EXTREEM

Nieuw Amsterdam Uitgevers

De uitgever heeft ernaar gestreefd de rechten op de foto’s in dit boek te regelen volgens de wettelijke bepalingen. Degenen die desondanks menen zekere rechten te kunnen doen gelden, kunnen zich alsnog tot de uitgever wenden.

© Martin Vriesema 2014

Alle rechten voorbehouden

Omslagontwerp Annemarie van Pruyssen, www.amvp.nl

Foto omslag © Dirk Jan van Dijk

Foto auteur © Jesse Vriesema

Foto’s binnenwerk collectie Martin Verkerk (tenzij anders vermeld)

NUR 480

ISBN 978 90 468 1681 3

www.nieuwamsterdam.nl/martinvriesema

Deze digitale editie is gemaakt naar de eerste druk, 2014, met ISBN 978 90 468 1680 6

Inhoud

1 Ongeloof

2 Gewoon een grappig ventje

3 De grote stad

4 Veel miles, weinig punten

5 How are you, mate?

6 Stappen met Sluit

7 Het jaar van de doorbraak

8 Lente in Parijs

9 Een andere status

10 Die vervloekte schouder

11 Kommer en kwel

12 Where are you, mate?

13 Tussen hoop en vrees

14 De laatste stuiptrekkingen

15 Voorbij het zwarte gat

Verantwoording en dank

1 Ongeloof

Het lot van een kleurrijk figuur: ze houden van je of ze haten je. Martin Verkerk is een innemende jongen van het volk of een arrogante klootzak die alleen maar met zichzelf bezig is en zielig doet over zijn blessures. Zo werd er over hem gesproken. Troetelbeer of kapsoneslijder?

Zo’n 2,7 miljoen mensen keken naar de finale op Roland Garros in 2003. Krajicek trok minder kijkers toen hij in 1996 Wimbledon won. Verkerk was van Nederland, hij zette het tennis weer nadrukkelijk op de kaart. Zijn kracht: hij praat zoals hij speelt. Rechtdoorzee, ongecompliceerd. Harde service, metertje instappen vanaf de baseline en boem, bal wegleggen in de hoek. Zo direct kan hij ook zijn in een gesprek: ‘Nou wil ik eerst even wat drinken, dat geouwehoer ben ik meer dan zat.’ En weg is hij. Voeg daar een vleugje ironie aan toe en je bent al snel geliefd in Nederland. Als je tenminste succesvol bent. ‘Nuchtere gozer, die Verkerk. Lekker spontaan. Gelukkig heeft die geen mediatraining gehad. Die gast is tenminste echt.’ Maar ben je niet succesvol, dan wordt ‘echt’ al snel uitgelegd als verwaand. ‘Hij slaat nog geen deuk in een pakje boter. Wanneer gaat hij weer eens winnen? Loser.’

De reacties op Verkerk zijn altijd extreem geweest en dat is geen toeval: Verkerk is extreem. In alles: in vreugde en verdriet. Een party animal, maar soms ook depressief. Hij zoekt altijd de grenzen op van het bestaan en af en toe gaat hij eroverheen. Dat doet hij al vanaf zijn jeugd, zijn familie weet dat. Nederland weet het sinds de lente van 2003 tijdens Roland Garros.

‘Bonjour Paris, ik ben er en ik wil dat jullie het weten.’

Als er één beeld de herinnering kleurt aan Roland Garros 2003, dan is dat het gezicht van Martin Verkerk. Iets specifieker: het gezicht van Martin Verkerk na een fraai geslagen backhandwinner. Nog iets specifieker: het gezicht van Verkerk na een fraai geslagen backhandwinner in zijn kwartfinalepartij tegen Carlos Moya. We zien uitpuilende ogen die verbazing uitdrukken: ‘Wat flik ik hier allemaal?’, maar ook brutaliteit, levenslust. De mond heeft zich gevormd tot een ronde O. Verkerk becommentarieert als het ware zijn eigen optreden: ‘Wow, niet slecht zoals ik hier sta te spelen.’

Martin Verkerk is hot in Parijs. Alles valt op zijn plaats, Nederland raakt in de ban van die grote speler uit Alphen aan den Rijn. Eerder dat jaar heeft hij op een snelle indoorbaan weliswaar het ATP-toernooi van Milaan gewonnen, maar Verkerk behoort niet tot de favorieten op het gravel van Parijs. Sterker nog: Verkerk hoort ook niet bij de outsiders die het mannen als Albert Costa (titelverdediger), Juan Carlos Ferrero (verliezend finalist in 2002), Carlos Moya, Tommy Robredo en Alex Corretja – de Spaanse gravelarmada was ook toen al enorm – lastig zullen kunnen maken.

De Nederlander beschouwt gravel wel als zijn beste ondergrond, maar wat heeft hij nou gepresteerd op de grand slams? Niets noemenswaardigs eigenlijk. In september 2002 doet hij voor het eerst mee aan de US Open. Verkerk was toen al 23 jaar. Hij verloor in de eerste ronde van de jonge Amerikaan Andy Roddick. Begin 2003 verliest hij tijdens de Australian Open in de openingsronde van local hero Mark Philippoussis. Roland Garros is pas zijn derde grand slam. Een jaar eerder kwam hij niet door de kwalificaties. Parijs heeft nog nooit gehoord van ‘Martien Verkerke’, man met Hollandse kop. Gaande het toernooi dopen de Fransen hem liefkozend om tot Tintin – Kuifje – vanwege zijn haardracht, die inderdaad enige overeenkomst vertoont met die van de stripheld. Maar zoals hij zich door de wedstrijden slaat, is een vergelijking met kapitein Haddock en zijn ‘duizend bommen en granaten’ beter op zijn plaats.

Hoewel de grand slams inwisselbaar zijn qua opzet en organisatie hebben ze wel allemaal hun eigen sfeer. Vergeef me de clichés, maar ze kloppen: Wimbledon is statig, deftig met al dat groen, Melbourne zomers en erg heet, maar ook vriendelijk door het enthousiaste publiek, New York agressief en luidruchtig. Roland Garros is in 2003 de laatste grand slam die ik als verslaggever van Studio Sport leer kennen. Net als Verkerk maak ik mijn debuut in het hoofdtoernooi. Dat schept een band. Ik heb de wereld rond Verkerk in twee weken totaal zien veranderen. Eerst kon hij gaan en staan waar hij wilde. Naar zijn training kwam niemand kijken, hooguit een paar journalisten uit Nederland. Op het laatst moest hij door vier bodyguards worden beschermd als hij op een bijbaan een balletje wilde slaan. Blijf daar maar eens nuchter onder.

Mede door het succes van Verkerk vond en vind ik Roland Garros de leukste van de vier grand slams. Daar begint al bijna de Europese zomer, zoiets moet het zijn. De ligging van het park in het zuidwesten van Parijs is fraai, vlak bij de drukte van de stad en de périférique, maar toch ook naast het Bois de Boulogne met zijn hoeren en picknickende Parijzenaren.

