KLEIN MEISJE GROOT

RACHEL DEWOSKIN

Klein meisje groot

Vertaald door Lidwien Biekmann

MOURIA

De vertaler ontving voor deze vertaling een werkbeurs van het Nederlands Letterenfonds.

© 2011 Rachel DeWoskin
Published by arrangement with Farrar, Strauss and Giroux, LLC, New York
All rights reserved
© 2011 Nederlandse vertaling
Lidwien Biekmann en uitgeverij Mouria, Amsterdam
Alle rechten voorbehouden
Oorspronkelijke titel: Big Girl Small
Omslagontwerp: Mariska Cock
Omslagfotografie: © I Love Images / Corbis

ISBN 978 90 458 0225 1
NUR 302

Dit boek is ook als e-book verkrijgbaar

www.mouria.nl
www.watleesjij.nu

Voor mijn spectaculaire dochters, Dalin en Light

1

Als mensen je kleineren, verschrompelen ze je tot er bijna niks van je over is, ze reduceren je, ze maken dat je je shit voelt. Shit betekent in het Engels behalve stront niet alleen waardeloos, maar ook klein. Dat is ook wel logisch. Ik bedoel niet dat klein en waardeloos synoniemen zijn, maar in Amerika schijnen ze dat wel te denken. Neem bijvoorbeeld The Wizard of Oz, die Amerikaanse klassieker die iedereen zo geweldig vindt, ook al komt er een heel ‘Munchkinland’ in voor vol mensen die zich doodschamen, de helft in een roze speelpakje en met een lolly, en dat terwijl ze minstens dertig zijn. Hun naam staat ook niet op de aftiteling, daar staat alleen dat de Munchkins worden gespeeld door ‘The Singer Midgets’. Judy Garland schijnt dol op homo’s te zijn geweest, ze was zelfs een soort homoactivist, maar ze verspreidde het gerucht dat de ‘dwergen’ heel ranzig waren, dat ze het de hele tijd met elkaar deden en whisky dronken op de filmset. Mensen zijn dol op zulke verhalen, want het is ontzettend grappig om je voor te stellen dat kleine mensen seks hebben. Er was zelfs een broodje aap-verhaal dat een van die dwergen zich had opgehangen – er werd gezegd dat je hem ergens achter in beeld kon zien bungelen. Maar dat bleek een struisvogel te zijn. Oké. Een vogel waarmee ze dat bos ‘magisch’ wilden laten lijken. Je had in die tijd 5-inch-beeldschermen, en als die vogel van twee pixels met zijn vieze vleugels fladderde, leek dat blijkbaar net een dode dwerg. Met andere woorden: de mensen geloofden het omdat ze het zo graag wilden geloven. Magisch, rot toch op zeg. Ik weet dat klein en shit hetzelfde is omdat ik zestien jaar oud en een meter vijftien lang ben.

Judy Garland was ook zestien toen ze in de The Wizard of Oz speelde, maar ik wil wedden dat zij zich drie meter lang voelde omdat ze een filmster was. Ik had beter moeten weten dan ook te proberen een ster te worden, want hoewel mijn moeder elke avond ‘Duimelijntje’ voor me zong, nam ze me ook een keer mee naar de opnames van Saturday Night Live toen we met vakantie in New York waren, en net op de avond dat ik daar was, waren er tientallen kleine mensen die als act van de tribune vielen. Mijn moeder vond het afschuwelijk en begon midden in de zaal te huilen. De mensen om ons heen dachten dat ze ontroerd was, en dat al die gekken op het toneel haar andere kinderen waren of zo. Dat het mijn mooie Munchkinbroertjes waren, ook al heeft mijn moeder een gemiddelde lengte, net als mijn twee broers. Ze zouden ook een gemiddeld leven kunnen hebben, als ze mij niet hadden gekregen. Mijn moeder heeft altijd geprobeerd mij het gevoel te geven dat ik zo ongeveer volmaakt ben, maar hoe ongeveer kan dat zijn als het lijkt alsof je moeder je uit een poppenwinkel heeft meegenomen.

Saturday Night Live is nooit grappig, maar die avond dat wij er waren, was het verschrikkelijk. Een van de kleine mensen bezeerde zich toen hij van die tribune viel, maar daar lette niemand op behalve mijn moeder, die na de opname expres nog een uur bleef wachten om te vragen of het goed met hem ging. Ik was woedend, want alle mensen die langs ons liepen zeiden ‘Mooie voorstelling’ tegen mij.

Ik zou trouwens nooit aan zoiets meedoen, want mijn ouders houden niet van vernederende circusacts. Daar zou ik mijn scriptie over schrijven, over kermisattracties en de Hottentot-Venus. De meeste mensen weten niet veel over de Hottentot-Venus, maar ze was beroemd vanwege haar achterwerk, dat de Victorianen ongelofelijk groot vonden. Daarom werd ze een attractie en konden mensen haar tegen betaling bekijken en betasten. Jij wist bijvoorbeeld vast niet dat ze Saartjie heette, ofwel Saartje, of zelfs maar dat ze een naam had. Saartjie is de schattigheidsvorm, niet de verkleinvorm. Of, erger nog, de kleinerende vorm om haar belachelijk te maken. Ik was van plan om als climax van mijn scriptie te vertellen dat Saartjie na haar afschuwelijke leven op de kermis op zesentwintigjarige leeftijd stierf en dat haar kont daarna werd tentoongesteld in een museum in Parijs. Ze was wees geworden tijdens een commando-expeditie in Zuid-Afrika, anders zouden al die verschrikkelijke dingen haar bespaard zijn gebleven.

Ik heb gelukkig wel ouders. En die hebben mij altijd afgeschermd. Ik bedoel niet dat ze mij in een kast opsloten of zoiets, maar ze vonden het nooit goed als mensen onderweg of op vakantie foto’s van me maakten of me aanraakten. En als mensen me aanstaarden, zelfs kinderen, staarden mijn ouders terug, met een vriendelijke maar doordringende blik. Je kunt het kinderen niet kwalijk nemen dat ze je aangapen. Niet alleen omdat ik klein ben, maar ook omdat ik een beetje ‘disproportioneel’ ben. Zo noemen ze dat als je lichaamsdelen niet binnen de standaardcurve passen: disproportioneel. Dan zijn je armen of benen te kort, of je romp is te klein en je hoofd veel te groot. Of misschien ben je gewoon zoals je bent, net als Saartjie Hottentot, maar ben je alleen disproportioneel in vergelijking met andere mensen. Misschien wordt ‘disproportioneel’ op een dag wel als een scheldwoord beschouwd en bedenken ze een leukere term. Volgens mij weet iedereen tegenwoordig wel dat het woord hottentot beledigend is. Of misschien ook niet. De meeste mensen zijn veel te dom om te weten welke woorden beledigend zijn. En als ze er eindelijk achter komen, blijven heel veel mensen ze toch gewoon gebruiken. Ze vinden het slijmerig en politiek correct om dingen op een aardige manier te zeggen, of ze willen een wangedrocht graag een wangedrocht blijven noemen.

In elk geval mocht ik van mijn ouders niet meedoen aan American Idol, hoewel ik goed kan zingen, omdat ze weten dat de presentator, Simon Cowell, misvormde mensen altijd uitlacht. Het is een beetje ingewikkeld, want mijn vader en moeder zullen nooit toegeven dat dat ook voor mijn ‘situatie’ geldt, maar ze willen me toch beschermen. Door dat dilemma hebben ze uiteindelijk toegegeven, en mocht ik dit jaar naar een highschool waar veel aan podiumkunst wordt gedaan, en dat is dus de oorzaak van deze hele nachtmerrie.

Misschien hadden mijn ouders moeten toegeven dat dwergen beter af zijn als je ze opsluit, of ophangt in het bos van Oz; dan was mij de vernedering bespaard gebleven om te doen alsof ik best geschikt ben voor zo’n flitsende school. Mijn ouders zijn respectievelijk een meter vijfenzestig en een meter tweeëntachtig, maar ze zitten in het bestuur van elke dwergenvereniging ter wereld en ze hebben het altijd over ‘kleine mensen’ alsof er geen ander woord voor bestaat. Ze nemen me mee naar bijeenkomsten voor ‘kleine mensen’ en ze krijgen het voor elkaar om daar niet op te vallen. Dus vanuit hun zeepbel kunnen ze ervan dromen dat mijn schitterende schoolprestaties en charmante persoonlijkheid mij populair maakt bij mijn medeleerlingen, dat ik een geliefde Lilliputter kan zijn tussen de Brobdingnagianen.

