Route 32

David Endt

Een seizoen Ajax

Nieuw Amsterdam Uitgevers

© David Endt 2013

Alle rechten voorbehouden

Omslagontwerp Pankra

Foto auteur © Suzanne Blanchard

NUR 489

ISBN 978 90 468 1620 2

www.nieuwamsterdam.nl/davidendt

Inhoud

Voorwoord

Kledderum! We verliezen de ouverture

PSV – Ajax • 5 augustus 2012

Zweeds Kaapverdië

Ajax – AZ • 12 augustus 2012

Boodschappen doen bij AH

NEC – Ajax • 19 augustus 2012

Dak dicht, wind mee en helder water

Ajax – NAC Breda • 25 augustus 2012

Ketelbrug en macumba

Heerenveen – Ajax • 2 september 2012

‘Er is een tuintje in mijn hart’

Ajax – RKC Waalwijk • 15 september 2012

Rote Erde, Oranje Vlam

Borussia Dortmund – Ajax (Champions League) • 18 september 2012

Abseilende ooievaar

ADO Den Haag – Ajax • 23 september 2012

Mellow house

FC Utrecht – Ajax (KNVB-beker) • 26 september 2012

Klein hoekje, grootse goal

Ajax – FC Twente • 29 september 2012

Mourinho in Amsterdam

Ajax – Real Madrid (Champions League) • 3 oktober 2012

Weggeworpen wrakhout

Ajax – FC Utrecht • 7 oktober 2012

Lovely Rita in Almelo

Heracles Almelo – Ajax • 20 oktober 2012

Onder Italianen

Ajax – Manchester City (Champions League) • 24 oktober 2012

Theater De Toverlantaarn

Feyenoord – Ajax • 28 oktober 2012

Het fietslicht van God

ONS BOSO Sneek – Ajax (KNVB-beker) • 31 oktober 2012

Een gluiperd in de ArenA

Ajax – Vitesse • 3 november 2012

Deense zegeningen

Manchester City – Ajax (Champions League) • 6 november 2012

Verschoten tafellaken

PEC Zwolle – Ajax • 11 november 2012

In de schaduw van Koning Litmanen

Ajax – VVV • 17 november 2012

Portugese professionaliteit

Ajax – Borussia Dortmund (Champions League) • 21 november 2012

Op bezoek bij de koempels

Roda JC – Ajax • 25 november 2012

Hees Haags

Ajax – PSV • 1 december 2012

Een kus op dat gezicht van oud papier

Real Madrid – Ajax (Champions League) • 4 december 2012

Te vroeg

Ajax – FC Groningen • 8 december 2012

Eper oliebollen in het paleis

Willem II – Ajax • 16 december 2012

De Hel van het Noorden

FC Groningen – Ajax (KNVB-beker) • 20 december 2012

Hoofdschuddend de winterstop in

FC Utrecht – Ajax • 23 december 2012

Vaarwel Wim Schoevaart

Ajax – Feyenoord • 20 januari 2013

Van rozenpad naar doornenweg

Vitesse – Ajax • 27 januari 2013

Kolbeinns honger

Vitesse – Ajax (KNVB-beker) • 31 januari 2013

De 64 traptreden van De Koel

VVV – Ajax • 3 februari 2013

Daleys eerste

Ajax – Roda JC • 10 februari 2013

De nul is holy

Ajax – Steaua Boekarest (Europa League) • 14 februari 2013

Gouden kogellager

RKC Waalwijk – Ajax • 17 februari 2013

Tabee Europa

Steaua Boekarest – Ajax (Europa League) • 21 februari 2013

Dwalingen van de rechterlijke macht

Ajax – ADO Den Haag • 24 februari 2013

Gif in de beker

Ajax – AZ (KNVB-beker) • 27 februari 2013

De baas in de bierpul

FC Twente – Ajax • 2 maart 2013

Bovenaan

Ajax – PEC Zwolle • 10 maart 2013

Trillende victorie

AZ – Ajax • 17 maart 2013

Het regenboogdoelpunt

Ajax – NEC • 31 maart 2013

Flitsend keepersblauw

Ajax – Heracles Almelo • 7 april 2013

Illusie en obsessie

PSV – Ajax • 14 april 2013

We hebben nog niets

Ajax – Heerenveen • 19 april 2013

Op rode kousenvoeten

NAC Breda – Ajax • 27 april 2013

Blikkerend als een zilveren zonnetje

Ajax – Willem II • 5 mei 2013

Day after, afternoon before…

6 mei 2013

Adel verplicht

FC Groningen – Ajax • 12 mei 2013

Epiloog

Voorwoord

Gebruind door de vakantiezon en met in hun ogen nog de glittering van het landskampioenschap, de 32e landstitel van Ajax, stapten de Ajacieden het trainingsveld op. Even daarvoor had ik, totaal onverwacht, te horen gekregen dat ik niet langer teammanager zou zijn. Ik stond perplex en het zette mijn wereld op zijn kop.

