Steven Amsterdam

Familiemagie

Vertaling Frans van der Wiel

Nieuw Amsterdam Uitgevers

De vertaler ontving voor deze vertaling een werkbeurs van het Nederlands Letterenfonds

Oorspronkelijke titel What the Family Needed. Sleepers Publishing Pty Ltd, Australië

© Steven Amsterdam 2011

© Nederlandse vertaling Frans van der Wiel/Nieuw Amsterdam Uitgevers 2013

Omslagontwerp Studio Saiid & Smale

E-BOOK ISBN 978 90 468 1368 3

Eveneens verkrijgbaar als gedrukte versie – ISBN 978 90 468 1367 6 (1e druk 2012)

U kunt deze bestellen via onze webshop of in de boekhandel

www.nieuwamsterdam.nl/stevenamsterdam

Giordana

Eindelijk waren ze in het land van het normale leven: straatlantaarns, geparkeerde auto’s en heggen. En daar stond Alek met een vol glas melk in zijn hand rond te dansen, midden op een maanverlicht gazon.

Giordana mocht in ieder geval blij zijn dat haar moeder hen dit keer niet naar een motel bracht.

De blauwe stationcar zwaaide de oprit op, trok sporen in het grind en maakte een eind aan Aleks kleine droom. Een stapel kleren en boeken die de achterbank verdeelde tussen Giordana en haar broer Ben, viel ten slotte over haar schoot.

Ze zag Alek het gras over rennen, de trap naar de voordeur op, naar binnen roepen en daarna gauw terug hollen naar het eind van de oprit. In het licht van hun koplampen hupte hij vrolijk op en neer, een wonderbaarlijke welkomstdans zonder één druppel melk te morsen. Hij zwaaide het glas boven zijn hoofd, als een toost op hun aankomst.

Boven het geluid van haar moeders laatste instructies en haar hardnekkig met zijn koptelefoon meeneuriënde broer uit, hoorde Giordana Alek roepen: ‘Hallo, neef en nicht!’ Hij zou dit draaglijk maken. Zijn Superman-onderbroek piepte boven zijn spijkerbroek uit. ‘Ze zijn er!’ schreeuwde hij naar het huis.

Giordana bevrijdde zich van de kleren, lakens en keukentroep waarmee de auto was volgestouwd en stapte de stille, sjirpende lucht van de voorstad in. Toen Ben eenmaal zover was, klom hij ook naar buiten. Ze keken hoe hun moeder door de rotzooi graaide om te zien wat ze als eerste mee naar binnen wilde nemen.

Giordana zette alles nog eens op een rijtje. Een: haar ouders hadden ruzie gehad. Heftig. Twee: opnieuw was pap achtergebleven in een klein appartement in een straat waar ’s morgens de vrachtwagens voorbij denderden en ’s nachts de ratten voorbij kropen. Drie: het plan was dat het gezin, zonder pap, zou gaan bivakkeren bij tante Natalie tot het allemaal over was. Oké. Giordana bleef in de buurt van de auto.

Het huis van tante Natalie was er zo een dat je met een kleurpotlood zou tekenen als je net vierkantjes en driehoekjes had geleerd. Het zou een week of twee hun thuis zijn.

Ben gaapte alsof het hem allemaal niets aanging. Sinds hij zeventien was geworden en hele nachten begon weg te blijven, wist ze dat ze hem geen minuut uit het oog mocht verliezen – hij kon er zomaar vandoor gaan om een leven zonder hen te beginnen. Ze was krap twintig maanden jonger en niet van zins alleen achtergelaten te worden. Maar alles was mogelijk. Per slot van rekening had een vrouw haar man een briefje geschreven en was ze met hun kinderen weggereden. Morgen zou Ben kunnen besluiten dat het zijn beurt was voor zo’n plotseling vertrek. Hun moeder zou kunnen besluiten dat ze geen moeder meer wilde zijn. Iedereen kon iedereen in de steek laten. Giordana moest er niet aan denken.

Ten slotte verschenen tante Natalie en oom Peter op de voortrap en gebaarden hun binnen te komen.

Peter riep: ‘Pak straks maar uit. Kom op.’

Giordana gaf een ruk aan Bens haar om hem tot actie te bewegen. Hij riep hard genoeg ‘au’ om de aandacht op haar te vestigen, maar dat deed haar niets, want zij was degene die zich volwassen gedroeg en hem naar binnen probeerde te krijgen. Ze pakten ieder een plunjezak en een kussen en sjokten naar het huis.

De betere herinneringen aan haar vader, waarvoor kennelijk in geen ander hoofd dan het hare plaats was, zouden een tijdje in de ijskast moeten. De situatie vereiste nu dat ze naar binnen ging en gedag zei. Giordana trok Ben mee.

Giordana’s moeder had een geslaagde tegenhangster in het leven en dat was tante Natalie. Die was deze avond nog kalmer dan gewoonlijk, alsof ze gedijde op de rampen van haar zus. Ze was de zachtmoedigheid zelve, droeg een kakibroek en een kreukloze olijfkleurige blouse, alsof ze achter de piano Bach had zitten studeren toen ze aankwamen. Naast haar op de kruk moest kamillethee in een gebloemd kopje hebben gestaan. Altijd precies zo. Natalie stond op de drempel en spreidde haar armen voor een omhelzing.

