Geert van der Kolk

De drang naar zee

Zeilverhalen

Nieuw Amsterdam Uitgevers

© Geert van der Kolk 2010

Alle rechten voorbehouden

Omslagontwerp Bureau Beck

Omslagfoto en foto auteur © Astrid Zauner

De foto’s in het kleurenkatern zijn gemaakt door de bemanningsleden

Dick Gaasbeek, David Glaudemans, Mary Houghton, Olina Jonas,

Geert van der Kolk, Jana van der Kolk, Nico van der Kolk, Rick Shutes,

Patrick Symmes, Eugene Versluysen en Astrid Zauner

NUR 303/484/508

ISBN 978 90 468 0865 8

www.nieuwamsterdam.nl/geertvanderkolk

www.geertvanderkolk.com

Deze digitale editie is gemaakt naar de eerste druk, 2010: Met ISBN 978 90 468 0785 9

Van dezelfde auteur:

Romans
Käte Jahn
De lachende hond
Twee geheimen
De smokkelaar van de Exuma’s
Noordtij

Verhalen
De nieuwe stad
Klein Amerika
De bokser en andere verhalen
De dansers
De gekken van Tenakee

I must go down to the sea again, to the lonely sea and the sky,
And all I ask is a tall ship and a star to steer her by.

– John Masefield, Saltwater Ballads

Geloof me, jonge vriend, er is níets – absoluut niets – dat ook
maar half zo veel waard is als een beetje rondscharrelen in boten.

– Kenneth Graham, De wind in de wilgen

Inhoud

Groentje

Sextant

Bootschool

Haaien

Alleen

Vrijwilligers?

Bimini

Iets nieuws

Veertig?!

Walden

Paperback

Vogeltje

Blue Pearl

Praktisch

Het hoge noorden

Traangas

Storm

Schaapje

Bermuda blues

Biefstuk

Taart

Bamboe

Brommer

Embargo

Contrabande

De laatste boei

Fidelisten

Cadeau

Sipriz

Met God en gps

Idealist

Groentje

Ik heb leren zeilen in de stalen schouw van de zeeverkenners in Velsen. Het was waarschijnlijk het meest onpraktische zeilschip ooit gebouwd, en daardoor bij uitstek geschikt voor de padvinderij. Het had niet alleen loodzware zijzwaarden, waar je minstens twee verkennertjes voor nodig had om ze op te halen, maar ook een flinke fok met een schoot die niet vastgezet kon worden (werk voor nog twee verkenners) en een dito grootzeil (drie verkenners). Als het een beetje woei op het Alkmaardermeer, moest er bovendien voortdurend gehoosd worden (één verkenner: ik, de jongste).

Een jaar en een verhuizing later zeilde ik met de verkenners in Zutphen in een vlet. Dit was een veel slimmer schip, met een midzwaard en dollen, zodat je kon roeien als de wind tegen zat. Je kon zelfs met één man wrikken. Snel ging het niet. Ik herinner me een wedstrijd in Doesburg waar alle andere boten twee keer rond de boeien moesten, maar wij werden al na één rondje afgevlagd.

Ik herinner me ook een nationaal zeilkamp in Nieuwkoop. Onze vlet reisde er heen over IJssel, Rijn en Lek dankzij ‘sleepjes’ van binnenvaartschepen. Het regende de hele week en er was geen wind. We hebben veel geroeid. Henk Broer, onze bootsman en een heel stoere bakkerszoon, was zo sterk en enthousiast dat hij midden in een wedstrijd zijn riem in tweeën brak. Omdat ik nog steeds de jongste aan boord was, werd ik naar het voordek verbannen en Henk roeide verder met mijn riem.

Als groentje moet je je plaats weten. Ik had samen met twee lotgenoten uit Rotterdam tot taak om het kamptoilet te graven en te onderhouden. Het werd met een welluidend acroniem HUDO genoemd: Houdt Uw Darmen Open.

Na de verkenners zeilde ik af en toe in gehuurde BM’ers op de Beulakker en de Friese meren. Mijn eerste boot kocht ik pas veel later, toen ik al getrouwd was en in Amerika woonde. Het beslissende moment kwam toen de kinderen hun zwemdiploma haalden. De zwemlessen werden gegeven in de YMCA. De diploma’s heetten niet saai ‘A’ en ‘B’, zoals in Nederland, maar ‘Voorntje’ en ‘Dolfijn’. Het diploma reddend zwemmen heette met fijn gevoel voor ironie ‘Haai’.

In de krant vond ik een Columbia 23, een kajuitjachtje van ruim zeven meter. De boot had een flinke kuip, vier slaapplaatsen en een vrolijke rode romp. De prijs was ook aantrekkelijk: 3500 dollar, inclusief een opblaasbaar bijbootje en een luid knetterende Johnsonbuitenboordmotor. Ik deed een bod, en de eigenaar kwam met een kraan.

‘Het is alweer een tijdje geleden dat de boot uit het water is geweest,’ zei hij bij wijze van inleiding.

Aan de bodem hing een lange baard van wier en zeepokken, en verder niets.

Jezus, dacht ik, dit ding heeft geen kiel.

Ik was volstrekt onnozel. Ik had nergens bij stilgestaan behalve dat de boot er aardig uitzag en dat we er met zijn vieren in pasten. De Columbia 23 was een ongebruikelijk en commercieel mislukt ontwerp van Alan Payne: een trailersailer met een lange kiel zonder ophaalbaar zwaard. Ik voelde me zó’n idioot dat ik dit niet wist, dat ik me schaamde om er iets over te zeggen. Met een stalen smoel betaalde ik de vraagprijs.

Ik noemde haar Carnation (rode anjer) vanwege haar vrolijke kleur. De oorspronkelijke naam was Destiny (lotsbestemming), veel te groots en bombastisch voor zo’n pretentieloos bootje. We hebben er drie jaar mee gevaren. Aan de wind was het niets gedaan. De boot verlijerde als een gek, maar ik leerde daar rekening mee te houden. Ik durf niet te beweren dat we alle inhammen en zijrivieren van de Potomac en de Chesapeake hebben verkend; daar zou je twee lange mensenlevens voor nodig hebben. Maar we hebben wel iedere zomer wekenlang rondgezworven in een eindeloos gevarieerd waterland. Zeilers op de Chesapeake gebruiken een fraaie uitdrukking: Als je niet een keer aan de grond bent gelopen, heb je die dag niet gezeild. Je hebt daar veel ondiep water en voor elke baai en riviermond ligt een rusteloze zandbank. Wij liepen ook regelmatig vast, maar met onze Carnation was dat nooit een probleem. De boot had een lange kiel die niet kapot kon en maar zestig centimeter diep water nodig. We stapten gewoon overboord en begonnen te duwen.

Toen we onze Arpège hadden gevonden en naar de Bahama’s vertrokken, bood ik Carnation te koop aan. Er was geen belangstelling voor, hoe ver ik de prijs ook liet zakken. Uiteindelijk heb ik de boot cadeau gedaan aan het zeilkamp van de YMCA.

Dit boek is ook verkrijgbaar als papieren boek ISBN 978 90 468 0785 9