Jonathan Dee

Privileges

Vertaald door Joop van Helmond

Nieuw Amsterdam Uitgevers

De vertaler ontving voor deze vertaling een werkbeurs van het Nederlands Letterenfonds

Oorspronkelijke titel The Privileges. Corsair, imprint of Constable &

Robinson Ltd., Londen

© Jonathan Dee 2010

© Nederlandse vertaling Joop van Helmond/Nieuw Amsterdam Uitgevers 2012

Omslagontwerp Bart van den Tooren

Foto omslag © bowie15, 123RF.com

E-BOOK ISBN 978 90 468 1251 8

Eveneens verkrijgbaar als gedrukte versie – ISBN 978 90 468 1251 8 (1e druk 2012)

U kunt deze bestellen via onze webshop of in de boekhandel

www.nieuwamsterdam.nl/jonathandee

1

Een bruiloft! De eerste van een generatie; de bruid en bruidegom zijn net tweeëntwintig, tegenwoordig jong om te trouwen. De meeste van hun vrienden zijn gisteren overgevlogen, en hoewel ze in Pittsburgh zijn, een stad met een half miljoen inwoners, hangen ze omdat ze uit New York of Chicago komen goedaardig de gedesoriënteerde snob uit, maar het speelt ook in op hun verwarring over de nieuwigheid van deze sprookjesachtige gebeurtenis zich voor te stellen dat ze hier in een afgelegen uithoek zitten. Als kind of tiener hebben ze natuurlijk allemaal weleens de bruiloft uitgezeten van een oom of een neef, of in veel gevallen die van hun eigen moeder of vader, dus ze weten wat dat betreft wat ze kunnen verwachten. Maar dit is wel de eerste keer als echte vriend en leeftijdgenoot van het verloofde stel; en hun vreemde, anarchistisch uitbundige stemming heeft alles te maken met de angst plaatsvervangend de wereld van de volwassen verantwoordelijkheid te worden ingetrokken, een wereld waarvan de uitgang achter ze zal verdwijnen en waarvoor ze voorlopig nog even feestelijk bedanken. Het zijn volwassenen die zich gedragen als kinderen die doen alsof ze volwassen zijn. Gisteren kwam er aan het diner op de vooravond van de bruiloft een einde toen de radeloze gerant van het restaurant dreigde de politie te bellen. Deze dag dient zich aan als een wisselvallig mengsel van ironie en ernst. Negen uur voordat ze in de kerk worden verwacht, liggen er nog veel te slapen, maar tussen de dikke, oude muren van de Pittsburgh Athletic Club lijkt het al te gonzen van opgeblazen enthousiasme.

Medio september. Sinds Labor Day is het westen van Pennsylvania bevangen door een late en slopende hittegolf. Cynthia wordt wakker in het huis van haar moeder, in een bed waarin ze haar hele leven maar vijf of zes keer heeft geslapen, en het eerste waaraan ze denkt is het weer. Ze trekt een T-shirt aan voor het geval er al iemand op is, loopt langs haar lastige halfzus Deborah (nooit Debbie), die in de woonkamer in een flanellen pyjama half op en half naast de bank ligt te slapen, en schuift de deur naar de veranda open, waar ze in de verte op de golfbaan van Fox Chapel een paar slaphangende vlaggen kan zien. Fris, in elk geval draaglijk fris, hoewel het nog te vroeg is om te weten of het zo zal blijven. Volgens haar is het nog niet eens zeven uur. Niet dat ze erover inzit. Om het schrikbeeld van haar bruidsmeisjes die ter verkoeling een bierflesje tegen hun voorhoofd houden, of van Adam die het zweet uit zijn ogen veegt als hij haar zijn jawoord geeft, glimlacht ze alleen. Ze is niet het type dat instort als niet alles op rolletjes loopt; het gaat haar er vooral om dat het een dag wordt die iedereen die haar kent nooit zal vergeten, een dag waaraan haar vrienden herinneringen zullen ophalen. Ze draait zich om en loopt weer naar binnen langs haar eigen vervagende voetafdrukken in de zware dauw op de cederhouten planken van de veranda.

Het idee van een trouwerij in Pittsburgh was nooit bij haar opgekomen, tot haar moeder twee jaar geleden hertrouwde en daarheen verhuisde. Voor zover ze zich er al ooit iets bij had voorgesteld, was Cynthia er altijd van uitgegaan dat ze in Joliet Park zou trouwen, maar midden in haar laatste semester op Colgate hoorde ze dat haar vader hun oude huis, waarin hij niet lang had gewoond, had verkocht. Toen ze twee maanden later haar verloving aankondigde, stak haar moeder Ruth een van haar onstuitbare tirades af dat ook Cynthia’s stiefvader Warren ‘deel van het gezin’ uitmaakte, en niemand het moest wagen iets anders te suggereren. Er was geen sprake van deze superego’s te dwingen terug te gaan naar Joliet Park en ze op de plek waar het gezin uit elkaar was gevallen te horen kankeren op de tafelschikking en op oude vrienden, die vóór de echtscheiding in hun partijdigheid soms pijnlijk tweeslachtig waren geweest. Dat zou afgrijselijk nostalgisch zijn, en bovendien nergens op slaan. Tenslotte gaat een huwelijk, als het al ergens over gaat, over de toekomst.

Ze hadden in New York kunnen trouwen– waar Cynthia en Adam al een appartement hadden –, wat dan ook de keuze was waarop Adam voorzichtig had aangedrongen, met als typisch mannenargument dat dat het allereenvoudigst zou zijn. Maar ja, dat zou voor Cynthia niet uitzonderlijk genoeg zijn geweest, en niet veel anders dan een zaterdagavond drinken en dansen met vrienden, zij het in chiquere kleren en met een slechter bandje. Eigenlijk wist ze niet zo goed waarom het idee haar überhaupt aantrok – zo’n grote, sentimentele bruiloft waarvoor iedereen van ver moest komen – al vroeg ze zich meestal niet af waarom ze iets zo nodig wilde. Zodoende werd het Pittsburgh. Adam haalde zijn schouders op en zei dat het hem er alleen om ging haar gelukkig te maken; haar vader stuurde vanwaar hij nu woonde een aardig briefje waarin hij liet doorschemeren dat het van meet af aan zijn idee was geweest; Warren liet zich niet kennen en trok zijn chequeboek, een bijkomstigheid die Cynthia eerlijk gezegd niet helemaal koud liet.

