Dit is echt

Van M.J. Hyland is eerder verschenen:

Hoe het licht binnenvalt
Waar je valt

M.J. HYLAND

Dit is echt

VERTAALD DOOR ALEID VAN EEKELEN-BENDERS

MOURIA

De vertaalster ontving voor deze vertaling een werkbeurs van de Stichting Fonds voor de Letteren

© 2009 M.J. Hyland

Published by arrangement with Canongate Books Ltd, Edinburgh

All rights reserved

© 2009 Nederlandse vertaling

Aleid van Eekelen-Benders en uitgeverij Mouria, Amsterdam

Alle rechten voorbehouden

Oorspronkelijke titel: This is How

Omslagontwerp: Zeno

Omslagfotografie: Millennium/Image Store

ISBN 9789045801377

NUR 302

www.mouria.nl

Voor Julian Owen

Deel een

1

Ik zet mijn tassen op de stoep en klop drie keer op de deur. Niet met veel kabaal, zoals een agent, maar ook niet zachtjes alsof ik me schaam voor mijn aankloppen.

Het verandalicht gaat aan en de pensionhoudster doet open. Ze is jonger en knapper dan ik verwachtte.

‘Hallo,’ zeg ik. ‘Ik ben Patrick.’

‘Ik had je al uren geleden verwacht.’

Het is na tienen en ik had er om zes uur zullen zijn. Mijn mond is droog, maar ik glimlach zo vriendelijk als ik kan.

‘Ik heb de aansluiting gemist,’ zeg ik.

Ik wilde helemaal niet liegen, maar zij dwong me.

‘Kom maar liever binnen.’

We staan tegenover elkaar in de gang. Ik met mijn rug naar de deur en zij met haar rug naar de trap. Eigenlijk moet ik iets zeggen, maar ik zou niet weten wat. Ik zet mijn tassen weer neer en mijn handen hangen zwaar langs mijn lichaam.

‘Om met de andere gasten kennis te maken zul je tot morgen moeten wachten,’ zegt ze. ‘Die zijn uit.’

Ze pakt haar lange bruine haar vast en trekt het als een sjaal over haar linkerborst.

‘Geef je jas maar,’ zegt ze.

‘Hij zit me niet in de weg,’ zeg ik. ‘Ik hou hem wel aan.’

Ik heb de zakken nodig voor mijn handen.

‘Vlak achter je is een kapstok.’

‘Ik zei toch dat ik hem aanhoud,’ zeg ik.

‘Ik dacht dat je je misschien prettiger zou voelen zonder. Het is erg warm vanavond.’

Ze kijkt naar me en ik kijk naar haar en dan gaat ze een stapje achteruit alsof de stilte te wijten is aan de plaats waar ze staat.

Ik wil dat ze me mijn kamer laat zien, dan hebben we dat gehad. Ik trek mijn jas uit en hang hem aan de kapstok.

‘Zo,’ zeg ik.

Ze kucht en ik krijg het idee dat ze misschien zenuwachtig is, net als ik. Misschien vindt ze me wel oké.

‘Is dat al je bagage?’

Ik heb mijn kleren in de ene plunjebaal en mijn gereedschapskist in de andere.

‘Ja.’

Mijn jas valt van de haak en omdat we hem geen van beiden oprapen, lijkt het net of iemand ons beloert.

Naast de telefoon in de gang hangt een pen aan een touwtje. Ik tik tegen het touwtje en de pen zwaait heen en weer.

Ze lacht, maar het is geen gemeen lachje.

‘Wat heb je gedaan toen je op je trein wachtte?’ vraagt ze.

‘Een boek gelezen.’

Ik houd mijn hand voor mijn keel. Ik heb helemaal niet gelezen. Ik ben naar een slijter gegaan, waar ze vier flesjes bier voor de prijs van twee in de aanbieding hadden. Ik heb er drie leeggedronken op het station om mezelf op te vrolijken en het laatste heb ik nog in mijn tas.

‘Een mooi boek?’

‘Tot nu toe wel.’

Er hangen platen van boten aan de muur.

‘Ik ben een boot aan het bouwen,’ zegt ze. ‘Bridget Bowman bouwt een boot.’

Ik glimlach en meteen lacht ze terug. Ze heeft iets tussen haar tanden zitten, als specie tussen tegels.

‘Wat goed,’ zeg ik.

Ze wijst naar de gangwand, naar een foto van een half afgebouwde boot in een donkere schuur. Nu zou ik moeten vragen wat voor boot het is, maar ik weet niets van boten en dan vindt ze me een sukkel.

Ik raap mijn jas op.

‘Ik zal je maar eens naar boven brengen,’ zegt ze. ‘Je zit op de eerste verdieping.’

Mijn kamer is klein, maar hij ligt aan de voorkant van het huis en ik wed dat je er mooi vrij uitzicht op de zee hebt.

Er staat een eenpersoonsbed en er is een gootsteen, een afdruipplaat en een rek voor kopjes en borden. Onder het raam, tegen de muur rechts, staan een houten tafel en een houten stoel.

Ik zet mijn tassen onder de gootsteen op de grond, loop naar het bed en ga zitten. Ik zou best een boterham met ham en een kop koffie lusten. Daarna zouden we dan bij elkaar kunnen gaan liggen, en dan kon ik mijn hoofd op haar schoot laten rusten, of andersom. Dat mocht zij zeggen.

Ze komt naar me toe, blijft vlak bij me staan. ‘Wat heb je in die grote tas?’ vraagt ze.

‘Mijn gereedschapskist.’

Ze kijkt ernaar.

‘Moet ik hem openmaken?’

‘Nee, hoor. Ik was alleen nieuwsgierig.’

Ik zit daar maar.

‘Is de kamer goed?’ vraagt ze.

‘Meer dan goed.’

Ze glimlacht. ‘Hoe lang denk je te blijven?’

‘Eindeloos.’

‘Dus je bent hier voorgoed?’

‘Of voor slecht.’

Ze lacht, gaat een stapje achteruit. ‘Laten we nu maar even naar het kantoortje gaan.’

Ik loop achter haar aan de trap af. Ze neemt de tijd, loopt te langzaam, kijkt steeds om en vertelt waar je allemaal mee te maken krijgt als je een pension bestiert.

Drie weken geleden stond Sarah, mijn verloofde, boven aan de trap toen ze zei: ‘Ik kan niet met je trouwen, het is afgelopen,’ en toen ze halverwege naar beneden was, riep ik haar naam, maar ze bleef niet staan, keek niet eens naar me, zei alleen maar: ‘Kom me alsjeblieft niet achterna.’

Ik wilde haar de trap af duwen, indruk maken op een manier waarop ik dat niet met woorden kon. Maar ik deed het niet en toen ze de voordeur had gesloten zei ik: ‘Oké dan’ en ‘Tot ziens dan maar’.

Later draaide ik die scène keer op keer in mijn hoofd af, stelde ik me voor hoe ik mijn handen midden op haar rug zette en zo hard duwde dat ze door de lucht vloog.

En ik heb een zin in mijn hoofd, steeds weer: ‘Jij hebt mijn hart gebroken en nu heb ik jouw ruggengraat gebroken.’ Zoiets zou ik nooit zeggen, het leek op niets wat ik ooit had gezegd. Ik heb nog nooit grof geweld tegen iemand gebruikt, er zelfs nooit zoveel over gedacht.

De volgende dag begon ik in de kranten te zoeken naar werk en onderdak ergens in het zuiden, dicht bij zee, en drie weken later had ik mijn tassen gepakt en zat ik in de trein.

Nu ben ik hier, honderdvijftig kilometer van huis, en is dat het verleden. Sarah is het verleden. Ik ben er klaar mee. Ik hoef er niet meer aan te denken als ik dat niet wil.

Onder aan de trap loopt Bridget linksom naar haar kantoortje. Op het matglas staat VERBODEN TOEGANG. Ze doet de deur van het slot, loopt naar binnen en gaat achter haar bureau zitten. Aan de muur hangen nog meer platen van boten en zwart-witfoto’s van haar huwelijk, op het bureau ligt een stapel boeken over boten en boven op een dossierkast staat een vaas witte bloemen. Ik vraag me af waar haar man is.

‘Je moet de eerste twee maanden vooruitbetalen, plus zes weken borg voor als je soms iets breekt of moedwillig schade aanricht.’

