Mirjam Boelsums

In zeven dagen

==

2012

Uitgeverij Atlas Contact

Amsterdam/Antwerpen

Copyright © 2006 Mirjam Boelsums en

Uitgeverij Augustus, Amsterdam

Omslagfoto Marleen Daniëls / Hollandse Hoogte

Omslagontwerp Suzan Beijer

==

ISBN 978 90 457 0568 2 / NUR 301

==

www.atlascontact.nl

==

Deze digitale editie is gemaakt naar de tweede druk, 2006

Proloog

De stewardess stelde de vrouw op stoel 5A een vraag. Het was een simpele vraag. ‘Wilt u de visschotel of de parelhoen?’ Dat vroeg de stewardess. Het had ook een andere vraag kunnen zijn zoals: Wilt u aan het raam zitten of aan het middenpad? Of: Draagt u liever rode lippenstift of roze? Het had niet uitgemaakt. De passagier wist het antwoord niet. Hangend in de lucht op de vlucht van Dubai naar Nederland, ergens boven Istanbul, kwam het moment dat ze voor het eerst van haar leven geen keuze kon maken. De stewardess toonde haar de beide schotels op haar linker- en rechterhand. De passagier keek van links naar rechts en van rechts naar links, ze rook de geur van saffraan en van wijnsaus, maar kiezen kon ze niet. En wat erger is, ze wist niet eens waarom ze het niet kon. Haar leven lang had het haar niet aan meningen ontbroken. Feilloos ving ze de signalen op uit haar binnenste die haar vertelden wat ze er ervan vond. En nu? Een zwak signaaltje, niet meer dan een schaduw van zijn voorgangers, deed vergeefs pogingen door te komen, en daarna werd het stil vanbinnen, stil en leeg.

‘En?’ zei de stewardess, met een professionele mengeling van drang en vriendelijkheid, want hoe apathisch de vrouw er ook bij zat, het bleef natuurlijk een businessclasspassagier.

‘Ik weet het niet,’ zei de passagier, ‘het spijt me.’

1

Nadat de notaris was uitgesproken, daalde er een zen-achtige stilte over de tafel. Alle vier probeerden ze te verwerken wat ze zojuist te horen hadden gekregen, maar ook en vooral wat dat voor henzelf betekende. Henk, die als oudste broer vond dat hij het woord moest nemen, aarzelde omdat hij niet precies wist welke toon hij zou aanslaan.

Hij keek naar zijn zus Janice, die onderuitgezakt in het kuipstoeltje zat en haar ogen op de rododendrons in de tuin gericht hield. Frank, haar vriend, zat rechtop met de vuisten gebald op het tafelblad. En Helena, zijn eigen Helena, wierp hem een geërgerde blik toe, waarmee ze hem aanspoorde iets te zeggen.

‘Dus Erik is al begraven?’ zei hij dociel.

‘Inderdaad,’ de notaris knikte. ‘In Dubai, zoals hij dat zelf ook wenste.’

‘En zijn vrouw is op weg naar Nederland?’ Henk moest wennen aan dat ‘zijn vrouw’. Erik bleek vlak voor hij stierf plotseling getrouwd te zijn.

‘En zij is nu de erfgename?’ Helena’s stem, vanaf de andere kant van de tafel, klonk ongewoon scherp.

De notaris, een stijve man met roos op zijn colbert, draaide zich met zijn bovenlijf naar haar toe. ‘Inderdaad, mevrouw,’ zei hij, ‘en het blijkt om een aanzienlijk bedrag te gaan.’ Met zijn leesbril op de punt van zijn neus bestudeerde hij het vel in zijn hand en noemde een bedrag met zoveel nullen dat Frank naar adem hapte, Helena een kreet slaakte en Henk zijn keel schraapte. Alleen Janice bleef dromerig uit het raam kijken.

‘Maar,’ zei de notaris – hij doorzocht ritselend zijn papieren – ‘ik geloof niet dat u zich zorgen hoeft te maken. Ze heeft me gebeld en gezegd dat ze’– hij citeerde nu letterlijk– ‘ “afstand wil doen van de erfenis”, hetgeen inhoudt dat het geld zal terugvallen aan de familie.’