De overheersende kleur op Roland Garros is donkeroranje, bijna rood. Je ziet het terug in het gravel en in de merchandising: de handdoeken, de petjes, T-shirts, de kleding van de oproepkrachten die al die spulletjes aan de man moeten brengen. Hoe zeggen de Fransen dat zelf? Joie de vivre, dat is de sfeer op het tennispark.

Ik zie ons nog beelden maken van Verkerks eerste-rondepartij tegen de Kroaat Zeljko Krajan. Hij speelt op baan tien, een baan met een heel kleine tribune. Als ik het me goed herinner stonden er aan één kant slechts drie rijen plastic stoeltjes. Er is hooguit plaats voor driehonderd man. Dat het er afgeladen vol is, is vanzelfsprekend. De partijen op de buitenbanen zijn met een ground pass vrij toegankelijk. Voor de stadions Philippe Chatrier, Suzanne Lenglen en baan één heb je aparte kaarten nodig. Natuurlijk zijn er Hollanders, oranje Hollanders, nog redelijk beschaafd, maar toch ook al wel een tikkeltje luidruchtig. Heeft Verkerk een eigen fanclub uit Alphen aan den Rijn meegenomen? Zijn ouders en zijn broer zitten er. Broer Mickel kan op dat moment nog niet weten dat hij zeven keer – hij moet ook nog gewoon werken in Nederland – heen en weer zal rijden. Verkerk wint gemakkelijk van de Kroaat terwijl die het hem in de futures en challengers zo vaak lastig heeft gemaakt. We doen een kort interviewtje op de baan en daarna verleggen we onze aandacht snel naar John van Lottum, die op de baan ertegenover in een enorm gevecht is verwikkeld met de Belg Dick Norman. De Nederlander wint uiteindelijk in vijf sets en in het sportjournaal van die avond krijgt die partij meer aandacht dan de eenvoudige overwinning van Verkerk.

Op dag twee van het toernooi worden we in beslag genomen door de verrichtingen van Raemon Sluiter en Sjeng Schalken. Schalken wint, Sluiter gaat er in vier sets af tegen de Marokkaan Hicham Arazi. Na een douche en een massage meldt de Nederlander zich in het perscentrum.

Roland Garros heeft vier perszalen. In zaal één komen alleen de toppers, zaal twee is al een stuk kleiner en is voor de subtop, zaal drie is een bescheiden zaaltje en vier is meer een hok. In dat hok doet Sluiter zijn verhaal en hij attendeert ons op het niveau van Verkerk, zijn maatje. ‘Die gaat hier nog mooie dingen laten zien, let maar op.’ Waar baseert hij dat op? De twee hebben veel getraind samen en heel wat setjes gespeeld. Sluiter heeft er niet één gewonnen. Dus zegt hij tegen de aanwezige journalisten: ‘Zorg dat je de hotelkamer wat langer boekt, want jullie blijven hier nog wel even.’

Op woensdag speelt Verkerk tegen de Peruaan Luis Horna, bedwinger van Roger Federer in de eerste ronde. Het wordt een gedenkwaardige partij omdat Verkerk, ondanks de profetische woorden van Sluiter, drie matchpunten tegen krijgt in de vierde set. Op 2-5 en 0-40 overleeft Verkerk de game door ijzersterk te serveren, maar ook door consequent service-volley te spelen. Een zelfmoordcommando met na afloop dat doodnuchtere commentaar: ‘Ach, als het mis zou gaan, dan stond ik in ieder geval al bij het net om hem te feliciteren.’ Vanaf dat moment raakt Verkerk in een flow die hij vasthoudt tot de finale.

Een dag later zoeken we hem op voor een sportjournaalonderwerp. Verkerk traint samen met zijn coach Nick Carr op het tenniscomplex Jean Bouin aan de Avenue du Général Sarrail, vlak bij Roland Garros. Er komen daar wel meer spelers. De sfeer is er veel gemoedelijker dan op het park zelf, waar duizenden mensen de tennissers aanstaren alsof het een bijzondere menssoort betreft en waar de jeugd handtekeningen wil scoren in het open jachtgebied tussen trainingsbaan en kleedkamers.

Verkerk heeft nog niet zo’n last van handtekeningenjagers. Nick Carr vindt het prima zo. De Nieuw-Zeelander met Griekse roots is goedgehumeurd. De twee trainen ontspannen. Voor het oog van onze camera laat Carr zien hoeveel vertrouwen hij heeft in de service van Verkerk. Hij gaat op de lijn van het servicevak staan, keert de rug naar zijn pupil, spreidt de benen iets en Verkerk serveert de bal snoeihard onder hem door. Een iets te hoge stuit en een iets minder secuur geplaatste bal hadden fatale gevolgen kunnen hebben voor het potentiële nageslacht van Carr. Een mooi beeld levert het zeker op. Grijnzend loopt de coach terug naar de baseline en zegt: ‘His serve is quite steady, mate.’

Gaande het toernooi krijgen we meer en meer te maken met dit merkwaardige duo. Verkerk, jongensachtig, laid back, cool. Nick Carr, qua uiterlijk doet hij mij een beetje denken aan de acteur Willem Dafoe, stoer, soms ook emotioneel, vaderfiguur. Gedurende de veertien dagen in Parijs zal hij zich regelmatig in de arm knijpen vanwege de prestaties van zijn ‘zoon’. Hij had bedacht hoe hij met Verkerk richting de top zou gaan, maar dat het zo snel zou lopen, daar had de coach geen rekening mee gehouden. Hij laat het maar een beetje gebeuren allemaal, ze zijn duidelijk niet voorbereid op het succes.

In week twee komt de complete familie over en met zijn allen zitten de Verkerken regelmatig op een terras vlak bij hotel Acanthe, waar de tennisser logeert. Een sympathiek klein hotel, gelegen aan het Rond-point Rhin et Danube, waar het biljart de volgende ochtend dienstdoet als ontbijttafel en waar de nachtportier met een flinke portie tegenzin de drankjes serveert als de familie Verkerk na een gezellige avond nog een borreltje wil. Martin is dan al naar bed gestuurd door Nick Carr, dat wel, maar luidruchtig en gezellig is het er zeker. Carr heeft er geen moeite mee, ook omdat hij weet dat Verkerk graag zijn familie om zich heen heeft. En heeft Martin dit succes ook niet vooral te danken aan zijn ouders, die jarenlang ‘geïnvesteerd’ hebben in zijn carrière?

