Geert van der Kolk

De waterverkoper

Nieuw Amsterdam uitgevers

Voor het schrijven van dit boek ontving de auteur een werkbeurs van het Letterenfonds

© 2012 Geert van der Kolk

Alle rechten voorbehouden

Omslagontwerp Bureau Beck

Omslagfoto © Getty Images / Anne-Marie Weber

Auteursfoto © Jane Cave

NUR 301

ISBN 978 90 468 1215 0

www.nieuwamsterdam.nl/geertvanderkolk

www.geertvanderkolk.com

Deze digitale editie is gemaakt naar de 1e druk, 2012: Met ISBN 978 90 468 1214 3

Van dezelfde auteur:

Romans
Käte Jahn
De lachende hond
Twee geheimen
De smokkelaar van de Exuma’s
Noordtij

Verhalen
De nieuwe stad
Klein Amerika
De bokser en andere verhalen
De dansers
De gekken van Tenakee
De drang naar zee

In afwachting van de hoorzitting schrijf ik hier precies op wat er tot mijn arrestatie in Miami is gebeurd. Ik maak dit verslag in opdracht van advocaat J.L. Malcolm. Hij heeft gezegd dat ik niet alleen alle feiten moet vermelden, maar ook mijn gevoelens. Het doel van dit verslag is om aan te tonen dat Julebèrt en ik vrienden waren, dat ik hem niet heb vermoord en zijn dood ook niet had kunnen voorkomen.

Malcolm zegt dat het het best zou zijn als ik zonder verder politieonderzoek gedeporteerd zou worden. Als er een proces komt en ik word vrijgesproken, word ik ook gedeporteerd, omdat ik geen papieren heb. Als ik word veroordeeld krijg ik volgens Malcolm op zijn minst een lange gevangenisstraf. Of ik kom op de elektrische stoel.

Ik schrijf dit verslag in het Creools, omdat mij dat makkelijker afgaat dan Frans. Malcolm zal het laten vertalen, corrigeren en afdrukken.

I

Mijn volle naam is Zaël Eugène Calixíe, maar thuis noemde iedereen me Nodieu. Ik ben achttien jaar oud. Lang geleden, toen ik negen was, gebeurde er iets waardoor mijn leven helemaal veranderde. Tot die tijd was alles normaal. Ik ben geboren in Trou Milieu op Île à Vache. De meeste mensen weten niet waar Île à Vache is. Ze hebben alleen van Port au Prince en Cap Haitièn gehoord, en soms van Jacmèl. Welnu, Île à Vache is een eiland voor de zuidwestkust van Haïti. Het is niet groot. Je kunt in een dag heen en weer lopen van Anse Dufour naar Point d’Est. Ik weet niet hoeveel mensen er wonen, maar er zijn verscheidene dorpen, zoals Cacóq, Madame Bernárd, Grand Sable en Kanobé. Trou Milieu ligt tussen Cacóq en Kanobé. Er zijn drie waterputten, een school, een methodistenkerk en een ronde arena waar ’s winters de hanengevechten worden gehouden.

Mijn moeder heet Vilná. Haar huis, waar ik geboren ben, staat op een heuvel boven de eerste waterput, waar het vee altijd zo’n modderpoel van maakte dat blancs uit het buitenland er een pomp hebben gebouwd met een voetstuk van beton. Doordat het huis op de heuvel staat is er altijd een beetje wind, dus zelfs in het regenseizoen is het er uit te houden. Mijn moeder Vilná woonde daar met haar moeder Gislíne en met mijn broer Sonèl. Zijn vader is de scheepsbouwer Oblít uit Cacóq. Mijn zuster Tadá woonde ook in het huis. Haar vader is een Jamaicaan.

