten tot een succes te maken. We evalueren de favoriete overzichtstools van traders, zoals MetaStock en TradeStation, maar ook op internet gebaseerde diensten voor het maken van grafieken en gegevensfeeds. Verder praten we over de verschillende beschikbare handelsplatformen en over hoe je met brokers werkt.

Als je de juiste hardware en software hebt, moet je je analysevaardigheden aanscherpen. Veel traders zweren bij het gebruik van alleen technische analyse, maar we laten zien hoe je met zowel technische als fundamentele analyse kunt uitblinken als trader. (In deel 2 behandelen we fundamentele analyse en in deel 3 lees je meer over technische analyse.)

Traden in meer dan alleen aandelen

Traders hebben verschillende tradewijzen. Sommige traders zijn daytraders, terwijl andere juist swingtraders of positietraders zijn. Hoewel veel van de gebruikte hulpmiddelen overeenkomen, werkt elk type trader binnen een andere tijdspanne, specifiek voor het type handel dat ze drijven.

Positietrading

Positietraders gebruiken technische analyse om de meest veelbelovende aandelentrends te achterhalen en nemen op basis van deze trends posities in of verlaten deze. Deze posities kunnen ze enkele dagen, maanden of soms zelfs langer dan een jaar innemen. In dit boek hebben we het voornamelijk over positietrading. Nadat je hebt kennisgemaakt met de aandelenmarkten, de soorten brokers en marketmakers waarmee je te maken krijgt, en met de hulpmiddelen die je nodig hebt, bespreken we de basisbeginselen van fundamentele analyse en technische analyse. Zo helpen we je een betere positietrader te worden.

Swingtrading op korte termijn

Swingtraders werken binnen een veel kortere tijdspanne dan positietraders. Ze hebben aandelen zelden langer dan enkele dagen in bezit en zoeken abrupte bewegingen die door de technische analyse worden blootgelegd. We gaan niet uitgebreid in op hoe je een swingtrader wordt, maar we bespreken in hoofdstuk 17 wel kort de basisbeginselen van swingtrading en de bijbehorende strategieën. Daarnaast vertellen we meer over de basisbeginselen van technische analyse en geldbeheerstrategieën. Mocht je van plan zijn om een swingtrader te worden, dan zullen deze onderwerpen goed van pas komen. Voordat je je op deze tradingstijl stort, moet je je hier wel meer in verdiepen. Begin bijvoorbeeld met het lezen van Swing Trading For Dummies van Omar Bassal, CFA (Wiley).

STANDHOUDEN IN EEN VERANDERENDE MARKT

Vastgoedaandelen kelderden tijdens de vastgoedcrisis. Financials gingen onderuit tijdens de kredietcrisis. Niemand kan voorspellen wanneer een aandeel in vrije val gaat. We hebben geen van allen een glazen bol. Maar het is ons redelijk gelukt ons geld veilig te houden sinds de markt er in 2008 onderuitging. Met de strategieën die we in dit boek bespreken, kunnen we posities verlaten voordat we de vergaarde winst weer moeten afstaan. Anderen zijn helaas niet zo gelukkig.

Een op handen zijnde pullback wordt niet aangekondigd met een fel zwaailicht. Er is geen vaste indicatie om ons te laten weten dat we alles moeten verkopen. In plaats daarvan sluiten we afzonderlijke posities zodra de technische voorwaarden voor een aandeel verslechteren. Met de hulpmiddelen die we in dit boek bespreken, kunnen we veranderde risiconiveaus herkennen, wanneer slechts weinig aandelen aantrekkelijk zijn en wanneer het het verstandigst is om het handelskapitaal in cash om te zetten. In 2017 was het gemakkelijker om een krediet te krijgen dan in 2009, maar het herstel na de vastgoedcrisis in 2008–2009 is nog steeds zwak. Aan de andere kant is de aandelenmarkt sterk gestegen. Zo stond de Dow-Jonesindex in 2009 op 8000 punten, terwijl deze in 2017 piekte op 21.000 punten. Veel traders en analisten verwachten weer een correctie. We doorstaan deze markt met het grootste deel van ons handelskapitaal intact, terwijl we winst maken. Verder verdienen we wat met het short gaan, en kopen we wat short of double-short op de beurs verhandelde fondsen. Dankzij de hulpmiddelen in dit boek zijn we er helemaal klaar voor agressief te gaan handelen als de technische voorwaarden voor aandelen weer verbeteren.

Daytrading

Daytraders laten hun geld nooit langer dan een dag in aandelen zitten. Ze verkopen altijd. Ze nemen een positie enkele uren, minuten of zelfs seconden in. Buitenstaanders die daytraders in actie zien, vinden het meer lijken op het spelen van een videogame dan op aandelenhandel. Dit type trade bespreken we in hoofdstuk 18, maar we gaan er niet heel erg diep op in. Als je daytrader wilt worden, kan dit boek je alleen een stukje op weg helpen. Je maakt kennis met de basisbeginselen van technische analyse, maar je moet je verder in het onderwerp verdiepen voordat je je op deze riskante tradingstijl stort. Lees hiervoor bijvoorbeeld Daytrading voor Dummies van Ann C. Logue, MBA (BBNC).

Long of short gaan

Voordat je aan de slag gaat, moet je eerst zeker weten wat voor soort aandelen je wilt kopen en houden, ook wel long gaan of een positie innemen genoemd. Bovendien moet je weten wanneer het niet meer lonend is om de aandelen nog te houden. Daarnaast moet je weten bij welke prijs je wilt instappen of een positie wilt innemen en bij welke prijs je wilt uitstappen of de positie wilt verlaten. Je kunt zelfs winst maken met aandelen zonder ze ooit in bezit te hebben, via short gaan. Deze essentiële handelsstrategieën behandelen we in hoofdstuk 15.

Je kunt zelfs geld verdienen door aandelenopties te kopen en verkopen om long of short gaan te simuleren. Door het kopen van een calloptie simuleer je long gaan, terwijl je met het kopen van een putoptie short gaan simuleert. Met calls verdien je geld als de aan de optie gekoppelde aandelen in waarde stijgen en met puts verdien je als de bijbehorende aandelen in waarde dalen.

Als je orders plaatst voor puts en calls, weet je nooit zeker of je geld zult verdienen, zelfs niet als je gelijk hebt in de richting waarin de aandelen bewegen. De waarde van opties wordt bepaald door hoe volatiel de aandelenprijzen zijn in verhouding tot de algehele richting (omhoog of omlaag) waarin ze bewegen. In hoofdstuk 19 gaan we dieper in op opties en kijken we hoe ze werken.

Je geld beheren

Het is essentieel om je activiteiten goed te beheren, om te voorkomen dat je veel geld verliest. Hoewel we niet kunnen garanderen dat je nooit geld zult verliezen, kunnen we wel nuttige strategieën met je delen om je verliezen te minimaliseren en je te leren te verkopen voordat je aandelenportefeuille wordt geraakt door een voltreffer. De sleutel zit hem in het weten wanneer je moet vasthouden en wanneer je moet laten gaan. In hoofdstuk 12 gaan we hier uitgebreid op in.

