CHRIS MORGAN JONES

Een geschikte spion

Vertaald door Rob van Moppes

Voor Suzy

1999

Van hoog in de lucht ziet Webster de eindeloze woestijn onder zich voorbij schuiven, een donker koperrood in het vroege ochtendlicht, met zandheuvels die als golven zuidwaarts rollen. Naast hem ligt Inessa ineengedoken te slapen, ondanks de turbulentie en het dronken gelal van de Russische technici aan de andere kant van het gangpad.

      Onder hen, op de uitgestrekte Kazakse vlakte, maakt het zand in de verte plaats voor gras en als hij zijn gezicht tegen het raampje drukt, ziet hij het Altaigebergte oprijzen en zich naar China in het oosten uitstrekken. Hij werpt een blik op Inessa; ze is klein genoeg om zich behaaglijk te voelen in haar stugge stoel, met haar knieën opgetrokken tegen haar borst als een kind. Het is iets zeldzaams om haar bewegingloos en zwijgend mee te maken.

      Ze opent heel even haar ogen, strijkt een lok zwart haar weg van haar voorhoofd en slaapt weer verder. Webster probeert zijn pijnlijke benen die klem zitten tegen de stoel voor hem te verplaatsen. Een vijf uur durende nachtvlucht vanuit Moskou. Dit zou hij voor niemand anders over hebben gehad.

Öskemen maakt nu deel uit van Kazachstan, maar haar Russische verleden is nog merkbaar: brede snelwegen geflankeerd door dicht opeen geplante populieren, grote sovjethuizenblokken op schrale grond, grootse, indrukwekkende gebouwen en kerken met gouden koepels. Het is warm in de stad onder de wazige zon en de wind blaast met kracht over de vlakte en doet de bomen langs de weg doorbuigen.

      De fabriek bevindt zich op negentig kilometer afstand, voorbij de lage bergketen. Terwijl Webster de auto bestuurt, fulmineert Inessa tegen de eigenaren van de fabriek, een groep Russen die hun personeel uitbuiten, de overheid bestelen en het best lijken te vinden dat alles wat zij bezitten een langzame dood sterft. Hij heeft het allemaal vaker gehoord en haar artikelen gelezen, maar hij hoort haar welwillend opnieuw aan.

      Als ze over een kronkelweg rijden en het gebergte achter zich laten, zien ze dikke grijze wolken hangen boven de weidse vallei waarin de fabriek staat. Het beetje gras langs de weg is geel; jonge bomen die daar onlangs geplant zijn, leunen lusteloos tegen hun steunpalen; de velden in de omgeving liggen braak. De lucht, die frisser was in de bergen, is warm en zwaar. Een kilometer of drie verderop, boven de povere, lage stad, kringelen zwarte rookwolken omhoog uit tientallen schoorstenen.

      De stad is een soort kazerne voor de fabriek. In de monotone flatgebouwen wonen twintigduizend mensen, die hun levensmiddelen kopen in twee supermarkten en les krijgen in drie scholen. Er is een winkelstraat, een politiebureau en een saai park.

      In het ziekenhuis spreken ze met artsen die broze botten en longontstekingen behandelen bij kinderen die nooit glimlachen en die, als zij spreken, hun hand voor hun mond houden, en bij arbeiders van in de dertig die de lichamen van oude mannen hebben. In het dal worden geen gewassen verbouwd. Tientallen jaren lang is afval gestort in een open put en zijn chemicaliën ongehinderd in het grondwater gesijpeld. De nieuwe eigenaren zijn vijf jaar geleden gearriveerd en hebben niets ondernomen.

      Niemand van het bedrijf wil met hen praten en ze staan een poosje in de hitte vruchteloos te redetwisten met een bewaker in zijn hokje bij de poort. Achter hem lijkt de fabriek de stad te intimideren. In twaalf enorme blokachtige hallen staan de ovens en uit elk daarvan rijzen roodwit gestreepte schoorstenen dertig meter omhoog. Webster maakt foto’s en probeert de massaliteit ervan vast te leggen; om aan de andere kant van het terrein te komen moet je een kwartier lopen. Er komen twee politieagenten, zwetend in hun militaire uniformen en onder hun hoge petten, die hen sommeren door te lopen. Inessa verzet zich, maar het is duidelijk dat ze beter kunnen vertrekken. Ze hebben voldoende.

      De zon staat laag aan de hemel en gaat vroeg onder achter de zwarte bergrug. Het is donker tegen de tijd dat ze in Öskemen aankomen. Tijdens het avondeten is Inessa kwader dan hij haar ooit heeft gezien. Ze laat hem beloven dat ze dit onrecht, de mishandeling van deze mensen, zullen bestrijden.

Webster slaapt onrustig in het schone, harde bed van het hotel. Een uur voordat de zon opkomt, hoort hij, half bij bewustzijn, hoe er een sleutel in het slot wordt gestoken en terwijl hij de dekens terugslaat gaat de neonverlichting aan. Twee politiemannen in uniform duwen iemand van het hotelpersoneel opzij en komen de kamer binnen. De een buigt zich over Webster heen waardoor zijn pet het licht tegenhoudt en zegt hem op bedaarde toon in het Russisch dat hij in zijn bed moet blijven; de ander doorzoekt de kamer, trekt laden open en gooit een tas leeg op de grond. Webster probeert, met knipperende ogen, op te staan, maar de eerste politieman belet hem dat. Zijn collega trekt in drie lange halen de film uit Websters fototoestel en begint zijn aantekeningen door te nemen.

      Webster probeert zijn notitieboek te pakken te krijgen maar wordt achterwaarts terug op het bed geduwd. Voordat de politieagenten de deur achter zich sluiten, bevelen ze hem met de eerstvolgende vlucht het land te verlaten.

      Zijn fototoestel ligt opengeklapt op de ladekast en verspreid over de grond liggen zijn kleren van de avond tevoren.

      Hij rent naar de etage boven de zijne en snelt op blote voeten met drie treden tegelijk de betegelde trap op. Hij wil zijn woede met iemand delen. De deur van Inessa’s kamer staat open en met een steek van angst in zijn hart kijkt hij naar binnen. Ze is verdwenen.

De nachtportier zit in zijn kantoor in een leunstoel en kijkt televisie met het geluid heel zacht. Zijn voorhoofd is gefronst en wanneer Webster hem vraagt waar het politiebureau is weigert hij hem aan te kijken.

      Hij rent de hele weg, waarbij de twee tassen op zijn rug wild heen en weer slingeren. Hij hijgt. Het is inmiddels zes uur en een effen grijsblauwe lucht wekt de stad. Auto’s rijden voorbij, maar hij ziet niemand. Bij de balie vertelt hij, buiten adem en woedend, dat hij een journalist is en als ze zijn vriendin niet onmiddellijk vrijlaten zal hij de Britse ambassade en elke krant die hij kent bellen. De politieman kijkt hem een ogenblik onverschillig aan, haalt er een collega bij en samen arresteren ze hem.

Zijn cel heeft grijs geschilderde muren, geen ramen en twee kale houten planken die als bedden fungeren; hij mag van geluk spreken dat hij alleen is. Met zijn hoofd in zijn handen zit hij onder het enkele, kale lichtpeertje, waarvan het licht elke vlek en barst in de vochtige betonnen vloer beschijnt. Het is voor hem niet de eerste keer dat hij zich op zo’n plek bevindt en voor Inessa is het schering en inslag; maar een vreemde beklemmende angst maakt zich van hem meester en hij wil haar zien, haar geruststellen en zeggen dat ze spoedig wel zullen worden vrijgelaten. De stilte wordt af en toe doorbroken door een geluid: een schreeuw, wild gezang, een metalen deur die dichtslaat. Om de tijd te doden rookt hij en begint hij in gedachten zijn verhaal op te schrijven.

      Niemand komt om hem te ondervragen en hij vraagt zich af hoe lang dit gaat duren. Tegen het midden van de dag hoort hij celdeuren die worden geopend en weer gesloten en hij verwacht dat er iets gaat gebeuren, maar het is alleen maar een bewaker die eten rondbrengt. Terwijl hij een beetje met zijn eten speelt, hoort hij stemmen die elkaar overschreeuwen in het Kazaks, bevelen die worden geroepen en zware laarzen die voorbijrennen. Er komt geen einde aan de verwarring. Zijn deur gaat opnieuw open en twee agenten leiden hem weg, aan weerskanten van hem een, en ze weigeren antwoord te geven op zijn vragen. Als ze de gang in lopen, kijkt hij achterom en ziet drie agenten in de deuropening van een cel staan. Een van hen, zijn brede borst behangen met rissen medailles, staat met zijn armen over elkaar enigszins terzijde. Voor hem op de grond ligt een brancard.

      Webster wringt zijn arm los uit de greep van de politieman en roept Inessa’s naam, terwijl de angst hem naar de keel grijpt. Als ze hem opnieuw hebben vastgegrepen en hem wegvoeren, gaat hij als een razende tekeer, maar ze sleuren hem, zijn benen over de grond slepend, met zich mee. Dan schalt er een luide kreet die door de muren wordt weerkaatst en de mannen die hem vasthouden staan stil en keren zich om. De officier met de medailles wenkt hen één keer. Langzaam brengen ze Webster terug door de gang tot hij bij de cel is aangekomen.

      Binnen drukken twee agenten een gevangene met zijn gezicht tegen de muur, terwijl ze zijn arm op zijn rug hebben gedraaid. Hij draagt een smerig en met bloed besmeurd wit overhemd. Op de grond ligt Inessa op haar rug, één knie gebogen, starend naar de muur. Haar spijkerbroek is doorweekt en donkergekleurd, haar T-shirt is karmozijnrood. Haar nek is gespannen en dwars eroverheen, alsof hij met een dikke penseel is geschilderd, loopt één enkele grillige lijn bloed.

      Webster schreeuwt het uit en probeert zich los te rukken. Sterke handen beletten hem dat.