Mijn vader is een Fransman die Hubèrt heet. Hij heeft overigens niets te maken met de blancs die de pomp hebben gebouwd. Die waren van de kerk. Het waren vrienden van Zuster Eulalíe, de non van het weeshuis in Madame Bernárd. Ik probeer de feiten precies te vertellen, omdat advocaat Malcolm dat heeft gezegd en het zijn ook gewoon de feiten. Mijn vader Hubèrt is een blanc en daardoor ben ik veel lichter dan de andere kinderen van Vilná. Vilná is zo zwart als pek. Hubèrt woont in Trou Milieu, op land dat hij heeft gehuurd van Bos Martiál. Het is in de mangroven, maar hij heeft ook een heuvel met grote mango-, cashew- en amandelbomen en daar staat zijn huis.

Ik ken Hubèrt vrij goed. Hij komt uit Martinique, waar hij een garage had. Hij is automonteur. Hij was niet gelukkig op Martinique. Als ik iets over het eiland vroeg, zei hij: ‘De regering vraagt te veel belasting, de banken te veel rente en de klanten willen korting.’

Hij was getrouwd met een creoolse vrouw. Ik heb in Martinique twee broers, die Michel en Jean-Pierre heten. Hubèrts vrouw (ze heet Isabelle, als ze nog leeft) was een feeks. Dat vertelde Hubèrt tenminste. Hij vertelde dat hij Isabelle het huis uit geschopt had en de garage te koop aangeboden. Hij was naar Haïti gekomen om opnieuw te beginnen, met een nieuw bedrijf.

Als hij naar Les Cayes was gegaan, had ik dat verhaal misschien geloofd. Les Cayes is de stad waar je de boot neemt naar Île à Vache, ons eiland. Het is een uur varen met de boot van Onès. Als je met Ludór vaart duurt het langer, doordat Ludór altijd extra passagiers ophaalt in Kanobé en Anse Dufour en soms doet hij nog vracht ook. En hij heeft een oude houten boot.

Als Hubèrt naar Les Cayes was gegaan, had hij misschien een nieuwe garage kunnen beginnen. Les Cayes is een grote stad en ik ben er goed bekend. Ik moest er naar de rechtbank voor het proces waar Tibidín zou getuigen. Daar heb ik advocaat Malcolm voor het eerst gezien.

Ik probeer de feiten precies op te schrijven. Ik had het over Hubèrt, mijn vader. Les Cayes is een grote stad met veel auto’s. Maar hij kwam naar Île à Vache, waar geen enkele auto is. Er zijn geen wegen op het eiland, alleen zandpaden, dus iedereen loopt of rijdt op een paard of een ezel. De meeste mensen die van Cacóq naar de markt in Madame Bernárd willen, gaan met de zeilboot van Wagnèr. Op Île à Vache is maar één transportmiddel met een motor en dat is de brommer van mijn broer Sonèl en die staat altijd stil omdat Sonèl geen geld heeft voor benzine.

Hubèrt, mijn vader, kwam niet naar ons eiland om een nieuw bedrijf te beginnen. Hij kwam om dood te gaan. Dat was heel lang een geheim. Alleen Vilná wist het. Toen Hubèrt aankwam en zei dat hij een huis wilde huren, dachten veel mensen dat hij op de vlucht was voor de politie van Martinique. Er zijn veel mensen in Cacóq en Trou Milieu die niets beters te doen hebben dan sterke verhalen vertellen. De een zei dat Hubèrt een bank had beroofd en het geld op ons eiland wilde verstoppen, de ander dat hij zijn vrouw had vermoord, weer een ander zijn minnares, of zijn broer, omdat hij de erfenis van zijn vader, die stinkend rijk was geweest, voor zichzelf alleen wilde hebben.