Er ging een golf van opluchting over de tafel. Franks hoofd kwam met een ruk omhoog en mompelde: ‘Godzijdank.’ Helena zei: ‘Poe.’

‘Ze schrijft dat ze het niet wil, dat het haar niet toekomt,’ zei de notaris. Hij deed zijn bril af en stopte hem behoedzaam in een etuitje. ‘Zodra ze hier is, zal ze de formulieren ondertekenen.’ Hij klikte het leren doosje dicht.

‘Dat is heel correct van haar,’ zei Henk met een blik op Helena, die glimlachte. Haar irritatie leek geheel verdwenen.

‘Dus we hoeven ons verder geen zorgen te maken?’ vroeg Frank. Ze waren allemaal opgestaan en de assistente van de notaris kwam binnen om hun uitgeleide te doen.

‘Geen enkele.’ De notaris liet zijn papieren met kleine plofjes op het bureau dansen. ‘Ze heeft me verzekerd dat ze geen cent van uw broers vermogen wil. Zodra ze in Nederland is gearriveerd doet ze afstand van de erfenis ten gunste van u.’

Met z’n vieren stonden ze rond de kapstok in de hoek van het notariskantoor en zochten hun jassen. Voor het eerst sinds het bericht van Eriks dood voelde Henk dat ze dichter bij elkaar waren gekomen, dat ze bij elkaar hoorden zelfs. Hij had Janice en Frank de afgelopen dagen vaker gezien dan in de laatste tien jaar samen. ‘Sorry,’ zei hij terwijl hij voor Frank langs reikte naar zijn jas. Die had zijn jack al aan en wachtte beheerst tot ze konden vertrekken. Helena knoopte haar rode zomerjasje dicht met een gezicht waar de opluchting van afstraalde.

Niemand van hen had nog veel contact met Erik gehad sinds hij in het Midden-Oosten was gaan wonen. Alleen Janice mailde nog wel eens met hem. Zij en Erik waren de jongsten geweest en tot diep in hun puberteit dik met elkaar gebleven.

‘Je vergeet iets,’ zei Henk en overhandigde Janice haar Indiase sjaal van oranje zijde, die ze afwezig aannam. Waarschijnlijk stoned, dacht hij, maar in plaats van de gebruikelijke afkeuring voelde hij een milde tederheid voor haar gewoontes.

De notaris dirigeerde hen zachtjes richting de uitgang. ‘Ze arriveert morgen op Schiphol,’ zei hij. ‘Misschien is het wel zo prettig als u even kennis met haar maakt. En verstandig,’ voegde hij er zachter aan toe.

‘Geen enkel probleem.’ Henk gaf hem een hand. ‘We zullen haar zeker opzoeken, het is tenslotte onze schoonzus. Wat was haar naam ook alweer?’

De notaris keek peinzend in de lucht, fronste zijn wenkbrauwen, mompelde: ‘Als ik me niet vergis...’ hij liep terug naar zijn papieren en zei: ‘Inderdaad, ze heet Inge.’

Achter elkaar dromden ze naar buiten, de frisse voorjaarslucht in. Daar, op het bordes van de stenen trap, stonden ze nog even bijeen alvorens uiteen te gaan. Geen van vieren wilde nog tot zich laten doordringen wat ze zojuist hadden vernomen, maar binnen in hen klonk een zacht, maar niet te stuiten gejuich. De impact van de woorden van de notaris en het besef van grote veranderingen die op het punt stonden zich te voltrekken, begon zich al af te tekenen op hun gezicht. Daarom keken ze niet naar elkaar, maar naar de rododendrons in de notaristuin die in volle bloei stonden.

‘Mooi,’ zei Helena, ‘en wat ruiken ze lekker.’