Waar velen een paar jaar eerder twijfelen, geeft pa hem nog een tweede kans. Maar dan moet zijn zoon eindelijk eens gaan leven als een prof en dus nemen ze in oktober 2001 Nick Carr in dienst. Carr krijgt de nadrukkelijke opdracht om eerlijk verslag te doen aan het thuisfront over de vorderingen van Verkerk junior. De tennisser realiseert zich dat hij iedere dag wordt beoordeeld. Eén telefoontje naar huis met een slechte boodschap en de sponsoring zal worden stopgezet. Elke training voelt als een beoordeling, alsof hij een cijfer krijgt voor zijn overgangsrapport.

Carr weet als een van de weinige tenniscoaches een snaar te raken bij Verkerk. Dat begint met een afbeulsessie op Hawaï, een locatie die je vooral associeert met strand, hoge golven en surfdudes die bewonderend worden gadegeslagen door dames in strak gesneden bikini’s. Voor Verkerk zijn er geen toeschouwers, hij werkt zich in het zweet op een tennisbaan, tot kotsen aan toe. ‘Welcome to hell, my friend,’ schreeuwt Nick Carr hem toe.

Het tragische aan de tennisser Verkerk is dat de piek in zijn carrière slechts twee weken heeft geduurd. Voor Roland Garros is het een lange weg om die piek te bereiken, na Roland Garros heeft hij tijd nodig om te wennen aan zijn nieuwe status.

Een jaar na het succes in Parijs krijgt hij last van de rechterschouder. Een blessure die leidt tot twee operaties en een wanhopig zoeken naar de oude vorm. Het zijn donkere jaren voor Verkerk. Hij heeft last van depressies en angstaanvallen en houdt het liefst de gordijnen dicht omdat hij eigenlijk geen zin heeft om op te staan. Wat is er gebeurd met de vrolijke tennisser die in 2003 de internationale pers een paar heerlijke momenten bezorgde met mooie oneliners na weer een gewonnen partij? Die zo onbevangen, zonder ingewikkeld tactisch concept tegenstanders pijn kon doen en die zichzelf in al zijn enthousiasme toonde aan het publiek? Er stond geen grijze muis op de baan, maar een kleurrijk figuur. Hollander, maar bijna on-Hollands in zijn gedrag. Hoe kon juist die tennisser verworden tot een man die twijfelt over veel, over zijn identiteit, over de zin van het bestaan? Verkerk gaat door een hel. Een totaal andere hel dan Nick Carr hem destijds heeft voorgeschoteld.

Na het succes van Roland Garros is er veel veranderd. Verkerk is plotseling een bekende Nederlander. Hij wordt interessant voor roddelbladen, moet daar zelf erg om lachen, maar kennelijk doet het toch iets met zijn psyche. Dan heeft hij ergens gegeten, loopt naar zijn auto, flits, en ziet hij een wegrennende fotograaf. En dat terwijl hij met de bekendste twee, Edwin Smulders en Joop van Tellingen, goede afspraken heeft gemaakt. Al bij de huldiging na Roland Garros in Alphen aan den Rijn neemt hij ze even apart. ‘Wat er ook gaat gebeuren de komende tijd, je mag alles van me weten, alleen als je ooit stiekem een foto maakt, dan heb je een probleem met mij. Bel me dan, maakt niet uit waar ik zit, maar ga niet in de bossen liggen of rare dingen doen.’ Die twee houden zich aan de afspraak, anderen kennelijk niet.

Je kunt ook stellen dat de piek in zijn carrière duurt van januari 2003, de winst in Milaan, tot juli 2004, als hij de Dutch Open wint, zijn tweede en laatste ATP-zege. Maar kijken we naar de resultaten van Verkerk uit die tijd, dan zijn er nog wel enkele pieken, maar vooral veel dalen. Dieptepunt in 2003 is het eerste-rondeverlies op de Dutch Open voor eigen publiek van de Italiaan Giorgio Galimberti, de nummer 136 van de wereld. Het Nederlandse publiek verwacht veel van de Roland Garros-finalist. De hype is volop gaande, bodyguards zijn nodig om de fans een beetje op afstand te houden. Verkerk heeft later over die periode gezegd: ‘Krajicek behoorde al tot de top voordat hij Wimbledon won, ik werd plotseling geconfronteerd met het bekend zijn. Daar heb ik een tijdje moeite mee gehad.’

Als er maar geen vervolg komt op het succes, verschijnen er al snel verhalen. In het begin van zijn carrière wordt hij een flierefluiter genoemd, iemand die niet echt leeft voor zijn sport. Als hij in de momenten van een moeilijke revalidatie weleens een kroeg induikt, krijgt hij het oude stempel weer opgeplakt. Hij zou de discipline missen om tot het gaatje te gaan. Ook in die zin is Verkerk weer terug bij af. De werkelijkheid is complexer. Verkerk wil wel, maar het lichaam niet. Tegen dat onrecht, een schouder die hem in de steek laat, blijkt hij niet opgewassen. Misschien wil hij wel te graag.

De man die het tennis vaak verfoeide en die er geen geheim van maakte dat hij op tv liever naar een Formule 1-wedstrijd keek, heeft tegenwoordig een eigen tennisacademie. Alleen dat gegeven al schreeuwt om uitleg. Hoe ziet de weg eruit – in Verkerks situatie kun je beter spreken van een lastig circuit – die daartoe heeft geleid? Welke ontwikkeling maakte hij door om daar te komen? Het enfant terrible, de nachtmerrie voor menig coach, werkt nu zelf met jonge talenten die ervan dromen om ooit tennisprof te worden. Is dat verantwoord? Hoe het niet moet weet hij in ieder geval. Aan de hand van Nick Carr leerde hij wat er gevraagd wordt in de top, met veel vallen en opstaan. Verkerk is een overlever. Hoe hij het deed? ‘Lees dit boek,’ zegt hij. ‘Maar zeg tegen de lezers dat ze wel de veiligheidsriem om moeten doen. It’s going to be rough! Lachen, man. Valt ook wel weer mee, hoor. Het kan altijd erger.’

2 Gewoon een grappig ventje

Martin Verkerk heeft een oudere broer. Ze schelen ongeveer vijfenhalf jaar. Mickel vindt tennissen leuk en dus Martin ook. Zo gaat dat met broers en natuurlijk, de jongste wil beter worden dan de oudste. De eerste keer dat Martin zijn broer weet te verslaan, is rond zijn dertiende. De ouders, Wim en Bep Verkerk, weten het niet meer zo precies. De laatste keer dat Mickel nog wint, is tijdens clubkampioenschappen bij TEAN, Tennis En Anders Niets, in Alphen aan den Rijn. De broers staan bekend als talentvol. Bewust heeft de toernooidirecteur beide jongens al in de kwartfinale tegenover elkaar gezet. Wim en Bep zitten er maar mee. Onpartijdig willen ze zijn, maar hoe kunnen ze subtiel de spanning wat van de ontmoeting halen? Een paar dagen van tevoren bedenkt vader Verkerk de oplossing. Hij laat twee T-shirts drukken, Mickel draagt een shirt met de tekst IK BEN VOOR MARTIN, Martin met IK BEN VOOR MICKEL. De oudste is dan achttien jaar, wint de partij, maar het kost hem in meerdere opzichten moeite. Niet alleen omdat hij het niet leuk vindt om zijn jongere broertje te verslaan, maar vooral ook omdat zijn broertje zich bewonderenswaardig verzet.

