© NRC Boeken/Nieuw Amsterdam Uitgevers 2013

© Illustraties Gijs Kast 2013

Alle rechten voorbehouden

Boekverzorging De ontwerpster/Ingrid van Halteren

Beeldbewerking omslag Wim Lintsen

NUR 400

ISBN 978 90 468 1611 0

www.nrcnext.nl

www.nrc.nl

www.nrcboeken.nl

www.nieuwamsterdam.nl/gidsvoordekantoorjungle

Deze digitale editie is gemaakt naar de eerste druk, 2013 Met ISBN 978 90 468 1593 9

Voor Smudde, het Higgsdeeltje van al mijn columns

INHOUD

DE KANTOORTUIN IS EEN JUNGLE

Darwin erop los

DE GEBOREN LEIDER

Niets vraagt hij, toch krijgt hij alles

DE KLAGER

Ze zuigt je echt helemaal leeg

DE COLLEGA DIE DE ZON LAAT SCHIJNEN

Iedereen wil bij hem in de buurt zijn

DE KOFFIEAUTOMAAT

Bron van roddel en troost

DE CONTROLFREAK

Al haar mails stopt ze in mapjes

DE ZIEKELIJKE FLIRT

Alles maakt hij plat, alles is seks

DE POWERLADY

Roddelen en huilen doet ze niet

DE KANTINE

Het is nooit goed

DE JONGE VADER

Al zijn vuur zit in die stinkbaby

DE COLLEGA VAN WIE NIEMAND PRECIES WEET WAT HIJ DOET

Wat doet die man hier eigenlijk?

DE LIEVE SCHAT

Het maakt haar écht niks uit

FEESTJES EN GEZELLIGHEID IN DE KANTOORTUIN

We moeten meer knuffelen

DE MORSIGE COLLEGA

Er zit wat eigeel in zijn baard

DE VERY IMPORTANT PERSON

Hij is superdruk en belangrijk

DE BEDRIJFSHULPVERLENER

En nu maar hopen dat je flauwvalt

SEX, DRUGS AND ROCK-’N-ROLL

De verleiding loert overal

DE COLLEGA DIE IN ZIJN RECHT STAAT

Je hebt er recht op, zegt hij dan

DE HEKS

Ze is een tsunami van woede

DE NOESTE WERKER

Hij is niet uit het gelid te rammen

HET TOILET

Even met je hoofd tegen de toiletrol

DE ADVISEUR

Nooit zal hij zeggen: ik zat fout

DE DIVA

Paradepaardje, godin, de beste

DE CARRIÈRETIJGER

Hij gaat over lijken

BUREAUS EN BUREAUACCESSOIRES

Hoe leger het bureau, hoe groter de geest

DE BITCH

Ze is de duivel, niet de advocaat

DE COLLEGA DIE OVERAL LAK AAN HEEFT

Frisse oase tussen de droogkloten

DE VERBLUFFEND INCOMPETENTE COLLEGA

Een jongen van vijftien kan het beter

DE JONGE HOND

Veel te jong, maar hij weet alles al

KANTOORTAAL

Kantoortaal is als botox

DE COLLEGA DIE ONTZIEN MOET WORDEN

Altijd vertraging, ziek of misselijk

DE KONINGIN VAN DE RODDEL

Dit blijft tussen ons, zegt ze

DE COLLEGA DIE ER AL TE LANG WERKT EN OP ZIJN PENSIOEN ZIT TE WACHTEN

Hij sleept zich naar de uitgang

HET MEISJE OP WIE IEDEREEN VERLIEFD IS

Iedereen wordt verliefd op haar

ARCHITECTUUR EN LELIJKE KANTOREN

Niks mis met een lelijk kantoor

DE IRRITANTE STAGIAIR MET WIE NIEMAND IETS KAN

Je wilt hem op zijn bek slaan

DE ONZICHTBARE COLLEGA’S

Zijn ze er nu wel of niet, vandaag?

DE COLLEGA’S DIE HET NIET GERED HEBBEN

Ze pasten niet in de kantoortuin

WIE OVERLEVEN DE JUNGLE?

Hier blijven we, hier horen we

MET DANK AAN

Silke Groen. En aan Simone van Driel, Joyce Roodnat en Ineke, Gerda en Uilke Bouma voor de steun, de aanmoediging, het vertrouwen en het niet-aflatende enthousiasme. Verder waren deze columns er niet geweest zonder Ingrid van Halteren, het ‘team-kantoorcolumns’: Martine Kamsma, Sabine Schmitz du Moulin en Olga van Ditzhuijzen, en het ‘team-werkplek’: Patricia Veldhuis en Karel Berkhout. Dank lieve mensen.