Met hun neus in de lucht snoven ze. ‘Heerlijk,’ verzekerden ze. Maar diep in hen galmde het fabelachtige bedrag dat ze zojuist gehoord hadden en dat binnenkort – het was bijna niet te bevatten – van hen zou zijn. Nog even hielden ze het heerlijke van zich af, al te blij was niet gepast nu hun broer dood was. Maar zo dadelijk zouden ze ergens alleen en onbespied het misschien wel uitschreeuwen. Natuurlijk, het was rot van Erik, afschuwelijk zelfs, zo jong nog en zo abrupt, maar kennelijk had het leven hun geheel onverwachts een tweede kans willen geven. Eriks nalatenschap zou voor ieder van hen, zoals ze daar stonden, een nieuw begin zijn.

‘Dus jij gaat morgen naar haar toe?’ Franks stem verwaaide in een plotselinge bries die opstak, zodat hij zijn vraag moest herhalen.

Henk knikte, met vaderlijke geruststelling, zoals hij dat in zijn huisartsenpraktijk talloze malen per dag deed.

‘Naar eh... die Inge,’ zei Frank.

‘Inge?’ zei Janice, die nu pas wakker leek te worden. ‘Who the hell is Inge?’

==

*

==

‘Hoe bedoel je: ze weet niet of ze het wil?’ vroeg Helena de volgende dag een beetje geïrriteerd. Normaal was Henk rond deze tijd nog bezig met zijn huisbezoeken. Nu versperde hij geagiteerd de deuropening terwijl zij erlangs moest. Het was vijf uur ’s middags en Helena stond op het punt Lizzy op te halen van de naschoolse opvang. Ze zocht de autosleutels, die niet aan het haakje hingen en niet in de fruitschaal lagen, en als er iets was waar ze een hekel aan had, was het dat de dingen niet lagen op de plek waar ze behoorden te liggen.

‘Nou gewoon, ze zegt dat ze het nog niet weet.’ Henk had zijn jas zorgvuldig aan een hangertje gehangen en stond daar nu mee in zijn handen. Hij had voorgesteld dat ze zouden gaan zitten als hij verslag deed, met een hete kop thee erbij, maar Helena bleef rondjes door de kamer lopen en verplaatste alles wat los lag, op zoek naar de sleutels.

‘Natuurlijk wil ze het, wat is dat nou voor onzin,’ zei ze en verschoof de stapels woontijdschriften op de vensterbank om eronder te kijken.

‘Dat is wat ze zegt, ik weet het verder ook niet,’ zei Henk, hij draaide zich om en liep de gang in naar de kapstok.

‘Is er iets met haar, was ze dronken of zo?’ Helena achtervolgde hem naar de kapstok en doorvoelde de jaszakken. Het leek of ze met haar aandacht maar half bij het gesprek was.

‘Nee,’ zei Henk op zijn geduldige huisartsentoon, ‘ze was niet dronken, het was vier uur ’s middags.’

Helena kwam bij de laatste zak en zei: ‘Verdorie, waar zijn ze nou?’

‘Neem de reservesleutels,’ zei Henk.

‘Die zoek ik juist.’ Helena liep terug de kamer in. Nu de verbouwing achter de rug was en er in plaats van de keukenmuur alleen nog een stalen kookeiland stond ter afscheiding, was de ruimte zo gigantisch geworden dat ze het overzicht kwijt was. Ze had de schoonmaakster strikte orders gegeven niets maar dan ook niets te verplaatsen en toch verdwenen er dingen. Nu de sleutels. ‘Dus ze zei dat ze het nog niet wist, is dat precies wat ze zei, zo met die woorden?’ vroeg Helena.

‘Ze zei: “Ik weet het nog niet.” ’

‘Shit.’ Helena bleef staan en draaide zich om naar Henk. ‘Heeft het iets met ons te maken?’

‘Ze kent ons niet.’

‘Ze kent jou.’

‘Nou, dank je wel,’ zei Henk, en hij trok zijn stropdas los. ‘Nee, ze twijfelt of ze het geld niet beter aan een goed doel kan geven.’

‘Is ze nou helemaal besodemieterd!’

Tot Henks zichtbare opluchting was Helena eindelijk gaan zitten. Zelf nam hij het rode kuipstoeltje tegenover haar en merkte dat hij er nog maar net in paste.