Hij zit, met zijn handen geboeid, zich nog steeds verzettend, zijn hoofd vol kabaal, achter in een politiebusje. Als ze over de omhooglopende weg de stad verlaten, kan hij door de getraliede ramen niets anders meer zien dan een strakke hemel.

      Na twee uur stopt de politiebus. De motor draait nog en hij hoort geroep in het Russisch. De achterportieren gaan open, de kooi wordt ontgrendeld en gehurkt schuifelt hij naar buiten, zijn ogen tot spleetjes geknepen in het plotselinge, schelle licht. Een van de politiemannen maakt, met afgewende blik, de handboeien los en geeft hem zijn twee tassen. Het busje keert in het stof en rijdt weg.

      Soldaten met machinegeweren kijken hem aan. Dit is de grens. Hij is terug in Rusland.

2009

1

Lock lag op zijn rug en liet de hitte zijn lichaam afspeuren naar plekken om op in te branden. Er stond geen zuchtje wind en tegen zijn gesloten oogleden gloeide de zon rood. Nu en dan probeerde een sluimerende ongerustheid zich van hem meester te maken, maar die sloeg hij van zich af: hij was niet in Moskou en dat was voldoende. Een poosje voelde hij zijn hele lichaam geelbruin gloeien en was er een lichtheid in zijn borst. Hier voelde hij zich wel een heel stuk beter.

      Om hem heen lagen mensen uitgestrekt op strandstoelen. Een serveerster liep met zachte, kordate pasjes in het zand voorbij. Flarden van gesprekken bereikten zijn oor en fluisterden hem in slaap; dan luid en doordringend één kant van een telefoongesprek – in het Russisch uiteraard, dat was te verwachten. Hij ving maar een enkel woord op, maar herkende de toon: gezaghebbend, verwachtingsvol. Hij opende zijn ogen en vroeg zich af of hij nog een drankje zou nemen. Heel even staarde hij, zich koesterend in de warmte, omhoog naar de strakblauwe hemel, toen richtte hij zich op een elleboog op en kromp ineen van de pijn in zijn rug. Die vervloekte rug van hem.

      Oksana lag naast hem, op nauwelijks een meter afstand, op haar buik, met een pas gebruinde huid. Haar gezicht lag naar hem toe, maar haar ogen waren gesloten en hij kon niet bepalen of ze sliep. Hij keek omlaag naar zijn eigen lijf. Zijn huid was bleek. Hij had al drie dagen in de zon gelegen maar hij zag nog steeds grauw.

      Die ochtend had de pijn in zijn rug hem in alle vroegte wakker gemaakt en hij had Oksana laten slapen, terwijl hij een stuk ging hardlopen. Hij kleedde zich in de badkamer aan om haar niet wakker te maken. Zijn shirt zat strak om zijn lijf en de hardloopschoenen voelden vreemd aan. Vlak voor zonsopgang was Monte Carlo koel en vredig, omgeven door een diepblauwe hemel die oplichtte aan de randen, en Lock was, aanvankelijk moeizaam en daarna met toenemende souplesse langs de jachthaven over een kustpad in oostelijke richting gejogd. Zijn rug deed geen pijn meer en hij rende, gelijkmatiger ademend, terwijl hij de olieachtige lucht van Moskou vervloekte en genoot van de wereld die uit het schemerlicht opdoemde. En toen hield het pad plotseling op, omdat Monaco daar eenvoudigweg ophield. Buiten adem bleef Lock stilstaan, boog zich voorover met zijn handen op zijn knieën en voelde zijn lichaam langzaam pulseren, terwijl zijn hart bonsde in zijn keel.

      Morgen zou hij weer gaan, zijn tempo beter in de gaten houden en misschien een langere route kiezen. Maar nu wilde hij iets drinken. Hij gebaarde naar de serveerster dat hij nog eens hetzelfde wilde en na een minuut keerde ze terug met een whisky-soda. Hij ging rechtop zitten en dronk. Zijn vaders lijfdrankje. Wat zou hij hebben gemopperd op het geschaafde ijs en het smalle, breekbare glas, trouwens ook op Monaco zelf. Vakantie had voor hem wandelen door het Harzgebergte of zeilen op het IJsselmeer betekend. Waarbij Lock en zijn zus dienstdeden als onvrijwillige bemanning. Activiteit was de ene constante, de andere was een primusbrander in een aluminium behuizing, waarin hij paarse brandspiritus brandde die hij bewaarde in oude waterflessen. Daarop bakte Everhart Lock met onvermoeibare geestdrift bonen met eieren en spek, omdat hij niet wilde dat Locks moeder op haar vakantie ook maar enig werk verzette. Hij was een grote, ernstige man die voortdurend in de weer was en die een voorkeur had voor de wildernis, waar weinig mensen woonden en waar volop frisse lucht was. Steden waren om in te werken. Godallemachtig, wat zou hij de pest in hebben gehad als hij geld had moeten uitgeven om met de rijken in een strandtent te zitten (waar hij, dacht Lock verbolgen, de ober ook nog eens twee briefjes van vijftig euro moest toestoppen om een fatsoenlijk plekje aan zee te krijgen) en de hele dag in de zon te liggen, omringd door jachten en autoshowrooms en betonnen flatgebouwen, om uitsluitend in restaurants te eten – om als een gevangene in die kleine, vermogende enclave klem te zitten tussen de bergen en de zee. Maar Lock had het hier uitstekend naar zijn zin. Dit was zijn plek, een deel van zijn leven. Het leven was comfortabel, beheersbaar, evenwichtig.

      Hij was er bijna vijftien jaar geleden voor het eerst gekomen om Maître Cricenti te ontmoeten en een bedrijf op te richten voor Malin, het eerste van wat er inmiddels honderden moesten zijn. Cricenti was een klein mannetje van nauwelijks een meter vijftig, maar als een ware Monegask bezat hij een waardigheid die hem iets klassieks en onaantastbaars gaf. In zijn kantoor hingen negentiende-eeuwse prenten van het paleis en portretten van prins Rainier en prins Albert; in elke hoek stond een vlag aan een stok. Hij had Lock, zonder het met zoveel woorden te zeggen, op het hart gedrukt dat hij, door voor Monaco te kiezen, zijn bedrijf in oprichting de glorie van een zevenhonderdjarige traditie van verheven en onbarmhartige onafhankelijkheid verleende, die het zou onderscheiden van het gedoe van belastingen en overheidsbemoeienis. Dit was geen ordinair Caribisch eiland, waar de gewetenlozen hun rijkdom verstopten; nee, dit was een glorieuze relikwie uit een nog niet eens zo lang voorbije tijd toen piepkleine, kleurrijke koninkrijken grote naties in aantal overtroffen en koningen konden beslissen hoe de dingen gedaan behoorden te worden. Hier zou je bezit veilig en je geweten zuiver zijn.

      Lock had genoten van het verkooppraatje, maakte zichzelf wijs dat hij nergens was ingetrapt en ging akkoord. Dat was de geboorte van Spirecrest Holdings SA, een stereotiepe firma met een nietszeggende naam die Cricenti gewoon uit zijn goed gevulde voorraadkast had geplukt en aan Lock had gepresenteerd ter tekening en betaling. Lock kwam er al snel achter dat de Monegaskische societé anonyme een administratie met zich meebracht die de povere belastingvoordelen min of meer opslokte, en het duurde niet lang voor hij naar elders ging om zijn bedrijven te vestigen. Van de langdurige, hechte relatie met Maître Cricenti, waarop hij had gehoopt, was nooit iets terechtgekomen. Maar hij had altijd een voorliefde behouden voor deze plaats en haar ordelijke, bedwelmende fictie.

      ‘Richard?’

      Hij keek naar Oksana. Haar stem klonk laag en slaperig.

      ‘Ach, daar ben je,’ zei hij. ‘Ik dacht dat ik je kwijt was. Wil je iets drinken?’

      ‘Hoe laat is het?’

      ‘Vijf uur.’

      Ze ademde diep, een halve geeuw. ‘Ik wilde niet slapen.’ Hier spraken ze Engels, in Moskou voornamelijk Russisch.

      Lock keek opnieuw naar haar. Dat deed hij de laatste tijd vaak, naar Oksana kijken. Ze deed hem versteld staan – niet omdat ze met hem samen was, dat begreep hij wel, maar vanwege haar smetteloze schoonheid. Soms putte hij er zelfvertrouwen uit; vaker leek haar schoonheid de spot te drijven met zijn ouder wordende lichaam en de altijd aanwezige compromissen van zijn leven. Ze was geboren in Almaty, in de kom van het Tien Shangebergte, aan de rand van een immense rode woestijn, en Lock vroeg zich af of dat de reden was dat haar schoonheid hem altijd weer verraste. Normaliter zou ze voor hem veel te hoog gegrepen zijn.

      ‘Wat gaan we vanavond doen, Richard?’ vroeg ze, hem nu aankijkend.

      ‘Wat je maar wilt. Waar heb je zin in?’

      ‘Het Sass-restaurant vind ik wel leuk. Kunnen we daar gaan eten? En dan naar het Casino. Jimmy’z vind ik niks.’

      Gelijk had ze. Waar Lock zo van hield bij Oksana – als hij zichzelf zou hebben toegestaan van haar te houden – was dat ze precies wist wat ze van hem en zijn geld verlangde, en daartoe hoorde niet dansen met honderden rimpelige mannen en hun mooie vriendinnetjes in een nachtclub die belachelijk genoeg – om niet te zeggen beschamend genoeg – zijn naam spelde met een Z. Jimmy’z. Een paar jaar tevoren zou Lock zich er misschien nog op hebben verheugd om een avondje te kijken en bekeken te worden, maar nu niet meer. De tent zat vol met mannen van in de zestig, in de zeventig zelfs, die duidelijk nooit twijfelden aan hun voorkomen of hun charmes – maar zij, mijmerde Lock, waren de echte rijken, en een ander soort mensen.

      ‘Ik vraag het hotel wel even of ze willen reserveren. Wil je nu nog iets? Een borrel?’