Ze liep op haar tenen langs de bank om Deborah niet wakker te maken, anders zou ze misschien wat zeggen, en op je trouwdag blijven sommige beproevingen je liever bespaard. Ze kennen elkaar niet zo goed, maar op kleinigheden van Deborah reageert Cynthia altijd sarcastisch, alsof ze jaren hebben samengewoond. Die flanellen pyjama bijvoorbeeld: ze is twee jaar ouder dan Cynthia maar zo kouwelijk dat zij en Ruth kamergenoten in een bejaardenhuis hadden kunnen zijn. Het huis was destijds gekocht met in het achterhoofd een tweede leven, een leven met volwassen kinderen die uitgevlogen zijn, wat verklaart dat er maar één logeerkamer is. Hoewel de bank er lekker oncomfortabel uitziet, had Cynthia overwogen door te drukken dat Deborah met alle andere gasten in de Athletic Club werd ondergebracht, zodat haar eerste bruidsmeisje en beste vriendin Marietta in het huis kon logeren. Maar familieverplichtingen zijn hopeloos. Er klopt gewoon niks van dat deze openlijk vijandige, seksloze betweter een van haar bruidsmeisjes is, en een van Cynthia’s vele boezemvriendinnen zich daardoor gekwetst voelt; maar daar ligt ze.

In de keuken drinkt Ruth, Cynthia’s moeder, die tegenwoordig Harris heet, staande een kop thee in een groene enkellange badjas die ze aan de hals dichthoudt. Cynthia loopt langs haar heen en maakt zonder een woord te zeggen de koelkast open. ‘Warren is even weg,’ zegt Ruth in antwoord op een vraag die zelfs niet bij Cynthia zou zijn opgekomen. ‘Hij is koffie voor je kopen. We hebben alleen decaf in huis, daarom is hij speciaal voor jou de deur uit.’

Cynthia trekt een vies gezicht alleen al bij het idee van decaf, echt iets voor vreugdeloze oude mensen. Ze smijt een brood op het aanrecht, gaat op haar tenen staan om in het kastje te zoeken naar de oude jampotten die daar volgens haar moeten staan; als ze de blik van haar moeder in haar rug voelt, draait ze haar hoofd om, kijkt over haar schouder en zegt: ‘Wat?’

Het is dat ondergoed: alleen al dat ze daarin rondloopt, maar ook het ondergoed zelf, zo opzichtig, en dat haar dochter nu een vrouw is die graag veel geld aan lingerie uitgeeft. Schaamteloos is het woord. Alles wat Ruth op deze dag der dagen wil is een beetje ingetogenheid, een passend gevoel van zenuwen of zelfs angst, dat ze dan op haar manier zou kunnen sussen. Een laatste blijk van afhankelijkheid. Maar nee: het werd weken geleden al duidelijk dat dit alles voor haar dochter geen overgangsrite naar de staat van volwassen vrouw zou worden – het is een feest, een groot feest voor haar en al haar vrienden, en zij en Warren zijn alleen goed om voor de rekening op te draaien. In de afgelopen zes of acht jaar heeft haar dochter bijna iedere keer dat Ruth haar zag haar een bepaalde blik weten te ontlokken, een blik van ‘wacht maar’, al heeft ze op de vraag ‘waarop?’ geen antwoord, en houdt ze dus haar mond. Cynthia’s strakke buik, haar krachtige en smalle heupen, maar vooral de ongepaste manier waarop ze in het vel zit van een lichaam dat zozeer aan het moderne ideaal beantwoordt dat het een onvoorspelbaar scala aan reacties zal oproepen: met zelfingenomen vrouwen loopt het in deze wereld vaak slecht af, en Ruth probeert al jaren, meestal met gefronste wenkbrauwen, terloops te laten weten hoe ze erover denkt.

Maar nu tikt ze zichzelf op de vingers; vandaag is het, dat kan niemand ontkennen, geen gewone dag. Ze voelt een vleug van de paniek die ze zelf in de uren voor haar eerste huwelijk voelde, een paniek die deels van seksuele aard was, wat eigenlijk een band tussen hen zou moeten scheppen, ook al is de seksualiteit van haar dochter een onderwerp dat ze sinds jaar en dag steevast uit de weg gaat. ‘Zo,’ zegt ze, in een poging een verzoenende toon aan te slaan, ‘dit is dan jouw grote dag.’ En Cynthia draait zich met open mond om en lacht – een lach die Ruth eerder heeft gehoord, waartegen ze alleen bestand is door terug te vallen op de herinneringen aan haar enige kind als baby.

Achter hen knippert de digitale klok van de magnetron geruisloos naar half acht. In de woonkamer maakt Deborah, van haar eigen gesnurk wakker geworden, een zacht kreunend geluid dat niemand hoort, en ze drukt haar gezicht dieper weg in de spleet tussen de kussens en de rugleuning van de bank. In de Athletic Club kijkt de weekendreceptioniste op de computeruitdraai in haar hand en belt het nummer van Adams kamer. Ze heeft het programma van de dag gelezen en herkent zijn naam als die van de bruidegom; omdat ze hem gisteravond heeft gezien en hem knap vindt, voegt ze aan de wekbegroeting boven aan de uitdraai haar eigen beste wensen toe.

‘Bedankt,’ zegt Adam en hangt op. Ook hij loopt regelrecht naar het raam om te zien wat voor weer het is. Maar zijn raam kijkt uit op de achterkant; waarschijnlijk geeft de tv een beter beeld van de verwachtingen. Hij zet hem aan met het geluid zacht, maar gaat dan weer op bed liggen, verstrengelt zijn vingers achter zijn hoofd en vergeet te kijken.

