Thomas Verbogt

Echt iets voor jou

Verhalen

Nieuw Amsterdam Uitgevers

Voor J.

De meeste verhalen uit deze bundel zijn niet eerder in boekvorm verschenen. Enkele komen uit Geen danstype, Zo gaan die dingen en My Generation.

© Thomas Verbogt 2007

Alle rechten voorbehouden

Omslagontwerp Bureau Beck

Foto omslag Laurani/Flickr Select

Foto auteur amke

E-BOOK ISBN 978 90 468 1634 9

Eveneens verkrijgbaar als gedrukte versie – ISBN 978 90 468 1606 6 (4e druk 2013)

U kunt deze bestellen via onze webshop of in de boekhandel

NUR 303

www.nieuwamsterdam.nl/thomasverbogt

Inhoud

Het begin van de herfst

Denk erom, je kunt het

Bezoek dat blijft

Annemarie!

Iets met het licht

Dikke druppels

Geen griep

Het uiterlijk van de stem

Stelen

Stroopkoeken

Drie sigaretten

De gehaktmolen

Geen spelbreker

Concrete gebeurtenissen

Collega

Ergens over praten

Februari in het noorden

Vlucht

Mijn moeder zong zo

Opvoeder

Echt iets voor jou

Arnhem Rock

Naar huis

Rust. Rust. Rust.

Te midden van de weilanden

Kaas vervoeren

In een tuin aan zee

Er intens uitzien

Denk aan het ritme

En lekker is het natuurlijk ook

Regen

Verhoogde waakzaamheid

Recht

Er is ook een kok

Beertje

Zomerse momenten

Onderhoudsdag

Onuitstaanbaar

Na de finale

Het begin van de herfst

Ineens is de zomer voorbij. Ineens is er een eerste echte herfstdag. Zo’n dag waarop je innig denkt aan de mensen en de dingen die voorbijgaan, zo’n dag waarop je beseft dat je niet zo vaak meer moet denken: dat doe ik later wel. Dat denk je immers veel te regelmatig: dat doe ik later wel. Later, later. Eigenlijk alleen maar een woord voor kinderen. Het dringt maar traag tot je door dat er onderhand steeds minder later is. Je moet het anders zeggen: je hébt steeds minder later. En als het dan zo ver is, heb je je handen vast veel te vol aan later.

Zo’n dag dus.

Op zo’n dag moet ik een tandarts bezoeken. Niet mijn eigen tandarts, want die heeft vakantie, misschien wel herfstvakantie. Nee, ik moet naar een vervangend tandarts, die aan het andere eind van de stad woont. Terwijl ik daarheen fiets bedenk ik ineens dat het daar waarschijnlijk druk zal zijn. De vervangend tandarts heeft niet alleen zijn eigen patiënten, maar ook de patiënten van mijn tandarts die met herfstvakantie is. Dat wordt dus lang wachten, stel ik me voor. Ik wil nooit ergens op wachten terwijl ik niets te doen heb. Daarom stop ik bij een kantoorboekhandel. Ik denk: ik koop een boek. En niet zomaar een boek. Nee, daar staande voor de etalage van de kantoorboekhandel besluit ik De Da Vinci Code te kopen. Iedereen zegt immers dat ik dit boek móét lezen. Meestal lees ik zo’n boek dan niet. Ik ben altijd huiverig voor boeken waarvan iedereen zegt dat iedereen ze moet lezen. Dat komt later wel, denk ik dan. Zie, daar heb je het alweer: later.

In het midden van de kantoorboekhandel staat een lange tafel waarop nieuwe en populaire boeken uitgestald liggen. De Da Vinci Code zie ik niet. Ik loop naar de kassa waarachter een gezellige dikke mevrouw staat.

Ik vraag: ‘Heeft u De Da Vinci Code?’

‘Ja,’ zegt ze. ‘Dat is een mooi boek. Een heel mooi boek.’

Dat is weliswaar een antwoord op een vraag, maar niet op de vraag die ik gesteld heb.

Daarom vraag ik het nog maar een keer: ‘Maar hééft u De Da Vinci Code ook?’

De vrouw zegt: ‘Meneer, we hebben er meer dan u kunt lezen.’