‘O, Ruth,’ zei ze, terwijl ze hen drieën de vestibule in trok. ‘Wat naar voor je. Wat afschuwelijk.’

‘Ja, dat is het ook,’ zei Giordana’s moeder, terwijl ze haar kinderen streelde met medelijden dat ze vooral met zichzelf had.

Oom Peter verzorgde de mannelijke versie van dezelfde hartelijke omhelzing en klopte iedereen een paar keer op de rug. Hij zei: ‘Jullie weten dat je kunt blijven zolang als nodig is, zo niet langer.’

Het grootste deel van de drie uur durende vluchtrit had Giordana haar moeder gesmeekt om terug te gaan. Nu was ze blij dat ze allemaal op een kluitje in het ganglicht stonden.

Alek wrong zich ertussen en vroeg zijn moeder: ‘Mag ik ze het huis laten zien?’

Natalie suste: ‘Dit is niet het moment. Ze hebben geen zin in spelletjes.’

Alek bleef op en neer springen. ‘Waarom niet? We zijn nu bij elkaar. Daar gaat het toch om?’

‘Even geduld, alsjeblieft,’ zei Natalie, zonder haar greep op de drie te laten verslappen. De omhelzing was een behandeling en daar was ze nog niet mee klaar. Achter haar droeg een gang met ingelijste gezinsfoto’s de belofte uit van stabiliteit en gelukkige herinneringen voor later. Giordana kon de hele tv-hoek in de voorkamer zien. Stel je voor: een gezin dat daar samen films zat te kijken. Een rustige avond met popcorn zonder slaande deuren. Zie je wat de juiste vader met een beetje geld op de bank zou kunnen doen?

Oom Peter zei: ‘Jullie hebben de keus uit de werkkamer naast de jongenskamer, daar staat een oude chaise longue, of de grote slaapbank beneden. Wie wil liever privacy dan comfort?’

‘Ik,’ zei Ben, met het gezag van de eerstgeborene. Zijn beslissing werd zonder discussie goedgekeurd. Giordana zou dus naast haar moeder kruipen. Het zat erin.

Alek sloot zijn vingers om de polsen van zijn neef en nicht om ze uit de kluwen los te wurmen. ‘Mag ik jullie nu het huis laten zien?’

Ben zei: ‘We hebben het huis de vorige keer al gezien. Weet je nog?’

‘Dan verander ik het!’

‘Lieverd,’ zei Natalie.

Als ze had mogen kiezen was Giordana liever bij haar moeder gebleven om te horen hoe die het verhaal van hun uittocht zou brengen. Het zou allemaal anders worden verteld als Giordana niet in de kamer was. Hoe zouden Natalie en Peter reageren? Zou haar moeder hun medelijden opmerken? Het was verstandiger om met haar neefjes te gaan spelen.

Giordana wapperde met haar hand alsof die een koninginnewaaier was en zei tegen Alek: ‘Ik wil dolgraag het huis zien!’

Alek richtte zich op haar. ‘Goed, zeg maar wat je wilt: kunnen vliegen of onzichtbaar zijn?’

‘Hoort dat bij de rondleiding?’

‘Wat wil je? Wat er het eerst in je opkomt. Gewoon zeggen.’

‘Kan ik door dingen heen lopen of moet ik kamers in en uit glippen als de deur open is?’

Alek dacht erover na. ‘Nee. Nou goed, je kunt door muren heen lopen. Maar je kunt niks stelen, bijvoorbeeld bij de bank.’

‘Geeft niet. Ik zal me inhouden. Onzichtbaar.’

Met een nijdige knik spoorde ze Ben aan om mee te spelen. Ben zette zijn ellebogen uit en wapperde sarcastisch met zijn handen. ‘Dan vlieg ik maar.’

Alek was tevreden. ‘Goed. Kom mee.’

De rondleiding voerde, niet verrassend, direct naar de jongenskamer boven. Sasha lag op het bovenbed onder een grijsgroene deken te lezen.

‘Sasha zit in zijn verlegen periode,’ liet Alek weten.

Sasha gooide de deken van zich af, schreeuwde: ‘Niet waar!’ en dook weer in zijn boek.

Nu hij een publiek van echte tieners had, kon Alek zijn oudere broer gemakkelijk negeren. Midden in de kamer onderbrak Alek de rondleiding om Giordana’s gezicht te bestuderen.

Giordana deed haar mond open om te vragen waarom, maar hij legde haar het zwijgen op. ‘Ik denk na,’ zei hij.

De inspiratie kwam. Uit een tiental plastic dieren en monsters die over een ladekast marcheerden, pakte hij een Godzilla op en stopte die in haar hand. ‘Hier.’

Toen die formaliteit achter de rug was, begon hij aan de klus om spellendozen van een plank te halen en ze op het tapijt uit te storten.

Giordana volgde Bens blik uit het raam naar de straat beneden. Een meisje van ongeveer Giordana’s leeftijd fietste verveeld achtjes midden op het kruispunt. Nergens auto’s, dus waarom niet? Hier kon een jongen ’s avonds pirouetjes draaien op het voorgazon en een meisje op straat fietsen. Zo veilig was het hier.

Het kleed was bedrukt met een regenwoudmotief en Alek ging breed op het boomtoppen-met-aap-gedeelte liggen. De speelborden lagen zo dat ze met de zijkanten een driehoek omsloten. Alek begon voor een heel nieuw spel zelfbedachte regels op te dreunen die niemand kon volgen.