Zo is het niet gegaan. Maar ik wil wel meteen zeggen dat wat er is gebeurd niet de schuld van mijn ouders is en dat ik het ze niet kwalijk neem. Waarschijnlijk zijn ze inmiddels helemaal gek geworden, of gestorven aan een maagzweer of een hartaanval. Ik weet dat ze me zoeken, en als ik daaraan denk, word ik misselijk. Dat zal wel komen omdat ik van ze hou. Maar ik kan hier nu nog niet weg, ik weet niet eens of ik ooit nog wel weer de wereld in durf.

Want het grootste deel van de maatschappij, inclusief de Darcy Arts Academy, is totaal anders dan mijn ouders. Op internet krijg je daar een goed beeld van. Ik zal een voorbeeld geven. Als je ‘kleine mensen’ googelt, krijg je 230.000 hits, waaronder een heleboel voor Fisher Price-poppetjes zonder benen. Als je ‘dwergen’ googelt, krijg je bijna 300.000 hits, waaronder veel YouTube filmpjes van kickboksende dwergen, bowlen met dwergen of Chinese dwergendorpen. Verder bestaat er nog de fijne website rentamidget.com, waar je dwergen kunt huren. En als je zoekt op ‘dwergmeisje’, kom je op allerlei ranzige websites terecht. Misschien is het in de grote boze wereld niet zo gemakkelijk te begrijpen waarom dwergen zo’n hekel hebben aan het woord ‘dwerg’, dus laat ik je een handje helpen. De Vereniging van Kleine Mensen legt het als volgt uit:

het woord is in ongenade gevallen en wordt door de meeste mensen met een klein lichaam als beledigend ervaren. Het woord stamt uit 1865, de hoogtijdagen van de freakshows op de kermis, en werd voornamelijk gebruikt voor kleine mensen die aan het publiek werden tentoongesteld: daarom is het tegenwoordig onacceptabel. Termen als dwerg, klein mens, lilliputter en mensen die klein van postuur zijn, kunnen meer of minder acceptabel zijn, maar de meeste mensen worden liever gewoon bij hun naam genoemd.

‘In ongenade gevallen.’ Geweldig. Iedereen mag mij Judy noemen, ook als ik een baantje heb als geile porno-escortdwerg, want ik kan nu toch nergens meer heen. Grappig: ik zit ergens helemaal onder in de put, maar ik kan nog steeds niet omhoog.

Mijn ouders hebben me trouwens per ongeluk Judy genoemd, ze hadden er niet aan gedacht dat Judy Garland een dwergenbespotter is. Judy is altijd de lievelingsnaam van mijn moeder geweest, en wie is er nu ook niet dol op dat schilderij van Klimt waarop Judith het hoofd van Holofernes vasthoudt? Misschien bestaat er op een dag wel een plaatje van mij waarop ik het hoofd van Kyle Malanack vasthoud, maar dat is dan een schimmige krantenfoto, een digitale opname van een bewakingscamera in een parkeergarage of zo. Ik denk niet dat er miljoenen posters van zullen worden gemaakt voor boven tienerbedden. Misschien ook wel. Sommige kinderen zijn dol op slechteriken.

Ik was op school trouwens wel écht briljant. Je moet niet alleen slim zijn om toegelaten te worden op Darcy, maar ook over andere, ‘artistieke’ talenten beschikken. Misschien is dat wel hoe het verhaal verder zal gaan, als het bekend wordt, als ze me hier vinden. Het vervolg. Al die mensen van Darcy zeggen: ‘Ze leek zo, eh, zo normaal!’ Maar dan verbeteren ze zichzelf: ‘Niet zeg maar normaal, maar, je weet wel, lief’ – alleen moeten ze zich dan ook weer verbeteren, want ik was niet bepaald lief, ik was eerder sarcastisch, en dat voor zo’n popperig meisje. ‘Nou,’ moeten ze dan toegeven, ‘wie zou er ook niet doordraaien, na wat haar is overkomen?’ Ze weten allemaal wat er is gebeurd. Het is te erg om over na te denken, en ik wou dat ik het zelf niet wist. Ze zouden moeten zeggen dat ik slimmer was dan goed voor me was, dat het beter geweest zou zijn als ik een dier was, dat ik dan niet wist wat ik miste, dat ik niet over mijn leven kon nadenken. Een beetje onwetendheid zou mijn redding zijn geweest. Wat heb je er nu aan als je je situatie heel helder doorziet, maar er niet uit kan ontsnappen? Ik zou heel graag willen horen dat ik op school zo geniaal ben, als het tenminste niet iets was waarmee ik elke seconde van mijn leven moest overcompenseren.

Hallo, media: hier volgt een soundbite voor wanneer jullie me vinden: als je geboren bent met het etiket ‘achondroplasie’, dan leer je meteen goed spellen. Als de eerste de beste jongen op wie je verliefd durft te worden de allerergste Carrie-streek uit de geschiedenis van het daten met je uithaalt, dan is het logisch dat je wegloopt en je verstopt. Want wie kan er daarna nog van je houden? Je ouders, misschien. Maar hoe kun je die nog onder ogen komen als je zo lang hebt geprobeerd elkaar ervan te overtuigen dat je normaal bent?

Ik wil alleen maar zeggen dat als je mij bent, en je niet bij een pinautomaat, een openbare telefoon of de slang van een benzinepomp kunt, en je armen en benen disproportioneel kort zijn, en een mond hebt die niet te zoenen is zonder dat het een soort circusact wordt, dan val je niet binnen de inmiddels verouderde, oorspronkelijke betekenis van het woord ‘normaal’. Wat – geloof het of niet – volgens het woordenboek ‘zeldzaam’ is.

Ik ben dus een zeldzame dwerg in het Motel Manor aan de rand van Ypsi, zó dicht bij mijn ouders dat ze me inmiddels allang hadden moeten vinden, en misschien ben ik in groter gevaar dan ik denk. Maar dat kan me niks schelen. Ik hoop dat het verhaal hier stopt. Dat lijkt me prima. Dan komt door mij de droom uit van al die hoopvolle Oz-fans, die wachten tot een van de dwergen zich verhangt.

Duimelijntje, Duimelijntje, lief, klein ding. Duimelijntje, Duimelijntje, dans en zing. Duimelijntje, Duimelijntje, wees niet bang; als je hart vol liefde is, ben je drie meter lang.

2

De zuurstokroze jaren tachtig waren al afgelopen toen mijn ouders van St. Louis naar Michigan verhuisden met mijn oudere broer, Chad, en een restaurant openden met de naam Judy’s Grill. Het zou ontroerender zijn geweest als ze het restaurant naar mij hadden genoemd in plaats van mij naar het restaurant, maar nou ja. Ik zou kunnen doen alsof ik al geboren was voordat het restaurant werd geopend en ze mij zo’n schattige baby vonden dat ze geen betere naam konden bedenken voor de tent waar ze hompen vlees op de grill gooien, maar Judy’s Grill was er nu eenmaal eerder. Mijn moeder raakte zwanger in de lente waarin ze daar kwamen wonen; ze stond achter het fornuis terwijl Chad in zo’n wipstoeltje lag dat automatisch heen en weer wiegt en waarin hij in slaap viel terwijl er een mobile met dieren boven zijn hoofd ronddraaide. Ze schonk koffie in, serveerde warme maaltijden aan mensen die vaste klanten werden, en moest haar schort steeds losser vastknopen tot ze te zwanger was om te werken. Toen ging ze naar het ziekenhuis en kreeg mij. Mijn vader vond haar sexy, zelfs toen ze vijfentwintig kilo was aangekomen; er zijn foto’s waarop hij verlekkerd naar haar moddervette enkels staat te loeren, er is er zelfs een waarop hij haar Hottentot-kont vastpakt.