Mijn vader is de enige die ik wel eens de term moedwillige schade heb horen gebruiken, en van hem verwacht ik het omdat hij maar een zielige voorman in een fabriek is, altijd alert op dieverij en wangedrag. Zij is te knap om het te zeggen.

‘Juist,’ zeg ik.

Ik klap mijn portefeuille open, haal er een pak bankbiljetten uit en zonder zelfs maar met mijn ogen te knipperen geef ik haar het geld. Ze zal wel denken dat ik waarschijnlijk nog veel meer heb.

Fronsend kijkt ze naar de biljetten.

‘Wacht,’ zeg ik. ‘Ik zal ze even voor je tellen.’

Ik heb haar het volle bedrag gegeven dat ze vroeg en ik heb nog maar honderdvijftig pond over.

‘Is alles in orde?’ vraagt ze.

Ik knik.

‘Je bent gewoon moe.’

‘Ja, het is een lange dag geweest.’

‘Natuurlijk.’

Ze wil meer.

‘Het spijt me dat ik niet vriendelijker ben,’ zeg ik. ‘Morgenochtend ben ik een ander mens.’

‘Dan doen we het papierwerk morgen wel, en dan krijg je ook je sleutels.’

‘Dat zou fijn zijn.’

Ze komt om haar bureau heen mijn kant op. ‘Nou, welterusten dan, Patrick.’

Ze is geweldig.

‘Welterusten.’

Als ik op de overloop ben, roept ze naar boven.

‘Het ontbijt is door de week om halfacht en in het weekend om halfnegen.’

‘Oké, bedankt,’ roep ik terug. ‘Tot morgen.’

‘Slaap lekker,’ zegt ze.

‘Jij ook.’

Onze naar boven en naar beneden roepende stemmen zorgen voor een prettige sfeer, een beetje alsof we met vakantie zijn, Bridget en ik, met ons tweetjes.

2

Ik word wakker van de voordeur die dichtslaat.

Het is halfeen ’s nachts en de andere gasten komen thuis. Er valt iemand tegen de buitenmuur en er klinkt gelach.

Ik kom uit bed en doe het raam open, probeer te horen wat ze zeggen, maar het enige wat ik hoor is een kater die om seks krijst.

‘Val dood,’ zeg ik.

Ik kleed me aan en trek mijn schoenen aan, probeer mezelf over te halen naar beneden te gaan, maar bedenk me dan en trek mijn schoenen weer uit.

De andere gasten, twee mannen, blijven maar lachen en praten.

Ik trek mijn schoenen weer aan.

‘Laat maar,’ zeg ik. ‘Je ziet ze morgenochtend wel.’

Het was niet mijn bedoeling in mezelf te praten en als ik dat nu doe, heb ik het misschien al vaker gedaan zonder dat ik het zelf merkte.

Ik trek mijn schoenen weer uit en mijn kleren ook en kruip weer in bed.

Maar ik val niet in slaap, doe niet eens mijn ogen dicht.

Als de mannen de trap op komen, heeft de ene het lachend over ‘die nieuwe jongen’.

Ik word om vier uur wakker. De man in de kamer naast me ligt scheten te laten, het klinkt als worstjes die openbarsten in de koekenpan. Ik ben nu klaarwakker en in bed blijven is tijdverspilling. Slapen doe ik toch niet meer.

Ik sta op en kleed me aan.

Ik wil naar buiten, langs de zee wandelen en naar de zonsopgang kijken, en dan op tijd terug zijn voor het ontbijt.

Ik ga zo stil als ik kan naar beneden en pak een van de sleutels die aan haakjes naast de kapstok hangen.

Ik steek de lege weg over naar de wandelpromenade en loop naar de waterkant. Er is alleen wat bleek licht van de maan en van de paar oranje lampen verderop langs de boulevard die nog niet kapot zijn. Golven rollen zuigend op het zand alsof ze op voedsel uit zijn en het geluid van de zee lijkt net applaus.

Ik loop in de richting van het centrum. Tegen de tijd dat ik bij de hoofdstraat ben, is mijn tong plakkerig van de dorst.

Alle winkels zijn dicht. Ik loop door naar het station, bij het knooppunt van de spoorlijnen. Dat is ongeveer twintig minuten van het pension.

Er is geen mens in het station, geen bewaker, geen schoonmaker, en het buffet is gesloten. Ik klim over een slagboom en loop naar het tweede perron. Het is koud hier en het ruikt naar verschaalde as en motorolie.

Ik ga terug.

Als ik bij het pension kom, is de zon op en het licht mistig blauw.

Ik ga rechtstreeks naar mijn kamer, open mijn grote tas, haal de gereedschapskist eruit en zet hem veilig onder het bed; dan pak ik een handdoek en ga naar de badkamer aan het einde van de gang. Ik doe de deur op slot en kleed me uit om een bad te nemen, maar het water blijft koud. Ik probeer allebei de kranen, stel de druk bij, maar nog steeds geen heet water. Ik trek de stop uit het bad, sla de handdoek om mijn middel en loop de gang op om te kijken of er een meter of een boiler in de kast zit. Geen van beide.

Ik raap mijn kleren op, ga terug naar mijn kamer en kruip in bed.

Als ik wakker word, is het kwart over acht. Ik ben bijna het ontbijt misgelopen.

Ik was mijn gezicht met koud water, stop mijn T-shirt in mijn broek, veeg het vuil van mijn schoenen en ga dan naar beneden.

Als ze mijn snelle voeten de trap af horen komen, begrijpen ze dat ik fit ben en ernaar uitkijk hen te leren kennen. Snel lopen is een trucje om wat minder zenuwachtig te lijken in de omgang met anderen.

Er zijn twee mannen in de eetkamer. Ze zitten samen aan een tafel onder het erkerraam. Er staat nog een tafel, gedekt voor één persoon, in het midden van de kamer.

Ik ga naar binnen, steek mijn handen in mijn zakken.

‘Goeiemorgen,’ zeg ik.

De ene man staat op. Hij heeft gitzwart haar.

‘Hallo,’ zegt hij. ‘Ik ben Shaun Flindall.’

Flindall praat met een bekakt Londens accent en als hij niet zulke grote oren had, zou hij het uiterlijk van een filmster hebben.

‘Hallo,’ zeg ik.

De andere man blijft zitten en houdt het bij een knikje in mijn richting. Hij heeft zijn arm over de rugleuning van zijn stoel gedrapeerd en zijn lange benen, bij de enkels gekruist, steken onder de tafel uit.

Hij is niet zo knap als Flindall, maar hij is lang en hij heeft een dikke bos blond haar en van die blauwe ogen waar meisjes zo dol op zijn. En hij is bruinverbrand.

‘Ik ben Ian Welkin,’ zegt hij. Hij klinkt nog bekakter dan Flindall. ‘Als jij eens hier bij mij kwam zitten.’

Flindall protesteert niet eens als hij van tafel wisselt; hij pakt zijn bord en neemt het mee naar de tafel in het midden, kijkt naar mij, pakt dan de sigaret die hij achter zijn oor heeft. Ik verwacht dat hij hem gaat oproken, maar hij verplaatst hem alleen naar het andere oor.

Ik ga tegenover Welkin zitten.

‘Welkom aan boord,’ zegt hij.

‘Bedankt,’ zeg ik.

Ze hebben allebei een uitgebreid warm ontbijt voor zich.

‘We hadden gehoopt je gisteravond te ontmoeten,’ zegt Welkin. ‘Dan hadden we je meteen de stad kunnen laten zien, hadden we bedacht.’

‘Ik had de trein gemist,’ zeg ik.

‘En het ontbijt heb je ook gemist,’ zegt Flindall.

‘Bridget is de stad in,’ zegt Welkin. ‘Maar ze blijft niet lang weg.’

‘Misschien maakt ze nog wel een sandwich met bacon voor je,’ zegt Flindall. ‘Als je het vriendelijk vraagt.’

‘Mooi,’ zeg ik. ‘Ik verga van de honger.’

Geen van beiden biedt me iets te eten aan. Een snee toast zou al fijn zijn.

‘Wist je dat ze weduwe is?’ vraagt Welkin. ‘Haar man is omgekomen bij een treinongeluk.’

‘Hoe dan?’

Welkin lacht zonder zijn mond te openen. ‘Hij was met de auto en bleef klem zitten in het spoor.’

‘En de trein was te vroeg,’ zegt Flindall. ‘Ongelofelijke pech.’