‘Je haalt de stukken allemaal door elkaar,’ zei Sasha vanuit een spleet in zijn dekens.

Alek zei: ‘Jij speelt niet mee.’

Als iemand Alek kon intomen, zou het Giordana wel zijn geweest, maar ze was afgeleid door het geluid van iemand die aan de overkant van de straat een raam openschoof. Zo stil was het hier. Mensen hadden vast een goede reden om van boomrijke straten te houden, bedacht ze, maar voor haar was het niks. Dit was niet de zomer die ze had gewild. Totdat ze terug was bij haar vriendinnen, zou ze als afwezige van het ware leven worden aangemerkt.

Het schooljaar was drie dagen geleden afgelopen. Ze had een parttimebaantje geregeld: vier keer per week ijs scheppen bij Sprinkles. Een ontzettend lullig baantje, maar het voordeel was gratis ijs als de baas weg was. Bovendien hadden Thea’s ouders haar een week alleen gelaten en hun huis zou de basis worden voor logeerpartijtjes waarbij niemand zou slapen, waarbij de blender gevuld zou zijn met rum en vruchtensap en de ochtenden zouden worden beheerst door uitzinnige modeshows uit de exclusieve collectie van Thea’s moeder. Allemaal feiten die er niet meer toe deden. Want nu, op hetzelfde moment dat al haar vriendinnen bij elkaar waren, stond Giordana hier in de slaapkamer van Alek en Sasha. Suffer kon het niet.

Onzichtbaarheid zou een opluchting zijn geweest. Door niemand gezien te hoeven worden in die paar saaie weken dat ze door de voorstedelijke eenzaamheid strompelde. Ze zou haar moeder kunnen afluisteren wanneer die de ruzie met haar vader bijlegde en horen met welke nieuwe lapmiddelen ze hun huwelijk dachten te redden. Wat zou haar vader dit keer nog kunnen zeggen? Ze kende de meeste geheimen van haar ouders wel omdat hun gesprekken meestal luidkeels verliepen. Maar als ze niet te zien was kon ze ook andere mensen afluisteren. Wat zei een gewoon meisje tegen een gewone jongen?

Terwijl ze stond te mijmeren dat ze in een park liep en twee dromerig verliefde tortelduifjes afluisterde, riep Ben haar naam. Hij keek de kamer rond – praktisch recht naar haar –, stak toen zijn hoofd om de gangdeur en riep: ‘Giordana, waar ben je in godsnaam?’ Hij draaide zich om naar Alek. ‘Waar is ze gebleven?’

Alek keek op, maar ging meteen weer door met het verzetten van de stukken op het speelbord. Hij zag haar ook niet.

Ze keek omlaag naar haar hand en zag niets, alleen de vloer onder haar.

Wat Giordana niet zei, was: ‘Ik ben hier.’

Wel deed ze twee stappen terug uit het midden van de kamer en bleef stilletjes dicht bij de muur staan. Er had wat gekraak geklonken, maar niemand keek haar kant op. Ben riep opnieuw haar naam. Aan de muur tegenover haar hing een houten boot met een driehoekige spiegel als zeil. Giordana draaide zich er naartoe om zichzelf te bekijken en zag alleen de muur achter haar. Ze voelde haar gezicht gloeien, maar ze kon het niet zien. Ze was weg.

Vanuit zijn bed bekeek Sasha sikkeneurig de chaos die Alek aan het maken was. Giordana zwaaide haar arm voor zijn neus. Hij zag haar ook niet.

Ben schreeuwde de gang in: ‘O, lekker, jij sleept me mee naar boven en laat mij hier met die oen zitten.’ Toen hij geen reactie kreeg, knielde hij naast Alek en liet hem weten dat hij hem hiermee een enorme gunst verleende: ‘Oké, jochie, leg eens uit hoe we dat spelletje van jou moeten spelen.’

Giordana liep op haar tenen naar de hoek van de kamer, tussen het stapelbed en de muur. Ze zette het Godzillapoppetje terug op de kast. Zodra ze het losliet werd het zichtbaar. Toen ze het weer oppakte, verdween het. Ze liet het los en het verscheen.

Goed dan.

Voorzichtig om Ben en Alek en alle spelstukken heen lopend verliet Giordana de slaapkamer. In de gang stapte ze zachtjes op de hoeken van de vloerplanken om geen geluid te maken. Wacht eens even: als de vloer onder haar voeten kraakte, dan moest ze lichaamsgewicht hebben. Ze bleef staan en probeerde of ze haar voorhoofd tegen de wand kon drukken. Haar hoofd ging er niet doorheen. Een barrière. Nu ze tegen deze muur was aan gelopen, staarde ze naar het behang. Rozenstruiken en tuingereedschap, lieve symbolen voor een gelukkig gezin. Het rood had de kleur van brandweerauto’s. Oom Peter stofte de wanden vast twee keer in de maand. Giordana bleef rustig ademhalen, concentreerde zich en duwde harder met haar hoofd. Hoe ze ook haar best deed, ze kwam er niet doorheen. Haar vaders eeuwige gevoel van verontwaardiging speelde in haar op, eiste dat ze terugging om Alek precies te laten vertellen hoe ze door muren heen moest lopen. Als hij je verdomme dat vermogen geeft, moet het ook voor tweehonderd procent werken. Maar dit was geen broodrooster dat je naar de dame van de klantenservice kon gooien.