Een ding kunnen we niet sterk genoeg benadrukken: je moet het traden zien als een bedrijf en je aandelen als de inventaris. Hecht je niet aan je aandelen. Hierdoor zou je ze uit loyaliteit wel eens langer kunnen vasthouden dan verstandig is. Een van de moeilijkste dingen is toegeven dat je een fout hebt gemaakt. Je moet echter door de zure appel heen bijten en de positie verlaten voordat je vol wordt geraakt. We laten je zien dat een goede huishouding en het ontwikkelen van succesvolle strategieën voor het actueel houden van je inventaris belangrijke onderdelen zijn van het beheer van de handelsportefeuille.

Je kunt je trade het beste beschermen tegen aanzienlijke verliezen door voor jezelf een prijs vast te stellen voor het verlaten van een positie voordat je hier ooit in hebt gehandeld. Als je vasthoudt aan deze vooraf bepaalde exitprijzen, voorkom je dat je in de valkuil stapt waarin veel handelaren je al zijn voorgegaan: het te lang vasthouden van een positie, waardoor je alles verliest. Je wilt je winst natuurlijk niet zien verdampen in verlies. Zolang je positie in een aandeel winst oplevert, kun je de exitprijs periodiek verhogen om ervoor te zorgen dat je de winst grotendeels behoudt.

Als je de risico’s (marktrisico’s, beleggingsrisico’s en handelsrisico’s) begrijpt, kun je betere handelsbeslissingen nemen. Op verschillende punten in het boek bekijken we de verschillende soorten risico’s en hun verhouding tot specifieke situaties.

Inzicht in fundamentele analyses

Je hebt vast weleens iemand horen zeggen: ‘Dat is nu eenmaal de economie.’ Niets is minder waar. Daarom laten we je zien hoe inzicht in de basisbeginselen van een bedrijfscyclus je kan helpen je tradesuccessen te vergroten. In hoofdstuk 5 leer je hoe je periodes van economische groei en verval herkent en hoe deze verschillende periodes invloed uitoefenen op de aandelenmarkten. Daarnaast verkennen we sectorrotatie en hoe je dit gebruikt om de juiste sector voor je tradeactiviteiten te kiezen.

Je kunt tevens veel informatie vergaren over hoe geldaanbod, inflatiecijfers, deflatie, werkloosheid en consumentenvertrouwen de stemming op de markt en de aandelenprijzen beïnvloeden en hoe de economie kan worden voortgestuwd door het vertrouwen (of gebrek hieraan) waarmee politieke en monetaire leiders hierover spreken. We bespreken de rol van de Amerikaanse Centrale Bank (Federal Reserve, of Fed) en hoe de markten luisteren als de president van de Fed spreekt.

Fundamentele analyse kijkt in wezen naar de financiële prestaties van bedrijven en de prestaties van de economie om het toekomstige winstpotentieel van de aankoop van een aandeel of ander vermogensinstrument te analyseren. Maar inzicht in hoe de economie werkt, is niet het enige belangrijke hulpmiddel voor fundamentele analyse. Je moet ook financiële verklaringen lezen om de financiële status te begrijpen van de bedrijven waarvan je aandelen wilt kopen. In hoofdstuk 6 duiken we dieper in financiële verklaringen.

Aan de andere kant krijg je met de winst- en verliesrekening van een bedrijf een kijkje in de resultaten van de recentste periode en biedt het een basis voor vergelijking met voorgaande jaren en periodes. Via deze overzichten zie je of de omzet toeneemt, en zo ja, met hoeveel procent. Je ziet ook hoeveel van deze omzet voor het bedrijf als winst overblijft. Via het kasstroomoverzicht zie je hoe efficiënt het bedrijf haar cash gebruikt en of het aan de huidige verplichtingen kan voldoen. De balans licht een tipje van de sluier op over de activa en schulden, en het eigen vermogen.

Deze informatie kun je gebruiken om zelf een inschatting te maken van het groei- en winstpotentieel van een bedrijf. In hoofdstuk 6 laten we zien hoe je met enkele eenvoudige berekeningen soortgelijke aandelen kunt vergelijken en de aandelen met het beste potentieel kunt kiezen.

Analisten gebruiken deze informatie om de financiële groei en winsten van een bedrijf te projecteren. Ga nooit alleen blind af op wat analisten je vertellen, maar doe ook zelf onderzoek en lees de meningen van verschillende analisten. Een van de beste manieren om erachter te komen wat analisten zeggen en welke aspecten van de financiële verklaring alarmbellen laten afgaan, is de zogeheten ‘analyst call’. In hoofdstuk 7 leggen we uit hoe je kunt meeluisteren met deze calls en leren we je de terminologie die in deze calls wordt gebruikt te begrijpen, zodat je betere aandelenkeuzen kunt maken. Verder bespreken we de voor- en nadelen van het gebruik van analistenrapporten.

Grip krijgen op technische analyses

Met fundamentele analyse kun je bepalen in welk deel van de bedrijfscyclus de economie zich bevindt en welke branches het beste groeipotentieel bieden. Deze informatie gebruik je om de beste doelbedrijven te kiezen en de prijzen te bepalen die je voor hun aandelen wilt betalen.

Nadat je je doelen hebt gekozen, gebruik je technische analyse om trends in de prijzen van de doelaandelen te volgen, zodat je op het juiste moment een positie kunt innemen en uiteindelijk weer verlaten. Deze doelen worden onderdeel van je aandelenwatchlist. Als je deze lijst hebt opgesteld, kies je de hulpmiddelen voor technische analyse om je activiteiten te bepalen.

In hoofdstuk 8 maak je kennis met de basisbeginselen van technische analyse, hoe dit werkt en hoe je dit moet gebruiken. Sommigen beschouwen technische analyse als het voorspellen van de toekomst, terwijl anderen geloven dat je hiermee belangrijke informatie kunt vergaren die je helpt succesvol te traden. Wij geloven dat technische analyse je voorziet van uitgebreide hulpmiddelen voor succesvol handelen en laten je zien hoe je deze hulpmiddelen in je voordeel kunt gebruiken.

Je eerste stap op het gebied van technische analyse is leren hoe je een grafiek maakt. Hier behandelen we het populairste type: het staafdiagram. In hoofdstuk 9 leer je hoe je eenvoudige aandelenpatronen kunt ontcijferen en wat het verschil is tussen een trend en tradingrange, zodat je herkent wanneer een aandeel van een tradingrange naar een opgaande of neergaande trend beweegt en je weet wanneer je moet handelen.

In hoofdstuk 10 laten we je zien hoe je je verworven kennis voor het identificeren van trends gebruikt om gebieden van steun of weerstand binnen een trend te herkennen. Je kunt dan uiteindelijk het juiste moment bepalen om je move te maken. Je leert hoe je de patronen in de grafieken moet lezen om tradingsignalen te herkennen en wat je moet doen als je op een verkeerd tradingsignaal hebt gereageerd.