Flindall verplaatst zijn sigaret weer, terug naar zijn andere oor.

‘Wanneer?’ vraag ik.

‘Twee jaar geleden,’ zegt Welkin. ‘Stel je dat bloedbad eens voor.’

‘Nu is ze samen met die andere vrouw een boot aan het bouwen,’ zegt Flindall.

‘Die andere vrouw?’

‘Haar man had een passagier in de auto,’ zegt Welkin. ‘Iemand van zijn werk…’

‘Die andere vrouw is de andere weduwe,’ zegt Flindall.

‘Jezus,’ zeg ik.

Welkin veegt zijn mond af aan zijn servet en Flindall maakt zijn tanden schoon met een tandenstoker.

Ze kijken allebei naar mij.

Welkin heeft twee worstjes op zijn bord laten liggen en een stuk bloedworst. Daar zou ik best iets van lusten.

‘Wat heb je gestudeerd?’ vraagt hij. ‘Aan de universiteit?’

Bridget heeft hun dingen verteld die ik in mijn brief had gezet.

‘Ik heb het niet afgemaakt.’

‘Wat studeerde je?’

‘Geschiedenis en psychologie,’ zeg ik, ‘maar ik ben na een jaar gestopt.’

‘Wat jammer,’ zegt hij.

‘Ontzettend jammer,’ zegt Flindall, die zijn sigaret vasthoudt en ernaar kijkt.

‘Het deed me niet veel,’ zeg ik.

Het is stil terwijl ze zichzelf thee inschenken.

‘Ik was Flindall daarnet over mijn reis naar Australië aan het vertellen,’ zegt Welkin.

Ik zeg niets, weet niets te verzinnen.

‘Ik had gehoopt een paar haaien te zien, maar niks hoor, niet één.’

‘Ik ook niet,’ zeg ik.

Daar bedoel ik mee dat ik ook nog nooit een haai heb gezien, maar ik weet eigenlijk niet of het hem iets kan schelen wat ik bedoel. Hij praat gewoon door met die dreunende stem, alsof hij op een podium staat of zo.

‘Als haaien armen hadden,’ zegt hij, ‘dan zouden ze volgens mij niet de moeite nemen mensen te doden. Ze bijten alleen maar benen af omdat ze nieuwsgierig zijn. Als ze armen hadden, zouden ze gewoon…’

‘Mensen omhelzen,’ zeg ik.

Ze lachen allebei, en dat doen ze omdat ze het grappig vinden. Voor het eerst kijken ze me aan alsof ze me geen idioot vinden.

Nu kan ik me wat ontspannen.

Welkin buigt over de tafel.

‘Welkom in Vauxhall Street, Pat.’

‘Het is Patrick,’ zeg ik.

‘Neem maar een sneetje toast, Paa-trick.’

Bridget komt terug en ze heeft een pakje in bruin papier bij zich. Misschien heeft ze daar ons avondeten in zitten.

‘Goeiemorgen,’ zegt ze.

Ik sta op om gedag te zeggen.

‘Heb je lekker geslapen?’

‘Ja, dank je.’

‘Je bent het ontbijt misgelopen. Heb je honger?’

‘Wel een beetje.’

‘Ik zal een sandwich met bacon voor je maken,’ zegt ze. ‘Is dat goed?’

‘Ja graag, lekker.’

Flindall stopt de sigaret weer achter zijn oor en staat op. ‘Ik moet naar mijn werk.’

We zeggen tot ziens.

Bridget legt het pakje neer en gaat op de stoel zitten waar Flindall net zat. Ik zal nog even geduld moeten hebben voor die sandwich.

‘Shaun is architect,’ zegt ze tegen mij. ‘Hij is een van de hoofdarchitecten voor het nieuwe paviljoen.’

Shaun, dat is Flindall.

‘O,’ zeg ik.

‘En Ian is wiskundige.’

Ian is Welkin.

‘Notaris,’ zegt hij, ‘om precies te zijn.’

Ze glimlacht.

‘Maar ik zit in een onofficieel sabbatical,’ zegt hij. ‘Ik heb genoeg van de grote stad en geniet nu van de zeelucht. Een rustkuur.’

‘Ben je ziek geweest?’ vraag ik.

‘Dat niet precies,’ zegt hij.

‘Alleen een beetje te rijk en een beetje te gemakzuchtig,’ zegt Bridget.

Welkin knikt. ‘Zo is dat.’

Bridget glimlacht, pakt haar pakje, loopt weg.

Wat daar tussen hen speelde, lijkt iets wat al vaker heeft gespeeld.

Welkin blijft bij me zitten terwijl ik op mijn eten wacht.

‘Waarom steekt Flindall die sigaret niet aan?’ vraag ik.

‘Hij is twee weken geleden gestopt en stopt er een achter zijn oor om iets te hebben om mee te spelen.’

‘Is dat geen kwelling?’

‘Jawel, maar ik neem aan dat het daar juist om gaat. Snap je dat niet?’

Ik snap het niet. Ik zeg niets.

‘Heb je hier werk?’ vraagt hij.

‘Ja, ik ben monteur. Ik begin maandagochtend in de garage aan de hoofdstraat.’

‘Is dat die voor oldtimers?’

‘Ja, en sportwagens.’

Hij draait zijn kopje rond, kijkt naar de theeblaadjes.

‘Waarom ben je gestopt met studeren en auto’s gaan repareren?’

‘Dat doe ik liever,’ zeg ik. ‘Je moet doen wat je het liefst doet.’

‘Ja,’ zegt hij. ‘Dat zal wel de juiste beslissing zijn.’

Ik heb hem niet naar zijn mening over mijn beslissing gevraagd.

‘En trouwens,’ zeg ik, ‘het is mooi werk, en het betaalt ook best goed. En ik mag in echt mooie auto’s rijden…’

Daar is Bridget met mijn sandwich met bacon.

‘Alsjeblieft,’ zegt ze.

‘Dank je wel.’

Terwijl ik begin te eten stapelt zij op de andere tafel de vuile borden op een dienblad. Welkin staat op om haar te helpen en als ze klaar zijn legt ze haar hand op zijn arm en laat hem daar liggen, en kijken ze elkaar aan, langer dan gebruikelijk, en ook al ben ik niet degene die ze aankijkt, toch schiet de hitte door mijn benen. Ik hoop dat ze niet zo’n vrouw is die een man die ze nauwelijks kent, kan aanraken zonder dat het veel betekent.

‘Ik moet eens gaan,’ zegt Welkin. ‘Belangrijke afspraak.’

‘Tot straks dan maar,’ zeg ik.

‘Je hebt je ontbijt op,’ zegt hij. ‘Kom, dan lopen we samen naar boven. Je hebt de kamer naast de mijne.’

Ik ben niet in de stemming om nog verder te kletsen.

‘Ik blijf beneden,’ zeg ik. ‘Ik moet een paar mensen bellen.’

Bridget loopt de eetkamer uit en Welkin volgt haar op de voet. Ik zou me kapot ergeren als blijkt dat ze met elkaar slapen.

Ik wacht een paar minuten, ga dan naar mijn kamer, pak een handdoek en probeer het bad nog eens.

Het water is nog steeds koud.

Ik loop naar beneden om naar een boiler of meter te zoeken, maar vind niets.

Ik ga naar Bridgets kantoortje en zeg tegen haar: ‘Er is geen heet water.’

‘Het beste tijdstip is ’s ochtends vroeg.’

Ze is iets aan het zoeken in de bovenste bureaula en kijkt alsof het mijn schuld is dat ze het niet kan vinden.

‘Toen heb ik het ook al geprobeerd.’

Ze kijkt me nog steeds niet echt aan.

‘Mag ik mijn sleutel?’ vraag ik.

‘Natuurlijk.’

Ze gaat naar de dossierkast en pakt twee sleutels.

Ze kijkt me aan.

‘Vergeet niet als je thuiskomt je voordeursleutel aan het haakje naast de deur te hangen. Zo weten we allemaal wie er thuis is en wie niet.’

‘Oké.’

‘Het blauwe haakje is het jouwe, dezelfde kleur als het nummer op je slaapkamerdeur.’

‘Juist. Ik zal het onthouden.’

‘Laten we nu het papierwerk maar doen.’