Dat was allemaal kletskoek en nog grotere onzin was het verhaal dat Hubèrt een zombie was. Sommige mensen dachten dat omdat hij helemaal kaal was en ook geen baard had, maar wel een rond litteken achter zijn rechteroor. In feite kwam dat gewoon doordat hij hersenkanker had, maar dat wist dus niemand. Hij had het alleen aan Vilná verteld en Vilná had hem laten beloven dat hij het geheim zou houden. Vilná had namelijk een plan. Ze regelde met Bos Martiál dat Hubèrt het huis bij de mangroven kon huren en ze ging er zelf ook wonen. Ze is niet zo bijgelovig als sommige andere mensen op Île à Vache en ze gaat nooit naar ceremonies, maar ik denk dat ze toch een beetje ongerust was door die zombie-verhalen over Hubèrt. In ieder geval legde ze, voor ze hem het huis binnenliet, het voorste deel van een met een machete doormidden gehakte rat op de drempel. Toen Hubèrt ernaar wees en zei dat hij geen smerig huis wilde huren, zei ze dat de kat het lijkje had binnengebracht. Ze pakte het op en gooide het in het maïsveld.

Toen ze elkaar een beetje hadden leren kennen en Vilná denk ik al zwanger was van mij, vroeg ze waarom hij naar Île à Vache was gekomen en ze maakte een grapje over alle sterke verhalen die in het dorp de ronde deden. Toen vertelde hij dat hij kanker had en op zijn hoogst nog vijf jaar te leven had en misschien maar één.

Vilná heeft mij dit later allemaal in detail verteld, toen ze allang niet meer bij Hubèrt woonde. Ze had tegen hem gezegd: ‘Ik zal ervoor zorgen dat je die laatste vijf jaar een plezierig leven hebt, als je met me trouwt. Want als je met me trouwt kunnen wij, ik bedoel ik en ons kind, een Frans paspoort krijgen. Voor jou maakt het niets meer uit. En wie weet leef je nog een tijdje langer. Dan hebben we nog een tijdje langer plezier.’

Hubèrt vond het best en ik moet ook zeggen dat Vilná een mooie vrouw is en in die tijd was ze natuurlijk een stuk jonger. Ze is wel erg donker, maar sommige blanke mannen houden daarvan.

Toen ik geboren was zei Vilná tegen Hubèrt: ‘Nu is het tijd om snel te gaan trouwen en paspoorten aan te vragen.’

Maar Hubèrt zei dat dat nog niet kon, want hij was officieel nog getrouwd met zijn vrouw Isabelle in Martinique.

‘Ik wacht op een decreet van de rechter in Fort de France dat ik gescheiden ben,’ zei hij.

Vilná ging elke maand met Hubèrts paspoort naar de poste restante in Les Cayes. Op ons eiland wordt geen post bezorgd. Maar er kwam nooit een brief uit Martinique. Vilná werd ongeduldig en zei tegen Hubèrt dat hij zelf naar de rechter moest schrijven of opbellen in het telefoonkantoor in Les Cayes. Er was toen nog geen mobiele telefoon in Haïti. Maar Hubèrt zei dat dat geen enkele zin had, omdat het Franse recht zijn eigen tempo heeft.

Uiteindelijk werd Vilná boos. Ze zei: ‘Als je niet wil trouwen, geef me dan geld, zodat ik in ieder geval goed voor ons kind kan zorgen.’

Dat zei ze, maar ze wilde het geld natuurlijk zelf. Ik denk dat ze tegen die tijd ook wel in de gaten had dat Hubèrt niet veel had. De meeste Haïtianen denken dat alle blanken rijk zijn, maar dat is niet zo.

Vilná werd ook boos omdat Hubèrt niets deed. Hij schreef niet alleen geen brieven aan de rechter of aan een advocaat in Martinique; hij deed helemaal niets en dat was niet omdat hij zich ziek voelde of pijn had. Hij zat op de veranda van zijn huis en keek uit over de mangroven en de baai. Vanaf zijn heuvel kan je Île Permentois zien en in de verte de bergen op het grote eiland. Hij deed niets anders dan drinken. Eerst dronk hij rum, maar al gauw begon hij clarín te kopen van Madame Raoul. Toen Vilná dat zag, wist ze zeker dat Hubèrt maar weinig geld had.