Bovendien was het niet Aleks truc. Ze had het gewoonweg nooit eerder geprobeerd. Met een beetje oefening kwam ze er wel achter.

Giordana ging naar de badkamer. Er viel genoeg licht van de maan binnen. In de spiegel boven de wastafel zag ze de weerspiegeling van het douchegordijn achter zich. Geen Giordana. Onzichtbaar. Stel dat dit altijd zo bleef? Dat het leven zoals ze het kende voorbij was. Ze dacht aan haar gezicht, waarvan haar vader ooit had gezegd dat ze met haar ogen kon lachen en het eens vaker moest proberen. Ze probeerde bewust voor de spiegel te glimlachen. Haar gelaatstrekken en haar lijf werden zichtbaar. Bedankt, wie je ook bent, dacht ze. Hoe mooi het ook was geweest om een tijdje aan de buitenkant van het leven te ontsnappen, voortdurende onzichtbaarheid zou logistieke problemen hebben gegeven. Ze stelde zich weer haar eigen leegte voor en zag zich in de spiegel vervagen. Dit was ongelooflijk cool.

Beneden volgde ze het geluid van haar moeders monoloog naar de airconditioned keuken. Peter stond koffie in te schenken. Natalie was de borden aan het opruimen.

Giordana stond in de deuropening. Ze zagen haar niet.

Haar moeder zei: ‘Hij wist dat we weg zouden gaan. Hij wist het. Hij is zich heus niet rot geschrokken toen hij vanavond thuiskwam. De eerste keer dat Ben dronken werd was voor mij de druppel. Ik wilde niet lijdzaam toezien hoe dat verder ging. Dat jong heeft al genoeg gebrek aan ambitie.’

Giordana was het er grondig mee eens.

Peter hield een rol gevulde vanillebiscuits op. ‘Ruth?’

Ze wimpelde het af. Per slot van rekening zou ze niet kunnen praten met volle mond.

Maar Giordana had er wel trek in en begon uit te vissen hoe ver ze de kamer in kon komen zonder te worden opgemerkt.

Haar moeder vervolgde: ‘Ik kan nog steeds niet geloven dat het nu eindelijk een feit is.’

De beste strategie was haar moeder het verhaal te laten vertellen, telkens opnieuw, tot het helemaal versleten was. Natalie moest dat al lang geleden hebben begrepen, want ze deed geen poging om iets te zeggen.

Giordana stond op een armlengte afstand van een koekje. Peter hoefde alleen maar op te houden ervan te eten en de rol neer te leggen. Zo gauw ze er een aanraakte, zou het verdwijnen en zou ze het hebben. Zouden ze haar horen eten?

Het gepraat van haar moeder verschafte een dekmantel voor de operatie. ‘Ik zat erop te wachten dat hij het weer verknalde, en verdomd, hij heeft me niet teleurgesteld.’

Natalie verschoof de rol en die lag nu met de opening tegen de rand van het keukenblad. Giordana deed een stap dichterbij.

‘Toen hij die laatste baan had opgezegd – weer een onzinnige uitbarsting, iedereen zat fout behalve hij – begon hij thuis die woede nog eens aan te wakkeren. Ik piekerde er niet over om me er nog iets van aan te trekken.’

Ze had Giordana verteld dat hij was ontslagen.

‘Het was verstandig van je om te wachten tot het eind van het schooljaar,’ zei Peter.

‘O nee, ik had ze geen dag eerder durven losscheuren. Bovendien moest ik het een en ander regelen.’

Wacht even: in de auto had Giordana zich ermee getroost dat dit weer zo’n echtelijke ‘hobbel’ was, zoals haar moeder een eerder drama had herdoopt. Was samen een slaapbank delen onderdeel van een plan?

‘Het is al erg genoeg dat ik ze uit hun vertrouwde omgeving haal. Maar ze gaan het redden. Voor Ben is het goed om een paar andere vrienden te zoeken. En ik weet zeker dat Giordana eroverheen komt. Jullie hebben haar gezien; ze blijft kalmer dan ik ooit zou kunnen. Ze heeft een oeroude ziel.’

Een oeroude ziel.

Giordana zag die woorden stuk voor stuk voor zich, toen Peter de biscuits pakte en met zijn hand langs haar hand streek. Hij schrok van het huidcontact, maar Giordana liet snel los en liet de rol weer aan hem over. Oké, ze had dus wel degelijk massa. Met twee geruisloze stappen week ze uit het riskante midden van de keuken terug.

Ze hoorde de voordeur opengaan. Wie had hem vergeten af te sluiten?

Het was het meisje dat op de fiets rondjes had gedraaid, en zichzelf binnenliet.

Giordana had moeite om alles op een rijtje te krijgen. Ten eerste: het feit dat dit allemaal voorgebakken was. Waarom was haar niets gezegd? Ten tweede: de geheimzinnige loftuiting van haar moeder. Was het makkelijker om Giordana bovenmenselijke wijsheid toe te dichten dan haar een beetje serieuze aandacht te geven? Ten derde: dat meisje. Wie was ze? In ieder geval niet jonger dan vijftien. Ze was wat ouder, had echt borsten. Haar kapsel en huid waren hyperverzorgd. Het was een defensieve observatie, maar toch: het kalme, knappe gezicht en de glanzend bruine lokken vereisten werk dat alleen maar op karakterfouten kon wijzen. Als ze op dezelfde school hadden gezeten, zou ze zeker een of twee trapjes boven Giordana hebben gestaan. Ze zouden nooit een reden hebben gehad om met elkaar te praten.