In hoofdstuk 11 lees je meer over voortschrijdend gemiddelden en hoe je deze gebruikt om trends te identificeren. Daarnaast ontdek je meer over oscillatoren en andere indicatoren die traders gebruiken om tradingsignalen te herkennen. Als beginnend trader merk je waarschijnlijk dat paralysis of analysis, of analyseverlamming, het grootste risico vormt. Je kunt zo opgaan in het lezen van de grafieken of zo verward raken door de verschillende signalen in de verschillende grafieken, dat je verlamd raakt door alle keuzemogelijkheden. We bespreken ook de beschikbare hulpmiddelen in de huidige softwarepakketten voor het maken van grafieken en die het leven en de keuzen gemakkelijker maken. Daarnaast leer je hoe je essentiële hulpmiddelen als een MACD-indicator of een stochastische oscillator gebruikt en we helpen je gebruik te maken van het krachtige concept relatieve kracht.

Tradingstrategieën in de praktijk brengen

Als je eenmaal weet hoe je hulpmiddelen werken, kun je je nieuwe vaardigheden in de praktijk brengen en geld gaan verdienen. In hoofdstuk 13 lees je hoe je met je nieuwe affiniteit voor fundamentele analyse en technische analyse je tradingstrategie kunt ontwikkelen en verder kunt uitbreiden. Met fundamentele analyse kun je:

bepalen welk onderdeel van de economische cyclus de markt stuwt;

bepalen welke sector het geschiktst is voor de aandelenhandel;

onderzoeken welke sectoren zich in de beste posities bevinden om te stijgen;

onderzoeken welke aandelen leidend zijn in de opgaande sectoren;

evalueren welk standpunt de Fed inneemt ten opzichte van de economie en welke mogelijke acties door de Fed de kracht van de markt kunnen beïnvloeden;

evalueren en hopelijk anticiperen op mogelijke marktschokken. Hoewel je misschien het idee hebt de toekomst te moeten voorspellen, kun je echt wel signalen opvangen uit de belangrijkste economische indicatoren. We laten je zien welke dit zijn.

Nadat je je fundamentele analyse hebt gemaakt, laten we je zien hoe je je verse kennis over technische analyses succesvol gebruikt. Je kunt dan achterhalen hoe je:

kunt handelen binnen algemene technische omstandigheden;

op basis van indexgrafieken kunt bevestigen in welke economische cyclus een markt zich bevindt;

kunt bepalen of een stijgende sector vastzit in een range of klaar is om een nieuwe opgaande trend te vormen;

kunt bepalen of leidende aandelen vastzitten in een range of klaar zijn om een opgaande trend te vormen.

Ten slotte lees je hoe je nieuwe kennis inzet om risico’s te beheren, een stoplosspositie instelt en de juiste tijdspanne kiest om te handelen.

In hoofdstuk 14 maak je kennis met nieuwe technieken voor het gebruik van op de beurs verhandelde fondsen (exchange-traded funds, of ETF’s) om in te haken op trends in plaats van risico’s te lopen door in elke sector het juiste bedrijf te vinden. Sector-ETF’s hebben zich ontwikkeld tot belangrijke tradingtool voor positietraders die willen profiteren van het voordeel van sectorrotatie. Hierover lees je meer in hoofdstuk 5.

Als je je de vaardigheden hebt eigengemaakt, kun je aan het traden. In hoofdstuk 15 besteden we aandacht aan de tradingmechanica door:

te bespreken hoe je positie inneemt en hierin handelt;

te vertellen wat biedkoersen en laatkoersen zijn;

te bespreken wat de risico’s van marktorders zijn;

uit te leggen hoe je limietorders en stoporders gebruikt.

We bekijken ook hoe je een positie verlaat en de handel afsluit zonder je emotioneel te binden, wanneer je de winst moet pakken en hoe je verlies moet minimaliseren. Ten slotte bespreken we de mogelijkheid van hoge belastingaanslagen en hoe je deze kunt minimaliseren.

Nu je weet hoe je de fundamentele zaken moet onderzoeken, de technische hulpmiddelen effectief kunt gebruiken en weet hoe je een deal sluit, is de volgende stap het ontwikkelen en beheren van je eigen tradingsysteem. In hoofdstuk 16 gaan we hier dieper op in. We verkennen de basisstappen voor het ontwikkelen van het systeem, waaronder:

1.   Het ontwerpen en bijhouden van een tradinglog.

2.   Betrouwbare tradingpatronen identificeren.

3.   Een exitstrategie ontwikkelen.

4.   Bepalen of je discretionaire tradingmethoden of mechanische trading gaat gebruiken. We bespreken van beide de voors en tegens.

5.   Beslissen of je je eigen tradingsysteem gaat opzetten of een standaardsysteem aanschaft.

6.   Je tradingsysteem testen en de beperkingen hiervan begrijpen voordat je aanzienlijke financiële investeringen in je nieuwe systeem doet.

Daarnaast beoordelen we je resultaten en lossen we mogelijke problemen op.

Nadat je je systeem hebt ontwikkeld, gemaakt en getest, kun je de duik in het diepe wagen. Het geheim van het begin: zorg ervoor dat je met een klein bedrag begint waarmee je je systeem onderzoekt en schroef je tradingactiviteiten langzaam op naarmate je ervaring opdoet en vertrouwen krijgt in het systeem dat je ontwikkelt.

Traden met meer risico

Sommige traders besluiten dat ze meer risico’s willen nemen, bijvoorbeeld via swingtrading of daytrading, of door zich te richten op de handel in derivaten of buitenlandse valuta. Hoewel al deze alternatieven geldige tradingopties zijn, behandelen we deze erg riskante tradingalternatieven niet. In plaats daarvan geven we je in deel 5 (hoofdstuk 17 − 20) een algemene indruk van de manieren waarop deze tradingalternatieven werken en welke risico’s aan elk van deze alternatieven kleven.

Als je echter besluit om deze extra risico’s te nemen, ga dan niet van start puur op basis van de informatie in dit boek. Gebruik deze algemene informatie om te bepalen welke aanvullende training je nog nodig hebt om vol vertrouwen deze tradingarena’s te betreden.

Vergeet niet om ook lol te hebben!

Je wilt natuurlijk als trader aan de gang omdat je er geld mee kunt verdienen, maar je moet vooral ook lol hebben in het tradingspel. Als je merkt dat je slapeloze nachten hebt vanwege de risico’s die je neemt, is trading misschien niet helemaal jouw ding. Misschien moet je wachten tot je wat luchtiger denkt over de risico’s of totdat je een systeem hebt ontwikkeld dat beter is afgestemd op jouw risicotoleranties.

Misschien moet je wat langzamer van start gaan en met minder geld beginnen. Met je eerste trades hoef je geen enorme winsten te maken. Een goede doelstelling voor het begin is gewoon posities innemen en weer verlaten zonder geld te verliezen. Als je merkt dat je vaker aan de verliezende kant zit, kun je al veel vertrouwen opdoen als je merkt dat je de positie kunt verlaten voordat je grote verliezen lijdt.

Dat je eens geld verliest, betekent niet dat je een verliezer bent. Zelfs de meest ervaren traders krijgen soms te maken met verlies. De sleutel tot succesvol traden is weten wanneer je eruit moet stappen voordat je portefeuille serieus verlies lijdt. Van de andere kant moet je ook weten wanneer je eruit moet stappen wanneer je je in een winstgevende positie bevindt. Als je helemaal naar de top wilt meeliften op een trend, kan deze soms opeens zo hard afvlakken dat een deel of je volledige winst verdampt en je uiteindelijk zelfs geld verliest.