Ik heb maar weinig respect voor Hubèrt, hoewel hij mijn vader is. Ik vermeld dit omdat Malcolm mij heeft opgedragen dat ik ook mijn gevoelens in dit verslag moet opnemen.

Uiteindelijk werd Vilná zo boos dat ze zei: ‘Ik hoop dat je gauw doodgaat.’

Maar dat was juist het probleem. Hubèrt ging niet dood. Niet na één jaar en ook niet na vijf jaar. Hij leeft nog steeds, voor zover ik weet. Hij had voortdurend ruzie met Bos Martiál omdat hij zijn huur niet op tijd betaalde en Madame Raoul weigerde hem krediet, terwijl ze zelfs Manís en Sonèl af en toe een week de tijd geeft om haar voor haar drank te betalen. Vilná ging naar haar eigen huis terug en nam mij mee. Yadlé, de dochter van Pieró, ging bij Hubèrt wonen en kookte voor hem. Volgens Pieró kreeg Hubèrt af en toe geld van zijn zuster in Frankrijk.

Toen Vilná bij Hubèrt wegging, met mij, zei ze tegen hem: ‘Jij bent een waardeloze nietsnut en een leugenaar. En je bent nog impotent ook.’

Ze tilde mij op en zei: ‘Dacht je dat dit kind echt van jou was?’

Dit herinner ik me natuurlijk niet. Ik was maar vier, of vijf. Dit is mij later verteld door Tibidín. Toen werd er al overal op het eiland om Hubèrt gelachen. Toen hij aankwam waren de mensen bang voor hem. Ze dachten dat hij een gevaarlijke misdadiger of een zombie was. Maar later noemde iedereen hem gewoon een zuiplap en Vilná was zo boos op hem dat ze aan iedereen had verteld dat hij kanker had en snel dood had moeten gaan. Daar werd nog het meest om gelachen. De mensen zeiden: ‘Daar loopt de man die zo dom is dat hij zelfs niet dood kan gaan.’

Het huis van Vilná, waar ze me mee naartoe nam toen ze bij Hubèrt wegging, herinner ik me heel goed. Mijn gevoelens daarover zijn positief en negatief. Ik hield van mijn oma, die nu dood is, en van mijn zus Tadá, maar Sonèl plaagde mij altijd. Hij zei dat ik een garnaaltje was, hoewel ik ook toen al lang was voor mijn leeftijd. Tadá nam het voor mij op en zei tegen Sonèl dat hij me met rust moest laten en beter naar het huis van zijn vader in Cacóq kon gaan, omdat hij toch nooit iets uitvoerde en ook niet hielp in het veld.

Tadá’s vader heet Bossmán. Hij kwam soms met een boot uit Jamaica. Het was een lage motorboot zonder mast, die van voor tot achter een dek had, heel anders dan de boten die Sonèls vader bouwt. Bossmán en zijn Jamaicaanse vrienden kwamen altijd ’s nachts. Ze verstopten hun boot in de mangroven. Eén bleef bij de boot op wacht; de anderen sliepen in ons huis. Ik was altijd blij als ze kwamen, en Tadá natuurlijk ook, want Bossmán was haar vader. Ze brachten snoep en cadeaus mee, ze roken vreemd en zoet en ze zagen er heel anders uit. Ze waren net zo zwart als de meeste mannen in Trou Milieu, maar ze hadden heel lange dreadlocks en shirts en broeken met felle kleuren. Mannen in Haïti hebben kort haar en ze zien eruit alsof ze elke dag naar de kerk gaan.

Het mooiste was dat ik altijd met Bossmáns pistool mocht spelen. Hij had een pistool en een geweer, maar het geweer kon ik niet dragen. Ik was toen pas zes of zeven.