‘Hallo-oo?’ riep het meisje vanuit de gang.

Oom Peter sprong op: ‘We zitten hier.’ Giordana’s kans om een vanillebiscuitje te pikken was verkeken en ze wist maar net opzij te springen toen het meisje langs haar de keuken in banjerde – zo dichtbij dat Giordana een vleug opving van Calvin Kleins Obsession. Alsof het huis van haar was, trok het meisje de klapdeur achter zich dicht met een vermaning over energieverspilling.

Giordana kon niet door de deur heen, maar ze kon wel Natalies stem horen.

‘Janelle, dit is mijn zus Ruth. Ze komt een tijdje met haar kinderen logeren. Janelle past meestal op de jongens, maar ze werkt deze zomer in een vakantiekamp voor de jeugd.’

Haar moeder werd voorgesteld als de zus. Geen woord over uit elkaar gaan, scheiding, verlating.

Oom Peter zei: ‘Jij moet ongeveer van Giordana’s leeftijd zijn.’

‘Ik ben zestien,’ zei Janelle.

Ruth liet behulpzaam weten: ‘Giordana is vijftien.’

Kampleidster, wat dat ook mocht inhouden. Toch interessanter dan ijsjes scheppen. Verdiende waarschijnlijk ook beter. En hoewel ze de oppas was, was ze bij Peter en Natalie op bezoek gekomen alsof ze bevriend waren.

‘Koffie?’ vroeg Peter haar.

‘Graag, Peter. Dank je.’

Graag, Peter. Koffie. Giordana was om zo veel verschillende redenen verontwaardigd dat ze niet wist waar ze moest beginnen. Gingen ze de boel ook nog opvrolijken met een glas whisky, net als haar vader?

Haar moeder bood aan dat, nu Janelle in het kamp werkte, Giordana wel kon oppassen zolang ze hier waren.

Peter zei: ‘We betalen het gangbare tarief.’

‘Doe niet zo mal,’ zei haar moeder, alsof geld geen enkele rol speelde. Ze duwde de keukendeur open, praktisch tegen Giordana’s voorhoofd, en riep: ‘Giordana, kom naar beneden!’

O ja, ze was nog steeds boven.

Giordana ging naar de wc op de gang zodat ze in de spiegel kon toezien op haar herverschijning. Daar was ze weer. Haar gezicht was niet lelijk – niks honderigs, maar ook niet echt poezig. Ze liet een lang moment voorbijgaan zodat er een glimlach kon opkomen voordat ze haar entree moest maken – Thea had haar aangeraden zoiets te doen voordat ze de telefoon opnam. Dan klonk je stem vriendelijker, had ze gezegd. Thea’s moeder had een abonnement op de Cosmopolitan.

Omdat ze Janelle al had gezien en geroken, ging Giordana de keuken binnen met iets wat ze niet direct een voorsprong zou noemen, maar toch, op zijn minst, een kleine voorsprong.

Ze werden aan elkaar voorgesteld. De meisjes begroetten elkaar hartelijk, maar dat was geen kunst.

Niemand bood Giordana koffie aan.

Janelle hield midden in de keuken audiëntie en praatte over de kinderen in haar kamp, terwijl ze haar kopje op het aanrecht ronddraaide.

Peter leunde tegen de gootsteen en – Giordana was er zeker van – keek nauwlettend naar elke beweging van Janelle. Het lag een beetje voor de hand, naar bed met de oppas. Dat moest Natalie toch gemerkt hebben. Hoewel, misschien stomp je af door het huwelijk. Giordana dacht aan haar moeder. Misschien kon je iets bij jezelf uitschakelen, zodat je door kon met je leven. Of misschien schakelde je daardoor alles wel uit.

Janelle had een extra fiets, die ze Giordana te leen aanbood zolang ze hier was. En omdat Janelle de volgende twee dagen vrij had, kon ze haar de omgeving laten zien. Giordana, die zelf niets aan te bieden had, zei oké, en moest heimelijk toegeven dat ze blij zou zijn met het gezelschap. Bovendien, áls Janelle met oom Peter neukte, dan was het dé manier om informatie in te winnen. Giordana wist niet goed of ze Peter walgelijk vond omdat hij zwak was of Janelle omdat ze slecht was. Of was het andersom?

Ben kwam de keuken in, met Alek en Sasha achter zich aan, en allemaal vroegen ze om koek. Ben begroette Janelle met een neutraal ‘hoi’. Alek met een high five, vergezeld van een mansgrote boer.

‘Alek!’ zei Peter.

Alek reageerde met dezelfde ergernis. ‘Pap!’

Janelle was niet makkelijk af te leiden en zette haar gesprekje met Giordana voort: ‘Is half negen te vroeg? Ik zit nog in mijn schoolritme.’

Giordana, die had gedacht dat ze de komende weken in haar eentje met een boek op de veranda van haar tante zou zitten, zei ‘cool’, nog voor haar weer te binnen schoot dat ze een gruwelijke hekel had aan dat woord.