Het gaat heel officieel, alsof ze iemand anders is dan gisteravond. Als ik vertel dat ik drieëntwintig ben, zegt ze dat ik er jonger uitzie. Ze vraagt of mijn ouders Iers zijn, omdat ik Patrick heet.

‘Nee, maar mijn opa was wel Iers.’

‘Maar je hebt geen vormsel gekregen? Je bent niet katholiek?’

‘Hoe weet je dat?’

‘Je hebt opgeschreven dat je voluit Patrick James Oxtoby heet. Je hebt geen vormselnaam.’

Ik zeg niets.

‘Je moeder zal je wel missen,’ zegt ze.

Ik vraag waarom ze dat zegt.

‘Je had al verteld dat je de jongste was, en nu ben je voor het eerst van huis.’

Ik haal mijn schouders op. ‘Misschien mist ze me. Misschien ook niet.’

Ik loop naar de deur, draai me dan om.

‘Heb ik iets gedaan wat je dwarszit?’ vraag ik.

‘Nee,’ zegt ze. ‘Nog niet.’ Ze glimlacht, net zo’n soort glimlach als in de eetkamer tegen Welkin.

‘Dat is mooi dan.’

‘Je moet niet zoveel piekeren, Patrick.’

Ik snap niet hoe zij kan weten hoeveel ik wel of niet pieker.

Ik loop naar het centrum en onderweg bedenk ik dat mijn moeder wel doodongerust zal zijn en dat ik een lange, uitvoerige brief voor haar had moeten achterlaten, met een paar aardige dingen erin. Ze is een goede moeder geweest. Ik had dank je wel moeten zeggen, of iets anders wat op hetzelfde neerkomt als dank je wel zeggen.

De garage waar ik ga werken ligt op de hoek van de uitgestorven hoofdstraat, twee huizen voorbij het postkantoor. Het metalen bord buiten is roestig en verbleekt. NORTH STAR MECHANICS. SPECIALISTEN IN ALLE MERKEN & MODELLEN. VINTAGE & NIEUW. SERVICE-BEURTEN & ONDERDELEN & REPARATIES.

Ik ga op de hoek ertegenover staan kijken, om te zien wat voor bedrijf mijn nieuwe werkgever heeft, maar er loopt niemand in of uit. Vrijdag zou een drukke dag moeten zijn in een garage. Het eerste wat ik maandagochtend doe, is tegen de baas zeggen dat hij een nieuw bord moet neerzetten.

Ik loop verder door de hoofdstraat in de richting van het station. Ik heb alweer honger. Ik stop om fish-and-chips te kopen. Op een kind van een jaar of tien na ben ik de enige klant in de friettent en het duurt een poosje voor mijn bestelling klaar is omdat ze de olie nog niet lang hebben opstaan.

Ik loop naar de pier en ga op een bankje zitten eten.

Er vaart een visser binnen met zijn vangst in een gele emmer. Hij heeft niet veel, een paar kleintjes, ik dacht dat ze die altijd teruggooiden.

Als ik alles opheb, wandel ik een eindje en bekijk het oude paviljoen. Ik probeer erin te komen, maar alle deuren zijn vergrendeld. Aan de achterkant staat een groot bord, zo’n sandwichbord, waarop met krijt HEDEN GESLOTEN staat.

Op de terugweg naar de hoofdstraat kom ik langs een oude bioscoop die The Royale heet. Er draait maar één film, eentje met zingen en dansen. Ik zou best in het koele donker willen zitten, maar zingen en dansen interesseert me niet. Ik wil iets met actie en ik ben aan een biertje toe.

Ik ga naar een pub achter het station die de Ducie Arms heet.

Ik ga er naar binnen.

Er zit een oude man aan de bar. Hij heeft een brandende sigaret in de asbak liggen, maar hij steekt een nieuwe op en ik snap waarom hij naar het begin van dingen hunkert. Al die hoop die met dat nieuwe samengaat. Ik ben hiernaartoe gekomen voor een nieuwe start en heb dat gevoel zelf ook.

Ik bestel een glas bier en het barmeisje ziet me het menu op het schoolbord lezen en vraagt wat ik wil.

‘Ik heb geen honger.’

‘Hier is je bier, en ik hoor het wel als je je bedenkt.’

De deur gaat open en ik kijk om. Daar kan ik niets aan doen. Ik ben een beetje gespannen, denk ik.

Ik neem nog een glas bier.

Er komen twee mannen binnen, allebei rond de dertig, en ze gaan dicht bij de deur zitten. De ene heeft een koffer bij zich, hij is degene die het bier gaat halen en daarna gaat hij weer zitten. Maar die kerels hebben elkaar niets te zeggen. Ze zitten maar een beetje uit het raam te kijken, naar niets.

Ik ben geen zware drinker, verre van, maar ik drink bij vlagen, en de laatste drie weken, sinds Sarah het heeft uitgemaakt, zit ik in zo’n vlaag. Het is niet dat ik dronken wil worden, nee, ik wil het pijnstillende ervan.

Sinds mijn veertiende heb ik pijn in mijn nek en mijn schouders. Ik weet niet hoe ik daaraan kom en de artsen weten het ook niet. Het enige moment dat ik er geen last van heb, is wanneer ik een paar biertjes opheb en alles wat waziger wordt.

‘Wacht je op iemand?’ vraagt het barmeisje.

Dat vraagt ze omdat ik met mijn rug naar de deur zit en steeds maar omkijk.

‘Ja.’

Ik doe geen moeite een smoes te verzinnen over degene op wie ik wacht. Zij staat achter de bar en daar hoort bij dat ze met iedereen die er rondhangt een praatje aanknoopt.

Ik bestel nog een glas bier, en dan nog een. Ook al is het avondeten inbegrepen bij mijn kost en inwoning, ik snak naar een pubmaaltijd.

Ik bestel een steak met frites en neem nog een biertje en dan loop ik naar het pension terug.

Het is bijna acht uur.

Het eerste wat ik doe als ik weer in mijn kamer ben, is mijn gereedschapskist controleren en ik laat hem een stukje onder het bed uitsteken, zoals ik altijd doe, met het handvat naar me toe, zodat ik hem makkelijk kan optillen als ik ’s ochtends naar mijn werk ga. Het valt me niet meteen op dat het bed is opgemaakt en dat mijn spullen zijn opgeruimd, maar zodra ik dat merk, stroomt er een prettig gevoel door me heen. Bridget is hier geweest om mijn spullen recht te leggen en schoon te maken en daardoor lijkt het net of ik promotie heb gemaakt. Ik kan me dit leven niet veel langer dan drie maanden veroorloven, maar zolang het duurt ga ik ervan genieten, er alles uit halen.

Als ik op mijn bed ga liggen ruik ik de schone lakens en sluit ik mijn ogen. Ik heb zin om naar beneden te gaan en dat ben ik ook van plan, tot het lawaai begint.

Welkin heeft een meisje bij zich en het bed bonkt tegen de muur en terwijl ze bezig zijn praten ze. Ik ga overeind zitten en luister. Als het achter de rug is, kreunt Welkin luid en lacht dan alsof iemand iets verkeerd heeft gedaan. Ik ben alleen blij dat het niet Bridget is, daar bij hem.

Tot overmaat van ramp landt er een vlieg op mijn gezicht. Ik mep ernaar en hij vliegt weer weg, scheert zoemend met zijn smerige zwarte lijf langs de muur boven mijn tafel en komt dan terug om opnieuw mijn zweet te proeven. Als hij aan mijn gezicht heeft gezeten gaat hij op de vloerbedekking zitten uitrusten, op adem komen, en komt dan weer op mij af. Als hij terugvliegt naar de muur boven mijn tafel gooi ik met mijn schoen en roep: ‘Mijn kamer uit, smerige klootzak.’

Er klinkt weer gelach uit de kamer naast me en mijn nek wordt rood en mijn armen zweten, zelfs mijn schouders zweten. Ik ga liggen en trek de sprei over mijn hoofd.

Mijn stemming is verpest.

Ik moet een radio hebben.

3

Het is zaterdag en ik ben te vroeg wakker om al naar beneden te gaan voor het ontbijt. Om de tijd door te komen ga ik aan de tafel bij het open raam naar de kust en de zee zitten kijken, en naar de volledig platte horizon.

Een kind roept: ‘Dag, pappa, dag, pappa’, steeds weer, en als het ophoudt, komt de eerste bus van de ochtend langs over de boulevard en gaat bij het pension de hoek om. Ik luister naar het geluid van de remmen als hij stilhoudt, het gesis van de opengaande deuren, het gekreun van de motor als hij de heuvel op rijdt.