      ‘Ik ga mijn voorkant doen.’ Oksana draaide zich met zo min mogelijk bewegingen om en sloot haar ogen. Lock pakte zijn telefoon, een van de drie mobieltjes die naast hem lagen, belde het hotel en sprak met de receptionist. Toen ging hij achteroverzitten, nam een slokje en keek naar een jetski die door de baai slalomde.

      Plotseling begon een van zijn andere telefoons zachtjes te trillen. Hij keek ernaar en herkende het nummer, een Frans mobieltje. Hij liet het ding nog even hulpeloos gonzen, sloot toen even berustend zijn ogen en nam op.

      ‘Hallo,’ zei hij in het Russisch. Allo. Het klonk vreemd op het strand, in de zon.

      ‘Hallo, Richard.’ Die lage, hese stem. ‘Ik heb je hier nodig vanavond. Kom alsjeblieft meteen hiernaartoe.’

      ‘Natuurlijk.’ Hij verbrak de verbinding en zuchtte. Hij was nog niet klaar om terug te keren naar die wereld.

      ‘Lieverd?’ Lock wist nooit of hij haar ‘lieverd’ of ‘schat’ moest noemen. Zijn vrouw had hij in de loop der tijd met allebei aangesproken, maar geen van beide woorden leek te passen bij Oksana die, hoewel ze wist wat hij ging zeggen, niet reageerde. ‘Ik moet weg voor een paar uurtjes. Sorry.’

      ‘Voor hoe lang?’

      ‘Dat weet ik nooit van tevoren. Ik bel je wel als ik het weet.’

      Hij graaide zijn telefoons en zijn portefeuille bij elkaar, stond op en boog zich naar haar toe. Ze wendde haar hoofd een klein beetje af en hij kuste haar op de zijkant van haar mond. ‘Neem maar wat je wilt. Op mijn kosten.’ Hij richtte zich stijfjes op, pakte zijn witte linnen overhemd van de rugleuning van zijn strandstoel en liep weg.

Hij had de helikopter naar Nice kunnen nemen en vandaar met een taxi kunnen reizen – inwoners van Monaco deden dat graag – maar hij had niet veel op met helikopters. Nooit gehad ook. Tegen vliegtuigen had hij niets: vliegtuigen hadden vleugels en leken een beetje op vogels en vogels konden vliegen en landen. Vliegtuigen hadden een precedent. Maar niets in de natuur leek op een helikopter, hoogstens de zaadjes van de esdoorn, als ze langzaam maar onvermijdelijk op de grond dwarrelen. Er was nog een reden dat hij ze meed, of die meer door bijgeloof of meer door de praktijk werd ingegeven kon hij niet zeggen, maar het was net alsof zijn soort mensen veel vaker omkwam bij helikopterongelukken dan gemiddeld.

      Daarom zat hij nu achter in een Mercedes, gedoucht en in een bruin linnen pak, op de kronkelige weg tussen Monaco en Nice, en reed hij met grote snelheid door tunnels en tussen bergen door. Hij merkte dat hij zich weer zorgen begon te maken. Malin zou hem niet voor iets onbenulligs laten opdraven. Lock had zo lang als hij werkzaam was rekening gehouden met een inval van de politie, maar de gedachte daaraan had hem toch altijd angst aangejaagd en deed dat nog steeds. Liegen maakte onlosmakelijk deel uit van zijn werk, maar hij loog in afzondering, zoals een schrijver, niet van aangezicht tot aangezicht, zoals een handelsreiziger. De afgelopen vijftien jaar had hij een ingewikkeld web geweven van gesloten bv’s en open bv’s met Limited Liability Companies en Limited Liability Partnerships, met Sociétés Anonymes en Sociétés Anonymes à Responsabilité Limitée, met Liechtenstein Anstalts en Zwitserse Stiftungs en Oostenrijkse Privatstiftungs met alle mogelijke acroniemen in alle mogelijke buitenlandse schuiloorden. Hij was trots op zijn werk, ook al had hij zo zijn reserves. Aan de muur van zijn kantoor in Moskou hing een groot wit bord waarop de steeds veranderende structuur van zijn netwerk, zoals hij het noemde, in kaart was gebracht. Het was net een technische tekening, onbevattelijk mysterieus: het bord was bezaaid met centra en verbindingslijnen en clusters, die veranderden en toenamen naarmate Malins organisatie groeide. Lock kende het helemaal uit zijn hoofd. Hij kende elke maatschappij, elke bankrekening, elke bedrijfsdirecteur; hij kende de registratievereisten van gebied tot gebied; hij wist wanneer geld ergens moest worden weggesluisd en ergens anders moest worden ingepompt. Hij wist ook dat het goed in elkaar zat; het was zo solide als het maar zijn kon. Maar om het tegenover iemand anders te rechtvaardigen, om het als vaststaand feit te verdedigen – of hij dát zou kunnen wist hij niet zeker.

      Hij vermande zich. Misschien had dit niets met een onderzoek te maken. Misschien had het iets met de politiek in Moskou te maken: een heimelijk edict van het Kremlin, een concurrent die zijn oog had laten vallen op een van Malins bezittingen. Maar in Moskou gebeurde er nooit iets in augustus. Misschien was het wel zoiets onschuldigs als een nieuwe aankoop. Misschien voelde Malin zich gewoon eenzaam. Lock glimlachte en keek uit het raam naar het weidse landschap van de Côte d’Azur, majestueus, warm, overbevolkt. Wat het nieuws ook mocht zijn, hij moest doen alsof het hem niet raakte.

      Voorbij Nice kwam het verkeer vast te staan. Zoveel Nederlandse nummerborden. Namen Hollanders nooit een vliegtuig?

      Bij Antibes werd het wat rustiger op de weg en spoedig waren ze in Cannes, waar de auto naar het zuiden afsloeg in de richting van Théoule-sur-Mer. Roodbruine toppen rezen grillig en primitief op boven de kustweg. Malin, die altijd leek te weten op wat voor grond hij zich bevond, had hem ooit eens verteld dat het Esterel-gebergte zijn kleur dankte aan purpersteen, een steensoort waar de Romeinen en de Grieken dol op waren. Wat zagen die bergen er oud, weerbarstig en onvermurwbaar, alle beschaving weerstrevend uit, en wat vormden ze een schril contrast met de keurige villa’s die langs de weg stonden.

      Tegen de tijd dat ze Malins landgoed bereikten, hadden ze Théoule en de meeste villa’s achter zich gelaten. Malin had zijn eigen Cap, een kleine landtong die aan de noordkant werd begrenst door een tweeënhalve meter hoge muur die haar volledig scheidde van het vasteland. Hij had dit huis gekozen omdat het gemakkelijk te beveiligen was: aan de overige drie kanten bevonden zich terrastuinen die eindigden bij rode klippen die zich loodrecht omlaag tot in de zee uitstrekten. Aan die natuurlijke verdedigingswerken had hij bewakers (gewapende Russen, niemand van de plaatselijke bevolking) toegevoegd die dag en nacht langs de grenzen van het terrein patrouilleerden. Aan de westkant van de kaap leidde een steil pad naar een klein zandstrand. Toen het huis in de jaren twintig was gebouwd, hadden er ongetwijfeld jachten voor anker gelegen in de kleine baai en waren gasten vanuit Cannes en La Napoule hierheen komen zeilen voor een dinertje. Nu stonden daar permanent twee bewakers gestationeerd en waren gasten, van welke soort dan ook, zeldzaam.

      De auto hield stil bij het poorthuis. Lock deed zijn raampje omlaag en liet zijn gezicht zien; de poort ging open.

      Op de oprit stond nog een Mercedes geparkeerd, met de chauffeur slapend achter het stuur. Lock herkende de auto niet. Hij bedankte zijn eigen chauffeur, zei hem in gebrekkig Frans dat hij wel een uur of meer weg zou blijven en liep tussen de twee bewakers bij de deur door het huis binnen.

Iedere keer raakte hij weer onder de indruk van de overbodige élégance van het huis. Naar maatstaven van de Rivièra was het betrekkelijk klein, laag en wit, hier en daar met een sprankje art deco, en wekte het de algemene indruk klaar te staan om elk moment weg te zeilen over de zee waar het bovenuit torende. De achterzijde van het huis werd overschaduwd door grote eiken en dennen; de voorzijde keek uit op een in eenvoudige terrassen opgedeeld gazon dat doorliep tot aan de rand van de klippen en dat door bomen werd omzoomd; op de begane grond kwamen alle kamers via enorme openslaande deuren uit op de tuin, waar een fontein zacht klaterde. Licht stroomde overal naar binnen, maar zelfs in hartje zomer was het koel in huis. Op vijftig meter afstand bevond zich een kleine kapel die nu buiten gebruik was. Lock had altijd het gevoel gehad dat hij daar nog eens een bezoek aan moest brengen, maar het was er nooit van gekomen.

      De eetkamer werd gebruikt om te vergaderen. Malin zat aan de eettafel, achterovergeleund op zijn stoel, zijn dikke armen gevouwen voor zijn borst. Hij droeg een wit overhemd met korte mouwen en een open kraag en tegen het wit tekende zijn huid zich vaalgeel af. Hij was groot en massief, als een Russische worstelaar met pensioen. Ondoorgrondelijk, dacht Lock: daar komt niets doorheen, in geen enkele richting. Zijn brede gezicht was vlezig en zou bij een andere man, met zijn kaken en zijn kaalheid en zijn onderkin, iets joviaals hebben gehad, maar zijn ogen overstemden alles. Ze waren donkerbruin en somber, nieuwsgierig noch passief. Malin leek nooit met zijn ogen te knipperen maar staren deed hij evenmin. Lock voelde zich nog steeds slecht op zijn gemak als hij hem recht aankeek. Zoals nu.