Wat de bevalling betreft, daar deed mijn moeder heel nuchter over. Na mijn geboorte bleef ze maar een week thuis en daarna nam ze mij mee naar het werk, en gaf mij in de keuken de borst. Hoewel ik een medisch probleem had, stopte mijn moeder pas met werken toen ik als een tropische vrucht werd opengesneden omdat er een buis in mijn luchtpijp moest worden geplaatst omdat die te smal was, waardoor ik niet goed kon ademen. Daar kan ik me trouwens niks van herinneren, ik was toen nog een baby. Maar mijn moeder herinnert het zich alsof het tien minuten geleden is gebeurd, want telkens als ik hoest, sjeest ze op me af, waar in huis ik ook ben. Toen ik weer beter was, namen ze mij altijd mee naar Judy’s Grill. Ze was net die Chinese vrouw uit dat boek, The Good Earth, dat we in de tweede klas bij Engels lazen. Ik bedoel die vrouw die telkens weer zwanger werd gemaakt en dan in haar eentje in een achterkamertje haar kind ter wereld bracht; ze knaagde de navelstreng door en ging de volgende dag weer als een slaaf op het veld aan het werk, met de baby in een doek op haar rug. Zo’n type is mijn moeder ook. Niet klagerig, bedoel ik. Volgens mij is ze daar te trots voor. Ik ben zelf wel een klagerig type. Maar waarschijnlijk wilde mijn moeder ook heel graag weer samen met mijn vader aan het werk. Ze houdt van werken. En ze houdt van mijn vader. Ze is altijd aan het rennen en vliegen en dingen aan het doen, behalve ’s avonds, als alles wat er overdag moet gebeuren klaar is – dan leest ze de bestsellers van de New York Times. Geen nieuwe, trouwens. Oudere, die ze uit de bieb in Ann Arbor haalt. Als ze er een uit heeft, legt ze hem op mijn nachtkastje, met het briefje met de uitleendatum ertussen als een soort deadline. Soms lees ik die boeken. Meestal niet.

Mijn vader vindt het leuk dat mijn moeder altijd zo druk is. Hij is zelf ook druk, maar dan veel onopvallender. Hij rookt pijp en luistert naar Ella Fitzgerald en Louis Armstrong, en als hij in een hippe bui is naar Cassandra Wilson, die hij heeft ontdekt door een televisiedocumentaire over jazzmuziek. Mijn vader is iemand die doet wat wij graag willen doen; dat houdt in dat als hij niet aan het werk is of dingen repareert, hij meestal samen met Chad naar een footballwedstrijd van Michigan kijkt, in het clubshirt van Michigan dat mijn moeder hem op de ouderdag heeft gegeven. Ze zijn heel trots dat Chad op de universiteit van Michigan zit, dat hij zo goed kan zwemmen en zo knap en aardig en slim is. En als ze dat niet waren, zouden ze nog steeds naar de ouderdag van de universiteit gaan, zelfs als we drieduizend kilometer ver weg zouden wonen in plaats van tien minuten bij de campus vandaan. Zo zijn ze wel.

Misschien was de drukte in Judy’s Grill wel een opluchting voor mijn moeder, vergeleken met het leven met mij. Ze is ziekelijk dol op de Grill; het zou me niets verbazen als ze na mijn geboorte moedermelk in de koffie van de klanten spoot. Misschien was het werken in de Grill voor haar een fijne afleiding van mijn gruwelijke babytijd. Het restaurant is rommelig, het ruikt naar versgebakken friet, je hoort het gekraak van de pepermolen en het geklets en gesmak van de etende mensen. In het ziekenhuis is niks te eten, en als er al iets te eten is, smaakt het naar lysol. Bovendien: als je in een kamer zit waar de muren zo op de vloer lijken dat je het gevoel hebt dat je zwemt terwijl je loopt, vergaat je de eetlust wel. Het academisch ziekenhuis van Michigan ruikt en smaakt naar een antiseptisch niks. Judy’s Grill is roodgloeiend gezellig.

Geen enkele moeder vindt het leuk om te zien dat haar kleine dwergenbaby op een brancard wordt vastgebonden, maar de mijne is behoorlijk stoer. Mijn vader vertelt nog wel eens dat ze anderhalf jaar lang om de tien seconden de buis in mijn luchtpijp schoonmaakte. Dat kon hij zelf niet aan, niet omdat het goor was, heeft hij me bezworen, maar omdat hij doodsbang was om het verkeerd te doen. Mijn moeder zegt altijd dat ze nog nooit zoveel van iemand heeft gehouden als van mij, vanaf het begin. Chad moet maar met dat stukje familiegeschiedenis zien te leven; hij heeft tenslotte een fantastisch leven, dus dan mag ik toch wel mama’s lieveling zijn? Bovendien ben ik een meisje, en mijn moeder zei dat ze zo graag een meisje ‘voor zichzelf’ wilde, met het idee dat Chad voor mijn vader was. Het is inderdaad waar dat Chad en mijn vader perfect zijn voor elkaar. Chad is druk en grappig en mijn vader is heel rustig. Hij trekt mijn vader mee naar buiten om te voetballen in de achtertuin, hij choqueert hem met schuine moppen, en hij kan mijn moeder perfect nadoen: ‘Chad! Judy! Sam! Ik hoor ruzie! Straks bezeert iemand zich nog! En dat is dan Sam!’ Een perfecte imitatie, compleet met haar grappige accent uit het Midden-Westen, dat nasaal en heel jong klinkt.

Mijn moeder is opgegroeid op een boerderij en heeft nog steeds een boerenritme; ze wordt wakker voor dag en dauw. Ze doet graag klusjes als het nog fris en stil is, ze maakt elke ochtend ons ontbijt voordat ze in alle vroegte met mijn vader naar de Grill gaat om daar tientallen andere mensen van eten te voorzien. Ze kan ook dingen maken en repareren: de televisie, het dak op ons huis, de tegels in de badkamer. Het enige wat ze aan mijn vader overlaat is de auto, en ze vraagt heel vaak of hij er iets aan wil repareren, volgens mij zelfs als er helemaal niets kapot is. Ze heeft voor hun trouwdag een keer een plank met wieltjes eronder gekocht, waarmee hij onder de opgekrikte auto kan liggen sleutelen. Volgens mij vindt ze monteurs sexy, en mijn vader doet daar graag aan mee. Dan gaat hij de auto repareren, of doet alsof. Hij vult de olie bij of zoiets. Mijn moeder heeft een ingelijste foto van hem op haar nachtkastje staan, ook al hoeft ze alleen maar opzij te kijken om hem naast zich te zien liggen. Op die foto rolt hij net onder de auto vandaan, met smeer op zijn handen en een Engelse sleutel triomfantelijk opgestoken alsof het een wapen is.

Maar hoewel mijn moeder van mijn vader houdt, houdt ze het meest van ons drieën. En ze heeft bewezen dat ze onvoorwaardelijk van mij houdt door na mij nog een kind te krijgen. Mijn kleine broertje Sam is voor mij het bewijs dat mijn ouders niet zo erg waren geschrokken dat ze niet aan een nieuw project durfden te beginnen. En mijn moeder werd voor haar bravoure beloond, want Sam is helemaal top. We zijn allemaal dol op hem. Dat is moeilijk uit te leggen, ik kan alleen zeggen dat hij een licht nerveuze jongen van twaalf is met vooruitstekende tanden en een beugel, dat hij nog geen dertig kilo weegt, geen gevoel voor humor heeft en in het weekend hiphoples heeft in het buurthuis. Zijn spijkerbroek hangt zo laag dat je zijn boxer kan zien, en hij doet altijd overal ontroerend goed zijn best voor.

Ik probeer me wel eens voor te stellen hoe het in Ann Arbor was toen Sam en ik nog niet waren geboren, toen Chad nog klein was en mijn ouders jong en optimistisch waren. Toen waren er minder boetiekjes en minder winkelcentra, maar het stadion en de wegen waren er al wel; ik zie dan altijd een ouderwets universiteitsstadje voor me, er klinkt muziek uit de ramen van het Hill Auditorium, in de schaduw van het Power Centre wordt gedanst, op de campus zijn de ramen van de Brown Jug, die de hele avond geopend is, verlicht. Daar drinken de studenten van Michigan slappe koffie – Starbucks bestond nog niet – uit grote, roomwitte bekers. Judy’s Grill ligt recht tegenover de Brown Jug, aan South University. Mijn vader en moeder hebben het restaurant ingericht met veel rood, pizzerialampen, hoekbanken en katoenen tafelkleedjes. Ze kochten na een tijd zelfs een jukebox. Soms, als het in de Brown Jug te vol is, komen er studenten naar Judy’s Grill en draaien de stomme gouwe ouwe plaatjes van mijn ouders, zoals Journey en REO Speedwagon.

Maar ik wil het niet te veel romantiseren, want meestal zitten er oude mensen, die met hun tandeloze mond een gehaktballetje naar binnen werken of soep drinken met een rietje. Gepensioneerden gooien nooit geld in de jukebox, dus mijn moeder draait gratis ‘Happy Together’ en de Beatles voor ze. Dat vinden ze geweldig. En ze vinden mij ook geweldig: ik ben de eeuwig klein blijvende mascotte van Judy’s Grill.