De mededeling kwam kort voor de hervatting van weer een nieuw seizoen en alweer een hele poos na het zo stralend voltooide seizoen 2012-2013, waarin Ajax opnieuw kampioen was geworden. Voor de derde achtereenvolgende keer werd de titel veroverd, onder leiding van de slimme en kundige trainer die ik ooit als jonge jongen onder mijn vleugels had. Kan het beter?

Wanneer zo’n landskampioenschap bereikt wordt, dan overkomt je dat zowat, want tot het moment dat de snippers omhoogspuiten en de schaal door de aanvoerder in de lucht wordt gestoken, ben ik bezig om alles zo goed mogelijk te regelen, te zorgen dat niets aan het toeval wordt overgelaten en dat de geesten scherp blijven. Later pas komt het besef hoeveel kracht en concentratie het bereiken van het kampioenschap heeft gekost. Hoe waarlijk bijzonder het is. Het leven in de waan van de dag ontneemt je het zicht op wat was, hoe het ging, wat er allemaal gebeurde, welke wegen er werden bewandeld, welke bergen verzet en welke tegenslagen overwonnen. Al ben ik al heel lang bij de club, glorie went nooit. Het laatste en het volgende kampioenschap zijn steeds het mooist en ieder moment van glorie bezit zijn eigen glans.

Van de route naar het 32e kampioenschap hield ik een soort dagboek bij. Zonder de bedoeling er een boek van te maken, mailde ik mijn ervaringen van rond de wedstrijden naar een goede vriend, David Steegen, de mediamanager van Anderlecht, een met Ajax wat uitstraling en palmares betreft vergelijkbare club. Op zijn beurt schreef hij zijn wedervaren met Anderlecht naar mij en zo ontstond een aanstekelijke correspondentie met voor ons beiden een stralend hoogtepunt. Ajax voor de 32e keer kampioen, Anderlecht ook!

Met niet de minste notie dat dit seizoen zeer bijzonder zou worden omdat het na zeventien jaar mijn laatste als teammanager zou zijn, besloot ik mijn verhalen over het kampioensseizoen te bundelen om een uniek, persoonlijk en toch voor een groot publiek speciaal document over Ajax-van-binnenuit te maken. Er is in de vertellingen geen plaats voor het leed dat de nabije toekomst voor mij in petto had. En dat is goed zo.

Dat het zo bruisend met alle nog van smetten vrije hartstocht gevierde 32e kampioenschap voor mij een paar maanden later een andere lading zou krijgen, doet niets af aan de aaneenschakeling van bijzondere en ook in hun eenvoud onvergetelijke momenten waaruit een seizoen is opgebouwd. Juist omdat dit boek opeens een aureool van afscheid kreeg, draag ik Route 32 op aan de spelersgroep, die een prachtig mozaïek is van diversiteit, van zeer eigen persoonlijkheden van wie ik stuk voor stuk houd, en aan de ballenjongens, groot geworden of nog jong, met wie ik in de afgelopen zeventien jaar bij de wedstrijden zowel een plekje achter het doel als grote en kleine emoties deelde.

Kledderum! We verliezen de ouverture

PSV – Ajax • 5 augustus 2012

Aftrap! Spetterende ouverture! De wedstrijd waarmee het seizoen 2012-2013 begint is een heuse topper, meer nog, Ajax – PSV is een duel dat valt onder de klassieken van het Nederlandse voetbal. Dat hier staat ‘Ajax – PSV’ is louter gebaseerd op sentiment, want hoewel de wedstrijd in ‘onze’ ArenA wordt gespeeld heeft PSV het papieren recht thuisspeler te zijn. De winnaar van de KNVB-beker en niet de kampioen van Nederland is de thuisspelende club in het duel om de Johan Cruijff Schaal. Het voelt anders; wij zijn letterlijk thuis in de ArenA en toch treden we aan in het uittenue, donkerblauw met geelgroene belettering en biezen en geelgroene broekjes. Alles voelt anders in en rond deze wedstrijd. Elk jaar weer wordt er kunstmatig een groot belang gespeld op het duel. De clubs volgen gedwee de wensen van de bond en zijn zich bewust van de commerciële interesses; het publiek moet toch in elk geval de indruk hebben dat de Cruijff Schaal een felbegeerde prijs is. Helemaal waardeloos is dat ronde zilverwerk ook weer niet, het winnen ervan staat goed op de erelijst en wanneer je eenmaal speelt, is het altijd beter om te winnen, het kan zomaar een psychologisch voordeel blijken. Bovendien bestaat er zoiets vaags als ‘met een goed gevoel het seizoen beginnen’.