‘Er zijn bepaalde constanten die je van iemand weet, die je van jongs af aan altijd al van de mensen in je leven hebt geweten. Je bewaart ze in andere laatjes dan de dagelijkse dingen.’ Haar moeder probeerde hun vertrek weg te redeneren terwijl ze bezig was een ordening te vinden voor de zakken met kleren die op de grond verspreid lagen. Giordana nam de tijd voor het opmaken van de slaapbank, om te voorkomen dat haar gevraagd zou worden meer te doen.

Haar moeder vervolgde: ‘Je verdringt ze omdat je je niet kunt indenken dat ze belangrijk zijn, of dat er ooit een tijd komt dat je ermee geconfronteerd wordt.’ Ze werkte hard aan dit idee. ‘Je verwacht dat de problemen voorgoed in de onderste la zullen blijven, of achter in de kast, of waar je ze ook hebt verstopt. Dat ze nooit voor jou gelden.’

‘Zoals onze winterjassen die we bij pap hebben gelaten?’

‘Zoals pap,’ zei haar moeder.

‘Dat is wat anders. Pap is geen ding.’

‘Je hebt gelijk,’ zei ze, en gaf Giordana een klopje op haar hoofd. Ze begon de inhoud van een zak opnieuw op te vouwen zodat die tenminste netjes op de grond gestapeld kon worden. Giordana keek geërgerd toe. Ze hadden niet gepakt, ze hadden ontruimd. Dit was allemaal onnodig. Als Giordana iets van een waarschuwing had gehad, had ze wat kunnen organiseren, had ze haar vriendinnen gedag kunnen zeggen.

Op school hadden ze het over verdreven bevolkingsgroepen gehad en ze vroeg zich af of dit, op oneindig kleine schaal, was hoe dat voelde – om uit je huis te worden verdreven en gedwongen te zijn om iets nieuws te vinden. Uitgedreven was iets anders. Dan was je helemaal buiten beeld geschoven, verloren. Zij was verdreven. Pap was uitgedreven.

Met een luide zucht ging haar moeder op haar knieën om de schoenen en riemen te sorteren die niet op zinnige stapeltjes pasten. ‘Ik weet dat je in een kwetsbare leeftijd zit, schat, maar ik beloof je plechtig, zodra we weer ergens een plek hebben, mag jij naar therapie.’

Giordana wilde geen therapie. Ze wilde een thuis. Dat was dit niet; net zomin als hun laatste woning (waar haar vader zich nu waarschijnlijk in slaap dronk). Giordana keek naar haar vingers terwijl ze de kussens in hun sloop duwde. Er kwam een zin in haar op die uit een oude advertentie had kunnen komen: Knobbelknokkels, niet zo fraai. Ze wist al dat ze nooit een handmodel zou zijn, eigenlijk geen enkel soort model. Als Natalie haar moeder was geweest, zou ze prachtige handen hebben gehad en zouden zij en Janelle al vijftien jaar vriendinnen zijn geweest.

Haar moeder lette niet op haar. Dit zou een goed moment zijn om proef te draaien. Giordana probeerde haar hoofd leeg te maken, haar lichaam van zichtbare deeltjes te ontdoen. Ze keek om zich heen. Ze was er nog, compleet met handen. Ze probeerde het opnieuw. Weer gebeurde er niets.

Het had allemaal tussen haar oren gezeten. Een schokreactie door het plotselinge vertrek. Sommige mensen werden in tijden van crisis ineens grijs.

Enorme teleurstelling – om maar niet te spreken van de zo ont-zet-tend vervelende werkelijkheid om bij haar moeder te slapen – daalde neer. Haar hersens hadden haar een sprankelende hallucinatie gegeven en die vervolgens weer weggenomen. Het was weg – hoe ironisch. Toch was het beter dat ze zou ontdekken dat die hele ervaring inbeelding was geweest dan dat ze er als een idioot tegen Janelle over was gaan opscheppen: Kijk eens wat ik kan!

Je moet oefenen en je beter concentreren. Gehoorzaam ging ze terug naar de badkamer om het nog eens te proberen. Ze ging voor de spiegel staan en verbeeldde zich zorgvuldig dat ze helemaal aanwezig maar helemaal weg was. Ze was opgelucht toen ze zag dat ze nog steeds in staat was zichzelf weg te denken. Die gedachte vasthoudend als een te vol bord soep, liep ze terug naar de huiskamer. Haar moeder had hun spullen tussen de metalen poten van de slaapbank geschoven. Daar zouden ze de klare lijnen van tante Natalies gelukkige huis niet verstoren.

‘Eh?’ zei Giordana.

‘Ja?’ zei Ruth zonder zich om te draaien.

‘Ik heb een vraagje,’ en ze wachtte op de verbaasde blik van haar moeder.

‘En die vraag is...?’

Giordana hield zich stil. Toen Ruth weer op de grond ging zitten om haar dochter met volle aandacht aan te kijken, voelde Giordana zich zichtbaar worden. Het was alsof ze leegliep.

‘Wat?’ vroeg haar moeder.

Dat was het geheim: de wens om bekeken te worden had haar concentratie tenietgedaan. De volgende keer wist ze precies wat ze anders moest doen.

‘Je had een vraag?’

‘Ja.’ Giordana zweeg even.