Zodra de Jamaicanen bij ons waren, kwam Tibidín uit Grand Sable. Samen brachten ze de lading van de boot naar ons huis. Het waren grote zwarte plastic vuilniszakken vol ganja-kruid. De zakken werden leeggekiept op de vloer en Tadá en ik en andere kinderen uit de buurt moesten de gedroogde bladeren verkruimelen en in kleine zakjes doen. De zakjes werden verstopt in rijst- of houtskoolzakken en met Haïtiaanse boten naar Les Cayes gebracht en vandaar over de bergen naar Port au Prince. Daar zorgde Tibidín voor.

Ik weet dat handel in drugs tegen de wet is. Ik handelde niet in drugs. Dat deden Bossmán en Tibidín. Ik was een klein jongetje en wist niet beter. Ik denk dat mij dit op de hoorzitting niet kwalijk genomen kan worden. Ik kan het niet helpen dat ik in mijn eigen familie geboren ben. Ik vind het niet eens mijn eigen familie.

Ik weet niet meer wanneer ik Tibidín voor het eerst heb gezien. Hij woonde in Grand Sable, dicht bij het strand aan de zuidkust, en zijn moeder woonde daar ook. Niemand wist wie zijn vader was. Tenminste, dat denk ik. Sommige mensen zeiden dat hij, Tibidíns vader bedoel ik, uit Les Cayes kwam, of uit Port au Prince, maar niemand wist het zeker. Tibidín was in ieder geval heel licht gekleurd was, nog lichter dan ik.

Ik was bang voor hem. Hij kwam nooit binnen, behalve als hij ’s nachts bij Vilná sliep. Hij wilde zelfs niet op de veranda zitten, maar pakte altijd een stoel die hij onder de bougainville zette en daar praatte hij met Bossmán. Hij was erg lang en hij lachte nooit en zei nooit iets tegen mij.

Gelukkig kwam Tibidín niet zo vaak. Afgezien van hem was ik heel tevreden in Trou Milieu. Tadá en ik gingen elke dag naar school. Bossmán betaalde daarvoor, niet alleen het schoolgeld, maar ook onze uniformen. Tadá hield niet van leren, maar ik wel. Ik was heel goed in Frans en had veel vrienden op school. En mijn beste vriend was Julebèrt.

Soms vraag ik mij af hoe mijn leven zou zijn geweest als ik gewoon in Trou Milieu had kunnen blijven. Maar je kunt je eigen leven niet uitkiezen en in mijn leven gebeurde er iets waardoor alles veranderde.

Op een nacht waren Bossmán en zijn vrienden uit Jamaica gekomen en ’s morgens hielpen Tadá en ik met het uitladen van de boot. Tadá ging voorop met haar vader Bossmán, die zijn geweer over zijn schouder had, en ik liep met Tibidín mee. Het pad naar de mangroven loopt aan de noordkant van de heuvel af, waar wij ons maïsveld hadden. Naast het veld stonden mango- en citroenbomen. Ik moest daar elke dag naartoe om de geit en de koe los te maken van de bomen waaromheen ze alles kaal hadden gegraasd, en ze aan een andere boom te binden. Aan de voet van de heuvel gaat het pad rechtsaf in de richting van Kanobé. Het land daar is van Bos Martiál en er worden vaak ceremonies gehouden. Als je linksaf gaat kom je in de mangroven. Onder de bomen is het altijd donker en zo modderig dat je soms tot aan je knieën wegzakt. Het water is bruin en als het hard heeft geregend wordt het oranje.

Doordat de boot van de Jamaicanen zo laag was, kon hij bijna helemaal onder de takken van de mangroven worden geduwd. De zakken met ganja-kruid waren wel groot, maar niet erg zwaar en Tadá en ik konden er samen makkelijk een dragen.