Samen spelen ze ook weleens een dubbel, samen staan ze sterk. In de zomer leidt dat tot een komisch tafereel. De familie Verkerk boekt een vakantie naar Spanje via club Robinson, een van oorsprong Duits bedrijf dat sportieve uitjes organiseert en daarbij, aldus de website, ‘respect heeft voor milieu, cultuur en dier’. Martin Verkerk: ‘Ik heb mijn familie nog nooit kunnen betrappen op een vegetarische voorkeur, dus het respect voor het dier zal ’m vooral gezeten hebben in de manier waarop het geserveerd werd.’

Mini en Maxi, zoals pa de twee noemt, schrijven zich in voor het tennistoernooi van club Robinson. Verkerk senior: ‘Staan daar aan de andere kant van het net twee stoere Spaanse jongens die grote broer en kleine broer wel even zullen wegslaan. Het publiek vond het van tevoren al zielig, vooral voor die kleine. Straks vliegen de ballen hem om de oren, zag je ze denken. En dan slaan Mickel en Martin die gasten binnen een half uurtje van de baan. Schitterend, man.’

De tenniscarrière van Verkerk begint in 1985 bij Nieuwe Sloot, die andere tennisvereniging in Alphen aan den Rijn. Zijn eerste tennisjuf heet Inge van der Loo. Ze was een talentvolle speelster die nog op het jeugdtoernooi van Wimbledon heeft gespeeld. In de vrouwenkleedkamer loopt ze zomaar vedettes als Chris Evert of Billie Jean King tegen het lijf. In 2003, gedurende het succes van Verkerk op Roland Garros, zoekt Studio Sport haar op.

Van der Loo vertelt over een zesjarig jongetje dat vooral klein is en verlegen, maar dat veel voor de tennissport overheeft. Zijn ouders zijn ook regelmatig op het park te vinden. Vader Verkerk heeft een vuilverwerking- en recyclingbedrijf en sponsort de club. Daardoor heeft Nieuwe Sloot een goed jeugdplan kunnen maken. Ze herinnert zich ook opa Verkerk (van moederskant), die Martin regelmatig naar de training bracht en daarna weer ophaalde. ‘Zijn grootste fan,’ zo noemt Van der Loo hem.

Opa Verkerk overleed in 2001, twee jaar voor het grootste succes uit de carrière van zijn kleinzoon. Later vertelt moeder Verkerk dat hij toch min of meer aanwezig was in Parijs. ‘Mijn vader had een grote fascinatie voor vlinders. In de caravan in Nunspeet waar we vroeger vaak naartoe gingen, had hij een mooie vlinderverzameling aangelegd. Uren kon hij ernaar kijken. Vlak voor de wedstrijd tegen Rainer Schüttler zweefde er een grote luchtballon in de vorm van een witte vlinder over het stadion. Toen wist ik zeker: mijn vader keek mee. Je kunt denken: wat een onzin, maar voor mij betekende dat echt wat.’

Wim en Bep Verkerk wonen in Alphen aan den Rijn in een vleugel van Villa Nuova, een classicistische villa gebouwd in 1868 in opdracht van Johannes Piek. De directeur van een houtzagerij verkocht het enorme buitenhuis in 1892 aan Willem Kameraad, die het weer verhuurde aan Jacobus Willem Cornelis Bloem, burgemeester van Oudshoorn. Bloem kreeg later een beroemde zoon die fraaie poëzie schreef: Jakobus Cornelis, JC, de Johan Cruijff onder de dichters. Hij woonde er van zijn vijfde tot zijn zeventiende.

Het is alsof onderstaande regels uit Bloems gedicht Zondag slaan op de carrière van Verkerk:

Niet te verzoenen is het leven.

Ten einde is dit wellicht nog ’t meest:

Te kunnen zeggen het is even

Tussen twee stilten luid geweest.

Het begint zo onschuldig. Volgens Bep is hij op Nieuwe Sloot, hoe klein ook, al de beste. Hij heeft nota bene een meisje als concurrente: Marieke Bethlehem. ‘Dat zal ik nooit vergeten, zij was ook goed en dan stonden ze tegenover elkaar in de finale.’

Wim herinnert zich een mooi moment tijdens een van die ontmoetingen met Bethlehem. ‘Hij staat ruim voor, heeft al bijna matchpunt, maar plotseling stopt hij ermee. Ik zeg tegen hem: “Wat doe jij nou?” Hij zegt: “Ik heb geen zin meer, er staat te veel wind.”’ Het vergt de nodige overredingskracht van pa om zijn achtjarige zoon weer de baan op te krijgen.

Twee jaar later nog zo’n merkwaardig moment. Martin speelt al wat belangrijkere toernooitjes en gaat met zijn vader naar Capelle aan den IJssel. Toch een half uur rijden vanuit Alphen aan den Rijn. Bij aankomst ziet Martin dat er naast de tennishal een groot zwembad ligt met een enorme glijbaan. Hij haalt de finale en vraagt dan doodleuk aan pa of die zijn zwembroek wil halen, want eigenlijk heeft hij veel meer zin om te zwemmen. ‘Maar jongen, je bent hier om te tennissen, weet je nog?’ Met tegenzin stapt zoonlief de baan op. Toch wint hij de wedstrijd. In het zwembad koopt pa daarna een zwembroekje voor zijn zoon. Iedereen tevreden, iedereen blij.

Na twee jaar verhuist de familie Verkerk van Nieuwe Sloot naar het iets gezelligere, maar ook ambitieuzere TEAN. Daar krijgt Verkerk te maken met Frank Vahle als tennisleraar. Verkerk heeft altijd benadrukt hoe belangrijk Vahle is geweest voor zijn carrière. Waar bij Van der Loo het accent ligt op ‘tennis moet vooral leuk zijn’, wordt het onder leiding van Vahle allemaal wat serieuzer. Studio Sport vraagt in 2003 aan Vahle wat hij zich nog kan herinneren van die eerste jaren. ‘Hij was niet opvallend getalenteerd, maar ondanks veel nederlagen bleef hij het spelletje leuk vinden. Dat duidt op een groot incasseringsvermogen.’ Verder heeft Vahle het in het tv-item over ‘een grote bewegingsuitslag’ van de arm van Martin. ‘Hij kan ’m overstrekken.’