PSV is in de voorbereiding verder dan wij. Ze spelen voorrondewedstrijden voor plaatsing voor het lucratieve Champions League-toernooi en moeten bijtijds in vorm zijn. Zoek ik excuses op voorhand? Dat zou niet mogen, ook niet in deze alles-is-anders-show. In de scheidsrechterskleedkamer speelt dat ‘anders’ ook een rol. Scheidsrechter Björn Kuipers gooit een muntje op, want er moet geloot worden met het oog op een eventuele penaltyreeks in geval van gelijkspel. De teammanagers kunnen kiezen op welk doel er dan geschoten wordt, het doel voor de Ajax- of de PSV-aanhang. Kop of munt, mijn collega Mart van den Heuvel krijgt de keuze. Logisch, PSV voelt als de bezoekende ploeg, en de gast heeft voorrang. Mart kiest kop en de opgegooide munt landt op kop, dus hij kiest voor de PSV-zijde. Niet logisch is dat Mart de eerste keuze kreeg; want niet PSV maar Ajax is immers de bezoekende ploeg. Ik maak er geen halszaak van, in kleine zaken moet je groot kunnen zijn, al vraag ik me af hoe het zou zijn wanneer het omgekeerde was gebeurd. Wat later wijs ik Kuipers op zijn fout; eerst kijkt hij verbaasd, dan begrijpend, waarop een gepreveld excuus volgt.

In onze kleedkamer – gelukkig mogen we wel in de eigen vertrouwde kleedkamer – bereidt ons team zich voor. We hebben een nieuwe captain, Siem de Jong heeft de rood-zwarte aanvoerdersband van Jan Vertonghen overgenomen. Er waren meerdere kandidaten voor het aanvoerderschap maar Frank de Boer ziet in Siem de meest stabiele factor. Nee, niet Theo Janssen. Zoals rond Vurnon Anita zoemt de aankondiging van vertrek om hem heen. Janssen naar Vitesse is de meest waarschijnlijke optie, en Vurnon? Die zou naar een Engelse club gaan.

We zijn bekend met het scenario, al wil dat maar niet wennen: tot aan het sluiten van de transfermarkt, eind augustus, kan er nog van alles veranderen in de selectie. Het heeft geen zin je daar druk over te maken, zo liggen de zaken nu eenmaal. Beter is het te anticiperen. Dat doet De Boer door bijvoorbeeld jonge veelbelovende spelers in zijn selectie op te nemen. Vorige week waren we in Engeland, op trainingskamp, en daar deden jonge gasten als Mitchell Dijks, Joël Veltman, Ruben Ligeon, Dico Koppers en Davy Klaassen het heel goed. En, niet te vergeten, Viktor Fischer, de benjamin. Die raakte niet alleen tijdens de trainingen maar ook in het oefenpotje tegen Norwich de fijnste snaren. Prachtaanvallertje van Deense bloede wiens hoofd en benen vol zitten met ideeën. Hij en Dijks behoren vandaag tot de startende debutanten. Dijks linksachter, Fischer linksbuiten. Kijk die jonkies, het is dat Janssen meedoet, anders was de gemiddelde leeftijd bizar laag geweest.

Kledderum! We zijn nog maar net begonnen of PSV staat al voor. Hoekschop, getrapt door Dries Mertens, en bij de eerste paal staat Ola Toivonen met zijn koppend hoofd en het is 1-0. Onze spelers kijken elkaar aan, hoe kan dat nou, wie was de bewaker van Toivonen? Hoor ze zingen, de paar PSV-supporters die aanwezig zijn. Afijn, beter vroeg op achterstand dan tegen het einde van de wedstrijd, nu hebben we tijd genoeg om de zaak recht te trekken.

Kledderum! Er zijn tien minuten gespeeld en daar ligt nummer twee achter Kenneth Vermeer. Dat moet niet zo doorgaan, het relatieve belang van deze wedstrijd houdt niet in dat we met ons moeten laten sollen. Jeremain Lens, een van die voetballers die in de jeugd bij Ajax speelden, legt Daley Blind in de luren, gaat aan de ren en scoort.

Bijna kledderum! Toby Alderweireld is in de rol van reddende engel ter plekke om, op de doellijn staand, de bal van de lijn te schoppen. Het is zijn specialiteit, vorig seizoen flikte hij dat een keer of vier en voor een verdediger staat het voorkomen van een goal gelijk aan scoren. Leuk en aardig allemaal, maar het had dus al 3-0 kunnen staan. Moeten we ons zorgen gaan maken? Dat doe ik wel een beetje.