Hij heeft een hekel aan alleen slapen en misschien heeft hij daarom in de paar minuten voor de telefoon ging zo’n krankzinnige droom gehad, een droom over het rijden in een auto zonder stuur, een auto die reageerde op de geringste verplaatsing van zijn gewicht, zoals bij een skateboard of een slee.

Over een uur is het ontbijt in het restaurant van het hotel met zijn ouders en zijn jongere broer en getuige, Conrad. Hij probeert deze gedachte onmiddellijk weer te vergeten om oprecht onschuldig te laat te kunnen komen. Hij heeft een beetje een kater van het diner van gisteren, maar bedenkt dat die bij de anderen vast veel heviger zal zijn. Te vroeg om Cynthia te bellen, die waarschijnlijk nog slaapt. Wat hem echt zou kalmeren is seks met haar – zo begint hij trouwens bijna elke dag; het verdrijft de vage angsten waarmee hij wakker wordt – maar dat zit er vandaag niet in. In een impuls spant hij zijn rug en bonkt op de muur boven het hoofdeinde van zijn bed, de muur tussen zijn kamer en die van Conrad.

Conrad hoort niets; hij is al een uur op en staat onder de douche zijn speech te repeteren. Alleen vanwege die taak had hij geaarzeld de rol van getuige op zich te nemen. Hij bloost en trilt als hij in het openbaar moet spreken; ten overstaan van een balzaal vol vreemden zou hem dat betrekkelijk makkelijk afgaan, maar niet bij vrienden en familie die denken dat ze hem genadeloos, eindeloos mogen plagen, mensen voor wie hij onmogelijk zelfs maar een paar minuten kan doen alsof hij iemand anders is dan zichzelf.

‘Het is een droompaar,’ zegt hij, omdat hij bij eerdere repetities over deze zin struikelde en het nu te laat is om die te herschrijven. ‘Het is een roompaar. Fuck.’ En hij begint weer van voren af aan.

In de andere kamers op de eerste en tweede verdieping van de Athletic Club worden vrienden van de bruid en bruidegom wakker – bevriende stellen, vrienden die een serieuze of veelbelovende date hebben meegenomen – en die op dat uur bijna allemaal gehoor geven aan hun zelfs voor ontluikende jongeren verbijsterend onstuimige seksuele driften. Sommigen lachen en anderen kijken hun partner diep in de ogen, zo intens dat ze straks bij de herinnering eraan elkaars blik zullen mijden. Ze zijn de promiscue sfeer van hotelkamers niet gewend; en het besef deze belegen club dit speciale weekend niet alleen te zijn binnengedrongen maar te hebben overgenomen, bezorgt al die intieme contacten een onderhuids groepsgevoel, zo orgiastisch dat ze zin hebben onbekenden te choqueren, en zich willen laten gelden tot de muren van dit gebouw instorten.

Er is zelfs een koppel dat het hoofdeinde van hun bed zo hard tegen de muur achter het bed van Adams ouders ramt, dat zijn moeder maar vurig hoopt dat ze hen niet kent. Ze zegt zelfs tegen haar man dat hij de receptie moet bellen om te klagen, maar hij is in de badkamer en hoort als gewoonlijk alleen wat hij wil horen.

Om half negen rijdt Marietta’s auto de oprijlaan van het echtpaar Harris op. In de keuken kussen zij en de nog steeds niet aangeklede Cynthia elkaar als zussen. ‘Jezus, het is snikheet buiten,’ zegt Marietta. ‘O, hallo, mevrouw Sikes, ik bedoel, mevrouw Harris!’ Dat is meer dan Ruth kan verdragen; met een onheilspellende glimlach loopt ze de keuken uit.

‘Zullen we ons haar dan maar gaan laten doen?’ zegt Marietta, maar dan staat Deborah ineens in de deuropening, met verward haar en een door de ruwe bekleding van de bank gegranuleerd gezicht, en kijkt hen allebei met onversneden haat in haar ogen aan.

‘Je telefoon gaat,’ zegt ze tegen haar halfzus, draait zich om en loopt weg.

De telefoon ligt op de grond onder het jasje dat Cynthia gisteren tijdens het diner aanhad. Marietta loopt door de woonkamer achter haar aan.

‘Bedankt dat je hem hebt meegenomen, Debski,’ zegt Cynthia, maar Deborah is al in de badkamer verdwenen. ‘Heb je je jurk niet bij je? Waar heb je die?’

‘In de diepvriezer,’ zegt Marietta.

‘O, doe niet zo stom. Wist je ’t nog niet, dan? Dit is mijn Grote Dag.’

‘Daarom juist. Jij bent de bruid. Jij hebt het nog voor het zeggen, jij kunt de kledingcode nog veranderen in strandkleding of zo.’

‘Op je eigen bruiloft trek je voor mijn part een tanktopje aan, slet,’ zegt Cynthia. ‘Hier in Pittsburgh doen we dat anders.’

‘Ik voel me een beetje brak,’ zegt Marietta. ‘Daar wou ik het maar bij laten.’

Warren zit in zijn stoel naar CNN te kijken als ze achter hem langs lopen en hoort dit allemaal aan en hoewel hij nog altijd graag een soort vader voor deze jonge vrouw zou willen zijn, weet hij dat de enige waardige houding op dit moment is te doen alsof hij er helemaal niet is.

Cynthia glimlacht naar Marietta en neemt de telefoon mee naar de veranda. ‘Brengt dit geen ongeluk?’ zegt ze terwijl ze de deur achter zich dichtschuift.

‘Ik heb gisteravond je pa in de hal gezien,’ zegt Adam. ‘Ik herkende hem van de foto. Hij zag er heel patent uit. Heb je hem al gebeld?’

‘Nee,’ zegt ze en haar hart klopt wat sneller. ‘Doe ik straks. Hé, hoe laat is het?’

‘Kwart voor vier.’

‘Leuk, hoor. Ik bedoel, moet jij niet met je ouders aan het ontbijt zitten?’

‘Misschien wel, ja.’