Ik laat het raam wijd openstaan, kleed me aan en ga naar beneden.

Het is pas kwart over acht, maar Welkin en Flindall zitten al aan de tafel in de erker. Flindalls haar zit achterovergeplakt en hij heeft een poenig krijtstreeppak aan. Welkin heeft zijn jasje met zijden voering over de rug van zijn stoel gedrapeerd. Ik heb alleen maar een vettig T-shirt aan en mijn sluike bruine haar hangt over mijn oren.

‘Morgen, Patrick,’ zegt Welkin.

Ik krijg het gevoel dat ik ergens bij stoor.

‘Goed geslapen?’ vraagt Flindall.

Er zit niets anders op dan in mijn eentje aan de middentafel te gaan zitten.

‘Als een roos,’ zeg ik.

Er staan cornflakes en toast op mijn tafel en ik begin te eten, maar ik voel me een beetje belachelijk, zo alleen.

Ik schenk een glas water in.

‘Vertel eens wat meer over jezelf,’ zegt Flindall.

Ik probeer te bedenken wat ik zou kunnen zeggen.

‘Misschien is Patrick te moe om te praten,’ zegt Welkin. ‘Hij heeft vast de halve nacht wakker gelegen doordat hij moest aanhoren hoe ik me aan het uitleven was.’

‘Misschien is dat het,’ zegt Flindall, als een Grieks koor.

‘Ik genoot,’ zegt Welkin, ‘de ultieme bevrediging.’

Ik hoopte op een goed gesprek onder het ontbijt en nu zou ik Welkin het liefst een dreun voor zijn kop geven.

‘Goed zo,’ zeg ik.

Hij glimlacht. ‘Vertel eens over het monteursleven.’

‘Daar valt niet veel over te vertellen.’

Ik klink als een man van weinig woorden, niet alsof ik ruzie met hem zoek.

Bridget komt met een dienblad met daarop het warme deel van het ontbijt. Ze draagt een gele jurk tot net onder de knie en heeft rode lippenstift op.

Ze is een plaatje.

‘Goeiemorgen, Patrick.’

Ik sta op.

‘Morgen,’ zeg ik. ‘Kan ik helpen?’

‘Nee. Nee, hoor. Ga maar eten.’

Ze zet het dienblad op het dressoir.

‘Jij betaalt mij,’ zegt ze, ‘niet andersom.’

‘En aardig wat ook,’ zegt Flindall.

Zogenaamd kwaad vouwt ze haar armen voor haar borst.

‘Probeer maar eens iets beters te vinden voor minder,’ zegt ze. ‘Wedden dat dat niet lukt?’

‘Ze heeft gelijk,’ zegt Welkin. ‘Dit is het beste pension met zeezicht in de hele plaats.’

‘Het is het enige pension met zeezicht in de hele plaats,’ zegt Flindall.

Bridget lacht en geeft ons ieder een bord met eieren, spek en tomaat.

‘Heeft iedereen alles wat hij wil?’ vraagt ze.

Wij beamen het.

Ze gaat weg.

Ik neem een hap spek en de vork tikt tegen mijn tanden.

Ik stop met eten.

‘Hoe lang zitten jullie hier al?’ vraag ik.

‘Twee maanden,’ zegt Welkin.

‘Ik ook,’ zegt Flindall. ‘Twee maanden.’

‘Zijn jullie samen gekomen?’

‘Nee,’ zegt Welkin. ‘Puur toeval.’

Flindall verplaatst zijn sigaret van het ene oor naar het andere. ‘Er was ook nog iemand anders.’

Welkin kijkt Flindall aan. ‘Maar die is weggegaan.’

Ik zou hun wel naar die ander willen vragen, maar daar is geen tijd voor.

De bel gaat en zodra de deur wordt geopend hoor ik die stem.

Het is mijn moeder.

Ik sta van tafel op en loop de gang in, maar het is al te laat. Bridget heeft haar al binnengelaten.

Ik blijf bij de trap staan.

‘Verrassing!’ zegt mijn moeder.

Haar jurk lijkt wel zo’n hoes als in de bus om de banken zit en het is precies zo’n lelijk ding als ze altijd aanheeft.

‘Hallo,’ zeg ik.

Ze komt met gespreide armen op me af en de schommelende witte huid puilt naar buiten. Ze kijkt vrolijk, met blije, grote blauwe ogen alsof ze klaarstaat om in de zon te gaan picknicken, en daar ben ik blij om, maar het zou een stuk prettiger zijn geweest als ze me had gewaarschuwd. Dan had ik haar in de stad kunnen treffen. Ik zou haar niet naar het pension hebben laten komen.

‘Begroet jij je moeder zo?’

De eetkamerdeur staat open en ik weet dat Welkin en Flindall ons kunnen zien, maar er zit niets anders op dan naar haar toe te gaan zodat ze haar armen om me heen kan slaan. Als ik loslaat en zij achteruitgaat, vang ik een vleugje van de hete nylon van haar kousen op. Ze is vast helemaal vanaf het station komen lopen.

‘Het is fijn om je te zien, Patrick.’

‘Vind ik ook,’ zeg ik.

Er ligt een muntje op de vloerbedekking. Ik buk om het op te rapen.

‘Komt u maar mee naar de eetkamer, mevrouw Oxtoby,’ zegt Bridget. ‘Voor een kopje thee.’

‘Graag,’ zegt mijn moeder. ‘Ik ben uitgedroogd.’

Bridget gaat de eetkamer binnen. Mijn moeder kijkt om en glimlacht even naar me.

Ik loop achter hen aan.

Welkin en Flindall staan op en zodra ze is voorgesteld pakt mijn moeder een stoel en gaat bij hen aan tafel zitten.

‘Ik heb een heerlijke treinreis achter de rug,’ zegt ze.

‘U moet vreselijk vroeg van huis zijn gegaan,’ zegt Welkin.

‘Ik heb vannacht bij mijn peetdochter gelogeerd.’

Het is maar twee uur met de trein, niet meer dan één keer overstappen, maar dan moet ze vrijwel meteen nadat ik had verteld dat ik wegging voor die trein hebben geboekt.

‘Bij Jennifer in St Anne’s?’ vraag ik.

‘Ja,’ zegt mijn moeder. ‘Je moet de groeten hebben.’

Haar handtas valt van de tafel. Ik raap hem op en zet hem op haar schoot.

‘Ik ben zo terug,’ zeg ik.

Ik ga naar mijn kamer, grijp een kussen en pak de bolhamer uit mijn gereedschapskist. Ik leg het kussen op de vloer, leg er een handdoek overheen en ga het met de hamer te lijf, goed hard. En ik tel: één stomme klotetrut, twee stomme klotetrut, drie stomme klotetrut, vier stomme klotetrut.

Ze is me zo ongeveer achternagekomen en nu logeert ze nog geen vijftien kilometer hiervandaan.

Toen ze me op het station uitzwaaide, hoopte ik dat het een hele poos zou duren voor ik haar weer zag.

Ik ga aan de tafel bij het raam zitten, maar ik krijg mijn adem niet onder controle. Ze zit vast beneden haar ziekenhuisverhalen te vertellen en ze zullen nu alle drie wel weten dat ze hoofdverpleegster op de ok is, een van de meest ervaren verpleegsters in Engeland. Jezus. Ik kan haar al horen lachen en nu heeft ze hen ook aan het lachen gemaakt.

Ze is intelligent en als ze bang is dat ze niet voldoende onder de indruk zijn, slaagt ze er wel in te laten vallen dat ze een jaar medicijnen heeft gestudeerd, voor haar jongste zoon zich nogal onverwacht aankondigde, zeven jaar na twee miskramen, maar daarom natuurlijk niet minder welkom, dat zeker niet.

Ik loop naar het bed, ga liggen en sluit mijn ogen, en ik wacht zo lang als ik denk dat ze nodig heeft om haar verhaal te vertellen en een paar kopjes thee te drinken. Ik zal haar haar verhaal niet misgunnen, maar ik ben niet van plan erbij te gaan zitten.

Ik ga weer naar beneden en blijf in de deuropening naar de eetkamer staan.

‘Mam?’ zeg ik.

‘Ja, Patrick?’