      ‘Goedenavond, Richard. Het spijt me dat ik je vakantie moet onderbreken.’ Malin sprak Engels met een zwaar accent, zijn stem laag en welluidend. Lock knikte alleen maar, uit ervaring wetende dat het bij deze ene beleefdheidsfrase zou blijven. ‘Telefoons, alsjeblieft.’ Lock pakte zijn drie mobieltjes uit verschillende zakken, verwijderde van alle drie de achterkant en legde de onderdelen op een dressoir dat tegen de muur stond en waarop al twee telefoons lagen, eveneens in losse onderdelen.

      ‘Je kent meneer Kesler.’ Malin maakte een gebaar naar de oudste van de twee mannen die aan de andere kant van de tafel zaten.

      ‘Natuurlijk. Hoe gaat het, Skip?’

      ‘Prima, dank je, Richard. Je ziet er goed uit. Dit is Lawrence Griffin, een van onze zakenrelaties.’

      Lock schudde beide mannen de hand. ‘Skip’ was eigenlijk Donald, maar hij werd liever Skip genoemd; dat suggereerde een speelsheid die niet strookte met de rest van zijn persoonlijkheid. Hij was een jurist, gespecialiseerd in procesrecht, en Lock schrok toen hij hem daar zag: dat betekende dat het een ernstige kwestie was die ze wilden bespreken, wat hij al had gevreesd, want Kesler was er niet de man naar om, zonder dringende reden, de Atlantische Oceaan over te vliegen en het geld van zijn cliënt te verspillen. Alles aan hem duidde op discipline. De jongste van de twee mannen, Griffin, had een notitieboekje tevoorschijn gehaald en zat al te schrijven. Ze droegen allebei een pak; ze maakten allebei een verhitte en enigszins groezelige indruk, alsof ze dezelfde dag waren komen overvliegen en nog geen tijd hadden gehad om zich om te kleden.

      Lock ging in zijn eentje aan het hoofd van de tafel zitten. Malin keerde zich naar hem toe om hem aan te kijken.

      ‘Tourna maakt weer stampij. Hij is nog steeds verontwaardigd.’

      ‘Gaat dit om Tourna? Jezus, die man maakt altijd vreselijke stampij. Kunnen we niet gewoon blijven doen alsof hij lucht is?’ Tourna was beslist geen bijeenkomst in augustus waard.

      ‘Meneer Kesler vindt van niet. Meneer Kesler.’

      ‘Dank je, Konstantin. Richard, meneer Tourna dient morgen, maandag dus, in New York een aanklacht in en beroept zich op de relevante clausules in zijn contract om in Parijs de voorbereidingen voor arbitrage te beginnen. In de aanklacht in New York wordt aangevoerd dat we onze verplichtingen tegenover Orion Trading aangaande de verkoop van Marchmont niet zijn nagekomen. Om precies te zijn houdt het in dat Orion een lege bv heeft verkocht en Faringdon de bezittingen heeft ingepikt. De data voor de hoorzittingen in New York zijn nog niet vastgesteld, maar we worden in november in Parijs verwacht.’ Kesler formuleerde altijd strak en precies, op staccato toon met een licht zuidelijk accent, om alle punten te benadrukken. Lock vroeg zich af of hij zijn tekst had gerepeteerd.

      ‘God, wat een idioot is het toch,’ zei Lock. ‘Wat wil hij daarmee bereiken?’ Niemand zei iets. Lock zag dat Keslers horloge nog de tijd in Washington aanwees. ‘Gaan we de uitdaging aan of schikken we?’

      ‘Als de vraag of we wel of niet onze contractuele verplichtingen zijn nagekomen onze enige zorg zou zijn, ja, dan konden we procederen of schikken – we zouden een boete kunnen betalen en dan zou het probleem daarmee wellicht uit de wereld zijn.’ Keslers pak was donkerblauw, van dunne wol met een krijtstreep, met een Europese snit. ‘Maar deze keer heeft meneer Tourna besloten er iets pikants aan toe te voegen. Hij beweert dat Faringdon – en jij – deel uitmaken van een criminele organisatie. Om precies te zijn, hij beweert dat Faringdon geen eigendom is van haar aandeelhouders, maar van meneer Malin, en dat het, zoals hij het formuleert, de spil is in een mondiale witwasoperatie. Hij zegt dat de schade die dat hem heeft berokkend een miljard dollar bedraagt.’

      ‘Een miljard? Waar haalt hij dat vandaan?’ Nu begreep Lock waarom hij en Kesler hier waren. ‘Wie heeft hij in de arm genomen?’

      ‘Hansons. Lionel Greene. Ik heb gehoord dat hij heel goed is.’ Kesler keek Lock over de rand van zijn bril aan, wachtte nog even, maar er volgde niets meer. ‘Dat schept allerlei problemen. We kunnen niet schikken, want de aanklacht is openbaar en door te schikken zouden we schuld bekennen. En we kunnen erop vertrouwen dat iedereen hier binnenkort van op de hoogte zal zijn, want Tourna is nooit discreet, zelfs als het in zijn belang is om dat wel te zijn. En dat is hier niet het geval.’

      Lock voelde een last op zijn borst drukken, een lang gekoesterde vrees. ‘Weten we wat hij weet?’

      ‘Nee. De aanklacht is niet gedetailleerd.’

      ‘Hij zit te vissen.’

      ‘Dat geloof ik niet.’ Kesler keek van Lock naar Malin.

      ‘Waar is hij dan mee bezig?’ vroeg Lock. ‘Het lijkt gekkenwerk. Waarom zou hij iets beweren wat hij niet kan bewijzen? En er vervolgens voor zorgen dat we niet kunnen schikken?’

      Opnieuw keek Kesler hen beurtelings aan. Malin maakte een lichte beweging met zijn hoofd en Kesler vervolgde zijn verhaal.

      ‘Waarom hij er niets voor voelt om te schikken? Ik vermoed omdat meneer Tourna de pest in heeft, en als meneer Tourna de pest in heeft, dan kropt hij dat niet op. Voor die Griek is wraak een gerecht dat het beste betrekkelijk warm kan worden geserveerd.’ Kesler wachtte even, duidelijk tevreden over zijn eigen formulering. ‘Ik denk dat hij dit doet – en we moeten aannemen dat hij het doet – omdat hij meneer Malin schade toe wil brengen. Inmiddels kunnen we ervan uitgaan dat hij onderzoekers en pr en god mag weten wie nog meer heeft ingehuurd om er een geweldige show van te maken. Als hij vindt dat de tijd daarvoor rijp is.’

      Keslers ondergeschikte zat voortdurend aantekeningen te maken. Lock keek even naar hem en vroeg zich af wat hij in hemelsnaam nu al allemaal te schrijven had. De zon stond laag en achter Malin, waardoor diens gezicht in schaduwen was gehuld.

      ‘Luister,’ zei Lock, ‘als hij iets kon bewijzen zou hij ons daar op eigen houtje mee chanteren. Dat is zijn stiel. Wat betekent dat er geen bewijzen zijn.’

      ‘Misschien niet,’ zei Kesler, ‘maar het wordt heel lastig om dat aan te tonen. Ik ben hier nu omdat we onmiddellijk aan het werk moeten. Parijs heeft de hoogste prioriteit. Ik zal opereren vanuit Brysons kantoor in Londen om jou de reis naar Washington en mij de reis naar Moskou te besparen.’

      ‘Wacht eens even.’ Lock leek enigszins in verwarring gebracht. ‘Waarom zou er überhaupt van arbitrage sprake zijn? Als hij stennis wil maken, waarom klaagt hij ons dan niet gewoon in New York aan?’

      ‘Dat is de interessantste vraag,’ zei Kesler. ‘Ik weet het niet. Daar heb ik gewoon geen idee van. Maar ik denk dat New York wel eens van ondergeschikt belang zou kunnen zijn. Een rechtszaak daar zou een hoop heisa genereren, maar ik vermoed dat hij jou een hoop ellende wil bezorgen en je toch nog een mogelijkheid wil laten behouden om te schikken – misschien ben je bereid te schikken als hij de klacht volledig laat vallen. Of misschien wil hij jou in het getuigenbankje zien. In New York kunnen we dat vermoedelijk wel vermijden, maar in Parijs niet. Je zult je eigen arbitrage moeten bijwonen.’

      Lock voelde de pijn onder aan zijn rug. Dit was het moment waarop hij Malin zou moeten tonen dat hij er alle vertrouwen in had en vol vechtlust was, maar zijn lichaam verried angst.

      ‘Kunnen wij hem eerst nog een hak zetten?’

      ‘Vuur met vuur bestrijden, bedoel je? Wellicht. Ik heb volgende week in Londen een vergadering met de investeerders. Misschien is er iets wat meneer Tourna liever geheimhoudt. Maar aan zijn reputatie valt weinig te verpesten. Die stelt al niets voor.’ Kesler grinnikte ergerlijk.

      Malin stond op, bedankte Kesler en vroeg Lock hem naar buiten te vergezellen. Terwijl ze over het gazon voor het huis wandelden, voelde Lock het gras onder zijn voeten veren. Tussen de cipressen door zag hij de baaien en landtongen die in de verte bij elkaar kwamen en het donkerrood van de klippen in de schaduw. Zijn schone overhemd plakte alweer vochtig en koel tegen zijn rug. Hij en Malin deden een paar stappen omlaag naar een zwembad, waarvan het hemelsblauwe water voortdurend over de verste rand spoelde, met daarachter de kalme, kobaltblauwe zee. Ze gingen, beschut tegen de ondergaande zon, naast elkaar aan een tafel zitten waar Lock, met zijn ellebogen op zijn knieën naar het zwembad bleef staren en zich afvroeg of er iets bestond dat de locatie nog rustieker zou kunnen maken. Hij was benieuwd of Malin er plezier aan beleefde.

      Malin trok een pakje sigaretten uit het borstzakje van zijn overhemd, haalde er een uit en stak die op. Nu sprak hij Russisch. ‘Richard, ik maak me hier zorgen over. Tourna is een beetje gek. Ik denk dat Kesler gelijk heeft – hij doet dit niet om ons wat geld af te troggelen.’