‘Nou, laat Conrad in godsnaam niet met ze alleen. Je weet hoe ze zijn. Bovendien heeft hij de ringen, dus laten we hem niet op stang jagen.’

Adam glimlacht terwijl hij in de lege hotelgang op de lift staat te wachten. ‘Kun jij geloven dat we dit echt aan het doen zijn?’ vraagt hij.

De planken van de veranda branden al onder haar voeten. ‘We kunnen het altijd nog afblazen,’ zegt ze, ‘als je me daarom belt.’

‘Ach, ik heb nog zeven uur om erover na te denken, toch?’

‘Ik ook. Moet je horen, als ik er om, zeg, tien voor vier niet ben, dan mag je ervan uitgaan dat ik niet kom, oké?’

‘Best. Nu alles toch al betaald is, roep ik als je niet komt opdagen, een van de bruidsmeisjes naar voren en trouw ik met haar.’

‘Wie heb je op het oog?’

Er valt een stilte. ‘Ik miste je toen ik vanochtend wakker werd,’ zegt hij.

Het uitzicht dat ze eerder die ochtend op de golfbaan had is door een waas uitgewist. Ze doet haar ogen dicht. ‘Ik jou ook,’ zegt ze. ‘Je vergeet de foto’s toch niet, hè?’

‘Kwart over twee in de Trofeezaal. Conrad heeft een programmaatje op zak.’

‘Oké,’ zegt ze, ‘zie ik je dan. Geniet van je laatste uurtjes vrijheid.’

‘Moet nu ophangen,’ zegt hij. ‘De hoeren zijn er.’

Ze legt de telefoon met een glimlach neer. Marietta staat ongemakkelijk in de woonkamer terwijl Deborah, terug op de bank, haar als een waakhond in de gaten houdt, als een gezant uit de onderwereld van de maatschappelijk verdoemden. Volgens Marietta is het alleen maar jaloezie, wat haar eigen houding een beetje verzacht.

‘En,’ zegt ze als ze zich herinnert dat Deborah doctoraalstudente aan een of andere universiteit is, ‘lukt het met je studie?’

Adam slentert de eetzaal van het hotel in en ziet zijn ouders aan een tafel zitten met een geslagen kijkende Conrad, hun bestelde ontbijt onaangeroerd. Gisteren hadden ze in New York de aansluiting gemist en waren ze te laat gearriveerd voor het diner, wat misschien maar goed was ook. Hij kust zijn moeder op haar hoofd. ‘Hoe is jullie kamer?’ vraagt hij. ‘Alles naar wens?’

Adams vader maakt een sarcastisch geluid dat zijn moeder herkent en waar ze voor de zekerheid overheen praat. ‘Heel prettig,’ zegt ze. ‘Heel comfortabel. Je moet me aan Cynthia’s ouders voorstellen, dan kunnen we ze bedanken.’

De wederzijdse ouders hebben elkaar nooit ontmoet. Daar was eigenlijk nooit aanleiding toe. ‘Is Marietta gisteravond veilig thuisgekomen?’ vraagt Adam aan Conrad. Conrad knikt maar blijft dooreten; hij zal dolblij zijn als dit ontbijt achter de rug is. Adam geeft de serveerster een seintje om koffie te brengen. Sinds hij is gaan zitten heeft hij geen van beide ouders echt aangekeken. Niemand let op meneer Morey, al lijkt hij om een of andere reden gespannen, als een klok die ieder moment kan gaan slaan. Na twee hartaanvallen heeft hij de kromme schouders van een man die veel ouder lijkt dan hij is. Boven in de kamer staan vier draagbare zuurstoftanks voor het geval dat, en in de tas naast de voeten van zijn vrouw zitten allerlei pillen en telefoonnummers. Maar met zijn opvliegendheid en ongecontroleerde driftbuien zijn zijn fysieke kwalen waarschijnlijk een soort natuurlijke uitwas van zijn persoonlijkheid, en iedereen die hem kent laat, gezien zijn licht ontvlambare trots, geen enkele bezorgdheid om hem blijken. Hij ergert zich blauw aan de domheid en alle vormen van verspilling die overal om hem heen floreren. Opgeklommen van loodgieter tot fulltime vakbondsbaas moest hij vanwege zijn slechte gezondheid met pensioen. De Pittsburgh Athletic Club is uitgerekend een plek waar hij hels van wordt. Van zijn vrouw moest hij voor het ontbijt een colbert aan en stropdas om, ook al zal ze dat nu nog een maand lang moeten horen.

Maar in tegenstelling tot zijn broer voelt Adam zich in deze omgeving niet opgelaten bij hen, omdat hij zich niet echt meer met hen verbonden voelt. Hij moet lachen om de onbeholpen gedrevenheid waarmee ze zichzelf willen zijn en laat geen gelegenheid voorbijgaan om ze op stang te jagen. ‘Hé, weten jullie wat ik in mijn kamer heb gevonden?’ zegt hij. ‘In de lade van de commode? Een prijslijst van de kamers. Hebben jullie die gezien? Enig idee wat deze tent kóst?’

‘O, Adam, alsjeblíéft,’ fluistert zijn moeder, ‘op een dag als...’

‘Toevallig wel,’ zegt zijn vader rood aanlopend. ‘Ik ben maar wat blij dat ik niet de sukkel ben die voor dit alles opdraait.’

‘Reden te meer om blij te zijn dat wij nooit meisjes hebben gekregen,’ zegt zijn moeder, met een lach alsof er filmopnamen worden gemaakt.

‘Dat zou voor mij geen barst hebben uitgemaakt,’ zegt meneer Morey. ‘Ik hoef voor niemand een show op te voeren. Ik doe niet net alsof ik anders ben dan ik ben.’

Adam staat abrupt op. ‘O, kijk, daar heb je meneer Sikes,’ zegt hij. ‘Sorry, ik moet gaan oefenen om hem pa te noemen.’ En hij loopt door de zaal naar de kwieke vader van de bruid, die alleen aan een tafel de krant zit te lezen. Conrad kijkt hem ongelovig na. Zijn ouders kijken elkaar beschuldigend aan. Even later komt de serveerster voor Adam koffie inschenken.