‘Waarom verbaast me dat niet? Je hebt altijd een vraag.’

‘Wat is een oude ziel?’

Haar moeder was al twaalf jaar verpleegster, dus er was maar weinig wat haar kon verrassen. Ze gaf allerminst de indruk het vervelend te vinden om haar eigen woorden terug te horen. Ze praatte trouwens zoveel dat ze niet altijd wist tegen wie ze wat had gezegd.

‘Jij laat je niet kisten door de nare dingen in het leven.’

‘De dingen uit de onderste la?’

Haar moeder keek haar aan alsof ze haar die dag voor het eerst zag.

‘Onderste la, bovenste la. Allemaal laden. Ik hoop dat als ik volwassen word, ik net zo cool en mooi ben als jij nu.’ Haar moeder had ‘cool’ ooit gedefinieerd als tante Natalie die, zei ze, midden op een slagveld de heerlijkste boterhammen kon klaarmaken. Dat was te verwachten. Niemand had ooit de moeite genomen ‘mooi’ uit te leggen.

‘Dank je,’ zei Giordana, al wist ze niet goed waarvoor.

‘Goed, je mag in ieder geval kiezen aan welke kant van het bed je wilt liggen.’

De wekker ging. Haar moeder was al in de badkamer.

Giordana’s hand zocht over de hobbezakkige matras en over de rand van het metalen bedframe naar de wekker om op de knoppen te drukken die hem tot zwijgen brachten.

Een minuut later deed haar moeder de voordeur dicht en ging op zoek naar een baan. Ze zouden hier echt blijven.

Weer een minuut later sprongen Alek en Sasha op het bed en eisten aandacht. Het was bijna acht uur. Ze begroef haar gezicht in het oude schuimrubber kussen. Alek wierp haar laken omhoog en maakte een tent om hem en haar heen. Hij ging dicht bij haar zitten, met zijn gezicht vlak voor het hare. ‘Ik zie je!’

Ze keek naar hem, zijn lach met spleten tussen zijn tanden, zijn zonderlinge ogen als van een Picasso. Een Picassotekening van een maki. Hij had haar de keus gegeven – vliegen of onzichtbaarheid. Giordana zag hen beiden, decennia ver in de toekomst – zo oud als hun ouders – en ze kenden elkaar nog steeds, hadden nog steeds een waardevol contact. Stel dat ze gezegd had dat ze wilde vliegen?

Met een stem die alleen onder de dekens te horen was, vroeg ze hem: ‘Wist je het?’

‘Wat?’ Hij scheen het werkelijk niet te begrijpen. Hij wilde spelen.

‘Niks,’ zei Giordana.

Dit was helemaal van haar. Ze was er zeker van dat ze in hun bijzijn had kunnen verdwijnen, maar ze wilde niet dat iemand ervan schrok en het ging rondbazuinen.

‘Jongens, komen!’ riep Peter vanuit de gang.

Alek vroeg haar: ‘Ben je hier nog als we thuiskomen van het kamp?’

‘Ja.’

‘Goed zo.’

Ze joeg ze weg door met de deken te wapperen en ze renden naar de deur.

Ze zou met Ben alleen in huis zijn. Natalie was al weg naar school. Ze gaf les op de basisschool. Verpleegster of onderwijzeres, zei haar moeder altijd. Dat was de keuze. Tegenwoordig kun je honderd verschillende richtingen uit. Wat zou Giordana later worden? Onzichtbaar.

Haar moeders voortvarendheid na-apend, streek ze de dekens glad en klapte ze het bed in. Ze maakte hun nette stapeltjes nog wat kleiner en kleedde zich aan. Met een spijkershort en een rood T-shirt wist ze zeker dat ze eruitzag als een acceptabele maar vagere versie van Thea, Dee en Emily, die op ditzelfde moment waarschijnlijk op weg waren naar het zwembad. Ze zouden tot aan de middagpauze op handdoeken op de betonnen treden liggen. Als een van hen superondernemend was, zaten ze misschien als oude dames in het ondiepe met hun benen te spartelen. Daarna zouden ze uitvliegen naar hun vakantiebaantjes. Ze zouden die eerste dag aannemen dat Giordana ziek was. Er kon die avond gebeld worden – Thea had haar eigen telefoon op haar kamer – om te horen hoe het met haar was. Pap, stomdronken, zou ieder die belde zijn kant van het verhaal vertellen. Giordana had tante Natalie moeten vragen of ze interlokaal met Thea mocht bellen om haar precies te vertellen wat er aan de hand was. Morgen. Er was nog wat tijd.

Giordana ontdekte een inktvlek op de zak van haar short. Terwijl ze ernaar staarde, concentreerde ze haar gedachten om hem weg te zappen. Pech. Ze wilde zich niet omkleden. Iets anders aantrekken voor een meisje als Janelle zou een ontzettende afgang zijn, een nederlaag voor elk gewoon meisje. Bovendien was mooi weer spelen tegen nieuwe mensen totaal fout. Feit was dat ze van huis waren weggelopen en dat er een vlek op haar short zat. Proberen het anders voor te stellen was een leugen. Ze tuurde nog eens tevergeefs naar de vlek en trok toen een andere short aan voor Janelle.