      ‘Tourna is geschift. We hadden nooit...’

      ‘Laat me uitspreken.’ Malin wachtte even. Lock wendde zijn blik af van het water en keek hem aan om aan te geven dat hij bereid was te luisteren. ‘Kesler heeft me een dag of twee geleden opgebeld. Dat heeft me wat tijd gegeven om na te denken. Ik heb hem gevraagd persoonlijk hierheen te komen om met ons te overleggen. Ik heb hem gevraagd, zoals ik nu ook aan jou vraag, om hier bijzondere aandacht aan te besteden, zodat het niet escaleert. Ik wil dat wij erachter komen wat Tourna weet. En ik wil alles over Tourna weten. Dat is jouw verantwoordelijkheid. Ik wil dit niet schikken, omdat ik er niet op vertrouw dat Tourna zich daaraan zal houden.’ Opnieuw zweeg hij even en hij nam een flinke trek van zijn sigaret. ‘Hoe zeker weet jij dat we ons van alle kanten hebben ingedekt?’

      ‘Heel zeker.’ Locks adem stokte. ‘Er is geen enkele aantoonbare connectie met jou.’

      ‘Controleer het netwerk op zwakke plekken. Binnenkort zitten ze erbovenop. Als er zwakke plekken zijn, laat me dat dan weten.’

      ‘Ik zou niet weten waar die zouden moeten zitten.’

      ‘Kijk toch maar. Wie denk je dat bewust of onbewust zijn mond voorbij zou kunnen praten? Daar zullen ze naar op zoek gaan.’

      ‘Begrepen.’

      ‘De kans bestaat nog steeds dat het overwaait. Maar werk intussen samen met Kesler. En zet je beste beentje voor.’

      Lock keek Malin zo lang mogelijk recht in zijn ogen, knikte toen en wendde zijn hoofd af.

      ‘Richard, ik heb je altijd goed betaald om je op dit moment voor te bereiden. Stel me niet teleur.’

      Toen ze in de schemering terugliepen naar het huis, floepte de veiligheidsverlichting aan, werden het huis en de bomen verlicht en hulde daarbuiten alles zich in duisternis.

Lock was even na tienen die avond terug in Monaco. Oksana was niet in haar kamer in het Metropole Hotel. Toen hij haar opbelde werd er niet opgenomen.

      Hij nam een douche, draaide de warmwaterkraan helemaal open en vervolgens de koude en dacht na. Hij vroeg zich af waarom Kesler niet eerst naar hem toe was gekomen, maar zich rechtstreeks tot Malin had gewend. Hij dacht aan wat Malin tegen hem had gezegd, hetgeen zowel een oppepper als een dreigement inhield. En vervolgens dacht hij over wat hem nu te doen stond en hoezeer hij daar tegen opzag. Hij wist dat het probleem niet zat in de aard van de leugen, maar in het eenvoudige feit dat het een leugen was. Als iemand er goed genoeg naar keek (al zouden ze er dan wel heel grondig naar moeten zoeken) dan zouden ze ontdekken dat hij, Richard Lock, de rijkste buitenlandse investeerder in Rusland en de eigenaar van een gigantisch particulier energieconcern was. En hij had geen enkel plausibel antwoord op de vraag hoe hij het zo ver had weten te schoppen.

2

Webster was de eerste in huis die wakker werd. De nacht was benauwd geweest, maar nu blies er een koel briesje door het open raam naar binnen en hij trok het dunne laken over zich heen. Aan het licht, dat langs de randen van de jaloezieën naar binnen viel, zag hij dat het opnieuw een warme dag beloofde te worden. Elsa lag nog te slapen, met haar rug naar hem toe. Er waren vliegtuigen in de lucht; het moest na zessen zijn.

      Als hij nu opstond kon hij misschien nog snel een stukje gaan zwemmen voordat de anderen op waren. Maar zodra hij dat had bedacht wist hij dat hij niet zou gaan; hij was nog niet bereid om zich te onderwerpen aan de dagelijkse werksleur. Wat stond er vandaag op het programma? Een warboel aan dingen waaraan hij sinds het begin van zijn vakantie niet meer had gedacht: zaken, cliënten, facturering. Hammer instrueren over Tourna en beslissen of hij zijn geld zou aannemen. Alleen dat zou wel eens de hele dag in beslag kunnen nemen.

      Hij hoorde de vloer kraken in de kamer boven zich. Nancy was op. Elke ochtend kwam ze beneden en bleef dan doodstil bij zijn bed staan, totdat iets in zijn onderbewustzijn hem zei dat ze er was. Het was een enigszins verontrustende manier om de wereld te begroeten.

      Hij lag op zijn zij, met zijn gezicht naar de deur en deed zijn ogen dicht. Ze bewoog zo stilletjes dat hij haar nauwelijks hoorde binnenkomen. Hij liet haar een ogenblik naast hem staan en schoot toen met zijn hand onder het laken uit en trok haar op het bed, keerde zich op zijn rug en trok haar boven op zijn borst. Haar voetjes waren koud tegen zijn benen.

      ‘Pappie!’

      ‘Heb je me gemist?’

      Ze zei niets, maar ging rechtop zitten en trommelde met haar handjes een ritme op zijn buik. Hij pakte haar onder haar oksels en hield haar op armlengte horizontaal omhoog, haar gezicht glimlachend boven het zijne, haar wangetjes bol, haar donkere haar omlaag hangend. Ze begon zwaar te worden, maar zijn duimen raakten elkaar nog steeds op haar borstbeen.

      ‘Heb je me gemist?’

      ‘Niet kietelen.’

      ‘Oké. Heb je me gemist?’

      Nancy giechelde. Hij kneep haar even heel voorzichtig.

      ‘Niet kietelen! Ja! Ja!’

      Hij liet haar zakken.

      Ze hief haar hoofd op. ‘Heb je een cadeautje voor me meegenomen?’

      ‘Ik ben maar één nachtje weg geweest.’

      ‘Twee nachtjes.’

      ‘Ik weet het. Sorry. Ik had een vreselijke reis terug.’

      ‘Zelfs niet een kleintje?’

      ‘Zelfs niet een kleintje. Niets. Een ontbijtje, als je wilt.’ Hij richtte zich op in de kussens en keek naar haar. ‘Is Daniel al wakker?’ Ze schudde haar hoofd.

      ‘Wat doet hij?’

      ‘Voor mij ook niets?’ Elsa was wakker geworden. Ze lag nog steeds met haar rug naar hem toe.

      ‘Goedemorgen, schat. Nee. Er is weinig te koop in Datça.’

      Ze keerde zich op haar andere zij. Ze had nog echte slaapogen. ‘Thee, graag.’

      ‘Komt eraan.’

      Nancy streek met haar vinger langs zijn kaak en voelde de stoppeltjes.

      ‘Hoe was het?’ vroeg Elsa.

      ‘Prachtig. Heet.’

      ‘Niet zeuren. Hoe was het met je miljardair?’

      ‘Gebruind en rijk. Hoewel ik niet zeker weet of die miljarden wel helemaal van hem zijn.’

      ‘Vond je hem aardig?’

      ‘Niet erg.’

      ‘Hmm. Was het de moeite waard?’

      ‘Het is de beste zaak die ik ooit heb gehad.’

      ‘Groot?’

      ‘In alle opzichten. Maar we kunnen er beter van afzien.’

      ‘Waarom?’

      ‘Het betreft een hele staatsgreep. Dat wordt hommeles.’

      ‘Thee.’ Elsa schoof dichter naar hem toe en streek met haar hand over Nancy’s rug.

      ‘Vijf minuten. Zodra Daniel beneden komt maak ik een ontbijtje voor ze klaar.’ Hij keek haar aan. Haar ogen waren gesloten. Iemand had ooit gezegd dat Nancy zijn uiterlijk en Elsa’s schoonheid had. Het klonk leuk en was nog waar ook. ‘Hoe was het gisteren? Sorry, dat ik zo laat was.’

      ‘Met Thomas? Verschrikkelijk. Zijn moeder wil niet meer dat hij komt. Ze denkt dat het slecht voor hem is om erover te praten.’

      ‘Dat is jammer.’

      ‘Zeker.’ Ze keek naar Nancy. ‘Ik vertel je er later wel over.’

      Even bleven ze daar liggen. Nancy plukte aan de haartjes in Websters nek en Elsa keek naar haar.

      ‘Welk regime?’ vroeg ze ten slotte.

      Webster draaide zich naar haar toe.

      ‘Het is niet echt een regime. Het is een man. De meest corrupte van Rusland, heb ik zo de indruk.’

      ‘En wat zou jij moeten doen?’

      ‘Hem aan de kaak stellen.’

      ‘Dat vind jij enig.’

      ‘Ja, daar heb je gelijk in. Hij verdient het.’

Twee dagen tevoren was Webster voor zonsopgang wakker geworden in de logeerkamer. Hij had zijn wekker zo zacht mogelijk gezet, zijn tas al ingepakt en zijn kleren voor die dag hingen aan een haakje aan de deur. Elsa en de kinderen waren nog diep in slaap in het stille huis. Hij had tussen de vakantiegangers op Gatwick gestaan en op Dalaman Airport een halfuur op een taxi moeten wachten. De piloot had gezegd dat het drieëndertig graden in de schaduw was. Daar buiten, waar de hitte werd weerkaatst door het beton en het asfalt, leek het warmer. Het enige pak dat hij die dag zag was zijn eigen pak. Het was van wol, grijs, het lichtste pak dat hij bezat – een keurig Engels pak, en totaal ongeschikt om te dragen aan de Turkse kust in augustus.

      De reis naar Datça nam drie uur in beslag. Terwijl hij rechtop op de harde achterbank zat, keek hij naar de bergen in de verte, dicht begroeid met naaldbomen, terwijl de weg afboog in de richting van de zee. Uit de radio klonk Russische dansmuziek. De zon brandde meedogenloos in op de zijkant van de auto en hij voelde de hitte van het metaal en het glas.