De deuren naar de balzaal van het hotel zijn dicht en als er stiltes vallen kun je erachter horen stofzuigen. Jonge meisjes in een stijve zwarte rok lopen van tafel naar tafel om op hun vingers tellend de schikking te controleren. Ze werken traag; de airconditioning draait op volle toeren en zonder mensen in de zaal is het er exotisch koud, de koudste plek in het hotel. Alleen degenen die snakken naar een sigaret lopen door de dubbele deuren naar de hel van de keuken en de smoorhete steeg erachter.

Aan de hotelbar zit de ceremoniemeesteres, die er altijd vroeg bij is en haar zoon met zijn vriend in haar bestelauto naar de bloemist heeft gestuurd en nu maar hoopt dat ze onderweg niet voor een blowtje zijn gestopt. Daarom betaalt ze ze nooit vooruit. Officieel is de bar nog niet open, maar Masha kent iedereen in de Athletic Club; voor haar wordt dit de vierde bruiloft dit jaar. Hoewel het nog voor twaalven is zou ze best (zoals haar vader altijd zei) een ‘glaasje’ lusten, en Omar de barman zou haar er vast eentje van het huis schenken als alcohol tijdens het werk niet uit den boze was. Zoiets lekt uit en dan is je reputatie naar de knoppen. Het is waar dat de bruid – Masha heeft iets tegen haar arrogante houding – niet eens uit Pittsburgh komt en er zo te zien na vandaag nooit meer een voet zal zetten; maar de stiefvader, die de cheques tekent, brengt bij het advocatenkantoor Reed Smith de grote klanten binnen, en de moeder, ook tegen haar arrogantie heeft ze iets, is een van die chronisch ontevreden types die niets liever doen dan een al dan niet gefundeerd schandaal aanwakkeren.

Maar dat is het geheim van Masha’s succes: je moet niet investeren in de mensen, want die kunnen tegenvallen, maar in de ceremonie zelf, die nooit tegenvalt. Ze loopt er meestal niet mee te koop, maar ze beschouwt zichzelf als een beschermster, een vinger in de dijk die de volstrekte onverschilligheid moet tegenhouden ten opzichte van een paar zaken waar nooit aan getornd mag worden: ritueel, toewijding en betrokkenheid. Als je er zo over denkt, en je je zo min mogelijk aan de families zelf gelegen laat liggen, wordt je werk des te nobeler. Aan haar eigen huwelijk kwam na negen jaar een einde, maar dat deed niets af aan de mooie herinnering aan haar trouwdag zelf; in feite was dat het enige wat je eraan overhield, denkt ze, en verder een lieve, zij het allesbehalve betrouwbare zoon. Bovendien zouden ze, als het aan haar lag, nog steeds bij elkaar zijn, man en vrouw en kind, in voor- en tegenspoed. Maar ze heeft niet alles voor het zeggen.

Er loopt een paar, ongeveer net zo oud als de bruid en bruidegom, de bar in en Omar zegt dat die gesloten is. Het lijkt of de jongen daar wat tegen in wil brengen, maar het meisje zegt: ‘Laat maar zitten. Ik moet toch naar boven om weer te douchen.’ En zo zal het de hele dag gaan, denkt Masha: zweet alom. Al vierendertig graden volgens het geluidloze tv-scherm boven Omars gladgeschoren hoofd. Dat was een van de risico’s toen ze de mooiste, oude, nooit gemoderniseerde katholieke kerk van Pittsburgh reserveerden. Daarom wacht ze tot op het laatste moment met de bloemen. Het weer kon ze voor hen niet bestellen, al zal dat de moeder er niet van weerhouden haar daarvan de schuld te geven.

Aan de andere kant van de stad zitten Cynthia en Marietta verdwaasd en geïntimideerd, met ontbloot bovenlijf en hun hoofd door een gat in een oud laken gestoken, bij een Poolse vrouw (aangeraden door Masha) met strakke lippen, die samen met haar jonge assistente hun haar kapt. Ze plagen elkaar met verhalen uit hun studietijd; alle verhalen gaan over gêne en spijt, maar er valt niets te lachen. Ze gaan heel weinig over mannen, omdat Cynthia en Adam al in het tweede jaar verkering kregen. In het Pools hebben de Poolse vrouwen, als een soort tweede stem, het bloedernstig over God mag weten wat, in elk geval totdat Cynthia iets zegt over hoe ze door deze hele bezoeking snakt naar een sigaret.

‘Alstublieft niet,’ zegt de oudste van de twee met haar schaar in de lucht. ‘Grote kus op altaar, uw man denk: hé, hoofd van mijn vrouw stink als gore asbak.’

Hun blikken ontmoeten elkaar in de spiegel en vertellen het verhaal al na.

De deuren naar de kerk staan open voor wat frisse lucht, maar het stof hangt bewegingloos in de lichtbanen die door de hoge ramen omlaagvallen. Masha kijkt toe hoe haar zoon met rode ogen, samen met zijn Mexicaanse vriend, die ze stiekem Señor Detentie noemt, probeert de witte loper recht op het door de zon gebleekte tapijt in het middenpad te leggen. Ze haalt een verkreukeld lijstje uit de zak van haar jasje en loopt langs de knielende jongens naar de preekstoel; ze draait zich om naar de rijen lege banken en tikt plechtig met haar vinger op de ingeschakelde microfoon.

‘Blijf uit warmte,’ zegt de Poolse vrouw zonder veel hoop als Cynthia en Marietta hun blouse weer aantrekken, ‘anders stort alles in.’

Met de airco in de auto op volle toeren rijdt Marietta weer de oprit van de Harrissen op. Buiten bij de keukendeur staat Deborah op het kleine stoepje een sigaret te roken, met haar rug plat tegen de muur in het beetje schaduw van de dakrand tussen de kaplaarzen en het tuingereedschap. Ze heeft haar bruidsmeisjesjurk al aan. Met geloken ogen staart ze haatdragend naar de getinte voorruit van de auto.