Toen alles uitgeladen was moest ik terug naar de noordkant van de heuvel om voor de beesten te zorgen. Ik had de geit net losgemaakt toen ik in de mangroven geweerschoten hoorde. Ik wist toen nog niet hoe geweerschoten klonken. Het leek nog het meest op het geluid van een drummer die tijdens een ceremonie met een stok op zijn tomtom slaat. Tibidín en Bossmán kwamen de heuvel afgerend, Bossmán met zijn geweer en Tibidín met een groot pistool dat ik nog nooit eerder had gezien. Ik weet niet of ze mij zagen. Ze zeiden in ieder geval niets en renden zo hard als ze konden de mangroven in. Ik liet de geit los en holde achter hen aan.

Dit zijn precies de details van wat ik zag.

In het water naast de Jamaicaanse boot lag Nicsón uit Cacóq. Hij lag achterover en het water om hem heen was rood van zijn bloed. Op het dek van de boot lag de Jamaicaan die altijd als bewaker aan boord bleef. Het dek was ook rood van het bloed. De Jamaicaan, wiens naam ik niet weet, had een kloof van een wond in zijn nek en een nog grotere aan de zijkant van zijn hoofd. Bij de boeg van de boot stond Larieu, die ook in Cacóq woonde, met een machete in zijn linkerhand.

Tibidín, die vooropging, richtte zijn pistool op Larieu en schoot hem drie keer in de borst. Larieu stapte achteruit, zakte door zijn knieën en viel opzij in het modderwater. Tibidín liep snel naar hem toe en schoot hem nog twee keer in het hoofd. Toen keek hij op en zag mij staan.

Ik heb deze details precies zo verteld aan Mr. Fracásse, de advocaat van Jules Celestín Mailé, die is veroordeeld voor de moord op Larieu en, als hij nog leeft, nog steeds in de gevangenis zit. Ik heb deze details ook verteld aan de rechtbank in Les Cayes, in de zaak van Mailés hoger beroep, waarbij advocaat Malcolm uit Miami aanwezig was.

Tibidín was woedend toen hij mij zag. Hij sloeg me in mijn gezicht en riep: ‘Wat doe jij hier, kleine bastaard?’

Daarna gebeurde alles heel snel. Bossmán gooide het lichaam van zijn Jamaicaanse vriend van het dek, duwde de boot naar het open water van de baai, startte de motor en voer meteen weg. Tibidín greep mijn arm en sleurde me terug naar huis. Hij zette me op de veranda en zei: ‘Als je je verroert, draai ik je miezerige nekje om.’

Onder de bougainville praatte hij met Vilná, maar ik kon niet horen wat ze zeiden.

Die avond nam Tibidín mij mee naar het strand in Cacóq. Vilná, mijn moeder, kwam ook mee. We liepen door het water naar de boot van Wagnèr, die daar aan een staak lag. Wagnèr tilde mij aan boord. Tibidín hees het zeil. Vilná bleef in het water staan en duwde af. Ze zei: ‘Je gaat een mooie reis maken. Helemaal naar de hoofdstad Port au Prince. Tibidín zal goed voor je zorgen, zoals een echte vader.’

Zo ben ik weggegaan uit Île à Vache. Ik wilde niet weg, want in Trou Milieu was ik gelukkig. Maar ik moest en er werd mij niets gevraagd.

De overtocht van Île à Vache naar Les Cayes, in de boot van Wagnèr, kan ik me nog heel goed herinneren. Er was maar weinig wind, dus we gingen heel langzaam. Soms was er helemaal geen wind en dan flapperden de zeilen. Ik herinner me dat we langs de hoge krijtrots bij Anse Morgán voeren en hoe helder en wit die was in het maanlicht. Ik zat op de ribben van de boot en hield de mast vast en luisterde naar Tibidín en Wagnèr, die onophoudelijk ruzie maakten. Ze waren heel opgewonden over het gevecht in de mangroven bij Trou Milieu. Tibidín zei tegen Wagnèr dat Larieu en Nicsón hadden geprobeerd om de boot van Bossmán te stelen en dat ze daarom waren doodgeschoten.