Zoals gebruikelijk zit ik achter de keeper van de tegenpartij, nu dus achter Przemyslav Tyton. Waarom ik daar zit en niet op een plekje op de beter-zicht-posities op de eretribune? Hier voel ik me op mijn gemak, dicht bij het gras, het kleng-kleng van de noppen wanneer de keeper zijn kicksen tegen de paal schoontikt, het geschreeuw van de voorstopper tegen de back. Hier, op mijn plek achter het doel, heb ik een blik van verstandhouding met de scheidsrechter wanneer hij twijfelt over de juistheid van zijn beslissing om een doelschop toe te kennen, hoor ik de gesprekjes van de ballenjongens naast mij, de vier woorden die twee tegenstanders met elkaar wisselen wanneer ze in afwachting zijn van de hoekschop, met een wederzijds lachje tot besluit. En tzjezus, de onovertroffen sensatie om vanuit mijn positie de naar de hoek geplaatste bal tegen het net te zien en te horen ratelen; soms weet je door het zicht op de situatie eerder dan de schutter of de keeper dat de bal erin gaat en dan volg je het traject tot wat je al wist zekerheid is, bekrachtigd wordt door de in het touwwerk gevangen bal. Vaak is die plaats ook een slechte plek, omdat de schermutselingen vlak voor het doel zo dicht aan je netvlies voorbijtrekken dat je het overzicht verliest of omdat het spel zich daar, aan de verkeerde kant van het veld, afspeelt en gezichtsbedrog optreedt. Tactische zaken als looplijnen en spelposities zijn soms vertekend door het objectief vanwaar je de wereld beschouwt. Maar die nadelen verliezen het van de emotiefactor, het voeling hebben met de materie, het bijna meedoen aan de wedstrijd. Bij uitwedstrijden kan het niet meer, een plekje achter het doel. Voor de uitdijende begeleidende staf van de club is er inmiddels naast de reservebank een zitplek geïmproviseerd. En bij Champions League-wedstrijden heeft de UEFA het inmiddels verplicht gesteld dat de teammanager een plek op de officiële wisselspelersbank heeft. Alsof ik daar iets kan toevoegen. Nee, mijn plek achter het doel is mij dierbaar, ik kan daar intenser de supporter van mijn club zijn dan op een chiquere plek op de tribune, ik kan er schreeuwen van kwaadheid, ik kan er opspringen en juichend in de armen vallen van een net zo blije ballenjongen.

Hier, in de rug van Tyton, staar ik veel te lang naar een leeg land. Het voetbal speelt zich af op het middenveld, zo nu en dan komt Ajax voor een schijnbelegering bij het PSV-doel. Makkelijk laat Viktor Fischer zich aan banden leggen, hij is geen schim van het stroomversnellende voetballertje dat in Engeland in de vriendschappelijke wedstrijden de grote lach van groot genoegen op het gezicht toverde. Nu is hij het talent dat de schaduwkant van talent laat zien. Emoties, spanning vanwege het grote moment: spelen in het echte Ajax 1, en dan gaat er opeens van alles door het hoofd dat vrijuit voetballen blokkeert. Uit onervarenheid voetbalt Viktor zichzelf op slot. Dat is niet erg maar het helpt ons nu niet. Tot, ja, hier, corner door Christian Eriksen en daar is Toby. Ja, het is Toby: kopbal en goal! 2-1 is een achterstand die te overzien is.

Met grote stappen ga ik tijdens de rust naar de dokterskamer, helemaal aan het eind van de gang. Er is dopingcontrole en samen met de arts van PSV verrichten we de loting. We plukken een fiche met een nummer uit een stoffen zakje dat de dopingarts ons voorhoudt. 12 trek ik en op het wedstrijdformulier is dat Lorenzo Ebecilio. Altijd goed wanneer je een reserve trekt, die heeft minder vocht verloren dan een speler die de hele wedstrijd heeft meegedaan.

Ze staan weer op het veld, er wordt weer gespeeld en na acht minuten wordt er ook weer gescoord. Alweer Toivonen. Een kwartier voor het einde van de wedstrijd gaat de bal van kledderum door een ongecoördineerde schop van Marcelo in het doel aan mijn kant. Fraaie eigen goal en een gelijkspel zit er nog in, de wijze waarop de jonkies strijden biedt hoop. IJdele hoop. PSV maakt in de extra tijd 4-2 en het pleit is beslecht.