Trading is een vaardigheid die je over lange tijd moet ontwikkelen en alleen kunt perfectioneren door fouten te maken en successen te boeken. Geniet van de reis!

IN DIT HOOFDSTUK

Verschillende soorten markten

Een overzicht van de belangrijkste aandelenbeurzen

De basisbeginselen van orders

Soorten effectenrekeningen

Hoofdstuk 2:
Markten en aandelenbeurzen verkennen

Dagelijks worden in de Verenigde Staten miljarden aandelen verhandeld. Elke handelaar wil meedelen in de actie. Voordat we dieper ingaan op het traden, maak je eerst kennis met de wereld van aandelenbeurzen en met traden in andere belangrijke markten: termijncontracten, opties en obligaties. In dit hoofdstuk leggen we ook de verschillen en overeenkomsten uit tussen belangrijke aandelenbeurzen en hoe deze factoren je tradingmogelijkheden beïnvloeden. Nadat we de belangrijkste markten hebben besproken, duiken we dieper in de verschillende soorten orders die je op de belangrijkste beurzen kunt plaatsen.

Kennismaken met de brede markten

Je denkt misschien dat de basis van de Amerikaanse economie zich in Fort Knox bevindt, waar goud ligt opgeslagen ter waarde van miljarden dollars. Of misschien wel in het politieke centrum Washington, D.C. Maar nee, het echte economische middelpunt van het land is Wall Street. Hier gaan dagelijks voor miljarden dollars aandelen in andere handen over, worden duizenden bedrijven verhandeld en wordt het leven van miljoenen mensen beïnvloed.

Maar op de grote financiële markten worden niet alleen aandelen verkocht. Elke dag worden hier ook valuta, termijncontracten, opties en obligaties verhandeld. Hoewel we ons in dit hoofdstuk op aandelenmarkten richten, behandelen we wel kort de verschillende soorten markten.

Aandelenmarkten

Elke dag worden de aandelen van bijna elk groot bedrijf in de VS en van veel buitenlandse bedrijven op een aandelenmarkt in de Verenigde Staten verhandeld. Vandaag de dag worden op veel binnen- en buitenlandse internationale aandelenmarkten aandelen in naamloze vennootschappen verhandeld. De enige grote bedrijven waarin niet wordt gehandeld, zijn de besloten vennootschappen. Deze zijn meestal in handen van families of de oprichters die ervoor kiezen om geen aandelen op de openbare markt te verkopen. De grootste bedrijven in particuliere handen zijn volgens het tijdschrift Forbes Cargill, Koch Industries, Albertsons, Dell en PricewaterhouseCoopers. Veel van de grote besloten vennootschappen die niet openbaar worden verhandeld, bieden hun personeel wel de mogelijkheid om aandelen te bezitten. In de VS moeten ze hun inkomsten doorgeven aan de Securities and Exchange Commission (SEC). Ze balanceren hiermee tussen naamloze en besloten vennootschappen.

Een aandeel is eigenlijk gewoon een stukje eigendom in een bepaald bedrijf. Er zijn maar weinig aandeelhouders die voldoende aandelen in een bedrijf bezitten om een zwaarwegende stem in de besluitvorming te hebben. Aandeelhouders kopen in plaats daarvan aandelen in de hoop dat de waarde van hun investeringen zal stijgen. Ze kunnen deze aandelen in de toekomst dan met winst verkopen aan iemand anders die graag aandelen in dat bedrijf wil hebben. Beleggers hebben bovendien aandelen om dividend te verdienen. Traders bezitten aandelen bijna nooit lang genoeg om dividend een doorslaggevende rol te laten spelen bij het kopen van aandelen. Na de introductie van aandelen vloeien daardoor geen inkomsten uit de handel in aandelen rechtstreeks terug naar het bedrijf.

In dit hoofdstuk bespreken we met name de twee belangrijkste aandelenbeurzen van de Verenigde Staten: de New York Stock Exchange (NYSE) Euronext en NASDAQ (het National Association of Securities Dealers Automated Quotation system). Je maakt ook kennis met de wereld van elektronische communicatienetwerken (ECN’s) waar je rechtstreeks, zonder tussenkomst van brokers, aandelen kunt verhandelen.

Termijnmarkten

De handel in termijncontracten begon in de 18e eeuw in Japan met de handel in rijst en zijde. Dit handelsinstrument dook rond 1850 voor het eerst op in de Verenigde Staten voor de handel in granen en andere agrarische producten. Kort gezegd wordt via de handel in termijncontracten op het moment waarop de financiële overeenkomst wordt opgesteld, een prijs vastgesteld voor een goed. Dit goed moet op een vastgesteld tijdstip in de toekomst worden geleverd. Als je over een goed werkende glazen bol beschikt, zou je deze hier perfect voor kunnen gebruiken. Dit type traden wordt gebruikt voor de uitwisseling van goederen. Op dit moment is de CME Group de grootste beurs van dit type in de VS. Goederen zijn alle producten die je kunt kopen en verkopen. Olie, katoen en mineralen zijn slechts enkele voorbeelden van de producten die via een grondstoffenmarkt worden verkocht.

Deelnemers aan termijncontracten zijn de verkoper (meestal degene die het goed levert, zoals een boer of raffinaderij) en de koper (meestal het bedrijf dat het goed daadwerkelijk gebruikt). Je kunt ook speculeren op een van beide zijden van het contract. Dit houdt kort gezegd het volgende in:

Als je een termijncontract koopt, ga je een overeenkomst aan voor de aankoop van een goed dat nog niet gereed is voor verkoop of nog niet is geproduceerd, tegen een vastgestelde prijs en op een vastgesteld tijdstip in de toekomst.

Als je een termijncontract verkoopt, ga je een overeenkomst aan voor de levering van een goed dat nog niet gereed is voor verkoop of nog niet is geproduceerd, tegen een vastgestelde prijs en op een vastgesteld tijdstip in de toekomst.

In het termijncontract staat de prijs waarvoor je een bepaalde hoeveelheid van het toekomstige product koopt of verkoopt wanneer dit op een vastgestelde datum in de toekomst beschikbaar komt. Hoewel de meeste termijncontracten zijn gebaseerd op een fysiek goed, zijn de termijncontracten met de grootste volumes gebaseerd op de toekomstige waarde van aandelenindexen en andere termijncontracten voor financiële producten.

Alleen als je een commerciële gebruiker bent en van plan bent dit goed te gebruiken, neem je datgene waarop het termijncontract betrekking heeft waarschijnlijk fysiek in ontvangst. De kans is echter groter dat je het gekochte termijncontract verkoopt voordat je het goed van een commerciële klant moet aannemen. Termijncontracten worden door producenten, gebruikers en speculanten gebruikt als financieel instrument. In hoofdstuk 19 lees je uitgebreid over deze spelers en termijncontracten.