Over dit antwoord denk ik ook even na.

We lopen naar de lange tafel, de vrouw en ik. Ze kijkt er even naar, naar die tafel, en wijst dan naar een lege plek en zegt: ‘Oppelepop.’

Ik denk dat ik haar niet goed versta en vraag: ‘Wat zegt u?’

Weer zegt ze: ‘Oppelepop.’

Dan draait ze zich om en roept naar een man die in een hoek van de winkel met iets onduidelijks bezig is: ‘Harry, de Da Vinci’s zijn oppelepop.’

De man die Harry heet, kijkt haar aan. Hij ziet er doodmoe uit. Misschien was alles in hem al heel lang geleden oppelepop.

Hij roept terug: ‘Dat waren ze gisteren al, Muis.’

O god, denk ik, hij noemt haar Muis.

Harry roept nog meer: ‘Ik heb al bijbesteld. Morgen zijn ze er weer.’

De mevrouw die Muis genoemd wordt, kijkt me blij aan. ‘U hoort het,’ zegt ze. ‘Morgen hebben we ze weer. Zal ik er een voor u apart leggen?’

Ik weet zeker dat ik nooit meer van mijn leven in deze kantoorboekhandel terug zal keren. En zeker morgen niet.

‘Nee,’ zeg ik. ‘Morgen ga ik met vakantie.’

‘O,’ zegt Muis. ‘U bent een latertje.’

‘Wat ben ik?’ vraag ik.

Muis zegt: ‘Mensen die laat op vakantie gaan, noemen wij hier latertjes.’

‘O,’ zeg ik. ‘Op die manier. Ja, vakantie. Daarom dacht ik: ik neem De Da Vinci Code mee.’

Muis vraagt nu: ‘Kent u het boek?’

Ze geeft niet alleen verkeerde antwoorden, ze stelt ook verkeerde vragen.

‘Nee,’ zeg ik. ‘Daarom wil ik het juist lezen.’

Muis zegt: ‘Ja, dat wil iederéén, meneer, en daarom is het heel vaak oppelepop.’

Het is een soort straf, denk ik, als iemand zo tegen je praat. Omdat je met alles te laat bent. Daarom. Omdat je, zoals mevrouw Muis zegt, een latertje bent.

Ik groet haar vriendelijk en fiets door naar de vervangende tandarts.

Als ik heb aangebeld, gaat er een deur automatisch open. Het eerste dat ik besef is dat het maar goed is dat ik De Da Vinci Code niet heb gekocht, want van lezen zou hier niets, maar dan ook helemaal niets terechtkomen. Achter de deur bevindt zich meteen de wachtkamer. En nog nooit van mijn leven zag ik zo’n kleine wachtkamer. Als ik gul schat denk ik ter grootte van drie kasten.

Er zijn acht wachtenden voor me. En er staan twee stoelen. Daar kan echter niemand op gaan zitten, want daarvoor is het ruimtetje te vol. Je kunt hooguit op de stoelen gaan stáán. Dat doet echter niemand. Ook zie ik een krabpaal voor een kat. De kat zelf zie ik niet. Ik ruik hem wel. En de acht wachtenden voor me ruik ik ook. Het is erg warm in de wachtkamer, zo warm dat ik er een beetje bang van word. Het zweet gutst van mijn gezicht.

Na ruim een uur ben ik aan de beurt. Een assistente laat me binnen. De behandelkamer is niet veel groter dan de wachtkamer. Aan de muren hangen Afrikaanse maskers, niet een of twee, maar wel een stuk of tien. De tandarts doemt uit een zijruimte op. Hij ziet er niet Afrikaans uit. Wel alsof hij zojuist op groot wild heeft gejaagd of van plan is dit te gaan doen. Hij heeft een soort safaripak aan.

We geven elkaar een hand en ik noem mijn naam.

‘Zo, Thomas, wat scheelt eraan?’

Hij spreekt me toe alsof ik me aan de overkant van een brede straat bevind.

Ik probeer mijn klacht uit te leggen. Ik zeg dat ik rechtsboven kiespijn heb.