‘Wat doet zij nou?’ vraagt Marietta. Ze klinkt bijna bang.

‘Ik weet het niet,’ zegt Cynthia vermoeid. ‘Ze heeft altijd wat te mokken.’

‘Maar waarom staat ze buiten in deze hitte te roken? Mag je in het huis van je moeder soms niet roken?’

‘Warren rookt. Hij rookt altijd binnen.’

‘Waarom staat ze dan...’

‘Weet je wat?’ zegt Cynthia. ‘Rij weg. Ik heb helemaal geen zin om daar nu weer naar binnen te gaan. Vooruit, achteruit. Ik weet een plek waar we naartoe kunnen.’

Deborah ziet hen wegrijden en glimlacht bij het vooruitzicht van haar stiefmoeders paniek. Moeder en dochter lijken zo op elkaar. Niet in staat zichzelf door andermans ogen te zien, geen enkele interesse. In dat hele godverlaten, achterlijke, verdoemde huis kijkt nooit iemand in een boek, ook haar vader niet, voor wie persoonlijke ontwikkeling gelijkstaat met het volgen van Unsolved Mysteries. Wat haar altijd het minst heeft geïnteresseerd, is zijn geld, maar nu hij het die twee laat verbrassen alsof het van hen is, verfoeit ze hen, dit stelletje parvenu’s, vooral haar zogenaamde halfzus. Ze weet dat hem dat kwetst. Doe een beetje moeite, zegt hij steeds tegen haar, maar het kost geen moeite Cynthia en haar soort vrienden te doorzien. Op een dag zal het met een klap tot ze doordringen dat de schooltijd voorbij is.

Adam zit in zijn onderbroek op bed. Hij kijkt op tv naar een wedstrijd van de Pirates. Hij overweegt zich af te trekken, uit verveling, maar de kans dat Conrad of iemand anders aanklopt is te groot. Achter de muren om hem heen bruist het van activiteit, maar kennelijk is er niets dat zijn aanwezigheid opeist. Het is buiten veel te warm om te joggen. Waarom hebben ze het huwelijk trouwens om vier uur gepland? Eenzaamheid en nietsdoen maken hem rusteloos. Op zijn vrijgezellenfeestje afgelopen weekend – met zijn zes bruidsjonkers wildwatervaren op de Delaware – was er van nietsdoen nooit sprake; verrukkelijk bekaf sliepen ze in tenten, met een fles dure whisky, maar zonder echt dronken te worden, alles door Conrad op touw gezet, een van de twee of drie beste nachten van zijn leven. Ze hadden hem lekker gepest met het oprakelen van vroegere scharrels, zuippartijen en gênante momenten. Er werd zoals dat hoort sarcastisch een beetje getreurd om alle seksuele vrijheid die hij opgaf, maar hij kon merken – en bij de herinnering moet hij glimlachen – dat het niet echt van harte was, omdat niemand het idee heeft dat hij een vergissing begaat. Hij is met andere vrouwen naar bed geweest voor hij en Cyn elkaar leerden kennen en eerlijk gezegd ook nog kort daarna. Waar valt nog om te treuren? Niet meer dan een puberale obsessie met variatie, en daar is hij overheen. Ze zijn voor elkaar bestemd: daarvan is hij zo intens overtuigd dat hij het niet kan uitspreken, zelfs niet tegen haar. Ze lijkt op een paardenfluisteraar, denkt hij, alleen is hij de enige, hij is de enige bij wie het werkt, zij is de enige die zo tegen hem mag praten. Het zou kinderachtig zijn weer iets anders te willen dan wat hij nu heeft. Bovendien heeft hij een huis, en een baan, en hij staat te popelen om met dat alles het kind in hem achter zich te laten en serieus aan zijn toekomst te bouwen.

Hij pakt zijn telefoon van de ladekast en belt haar opnieuw. ‘Ik heb aan het ontbijt met je vader gesproken,’ zegt hij. ‘Je moet hem echt bellen.’

‘Ga ik doen.’

‘Waar ben je?’ vraagt hij.

‘Op het vliegveld. En probeer me niet te laten volgen.’

‘Nee, serieus.’ Hij luistert gespannen om het achtergrondgeluid thuis te brengen en beseft dan dat het hetzelfde is als in zijn eigen kamer. ‘Zit jij bij de wedstrijd van de Pirates?’

Ze lacht. ‘Ik zit met Marietta in een bar. We hebben ons haar laten doen, maar hebben nog geen zin om terug te gaan naar het Huis van Smarten.’

‘Welke bar?’

‘Dat had je gedroomd,’ zegt ze.

‘Nou, goed dan, maar kom niet dronken naar het altaar, want dat heeft mijn vorige vrouw gedaan en ik kan je wel vertellen dat het een behoorlijke domper op het feest zette.’

Ze glimlacht. De tv staat aan op een plank boven de gehavende eiken bar in de heerlijke, schemerige reptielenhuissfeer rond het middaguur. Met haar vingers wist ze de condenskring die haar glas met wodka-soda steeds op het hout achterlaat. Ze weet waarom hij belt. ‘En,’ zegt ze, ‘met jou alles goed?’

Als ze dat zegt, durft ze te zweren dat ze kan horen hoe zijn ademhaling kalmeert. ‘Ja hoor,’ zegt hij, ‘prima. Ik hou alleen niet van al dat wachten.’

Ze nemen het programma nog eens door en hangen op, en Cynthia ziet dat haar bruidsmeisje haar zit aan te gapen. ‘Hij is zeker zenuwachtig, hè,’ zegt Marietta. Ze neemt een slok. ‘En, ben jij zenuwachtig?’

Cynthia’s eerste reactie, moet ze toegeven, is het zonder meer te ontkennen, omdat ze weet dat hun vrienden haar en Adam zo zien: ze kennen geen angst, ze bekommeren zich om verbod noch gebod, ze lopen voorop. Maar als ze erover nadenkt, beseft ze dat het antwoord nog steeds nee is. Ze passen perfect bij elkaar.