Verkerk heeft het later vaak gedemonstreerd. Hij houdt de bovenarm op gelijke hoogte met de schouder, de onderarm wijst omhoog, zoals een kind zijn spierballen aan iemand toont. Als hij vervolgens die onderarm naar achteren haalt, komt die op dezelfde hoogte als de bovenarm. Voor een normaal mens onmogelijk zonder spieren af te scheuren of iets te breken. Verkerk kan die beweging van nature maken. Daardoor geeft hij de service een extra zwiep. Ook in de slagen heeft hij meer bewegingsvrijheid en krijgt de bal meer snelheid. Dat er ook grote nadelen aan die vrijheid zitten, blijkt later.

De jonge Verkerk wordt geselecteerd voor het district Leiden. Peter Klein, tegenwoordig freelancejournalist bij De Telegraaf en medewerker van de tennisbond, is in die tijd verantwoordelijk voor het selectiebeleid binnen het district. Hij herinnert zich nog haarscherp hoe de jonge Verkerk zich manifesteerde tijdens de selectie. ‘Dat begint al bij de eerste instructie. Je legt uit wat de bedoeling is van een bepaalde oefening en dan vraag je of iemand die oefening met mij voor wil doen. De meeste kinderen zitten daar niet op te wachten, zijn toch wat verlegen, maar hij steekt meteen zijn vinger op.’

En ook later in de training ziet Klein dingen van Verkerk die hem wel bevallen. ‘De kinderen kregen de opdracht om van achteruit alleen maar diepe ballen te spelen. Voor ons trainers een moment om goed te kijken naar het voetenwerk. Martin krijgt van zijn tegenstander een hoge bal terug en vervolgens zie ik hem naar het net rennen en de bal wegsmashen. Dus ik zeg tegen hem: ‘Je zou toch achterin blijven en die bal gewoon terugspelen?’, waarop Verkerk droog antwoordt: ‘Dat zou ik in de wedstrijd toch ook nooit doen?’ Klein is onder de indruk van de bravoure, loopt naar de kant en zegt tegen zijn collega’s: ‘Noteer die maar vast, die wil ik hebben.’

Helaas voor Verkerk vertrekt Klein vrij snel daarna bij de bond en krijgt hij te maken met John Noakes en Jackie Reardon. Twee Engelse trainers die via totaal verschillende routes in Nederland terecht zijn gekomen. Met Noakes heeft de familie Verkerk nog wel een klik. Hij organiseert sessies met de ouders van de talentvolle kinderen om te praten over hun rol tijdens en na de wedstrijden. Wanneer mag je kritiek hebben op je kind, wanneer geef je het een aai over de bol? Bep vindt het interessant, Wim niet zo. Met Reardon loopt de samenwerking minder soepel.

Vooral haar levensloop is interessant. Reardon speelt van haar twaalfde tot haar zestiende internationale jeugdtoernooien, maar heeft grote problemen met haar zelfbeheersing. De vrouwelijke variant van John McEnroe wordt drie maanden geschorst na een kwartfinalepartij op het juniorentoernooi van Wimbledon. Ze flipt totaal omdat ze vindt dat enkele lijnrechters meerdere keren in de partij een bal verkeerd beoordelen.

Na de schorsing trekt ze de wereld over om een bestaan op te bouwen als prof. In 1983 speelt ze in ons land competitietennis. Het leven hier bevalt kennelijk goed en ze besluit te blijven. In 2002 volgt ze meditatiecursussen op Tasmanië. Tijdens een reis naar het Tunesische eiland Djerba ontmoet ze schrijver Hans Dekkers. Met hem schrijft ze het boek Mindset, een mentale gids om optimaal te presteren.

In haar tijd bij het district is ze vooral streng voor haar leerlingen en daar heeft Verkerk veel moeite mee. Bep Verkerk: ‘Voor Martin een rampenplan, dat heeft hij nooit leuk gevonden. Hij vindt het fijn om met trainers te werken die los zijn. Hij houdt niet zo van discipline, het moet niet al te serieus.’

Niet alleen Martin ervaart Reardon als streng, zijn vader ook. Wim Verkerk geniet van de tennisactiviteiten van zijn zoon en hij helpt waar hij kan. Als het district Leiden een uitstapje maakt naar Engeland, gaat hij mee. Wim: ‘Ik was dol op die kinderen en zij op mij. We gingen toen met zijn allen kijken op Wimbledon en ik trakteerde onderweg op een ijsje en een drankje. Later kreeg ik te horen van dat vrouwtje, die Jackie, dat ik de volgende keer niet meer mee mocht. Ik zou die kinderen te veel verwennen. Nou ja, een ijsje en een glaasje limonade vind ik niet verwennen!’

Bij het district denken ze er anders over en de mindset van Reardon ligt vast: de aanwezigheid van vader Verkerk wordt niet langer op prijs gesteld. De boodschap komt hard aan, al weet Verkerk senior er wel een draai aan te geven. ‘Ik zeg: joh, dat maakt me niet uit, Martin gaat toch van het district af. Zo ga je niet met kinderen om. Toen ben ik gestopt en Martin ook.’ Junior is er geen moment rouwig om. Het incident heeft tot gevolg dat vader en zoon Verkerk altijd een afkeer houden van de bond. Liever trekken ze hun eigen plan.

Op het oog is de jonge Verkerk al wel een stoer ventje, maar er gaat enige onzekerheid schuil achter het masker. Bep Verkerk: ‘Als hij naar een K-toernooi ging met zijn vader, naar Breukelen, Groningen of waar dan ook, dan had hij bij het afscheid vaak tranen in zijn ogen. En dan zei hij: “Mam, die jongen waar ik tegen moet is goed, hoor. Hij is heel goed!” Hij dekte zich als klein ventje al in.’

Vaak haalt Verkerk de kwartfinale, maar komt hij tekort ten opzichte van leeftijdsgenoten als Raemon Sluiter en Peter Wessels. In zijn jaar hoort hij wel bij de beste tien van Nederland. De conclusie van zijn moeder over die periode: ‘Ik denk toch dat hij te lief was. Je zou het misschien niet zeggen, maar Martin is eigenlijk een veel te lieve jongen.’

Wim en Bep Verkerk hebben zich vaak verbaasd over het gedrag van de ouders langs de kant. Het kan er fanatiek aan toegaan. Bijvoorbeeld tijdens een toernooi in Goes. Martin moet tegen Danny van der Doe, een jongen met een sterk karakter. Dat bewees hij zelfs recent nog, want tik zijn naam maar in op Google en je stuit op berichten over het verbreken van het duurrecord tennis. Op 21 juli 2012 stond hij samen met Wilmar de Vos bij tennisclub De Kikkers in Nieuw-Vennep 61 uur en 13 minuten op de baan.

In Goes duurt het heel wat korter, maar de jongens maken er een spannende driesetter van. Gek genoeg moeten de familie Verkerk en Van der Doe toekijken vanuit de kantine. Eerder in de week was het al een keer fout gegaan en de organisatie wil geen publiek meer langs de baan. Wim Verkerk ziet er de humor wel van in, zelf heeft hij dat fanatieke helemaal niet. Ook niet naar zijn zoon. Hij vindt het heerlijk om met hem de toernooitjes af te reizen: ‘Joh, als je niet wint, dan win je niet. Maakt toch niet uit?’