De tandarts gebaart dat ik maar moet gaan zitten. Wanneer hij in mijn mond kijkt, fluit hij tussen zijn tanden. Verbijsterd zegt hij: ‘Je bent, geloof ik, bezig je eigen gebit op te eten. Heeft niemand daar ooit iets van gezegd?’

Ik begrijp niet wat hij bedoelt. Mijn eigen gebit opeten? Hoezo mijn eigen gebit opeten? Nee, daar heeft inderdaad nooit iemand iets van gezegd. Ik kan niet vrágen wat hij bedoelt, want mijn mond staat wijd open.

De tandarts tikt nu met de onderkant van een tangetje tegen een kies en vraagt of dat pijn doet.

Ik knik.

‘Mooi,’ zegt de tandarts. ‘Ik vermoed dat er een ontsteking zit, maar die is nog niet zichtbaar genoeg. Even afwachten maar. Dat is dan negentien euro.’ En vervolgens verdwijnt hij weer in een zijruimte.

Ik geef de assistente negentien euro.

‘Ja,’ zegt ze. ‘Het is erg druk.’

Op de fiets denk ik na over de woorden van de tandarts: ‘Je bent je eigen gebit aan het opeten.’

Misschien gaat dit bij sommige mensen zo. Eerst eet je je gebit op, daarna begin je aan de rest en dan is Het Grote Verdwijnen begonnen. Over enige tijd zegt er iemand: ‘Ja, hij is helemaal oppelepop.’

Denk erom, je kunt het

Ze is onbeschrijfelijk, niet omdat woorden tekortschieten, maar omdat er nauwelijks iets te beschrijven valt. Het enige dat opvalt is haar bril waarvan de glazen een beetje donker gekleurd zijn, niet dat het een opvallende bril is, maar het is zo’n bril die me aan iemand doet denken, iemand die iets treurigs verkoopt op een kleine markt die vanwege de harde regen maar weinig bezoekers trekt.

Ik doe rijexamen bij haar. Het is de derde keer dat ik dit examen afleg. De vorige twee examinatoren waren mannen. Drie keer is niet veel, maar ik heb genoeg van dit examen.

Met mijn rijlerares heb ik zojuist een uurtje ingereden. Ze zei wel een keer of tien: ‘Denk erom, je kunt het, vergeet dat niet.’ Ja, ze zei het zo vaak dat ik er onrustig van werd, terwijl ik ook wel begreep waarom ze het zei. Ze kon moeilijk zeggen dat ik niet moest vergeten dat ik het niet kon.

We naderen het eerste kruispunt en de vrouw naast me vraagt wat ik in het dagelijks leven doe. Dat hadden de vorige twee ook gevraagd, kort nadat we van het startpunt waren vertrokken. Volgens mij was ik beide keren metéén na mijn antwoord gezakt. Misschien moet ik nu iets anders bedenken, maar ik kan zo gauw niet op iets komen, want dan wil ik in het dagelijks leven natuurlijk wél iets doen wat ik aantrekkelijk en ook graag uitdagend vind.

Ik antwoord dus dat ik schrijver ben.

‘Leuk,’ zegt mijn examinator. ‘We gaan nu linksaf.’

We bevinden ons in wat het examengebied wordt genoemd. Het is een stadswijk waar ik alleen maar kom met mijn rijlerares, om te oefenen. Veel oude nieuwbouw, veel rotondes, veel winkelcentra. Het regent en waait er altijd. De mensen die ik in het examengebied zie lopen, hebben bijna altijd haast. Als ze oversteken, kijken ze niet om zich heen, en ik heb de indruk dat ze dit expres doen. Misschien is dit hun manier om mee te werken aan de status van het examengebied, misschien ga je wel automatisch zo lopen wanneer je gedoemd bent in een examengebied te wonen: dat je iedere ochtend wakker wordt en uit het raam kijkt en denkt: ja, ik woon nu wel in een examengebied, maar dat is natuurlijk omdat ik voor alles gezakt ben.

Er rijden hier veel lesauto’s, maar dat lijkt me normaal. Ook gewone auto’s natuurlijk. De bestuurders daarvan rijden hard en onverschillig, alsof ze zo willen laten zien dat ze lak hebben aan het examengebied. Misschien zou ik dat zelf ook doen als ik eenmaal een rijbewijs heb: lekker het examengebied belachelijk maken.