Welkin heeft een vuile grijns op zijn gezicht en Flindall snuffelt aan zijn onaangestoken sigaret. Hij kijkt er nogal vrolijk bij.

‘Zullen we een stuk langs de zee gaan wandelen?’ zeg ik. ‘Het is zo’n mooie dag.’

Ze kijkt naar Welkin alsof ze hem om toestemming vraagt.

‘Als u er dan nog bent, mevrouw,’ zegt Bridget, ‘dan komt u straks toch gewoon hiernaartoe voor de thee?’

‘Goed idee,’ zegt Welkin. ‘U komt hierheen voor het avondeten.’

Welkin laat niet toe dat het avondmaal ‘de thee’ wordt genoemd.

‘Misschien doe ik dat wel,’ zegt mijn moeder.

‘Dat moet u echt doen,’ zegt Welkin.

Mijn moeder staat op en strijkt met haar handen over de voorzijde van haar jurk om de kruimels weg te vegen.

‘Dan zien we u hier weer voor het avondeten,’ zegt Welkin.

‘Dat hoop ik echt,’ zegt mijn moeder.

‘Dat moet u beloven,’ zegt Flindall.

Ze mogen haar, al vanaf het eerste moment. Ze hoeft nauwelijks een mond open te doen en dan mag iedereen haar al.

‘Goed dan,’ zegt ze. ‘Ik kom.’

Bridget loopt met ons mee naar de deur.

‘Vergeet niet je moeder het oude paviljoen te laten zien,’ zegt ze. ‘Daar is het heel leuk in deze tijd van het jaar.’

Ik loop met mijn moeder naar de bushalte, links van het pension, van de zee weg.

‘Wat fijn om je te zien,’ zegt ze.

‘Jou ook,’ zeg ik.

Ik zou nog veel meer aardige dingen moeten zeggen en haar het gevoel moeten geven dat ze welkom is, maar ze weet toch ongetwijfeld dat ik haar hier niet wil.

‘Het is een erg mooi huis.’

‘Ja.’

‘Het zal wel een kapitaal kosten.’

‘Ik krijg straks een goed salaris,’ zeg ik. ‘Bijna twee keer zoveel als eerst.’

Dat is de waarheid en het is fijn om het hardop te zeggen.

‘Dat is geweldig nieuws, Patrick.’

Ze pakt mijn hand, houdt hem even vast. Dat vind ik niet vervelend en haar warme aanraking is prettig, maar ik laat eerder los dan ik thuis zou hebben gedaan. Het is nu anders.

‘De zee is die kant op,’ zegt ze.

‘We wandelen straks langs die weg terug.’

‘Maar het is zo’n mooie dag. Dat heb je zelf gezegd.’

‘We kunnen beter eerst de bus naar het centrum nemen en dan terugkomen.’

‘Ik ben nog geen oude vrouw,’ zegt ze. ‘Ik kan prima lopen.’

‘Je zou nog een marathon kunnen rennen,’ zeg ik.

Lachend stompt ze me tegen mijn arm, zacht en liefdevol. En nu ze weer lacht, kost het haar moeite ermee op te houden. Mijn vader lacht bijna nooit, die snuift alleen alsof hij ergens kritiek op heeft. Mij kan het nooit schelen als ze lacht.

Ik glimlach naar haar.

‘Je klinkt net als de zeemeeuwen,’ zeg ik.

‘Het is fijn om in de buurt van de zee te zijn, hè?’

‘Daarom ben ik hiernaartoe gekomen.’

Ze kijkt de weg af. Er is geen bus te bekennen.

‘Waarom ben je weggegaan?’ vraagt ze.

‘Ik had boven de kraan open laten staan.’

‘Daar heb ik het niet over,’ zegt ze.

Ik zeg niets.

‘Je moet niet doen of ik gek ben,’ zegt ze. ‘Want dat ben ik niet, dat weet je best.’

Mijn moeder verzamelt porseleinen diertjes, die krijgt ze altijd voor haar verjaardag en met Kerstmis. Ze heeft er honderden en eens in de veertien dagen stoft ze ze op zaterdagmiddag af.

Toen ik een keer ’s avonds uit de pub kwam, was ze scherven aan het opvegen van de woonkamervloer.

Mijn broer Russell hielp.

‘Wat is hier aan de hand?’ vroeg ik.

Russell nam me mee naar de keuken.

‘Pa verloor zijn geduld en toen heeft hij die twee nieuwe paardjes tegen de muur gesmeten.’

Ik ging terug naar de woonkamer en keek naar mijn moeder. Ze zat op haar knieën kleine scherfjes te verzamelen en keek om naar mij.

‘Hij deed het vlak voor haar neus,’ zei Russell.

Pa moest wel heel driftig zijn geweest als Russell iets negatiefs over hem zei. Zij houden elkaar altijd de hand boven het hoofd.

En nu we hier naast het stenen bushokje staan te wachten zie ik diezelfde uitdrukking op mijn moeders gezicht.

‘Ik wil weten waarom je thuis bent weggegaan,’ zegt ze.

‘Dat heb ik al verteld. Vanwege die nieuwe baan. Ik ga het niet nog eens uitleggen.’

‘Maar het ging zo vreselijk snel,’ zegt ze. ‘Je vertelde het pas één dag van tevoren en we kregen nauwelijks tijd om goed afscheid te nemen.’

Ik zeg niets. Ze pakt haar handtas van de ene hand in de andere.

‘En hoe moet het dan verder met Sarah? We vonden het allemaal zo erg om te horen.’

Ik had hun niet over Sarah moeten vertellen. Ik had kunnen liegen en kunnen zeggen dat het mijn idee was om het uit te maken.

‘Einde verhaal,’ zeg ik.

Ze kijkt naar een bus die de andere kant op gaat alsof ze van plan is midden op straat te gaan staan, hem te laten stilhouden en de chauffeur te vragen om te keren.

‘Wie weet hoe lang we hier nog staan te wachten,’ zegt ze. ‘Kom op, we gaan lopen.’

‘Waar hebben jullie het over gehad terwijl ik boven was?’

‘Niks om je voor te schamen.’

‘Maar wat zeiden jullie dan? Waar hebben jullie over gepraat?’

‘Die twee aardige jongemannen hebben verteld hoe goed ze het daar in huis naar hun zin hebben.’

‘Dat is mooi.’

‘Ze zeiden dat jij je heel goed aanpast.’

‘Me aanpas?’

‘Met ze kunt opschieten.’

Ze legt haar hand op mijn arm.

‘Die knappe,’ zegt ze, ‘met dat donkere haar en die sigaret achter zijn oor…’

‘Shaun Flindall.’

‘Hij is heel knap, maar ik weet niet of hij dat zelf doorheeft. Hij lijkt een beetje volgzaam, zoals hij bij die andere aan de lippen hangt. Bij die blonde. Ik wed dat hij de persoonlijkheid van die ander zou stelen als dat kon.’

Ze denkt wat ik denk. Dat is eigenlijk altijd zo geweest. Maar dat kan ik nu niet zeggen. Nu niet. Ze kan hier niet blijven. Ze moet naar huis.

‘En die blonde? Hoe heet hij? Dat ben ik kwijt.’

‘Ian.’

‘Die heeft wiskunde gestudeerd in Cambridge. Hij is erg zelfverzekerd, zo’n arrogante maar wel aardige figuur. Een rare, maar je zult je tenminste niet vervelen.’

‘Weet ik.’

Ze kijkt langs de boulevard uit naar de bus. Niets te zien.

‘Ze zijn allebei nogal bekakt.’

Ik zeg niets, glimlach niet eens. Ik wil niet gemeen zijn, maar ze laat me geen keus.

‘En Bridget bouwt een boot.’

‘Dat weet ik.’

‘Wat voor een?’

‘Een klipper,’ zeg ik, hoewel ik geen flauw idee heb hoe zo’n ding eruitziet.

‘Misschien mag je wel een keer mee uit zeilen als hij klaar is.’

Ik ga achter in de bus zitten.

‘Waarom helemaal achterin waar het tuig altijd zit?’ vraagt ze.

‘Voorin word ik misselijk.’

‘Dat wist ik niet.’

Ik heb een plaats tussen ons vrijgelaten en ze zet haar tas daar en kijkt ernaar alsof ze wil zien of hij wel gemakkelijk staat.

‘Ik wou dat je niet zo overhaast was weggegaan,’ zegt ze.