Zij mogen de trap op om die schaal op te pikken; een beetje bedeesd staan onze jongens dat te aanschouwen. We moeten nog op gang komen, veel ging mis en van een hechte formatie is geen sprake. Dat kun je ook niet pretenderen, dat is duidelijk, maar maken we ons zorgen? Een beetje toch, ja, want dat ‘goede gevoel’ is er nog niet.

Zweeds Kaapverdië

Ajax – AZ • 12 augustus 2012

A new kid on the block. We hebben een vers spelertje erbij. Zijn naam is Tobias Sana en hij is voor mij een onbeschreven blad. Tobias Sana in corpore sano zullen we hopen en iets van hem ontdek ik wanneer we na de zaterdagtraining een gesprekje hebben. Hij komt uit Gotenburg en dat schept alvast een band want ik was er vele keren en maakte er vrienden en werd vrienden met de stad. Tobias is Zweed maar zijn ouders komen uit Kaapverdië, zie eens wat een prachtige kleur zijn huid heeft. Helder kijkt hij uit zijn ogen en in mijn minikantoortje flitsen die ogen heen en weer; er is zo veel te zien en bij elk item dat aan de muur hangt of op mijn bureau staat, lijkt een verhaal te kleven.

Terwijl ik hem uitleg geef over de stijl en de aard en de eigenaardigheden en schoonheden van Ajax, bewondert hij de ingelijste foto’s-met-opdracht van Ronaldinho, Cristiano Ronaldo, Nedved, Kaká, Cannavaro en zo meer. Gretig luistert hij naar het verhaal dat hoort bij de foto van Maradona – hoe de grote Diego in mijn kantoortje neerstreek en wij als bijna-broers allerlei verhalen deelden, waarna het Argentijnse toverkind met een omhelzing afscheid van me nam. En het verhaal over de kicksen van Jari Litmanen, die aan het raamkozijn antiek hangen te zijn, gaat er ook volop in. Litmanen, dat is een naam in Scandinavië, een icoon. Dat is Zlatan Ibrahimovic natuurlijk ook, zeker voor Zweedse jongens met een allochtone achtergrond als Tobias. Hij vraagt mij honderduit over de jaren Zlatan bij Ajax en vertelt mij weer wat voor rolmodel Zlatan in Zweden is. Ik vertel hem over de entree van Zlatan, zijn argwaan, zijn gekte die soms opspeelde maar die vooral gekte in onze ogen was en niet in zijn eigen perceptie. En hoe sterk Zlatans ambitie was, zijn verregaande motivatie om alles uit zichzelf te halen. ‘Kijk eens waar hij nu staat,’ zeg ik tegen mijn jonge bezoeker. ‘Hij is een wereldtopper en dat komt doordat hij nooit is opgehouden te investeren in zichzelf, steeds maar is blijven werken aan verbetering. Ja, met behoud van die soms wat eigenaardige houding en zijn grillen.’ Tobias knikt en vertelt op zijn beurt een kenmerkende anekdote over Ibrahimovic die, bij de nationale ploeg, zijn teamgenoot Ola Toivonen betrapte op het verbaal vernederen van een nieuwkomer in de selectie. Zlatan greep meedogenloos in en las die toch niet kleine Toivonen eens goed de les. Als een zielig musje bleef hij achter. Het is een leuk uurtje met Tobias, die soms de indruk maakt ouder te zijn dan zijn leeftijd en dan weer helemaal een jongetje is. We kijken uit naar morgen, AZ, en hij spreekt zo aandoenlijk verlangend zijn hoop uit dat hij mag debuteren, ‘in dat shirt’, en hij wijst naar het ingelijste Ajax-shirt waarin ooit Chivu kampioen werd.

Het seizoen gaat nu echt beginnen; voor ons staat de Derby van Noord-Holland, Ajax – AZ, op het programma. Een eenzijdig beladen duel, want ten noorden van Amsterdam vind je een merkwaardige mengeling van tot overspanning leidende frustratie en rivaliteit. Het roept bij onze supporters hooguit een meewarige tegenreactie op. Met voetbaltechnische zaken heeft dat allemaal niet van doen, want ondanks een aantal aderlatingen beschikt AZ over een stevige ploeg met daarin een speler die Ajax begeert, Niklas Moisander. Het ziet ernaar uit dat Niklas naar ons komt maar er zal nog wel flink wat water onder de Amstelbruggen stromen voor het zover is. Het schermutselen over vraag- en aanbodprijs is in volle gang. Frank de Boer wil hem graag als vervanger van Jan Vertonghen want daar links in het centrum van de verdediging zijn we niet best bezet. Niklas wil zelf héél graag naar Amsterdam, wat een terugkeer zou betekenen; jaren geleden kwam hij met zijn broertje Henrik uit Finland naar Ajax en Ajax is in Finland het land van Jari Litmanen – en wie wil nou niet in de voetsporen treden van die legende? In Nederland hebben wij geen benul van hoe sterk dat daar leeft. Niklas werd net als zijn keepende broertje te licht bevonden maar vocht zich toch naar een prettige plek onder de voetbalzon, wat duidt op een sterk karakter. Dat karakter zal Frank aanspreken, al denk ik dat de trainer meer geraakt wordt door de uitstekende traptechniek, in de linker vooral. Vanavond staat Niklas onder nummer 25 in de formatie van AZ.