Er zijn veel stomerijen in deze wijk. Waarschijnlijk wordt er hier meer gemorst dan elders. Voor een van die stomerijen stopt een politiebusje met gillende sirene. Op het grasveldje aan de overkant zijn drie kolossale honden venijnig met elkaar in gevecht. Hun baasjes, grote gezette mannen met honkbalpetten op, kijken zwijgend en rokend toe. De hemel boven het examengebied is onrustig, alsof weldra alles ophoudt. Daar denk ik aan: stel dat nu alles ophoudt, wij, de wereld, de tijd, alles, en ik zit dan in een auto, in een examengebied, met een vrouw naast me met een soort zonnebril op, niet eens een echte, maar een soort, zou ik me dan nog even, gedurende een fractie van een seconde afvragen waarvoor ik alles in mijn leven gedaan heb, of zou ik al beseffen dat zo’n vraag er nauwelijks nog toe doet?

Ik moet me op de weg concentreren.

De examinator vraagt: ‘Bent u er wel bij?’

Ik weet geen antwoord op die vraag. Misschien moet ik het wel helemaal niet willen, in een auto rijden.

Ik denk aan mijn rijlerares en aan haar woorden: denk erom, je kunt het, vergeet dat niet. Ze is mijn tweede lerares, de eerste vond het niet verstandig dat ik met haar verder ging, iets wat ik niet persoonlijk moest opvatten, maar ze vond me niet geschikt voor een auto met versnelling. Dat vertelde ze toen ik na een klein jaar begonnen was over het rijexamen. Zelf had ze het daar nooit over. Het hing tussen ons als iets waarover niet gesproken mocht worden.

Ik móést het een keer vragen en ik deed mijn best die vraag zo neutraal mogelijk te stellen: ‘Wat denk je ervan, zou het er over een tijdje, niet meteen natuurlijk, nee, nee, maar zou het er over een tijdje misschien in kunnen zitten, eventueel?’

‘Wat?’

‘Een rijexamen.’

Er viel een zware stilte, zo’n stilte die om bulldozers, hakbijlen en koevoeten en ander zwaar materieel schreeuwt.

Na een tijdje zei ze: ‘Wil je de auto even aan de kant van de weg zetten.’

Ik zette de auto aan de kant van de weg. Het was aan de rand van de stad. Het regende guur.

Ze legde een hand op mijn knie en zei: ‘Voor mij is het allemaal ook een beetje teleurstellend.’

Een uitstekende opening van een goed gesprek. Ik wilde meteen iets zeggen, maar ze gebaarde fel dat ik moest zwijgen.

‘Misschien moet je een tijdje les gaan nemen in een automaat.’

De week daarna had ik een nieuwe lerares en zat ik in een automaat, een nieuwe wereld. Mijn nieuwe lerares zei dat ik eerst maar eens lekker moest wennen. Mensen moesten dit vaker tegen elkaar zeggen: eerst maar eens lekker wennen.

Toen we een kwartiertje onderweg waren zei ze ineens, zonder duidelijke aanleiding: ‘Ja, het zijn altijd speciale gevallen die in een automaat lessen.’

Ik keek haar belangstellend aan, ik vind het niet erg een speciaal geval te zijn, maar wil wel graag een indruk hebben van het specialisme. ‘Hoezo precies?’ vroeg ik.

‘Nou,’ antwoordde de lerares. ‘Voor jou gaf ik les aan een man met een klompvoet.

‘Klompvoet,’ herhaal ik.

‘Ja, zo’n klompvoet zit natuurlijk ook in je hoofd. Of gisteren. Een vrouw die echt ziekelijk onzeker is. Die durfde gewoon niet in een andere auto.’

Ik wist niet goed hóe ik het moest vragen, maar ik wilde heel graag weten wat het speciale van mijn speciale geval was.

Ze zag dat ik het wilde weten: ‘Volgens mij denk jij aan heel veel tegelijkertijd.’ En ze voegde er onmiddellijk aan toe: ‘Maar dat hoeft in principe niets te geven.’