Soms denk ik wel eens dat de Grill, voordat ik er was, leek op een plaat van Norman Rockwell. En toen: béng! Een spontane genetische mutatie, misschien in haar eitje, of misschien in een zaadcel van mijn vader. Dat is te goor om over na te denken, want hoe dat gaat is natuurlijk algemeen bekend, maar zou een dwergzaadcel naar een eicel van gemiddelde grootte zijn gezwommen met een openingszin als: ‘Ik heb je iets heel bijzonders te bieden?’ Of was het eitje misschien aan de kleine kant? In elk geval kwam ik dus tevoorschijn. Een beroemde arts bij wie mijn ouders vroeger kwamen, heeft mij een keer onderzocht in een hotelkamer van het conferentieoord waar de bijeenkomst van de Vereniging voor Kleine Mensen werd gehouden; hij zei dat het meestal aan de zaadcel ligt. Ik vraag me af of mijn vader zich daar schuldig over voelt.

Mijn moeder wist meteen dat ze zwanger was omdat ze constant moest kotsen, maar ze wisten ‘het’ pas later, bij twintig weken om precies te zijn, toen de dokter op de echo zag dat ik te korte ledematen en iets aan mijn bekken had. De echoscopist van het ziekenhuis zei waarschijnlijk iets als: ‘O, ik haal even de dokter erbij,’ want kennelijk kun je op de echo zien of het kind ‘klein van postuur’ is, wat ik nogal hilarisch vind, want welk ongeboren kind is nu niet zeg maar ‘klein van postuur’? Wat nou korte ledematen. Dus mijn ouders zeiden toen natuurlijk iets als: ‘Is alles in orde, echoscopist?’ waarna zij antwoordde: ‘De dokter zal het u wel uitleggen,’ en vanaf dat moment was de rest van hun leven uitgestippeld; de ouderwetse ideeën van mijn vader over abortus, het kind dat ze al hadden, dat zijn leven helemaal zou veranderen door deze shit, dat het misvormde kind alle aandacht zou opeisen, de gesprekken die ze moeten hebben gevoerd, de uiteindelijke beslissing. Laten we haar toch maar houden! Of misschien zeggen ze dat alleen maar achteraf, en hebben ze er niet eens over gedacht om me te laten wegmaken. Misschien hield mijn moeder juist nog veel meer van mij toen ze het van die dwerggroei hoorde. Meer dan van wie ook, zelfs meer dan van Chad, haar lange, gezonde dreumes. Maar ze leefden niet in de middeleeuwen. Er werden toen al echo’s gemaakt, en toen ik dat voor het eerst hoorde, in de zesde klas bij biologie, begon ik mijn ouders erover aan hun kop te zeuren; hadden ze overwogen om mij weg te maken? Maar dat is natuurlijk geen vraag waar je een eerlijk antwoord op kunt verwachten. In elk geval heb ik nu hun leven verpest door mijn eigen leven te verpesten. Dus zelfs als ze er toen geen spijt van hebben gekregen dat ze mij hebben laten komen, dan hebben ze dat nu misschien wel. Bij biologie vroeg de leraar ook een keer: ‘Meisjes, weten jullie wat je nodig hebt om niet in de problemen te komen?’ Wij: ‘Wat dan, meneer Katz?’ Toen zei hij: ‘Een kwartje.’ Wij keken elkaar aan zo van: ‘Waar heeft-ie het over?’ en hij zei: ‘Je pakte het kwartje, stopt het tussen je knieën en drukt je knieën tegen elkaar, dan krijg je geen problemen.’

Over problemen gesproken, ik heb een keer gelezen dat ouders van kinderen met leukemie meer posttraumatische stress en nachtmerries hebben dan die kinderen zelf. Dat snap ik wel. Je kind te zien lijden is vast minstens zo kut als zelf lijden. Ik wil wedden dat mijn moeder haar benen aan mij zou geven, als dat kon. En dan zou ik ze aannemen ook, want zo ben ik wel. Ik zou ze er zonder pardon afrukken en boven iedereen uit torenen, alsof ik op stelten liep. Dat is gewoon zo, ook al is het hypothetisch, snap je? Als het kon, zou mijn moeder haar benen aan mij geven en dan zou ik die aannemen. En daarom kan ik dus nooit meer naar huis, want om mij te zien doodgaan van verdriet over dat schandaal op Darcy, is misschien wel afschuwelijker voor hen dan voor mij. Voor zover het nog erger kan, tenminste. Het grappige is dat ik geen echt slecht mens ben, dat weet ik zeker, want als ik ervoor kon zorgen dat mijn kleine broertje, Sam, mijn leven moest leiden en ik dat van hem, dan zou ik dat niet doen. Ik wil liever dat ik dit heb dan dat ik moet toezien dat hij het heeft, ook al is hij een jongen. Want als ik moest aanzien dat hij dit allemaal moest doorstaan, dan zou ik doodgaan. Ik weet niet waarom ik dat met Sam wel heb, en met mijn ouders niet. Misschien omdat hij klein is, en zij volwassen zijn.

De horror op Darcy begon trouwens niet meteen. Ik ben nog nooit zo gelukkig geweest als vlak voordat ik diep ongelukkig werd. Volgens mij is dat bij iedereen zo: als je in staat bent tot het voelen van een enorm overweldigend geluk, dan kun je ook het tegenovergestelde voelen, een enorm overweldigend verdriet. Wat ik in mijn dagboek heb geschreven, lijkt wel een grafiek die tot aan Thanksgiving omhoogschiet, en dan na Kerstmis van de bladzijde dondert. Dat is natuurlijk niet zo’n handige grafiek om conclusies aan te verbinden, want je kunt niet zien waar de lijn blijft, hij verdwijnt gewoon in het niets.

De zomer voordat ik naar Darcy ging, deden mijn ouders heel zenuwachtig; ze zaten met elkaar te fluisteren en veranderden snel van onderwerp als ik binnenkwam na een middagje zwemmen met Meghan, mijn beste dwergenvriendin, die ik vier jaar daarvoor had ontmoet op een bijeenkomst van de Vereniging van Kleine Mensen in Florida, de VKM. Op zulke bijeenkomsten komen kleine mensen van heinde en verre samen en sluiten vriendschap. Mijn ouders en die van Meghan hebben elkaar daar ook ontmoet, en ze konden het goed met elkaar vinden – ze zijn alle vier van gemiddelde lengte, maar Meghan heeft ook een oudere broer die klein is, en nog een oudere zus van gemiddelde lengte. Ze komt de ene zomer een week bij mij logeren, en in het andere jaar logeer ik in de zomer een week bij haar; ze woont aan een rivier in Noord-Californië.

Altijd als Meghan en ik samen zijn, hebben we het erover dat we zo graag in dezelfde stad zouden willen wonen. Zij is ook een achondroplast, dus we lijken op elkaar, en we worden vaak aangezien voor zusjes; dat vinden we prima, maar we vinden het wel stom als mensen denken dat wij ook de zus zijn van zo’n beetje elke andere achondroplast ter wereld. Op die eerste VKM-bijeenkomst waar ik Meghan leerde kennen stikte het van de pubers, maar zij en ik waren de enige meisjes van twaalf. Het jaar daarna waren er heel veel jongere kinderen, maar geen jongens van onze leeftijd, en toen wij veertien waren, was er zelfs niemand van onze leeftijd. Vorig jaar heb ik daar een jongen ontmoet, Josh, die was wel leuk; we zijn een paar keer gaan dansen en zelfs een keer ’s avonds laat gaan zwemmen, maar ik vond het gênant dat alle volwassenen schenen te denken dat dwergpubers meteen met elkaar moeten trouwen voor het geval ze niemand anders kunnen vinden. Ik heb zeg maar misschien drie keer met die jongen gedanst, maar meteen begonnen een heleboel mensen daar opmerkingen over te maken tegen mijn ouders, zoals: ‘Wat een leuk stel, hè.’

Mijn ouders, die in de meeste dingen heel goed zijn, antwoordden dan: ‘Ja, fijn dat Judy vrienden maakt en plezier heeft,’ en daar lieten ze het bij. Koppelen is niet echt iets voor hen.

En hoewel ze zich de hele zomer zorgen hadden gemaakt, brachten mijn vader en moeder me die eerste ochtend heel enthousiast naar Darcy en deden erg hun best om vrolijke dingen te zeggen over de ‘fantastische’ muurschilderingen van de leerlingen en de ‘creatieve sfeer’ op school. Ze hielden de traditie hoog van het strak aankijken van mensen die naar mij staarden, hoewel ik eindelijk zover was dat ik kon denken: ‘Ze staren naar me omdat mijn ouders zijn meegekomen naar school. Gaan jullie nou alsjeblieft meteen weg.’ Ik zei tegen ze dat ik er sowieso al uitzag als een kind van zes, en dat ze het niet nog erger moesten maken door te blijven. Maar ze luisterden niet naar me en bleven de hele ochtend bij de bijeenkomsten en oriëntatielessen, inclusief een twintigminutengesprek met de directeur, meneer Grames, en de schooldecaan, mevrouw O’Henry. ‘We hebben hier toegang tot medische zorg van topniveau en we zijn zeer begaan met het fysieke en psychische welzijn van de leerlingen, Judy. Dus ik hoop dat je meteen naar me toe komt als je je ergens zorgen over maakt of als je iets nodig hebt.’