      Hij was niet aanwezig geweest toen het telefoontje kwam, maar Webster dacht dat hij wel wist wat Tourna wilde. Zijn reputatie moest worden opgevijzeld. Zijn handel was olie, gas, koper, ijzer, goud, bauxiet, steenkool: alles wat waarde had en in verafgelegen oorden uit de grond kon worden gehaald. Hij kocht de exploitatierechten van de mijn, overtuigde zijn investeerders dat hem iets geweldigs in de schoot was geworpen en dan verkocht hij de hele handel, voordat goed en wel duidelijk was dat het eigenlijk allemaal niet zoveel voorstelde. Bovendien was hij een onvermoeibare querulant die iedereen aanklaagde die hem uitdaagde, doorgaans benadeelde compagnons en gedreven journalisten. Webster was er zeker van dat Tourna hem zou vragen zijn naam te zuiveren; hem de maat te nemen en te constateren dat er niets op hem aan te merken was. Het enige in de vergadering waar hij zich op verheugde was het moment dat hij kon uitleggen dat het niet zo in zijn werk ging.

      Na twee uur rijden kwam de weg uit op een brede, glooiende vlakte die in de verte weer omhoogklom naar een olijfgroene bergketen, aan beide zijden omsloten door de strak blauwe zee. Dit was het schiereiland Datça. Ze reden tussen kluitjes vierkante, witgepleisterde huisjes en langs warme amandelgaarden, waar de bladeren aan de bomen stoffig en broos waren. De chauffeur beschermde zijn ogen tegen het zonlicht, en de weg daalde nog verder en toen bereikten ze eindelijk Datça zelf.

      Ze stopten aan de kade. Webster betaalde en gaf de chauffeur een fooi. Het was hier wat minder warm, misschien omdat het later op de dag was en vanuit de zee in het noorden een briesje kwam aanwaaien. Flatgebouwen en korte, dikke palmbomen stonden in rijen naast elkaar en aan de overkant van het water lagen de bergen van het vasteland, waar ze zojuist vandaan waren gekomen, in nevelen gehuld. Tourna was op zijn boot, die een kilometer of drie uit de kust voor anker lag. Webster toetste het telefoonnummer in dat hij had opgekregen en ging op de rand van de kade zitten wachten, zijn zware bruine schoenen bungelend boven het water.

      De Belisarius was lang en rank, een witte streep laag in het water. Hij werd verwelkomd door Leon, de hofmeester, die hem tot zijn diepste leedwezen moest mededelen dat meneer Tourna onverwacht voor zaken naar Athene had moeten afreizen, maar dat hij vanavond voor donker terug zou zijn.

Voordat hij een speurder werd, of een spion of wat hij ook mocht wezen, was Webster journalist geweest. Vijftien jaar tevoren, toen Jeltsin net aan de macht was en Rusland pijnlijke veranderingen onderging, was hij naar Moskou getogen, met weinig meer dan een graad in de Russische taal en letterkunde om hem te helpen zijn hoofd boven water te houden. Verhalen in overvloed. Hij schreef over spaargeld dat verloren ging toen de inflatie een hoge vlucht nam en over mijnwerkers in Siberië die al maanden geen loon hadden ontvangen; over corrupte ambtenaren die waren overgehaald om uitstekende gebouwen te laten slopen, over stammen in het Verre Oosten die in hun bestaan werden bedreigd door ontbossing, over families in Amerika die wezen adopteerden uit Rostov, Samara en Tomsk. Aanvankelijk schreef hij artikelen en verkocht die waar hij maar kon, maar na zes maanden werkte hij als correspondent voor The Times. Hij reisde kriskras door het land, van de wouden van Sakhalin tot de scheepswerven van Moermansk, van de goelagfabrieken in het Noordpoolgebied tot aan de kuuroorden aan de Zwarte Zee, waar de bonzen van het politbureau hun zomers doorbrachten. Soms reisde hij nog verder, naar Kiev en Tblisi, Oelan Bator en Tasjkent. In acht jaar zag hij meer lelijkheid en hoop, meer bedrog, waardigheid en onverwacht geluk dan hij ooit nog zou zien. Het leven in Rusland was rijk, ook al was het goedkoop.

      Maar langzamerhand, bijna zonder het zelf te merken, begon hij genoeg te krijgen van die eindeloze opeenvolging van hoop en teleurstelling. In 1992 had hij geloofd dat Rusland weer groots uit haar as zou herrijzen; zeven jaar later vreesde hij dat het land gedoemd was eeuwig achter het net te vissen. Zijn redacteuren begonnen het ook beu te worden. En toen, drie maanden voordat de nieuwe eeuw aanbrak, was Inessa gestorven.

      Een zekere Serik Almaz werd beschuldigd van de moord en vier weken na haar dood werd hij schuldig bevonden. Hij had zijn halve leven in de gevangenis doorgebracht wegens diefstal en aanranding, maar tijdens zijn proces, dat slechts één ochtend in beslag nam, hield hij vol onschuldig te zijn. Webster kon het proces niet bijwonen omdat zijn visum was ingetrokken.

      Op de voorpagina van de Novoya Gazeta stond een artikel dat vermeldde dat zij was gestorven tijdens de uitoefening van haar beroep; The Times vermeldde simpelweg dat ze was overleden. Ze was de vierde Russische journaliste die dat jaar was vermoord. Tijdens haar begrafenis in Samara verontschuldigde Webster zich tegenover haar echtgenoot, al wist hij niet goed waarom, en een maand later verliet hij Rusland voorgoed. Hij had alle geloof in het land verloren.

      En nu bevond hij zich op een jacht en moest hij wachten op het soort man waar Inessa over schreef. De avond was al gevallen en Tourna was nog steeds niet teruggekeerd. Hij trok een sigaret uit het nieuwe pakje en stak die aan met de goedkope aansteker die hij op het vliegveld had gekocht. Eentje kon geen kwaad; het was per slot van rekening warm en hij was in het buitenland. Een flintertje tabak bleef aan zijn lip kleven en hij veegde het weg met zijn duim. Er was nu geen zuchtje wind meer en de rook dreef in alle rust weg van de boot.

      Webster las zijn boek en keek hoe de sterren aan de hemel verschenen. Toen hij zijn glas pakte zag hij zichzelf weerspiegeld in de zwarte ruit van de stuurhut. Voor het avondeten had hij gezwommen en zijn grijze haar was stug en warrig van het zout. Hij had zijn groezelige witte overhemd verwisseld voor zijn enige schone hemd en zag er netjes, zelfs geloofwaardig uit – iedereen die hem zo zag zou denken dat hij hier thuishoorde. Maar hij voelde zich belachelijk, alsof hij gevangenzat op deze onbeschoft mooie boot. Dat was niet het geval. Het moment dat hij hoorde dat Tourna niet aanwezig was had hij weg moeten gaan. Waarschijnlijk had hij niet eens moeten komen.

De volgende ochtend vóór het ontbijt, met de zon net boven het schiereiland, ging hij opnieuw zwemmen en dook van de boot in de blauwgroene zee. Het was bijna te warm naar zijn smaak; dit was niet bepaald Cornwall, waar hij een week tevoren nog met de kinderen in water had gezwommen dat hem zelfs in augustus nog bijna een hartstilstand bezorgde. En hoewel het heerlijk was, maakte dit zijn reis nog niet de moeite waard. Hij had besloten dat het deze aanhoudende aanslag op zijn waardigheid niet waard was, ongeacht wat Tourna van hem wilde. Hij zou zich aankleden, iets eten en naar Dalaman vertrekken voordat de hitte toesloeg.

      Net toen hij via de ladder weer aan boord klauterde, hoorde hij het geronk van een motor en toen hij achteromkeek zag hij de sloep naderbij komen. Tourna zat aan het roer, voorovergebogen om de buitenboordmotor te bedienen. Er was geen twijfel aan dat hij het was. Hij was klein en stevig en zijn dikke kuiten stonden ferm uit elkaar als die van een rugbyspeler. Hij droeg een wijde blauwe korte broek en een zwart sporthemd en had een trui om zijn nek gebonden. Zijn huid was donkerbruin gebrand, bijna als kersenhout, en zijn zilvergrijze haar stak daar fel tegen af.

      Webster bleef staan waar hij stond, druipnat en met de handdoek dicht tegen zijn borst. Tourna sprong met twee treden tegelijk tegen de ladder op en kwam met uitgestoken hand op hem af. Hij droeg een donkere zonnebril.

      ‘Ben. Aristoteles Tourna. Fijn dat je bent gekomen.’ Zijn glimlach onthulde twee rijen stralend witte, gelijkmatige en keurig op elkaar aansluitende tanden. Hij schudde hem onnodig hard de hand.

      ‘Het is mij ook een genoegen.’ Webster, minstens een kop groter, glimlachte aarzelend. ‘Ik stond net op het punt om het op te geven.’

      ‘Neem me niet kwalijk. Het was onvermijdelijk. Heb je al ontbeten?’

      ‘Nee.’

      ‘Ik ook niet. Kleed je aan en dan eten we wat.’

      Toen Webster twintig minuten later terugkwam, was Tourna aan het telefoneren. Hij sprak luid in het Grieks en ijsbeerde over de lengte van de boot. Uiteindelijk ging hij zitten en begon een croissantje met boter te besmeren. Zijn huid glansde van gezondheid. Hij had het uiterlijk van iemand die verstandig at: zijn kaken solide en zijn jukbeenderen vlezig. Je kon je moeilijk voorstellen dat hij zichzelf ook maar iets ontzegde.

      ‘Beter dan een ontbijtje in een hotel op het vasteland, toch?’ zei hij, en hij keek Webster stralend aan.

      ‘Het is prachtig.’

      ‘Ik vind het heerlijk hier. Zie je dat eiland daar?’ Webster draaide zich om. ‘Dat is Symi. Griekenland. En dat, het schiereiland, dat is Turkije. Maar eigenlijk is het allemaal Griekenland. Altijd geweest. Ooit pakken we het nog wel eens terug. Iedere keer als ik hier kom, heb ik het gevoel dat ik op strooptocht ben.’ Hij lachte. Webster kon niet zien of hij een grapje maakte.