Over zijn vader zegt Martin: ‘Hij is mijn beste vriend. Mijn vader zal nooit tegen mij zeggen: “Tot zover, Martin, en niet verder.” Hij is gewoon mijn maat. Mijn moeder is meer mijn moedertje, die bemoeit zich overal mee, die wil lief voor me zijn en krijgt dan een grote mond.’

Het contact met zijn ouders is ook nu nog altijd zeer intensief. Met Cindy, zijn huidige vriendin, gaat hij iedere zondagmiddag bij zijn ouders lunchen. Voor de familie Verkerk een traditie, ook Mickel komt dan langs met zijn vrouw.

Dat zijn vader altijd zo tolerant is gebleven naar hem, ook als hij weer eens te veel geld had uitgegeven in de kroeg of een te dure auto had aangeschaft, daar heeft Martin wel een verklaring voor. ‘Mijn vader ging zelf op zijn zeventiende het huis uit. Hij kon het absoluut niet vinden met zijn eigen vader. Die liet hem keihard werken in zijn bedrijf – mijn opa deed ook iets met containers – en het was nooit goed. Het werk was nooit af, mijn vader werd flink uitgebuit. Ik denk dat hij het met zijn eigen kinderen vooral goed wilde hebben.’

Martin heeft de ouders van zijn vader slechts een paar keer ontmoet. Er was nauwelijks sprake van een band. Wim Verkerk geeft toe dat hij zijn kinderen misschien wel iets te veel verwend heeft en dat hij soms wat strenger had moeten zijn. ‘Aan de andere kant: ze zijn er niet slechter door geworden. Het zijn alle twee goede jongens, toch?’ Dat laatste is zeker waar, maar beide zonen zullen niet ontkennen dat ze pa in zijn latere leven ook de nodige narigheid hebben bezorgd.

Hoewel Martin als kind iets gemoedelijks over zich heeft, gaat er op de baan een knop om. Hij moet winnen. Die druk legt hij zichzelf op, komt dus niet van zijn ouders. Verkerk senior ziet het wel bij andere tennisvaders. Die gaan er veel te krampachtig mee om. Bijvoorbeeld Jack van der Voorn, oud-presentator van AVRO Sportpanorama en later jarenlang de speaker bij onder andere het ATP-tennistoernooi van Rosmalen. Jacks zoon kan aardig tennissen en speelt in Haren tegen Martin Verkerk. Waar Wim relaxed op een stoeltje van een kop koffie geniet, loopt Van der Voorn nerveus heen en weer. Om de hartslag iets omlaag te krijgen, blijft hij in beweging. Af en toe ziet Wim Verkerk de man met Bekende Nederlander-status van achter een bosschage stiekem even kijken naar de verrichtingen van zijn zoon. Verkerk senior is niet de enige die het merkwaardige tafereel spot en erom moet gniffelen. Wie won die wedstrijd? Wim laat een stilte vallen en zegt: ‘Het is zo lang geleden, hè.’

De jonge Verkerk is grillig op de baan. Regelmatig gooit hij met zijn racket als het even niet loopt en soms geeft hij een partij zomaar weg. Vooral als moeders mee is, wil junior nog weleens ontsporen. Waar Wim het tennis van zijn zoon ontspannen ondergaat, spelen bij Bep de zenuwen regelmatig op. Het lijkt wel alsof Martin dat ook voelt en mede daardoor gevoeliger reageert op zijn moeder dan op zijn vader. Bep vindt het verschrikkelijk als hij zich zo gedraagt, ze schaamt zich regelmatig voor haar zoon, maar na afloop sluiten de twee al snel vrede.

Het leidt vele jaren later tot een prachtig tafereel. In 2007 speelt Verkerk, die dan al nadrukkelijk in de herfst van zijn carrière zit, een challenger in Braunschweig. De nummer 666 van de wereld krijgt een wildcard van de organisatie en treft in de eerste ronde de Oostenrijker Stefan Koubek. Moeders vindt het leuk om haar zoon weer eens te vergezellen en omdat Braunschweig in een mooie rechte lijn op slechts 450 kilometer ligt van Alphen aan den Rijn, besluiten de twee met de auto te gaan. Probleem is alleen dat Martin niet echt fit is en een tegenstander treft die er zin in heeft. De eerste set verliest Verkerk met 6-0. Bep is na die eerste set al weggelopen, zo boos is ze, vooral ook omdat Martin tijdens de partij heel boos doet tegen haar. Zijn slechte spel moet hij kennelijk op haar afreageren. Ze heeft vreselijk veel spijt dat ze is meegegaan. In Nederland is het prachtig weer en haar man is op dat moment met vrienden aan het varen. Dat was beslist een leuker uitje geweest. Na een snelle douche van zoonlief stappen de twee weer in de auto en wordt er veel en lang gezwegen. De sfeer is om te snijden, een muziekje geeft wat lucht, maar nog altijd klinkt de ongemakkelijke stilte erdoorheen.

Verkerk is zwaar gefrustreerd over zijn optreden. Hij beseft dat hij nog heel ver is verwijderd van zijn oude niveau. Terwijl het Duitse landschap aan hen voorbijflitst – Verkerk rijdt plankgas terug naar Nederland – keuren de twee elkaar geen blik waardig. En hoe langer er wordt gezwegen, hoe moeilijker het voor hen wordt om de stilte te doorbreken. Pas als ze de grens zijn gepasseerd en Oldenzaal in zicht is, zegt Verkerk plotseling: ‘Heb je zin in een hamburger, mam?’ Moeders twijfelt even, het gewicht, of beter het overgewicht van haar zoon is in die tijd een nadrukkelijk thema. Dan zegt ze stellig: ‘Vooruit, lekker.’ Bij de eerste de beste McDrive verlaat Verkerk de snelweg en onder het genot van een stevige burger kan Martin de nederlaag alweer beter relativeren. Moeders beseft dat een goed humeur van haar zoon belangrijker is dan een tennispotje. De twee hebben elkaar weer gevonden, tennis is voor even bijzaak.

Martin Verkerk is dol op zijn ouders. Zijn moeder belt hem regelmatig. Vaak is het alleen maar om even te zeggen dat ze naar de kapper gaat en te vragen of Martin een leuke dag heeft gehad. Verkerk maakt dan even een babbeltje, rondt het gesprek af met de mededeling dat hij druk is en zegt met verbaasde blik tegen zijn vriendin: ‘Gaat naar de kapper, lekker belangrijk. Ik word gek van dat mens.’ Maar wel op zo’n manier dat er geen twijfel over mogelijk is dat hij heel veel om haar geeft.