Ze is een vrouw met inzicht. Ze zegt niet voor niets: ‘Denk erom, je kunt het, vergeet dat niet.’

Ik kan het, zingt het door me heen, ik kan het.

‘We gaan een stukje snelweg doen,’ zegt de examinator.

Een stukje snelweg. Ik hoop dat een stukje slaat op de kwantiteit van het traject en niet op het fenomeen snelweg. Er zijn nog steeds mensen die zeggen: ‘Ik voel een stukje woede.’

We naderen de snelweg.

Als ik heb ingevoegd (het zijn niet alleen nieuwe handelingen voor me, maar ook nieuwe woorden), zegt de examinator: ‘Nou, nou.’

Maar dan zegt ze iets wat me nog meer en nog intenser, ja, nog verlammender bezighoudt, ze zegt het echt: ‘Laat u maar eens zien wat u kunt.’

Dit wordt gelukkig niet vaak tegen me gezegd, maar als dit het geval is, wil ik meteen te veel laten zien, en omdat ik dit wel degelijk besef, doe ik te weinig.

Tien minuten later zijn we weer op het vertrekpunt dat nu eindpunt is. Daar zegt ze dat ze slecht nieuws voor me heeft en als ze dat slechte nieuws nogal saai heeft uitgelegd, geven we elkaar een hand.

Mijn lerares brengt me naar huis. Ik hoef niet zelf te rijden, dat doet zij. Op het dak van de auto staat het bord waarop te lezen valt dat dit een lesauto is. Mensen die ons zien moeten dus denken dat mijn lerares de leerling is en ik de rij-instructeur. Heel gek, maar even is dit een ontzettend aangenaam gevoel, alsof ik iets bereikt heb waaraan ik nooit, maar dan ook echt nog nooit heb gedacht. Alsof ik vanochtend wakker werd als rij-instructeur, zoals een personage uit een verhaal van Kafka als insect.

~

Toen ik een kind was en de R kwam in de maand, werd mij door mijn moeder iedere dag een lepel levertraan toegediend. Ik gebruik het woord toegediend, want zo was het. Het was niet de bedoeling dat je de levertraan zelf op een lepel deed en die lepel vervolgens in je mond stak, nee, dat deed je moeder allemaal. Ze zei Mond open en daar kwam de lepel. Dit was goed bedoeld, maar het was nooit een fijn moment.

Het moment voltrok zich kort na het avondeten en in de namiddag begon ik al aan de levertraan te denken. Ik hield van de eerste dagen in de maand waarin de R was gekomen, vooral als het nog zomerde terwijl de herfst al een beetje zichtbaar werd in sommige bomen. Maar in de namiddag begon ik ineens op te zien tegen het levertraanmoment. Ik zag de dikke gele kleur en proefde al de zware smaak van de stroperige substantie.

Natuurlijk vroeg ik mijn moeder weleens waarom levertraan per se moest.

Mijn moeder keek me dan aandachtig aan en zei: ‘Daar word je sterk van.’

Ik zag aan haar dat ze dit heel erg meende en ik vroeg me af wat ik nu dan wel was. Ja, allesbehalve sterk, want anders zou ik het niet hoeven worden. En ook dacht ik: en dan, als ik eenmaal sterk ben, wat dan? Je kon het wel zijn, maar je moest er natuurlijk ook iets mee doen. Net zoals je had leren praten. Dat kon je natuurlijk wel geleerd hebben, maar het was alleen maar zinvol als je het dan ook deed. Want om een jongen te zijn van wie men zei dat hij wel kon praten, maar het niet deed, nee, zo’n jongen wilde je niet zijn. Je kende ze wel. Zulke jongens. Of kennen, nee, dat is niet het woord. Je zag er weleens een, ook bij jou in de buurt, een dunne, breekbare jongen met een veel te grote wollen muts op en met angstige en brandende ogen die alleen in het weekend thuis kwam en de rest van de tijd in, wat dan heette, een huis in de bossen doorbracht, alleen maar omdat hij wel kon praten, maar het niet deed.