Ze zeiden niets tegen mij. Wagnèr heeft mij later, toen ik terugkwam op Île à Vache, verteld wat er allemaal op die dag aan de hand was. Hij is toen, toen ik terugkwam, een goede vriend geworden.

Ik was maar negen jaar oud. Ik heb precies aan de rechtbank in Les Cayes verteld wat er is gebeurd. Ik geloof dat het niet redelijk is om van een kind te verwachten dat hij begrijpt waarom zulke dingen gebeuren.

Het was nog midden in de nacht toen wij in Les Cayes aankwamen. Met de boot van Onès duurt het maar een uur, maar wij waren onder zeil, en er was, zoals ik al zei, weinig wind. Ik weet niet precies hoelang we erover hebben gedaan, maar het was in ieder geval nog pikdonker toen we in Les Cayes aankwamen. Onès gaat alleen overdag, om acht uur ’s morgens van het strand in Cacóq en weer terug aan het begin van de middag. Als je met zijn boot gaat en de rede van Les Cayes nadert, word je opgewacht door punters die je voor een dollar naar de kant brengen (ik bedoel een Haïtiaanse dollar, dat wil zeggen ongeveer twaalf en een halve cent). De punters wachten op de boten uit Cacóq en Madame Bernárd, en ook uit Baye des Flamands, omdat er in Les Cayes geen haven is. Er is geen kade om aan te leggen. Lang geleden, nog voor de tijd dat de vader van Vilná werd geboren, hebben de Amerikanen een golfbreker gebouwd, maar de zee heeft in de loop van de jaren bijna alle stenen weggespoeld. Daarom liggen er altijd punters klaar om passagiers en vracht over te nemen en naar wal te brengen. Als er een groot schip met cement uit Pedernáles komt, gaat de schipper altijd een paar honderd meter van de kust voor anker en de lading wordt door punters en houten motorsloepen van boord gehaald. Als er zo’n schip komt gaat mijn broer Sonèl altijd naar Les Cayes om voor tachtig gourdes zakken cement te sjouwen.

Ik ben later vaak naar Les Cayes gevaren, dus ik begrijp heel goed dat Wagnèr niet dicht bij de stad wilde komen. Hij was bang, en heel terecht, dat een golf zijn boot tegen de wal zou gooien en dat het roer zou afbreken. Hij kreeg er geweldige ruzie over met Tibidín. Tibidín wilde aan land. Wagnèr zei dat dat niet kon. Hij gooide het anker uit en zei dat het enige wat we konden doen was wachten tot het licht werd en de punters zouden komen. Maar Tibidín wilde niet wachten. Hij pakte zijn pistool en zei tegen Wagnèr dat hij door moest varen. Ik denk dat Wagnèr wel bang was, maar hij gehoorzaamde Tibidín niet.

Ik was ook bang. Ik was heel bang. Tibidín trok mijn handen los van de mast, waar ik me aan vasthield omdat de boot op en neer ging in de golven. Hij trok mij naar de rand van de boot, duwde me overboord en riep: ‘Zwemmen!’

Hij sprong zelf ook in het water en zwom voor mij uit. Ik kon toen al goed zwemmen, maar op Île à Vache zwemmen de kinderen nooit in het donker. Ze maken elkaar bang met verhalen over haaien en giftig koraal en de loa Erzulé, die op de bodem van de zee woont en iedereen die in het water valt probeert te verkrachten en te verslinden. Nu weet ik wel dat dat allemaal onzin is, maar toen nog niet, dus ik was erg bang. En Tibidín wachtte niet op mij. Hij zwom voor mij uit en zei niets en het was zo donker dat ik hem even later niet eens meer kon zien. Ik hoorde alleen de slagen van zijn armen in het water.

Dit boek is ook verkrijgbaar als papieren boek ISBN 978 90 468 1214 3