‘Ben je me daarom achternagekomen?’

‘Je vertrok haast zonder het vooraf te zeggen. Zomaar ineens. Je hebt met ons gebroken.’

Ze denkt dat ze het begrijpt, maar dat is niet zo. Ze denkt dat ik gekwetst was door Sarah en daarom besloot hen ook te kwetsen. Maar dat was het niet. Ik ging weg om opnieuw te kunnen beginnen. Ze moet niet denken dat ik haar nodig heb.

‘Je had me niet achterna moeten komen.’

Er stappen twee oude vrouwen in met Schots geruite bood-schappentassen op wieltjes en hoewel de bus verder helemaal leeg is, gaan ze twee banken voor ons zitten.

‘Ik had gehoopt dat we in je kamer in het pension met elkaar konden praten,’ zegt ze. ‘Ik had gehoopt je kamer te zien.’

‘Die zie je straks wel.’

Die ziet ze straks niet. Zodra ik met haar klaar ben, neemt ze de eerste de beste trein naar huis.

‘Zullen we naar de zee gaan?’ zegt ze. ‘We kunnen een ijsje gaan kopen.’

‘Je hebt toch net een heel pak koekjes op?’

‘Twee maar. Je overdrijft vreselijk.’

Ze heeft gelijk.

Ik zeg niets.

Aan het eind van de hoofdstraat stappen we uit en ik loop met haar in de richting van het station, maar blijf staan bij de pub die ik gisteren heb ontdekt, twee huizen voorbij de bioscoop.

‘Het is veel te vroeg voor de pub,’ zegt ze.

‘O ja?’

‘Je gaat op dit uur niet drinken.’

Ze gaat op het bankje voor de pub zitten.

Ik ga niet zitten.

Ze opent de knip van haar handtas, haalt een tissue uit de tas.

‘Laten we nou naar zee gaan. Die is vlakbij. En dan kopen we fish-and-chips en kijken naar de golven.’

Nu praat ze als een klein meisje en ik wou dat ik mee kon gaan in haar vrolijkheid.

‘Liever niet,’ zeg ik.

‘Laten we dan maar een lunchroom zoeken.’

‘Ik heb zin in pub-eten,’ zeg ik. ‘Ik heb geen kans gekregen mijn ontbijt op te eten.’

Ze kijkt de straat rond, maar de enige getuigen zijn de twee oude vrouwen met hun Schots geruite boodschappenkarretjes uit de bus, een man die een wit hondje uitlaat en aan de overkant twee tienerjongens die aan weerszijden tegen een paal geleund een sigaret roken.

Het einde van een hete zomer, een stadje aan zee, en het is vrijwel uitgestorven.

‘Kijk,’ zegt ze, ‘volgens mij is daar een lunchroom. Zie je hem? Net voorbij de apotheek.’

Ik wil wel en niet iets zeggen. Ik wil allebei: dat het prettiger is dan het is en het rottiger maken zodat ze weggaat. Als ik met haar alleen kon zijn, alleen in een kamer, niet op straat, niet waar ze ons kunnen zien, dan zou ik wel met haar willen praten. Daar heb ik nooit problemen mee gehad. Maar hier, met haar te dicht naast me, wil ik er niet aan beginnen.

‘Laten we daar maar heen gaan,’ zegt ze.

Ze neemt de leiding en we steken zij aan zij de straat over, zo dicht naast elkaar dat mijn arm de hare raakt. Ik ga niet verder van haar af lopen.

We gaan de lunchroom in, kiezen een tafeltje bij het raam.

‘Ik wil dat je wat aardiger tegen me doet,’ zegt ze. ‘Zou dat lukken?’

Dat wil ik ook, maar dat is niet het enige wat ik wil.

‘Ik zal het proberen.’

‘Niet zo sarcastisch.’

Ik kijk op het menu.

‘Waarom moet je toch altijd zo dwars doen?’ vraagt ze.

‘Ik doe niet dwars. Het is alleen dat wat jij wilt niet hetzelfde is als wat ik wil.’

4

Voor mijn tiende verjaardag kreeg ik van mijn ouders een gloednieuwe Sting-Ray Schwinn omdat ik de beste van de klas was. We zijn maar met z’n tweeën, mijn broer Russell en ik, en hij is zeven jaar ouder. Hij heeft op school nooit hoge verwachtingen gewekt, heeft niet doorgeleerd en werkt nu bij mijn vader in de chocoladefabriek en binnenkort wordt hij hoofd inkoop van onderdelen en draagt hij een overhemd en een das, altijd een wit overhemd, altijd een blauwe das, net als mijn vader.

Na die rode Schwinn kreeg ik nog meer complimenten van mijn ouders omdat ik het zo goed deed op school, maar die werden altijd op de voet gevolgd door een schimpscheut van mijn vader over mijn gemuteerde genen, zoekgeraakte adoptiepapieren of de vraag waar Einstein eigenlijk uithing op het moment dat ik werd verwekt. Ik wist dat hij van me hield, natuurlijk wel – elke avond kwam hij op zijn dikke sokken naast me op de bank tv zitten kijken, en dan moest ik lekker dichtbij komen zitten en legde hij zijn voeten op mijn benen en masseerde ik zijn voeten en daarna deed hij hetzelfde bij mij – maar hij ergerde me met dat warme en koude, me het ene moment aanmoedigen en het volgende weer plagen.

Zelfs zonder moeite te doen was ik altijd een van de besten van de klas en toen het toelatingsexamen voor het gymnasium plaatsvond, deed ik mijn best en slaagde met gemak, en ik denk dat ik dat deed omdat ik de gedachte te zakken nog onverdraaglijker vond dan de gedachte te slagen.

In de derde klas gymnasium, toen ik veertien was – het eerste jaar dat Sarah me opviel – kreeg ik voor het eerst die pijn in mijn nek en schouders, en de angst voor proefwerken bezorgde me kramp in mijn maag.

En toen, een keer in het weekend, blokkeerden de remmen van de Schwinn en haalde ik de fiets uit elkaar en was ik de hele dag en de halve nacht bezig hem weer in elkaar te zetten. Toen ik dat voor elkaar had, was hij perfect. Lichtvoetig schaduwboksend als Muhammad Ali danste ik mijn slaapkamer rond.

Ik begon tijdschriften over techniek te lezen. Eerst leende ik die uit de bibliotheek, maar daarna spaarde ik een deel van het geld op dat ik met mijn zaterdagochtendbaantje in de buurtwinkel verdiende, en kocht ik ook mijn eerste gereedschap; ik begon mijn gereedschapskist met bahco’s (25 cm en 15 cm), een spitsbektang en een zijknipper, toen kocht ik een dopsleutelset, een bolhamer en een platte koubeitel, en een centerpons en een waterpomptang. Ik wist wat ik nodig had en genoot ervan naar de beste spullen te zoeken.

Een paar maanden voor ik de Schwinn repareerde, had ik tegen mijn vrienden Geoff en Daniel gezegd dat ik na school wilde weglopen om bij het Vreemdelingenlegioen te gaan, of misschien al eerder, zodra ik zestien was. Ik weet niet waarom ik dat zei. Ik wist niet eens zeker of ik dat wel wilde, maar ik wilde iets willen en misschien wilde ik ook dat zij me wat stoerder gingen vinden.

Geoff vond het ook een goed idee en hij ging naar zijn oom om te vragen wat voor iemand je moest zijn om bij het legioen te komen, en zijn oom vertelde hem er alles van en zei ook tegen Geoff dat ik nooit de minimumlengte zou halen en daar bleek hij gelijk in te hebben.

Die avond dat ik aan de Schwinn had gewerkt, had mijn zelfvertrouwen een flinke oppepper gegeven, zodat het legioen me niet meer zoveel kon schelen.

De volgende zondag ging ik naar mijn oma om haar het goede nieuws te vertellen. Zij stond altijd aan mijn kant en ze zei dat ik pit had en dat mijn vader en mijn broer net ‘twee grote glazen water’ waren, maar dat ik niets waterigs had.

Toen ik twaalf was, was ze een weekend met me naar Dublin geweest, alleen zij en ik. We logeerden in een hotel in de buurt van Phoenix Park en gingen naar zee.

Ik was nog niet binnen of ik zei: ‘Ik denk dat ik monteur wil worden, oma.’

‘En waarom denk je dat?’ vroeg ze.