Nee, zo wilde je niet zijn, je had helemaal geen zin een groot deel van je dagen in een huis in de bossen door te brengen. Nu zou ik dat heel graag willen, niet praten en de hele dag in een huis in de bossen zitten, maar toen lag dat anders. Net zoals ik toen sterk moest worden, iets wat nu ook niet meer hoeft. Althans, niemand zegt ooit tegen me dat ik sterk moet worden.

Toen wel, namelijk mijn moeder.

Nu ben ik blij dat de R in de maand gekomen is. Ik houd niet zo van zomers, zeker niet van slappe zomers.

Op een van de weinige mooie zomerse dagen heb ik wel mijn rijbewijs gehaald. Het was de vijfde keer dat ik opging, zoals dat genoemd wordt. En ik hoefde niet meer te rijden in het examengebied dat ik gewend was, dus niet meer in de gure nieuwbouwwijk barstensvol onduidelijke rotondes, vol autosloperijen en ja, opvallend veel stomerijen alsof er in die wijk veel meer vuil wordt dan in de rest van de stad.

Bovendien kreeg ik ook geen examinator meer die voor dit beroep gekozen heeft omdat hij mensen haat en thuis helemaal niets te zeggen heeft. Nee, die tijd is ineens voorbij, mits je maar vaak genoeg gezakt bent. Ik moet zeggen: ik kan dit iedereen aanbevelen.

Het examengebied voor de vaak gezakten is veel landelijker. Bosrijker ook.

Je hoeft ook niet te starten vanuit een gebouw met een streng Oost-Europees karakter en een Bordurisch ingerichte kantine, nee, het vertrekpunt is nu een wegrestaurant.

Mijn rijlerares bracht me erheen. Ze zei dit keer niet: denk erom, je kunt het. Dat had ze immers al een paar keer gezegd en die woorden hadden een tegengesteld effect op me gehad. Het was net als het sterk worden vroeger, je kon dat wel worden, maar wat moest je ermee. Hier ook: ik kon natuurlijk wel denken dat ik het kon, maar dan?

In het wegrestaurant zat een vriendelijke mevrouw op me te wachten. Mijn rijlerares zei: ‘Bij haar moet je zijn. Geloof me, dan kan het niet misgaan.’

Dat zijn woorden die ik eerlijk gezegd liever niet hoor: dan kan het niet misgaan. Ik vind die verantwoordelijkheid veel te groot.

De mevrouw en ik geven elkaar een hand. Ze heeft het formulier voor zich liggen dat ik na mijn vorige examen kreeg. Ze bestudeert dat met speelse verbazing. Dan zegt ze: ‘Zo meneer Verbogt, vertel me nu eens rustig wat er de vorige keer allemaal mislukte.’

Daar houd ik niet zo van: iemand rustig vertellen wat er allemaal mislukte. Bovendien heeft ze dat net gelezen op het formulier. Ze wil natuurlijk graag dat ik het in mijn eigen woorden vertel, maar ik heb niet zo veel eigen woorden voor wat er allemaal mislukt.

Daar kwam nog iets bij: van een bevriend psychiater had ik een pilletje gekregen, een pilletje waarvan ik me een beetje rustig ging voelen. Ik had gevraagd hoeveel ik er moest nemen.

‘Nou,’ zei hij, ‘één lijkt me ruim voldoende.’

Voor de zekerheid had ik er twee genomen. Dit had tot gevolg dat ik niet meer zo goed wist wie ik was, en wat ik ook alweer kwam doen, laat staan dat het me lukte in eigen woorden en heel rustig te vertellen wat er de vorige keer allemaal mislukte.

De mevrouw kijkt me verwachtingsvol aan, ik merk dat ik verwachtingsvol terugkijk.

Er hangt een vreemde stilte tussen ons in, die op een vlakte lijkt, een eindeloze vlakte zonder horizon, ik weet dat er ergens een uitzicht is, maar ben vergeten waar, maar wat ik niet vergeten ben is dat dit uitzicht een paar dagreizen ver van me verwijderd is. Zo’n vlakte dus.

Ik hoor de mevrouw mijn naam zeggen. En ook : ‘U bent een beetje gespannen, hè.’

Ja, dat ben ik inderdaad, maar toch voel ik het niet zo. Ik knik en herhaal: ‘Een beetje gespannen, ja.’