‘Hij laat me lachen, en laat me klaarkomen,’ zegt ze. ‘En hij heeft me te hard nodig om ooit de boel te verpesten.’

‘Nou, daar drink ik op,’ zegt Marietta, maar ze heft haar glas niet. Haar eigen vriendje brengt de ochtend door in de sportzaal van het hotel; niets aan dit weekend zal hem meer plezier doen dan te ontdekken dat hij zijn dagelijkse training niet hoeft te missen. Ze tuurt in de beslagen spiegel achter de bar, waarin als in een aquarium hun ingewikkeld opgemaakte kapsels drijven. In deze fantastisch verlopen kroeg zien ze eruit als figuranten, zo uit een filmset weggelopen. ‘Hé,’ zegt ze, ‘jouw hoofd stink als gore asbak.’

Naarmate de hitte oploopt, krijgt de stad een smerige gloed. Achter de waas is de zon nauwelijks te lokaliseren, als de bron van een hoofdpijn; op de trottoirs verplaatsen de bewoners zich in een soort klamme cocon. De bruiloftsgasten hebben halfhartige plannen wat meer van de stad te zien laten varen – de kerk ligt maar op drie minuten lopen door het park van de Athletic Club en zelfs dat zullen ze uitstellen tot op het allerlaatste moment. Zonder haast halen ze hun smokingoverhemd uit de doos, tellen opnieuw de boordenknoopjes en de manchetknopen, hangen de jurken aan de badkamerdeur en zetten de douche aan om de kreukels van de reis eruit te stomen. Met niks anders omhanden zetten ze hun deuren open en maken van het hotel een studentenflat. Iemand zet muziek aan en de receptie geeft een eerste klacht door. Ze zijn al aan het drinken geslagen. Bijzondere gelegenheden vragen om excessieve wapenfeiten.

Tien over half twee en niemand weet waar de bruid uithangt. Deborah heeft geen woord gezegd; ze ligt in haar bruidsmeisjesjurk op de bank Walter Benjamin te lezen en cola light te drinken. Ruth heeft het gevoel dat haar hersens als een champagnekurk uit haar hoofd zullen knallen. Tegelijk voelt ze zich eigenlijk gesterkt dat haar vrees dat deze hele dag op een ramp zou uitlopen, bewaarheid dreigt te worden. Haar dochter is al meer dan een uur geleden bij haar kapster weggegaan. Mooi. Het bevestigde Ruths visie op het leven, in elk geval dat van haar, te denken dat de dingen die zij belangrijk vond in de ogen van anderen een farce waren. Achtendertigduizend dollar heeft haar man in deze dag gestoken – meer dan waar ze vroeger ooit van hadden kunnen dromen – en Cynthia heeft hem nauwelijks zien staan; en Warren, die is al een uur op zijn kamer bezig zijn smoking aan te trekken, en aangezien hij een man is die weet hoe hij een smoking moet dragen, vermoedt Ruth dat hij haar ontloopt. Maar het ergste is dat ze zich er zelfs op een moment als dit volledig van bewust is dat haar dochter alles soepel en volledig in de hand heeft. Als zij binnen een paar minuten niets van zich laat horen, zullen ze geen andere keus hebben dan volgens plan naar de fotosessie in de Athletic Club te gaan, en Ruth weet diep in haar hart dat Cynthia er ook zal zijn. Natuurlijk zal er zich geen echte ramp voordoen: alleen zal openlijk gedemonstreerd worden dat ze weigert ook maar iets van dit alles serieus te nemen, of respect te tonen voor de dag waarop aan haar rol als moeder een einde komt. Tot de dood ons scheidt. Wat een farce.

De enige die de wandeling van het hotel naar de kerk wel al heeft aangedurfd, vandaag zelfs meerdere malen, is Masha. In haar bruine blazer – een beetje warm voor een dag als deze, maar van wat er in haar kast hing kwam dit het dichtst bij het bordeauxrood van de bruidsmeisjesjurken – verliest ze de strijd om door alle gebeurtenissen van de dag heen fris en in de plooi te blijven, het toonbeeld van kundigheid, normaal gesproken het basiselement van haar baan, maar vandaag, blijft ze tegen zichzelf zeggen, is een speciaal geval. Ze heeft haar zoon naar de Wal-Mart gestuurd, ook al weet ze dat hij stoned is, om daar alle staande ventilatoren te kopen die ze in huis hebben. Ze is blij dat de bruidegom wat te laat is voor hun ontmoeting voorafgaand aan de fotosessie. Het kan haar niet meer echt schelen welke indruk het wekt dat ze in de hotelbar op hem zit te wachten. Ze drinkt het ene na het andere glas mineraalwater en kijkt toe hoe de bandleden hijgend en vloekend hun eigen drums en keyboards en versterkers de balzaal in dragen, terwijl ze discreet probeert te zien hoe groot de zweetplekken onder haar armen zijn.

Dan komt de bruidegom binnen in smoking, een bijzonder knappe jongen die heel goed weet hoe hij zijn charmes in de strijd moet gooien. ‘De ceremoniemeester? O, die zit aan de bar,’ zegt hij met uitgestoken hand. Masha herinnert zich dat hij uit New York komt en zijn manier van praten soms moeilijk te volgen is.

In de Trofeezaal treffen ze Ruth en Warren en Warrens moeder, die op haar zevenentachtigste alle notie van het verstrijken van de tijd kwijt is en dus vrolijk eindeloos wil blijven wachten, in tegenstelling tot haar schoondochter, die zich onthutst en beledigd voelt. Ze staan bij de deur min of meer tegen de muur gedrukt om de fotograaf, die nors zijn lampen verzet en meubilair verplaatst, niet in de weg te lopen. Verder is er niemand. De fotograaf, een kleine man met een keurig snorretje en een drankprobleem, met wie Masha al heel vaak heeft gewerkt, is blij haar te zien nu er eindelijk iemand is op wie hij veilig zijn woede kan koelen.

‘Heeft ze soms iets beters te doen?’ zegt hij met een zuinige glimlach over de bruid. ‘Is er soms iets goeds op tv?’