Obligatiemarkten

Obligaties zijn eigenlijk gewoon kredietinstrumenten. Bedrijven en overheden verkopen obligaties om liquide middelen te lenen. Als je een obligatie koopt, heb je in feite de schuld van een bedrijf of overheidsinstelling in handen. Het bedrijf of de overheidsinstelling die de obligatie verkoopt, gaat ermee akkoord om jou gedurende een vastgestelde periode een vastgestelde rente te betalen, in ruil voor het gebruik van jouw geld. Het grote verschil tussen aandelen en obligaties is dat obligaties schuldverplichtingen zijn, terwijl aandelen vermogen zijn. Aandeelhouders bezitten daadwerkelijk een deel van het bedrijf. Obligatiehouders lenen geld aan het bedrijf, zonder hiervoor eigendomsrechten te ontvangen. Obligaties worden wel beschouwd als veiligere investering, omdat obligatiehouders bij een faillissement worden betaald vóór de aandeelhouders. Obligaties zijn een vangnet en maken voor afzonderlijke positietraders, daytraders en swingtraders niet echt onderdeel uit van de tradingwereld. Hoewel er dagelijks voor grotere bedragen aan obligaties wordt verhandeld, zijn de belangrijkste traders in deze markt grote institutionele traders. In dit boek gaan we niet verder in op dit type traders.

Optiemarkten

Een optie is een contract dat de koper het recht, maar niet de plicht, geeft om de fondsen waarop de optie is gebaseerd bij een vastgestelde prijs en op of vóór een vastgestelde datum te kopen of verkopen. Soms moet de koper van een optie al voor het aflopen van de optietermijn beslissen of deze de optie wil gebruiken om het fonds (meestal aandelen) tegen de doelprijs te kopen (of verkopen). Opties zijn een soort derivaten. In hoofdstuk 19 bespreken we deze investeringsmethode.

Een overzicht van aandelenbeurzen

In dit boek lees je vooral over de aandelenhandel. Het is dus niet meer dan logisch dat we kijken hoe de belangrijkste beurzen, NYSE en NASDAQ, werken en hoe dit invloed heeft op jouw tradingactiviteiten.

New York Stock Exchange (NYSE: ICE)

De aandelenmarkt in de VS is opgericht op 17 mei 1792, toen 24 brokers op de locatie van het huidige 58 Wall Street onder een plataan een overeenkomst ondertekenden. De 24 brokers gingen er specifiek mee akkoord om onderling aandelen van bedrijven te verhandelen. Hierbij brachten ze provisie of een vergoeding in rekening voor het kopen en verkopen van aandelen voor anderen die in een bedrijf wilden beleggen. Op dat moment waren de eerste Amerikaanse aandelenbrokers een feit.

Pas op 8 maart 1817 werd een formele beurs opgericht, toen de brokers formeel hun nieuwe instelling met de naam New York Stock & Exchange Board bekendmaakten. Tot 1860 werkten de brokers in de buitenlucht. Pas daarna verplaatsten ze hun activiteiten naar binnen. De eerste ticker werd in 1867 geïntroduceerd, maar pas vanaf 1869 vereiste de NYSE de registratie van waarborgen voor bedrijven die hun aandelen op de beurs wilden laten verhandelen. De registratie werd ingesteld om te voorkomen dat bedrijven te veel aandelen uitgaven.

Uit deze bescheiden start ontwikkelde de NYSE zich tot de grootste aandelenbeurs ter wereld waar veel van ’s werelds grootste bedrijven zijn genoteerd. Het traden vindt plaats op de vloer van de beurs waarbij specialisten en vloertraders de dienst uitmaken. Tegenwoordig traden deze specialisten en vloertraders met elektronische hulpmiddelen. Dit werd pas in 2004 mogelijk, toen de beurs elektronische tradingmogelijkheden introduceerde. Voor traders zijn de nieuwe mogelijkheden voor elektronisch traden een veel populairdere tool dan het werken met de specialisten en vloertraders. De mogelijkheden voor elektronisch traden werden verbeterd toen de NYSE in 2006 fuseerde met Archipelago Holdings. De wereldwijde tradingmogelijkheden van de beurs werden in 2007 uitgebreid na de fusie met Euronext, waardoor traden in Europese aandelen veel eenvoudiger werd. NYSE Euronext werd in 2013 gekocht door Intercontinental Exchange (ICE).

Je hebt misschien niet in de gaten hoezeer de schommelingen in vraag en aanbod van invloed zijn op de handelsprijs van aandelen. Prijsschommelingen van aandelen worden veroorzaakt door de variatie in de hoeveelheid aandelen die te koop worden aangeboden, en de vraag die wordt gecreëerd door het aantal kopers dat de beschikbare aandelen wil kopen.

De aangewezen marketmakers

Aangewezen marketmakers bufferen sterke koerswijzigingen door liquiditeit te bieden wanneer dit nodig is. Bijvoorbeeld als nieuws over een bedrijf bekend wordt. Als nieuws bekend wordt dat veel invloed heeft op de aandelenprijzen, kopen aangewezen marketmakers aandelen of verkopen ze de aandelen die ze in een bedrijf hebben om de trend naar een hogere of lagere waarde geleidelijker te laten verlopen. Als bijvoorbeeld goed nieuws bekend wordt gemaakt, waardoor de vraag naar de aandelen het bestaande aanbod ruim overtreft, wordt de aangewezen marketmaker verkoper van de aandelen. Door het aanbod te verhogen, wordt de invloed van een sterke prijsstijging kleiner. Hetzelfde geldt bij de publicatie van slecht nieuws, waarna meer traders aandelen willen verkopen dan kopen en de aandelenprijzen kelderen. In dat geval wordt de aangewezen marketmaker koper van de aandelen, waardoor de prijs geleidelijker daalt. Aangewezen marketmakers werken zowel handmatig als elektronisch. Dit doen ze om het traden tijdens het openen en sluiten van de markt en in tijden van aanzienlijke handelstekorten of instabiliteit mogelijk te maken.

De vloerbrokers

De mensen die je op de vloer van de beurs wild met hun handen ziet zwaaien om deals te sluiten, zijn de vloerbrokers. Zij zijn lid van de NYSE en traden vooral voor zichzelf. Vloerbrokers kunnen soms ook voor anderen als vloerbroker fungeren en hun diensten aan anderen verkopen. Maar omdat 82 procent van de handel elektronisch plaatsvindt, wordt vloertraden vandaag de dag vooral gebruikt voor het traden in een beperkt aantal extreem waardevolle aandelen die niet elektronisch worden verhandeld.

Supplemental Liquidity Providers

Om het huidige volume op de internationale markt aan te kunnen, heeft de NYSE een nieuwe klasse marktdeelnemers geïntroduceerd: de zogeheten Supplemental Liquidity Providers (SLP’s). Dit zijn liquiditeitsverschaffers die in grote volumes traden op de beurs en liquiditeit toevoegen aan de markt. Elke SLP krijgt effecten toegewezen waarvoor hij of zij op een handelsdag voor ten minste 10 procent actief moet blijven traden. SLP’s moeten per dag gemiddeld 10 miljoen aandelen traden. Ze zorgen er mede voor dat noteringsactiviteit wordt gegenereerd om de prijzen en liquiditeit voor aandelen te verbeteren.