Tijdens de lunch namen ze me mee, weg van de gruwelijke potentiële gevaren in de kantine: een te hoge stoel zodat ik niet met mijn voeten bij de grond kon, niemand om bij te gaan zitten, een of andere uit een film weggelopen pestkop die mijn blad met een broodje hamburger door de lucht liet vliegen en mijn melkgeld afpakte. Ze namen me mee van de ‘campus’ naar Zingerman’s, waar we een broodje kalkoen namen. Op de terugweg kauwde ik op vier spearmint-kauwgumpjes, die ik bij de achteringang van de school in de prullenbak spuugde. Mijn ouders wilden per se met mij meelopen tot aan de deur waar ze afscheid van me namen door me te kussen en te omhelzen alsof ik honderd jaar weg zou blijven in plaats van drie lesuurtjes. Maar ik worstelde me los en ze verdwenen. Ik was verschrikkelijk opgelucht toen ze weg waren.

Maar toen ik naar binnen liep, voelde ik me veel minder zelfverzekerd. De gangen waren vol met kinderen die elkaar omhelsden, boeken in kluisjes propten, rugzakken over hun schouder hesen, zongen en sprongen. Het leek een beetje op die oude film van Fame, waar totaal geen verhaal in zit en die vooral een montage is van mooie mensen in leggings, die afwisselend huilen, lol trappen en het met elkaar doen. Ik nam nog een kauwgumpje. Een meisje huilde en een ongelofelijke soapster van een highschooljongen gaf haar een knuffel. Ik dacht aan Spring Awakening: je zag meteen voor je dat die twee elkaar serenades brachten en in het weekend samen door een weiland huppelden. Hun leven was één grote rockmusical en ze hadden waarschijnlijk al dikke verkering. Ik werd misselijk en probeerde me te concentreren op de muurschilderingen die mijn ouders zogenaamd hadden bewonderd: zwierige punkzebra’s in alle kleuren van de regenboog, dansende kinderen, en een Griekse godin met haar dat helemaal van de ene kant van een oranje gang naar de andere kant golfde. De kluisjes zijn allemaal beschilderd door de leerlingen; een van de grote voordelen hier is dat je ook de buitenkant van je kluisje mag versieren, niet alleen de binnenkant zoals op de meeste gewone scholen. Dat is natuurlijk een hele concurrentiestrijd, en er doen verhalen de ronde over de beroemdste kluisjes ooit, zoals dat van Sophie Armaria. Ze is al tien jaar geleden afgestudeerd, maar er wordt nog steeds over gesproken dat ze zichzelf naakt op haar kluisje had geschilderd met dikke, glanzende olieverf, en een tepel precies op het draaislot. De schoolleiding wist niet goed wat ze daarmee aan moest. Moesten ze haar censureren of haar artistieke vrijheid geven? Volwassenen zijn zo stom. Wie maakt zich daar nog druk om? Uiteindelijk hebben ze haar gevraagd om er een bikini overheen te schilderen. Dat weigerde ze, waarna Darcy tape op de aanstootgevende delen plakte. Ongelofelijk. Sophie, die verliefder op zichzelf was dan ooit tevoren, schreef toen met zwarte letters CENSUUR op het tape. Toen ik net op Darcy zat, was iedereen geobsedeerd door het kluisje van een eindexamenleerlinge die Amanda Fulton heette: zij had er een mozaïek op gemaakt van kralen en geglazuurde tegeltjes en foto’s van haar vrienden. Ze besteedde zo ongeveer de hele vier jaar dat ze op Darcy zat aan dat ding. De foto’s zagen er 3D uit, want ze had ze ingelijst en daarna het glas van het lijstje stukgeslagen, zodat er een paar glasscherven op de gezichten zaten. Het was echt supercool. Ik wou dat ik Amanda Fulton was. Of in elk geval een van haar vrienden, voor eeuwig ingelijst (nou ja, voor vier jaar) op de deur van dat kluisje. Sommige kinderen die niks beters kunnen verzinnen, doen alsof ze boven dat soort dingen staan, en verven hun deur zwart. Of ze ‘taggen’ ze met nepgraffiti. Eerlijk gezegd is dat hele gedoe wel een beetje fake, maar toch zat ik me tijdens de introductiebijeenkomst na de lunchpauze suf te piekeren hoe ik iedereen met de versiering van mijn kluisje versteld kon doen staan. Misschien kon ik iets doen met papieren zakdoekjes: een enorme bloementuin maken die vanaf het deurtje de gang in groeide. Of een pepermuntboerderij, met pakjes kauwgum. Maar die zouden natuurlijk gejat worden. Of anders iets met knikkers. Zou je knikkers op een verticale metalen ondergrond kunnen plakken? Het was maar goed dat ik hierover na kon denken, want anders zou die introductiebijeenkomst niet veel meer zijn geweest dan een ondraaglijk dwerggluurderig gezeur over ‘omgaan met problemen rond ras en geslacht’.

Met andere woorden: ‘Wij maken geen onderscheid op grond van geslacht, ras, huidskleur, handicap, seksuele geaardheid, gods-dienst, etnische afkomst of nationaliteit, dus je mag geen racistische opmerkingen maken over de twee zwarten die zijn toegelaten en geen dwerg weigeren in je voetbalteam.’ Iedereen keek naar mij, vooral de meisjes die later Amanda Fulton en Carrie Shultz bleken te heten. Ze hadden peperdure spijkerbroeken aan met bloesjes waarvan de knoopjes zo ver openstonden dat je nog net hun zwarte kanten beha’s kon zien. Ik streek over de spijkerbroek die mijn moeder en ik op de kinderafdeling hadden gekocht voor mijn eerste schooldag – het was de duurste broek die ik ooit had gehad, 118 dollar. Mijn moeder vond het verkwistend en we hadden ons er allebei over verbaasd dat mensen meer dan honderd dollar uitgeven aan een spijkerbroek voor een kind van zes of zeven, die er waarschijnlijk binnen twee maanden uitgegroeid was. Daarna waren we een tijdje stil, we bedachten waarschijnlijk allebei dat ik er nooit uit zou groeien, en dat we dus ook best een merkbroek van duizend dollar konden kopen. Verder had ik schoenen met hakken aan, orthopedische, maar er was wel heel erg geprobeerd om ze er modern uit te laten zien, een zwart T-shirt en een donkerroze vestje. Toen ik die ochtend in de spiegel keek, vond ik eerlijk gezegd dat ik er best leuk uitzag. Ik heb mooi haar, donkerblond met lichtblonde strepen erin, en ook best een goed gezicht. Ik heb niet zo’n platte neus, mijn voorhoofd is niet te breed, en mijn ogen staan niet te ver uit elkaar. Verder heb ik lange wimpers, die donkerder zijn dan mijn haar, zelfs als ik geen mascara op heb. En mijn mond is rond en leuk, met rechte, witte tanden. Heel veel mensen in Ann Arbor zijn trouwens aan mij gewend. Het is ook niet zo dat ik geen vrienden heb, alleen ben ik zo stom geweest om van mijn eigen highschool over te stappen naar Darcy zodat ik beroemd kon worden en iedereen zou zeggen: ‘Ken je Judy nog? Ik had nooit gedacht dat zij de volgende… weet ik veel, Peter Dinklage zou worden.’

Maar die eerste dag op Darcy moest ik steeds aan mijn vrienden denken die nu een paar kilometer verderop aan een nieuw schooljaar begonnen. Waarom had ik gedacht dat een verandering per se een verbetering zou zijn? Het gekke was dat ik wel ontzettend graag naar Darcy wilde. Darcy Arts in Ann Arbor is wat LaGuardia High School of Music & Art in Manhattan is, alleen is Darcy een particuliere en geen openbare school. Alleen kinderen die talent hebben op het gebied van de podiumkunsten worden toegelaten, dus wil iedereen erheen. Als je in Ann Arbor woont, en je wordt toegelaten op D’Arts, dan is dat ongeveer alsof je de finale van American Idol hebt gewonnen. Vooral als je er gratis mag studeren. Op D’Arts zijn ze zo aardig om te doen alsof je ook een beurs kunt krijgen als je het geld niet echt nodig hebt, dus als je dan een beurs krijgt, heeft iedereen zoiets van: ‘Wauw, zij heeft nog meer talent dan wij, en wij zijn al zo goed.’ Alleen had ik het geld wel echt nodig, dus dat was waarschijnlijk ook zo voor de andere leerlingen met een beurs. Mijn ouders zijn niet arm, maar D’Arts kost ongeveer evenveel als de universiteit (en dat zegt iedereen ook steeds). En arme kinderen moeten inderdaad wel meer talent hebben, want daar geven zich er meer van op dan kinderen die het wel kunnen betalen. Trouwens, je mag de school alleen ‘D’Arts’ noemen als je erop zit – en wie wil dat nou niet? Ik weet dat ik het steeds over American Idol heb. Niet omdat ik daarvan droom of zo, maar het is alleen als voorbeeld van iets wat jongeren kunnen proberen om daardoor te bereiken wat ze het allerliefste willen. Er staat zeg maar heel veel op het spel.