Het broeit er, gist er, feromoont en schimmelt er. Er is liefde, adrenaline, bedrog, seks, berusting, jaloezie, samenwerking en oorlog. Er zijn hormonen.

Wie goed kijkt, ziet het: de kantoortuin ís een kantoortuin; een woestijn, een steppe, een oerwoud. Met diersoorten, leven, dood, hiërarchie, drinkplaatsen, complotten en overgave. Je snapt niet waarom David Attenborough daar al niet eens op gedoken is, met zijn rustgevende stem, om het ons te duiden.

Hij zou ons de zilverrug laten zien, de Bokito en eindbaas, die schreeuwt, verkracht en slaat. We zouden zijn vriendje zien, het stokstaartje, dat gedaan krijgt waar de koning om brult. We zouden stilstaan bij de carrièretijger die zijn nek uitsteekt en genadeloos wordt gevloerd door de jakhals. De aapjes in rokjes, dansend naar pijpen. De buffels. De gelaarsde kat die liegt en krijgt wat hij wil. De jonge leeuw die de oude verdrijft en diens welpen opeet. De luiaard, ondersteboven achter zijn scherm. De sitting duck, de cougar, de angsthaas. De dodo die allang is uitgestorven maar dat zelf niet weet. De kwinkelerende lachebekjes, de reeën die met hun lange benen de oude bavianen gek maken.

Daarom zijn er ook planten in de kantoortuin: om die hele voedselketen een beetje aan te kleden. Opdat de krokodil een plekje heeft van waar hij zijn prooi kan bespieden. De zwarte weduwe ergens haar web kan weven. De lovebirds en de wolven zich kunnen verschuilen voor ze toeslaan.

Een goede werkgever weet dat, en geeft zijn personeel net genoeg camouflage om te kunnen opereren. Een gemene werkgever overdrijft, en gaat los op de flora. Die zet bosjes bij de ingang, planten naast de koffieautomaat en struiken op de parkeerplaats. Neemt voor zijn secretaresse een bloemetje mee en huurt mensen in overalls in om het hele zaakje te onderhouden.

Als verklaring zegt hij dat planten en bloemen voor zuurstof zorgen en de werksfeer verbeteren. Maar in zijn vuistje lacht hij. Hij weet wel beter wat al die planten doen: ze geven het signaal af: het ís een jungle in here, ga je gang, Darwin erop los. Eet of wordt gegeten.

Hij weet: morgen kan ik zelf aan de beurt zijn.

… WERKEN OP KANTOOR ENORM VEEL VOORDELEN HEEFT? VOOR DE NOODZAKELIJKE CREATIVITEIT EN INNOVATIE ZIJN FYSIEKE ONTMOETINGEN TUSSEN WERKNEMERS BELANGRIJK, ZO BLIJKT UIT ONDERZOEK. VERDER BLIJKT DAT DE VRIJHEID VAN THUISWERKEN EEN DALING VAN DE LEERCURVE TOT GEVOLG HEEFT. EN: COÖRDINATIE EN VERTROUWEN ZIJN LASTIGER TE REALISEREN ALS WERKNEMERS VEEL THUISWERKEN.

… UIT ONDERZOEK DOOR TNO BLIJKT DAT VOLLEDIG THUISWERKEN ALLEEN OP KORTE TERMIJN GUNSTIG IS VOOR DE PRODUCTIVITEIT? OMDAT DAARNA DE BINDING MET HET BEDRIJF EN DE SAMENWERKING MET COLLEGA’S STERK VERMINDERT.

… 72 PROCENT VAN DE WERKNEMERS NOG STEEDS HET KANTOOR BOVEN EEN THUISWERKPLEK VERKIEST? DAT BLIJKT UIT EEN INTERNATIONALE STUDIE DOOR ONDERZOEKSBUREAU CORENET GLOBAL. 40 PROCENT VAN DE ONDERVRAAGDEN VINDT DAT JE OP KANTOOR BETER TOEGANG HEBT TOT TECHNOLOGIE EN NETWERKEN. OOK EEN VOORDEEL: HET CONTACT MET COLLEGA’S EN DE BETERE SCHEIDING TUSSEN PRIVÉ EN WERK.

… DE MEESTE NEDERLANDERS TEVREDEN ZIJN MET HUN BAAN? NA NOORWEGEN EN DENEMARKEN STAAN WE IN DE TOP DRIE VAN MEEST TEVREDEN WERKNEMERS. DUS.