NASDAQ

NASDAQ, wat staat voor National Association of Securities Dealers Automated Quotations, is opgericht nadat uit een SEC-onderzoek begin jaren zestig van de vorige eeuw bleek dat de verkoop van over-the-counter- effecten (OTC), ofwel effecten die niet worden verhandeld op de bestaande aandelenbeurzen, gefragmenteerd en troebel was. In het rapport werd opgeroepen tot automatisering van de OTC-markt en werd de verantwoordelijkheid voor de implementatie van dit systeem overgedragen aan de National Association of Securities Dealers (NASD).

De NASD begon in 1968 met de oprichting van het NASDAQ-systeem. Op 8 februari 1971 ging de trade van start toen NASDAQ ’s werelds eerste elektronische aandelenmarkt werd. In 2007 sloegen NASDAQ en de Scandinavische beursgroep OMX de handen ineen. Gecombineerd is NASDAQ OMX actief op 25 effectenmarkten. Daarnaast biedt de combinatie tradingtechnologie aan 70 beurzen in 50 landen.

Marketmakers

De marketmakers van NASDAQ concurreren met elkaar in de aankoop en verkoop van de aandelen waarvoor ze hebben gekozen. Bijna 300 bedrijven zijn lid van NASDAQ en werken hiervoor als marketmaker. Elk bedrijf gebruikt eigen kapitaal, onderzoek en systeemresources om een aandeel te vertegenwoordigen en te concurreren met andere marketmakers.

Marketmakers concurreren met elkaar om de orders van klanten door aankoop- en verkoopnoteringen weer te geven op een elektronische beurs voor een gegarandeerd aantal aandelen voor een specifieke prijs. Nadat marketmakers orders hebben ontvangen, kopen of verkopen ze meteen aandelen uit hun eigen portefeuille of gaan ze op zoek naar de andere kant van de trade om deze, meestal binnen enkele seconden, te kunnen sluiten. Er zijn vier soorten marketmakers:

Retail marketmakers. Zij dienen institutionele en afzonderlijke investeerders via effectennetwerken die zorgen voor een continue stroom van orders en verkoopmogelijkheden.

Wholesale marketmakers. Zij dienen voornamelijk institutionele cliënten en andere brokers of handelaren die zelf geen geregistreerd marketmaker voor de aandelen van een specifiek bedrijf zijn, maar die orders moeten uitvoeren voor hun cliënten.

Institutionele marketmakers. Zij voeren omvangrijke orders uit voor institutionele investeerders, zoals pensioenfondsen, open-eindbeleggingsfondsen, verzekeringsmaatschappijen en vermogensbeheerders.

Regionale marketmakers. Zij bedienen bedrijven en individuen uit een specifieke regio. Doordat ze zich richten op een regio, kunnen deze marketmakers hun cliënten een uitgebreider pakket aandelen en investeerders bieden in een bepaald deel van het land.

NASDAQ blijft toonaangevend in elektronisch traden. Dankzij het systeem, het zogeheten NASDAQ Crossing Network, is volledig anoniem traden mogelijk om de invloed van het traden op de markt te minimaliseren.

Over-the-counter- en bulletin-board-aandelen

Aandelen die niet voldoen aan de minimumvereisten voor notatie op NASDAQ, worden verhandeld als over-the-counter- of bulletin-board-aandelen (OTCBB). De OTCBB is een gereguleerde noteringsdienst waarop realtimenoteringen, recentste verkoopprijzen en volumegegevens worden weergegeven voor aandelen die OTCBB worden verhandeld. Deze aandelen voldoen meestal niet aan de noteringskwalificaties voor NASDAQ of andere nationale effectenbeurzen. Meestal traden er minder dan twee (en soms helemaal geen) marketmakers in deze aandelen, waardoor het kopen en verkopen moeilijker is.

Amex (nu NYSE MKT LLC)

Toen de NYSE naar binnen verhuisde, voldeden enkele aandelen nog steeds niet aan de voorwaarden om op de beurs te worden verkocht. Deze aandelen werden curb traders genoemd en vormden wat uiteindelijk de American Stock Exchange (Amex) werd. Deze ging in 1921 naar binnen. Amex noteert aandelen die kleiner zijn dan de aandelen op de NYSE, maar die wel nationaal worden gevolgd. Veel bedrijven die eerst worden genoteerd op Amex, proberen vervolgens te voldoen aan de vereisten van de NYSE en stappen dan over.

Het Amex-tradingsysteem werd in het NYSE-tradingsysteem geïntegreerd nadat de fusie met de NYSE in 2008 was voltooid. De naam werd veranderd in de NYSE Alternext. In 2009 werd dit NYSE Amex Equities. In mei 2012 werd de naam opnieuw veranderd, nu in NYSE MKT LLC.

NOTERINGSVEREISTEN

NASDAQ heeft de lichtste minimumvereisten van alle beurzen voor de brede handel. Voor notering op de New York Stock Exchange (NYSE) moeten bedrijven aan de strengste eisen voldoen. Naast de noteringsvereisten moeten bedrijven op de beurzen aan bepaalde regels voldoen, zoals het publiceren van kwartaalrapporten, volmachtverzoeken en het openbaar aankondigen van ontwikkelingen die invloed kunnen hebben op de waarde van de effecten.

Elektronische communicatienetwerken (ECN’s)

Veel traders zoeken manieren om te traden zonder tussenkomst van een traditionele broker. Ze traden in plaats daarvan via een direct-access broker, een broker die rechtstreeks toegang biedt tot tradingsystemen. Een nieuw systeem voor elektronisch traden dat momenteel in ontwikkeling is, is het elektronisch communicatienetwerk (ECN).

Met ECN’s kunnen kopers en verkopers elektronisch rechtstreeks deals sluiten. Marketmakers bij een van de beurzen of een OTC-marketmaker voert de trades in de ECN-systemen in. De transacties worden afgewikkeld zonder tussenkomst van een broker-dealer. Zo kunnen gebruikers de kosten besparen van de provisie die normaal voor de traditionelere vormen van trading worden berekend.

Op ECN’s vind je onder andere kleine investeerders, institutionele investeerders, marketmakers en broker-dealers. Je krijgt toegang tot de ECN’s via een aangepaste terminal of een rechtstreekse internetverbinding. Orders worden op de ECN geplaatst zodat intekenaars ze kunnen zien. De ECN koppelt vervolgens orders voor uitvoering. In de meeste gevallen blijven verkoper en koper anoniem en kun je via de aankoop- en verkooporders de koper of verkoper niet identificeren.

In de afgelopen jaren hebben de ECN’s zich geconsolideerd. Inet is overgenomen door NASDAQ. Archipelago werkt nu onder de vlag van NYSE als NYSE Arca Options. Instinet, waar vooral institutionele traders worden bediend, heeft een overeenkomst voor nabeurstraden met E*Trade.

Ordertypen begrijpen

Het kopen van aandelen kan zo eenvoudig zijn als het bellen naar een broker en zeggen welke aandelen je wilt hebben. Maar er zijn veel meer manieren om orders te plaatsen, die soms veel meer bescherming bieden. De meeste orders zijn dagorders, maar je kunt er ook voor kiezen ze te plaatsen tot je ze annuleert. De vier basisordertypen die je kunt plaatsen zijn marktorders, limietorders, stoporders en stop-limietorders.