In een vroeger leven was ze kleuterleidster, ook hielp ze met het opbouwen van het bedrijf van haar man, om later weer terug te keren in het onderwijs. Ze gaf les aan de J.P. Sweelinckschool in Groenoord. Wim Verkerk speelde op die school een aantal jaren voor Sinterklaas, naast tennissen zijn grootste hobby. Het leverde hem zelfs een onderscheiding op van de school.

Wim Verkerk (14 juli 1945) begon zijn bedrijf in 1975. Hij verkocht het twintig jaar later en werd er financieel onafhankelijk door. Zo staat het althans in de kranten als er wordt geschreven over het succesverhaal van Martin Verkerk in 2003. Vader Wim heeft de carrière van zijn zoon gefinancierd omdat hij na de verkoop van zijn bedrijf miljonair werd. De verkoop zou hem een aanzienlijk bedrag hebben opgeleverd. Toch had hij zijn bedrijf destijds helemaal niet van de hand willen doen. Maar nadat hij zich door een vriend besodemieterd voelde, was hij meedogenloos. ‘Ik zei tegen hem: “Ik verkoop de zaak en jou erbij.”’ Meer wil Wim Verkerk er niet over kwijt.

3 De grote stad

Kleine jongens worden groot. Zodra Martin Verkerk gaat puberen, schiet hij de lucht in. Dat maakt hem ook een betere tennisser. Tussen zijn zestiende en achttiende levensjaar meldt hij zich in de jeugd bij de nationale top. In 1994 staat hij in de finale van het Nederlands kampioenschap, het jaar erop pakt hij de titel en weer een jaar later wordt hij ook Nederlands kampioen indoor. Spelers als Raemon Sluiter en Peter Wessels vinden het NK voor de jeugd dan al niet meer interessant. Zij zijn bezig met hun eerste voorzichtige stappen in het internationale profcircuit.

Tijdens het NK indoor in 1996 haalt de jonge Verkerk een bekende truc uit. Hij speelt de finale tegen Jody Strik en verliest de eerste set. Dan besluit hij naar het toilet te gaan. Verkerk gaat er eens goed voor zitten, overdenkt zijn zonden en provoceert zijn tegenstander door langer weg te blijven dan gebruikelijk. Na de wedstrijd vertrouwt hij zijn vader toe dat hij helemaal niet naar het toilet moest, maar dat hij het ritme van zijn tegenstander wilde verstoren. Op het hoogste niveau gebeurt dat ook, alleen gaat er dan een official mee naar het toilet en is de pauze beperkt qua tijd. De truc werkt kennelijk, want Strik is geïrriteerd, haalt niet meer zijn niveau van de eerste set. Verkerk wint zijn tweede nationale titel bij de jeugd. ‘Eigenlijk heel professioneel, toch?’

In 1996 is Martin Verkerk al twee jaar speler van Amstelpark. Coach Frank Vahle is altijd duidelijk naar hem geweest: als hij het gevoel kreeg dat hij Martin niets meer kon leren, dan zouden ze afscheid nemen van elkaar. Vahle profileert zich in die tijd meer en meer als zakenman. Zijn werkzaamheden buiten de baan zijn moeilijk te combineren met het werk op de baan. Vahle adviseert Verkerk het maar eens te proberen bij de tennisschool van onder anderen Jan de Ruijter en Duncan de Mooij in Amsterdam Buitenveldert, aan de Zuidas. Later verhuist Amstelpark naar de Vietnamweide aan de rand van het Amsterdamse Bos, omdat op de oorspronkelijke locatie het nieuwe hoofdkantoor van ABN AMRO verschijnt.

Midden jaren negentig wordt de tennisschool van Amstelpark sportief gerund door Hugo Ekker, de voormalige privécoach van Raemon Sluiter en latere bondscoach van Jong Oranje. Hij kan zich de kennismaking met Verkerk en zijn ouders nog vaag herinneren. ‘Zijn moeder stond in die tijd voor de klas, een heel voorkomende vrouw, netjes. Vader was zakenman. Dat ging vrij snel allemaal, ze zochten een goede tennisschool voor hun zoon en we kwamen tot een deal.’ Het is lang geleden, maar Ekker vermoedt dat een jaartje Amstelpark de familie Verkerk 15.000 gulden kostte.

Amstelpark timmert behoorlijk aan de weg. Het is een van de grootste tennisscholen in Europa. Ekker: ‘De school was volledig geïntegreerd binnen de club, waardoor we optimaal gebruik konden maken van de faciliteiten. Bij andere clubs sloot je een contract met de eigenaar en huurde je de banen. Als die banen niet bezet waren, betaalde je gewoon door. Bij Amstelpark maakte dat niet uit.’ Duncan de Mooij is een liefhebber. Hij begrijpt dat hij nationale toppers nodig heeft voor de uitstraling van het park. Daarom vindt hij competitietennis belangrijk. De tennissers kunnen via hun optredens in de eredivisie een deel van de kosten terugverdienen. ‘We werkten fulltime met spelers,’ zegt Ekker, ‘op een gegeven moment hadden we vijf Amstelpark-dames in het hoofdtoernooi van een grand slam. Toen kon ik het niet meer alleen aan, heb ik Dennis Schenk als coach aangetrokken en later kwamen Frits ten Bruggencate en Nick Carr erbij.’

Bij de mannen zijn de tennistalenten achteraf bezien minder indrukwekkend. Wie herinnert zich Marcel Reuter, Arjan van der Zande, Fernon Wibier en Jody Strik nog? Martin Verkerk wordt in die tijd nog niet beschouwd als het grootste talent van Amstelpark. Maar belangrijk voor de tennisser uit Alphen aan den Rijn: hij kan sparren met spelers aan wie hij zich kan optrekken. Ekker: ‘Een succesvolle tennisschool draait niet om de coaches of de accommodatie, maar om wat voor trainingsgroep er speelt. Spelers zoeken elkaar op om beter te worden. Wij hadden een grote groep en daar ging een bepaalde aantrekkingskracht van uit. De spelers kwamen uit allerlei windstreken, ook uit het buitenland. Martin was zeker niet de beste toen, wel de meest grillige. We hadden onze handen vol aan hem.’

Richard Krajicek traint er ook regelmatig met zijn coach Rohan Goetzke. Verkerk wordt weleens uitgekozen als hitting-partner. Krajicek heeft er in zijn boek Harde ballen een fraaie passage aan gewijd: Omdat ik het leuk vond om met jonge talenten te trainen, heb ik ook geregeld met Verkerk op de baan gestaan. Ik was bijzonder onder de indruk van zijn talent en van zijn krachtige slagen, maar zijn liever-lui-dan-moe-houding was onthutsend. Ik had het nog nooit meegemaakt dat een jong talent tijdens een training tegen mij zei: ‘Joh, ik voel me niet zo lekker, ik stop ermee.’ De meeste jongens liepen het vuur uit hun sloffen om met mij te mogen trainen, maar Martin zei gewoon: ‘Doei.’