      Tourna begon lepels vol fruitsalade in een kommetje te scheppen. Onder het eten wipte hij met zijn been op en neer.

      ‘Zo, Ben. Wat is je achtergrond?’

      Webster vertelde hem van zijn tijd in Rusland en dat hij in Londen de journalistiek kleurloos vond na Moskou en dat hij bij toeval in deze branche verzeild was geraakt.

      ‘Waarom ben je weggegaan bij GIC?’

      ‘Te groot. Te massaal. Elke dag een nieuw voorschrift. Het werd lastig om iets voor elkaar te krijgen.’

      ‘En bij Ikertu is dat anders?’

      ‘Ik denk dat ze daar een goed evenwicht hebben bereikt.’

      Tourna knikte, als tegen zichzelf.

      ‘Oké. Oké. Dat is mooi.’ Hij legde zijn lepel neer. ‘Zeg eens. Wat gebeurt er met de informatie die ik je hier geef?’

      ‘Die houd ik voor me. Als u ons in de arm wilt nemen en wij zijn tevreden met uw aanbod dan deel ik die informatie met mijn collega’s.’

      ‘Als jullie tevreden zijn?’

      ‘Ja.’

      ‘Waarom zouden jullie niet tevreden zijn?’

      ‘Misschien staat de opdracht ons niet aan. Misschien staat de cliënt ons niet aan.’

      Tourna knikte opnieuw en schoot toen in de lach. ‘Dit is dus ook een soort ballotagegesprek?’ Hij nam een flinke slok jus d’orange. ‘Dat moet dan maar.’ Webster had het gevoel dat hij werd aangestaard. ‘Oké. Laten we beginnen. Jij kent Rusland. Ken je ook een man die Konstantin Malin heet?’

      ‘Ja, die ken ik.’ Plotseling zat hij op het puntje van zijn stoel. Malin. Dat had hij niet verwacht. Malin en zijn stille faam.

      Tourna knikte en kauwde. ‘Ik heb een bedrijf van hem overgenomen.’

      Webster onderbrak hem. ‘Meneer Tourna, zou u het erg vinden om uw zonnebril af te zetten? Ik vind het prettiger als ik uw ogen kan zien.’

      Tourna keek op van zijn kom en hield op met eten. ‘Je wilt naar binnen kunnen kijken, hè?’ Hij fronste zijn voorhoofd en trok zijn wenkbrauwen op. ‘Wil je deze opdracht nu wel of niet?’

      Webster glimlachte. ‘We hebben het druk. Persoonlijk maakt het mij niet uit.’

      ‘Oké,’ zei Tourna met een ironisch lachje, en hij zette zijn zonnebril af. Zijn ogen waren dof bruin, de huid eromheen iets lichter dan de rest van zijn gezicht. ‘Dit is leuker dan ik had verwacht.’

      Webster zag iets driftigs, iets kinderlijks in Tourna’s blik: hij maakte de indruk slecht met tegenslagen overweg te kunnen. Hij bleef glimlachen maar zei niets. Even keken de beide mannen elkaar aan.

      ‘Vertelt u me eens wat meer over Malin,’ zei Webster.

      Tourna knikte opnieuw en slaakte een diepe zucht.

      ‘Hij heeft mij een bedrijf verkocht. Nou ja, een van zijn stromannen heeft dat gedaan. Het zou een pakket exploratievergunningen in bezit hebben. Wat olie, wat gas, allemaal in Jamal-Nenets. Wij hielden ons keurig aan de afspraken en alles was piekfijn in orde. Toen de deal was gesloten, bleken de vergunningen onvindbaar. Die zijn overgedragen aan een ander bedrijf. Twee maanden tevoren gevestigd op de Kaaimaneilanden. Dat had er een of andere uit de duim gezogen optie op.’

      ‘Hoeveel hebt u betaald?’

      ‘Vijftig miljoen. Dollar. Daar was ook eigen vermogen bij.’

      Webster knikte. ‘En u wilt uw vergunningen terug.’

      ‘Nee. Ik heb het gehad met Rusland. Ik had beter moeten weten. Ik wil mijn geld terug. Maar daarvoor heb ik jou niet laten komen. Daar heb ik advocaten voor.’

      Webster wachtte af. Tourna keek hem recht in de ogen.

      ‘Wat ik van jou wil,’ vervolgde hij, ‘is de ondergang van Konstantin Malin. Die man is een schurk. Hij is zogenaamd de grote strateeg. De grootvizier, de man die Rusland weer machtig heeft gemaakt. Maar het enige waar hij zich druk om maakt is zijn imperium en zijn geld. Hij is een vuile boef en hij heeft nergens recht op. Ik wil hem weg hebben.’

      Webster zei even niets. Hij voelde de opwinding in zich opwellen, in zijn schouders en in zijn borst. Een kans om Malin een hak te zetten. Dit bezoek was toch de moeite waard. Zelfs het wachten was de moeite waard geweest.

      ‘Wat bedoelt u met weg hebben?’

      ‘Het ministerie uit. Vernederd. Ik wil dat er in twaalf landen een onderzoek naar hem wordt ingesteld. Ik wil hem aan de schandpaal nagelen.’

      ‘Aha. En hoe zouden we dat moeten bewerkstelligen? Hij is een machtig man.’

      ‘Ik had gehoopt dat jij wel wat ideeën zou hebben.’

      ‘U moet er een voorstelling van hebben.’

      ‘Luister, niets wat hij onderneemt deugt. Maar hij lijkt zo onschuldig als een pasgeboren lammetje. Ergens moet toch een geweldige zooi vunzigheid over die vent verborgen liggen. Die moeten we opsporen en gebruiken.’ Als Tourna sprak, stak hij zijn tegen de gebruinde huid onverwacht roze lippen iets naar voren. Die, dacht Webster, zeggen je, meer nog dan de ogen, dat hij niet te vertrouwen is.

      Hij knikte nogmaals. Hij pakte een notitieboekje en een pen uit de zak van zijn jasje.

      ‘Mag ik?’

      ‘Ja, hoor, ga je gang. Zorg alleen dat je het niet kwijtraakt.’

      Een uur lang ondervroeg Webster Tourna over het verhaal en alle personen die er een rol in speelden. Wanneer was dit allemaal gebeurd? Hoe was de overeenkomst tot stand gekomen? Had hij Malin ontmoet? Met wie had hij verder zaken gedaan?

      Tegen de tijd dat hij klaar was, was het tien uur en voelde hij de zon heet op zijn schouders. Om drie uur ging er een vlucht terug. Hij wilde hier weg en nadenken over wat hij zojuist had gehoord.

      ‘Ik denk dat dit alles is. Dank u.’ Hij keek op zijn horloge. ‘Ik moet er nodig eens vandoor.’

      ‘Blijf je niet? Je kunt zolang blijven als je wilt. Ik kan je morgen in Bodrum afzetten.’

      ‘Nee, dank u.’

      Tourna rekte zich uit en vouwde zijn handen achter zijn hoofd.

      ‘En, ben ik goedgekeurd?’

      Webster glimlachte. ‘Ik weet het niet. Ik zal het er met mijn baas over hebben.’

      ‘Denk je dat je me kunt helpen?’ vroeg Tourna, terwijl hij opkeek naar Webster en zijn ogen afschermde met zijn hand.

      Webster dacht een ogenblik na.

      ‘U verlangt nogal wat. Als we de opdracht aanvaarden dan zullen wij ook aardig wat terugverlangen.’ Toen hij dat zei, realiseerde hij zich dat hij desnoods ook bereid zou zijn dit voor niets te doen. Dit was een kolfje naar zijn hand. Het soort zaak dat er echt toe deed.

      Tourna lachte. Webster zocht zijn spullen bij elkaar en begon aan de lange reis terug naar Londen. Onderweg dacht hij diep na en vormde zich een beeld van hoe dit zou kunnen werken.

      Malin. Dat was nog eens een bonus.

Voor hij vertrok had Tourna Webster een dik dossier gegeven. Hij las het in het vliegtuig – dat was eigenlijk tegen de veiligheidsvoorschriften, maar het kind dat naast hem lag te slapen zou zich er vast niet voor interesseren.

      Er zaten allerlei documenten in, zorgvuldig gerangschikt: krantenartikelen, jaarverslagen, transcripties van radioprogramma’s en gefotokopieerde fragmenten uit boeken. Overal waren passages met fluorescerende inkt gemarkeerd, voorzien van uitroeptekens en dik onderstreept. Tourna had uitgelegd dat dit zijn privédossier was: hij had het grotendeels zelf samengesteld. Het omvangrijkste stuk was een rapport van een bank die overwoog geld te lenen aan een Weens bedrijf dat Langland Resources heette. Het was drie jaar tevoren opgesteld door een concurrent van Ikertu, maar hoe Tourna het in handen had gekregen was niet duidelijk.

      Webster begon met de bijlagen; die waren altijd het interessantst. Tot zijn verbazing vond hij twee spravki, een over Malin en een over een jurist die Richard Lock heette en die Tourna het bedrijf had verkocht. Hij vroeg zich af of hij op dit moment wel om een spravka over Malin zou hebben gevraagd, en zelfs drie jaar geleden zou dat de nodige gevaren met zich hebben meegebracht – misschien had niemand goed ingeschat hoe groot die waren. Alles was ongetwijfeld officieel goedgekeurd.