Om succes te hebben als trader, is het belangrijk dat je de taal begrijpt en deze gebruikt om je activa te beschermen. Ook is je manier van traden essentieel. In de volgende paragrafen lees je meer over de nuances van het plaatsen van orders. Zo voorkom je dat je mogelijk dure fouten maakt door bijvoorbeeld een marktorder te plaatsen, in plaats van een limietorder. Het plaatsen van een stop-limietorder is misschien nog wel het veiligst. Het zal je alleen weinig opleveren in een snel bewegende markt.

Marktorder

Als je een marktorder plaatst, geef je een broker opdracht om aandelen voor de huidige marktprijs te kopen of verkopen. Een broker zal normaal gesproken een marktorder plaatsen, tenzij je een andere opdracht geeft. Een marktorder heeft als voordeel dat je bijna zeker weet dat je order wordt uitgevoerd, als er maar kopers en verkopers voor de aandelen zijn. Over het algemeen wordt bij kooporders de vraagprijs (de prijs waarvoor de eigenaar van de aandelen deze wil verkopen) aangehouden. Bij verkooporders wordt de biedkoers (de prijs die een koper wil betalen) betaald. Als je samenwerkt met een broker die een smart order routing (SOR)-systeem gebruikt dat naar de beste bied/vraagprijzen zoekt, kun je soms op de NASDAQ een betere prijs krijgen.

Het nadeel van een marktorder is dat de prijs vast is als de order wordt uitgevoerd. En dit kan een andere prijs zijn dan je verwachtte toen je de order plaatste. Brokers en realtimenoteringsservices bieden je een prijs. Maar omdat de markten zo snel bewegen en deals binnen seconden worden gesloten, is de geboden prijs bijna nooit hetzelfde als de prijs bij de uitvoering van de order. Als je een marktorder plaatst om grotere hoeveelheden aandelen te kopen, is de kans nog groter dat je voor delen van de order verschillende prijzen betaalt. Bijvoorbeeld 100 aandelen voor € 25 en 100 aandelen voor € 25,05.

Limietorder

Om te voorkomen dat je aandelen duurder koopt of goedkoper verkoopt dan je eigenlijk wilt, plaats je een limietorder in plaats van een marktorder. Bij het plaatsen van een limietorder geef je aan bij welke prijs je wilt kopen of verkopen. Je kunt een kooplimietorder of een verkooplimietorder plaatsen. Een kooplimietorder wordt alleen uitgevoerd als een verkoper voor de aandelen die je koopt maximaal de limietprijs vraagt. Een verkooplimietorder wordt alleen uitgevoerd als een koper minimaal de limietprijs wil betalen. Met andere woorden: jij stelt de voorwaarden in voor de prijs die jij accepteert. Bij een marktorder kan dit niet.

Bij een limietorder loop je het risico dat de order nooit wordt uitgevoerd. Je oog valt bijvoorbeeld op een populair aandeel op het moment dat dit € 11 kost. Je plaatst een limietorder om de aandelen voor € 10,50 te kopen. Tegen de tijd dat je de broker hebt gebeld of de order in het tradingsysteem hebt ingevoerd, is de prijs al gestegen tot boven de € 10,50 en daalt deze niet meer. Je order wordt dus nooit uitgevoerd. Van de andere kant blijf je ook niet met de aandelen zitten als deze razendsnel naar de € 75 stijgen en je ze net onder de piekprijs van € 75 hebt gekocht. Die piekprijs is waarschijnlijk maar tijdelijk. De kans is groot dat de prijs snel weer naar een reëlere hoogte zakt. Hierdoor zou je de aandelen op een gegeven moment met een behoorlijk verlies moeten verkopen.

Sommige bedrijven rekenen meer voor het uitvoeren van een limietorder dan voor een marktorder. Verdiep je goed in de kosten en provisiestructuren voordat je limietorders gebruikt. Als je broker kosten in rekening brengt voor limietorders, kun je beter een andere broker zoeken.

Stoporder

Je kunt je order ook plaatsen als stoporder. Als je aandelen de prijs halen die hebt ingesteld, wordt de order automatisch een marktorder. Beleggers die stoporders instellen doen dit om mogelijke verliezen te beperken of winst vast te houden. Koopstoporders worden altijd ingevoerd met een stopprijs boven de huidige marktprijs.

Een verkoopstoporder plaats je om verliezen te voorkomen of bestaande winst vast te houden als een dalende trend aanhoudt. De verkoopstopprijs wordt altijd onder de huidige marktprijs ingesteld. Als je bijvoorbeeld aandelen hebt gekocht voor € 10 terwijl ze nu worden verkocht voor € 25, kun je het grootste deel van deze winst vasthouden met een verkoopstoporder waarin je instelt dat de aandelen worden verkocht als de marktprijs tot onder de € 20 daalt. Zou houd je nog een winst van € 10 over.

Je hoeft de markt niet steeds in de gaten te houden. Als de marktprijs daalt tot onder de € 20 wordt je stoporder automatisch omgezet in een marktorder en uitgevoerd.

Een stoporder heeft wel een groot nadeel. Als de markt een schok te verwerken krijgt die invloed heeft op alle aandelen, kunnen de prijzen hierdoor tijdelijk dalen, waarop je stopprijs wordt geactiveerd. Als blijkt dat de daling een korte rimpeling is en geen teken dat je verkeerde aandelen hebt of het risico loopt winst kwijt te raken, worden je aandelen misschien al verkocht voordat je kunt reageren.

De fundering onder de prijs van je aandelen kan worden weggeslagen. Nadat je stopprijs is bereikt, wordt je stoporder automatisch een marktorder. De prijs die je dan uiteindelijk krijgt, is misschien anders dan je stopprijs. Zeker in een markt met sterke wisselingen. Dit kun je voorkomen door een stop-limietorder te plaatsen. Wat dit is, leggen we uit in de volgende paragraaf.

Stoporders worden niet officieel ondersteund op de NASDAQ. De meeste brokers bieden wel een service aan om een stoporder te simuleren. Als je een stoporder wilt invoeren voor een NASDAQ-aandeel, moet je broker de markt in de gaten houden. Als de aandelen de door jou opgegeven verkoopprijs bereiken, moet de broker de markt- of limietorder invoeren die jij hebt opgegeven als stoporder. Sommige broker-dealers accepteren geen stoporders op sommige obligaties en accepteren bijna nooit een stoporder voor OTC-aandelen. Als je stoporders wilt gebruiken, zorg er dan voor dat je:

bij de brokers die je wilt inschakelen navraagt of ze stoporders accepteren;

erachter komt wat je brokers in rekening brengen voor stoporders;

controleert hoe de stoporders van je broker werken, zodat je niet voor onaangename verrassingen komt te staan.

Je wilt tenslotte geen stoporder invoeren en aandelen verkopen die je helemaal niet wilde verkopen, of voor een prijs die voor jou niet acceptabel is.

Stop-limietorder

Met een stop-limietorder kun je jezelf beschermen tegen aankoop- of verkoopverrassingen. Dit type order bevat kenmerken van stoporders en limietorders. Als je stopprijs is bereikt, wordt de stoporder een limietorder in plaats van een marktorder.