Helena op het randje van de Ligne Roset-bank had haar handen naast zich in de kussens geplant om zo weer op te kunnen staan. De hele ruimte was doortrokken van de geur van teakolie, waarmee de schoonmaakster die ochtend de tafels had bewerkt, en de synthetische rozen afkomstig uit een elektrische luchtverfrisser.

‘Iemand schijnt tegen haar gezegd te hebben dat ze het geld beter aan een liefdadigheidsinstelling kan geven,’ zei Henk.

‘Wie? Wie heeft dat gezegd?’

‘Dat weet ik niet,’ zei Henk, ‘wat doet dat er nou toe? Jij pikt er altijd de verkeerde details uit.’

De combinatie van teak en rozen was te veel van het goede. Helena stond op, trok de plastic houder uit het stopcontact en liep terug naar de bank. ‘Was het iemand van daarginder, waar ze woonden, in...’

‘Dubai.’ Henk haalde zijn schouders op.

‘Iemand hier? Kent ze mensen hier? Met wie heeft ze contact?’

‘Ik geloof dat ze zei dat het de stewardess was,’ zei Henk om ervan af te zijn.

‘De stewardess? Jezus christus. Maar wat zei ze dan, wat waren haar argumenten?’

Henk schudde zijn hoofd. ‘Die had ze niet echt. Ze zei dat ze het gewoon niet wist, dat er zo veel mensen waren die ze blij kon maken. Dat ze goede doelen belangrijk vond, maar dat ze ons ook niet voor het hoofd wilde stoten. Dat soort dingen.’

Helena stond weer op en liep langs hem over de glanzend zwarte tegels naar de open keuken. Hijzelf moest steeds weer wennen aan hun nieuwste inrichting. Zeker drie keer per jaar gooide Helena de boel om, het was een ritueel; dan beviel het haar niet, was er iets in de kamer, in het huis, dat niet klopte. Hij volgde haar aanwijzingen, schoof met de meubelen tot het naar haar zin was en haar onrust was bedwongen, voor even.

‘Hebbes,’ zei Helena, ze stond voor hem en hield de sleutels triomfantelijk voor zijn neus. ‘Op de magnetron.’

‘Wat ga je doen?’ vroeg Henk, met ongerustheid in zijn stem.

Helena trok de rits van haar jas dicht. ‘Ik ga erheen, nu.’

‘Maar ik ben er net geweest, ik kom net bij haar vandaan!’

‘Iemand anders moet erheen, iemand anders dan jij.’

Ze had weer die blik die hij bij de notaris had gezien, een mengeling van ergernis en minachting. Hij worstelde zich uit het stoeltje en ging staan. Meer dan een half hoofd groter was hij. In zijn familie waren ze lang. Hij, Janice en Erik hadden van kinds af aan een comfortabele lengte gehad. Erik was de langste van hen drieën, tot nu, dacht hij.

‘Mijn inschatting is’ – hij gebruikte dezelfde toon als waarmee hij zijn diagnoses stelde – ‘dat we deze Inge niet te veel onder druk moeten zetten. Ze is pas aangekomen. Ze komt vanzelf wel over de brug, natuurlijk kan ze ons niet passeren.’

‘O nee?’ zei Helena. ‘O nee?’ Ze liet de autosleutels om haar wijsvinger draaien. ‘Het enige wat ze hoeft te doen om ons te passeren is niets.’

Daar stond hij met zijn imponerende lengte, zijn vertrouwenwekkend voorkomen. ‘Wat wil je haar dan vertellen?’

‘Dat wíj dat goede doel zijn en niemand anders.’