In vergelijking met de wedstrijd van vorige week tegen PSV is het elftal flink veranderd. Kijk, Gregory van der Wiel! Hij is nog niet weg en dus kan de trainer hem opstellen, rechtsachter, zodat Ricardo van Rhijn in het midden van de verdediging een koppel kan vormen met Toby Alderweireld. Thulani Serero is erbij als middenvelder, ook omdat Christian Eriksen nog niet volledig fit is na zijn late terugkeer in Nederland. Lasse Schöne begint na zijn goede invalbeurt van vorige week in de basis en Jody Lukoki krijgt een kans. Theo Janssen, wiens vertrek steeds waarschijnlijker is, zit op de bank met naast hem Tobias Sana, die stoer doet maar ondertussen zijn ogen uitkijkt.

In de negende minuut is het Gregory die een heerlijk doelpuntje maakt, heerlijk omdat we daarmee vlot op voorsprong komen maar ook heerlijk voor hemzelf. Hij staat op punt van vertrek, alleen weet niemand nog waarheen en in zo’n positie keert het publiek zich makkelijk van je af, vergetend wat je voor de club hebt betekend en geofferd. Je hoort er al niet meer bij. Wanneer je dan een puntgave goal maakt mág die lach breder, stralender en mooier zijn dan ooit. Tot aan de rust lijkt het alsof er een non-agressiepact is gesloten. Het is administratief voetbal waarbij wij domineren maar waaruit alleen in de veertigste minuut een kans tot scoren opdoemt. Vurnon Anita mist.

De voetballers zitten in de kleedkamer bij te komen van de inspanningen onder de drukkende hitte en hij, Tobias, doet op het veld zijn warming-up. Net gearriveerd, meteen maar debuteren, dat is Ajax.

Er is geen vuiltje aan de lucht, denken we, maar als twee donderslagen bij heldere hemel is ons strijdplan naar de ratsmodee: Jozy Altidore scoort schijnbaar met mazzel maar geholpen door blunders achterin twee keer, en de wereld staat op zijn kop. Er is strijd en Sana laat zijn begaafdheid naar believen over dit akkertje Gods vloeien. Hij staat goed op zijn benen, zelfbewust, en aan de bal toont hij lef. Klets, Dirk Marcellis probeert Tobias te verwonden en ziet het geel. De felle acties zorgen voor sfeer. Janssen komt er tien minuten voor tijd in om voor rust en orde te zorgen. Twee minuten later levert dat een knappe opening naar Lukoki op, vervolgens de voorzet en dan ligt de gelijkmaker in de touwen. Kolbeinn Sigthórsson scoort atletisch en we zijn blij met niet verliezen. Ten opzichte van de gedoodverfde concurrent PSV is dat al winst, want de Eindhovenaren verloren gisteren met 3-2 van RKC. Het had nog mooier kunnen zijn.

Een dik half uur na de wedstrijd zie ik Sana nog in de kleedkamer zitten. Alsof hij geen afscheid van dit domein wil nemen. Ik wijs hem op het shirt dat verfrommeld en nat in de witte plastic wasmand ligt. ‘Je mag het houden, debutanten houden hun eersteling.’ Hij plukt het Ajax-shirt met nummer 19 uit de mand. ‘Dank u wel,’ zegt hij. ‘Het was belangrijk gisteren met u te spreken. Ik voelde me thuis, goede sfeer, mooie verhalen. Ik voelde iets van wat Ajax is: niet bang zijn, durven, geen gebogen hoofd. Dat heeft mij geholpen om moedig het veld in te gaan.’ Toch winst.

Stand aan kop: 1 FC Twente 1-3; 2 NEC 1-3; 3 RKC Waalwijk 1-3; 4 Feyenoord 1-3; 5 Ajax 1-1; Vitesse 1-1; AZ 1-1; ADO Den Haag 1-1

Boodschappen doen bij AH

NEC – Ajax • 19 augustus 2012

Het etiket ‘geduchte tegenstander’ past op NEC. Dat heeft meer te maken met de omstandigheden dan met de tegenstander zelf, al staat ‘NEC uit’ traditioneel ook garant voor een stevig potje voetbal. Het is namelijk bloedheet en na de verloren wedstrijd om de Johan Cruijff Schaal en het puntverlies in eigen huis tegen AZ borrelt er vanuit de media wat kritiek op.