Verkerk kan er vele jaren later nog altijd om grinniken. ‘Krajicek vond mij een aparte vogel, maar hij vond dat eigenzinnige ook wel weer mooi. Vergeet niet dat hij zelf ook zijn fratsen had. Ik weet nog dat ik in 1996 in de aanloop naar Wimbledon op Rosmalen met hem zou gaan trainen. Ik was nog jong, keek tegen hem op. Goetzke had mijn coach gebeld of we zo snel mogelijk konden komen. Wij daar naartoe gescheurd, ik me snel omkleden en ik sta nog een beetje uit te hijgen als we met de warming-up beginnen in het minivak. Mist hij twee ballen omdat ze op het gras een beetje vreemd opstuiten. Hij flipt volledig, smijt zijn racket weg en smeert hem. Hij zei niets tegen me. Hij bestelde een taxi, ging naar Schiphol en pakte het eerste het beste vliegtuig naar Marbella om daar lekker te gaan golfen. Zijn voorbereiding op Wimbledon was verre van optimaal. En daar stond ik. Van Alphen naar Rosmalen gereden, één minuut gespeeld en ik kon weer naar huis. Dus zelf was het ook niet altijd een lekker ventje, hoor.’

De overstap van het provinciale Alphen aan den Rijn naar Amsterdam heeft zo zijn invloed op het leven van Verkerk. Ook al is de afstand tussen beide plaatsen slechts veertig kilometer, de ouders van Verkerk besluiten dat het handiger is als Martin in Amsterdam naar school gaat. Het Christelijk Lyceum in Alphen maakt plaats voor het Calandlyceum in Amsterdam Osdorp, een LOOT-school (Landelijke Organisatie Onderwijs en Topsport). Moeder Verkerk vond het destijds een lastige afweging: ‘De directrice van die school overtuigde ons ervan dat het goed zou zijn voor Martin. Maar ik zag mijn zoon in korte tijd veranderen. Soms haalde ik hem op en dan kwam hij met een of andere griet aanzetten die er niet uitzag en die mij ook nog eens veel ouder leek dan Martin. Het ging allemaal te snel. Wij hebben dat niet goed kunnen volgen. Ik vermoed dat hij daar dingen heeft uitgespookt die wij niet weten… misschien maar beter ook!’

Verkerk bevestigt dat zijn moeder de controle over haar zoon kwijtraakte. ‘In die tijd was er een groot verschil tussen een school in Alphen en Amsterdam. Ik moest me daar bewijzen, werd af en toe gepest. Ik kreeg ruzie met twee gasten, maar in mijn klas zat de karatekampioen van Nederland onder 17. Met hem kon ik het aardig vinden en die heeft toen die twee jongens helemaal in elkaar gerost. Het deed mij zeer aan de ogen. Dat gebeurde op die school. Ik had even tijd nodig om dat te leren, ben daar aardig streetwise geworden. Haha… en dat vriendinnetje waar mijn moeder het over heeft? Ze was ver voor haar leeftijd, mooie meid hoor, grote borsten, alles tiptop. Haar vader zat goed in de slappe was, die bracht haar in een dure Mercedes naar school. Als ik jarig was, kreeg ik een heel duur luchtje van haar. Voor mijn moeder was dat een enorme schok.’

Verkerk heeft zijn havo-diploma keurig gehaald, dus zo heftig is het nou ook weer niet, maar Amsterdam biedt hem wel een perspectief dat haaks staat op een gedisciplineerd leven als topsporter. Hij blijft nogal eens logeren in Amsterdam, soms bij een klasgenoot of collega-tennisser van Amstelpark. In de avonduren bezoekt hij het centrum van de stad. Vaak is hij te vinden in Palladium of kleinere kroegen zoals Bolle Jan en Surprise. De jonge Verkerk geniet van het nachtleven, houdt van een biertje. Hij is een liefhebber van het levenslied, André Hazes voorop. Hij valt op vrouwelijk schoon, het liefst blond, en al die factoren samen maken het Leidseplein tot zijn ideale jachtgebied. Het gebeurt weleens dat Verkerk thuis zegt dat hij ergens gaat logeren, maar dat hij gewoon een nachtje doorhaalt. Soms belandt hij in een vreemd bed en slaat hij de training over. Of hij meldt zich ’s ochtends gewoon weer op het Amstelpark – van nachtclub naar tennisclub – zonder ook maar een bed te hebben gezien. De coaches zijn niet gek natuurlijk. Hoewel ze misschien niet alles weten van zijn nachtelijke escapades, zien ze wel dat hij op dat soort dagen minder goed traint. Sowieso zijn ze scherp op hem, omdat je Verkerk altijd achter de broek moet zitten. Na een nachtje stappen is hij niet vooruit te branden. Hij wordt weggestuurd, zogenaamd vanwege een slechte motivatie, in werkelijkheid vanwege een hoofd vol drank met als gevolg dat de oog-handcoördinatie flink te wensen overlaat. De jonge Verkerk wil wel, alleen de verleidingen van het echte leven zijn te groot. Hij is jong, groot, gespierd, heeft zeker met wat drank op een vlotte babbel en de meisjes van het Leidseplein vinden hem interessant.

Regelmatig gaat hij op stap met Kepler Orellana, een echte casanova uit Venezuela, die voor Amstelpark eredivisietennis speelt. Een pure levensgenieter die de Hollandse dames amper van zich af kan slaan. Aan hem heeft Verkerk een geduchte concurrent, niet op de baan, wel in de discotheek. In een rol als trooster – Orellana moet ook weleens wat dames afwijzen – profiteert Verkerk toch aardig mee. ‘Dat waren geweldige stappartijen, niet goed voor mijn topsportcarrière, wel voor mijn carrière als womanizer. In die Amsterdamse kroegen brulden Kepler en ik uit volle borst mee met André Hazes, ook al had hij geen idee wat hij zong. Hadden we in de ene hand een Bacardi-cola, de andere hing losjes over de schouder van een blonde dame.’ Ooit zong Hazes: Vooral de nacht is koud en donker, ’t valt me zwaarder dan ik dacht, om thuis te moeten komen, als daar niemand op je wacht (uit Eenzaam zonder jou), maar Verkerk mag zich dan identificeren met de blues van Hazes, de Amsterdamse nachten kunnen hem niet lang genoeg duren en thuiskomen na een nachtje stappen doet hij zelden alleen.

De eerste trainer met wie Verkerk bij Amstelpark intensief samenwerkt is Dennis Schenk. Toen een beginnende coach, later zou hij met Robin Haase de top-50 van de wereld halen. Voor Verkerk en Schenk is het buitenland, de jacht op ATP-punten in de satellites en futures, een nieuw fenomeen. Schenk woont tegenwoordig in Spanje in het zuidwesten van Mallorca. Over zijn samenwerking met Martin Verkerk zegt hij: ‘Ik ga niet te veel uit de school klappen, ik wil Martin en zijn familie niet beschadigen.’