      Spravka betekende eenvoudigweg ‘certificaat’. Elk aspect van het Russische leven had zijn eigen spravki: je had er een nodig om je huis te verkopen, om je in te schrijven bij een arts, om een telefoonaansluiting te krijgen, om goederen te importeren, om een paspoort te verkrijgen, om een plaatsje op de universiteit te veroveren. In Websters leven betekende het een resumé van iemands privéleven, ontleend aan Russische inlichtingendiensten en kwam het zo vaak voor dat de informatie, hoewel volgens de letter van de wet verboden, op zichzelf gewoon gemeengoed was. Het was zelden boeiend leesvoer. Geboortedatum, baan, directe familie, woning, auto, opleiding, loopbaan. Zakenbelangen in Rusland, zakenbelangen buiten Rusland. Opmerkingen aangaande carrière en karakter. Bewijzen van of vermoedens over vergrijpen. Bespiegelingen over seksuele geaardheid (in de helft van de rapporten die hij had gelezen stond, in een bij de Russische bureaucratie favoriete dubbelzinnige formulering dat het ‘niet geheel uitgesloten was’ dat de betrokkene homoseksueel was). Een leven gecomprimeerd tot zijn basale coördinaten en zijn gevoeligheid voor chantage en corruptie. Hij was altijd weer onder de indruk van de discipline die nodig was om zo summier te blijven.

      In de regel gold dat naarmate je belangrijker was – rijker, politiek invloedrijker, lastiger – je spravka ook omvangrijker en uitgebreider was. Van iedereen die in Rusland woonde bestond uiteraard een dossier, maar de meeste bevatten weinig meer dan alledaagse details die bij andere overheidsinstanties bij elkaar waren gesprokkeld. Alles wat meer behelsde of kleurrijker was suggereerde dat je ooit in de belangstelling had gestaan van de inlichtingendiensten zelf en ondanks de nietszeggendheid van het taalgebruik werd soms duidelijk dat de telefoon was afgeluisterd, dat de buren discreet waren ondervraagd, dat de bankafschriften waren gecontroleerd en levens op de een of andere manier tegen het licht waren gehouden. Rusland mocht zich dan minder machtig voelen, in deze eenvoudige macht over haar bevolking leek er nauwelijks iets veranderd.

      Maar op het hoogste niveau werd de regel ongedaan gemaakt: er was geen oligarch of minister die zo onvoorzichtig was om zijn dossier intact te laten. Met behulp van geld of invloed zou hij zijn dossier laten redigeren en opschonen totdat het weinig of niets meer onthulde, en zou de informatie die het ooit had bevat zo ver in de diepe, duistere kerker van de Russische staat worden weggestopt dat alleen zij die minstens even machtig waren die er ooit nog uit zouden kunnen opdiepen.

      De eerste spravka die hij, al die jaren geleden, had gezien was van Inessa; ze had hem zelf laten zien. Het begon met een aantal neutrale alinea’s over opvoeding, haar familie en haar opleiding, maar waar ze trots op was dat waren de vier of vijf pagina’s over de artikelen die ze had geschreven en over het gevaar dat ze vormde voor de Russische staat. Ze had uitgelegd dat er speciaal iemand was aangesteld om haar in de gaten te houden; ze werd serieus genomen. Al haar artikelen waren erbij gevoegd. Corruptie in Togliatti, milieuvervuiling in Norilsk, smokkelpraktijken in Vladivostok, de aluminiummoorden in Krasnojarsk, arbeidersstakingen in Rostov, Tjoemen, Jekaterinaburg en Tomsk: een staalkaart van Ruslands eerste decennium in vrijheid. Naast haar had Webster zich een amateur gevoeld.

      Inessa Kirova, stond in het dossier, was een ‘politiek geëngageerde journaliste met de neiging gevoelige onderwerpen aan te snijden’, een freelancer die schreef over misdaad en corruptie en de meeste van haar artikelen verkocht aan het opruiende dagblad de Novoya Gazeta. Ze had connecties met ‘tegendraadse... onafhankelijke’ buitenlandse journalisten – ‘daar bedoelen ze jou mee!’ had ze opgewekt tegen Webster gezegd – en ze legde een bijzondere belangstelling aan de dag voor de relatie tussen ‘het grote bedrijfsleven’ en de politiek: met andere woorden: wie kocht wie om? Hij vroeg zich af of het dossier er nog steeds zou zijn, op een genummerde plank in de een of andere vochtige kelder en of nog steeds iemand reden zou hebben om het te raadplegen.

      De twee spravki die Webster voor zich had leken te gaan over minder interessante, minder productieve levens. Ze waren in een slechte vertaling gefaxt, niets wees erop waar ze vandaan kwamen en ze pasten qua uiterlijk precies bij degenen op wie ze betrekking hadden. Locks dossier duidde op een onopvallende emigrant, dat van Malin op een beroepsbureaucraat. Zijn vader was boekhouder geweest bij een fabriek voor mijnbouwapparatuur in Novosibirsk en had twee kinderen gekregen: Konstantin in 1948 en Natalja in 1952. Malin was in 1971 getrouwd met Katerina Karelova en ook zij hadden twee kinderen gekregen. Officieel woonden ze in een flat van dertig vierkante meter nabij het Leningradski Station in Moskou, maar het was niet erg waarschijnlijk dat ze daar ooit verbleven; de echte woning van Malin zou vast en zeker een veel luxueuzer appartement zijn.

      Hij was opgeleid aan het Tjoemen Industrieel Instituut en later aan de Goebkin Russische Staatsuniversiteit voor Olie en Gas in Moskou. Sinds 1971 had hij gewerkt bij wat nu het ministerie voor Grondstoffen heette. In welke hoedanigheid werd er niet bij vermeld. Hij was een echte oude rot.

      Maar er was meer. Malin was een man van ‘hoge innerlijke discipline’ die dankzij ‘trouw en doelgerichtheid’ binnen het ministerie was opgeklommen tot een positie van ‘volledig vertrouwen en positieve invloed’. Zijn bijdrage werd ‘op de hoogste niveaus’ gewaardeerd en had gezorgd dat hij in 2003 werd beloond met de Orde van Verdienste voor het Vaderland. Hij was een man van ‘ware principes’ en dat had een carrière ‘vrij van het gekrakeel van politieke pressiegroepen’ mogelijk gemaakt.

      Dit was leerzaam – zo’n onbezoedeld dossier maakte hem duidelijk dat Malin goed beschermd was – maar verder schoot hij er niets mee op; het was zelfs een beetje ontmoedigend. De opdracht die Webster van Tourna had gekregen had iets belachelijk simplistisch en was hoogstwaarschijnlijk nagenoeg onuitvoerbaar, om niet te zeggen gevaarlijk. Hij had iets veel krachtigers nodig dan een persoonsdossier dat Malin waarschijnlijk zelf had goedgekeurd.

      Hij liet het bronnenmateriaal voor wat het was en las de samenvatting van het gehele verslag. Het had er alle schijn van dat Langland Resources, Malins oliehandelsmaatschappij was en dat die was gevestigd in Wenen. Het bedrijf werd eerst geleid door een zekere Dimitri Gerstmann, maar hij was drie jaar tevoren vertrokken en opgevolgd door een Nikolai Gratsjev, een andere Rus. Van beiden waren profielen aanwezig, plus een beschrijving van Langland, waarbij ongeveer twintig mensen in dienst waren en dat Russische olie in alle delen van de wereld op de markt bracht.

      Webster sloeg een lange alinea over Malins achtergrond over en slikte niet alles in de spravka voor zoete koek. Het volgende stuk was interessanter.

Langlands winstmarge wordt waarschijnlijk kunstmatig hoog gehouden omdat het bedrijf het prijsniveau afstemt met zijn leveranciers in Rusland. Producenten verkopen olie aan Langland voor gereduceerde prijzen en Langland verkoopt die olie tegen normale prijzen aan zijn klanten en stopt het verschil in eigen zak. Eventuele verliezen worden gedragen door de leveranciers die voor de staat werken en uiteindelijk door de staat zelf.

Bronnen in de onmiddellijke omgeving van de Russische inlichtingendienst hebben erop gezinspeeld dat de winsten van Langland terug naar Rusland worden gesluisd via een serie buitenlandse maatschappijen en fondsen en uiteindelijk via Faringdon Holdings Ltd, een rechtspersoon die ook door Malin wordt beheerst. Faringdon is een Ierse offshore maatschappij... die een meerderheidsbelang heeft in een aantal olie- en gasexploratie- en productiemaatschappijen in Rusland en Kazachstan. Volgens de media werd Faringdon opgezet en wordt het bedrijf geleid door Richard Lock, een jurist van Nederlandse afkomst die in Engeland is afgestudeerd. Lock heeft sinds 1993 in Moskou gewoond en schijnt volledig in dienst te zijn van Malin.

Niet slecht, dacht Webster, op de keper beschouwd. Een bruikbaar begin.

      Helemaal achter in de dossiermap zat een knipsel uit een tijdschrift, keurig opgevouwen en beschermd door een plastic mapje. Daarop zag je een afbeelding van een groep Russische hoogwaardigheidsbekleders, misschien twaalf, die poseerden voor een groepsfoto. Malin stond op de voorste rij, derde van links. Webster bestudeerde de man; hij had nooit eerder een foto van hem gezien. Met zijn ogen halfgesloten, in zwart-wit, en zijn kaak streng vooruitgestoken, zou hij een Sovjetfunctionaris kunnen zijn uit het communistische tijdperk. Maar er was een verschil. Malin was rijk – was rijk geworden door het bestelen van de staat; zijn geld was Russisch geld. Webster stelde zich een ogenblik in gedachten voor hoe Malin door de straten van Moskou werd geleid als verrader van het volk, zijn foto op de voorpagina van elke krant onder vette letters die kond deden van zijn ondergang.

Tot twee maanden tevoren had Ikertu Consulting Limited drie verdiepingen in gebruik in een statig gebouw aan Marylebone Lane. Webster had het daar heerlijk gevonden en dat hadden alle anderen ook. Aan de ene kant ernaast was een piepklein Japans restaurant; aan de andere kant een fourniturenzaak; en aan de overkant op een rijtje een delicatessenwinkel, een kroeg en een wasserette. Marylebone Lane, een straat die zich tussen een wirwar van rustiger straatjes door kronkelde, was bij uitstek Londens: afwisselend hoogbouw en laagbouw, ogenschijnlijk ontstaan zonder enige planning.