‘Omdat ik dit weekend mijn fiets heb gemaakt en dat was leuk.’

‘Leuk is mooi,’ zei ze, ‘maar wat brengt je op het idee dat je daar je leven aan wilt besteden? Er moet meer achter zitten.’

‘Ik weet niet hoe ik dat moet zeggen.’

‘Probeer maar eens.’

Ze wachtte.

‘Toen ik ermee bezig was,’ zei ik, ‘vloog de tijd voorbij alsof hij betoverd was, alsof de wereld niet bestond. Ik dacht dat ik er maar een uurtje aan had gewerkt en toen bleek de hele middag al om. En terwijl ik ermee bezig was, heb ik helemaal niet gepiekerd over school of zo. En ik had ook geen pijn.’

Ze zei niets, maar spreidde haar armen, keek me aandachtig aan en wachtte tot ik haar omhelsde, en toen ze me vasthield zei ze: ‘Lieve Patrick, je bent erachter wat je het liefst doet.’

Toen pakte ze me bij mijn hand en gingen we naar binnen. We gingen op de zachte blauwe bank bij de haard zitten en dronken thee en aten cake. Buiten goot het van de regen, haar kat Samantha zat op mijn schoot en we hadden een heerlijke dag samen.

Toen het donker werd, nam ze een glas cognac en mocht ik ook een paar slokjes, en leerde ze me gin rummy spelen en bluffen bij poker.

Toen het tijd was om naar huis te gaan vroeg ik haar geheim te houden wat ik had verteld.

‘Natuurlijk,’ zei ze.

‘Ik vertel het zelfs niet aan Geoff en Daniel,’ zei ik.

Ze pakte mijn hand vast. ‘Het is goed om af en toe iets alleen voor jezelf te houden.’

Toen lachte ze. ‘Afgezien van mij. Mij moet je alles vertellen.’

Twee weken later stierf ze aan een hartaanval. Ze was vijfenzestig en zomaar ineens dood. Ze was zich aan het klaarmaken om naar de mis te gaan, had haar beste jurk en schoenen aan en stierf terwijl ze vermoedelijk net naar haar toilettafel wilde lopen om nog even haar gezicht te poederen.

Toen ik het hoorde, fietste ik naar de nieuwbouwwijk die achter de chocoladefabriek werd gebouwd, groef een gat in de grond en schreeuwde daarin. Ik schreeuwde dat de wereld een stomme klotezooi was.

Toen ik naar de universiteit vertrok, brachten mijn ouders en Russell me naar het station om me uit te zwaaien, en mijn vader noemde me ‘professor’ en ‘doctor’ en ‘edelachtbare’, maar hij lachte erbij en keek mijn broer vuil aan toen die het ook deed.

Ik wilde niet naar de universiteit, maar thuisblijven wilde ik ook niet. Weggaan leek makkelijker dan blijven, makkelijker dan praten over waarom ik er niet naartoe wilde. Ze zouden er niet blij mee zijn dat ik monteur wilde worden, en ze zouden het ook niet begrijpen.

Tijdens het eerste trimester begon ik te roken, dronk ik bier en oefende ik mijn snookerspel. Ik kocht een set dartpijltjes en speelde ’s avonds als de meeste anderen sliepen of de stad uit waren in m’n eentje in de gemeenschappelijke ruimte. Tegen het einde van het tweede trimester wist ik dat ik het niet zou halen en kreeg ik de pest in. Ik had last van maagkramp en aanvallen van misselijkheid en lag meestal tot bij twaalven in bed.

Mijn kamergenoot probeerde me op te vrolijken, onthield moppen die hij in de pub of op de studentenvereniging had gehoord, maar hij gaf het op toen ik hem halverwege een mop onderbrak door te zeggen dat ik hem al kende.

‘Wat is de clou dan?’

‘Die weet ik niet meer,’ zei ik. ‘Maar ik weet zeker dat ik hem al eens heb gehoord.’

‘Wanneer heb jij voor het laatst gelachen?’

‘Gisteren,’ zei ik.

Ik had al een hele poos niet meer gelachen en zijn vraag bracht me van mijn stuk.

Daarna ging ik meestal meteen weg als mijn kamergenoot ’s avonds thuiskwam, maakte niet uit waarnaartoe. Ik had hem niets te zeggen en hij praatte trouwens ook niet meer tegen mij.

Ik maakte lange wandelingen, dronk in m’n eentje of speelde darts.

Tegen het einde van het laatste trimester zag ik posters voor De koopman van Venetië, een van de stukken die ik op school had bestudeerd, en daarin speelde een meisje mee dat ik had leren kennen toen ik een potje snooker won. Die avond was ze naar me toe gekomen om me te feliciteren en had ze verteld dat ze Amanda heette. Ze had toen haar vriend bij zich, maar ik begon me af te vragen of ze inmiddels misschien vrij zou zijn.

De eerstvolgende keer dat ik haar zag, zei ik tegen haar dat ik naar het toneelstuk wilde gaan om haar te zien spelen.

‘Wat leuk,’ zei ze. ‘Heb je soms zin om daarna naar het feest te komen?’

Ik ging in mijn eentje naar het theater, maar meteen bij binnenkomst zag ik in de foyer een paar mensen staan die ik van mijn studentenhuis herkende. Ze waren met z’n vijven, drie meisjes en twee jongens, allemaal heel chic uitgedost. Ik voelde me prima en dacht dat ik wel als zesde van het groepje kon fungeren.

Ik ging naar ze toe.

Ze vertelden hoe ze ook alweer heetten en ik vertelde hoe ik ook alweer heette en ze deden hun best mij erbij te betrekken. Ik wilde dat ze me aardig vonden en vond het fijn zoals ze mij erbij haalden.

‘Hoe lang gaat zo’n voorstelling eigenlijk door?’ vroeg ik.

Een van de jongens lachte en een van de meisjes ook.

‘Moet je na afloop nog ergens heen?’ vroeg de jongen die had gelachen.

‘Nee,’ zei ik. ‘Ik wil gewoon weten waar ik aan toe ben.’

‘Wat jij daarnet zei, is precies wat iedereen graag wil zeggen maar niemand durft het,’ zei het meisje dat had gelachen.

‘Dat komt doordat ik zenuwachtig ben,’ zei ik.

Ze lachte weer, maar niet gemeen. Het was net alsof ik iets innemends had gedaan, alsof ze het allemaal prettig vonden dat ik eerlijk was, alsof het bij een slimme act hoorde die ik opvoerde.

Toen we de zaal in gingen, kwam het meisje dat had gelachen naast me zitten, lekker dichtbij, en ze schoof heen en weer als iemand die zich in bed nestelt. Ze legde haar jas als een deken over haar knieën en een punt ervan viel ook over de mijne.

Ik vond het stuk saai en was een beetje zenuwachtig over dat meisje, en daardoor lette ik een hele tijd niet goed op, maar daarvan werd ik alleen maar rustelozer. Ik wilde iets drinken om mijn zenuwen te kalmeren en dacht dat ik wel voor de pauze zou weggaan om een biertje te drinken.

Maar toen een acteur op het toneel zei:

Ik ben een hamel in de kudde, ziek,
Halfdood; het is de zwakste vrucht, die ’t eerst
Ter aarde valt; zoo zij ’t met mij…

kwamen de tranen en kreeg ik een brok in mijn keel.

Ik probeerde te slikken, maar de tranen wrongen zich verder en stroomden naar buiten, en daarna kwamen er nog meer. Ik wist niet waarom ik huilde, maar ik deed het alsof ik er alle reden toe had. Ik wist toen nog niet dat een hamel een gecastreerd schaap is, maar ik sloeg mijn handen voor mijn gezicht om het geluid uit mijn keel en mijn mond tegen te houden. Ik kon niet ophouden. Ik kon het geluid en de tranen niet tegenhouden.

Het meisje legde haar hand op mijn arm en fluisterde: ‘Alles in orde?’

Zonder antwoord te geven stond ik op en liep het theater uit. Toen ik buitenkwam, bleef ik een poosje staan, en ik besefte dat ik op het meisje wachtte. Ik had gehoopt dat ze me achterna zou komen. Ik bleef een hele poos wachten en het was koud. Ik liet mezelf koud worden, bewoog niet eens om mijn bloed te laten doorstromen, stond daar alleen maar te wachten en te wachten tot ze kwam.

Ze kwam niet.