Het is bij ons ook onrustig aangezien we tot vrijdagmorgen veel van onze jongens misten, die tot dan met hun nationale teams op pad waren. Voor bondscoaches is het vast lekker om aan het begin van het voetbaljaar een oefenduel te kunnen spelen waarbij ze de mogelijkheid hebben om hun mannen te monsteren, nieuwelingen een kans te geven, maar voor de clubs is de interlandwoensdag een crime, want precies in de tijd waarin je bezig bent met hechten, voegen en plamuren, ben je je gereedschap voor een paar dagen kwijt. Er moet ruimte gemaakt worden in onze Galerij der Internationals in de kleedkamergang want we hebben er weer twee nieuwe bij. Lasse Schöne speelde voor Denemarken en Ricardo van Rhijn debuteerde in Oranje. Het Nederlands elftal verloor in Brussel van de Belgen maar het resultaat staat Ricardo’s geluksgevoel niet in de weg. Zijn gezicht draagt het sieraad van de prachtlach.

Gekmakend soms is die dwaze transferperiode, die pas aan het eind van de maand sluit en die maakt dat veel onzeker is. Het afscheid van Vurnon Anita is wel een voldongen feit. De kleine man heeft zijn koffers gepakt en gisteren droeg hij voor het eerst het shirt van Newcastle United. Hoe zit het met Theo Janssen? Zijn vertrek is onafwendbaar, dat voel je aan alles, zijn houding, de sfeer om hem heen, Theo is weg. Maar vandaag doet hij wel mee. Daley Blind niet.

Ik denk aan gisteren, in de ArenA na afloop van de laatste training. Meestal is Daley een late stadionverlater, nu is hij snel weg. Kleedkamer in, douchen en naar huis. Zijn zachte gezicht staat op onweer want hij speelt morgen niet. Hij zit wel bij de selectie maar zijn basisplaats is hij kwijt. Hij heeft rust gekregen, maakt hij grimmig en gekwetst duidelijk. Rust voor een speler van nog geen 23 jaar. Het wordt kwellend warm, hij speelde woensdag voor Jong Oranje en de trainer wil rouleren en… Daley zegt het niet maar hij weet ook dat hij de laatste wedstrijden geen onaantastbare indruk maakte. Het perspectief van een gepasseerde speler wijkt altijd behoorlijk af van dat van de trainer of zelfs van de neutrale beschouwer. Waarom hij wel rust en Ricardo niet? Je hoort het hem denken. Daley heeft al heel wat teleurstellingen te verwerken gehad, maar nu is er het gevoel dat dit er niet bij kan. Dat kan natuurlijk wel, het leven van een topsporter is het kunnen verwerken van teleurstellingen, het is nu alleen even te veel, ook omdat de gesprekken over contractverlenging met de club, zijn club Ajax, in een impasse verkeren. Eigenlijk zijn er geen gesprekken. Drijfzand onder de voeten van de jongen die vanaf zijn zevende voor Ajax uitkomt. Ik snap het ongewoon snelle vertrek en zijn onweersgezicht. Wat ik hem zeg als ik hem in zijn race naar de uitgang staande houd, klinkt in mijn eigen oren zelfs als een makkelijk uitgesproken aanmoediging niet op te geven. En ik snap dat zijn hoofd even niet naar ouderlijke wijsheden staat. Onrust, overal onrust.