Mijn ouders waren geschokt dat ik naar Darcy wilde. Maar ik vond dat het tijd werd om uit te vliegen. Ze zijn altijd heel overbeschermend en verstikkend geweest. Dus ik heb tegen ze gezegd dat het een ‘horizonverbredende’ ervaring voor me zou zijn, en eerlijk gezegd geloofde ik daar zelf ook in. Ik was de honderd kinderen die ik al sinds de kleuterschool kende zeg maar een beetje zat, ook al was het een veilig idee om bij ze te blijven, zelfs de gemeenste, zoals Scott Declan, die letterlijk elke keer dat hij me ziet naar me wijst en me uitlacht. Dat is bij elkaar ongeveer twee miljard zeshonderddrieënnegentig miljoen keer, want we zitten al vanaf de eerste bij elkaar in de klas. Je zou toch denken dat iemand daar uiteindelijk wel een keer mee ophoudt, maar kennelijk dus niet. In elk geval ben ik op mijn elfde opgehouden me iets aan te trekken van wat Scott deed of zei. Had ik maar in de gaten gehad hoe heerlijk die veiligheid was. Ik dacht dat een vlucht naar een school met meer niveau goed voor me zou zijn, dat ik dan een succesvolle intellectueel of een Shakespeare-actrice kon worden, net als Peter Dinklage. Want ik vind Peter Dinklage geweldig. Ik heb zelfs een foto van hem uit The Station Agent in mijn portemonnee. En zoals ik al zei kan ik goed zingen. En ook goed schrijven, opstellen op school tenminste. Ik wist trouwens zeker dat ze mij zouden toelaten, want zou het niet heel cool zijn als ze voor eeuwig een foto van een getalenteerde dwerg in hun brochure konden zetten? En zelfs als ik me heb vergist in alles wat ik mijn hele leven heb gedacht: dáár heb ik in elk geval gelijk in gekregen.

Mevrouw O’Henry, de decaan, zat tijdens de introductie constant vanaf het podium naar mij te glimlachen, en telkens als ze vroeg of er nog vragen waren, keek ze hoopvol naar mij, alsof ze het fantastisch vond om een kind-met-een-uitdaging bij de hand te hebben als levensecht slachtoffer voor een demonstratie van haar inlevingsvermogen. Ik was precies wat ze nodig had, maar ik stelde geen vragen, alleen al omdat ik kauwgum in mijn mond had, wat niet mocht, en ik daarom mijn mond stijf dicht moest houden. Bovendien had ik me ingeschreven voor een kleinkunstopleiding. Dat hield in dat ik moest zingen, toneelspelen en waarschijnlijk ook nog een dwergendansje doen voor iedereen in de stad. Daarmee zou ik al meer dan genoeg aandacht krijgen.

Zodra de bijeenkomst afgelopen was, schuifelde ik naar de bibliotheek op de vierde verdieping van het gebouw, waar ik in m’n eentje ging zitten, als een gebochelde die in een poppenhuistoren de klokken gaat luiden. Ik legde mijn boeken op een stapeltje op de tafel, deed een schrift open, pakte mijn roze lievelingspen, schreef ‘Judy’ en ‘D’Arts’ op. Daarna tekende ik allerlei figuurtjes onder mijn naam, zoals scholen kleine visjes, sterretjes en gestreepte hartjes. De stilte galmde in mijn oren en ik wilde verschrikkelijk graag dat ik bij mijn ouders in de auto zat, op weg naar huis, of al thuis, of zelfs dat ik in de bus over Washtenaw Avenue naar huis reed. Ik tikte mijn orthopedische hakken tegen elkaar en stelde me het kruispunt voor van Washtenaw en Stadium, het fietspad, de afslag naar links, de heuvel over, langs de kerk waar ze in tongen spreken naar ons huis. Ik stapte in gedachten uit de auto toen ik de stem hoorde. Ik keek op, weg van de dagdroom over mijn broers die basketbalden op de oprit, en toen ik zag wie er iets tegen me had gezegd, leek het alsof ik met een katapult vanuit de werkelijkheid de film Mean Girls in was geschoten, want het meisje dat daar stond was zo mooi, en zag er zo bitchy uit, dat mijn botten bevroren en mijn bloed als cassis door mijn aderen spoot. Ze had blond haar met lichte strepen, dat eruitzag alsof ze het expres in de war had gemaakt, ze droeg een zwarte yogabroek, teenslippers en een grijs sweatshirt met capuchon van Darcy Arts: een outfit die haar stond alsof hij duizenden dollars had gekost. Op blote voeten was ze waarschijnlijk zelfs nog een meter vijfenzeventig. Ze lachte.

‘Eh, hoi,’ zei ze.

‘Hoi.’

‘Ik ben Ginger Mews.’ Ze stak haar hand naar me uit. Ik keek er even naar voordat ik haar mijn eigen korte pootje toestak. Ze had lange, dunne vingers, maar haar nagels waren heel kort en afgekloven. Sommige nagels zagen eruit alsof ze kortgeleden nog hadden gebloed. Misschien konden we vriendinnen worden.

‘Ik ben Judy,’ zei ik, waarop ze knikte.

‘Weet ik. Ik ben van de sociale commissie, je weet wel, de introductiecommissie. Ik kwam je welkom heten op D’Arts en vragen of ik iets voor je kan doen, o ja, en weet je al dat er dit weekend een feest is bij Chessie Andrewjeski? Dus eh, nou, hopelijk kom jij ook.’

‘De sociale commissie?’

‘Mmm. Wij verwelkomen nieuwe leerlingen en zo.’

We zwegen even en ik probeerde te bedenken wat ik moest zeggen. ‘Alleen voor dwergen’? ‘Dank je’? Had mevrouw O’Henry haar na het gesprekje met mijn ouders op mij af gestuurd, en zo ja, wat zou ze tegen Ginger hebben gezegd? ‘Dat meisje heeft jouw adembenemende sociaal succesvolle hulp nodig’? Ik wist niet waar ik moest kijken, ik wilde haar niet aanstaren als een raar huisdier of een bloem die uit alle macht naar de zon toe groeit, maar ik wilde ook niet wegkijken voor het geval ze dat onbeleefd zou vinden. En ik wilde vooral niet dat ze meteen weer wegging.

‘Wil je pretzels?’

‘Ja hoor.’ Ze keek achterom. Je mocht niet eten in de bibliotheek. Ik haalde een pak pretzels uit mijn rugzak en gaf die aan haar, zodat ze er beleefd eentje uit kon halen en het droge geval in haar mond kon stoppen. Het was een gebaar van solidariteit; daarna trok ze een stoel naar mijn tafel en ging zitten. Misschien konden we zelfs wel beste vriendinnen worden. Nu ze eenmaal zat, was het gemakkelijker om oogcontact te houden. Ik ontspande ongeveer een hele octaaf, ik stelde me voor dat ze boeken voor me van de hoogste plank kon pakken en dat ze bij mij thuis op een stoel neerplofte. Misschien konden we een sentimenteel filmpje maken, een milkshake delen bij Judy’s, terwijl mijn ouders op de achtergrond in katzwijm vielen.

‘Heb je nog vragen over Darcy?’ vroeg ze.

‘Houden jullie wel eens een wedstrijd dwerggooien?’

Het lukte. Ze lachte zo hard dat ik de stukjes pretzel op haar achterste kiezen zag, waarna mijn droom dat we hartsvriendinnen konden worden weer in alle hevigheid losbarstte. Ik hoopte dat zelfs zo erg, dat mijn sarcasme me tijdelijk in de steek liet. Zelfs als ik mijn gevoel van eigenwaarde voor eeuwig moest verkwanselen door steeds dwergengrappen te maken, zou ik dat ervoor over hebben om Ginger bij ons thuis die heerlijke lach te zien lachen. Bovendien zou ik dan iedereen het gras voor de voeten wegmaaien met grappen die ze over mij hadden willen maken.