==

*

==

‘Je bent volkomen irrationeel bezig, weet je dat,’ zei Helena. Ze keek naar Inge om van haar gezicht af te lezen of ze het wist. Maar dat was glad en egaal als de schaal van een ei en leek weinig anders uit te drukken dan de welwillendheid om Helena te ontvangen zonder veel te bieden te hebben. Helena had Erik niet goed gekend. In de tijd dat ze met Henk getrouwd was, had ze haar zwager niet meer dan een keer of vier, vijf ontmoet. Toch vroeg ze zich af wat de innemende Erik, die een en al levenslust en energie was geweest, had gezien in deze vrouw in haar saaie outfit. Misschien móésten ze trouwen, dacht Helena. Ze liet haar blik omlaagglijden langs de kleurloze kleding, maar zag geen spoor van een welving onder het bruine vest. Inge deed haar denken aan de figuurtjes op een kalender die ze van een Duitse zakenrelatie had gekregen. Androgyne, schetsmatige wezens die allen een voorwerp droegen met daaronder het trefwoord van wat ze uitbeeldden. Zoiets als de Hoop, had er gestaan, het Vernuft, de Twijfel, de Doorzetter. Nadat Lizzy had gezegd dat ze de kalender niet wilde, had Helena hem weggegooid.

Ineengedoken zat Inge op haar stoel en liet de blikken over zich heen komen. Die ochtend voor de kleerkast had ze eindeloos staan wikken en wegen wat ze aan zou trekken nu ze de familie van Erik ging ontmoeten. Ze wist niet meer hoe dat moest: kiezen, hoe mensen in het algemeen kozen. ‘Kies,’ klonk een strenge stem in haar. Maar het was alsof men haar een dienblad vol fantasiecrackers voorhield die er verschillend uitzagen maar alle hetzelfde smaakten. En dus had ze maar wat gepakt, willekeurig, een bruin vest en een linnen broek.

‘En irrationaliteit is een slechte raadgever,’ zei Helena, ‘de slechtste.’ Hoe langer ze in het pitrietstoeltje zat van dit hotel, hoe verder ze haar verontwaardiging voelde wegebben. De aanblik van de indolente Inge dreigde haar het laatste beetje daadkracht te ontnemen. Had er een dwarse, lastige vrouw tegenover haar gezeten, dan was het anders geweest. Met dat soort problemen kon ze overweg, ze gaven haar energie. In haar baan als interim-manager hakte ze dagelijks met dat bijltje. Maar deze futloze vrouw in haar non-kleuren – god, wat een combinatie – deed Helena wegzakken in de stoel en zich afvragen of het er allemaal iets toe deed. Ze schrok van haar eigen gedachte en resoluut riep ze haar verontwaardiging weer op. Ze dacht aan de nullen van Eriks vermogen en aan de kleine Lizzy, die nog zo jong was en nog zoveel nodig had. Helena had haar dochter meegenomen om Inge mild te stemmen, om haar te vertederen en om te laten zien dat ze nazaten te verzorgen hadden. Het kind zat op de bank, schommelde met haar benen en keek Inge nieuwsgierig aan.

‘Als jij niet doet wat je moet doen, zien wij ons genoodzaakt stappen te ondernemen,’ zei Helena vlak, bewust in het midden latend welke stappen ze op het oog had.

Inge haalde haar schouders op. ‘Je gaat je gang maar.’ Haar glanzende haar, dat tot dan toe als een donkere lijst om haar gezicht had gehangen, viel naar voren.

‘Ach,’ zei Helena, moe ineens, ‘we hoeven dit toch niet zo op te lossen. Misschien heb je wat te drinken?’

Inge haalde een pak vruchtensap. Terwijl ze het tuitje opendraaide liep het sap ongehinderd over het salontafeltje.

‘Kom, laat mij dat doen.’ Helena sprong op, een en al bedrijvigheid. Toen ze weer zat, zei ze: ‘Het enige waar iedereen op wacht is je handtekening.’ Uit haar tas haalde ze het formulier dat ze van de notaris hadden gekregen en gaf het aan Inge. ‘Dat is toch niet zo moeilijk, een krabbeltje en het is klaar.’

‘Je hebt gelijk,’ zei Inge.

Helena boog voorover, pakte Inges hand en zei: ‘Dank je.’ In haar ogen glom iets.

Inge trok haar hand los. ‘Ik zal erover denken.’

==

*

==

Toen ze na twee dagen nog niets hadden gehoord, ging Frank erheen. Op de parkeerplaats voor het hotel wachtte Janice in de auto. Met strakke kaken en een donker gezicht kwam hij het hotel weer uit, startte de auto en reed weg.