Met een stop-limietorder heb je de meeste controle over de prijs die je voor aandelen wilt betalen of ontvangen. Je kunt voorkomen dat je aandelen koopt of verkoopt voor een prijs die sterk afwijkt van wat je eigenlijk wilt. De kans bestaat wel dat de stop-limietorder nooit wordt uitgevoerd. Dit kan vooral gebeuren in zeer actieve markten met sterk wisselende prijzen.

Zo kan het inzetten van stop-limietorders erg gevaarlijk zijn voor je portefeuille, vooral als er slecht nieuws bekend wordt gemaakt over de aandelen die je hebt en de prijzen sterk dalen. Ook als je een stop-limietorder hebt ingesteld en de stopprijs wordt gehaald, kan de markt zo snel bewegen dat te snel aan de ingestelde prijslimiet voorbij wordt gegaan. In dit geval voorkomt de prijslimiet dat de aandelen worden verkocht. Je loopt dan het risico dat je de aandelen nog hebt terwijl de koers verder keldert, totdat je je order verandert. Je hebt bijvoorbeeld aandelen voor bijna de piekprijs van € 8 gekocht. Op de dag dat de CEO en CFO van het bedrijf worden ontslagen, daalt de aandelenprijs naar € 4,05. Je had wel een stop-limietorder ingesteld om de aandelen bij € 5 te verkopen, maar de daling zette zo snel door dat de stop-limietorder gewoon niet voor de limietprijs kon worden uitgevoerd.

Stop-limietorders worden net als stoporders vooral gebruikt als je in een andere markt handelt dan een OTC-markt. Ook hier kunnen broker-dealers de obligaties beperken waarop stop-limietorders kunnen worden ingesteld. Zorg ervoor dat je de regels van je broker goed doorleest voordat je stop-limietorders instelt.

Good-’til-canceled-order

Met een good-’til-canceled-order (of GTC-order) voorkom je dat je een order steeds opnieuw moet invoeren. GTC-orders worden ingesteld met een limiet- of stopprijs en blijven actief totdat de order wordt uitgevoerd of jij de order annuleert. Een GTC-order wordt pas uitgevoerd als de limietprijs wordt bereikt, hoelang dit ook duurt.

Je kunt dit type order instellen als je een limietprijs wilt instellen die sterk afwijkt van de huidige marktprijs. Veel effectenkantoren hebben een beperking op hoelang een GTC-order actief kan blijven en de meeste kantoren brengen kosten in rekening voor deze orders.

Andere soorten orders

Minder gebruikte ordersoorten zijn bijvoorbeeld all-or-none- en fill-or-kill-orders. Voorwaardelijke orders worden geplaatst op de voorwaarde dat een van de andere aandelen die je bezit wordt verkocht voordat de order wordt geplaatst. Met een all-or-none-order geef je aan dat alle aandelen moeten worden gekocht voor de opgegeven voorwaarden of dat er helemaal geen aandelen worden gekocht. Met een fill-or-kill-order moet de order direct na plaatsing worden uitgevoerd, of anders worden geannuleerd.

Welke soorten effectenrekeningen zijn er

Je kunt op verschillende manieren een effectenrekening openen: als kasrekening of margerekening. Als je een margerekening opent, moet je wel ook een kasrekening openen. Je kunt ook verschillende pensioenrekeningen openen. Omdat voor pensioenrekeningen meer beperkingen gelden, zijn je tradingalternatieven met deze rekeningen beperkter. Maar dit hoeft niet per se slecht te zijn. Het is toch al niet verstandig al te ruig te gaan traden met je pensioengeld.

Kasrekeningen

De traditionele effectenrekening is een kasrekening, ook wel Type 1-rekening genoemd. Met een kasrekening moet je vóór de afwikkelingsdatum van de transactie de volledige kosten voor aankopen storten. Voor 2002 mocht je bij veel handelshuizen een order plaatsen voordat het geld op je rekening stond. De aankoop werd uitgevoerd als het geld maar binnen drie dagen na de transactie was bijgeschreven. Tegenwoordig zijn er maar weinig brokers zo flexibel. Bij de meeste brokers moet er geld voor het kopen van aandelen op je kasrekening staan voordat je een order kunt plaatsen. Het bedrag dat op de rekening beschikbaar moet zijn, verschilt per broker. Bij sommige kun je al een rekening openen met maar $ 100 of $ 1.000, maar bij andere moet je bij het openen van een kasrekening hier minimaal $ 10.000 op storten.

Margerekeningen

Met een margerekening, ook wel een Type 2-rekening genoemd, hoef je niet zoveel geld beschikbaar te hebben om aandelen te kunnen kopen. Met dit type rekening kun je een bepaald bedrag lenen. Het geld of de effecten die al op de rekening staan, dienen als onderpand. Omdat je met een margerekening in principe aandelen of obligaties of afbetaling koopt, heeft elk handelshuis zo zijn eigen screeningprocedure om te bepalen of je in aanmerking komt voor de lening en via een margerekening aandelen kunt kopen.

Bij de Amerikaanse Federal Reserve moet je bij het openen van een margerekening hier minimaal $ 2.000 op storten. Het bedrag dat je op een margerekening kunt lenen is momenteel 50 procent van de oorspronkelijke aankoopprijs. Met een margerekening kun je niet alle soorten aandelen kopen. Sommige effectenkantoren hanteren nog strengere margeregels, vooral als je wilt beleggen in sterk fluctuerende aandelen. Als je aandelen op marge koopt, betaal je rente op de margelening. Maar veel effectenkantoren rekenen lage rentetarieven om transacties te stimuleren.

Als je een margerekening opent, moet je ook een zogeheten verpandingsovereenkomst tekenen. Hierin staan de regels voor de rekening en het geeft de broker een pandrecht op je rekening als het bedrag op je rekening onder de minimale onderhoudsmarge komt (hierover straks meer). Via de overeenkomst kan de broker je aandelen ook uitlenen aan shortsellers. Hier komen aandelen voor shortselling vandaan. In hoofdstuk 15 vertellen we meer over shortselling en de mechanismen achter margetrading.

Je neemt wel een risico als je geld leent voor het kopen van aandelen en je eigen aandelen als onderpand gebruikt. Als de waarde van je aandelen onder de minimumeisen voor de onderhoudsmarge daalt, kan je broker je dwingen aandelen te verkopen die je liever niet zou verkopen. Ook kan de broker als onderpand voor de uitstaande lening andere activa gebruiken die je liever niet gebruikt.

Opties

Als je in opties wilt traden, moet je bij je broker een speciale optieovereenkomst tekenen. Hierin geef je aan dat je bekend bent met de risico’s van de handel in opties of derivaten. Dit werd standaard nadat brokers door enkele cliënten voor de rechter werden gesleept, omdat ze bij de optiehandel grote verliezen hadden geleden en beweerden niet op de hoogte te zijn van de risico’s. De overeenkomst dient voor de broker als bescherming om te voorkomen dat je hem aanklaagt als je veel geld verliest. Je moet dus goed weten waaraan je begint als je in derivaten gaat handelen (zie hoofdstuk 19).