‘Pardon!’ riep de bibliothecaresse opeens. Ze was zo mager als een kachelpook, en ze had modderkleurig haar dat eruitzag alsof het over haar hoofd was gegoten en daarna op haar schouders was gedrupt. Ze droeg een montuurloze bril en een geruit vest dat helemaal tot bovenaan dichtgeknoopt was. Ik vroeg me af of ze dit baantje had gekregen omdat ze zo op een schoolbibliothecaresse leek, of dat ze er door haar baan op was gaan lijken. Misschien worden we allemaal ooit een versteend deel van ons wezen.

‘In de bibliotheek mag absoluut niet gegeten worden, meisjes,’ zei ze. ‘Doe dat ogenblikkelijk weg, anders moet ik het in beslag nemen.’

Ginger keek me aan, trok een gezicht, maakte kauwbewegingen met haar mond terwijl ze de zak met pretzels zogenaamd in haar mond kiepte. Deze keer moesten we allebei lachen. De bibliothecaresse ging verder met typen op een ouderwets bakbeest van een computer. Ik dacht dat een school die zo rijk was als Darcy heus wel een computer kon kopen die niet uit de vorige eeuw kwam, maar misschien bewaarden ze hun geld liever voor Broadway-decors en rekwisieten.

‘Jij hebt nu toch geschiedenis?’ vroeg Ginger.

Ik stopte de zak pretzels in mijn tas. ‘Ja.’

‘Dan loop ik met je mee.’ Ze ging staan, haar lange, rommelige haar viel over haar schouders. Ik rook een vleugje mint en lavendelshampoo. Volgens mij was haar leven volmaakt. Volgens mij was ze de gelukkigste mens ter wereld. Ze liep met me mee naar het geschiedenislokaal en zei me bij de deur gedag.

‘Zit jij niet in deze klas?’ vroeg ik, verbaasd dat ze alleen voor de aardigheid met me mee was gelopen, en geschrokken omdat ik nu weer alleen was.

‘Nee, voor geschiedenis zit ik nog in het debielenklasje,’ zei ze, waarna ze zich opeens iets realiseerde en schrok. Ik weet niet precies wat dat was, misschien dacht ze dat ik mezelf als ‘debiel’ beschouwde? Dat dwergen en debielen sympathie voor elkaar voelen en dat ze dus zulke woorden niet in mijn bijzijn mocht gebruiken? Iets van soort komt op voor beledigd soort? In elk geval riep ze opeens: ‘O mijn god! Ik bedoelde niet… Ik wilde alleen, ik…’ Haar wangen werden akelig rood. Ze zag er prachtig uit.

Ik trok mijn laconiekste gezicht, ook al vind ik dat een stom woord. ‘Maakt niet uit joh, kom op. Hé, wil je misschien… Zullen we een keer…’

Eigenlijk had ik geen idee wat ik wilde zeggen: koffiedrinken? Een speelafspraak maken? Verliefd worden? Bij elkaar zitten in de kantine? Een keer afspreken? Hartsvriendinnen worden? Maar dat maakte niet uit, want meneer Troudeau sloeg met zijn kolenschop van een hand op de tafel en ik schuifelde als een eekhoorntje naar binnen, terwijl Ginger al helemaal aan de andere kant van de lange gang was. Ik miste de helft van de les – gezeur over dat je ervoor kunt kiezen om dingen te onthouden, en dat hoe wij iets onthouden en geschiedenis schrijven bepaalt wie we zijn – omdat ik probeerde te beslissen of ik naar dat feestje van Chessie Andrewjeski zou gaan. Ik kon mijn zwarte corduroy minirok aantrekken, mijn haar in een hoge staart doen, en de hele avond hilarische en sarcastische grapjes maken, zodat iedereen op D’Arts meteen wist dat ik ontzettend geestig was. Ik zou een nieuw en heel populair persoon worden.

3

Een goth op D’Arts, Sarah, wilde net zo graag vriendschap met mij sluiten als ik met Ginger. Goth Sarah. Het was zo’n meisje dat zich vanbinnen een miskleun voelt en dat daarom aan de buitenkant ook wil worden om haar innerlijke ik beter uit te drukken. Net zoiets als kinderen die zich snijden omdat ze de fysieke versie willen voelen van de psychische pijn die ze hebben of menen te hebben. Sarah was niet echt superpunk of zwart, ze had meer een soort verdunde vorm van puberale angst. Eigenlijk was ze heel knap, maar dat probeerde ze te verbergen met vettig zeehondenzwart geverfd haar, piercings in elk beschikbaar huidoppervlak, en gescheurde netkousen. Het leek alsof ze in een spervuur had gestaan, maar ze had wel roze lippenstift op en droeg gestreepte poloshirts.

Later ontdekte ik dat ‘kakkergoth’ een Darcy-type is, maar Sarah was erg origineel en zat vol met potentieel interessante tegenstellingen. Toen ze bij wiskunde een keer naar me lachte, lachte ik terug en keek weer snel weg omdat ik bang was dat ik haar verkeerd had begrepen en dat ze zomaar zonder reden zo belachelijk zat te grijnzen. Maar dat was niet zo, ze wilde echt mijn vriendin worden.

Goth Sarah vertelde me een keer, vlak voor de kerstvakantie, dat ze, voordat ze me ‘echt leerde kennen’, verbaasd was dat ik naar feestjes ging. Ik vond haar aardiger toen ze had toegegeven dat ze dat dacht. Ik vind zulke complimenten leuk, omdat ze echt waar zijn. Ik hou niet zo van deze: ‘O, ik had helemaal niet gemerkt dat je maar een meter lang bent, want ik ben kleuren- en handicapblind en jij bent zo’n leuk mens.’ Nee, geef mij maar: ‘Wat dapper van je om uit de klokkentoren tevoorschijn te komen, ik zou er het lef niet voor hebben.’

Ik vertelde haar op mijn beurt de waarheid, namelijk dat ik feestjes pas leuk begon te vinden sinds ik op Darcy zat. Misschien kwam dat gewoon omdat ik ouder was, of omdat de feestjes op Huron, de school waar ik tot en met de vierde op had gezeten, erg saai waren. Of misschien waren alle feestjes op Darcy wel hetzelfde, en daardoor veilig en voorspelbaar. Want toen ik eenmaal van de regen in de nieuwe school-drup geraakt was, wilde ik maar al te graag terug naar een niet-pijnlijke sociale omgeving.

Dat eerste feestje, bij Chessie Andrewjeski, was dan ook behoorlijk angstaanjagend. Ik kende toen nog niemand behalve Ginger, en aan haar had ik niet veel. Ik herinner me die avond beter dan bijna alle andere gebeurtenissen uit mijn leven, omdat dat de eerste keer was dat ik Kyle Malanack zag. Soms vraag ik me af of deze ramp me ook zou zijn overkomen als ik die avond niet naar dat feestje was gegaan. Dan was ik hem uiteindelijk toch wel een keer tegengekomen, want D’Arts is niet zo’n grote school en hij was daar een enorme ster. Maar als ik hem op een andere manier had ontmoet, zou het misschien anders zijn gegaan, als ik hem voor het eerst op de gang had gezien, bijvoorbeeld, of in de kantine, of bij gym, als hij uit de touwen was gevallen, een hardloopwedstrijd had verloren, te uitgeput was voor het laatste baantje zwemmen. Maar ik ontmoette hem bij Chessie. Daar was verder niet veel bijzonders aan, het was gewoon een gemiddeld puberfeestje, alleen zagen de mensen van D’Arts er cooler uit dan de mensen van mijn vorige highschool. Chessies huis, in Scio Church Road, was best ver, dus mijn oudere broer, Chad, die eerstejaars was op de universiteit van Michigan, bracht me en zei dat hij de hele avond zijn mobiel aan liet staan. Ik kon hem bellen als ik naar huis wilde en dan zou hij me meteen komen halen. Als ik Chad niet had, zou alles een stuk lastiger voor me worden, want de pedalen van onze auto zijn niet verhoogd, waardoor ik niet zelf kan autorijden, ook al heb ik in één keer mijn rijbewijs gehaald. Dan zouden mijn ouders me dus moeten brengen. En dat is ondenkbaar. Mijn vrienden van Huron die wel kunnen autorijden, wilden niet naar een feest van Darcy. Ze waren kwaad omdat ik naar een andere school was gegaan, maar dat is een heel ander verhaal en niet zo interessant. Ik had dus geen vrienden om me te brengen, geen auto, en ik liet me natuurlijk ook niet door mijn ouders brengen. Ze vinden het niet goed dat ik naar feesten ga ‘waar de ouders niet thuis zijn’, alsof er ooit feesten zijn waar de ouders wel thuis zijn. Maar zelfs als ze dat wel goed hadden gevonden, dan hadden ze waarschijnlijk per se de hele avond willen blijven, alsof het een vervolg was op de introductiebijeenkomst op D’Arts of zo. Volgens mij begint Chad steeds meer op ze te lijken, want meestal is hij heel kalm en gezellig, maar toen hij me afzette in Scio Church Road, zei hij nerveus: ‘Hoor eens, Judy, ik ga hier om de hoek staan en daar blijf ik twintig minuten wachten, dus als je wilt dat ik je weer kom halen, dan ben ik er meteen. Als jij nou even gaat kijken of het leuk is, dan ga ik…’

Ik onderbrak hem. ‘Ik red me wel. Ik moet ook alleen naar school, en feestjes horen er gewoon bij.’