‘Ik vertel het je zo wel,’ zei hij, voor Janice iets kon vragen.

Zwijgend reden ze het centrum uit, volgden de weg langs het spoor, doken het viaduct onderdoor en parkeerden voor het huis van Henk en Helena. Het trotse herenhuis, dat in de loop der tijd door de oprukkende nieuwbouw losgesneden was geraakt van de omringende huizen, stond erbij als een oude heer in een te zwart pak op een jolig feestje.

De zoemer klonk. Zonder iets te zeggen duwde Frank de deur open en liep met Janice in zijn voetspoor direct door naar de woonverdieping boven de praktijk, waar hij met zijn jas nog aan neerplofte op de pianokruk.

‘En?’ Met z’n drieën stonden ze om hem heen.

Hij opende de bovenste knopen van zijn jas. ‘Ze weet het nog niet,’ zei hij en probeerde op adem te komen. ‘Ze weet nog niet of ze het terug zal laten vloeien naar de familie of dat ze het schenkt aan een nog nader te bepalen goed doel.’

‘Dat weten we,’ zei Helena ongeduldig. ‘Maar verder, wat zei ze verder?’

‘Ze overweegt ook om het zelf te houden.’ Hij wilde dat ze wat meer afstand namen.

‘Wát?’ Ze kwamen nog dichterbij.

‘Verdomme, dat kan niet.’

‘Dat kan wel,’ zei Frank, die het nu echt benauwd kreeg met al die gezichten zo boven hem. ‘Dat is wat ze zegt. Ze had het ook nog over eerlijk verdelen. Iedereen een beetje geven. Al die goede doelen die ze inmiddels op haar tafel heeft liggen en ons ook nog wat.’

‘Dat is geen optie,’ riep Helena. ‘Dat is een non-oplossing.’

‘We moeten haar met rust laten,’ mompelde Henk. ‘Ik zei het toch, we zetten haar veel te veel onder druk.’

Het groepje was in algehele verontwaardiging uiteengegolfd en Frank keek een smetteloze kamer in waar nog geen pluisje op de vloer lag, geen tijdschrift scheef onder het glas van de salontafel. ‘Ze leek me niet echt onder druk te staan,’ zei hij. ‘Eerder, eerder...’ Een brede spleet van glanzend kunststof vormde de open haard en grijnsde hem toe als een tandeloze mond.

‘Eerder wat?’ zei Janice. Haar groenleren jas stak fel af tegen het wit van de fauteuil waarin ze was gaan zitten.

‘Nou, ze doet niets,’ zei Frank, ‘ze zit daar maar in die stoel en ze frummelt wat aan haar haar.’ En het leek wel of ze neuriede, dacht hij maar hij zei het niet. ‘Zelfs de kruimels van haar koekje liet ze gewoon vallen zonder ze weg te vegen.’

‘Ze heeft toch schriftelijk toegezegd dat het geld naar ons gaat?’ zei Janice. Ze haalde het cellofaan van een pakje sigaretten, ving de afkeurende blik van Helena op en stopte het pakje terug in haar tas.

‘Ja, maar ze zegt dat dat niets uitmaakt.’

‘Niets uitmaakt! We gaan procederen, we maken haar kapot,’ zei Helena.

‘Daar schijnt ze niet echt mee te zitten. Bovendien,’ zei Frank met een cynisch lachje, ‘weet je wat dat kost? Wij gaan mee omlaag, mee het graf in.’

‘Maar wat wil ze dan? Wat zijn haar eisen?’

‘Dat is het probleem, die heeft ze niet.’

‘Jezus,’ zei Janice. Het viel Frank op dat ze de laatste tijd vaak ‘jezus’ zei. ‘Juist nu, verdomme.’ Hij keek haar wat bevreemd aan. Maar ze haalde haar schouders op als wilde ze zeggen dat ze er niets speciaals mee bedoelde.

‘Ze zegt dat ze nergens meer in gelooft,’ ging Frank verder.

‘Hoe bedoel je: ze gelooft nergens meer in?’

‘In familie en al die toestanden.’