De wedstrijd in het fornuis van Nijmegen begint goed. De bal wordt van de Nijmeegse voeten afgejaagd, nederigheid en arbeid zijn wapens om uiteindelijk technisch en tactisch superieur te blijken. De ballen vliegen er makkelijk in, Jody Lukoki, Christian Eriksen en de vlinderende Tobias Sana maken er al snel 0-3 van. NEC is al murw gespeeld wanneer de 39e minuut nog meer leed brengt. Theo Janssen controleert op sublieme wijze de uit de lucht vallende bal in het kommetje dat de voorvoet en de enkel van zijn linker maken, zijdezacht wordt de Derbystar-bal naar opzij meegenomen. Daar ligt ruimte. Met het balletje aan de voet gaat Theo op weg alsof hij boodschappen doet bij Albert Heijn, alleen de aan zijn arm bungelende tas ontbreekt maar met mijn vlakke hand boven mijn ogen tegen de zon in kijkend denk ik die erbij. Op 22 meter van het doel is er een kans om te schieten. Theo kijkt om zich heen: waar ligt de kaas, waar liggen de chips, waar vinden we de biertjes? De ruimte is overzichtelijk en die moet je niet bieden aan een voetballer van zijn kaliber. Van boodschapper bij Albert Heijn wordt Theo een atleet van de decatlon. Genoeg gelopen, actie, hij haalt het geweer van zijn schouder en legt zijn oog aan het vizier, wacht op het juiste moment tussen twee hartslagen in en haalt de trekker over. Al doet de munitie niet helemaal wat hij wil, hij treft doel zoals zijn uitgemeten idee was. Het moest zo zijn, hier in Nijmegen, waar om hem te kwetsen of uit evenwicht te brengen zijn moeder werd toegezongen dat zij een hoer is. Grappig lied, denkt Theo en hij slingert zijn geweer weer over zijn schouder en slentert terug. Ach wacht, nog even een glimlach voor die fanatieke zangers van Nijmegen. Dan gaat het boodschappen doen verder.

Na rust wandelt lamlendigheid in het spel van Ajax. Nadat Siem de Jong voor 0-5 heeft gezorgd, is er een tegentreffer in plaats van nog twee Ajax-goals erbij. Drinkpauze. En langs de lijn waar de spelers lurken aan de aangeboden dorstlessers fulmineert de trainer. Ontevreden? Hoe kun je als trainer bij een 5-1 voorsprong, uit bij NEC-ALTIJD-LASTIG, in godsnaam ontevreden zijn? Dat komt niet door de zure gedachten van een Buurman Boordevol. Deze ontevredenheid, die als een vlies op het schaaltje met blijdschap over de overwinning ligt, is een uiting van grote gedrevenheid. Het kan beter, het moet beter. De jongens moeten gemener, harder zijn, voor zichzelf en voor de tegenstander. Veel kansen en aspirant-kansen zijn gemist door afnemende zuiverheid, met foutjes tot gevolg, waardoor bijvoorbeeld op het laatste moment en met een bovenmatige inspanning redding moest worden gebracht door een enkeling als Toby Alderweireld of Kenneth Vermeer. Ontevreden zijn bij een 5-1 voorsprong? Ja, het kan, zeker wanneer die trainer Frank de Boer heet. Kijk onze trainer tekeergaan tegen zijn jongens. Hemdsmouwen opgerold tot boven de elleboog, een beetje voorovergebogen, de wenkbrauwen dieper gefronst dan normaal al het geval is, zijn ogen priemen. En hoewel ik het niet kan horen want ik zit te ver bij het groepje vandaan, weet ik dat zijn stem soms overslaat. In de combinatie van haast en woede slikt hij stukken woord in. Maar de boodschap is duidelijk: de trainer is ontevreden, de trainer is zelfs boos. Bij een zo grote voorsprong… Franks furie is een waarschuwing, hij benut deze drinkstop niet zozeer om zijn voetballers de les te lezen als wel om ze een les te leren. Al staan ze dan met 5-1 voor, de instelling moet zijn dat er nog meer te halen valt in plaats van gerieflijk achterover te leunen en misschien nog wel een goaltje tegen te krijgen. De toenemende verslapping ergert hem en hij heeft gelijk, je voelde de gemakzucht binnenvaren, je zag het eerst aan de achteloosheid waarmee kansen en grote mogelijkheden om tot scoringskansen te komen werden gemist en aan hoe weer een fase later de sullige foutjes zich opstapelden en er terrein werd prijsgegeven. NEC, rijp voor een ongenadige en zelden vertoonde afstraffing, werd zomaar leven ingeblazen. Natuurlijk konden ze deze wedstrijd nooit meer winnen maar 5-2 of 5-3 staat toch heel anders dan 9-0. En ja, 9-0 of meer, dat was mogelijk.

De scheidsrechter fluit de spelers weer het veld op. Frank beent met de woede nog nasidderend in zijn lijf terug naar de bank, waar de frons boven zijn felle ogen langzaam verdwijnt. Ik heb genoten van deze scène, die de aard van de trainer zo ten voeten uit tekent. 5-1 voor en boos worden, de spelers confronteren en wakker schudden tegelijk. Het is een zeer aparte episode uit de wedstrijd die we ten slotte na een tweede doelpunt van Tobias met 6-1 in de tas steken. De meegereisde fans hebben lol in hun uitvak en maken zich daarna op voor een feestelijke thuisreis.

Stand aan kop: 1 FC Twente 2-6; 2 Ajax 2-4; 3 AZ 2-4; 4 RKC Waalwijk 2-4; 5 Vitesse 2-4