‘Maar ik bedoel niet dat ik mee naar binnen ga of zo. Ik blijf om de hoek wachten, daar kan niemand me zien, tot jij me opbelt en zegt dat het oké is.’ Ik overwoog even om te vragen of hij mee wilde gaan en wilde doen alsof hij mijn fantastische vriendje was, maar dat was te freudiaans en te triest. Ik stapte uit de auto en ging naar binnen.

Chessie Andrewjeski, het meisje dat het feestje gaf, was in tranen. Haar ouders waren de stad uit – logisch – en ze had maar een paar mensen uitgenodigd, maar de hele school was komen opdagen, en ook nog tientallen leerlingen van Huron, Pioneer en Community, alle openbare middelbare scholen. Ik vond het irritant dat mijn stomme vrienden van Huron niet mee hadden gewild, want er waren genoeg mensen op het feest die ze kenden, er waren er zelfs een paar die ik kende. Chessie huilde half van oprecht verdriet omdat het in haar ouderlijk huis een enorme puinzooi was, en half van blijdschap omdat ze plotseling zo populair was dat hun grote nieuwbouwhuis in boerderettestijl vol mensen zat. Overal in huis en op het grasveld zaten jongeren, ze hadden seks in de slaapkamers, op het terras achter het huis raakte iemand bewusteloos, alle deuren stonden open, in de keuken stonden twee vaten bier en een emmer punch die zo sterk naar alcohol rook dat je er waarschijnlijk blind van kon worden. In de woonkamer werd woest gedanst, de meubels waren tegen de muur geschoven en iedereen kroop daar als dieren overheen. Het kleed was zwart door de vieze schoenen en gemorste drankjes. Maar als je goed keek wat er schuilging onder dat oppervlakkige wildemeiden-gedrag – wat ik gemakkelijk kon omdat ik klein was en bovendien nuchter – dan zag je dat het gewoon een stel onzekere pubers waren die alcohol en Kool-Aid dronken uit plastic bekertjes en opschepten hoe erg ze wel niet zaten te ‘stressen’ over proefwerken en tentamens en repetities en audities en manieren om hun cv op te leuken.

Wat dat betreft, heb ik geluk dat ik een dwerg ben: het verpestte weliswaar mijn leven, maar mijn essay over Saartjie Hottentot zou zo goed worden dat ik daarmee op de allerbeste universiteit kon komen. Ik had er al een deel van gebruikt voor een opstel waarmee ik die beurs voor Darcy had bemachtigd, en toen ik het opstel aan mevrouw Doman liet lezen – mijn lerares Engels, wat helemaal niet hoefde omdat het niet voor haar les was, maar ik wilde gewoon een beetje opscheppen – zei ze tegen me dat ze nog nooit zo’n goed opstel had gelezen, en dat als het niet zo origineel was geweest, ze had gedacht dat ik het had overgeschreven van een of andere Nobelprijswinnaar. Dat was een van de leuke dingen die ik op Darcy meemaakte. Mevrouw Doman was leuk.

Pubers zijn altijd zo ‘gestrest’, ook al gebeurt er niks stressvols. Mijn broers, Chad en Sam, klagen daar trouwens nooit over; die snappen wel dat klagen over hun fantastische leven in het bijzijn van een dwerg nogal ongepast is, dus ze zeuren bijna nooit. Verder zijn ze ook niet onbeschoft of egocentrisch, wat de meeste andere kinderen wel zijn, vooral op Darcy, misschien omdat je op een school die niet de gemiddelde ‘leerfabriek’ is vanzelf meteen in de stress schiet. Je bent daar zo bevoorrecht dat je de neiging hebt overal over te gaan klagen, zodat je niet de hele tijd hoeft te denken dat je zo’n geluk hebt. Het is een soort overcompensatie, dat denk ik tenminste als ik in een toegeeflijke bui ben. En als ik dat niet ben, dan denk ik dat het gewoon bij pubers hoort, dat je als puber het gevoel hebt dat je moet zorgen dat alles de hele tijd helemaal perfect is, en dat als je een wiskundeproefwerk of een ingescheurde nagel hebt, de rest van de door oorlogen verscheurde en armoede geteisterde wereld meteen alle aandacht op jou moet richten.

Toen ik aankwam op dat feest bij Chessie, ontstond er veel minder geroezemoes en ijzige stilte dan ik had gehoopt te veroorzaken. De meeste mensen waren al dronken, en misschien had iedereen al over mij gehoord. Degenen die al ingewijd waren in mijn dwergdom, keken nonchalant op. Op het gezicht van de enkeling die niet was gewaarschuwd, gleed even een geschrokken blik. Maar in de meeste gevallen was ik ervan onder de indruk hoe snel zelfs de onbeschoftste mensen zich wisten te herstellen.

Dat gold ook voor drie jongens in de hoek, van wie er een zulke gezwollen spieren had dat hij eruitzag als een opblaasbare praalwagen. De tweede was een slanke zwemmer en de derde een dikzak met krullen. Ze stonden met z’n drieën verschrikkelijk hard te lachen, maar ik wist niet of dat om mij was. Ik had wel het idee dat ze naar mij keken en toen begonnen te lachen, maar ik probeer niet paranoïde te doen. De werkelijkheid is al erg genoeg, waarom zou je dan nog overdrijven? Nu weet ik wie die drie zesdeklassers waren: Chris Arpent, Alan Sarft en Tim Malone. Elizabeth Wood, een anorectische vijfdeklasser met donkere krullen die in de vierde klas Julia had gespeeld, kwam met drie biertjes naar het groepje toe, een in haar ene hand en twee in de andere. Ze gaf het ene glas aan Chris Arpent en lachte naar hem, waarna ze de andere twee biertjes over Alan en Tim gooide.

‘Oeps! Sorry!’ zong ze op een volkomen belachelijke musicaltoon; daarna drukte ze zich tegen Chris aan, de gespierde actiefiguur. Hij droeg een wit overhemd en een spijkerbroek, hij had kort, donker haar, een lichte huid, en de gekwetste, artistiekerige ogen die sommige meisjes, onder wie kennelijk ook Elizabeth Wood, onweerstaanbaar vinden. Ze had enorme tieten, ik vroeg me af hoe dat kon terwijl ze zo te zien minder dan vijftig kilo woog. Zou ze zo jong al een borstvergroting hebben gehad? Ik heb eens gelezen dat plastische chirurgie niet verstandig is als je nog in de groei bent, maar ik weet zeker dat sommige meisjes op D’Arts wel iets hebben laten doen. Ik keek een tijdje naar haar. Ze had een heel mooi gezicht voor iemand die zo dun is; ze had een minimond, alsof ze een kewpie-pop was, en haar ogen stonden ver uit elkaar, bijna aan de zijkant van haar hoofd, waardoor ze op een manga-meisje leek. Eigenlijk was ze waanzinnig knap. Ik had gehoord dat ze in Fool for Love speelde, de productie die in de herfst werd opgevoerd en waarvoor de repetities al in de zomer waren begonnen. Iedereen dacht dat ze beroemd zou worden. Ik vroeg me af of haar ouders zich zorgen om haar maakten en hoe het was om haar te zijn: eng, hongerig, dwangmatig, of misschien wel fantastisch. Ik had geen idee. Ze had een spijkerbroek aan met daaronder hoge rode lakschoenen. Ik nam aan dat ze er daarmee uit wilde zien als een topmodel, maar dat lukte niet helemaal: ze leek ook wel een beetje op een meisje van zes dat zich heeft verkleed, of op Dorothy uit Oz, met haar rode schoentjes als ze de heks heeft verpletterd onder haar huis.