‘Wat is dat nou voor onzin?’ zei Helena fel. ‘Ze hoeft helemaal niet te geloven, ze moet gewoon wat doen. Geloven, hoe komt ze erbij!’ Ze liep naar de open keuken, waar ze verdween tussen het hangende woud van pannen, pollepels en spatels die decoratief boven het kookeiland waren bevestigd, en kwam weer terug.

‘Heb je haar gezegd dat het geld eigenlijk van papa was,’ zei Janice, ‘dat Erik het ooit had geleend om te investeren, dat het eigenlijk van ons was, dat de afspraak was dat hij het zou terugbetalen?’

Henk keek naar het plafond. Wat zijn zus zei, was maar ten dele waar, om precies te zijn voor éénduizendste deel. Dat was het bedragje waarmee Erik zo’n twaalf jaar geleden was begonnen. Maar Henk zei niets; hij hield niet van onwaarheid, hier echter ging het om een principe en dat klopte.

‘Zoiets,’ zei Frank, die het niet gezegd had. Die voornamelijk had zitten knikken en luisteren en een onaangenaam gevoel in zijn buik had gekregen omdat Inge hem deed denken aan een situatie lang geleden toen hij op de rommelmarkt stond met een knuist vol munten en niet wist wat hij nou moest kiezen uit al die spullen. Zijn vader bleef maar aanwijzen en voorwerpen oppakken die hij voor Frank ophield: Rummicub, een modelauto, hockeysticks, een radio, puzzels, cowboyhoeden, boeken, een Draculamasker, drumstokjes, een bewegende robot, noem maar op. En bij alles had Frank zijn schouders opgehaald en wat staan draaien, omdat hij het niet wist. Razend was zijn vader geworden, hij had zijn zoons knuist opengewrongen zodat het geld op de grond viel en had hem achter zich aan gesleurd, de munten achterlatend op de plek waar ze gevallen waren. Later, toen Frank met achten en negens en zelfs een enkele tien van de middelbare school kwam, was hem hetzelfde gevoel overvallen. Wat wilde hij studeren? Alles leek hem wel wat, alles kon hij wel, alles was de moeite waard. En daarmee maakte het hem niets uit, want het was ook allemaal meer van hetzelfde.

‘Dan doe je maar bedrijfseconomie,’ zeiden zijn ouders, ‘dat is altijd goed.’ Sindsdien had Frank met veel zorg en strategie zijn zwakte uitgebannen, voorgoed. Hij kon niet tegen mensen die twijfelden, het was besmettelijk, hij was bevattelijk voor twijfel, hij meed ze, de twijfelaars, ze konden wel eens gelijk hebben. Janice twijfelde nooit, Janice stelde zich geen vragen. Voor ze toekwam aan denken was ze al ergens in gedoken en liet zich meevoeren met de stroom. En hij peddelde erachteraan. Janice en de ijzeren regelmaat van zijn baan maakten zijn leven eenvoudiger, zorgden ervoor dat hij wist wat hij moest doen de volgende dag, de volgende week, het volgend jaar.

‘Ik ga zelf naar haar toe,’ zei Janice. ‘Ze kan ons nu niet laten zakken.’

Frank stond op van zijn pianokruk en overhandigde haar de autosleutels. Hij betwijfelde of het Janice zou lukken Eriks vrouw over de streep te trekken. Maar wie anders? Janice kon overrompelend zijn. Als iemand het kon, dan was zij het wel.

==

*

==

Janice kuste Inge teder en drukte haar even warm tegen zich aan, alsof ze er hevig naar had verlangd de vrouw van haar overleden broer te ontmoeten. Ze liet haar foto’s zien van Erik en haarzelf op een ezeltje. Erik was zes, droeg een korte broek en hield zich stevig vast aan zijn een jaar oudere zus, die dapper naar de camera zwaaide. Er welde een traan op in Janice’ ogen die ze niet wegveegde en vrijelijk over haar wang liet glijden. Maar Inge zag het niet, Inge zag niets. Janice had zich de vrouw van Erik heel anders voorgesteld, inspirerender, levendiger en in ieder geval vol verdriet. Maar de vrouw die hier op het randje van haar stoel zat, had een gezicht als een leeg vel papier.