Met haar rug naar Adam trekt Masha een wenkbrauw op naar de fotograaf, alsof ze wil zeggen: wat kunnen we eraan doen, hier moeten we mee werken, en zegt: ‘Mag ik je de bruidegom voorstellen, Adam Morey.’

De fotograaf raakt door Adams charisma alleen al wat milder gestemd omdat hij ziet dat hier een jongeman staat die er duidelijk niets tegen heeft op de foto te gaan. De bruidsjonkers komen achter elkaar binnenlopen; vooral uit hun puberale gepor kan hij opmaken dat sommigen dronken zijn. Maakt geen zak uit, zegt hij bij zichzelf, terwijl hij een van hen vastpakt en naar zijn plaatsmarkering op de vloer wijst. Dan ziet hij de ouders van de bruidegom (de vader heeft dezelfde krachtige kin en smalle mond, dezelfde ronde haargrens), die met hun rug tegen de muur naar hun zoon staan te kijken, als van een grote afstand, alsof er juichende menigten zijn, alsof ze op een ijsschots staan.

Dan komt de bruid binnen, als een bokskampioen aan het hoofd van haar eigen gevolg, in de jurk, opgemaakt, met sluier en handschoenen, in vol ornaat. Masha en Ruth happen allebei naar adem, een geluid dat spontaner is dan alles wat ze de hele dag nog zullen zeggen of voelen. ‘We hebben geen haast,’ zegt de fotograaf, maar zijn sarcasme verliest zijn scherpe kantjes – zijn werk vermoeit en sloopt hem, maar hij is niet immuun voor schoonheid – en hij begint haar door de camera te bekijken. Achter Cynthia komen de zes bruidsmeisjes, Deborah een paar passen voor de rest uit om maar zo snel mogelijk de verschrikkelijke suite te ontvluchten waar de schone leeghoofden zaten te kwekken. De bruidsmeisjes waaieren bij de deur uiteen, geven een van die gigantische waterflessen aan elkaar door, plukken aan hun mouwloze wijnkleurige jurk die hier en daar al donkere plekken vertoont.

Dit is de reden dat ze te laat zijn: onderweg naar de suite, gereserveerd voor de voorbereidingen van de bruiloftsfeestgangers, was Cynthia eindelijk blijven staan om op haar vaders kamerdeur te kloppen; hij had opengedaan in zijn smoking, met de allure van een filmster, zij het ouder en magerder dan in haar herinnering; en toen, zoals ze al die tijd al wist zonder goed te weten waarom, barstte ze in tranen uit. Hij sloot haar in zijn armen, deed de deur dicht en fluisterde de dingetjes die alleen hij zich kon permitteren, waarna ze een paar minuten later weer naar buiten liep en op de bank bij de lift ging zitten wachten om zich te laten opmaken.

Hij komt als laatste de Trofeezaal binnen. Het leven lijkt niet grillig genoeg om te verklaren hoe deze man en Cynthia’s moeder ooit verliefd konden worden en trouwen. Ruth zelf heeft moeite dat feit onder ogen te zien, niet omdat ze het is vergeten, maar vanwege de herinnering dat hij tien jaar lang iedere dag sterk de indruk wekte te laat te zijn voor een leuke afspraak elders. Nu kijkt ze met afgrijzen toe hoe Warren door de kamer loopt om haar ex-echtgenoot de hand te schudden. Het is haar noodlot, denkt ze, dat ze uiteindelijk trouw is aan mannen die zelf niets begrijpen van trouw.

Er is maar één persoon in de zaal van Conrads leeftijd die hij niet al jaren kent, en dat is Deborah. Na de familiefoto blijkt hij naast haar te staan en ze negeert hem niet ijskoud, omdat iets in zijn gezicht anders is dan wat ze ziet op de Barbie-gezichten van alle anderen in de zaal.

‘Ik ben best een beetje zenuwachtig,’ hoort hij zichzelf zeggen. ‘Ik moet de toost uitbrengen.’

Dat is het met hem, denkt ze, een herkenbare menselijke emotie. Onbewust trekt ze aan de hals van haar bruidsmeisjesjurk in een poging haar tatoeage te verbergen. Ze schat hem een jaar of achttien, hoewel ze weet dat hij ouder moet zijn; op een bepaald moment zaten al deze mensen tegelijk op dezelfde universiteit, of misschien lijkt dat maar zo. ‘Het gaat je vast lukken,’ zegt ze niet onvriendelijk. ‘Gewoon jezelf zijn.’

In de zaal wordt het rumoerig en in het middelpunt staan Adam en Cynthia elkaar aan te staren in de eigenaardige driekwart hoek waarin de fotograaf ze heeft gedwongen te gaan staan toen hij niet wist uit te leggen wat hij wilde. Zijn arm om haar middel. De hele dag ontbrak er iets en dit was het. Zo dicht bij elkaar zijn ze ongenaakbaar. Hun jeugd, hun families, alles wat hen heeft gevormd, ligt nu achter hen en dat zal vanaf nu zo blijven. Masha duikt op met een handvol papieren zakdoekjes om het zweet van Adams voorhoofd te vegen.

‘Ik ben op mijn trouwdag afgevallen!’ zegt Adam. ‘Rara, hoe komt dat!’

‘Stilte!’ blaft de fotograaf. ‘De foto voor later!’

Nu begint alles in elkaar over te lopen. Uiteindelijk komt, nu ze instructies opvolgen, hun hoofd draaien of de positie van hun vingers veranderen – terwijl ze in de punt van een V genageld staan die voortdurend van samenstelling verandert –, het gevoel opzetten waarop ze nog niet verdacht waren, het gevoel dat de ceremonie zelf de overhand krijgt en ze worden meegevoerd. Vanaf nu is alles voorgeschreven. Ze hebben zichzelf ingeruild voor hun rol en dat voelt helemaal niet onaangenaam of geforceerd. Uiteindelijk hoeven ze zelfs niet meer op hun herinnering af te gaan; beelden van de dag en de avond die hun uit handen zijn genomen, zullen over een paar weken in de brievenbus liggen, officieel en luxueus