Vanaf de veranda zag ze hoe stil de straat erbij lag. Een paar geparkeerde auto’s en zelfs geen briesje door de keurige bomenrij. Giordana ging terug naar binnen om een snelle ronde door het huis te maken zonder dat het huis het wist. Ze loste zich op. Keek omlaag: geen benen, geen armen. Bingo. Ze vertrouwde op haar zintuigen om te weten dat ze niet alleen een zwevend hoofd was. Proprioceptie, het gevoel van je lichaam in de ruimte. Hoe noemde je het wanneer je lichaam er was maar toch niet? Ze ging de trap op met haar armen opzij, alsof het allemaal een evenwichtsoefening was.

De deur van Peter en Natalies slaapkamer was dicht. Een kijkje in hun badkamerkastjes en ladenkasten zou informatief kunnen zijn, maar het omdraaien van de deurknop was een grotere inbreuk dan ze kon verantwoorden. Onthouden: leer hoe je door deuren kunt komen. De jongenskamer, hoe toegankelijk ook, zou geen geheimen te bieden hebben. De werkkamerdeur stond op een kier. Bens kleren waren als door een explosie overal heen geslingerd en aan zijn spullen viel nauwelijks iets nieuws te ontdekken. Voor ze wegging had haar moeder Giordana op het hart gedrukt te zorgen dat hij vandaag alles opruimde. Als hij een eigen kamer kon bemachtigen, kon hij ook weten dat hij zijn eigen bed moest opmaken. Giordana schopte zijn rugzak over de vloer en maakte de bende nog wat groter. Alsof hij dat zou merken.

Ben zat in de keuken cornflakes te eten en als een idioot te neuriën. Omdat hij ouder was, had hij het plan om weg te gaan waarschijnlijk wel te horen gekregen. Hij was de onrechtvaardigheid in eigen persoon.

Midden in de keuken werd ze zichtbaar.

Hij keek haar kant op. ‘Hoi.’

Hij had haar entree gemist. Dat deed de deur dicht. Ze zou het hem nooit meer laten zien. Hij was het niet waard.

‘En wat ga jij vandaag doen?’ vroeg ze.

‘Laat ik mijn agenda eens raadplegen.’ Hij staarde de ruimte in. ‘Hierna ga ik kijken wat onze doortrapte netmanagers op de tv hebben gegooid. En dan maak ik rond lunchtijd een paar boterhammen. Mooie dag.’

‘We moeten de omgeving leren kennen. Uitzoeken wat er in de buurt is. We moeten ook een baantje zoeken als we hier nog een tijdje blijven.’

‘Ja. Ik ben ermee bezig,’ zei Ben, die deed alsof hij de krant van oom Peter aan het lezen was.

‘Denk je dat we hier een tijd zullen blijven?’

‘Weet niet, Mary-Joe. We zitten hier nu.’

Ze had het gehad. ‘Ik ga uit met Janelle.’

‘Is dat niet een beetje snel voor jou? Je bent nog niet eens met een vriendje uit geweest.’ Hij begon weer te neuriën.

Hij was zo makkelijk te negeren. ‘Ik ga de omgeving verkennen. Er moet hier iets te doen zijn.’

‘Succes ermee.’

Hij bleef in de krant turen. De klootzak.

‘Ruim de boel op als je klaar bent,’ zei Giordana, die het pak melk dichtdeed en terugzette in de koelkast.

De deurbel ging. Ze draaide zich om en vertrok zonder te wachten tot hij met zijn ogen zou rollen.

Giordana bofte dat ze door het meisje met het hyperverzorgde uiterlijk op sleeptouw werd genomen. Als een of andere dorpsgek de rondleiding had gegeven, was elke hoop op een toekomst die Giordana hier kon hebben de grond in geboord.

Het lot werd bepaald door anderen en door toeval zoals dit. Giordana woonde bij haar oom en tante omdat haar moeder lang geleden verliefd was geworden op haar vader. Waarom? Door welke willekeurige gebeurtenis was dat gebeurd?

Janelle wees trots op haar huis toen ze erlangs reden. Het was kleiner dan dat van tante Natalie. Ze ging Giordana voor over allerlei sluiproutes tussen tuinen waar ze konden fietsen zonder te worden nageschreeuwd of nageblaft. Geen van de kinderen die ze tegenkwamen keek vreemd op als ze voorbijfietsten. Toch wist Janelle wat er zich in elke slaapkamer afspeelde. Wie er ging scheiden, wie aan een zuurstoffles lag, wie opzettelijk zijn auto tegen een boom aan had gereden.

‘Wat naar,’ zei Giordana bij elk nieuw drama dat ze te horen kreeg.

‘Waarom?’ vroeg Janelle uiteindelijk. ‘Is het jou overkomen?’

Ze liepen met de fiets aan de hand door een park. In het midden ervan lag een longvormig meer met aan weerszijden paden die naar open grasvelden met picknicktafels slingerden. Eenden, godbetert, hoorde ze in haar hoofd haar vader zeggen. Er was een stil plekje tussen een paar bomen waar, vertelde Janelle, opgeschoten jongeren kwamen drinken en roken en neuken.

Een paar van hen speelden frisbee op een van de velden. Een jongen en een meisje – zeker de doorgewinterde romantici van hun groep – lagen vlakbij op een grote rode deken. De jongen kietelde het meisje onder haar kin met een plukje gras. Het leek erop dat ze wilden zien hoelang ze het uithield zonder in lachen uit te barsten.