‘Ik snap best dat je in de war bent,’ zei Janice nadat ze Inge nog eens omarmd had. ‘Weet je wat ik zou doen als ik jou was?’ Inge gaf geen antwoord. ‘Gewoon de knoop doorhakken. Dan ben je ervan af. Werp een muntje op. Kop is formulier tekenen, munt is niet doen.’ Ze pakte een muntje uit haar tas. ‘Kop of munt?’ zei Janice.

‘Munt,’ zei Inge zonder erbij na te denken.

Janice wierp, ving het geldstuk op en klapte de hand op de rug van de ander. ‘Munt,’ zei ze triomfantelijk. ‘Nu weet je het. Zet het uit je hoofd en doe het gewoon.’

‘Maar als ik kop had gezegd, was het anders geweest,’ zei Inge.

‘Je hebt geen kop gezegd, je hebt munt gezegd.’

‘Zonder erbij na te denken.’

‘Dat is juist goed, je moet niet denken. Je hebt het uit jezelf gezegd, het kwam spontaan, intuïtief zou je kunnen zeggen. Ergens diep vanbinnen wist je dat je munt moest zeggen. Het is je intuïtie, dat is goed, daar moet je naar luisteren.’ Ze borg de munt op, ritste haar tas dicht en keek Inge besluitvaardig aan. ‘Geloof me, je beste raadgever is je intuïtie.’

‘Denk je?’

‘Ik weet het zeker.’

Inge glimlachte, zelfs als ze glimlachte bleef haar gezicht iets Madonna-achtigs houden. Janice pakte een kopje van tafel dat nog halfvol zat met koude thee, nam een slokje en zette het terug op de tafelrand. Inge schoot naar voren en greep het kopje net voor het viel.

‘Zie je nou wel,’ zei Janice.

‘Wat nou, zie je nou wel?’

‘Daar denk je toch ook niet over na?’ Janice wees op het kopje. ‘Dat laat je toch ook niet vallen. Er zit kennelijk toch een menselijk kantje aan je.’

==

*

==

Een week lang hoorden ze niets. Iedereen wachtte af. Zodra de telefoon ging vlogen ze erheen. De mobieltjes stonden dag en nacht aan, evenals de e-mail. Soms sloop Helena

’s nachts haar bed uit om de berichten op te roepen. Maar er kwam niets. Henk was nog steeds van mening dat Inge niet onder druk gezet moest worden. Maar toen Helena op donderdagavond naar het hotel belde en Inge niet te spreken kreeg en ze ook de hele vrijdag onbereikbaar bleef, sloeg de paniek toe.

‘Ze is natuurlijk met Jan en alleman aan het praten,’ zei Helena, ‘wie weet wat voor ideeën ze haar nu weer aan de hand doen.’

Henk had hoofdpijn en antwoordde niet, maar zijn artseninstinct zei hem dat het de verkeerde kant op ging, ze waren de controle aan het verliezen. Zondagochtend liet hij Inge, via een briefje bij de receptie, weten dat ze die avond was uitgenodigd voor een dineetje met de familie. In een informele sfeer zou het gemakkelijker zijn, dacht hij.

==

‘Wat wil je?’ vroeg Henk. Ze zaten in Deco Dis en het was hem gelukt een van de beste tafels bij het raam te krijgen, die iets afgezonderd stond van de andere gasten.

Inge keek op en zag vier paar ogen op zich gericht boven de kaarten uit. Ze schraapte haar keel en wilde iets zeggen, maar er kwam niets.

‘Nou?’ zei Henk vriendelijk maar dringend. De ober veranderde van standbeen. Hij was wel wat gewend met besluiteloze klanten, maar dit had hij nog niet eerder meegemaakt. Hij tikte een paar keer op zijn boekje en keek om naar een collega.

‘Normaal weet ze het wel hoor,’ zei Helena, ‘geef haar een menukaart en terwijl de rest nog zijn bril zoekt, heeft zij haar keuze al gemaakt. Nietwaar, Inge?’

‘Ik eh... ik weet het nog niet,’ zei deze.