De mevrouw zegt: ‘U moet het zo zien, we gaan gewoon een eindje rijden. Meer is het niet: gewoon een eindje rijden.’

Ook die woorden herhaal ik: ‘Gewoon een eindje rijden.’

‘En als ik zeg dat we rechtsaf gaan, gaat u gewoon rechtsaf. Zullen we dan maar gaan,’ stelt de mevrouw voor.

Even heb ik de indruk dat ze me bij de hand wil nemen en dat ik aan haar hand naar de auto moet lopen, maar dat hoeft gelukkig niet.

Als ik de auto gestart heb, begint de mevrouw gezellig te babbelen. Ik weet zeker dat ze dit doet om me op mijn gemak te stellen, maar dat lukt niet goed, omdat ik denk dat ik ook gezellig terug moet babbelen. Dat is helaas een sociale vaardigheid die ik niet heb: gezellig babbelen.

Na een minuut of tien zegt ze: ‘Ik zal maar even mijn mond houden, want ik merk dat u zich niet goed kunt concentreren.’

Ik heb niet in de gaten dat ik me niet goed kan concentreren, maar blijkbaar is dat het geval. Ik doe mijn best me te concentreren.

Na ongeveer veertig minuten zijn we weer terug op het vertrekpunt. Ik rijd het parkeerterrein op.

‘Niet zo hard,’ zegt de mevrouw.

‘Wat niet zo hard?’ vraag ik.

‘Nou, u rijdt ineens zo hard,’ zegt ze.

‘Misschien komt dat doordat ik zo blij ben dat ik weer terug ben,’ zeg ik.

Ik merk dat de pilletjes uitgewerkt beginnen te raken.

De mevrouw trapt nu op de rem.

Ze zwijgt even en tuurt naar een voor mij niet zichtbaar punt in de verte. Dan zegt ze: ‘Wilt u geloven dat dit de eerste keer is dat ik op dit parkeerterrein heb moeten ingrijpen?’

‘O,’ zeg ik.

Als ze weer zwijgt, zeg ik: ‘Dat is zeker niet zo mooi.’

‘Komt u maar mee,’ zegt de mevrouw.

Samen lopen we naar het wegrestaurant. Het is nog vroeg in de middag. Als de dag van vandaag maatgevend is, kan het een stralende zomer worden.

In het wegrestaurant nemen we tegenover elkaar plaats. Weer zwijgt ze enige tijd. Ik weet ook niet goed wat ik moet zeggen.

Dan neemt ze toch het woord. Ze zegt: ‘Ik geloof niet dat ik ooit zo’n merkwaardige rit heb gemaakt als zojuist. Ook geloof ik dat ik nog nooit zo’n merkwaardige chauffeur heb meegemaakt. En ik moet ook zeggen dat er evenveel redenen zijn om u te laten zakken als u te laten slagen. Ik kies echter voor het laatste.’

De pillen zijn inderdaad uitgewerkt. Ik ben zo gespannen dat ik niet snap wat precies het laatste was.

Gelukkig schiet ze me te hulp. ‘Ik laat u ook slagen omdat ik ervan overtuigd ben dat al dat examen doen geen zin meer heeft voor u. U moet me alleen beloven goed te oefenen, heel goed te oefenen.’

Ze geeft me een hand.

Ik merk dat mijn hand een klam dood ding is dat zich bijna van mijn lichaam dreigt los te maken.

‘Goed oefenen,’ zegt ze nogmaals.

‘Goed oefenen,’ herhaal ik.

Ze vult wat formulieren in. Daarna geeft ze me nogmaals een hand. Ik heb de neiging haar te kussen, maar dat doe ik niet.

Als ik weer buiten sta, samen met mijn rijlerares, besef ik dat ik in een andere wereld terecht ben gekomen, dat sommige dingen nu pas beginnen. Ook ben ik blij dat eindelijk iemand tegen me gezegd heeft dat al dat examen doen voor mij geen zin heeft. Tijdens de rest van mijn leven zal dit dan ook nooit meer gebeuren. Op die rest van mijn leven verheug ik me. Zo, nu maar goed oefenen. En dan eindelijk maar eens groot en sterk worden.