Luis Suárez – De autobiografie

Luis
Suárez

DE AUTOBIOGRAFIE

Met medewerking van
Peter Jenson en Sid Lowe

Vertaling Edwin Krijgsman

Nieuw Amsterdam Uitgevers

Oorspronkelijke titel Crossing the Line. My Story.

Headline Publishing Group, Londen

© 2014 Luis Suárez

© 2014 Nederlandse vertaling Edwin Krijgsman /

Nieuw Amsterdam Uitgevers

Omslagontwerp Studio Jan de Boer

Foto voorplat (portret) © James Eckersley

Foto achterplat (Ajax) © Olaf Kraak/AFp/Getty Images

Foto inzet achterplat (Barcelona) © VI Images via Getty Images

NUR 480

ISBN 978 90 468 1750 6

www.nieuwamsterdam.nl/luissuarez

Deze digitale editie is gemaakt naar de eerste druk, 2014, met
ISBN 978 90 468 1749 0

Voor Sofi, Delfi en Benja.
Ik hou van jullie.

INHOUD

Inleiding – Over de lijn

1

Dit is een liefdesgeschiedenis

2

De Nederlandse school

Scheidsrechters

3

De hand van Suárez

Roem

4

Zeven

5

‘Racist’

Rijkdom

6

De Rodgers-revolutie

Wedstrijddag

7

Zo dichtbij

Vrienden en helden

8

Dat was Anfield

Trainers

9

Engeland, mijn Engeland

Epiloog – De callejón

Dankwoord

Fotoverantwoording

Register

INLEIDING
OVER DE LIJN

Ik wist het meteen, op het moment dat het gebeurde.

Toen Godín scoorde, riep ik: ‘Goal!’ Maar binnen in me sloeg alles dicht. Ik was blij dat we hadden gescoord en blij voor mijn ploeggenoten dat we verder gingen, maar ik wilde niet meer denken – denken betekende accepteren wat ik had gedaan en wat de gevolgen daarvan zouden zijn.

Ik had mensen laten vallen. Mijn coach Óscar Tabárez, El Maestro, was ziedend in de kleedkamer omdat hij wist wat me nu te wachten kon staan. Ik durfde mijn ploeggenoten niet aan te kijken. Ik durfde de Maestro niet aan te kijken. Ik wist niet hoe ik me bij hen moest verontschuldigen. Hij zei tegen me dat de journalisten hem na de wedstrijd vragen hadden gesteld over het voorval, en hij had gezegd dat hij niets had gezien.

Mijn ploeggenoten probeerden me duidelijk te maken dat het allemaal zo erg niet was. Maar ik wilde er helemaal niets van weten. Ik zou pas over twee dagen uit Brazilië vertrekken, maar in gedachten was ik al weg.

De volgende dag trainde ik, in die onbewuste toestand van ontkenning, en ik wilde nergens aan denken, laat staan onder ogen zien dat ik me moest verontschuldigen en dat ik hulp nodig had.

We waren net klaar met de training, toen de Maestro me bij zich riep. Hij had nieuws. ‘Dit is het ergste wat ik ooit tegen een speler heb moeten zeggen,’ zei hij; hij kreeg de woorden met moeite uit zijn mond. Op dat moment dacht ik dat ik misschien wel voor tien, vijftien of zelfs twintig wedstrijden geschorst zou worden, maar vervolgens zei hij: ‘Negen wedstrijden.’ Dat klonk veel minder erg dan ik had gevreesd, maar hij was nog niet klaar. ‘En je mag je in geen enkel stadion vertonen. Je moet nu vertrekken. Je mag je niet in de buurt van de ploeg ophouden.’

Ik had willen blijven en mijn ploeggenoten steunen. Zelfs al speelde ik niet, ik wilde het op een heel bescheiden manier een beetje goedmaken. Maar er waren vertegenwoordigers van de FIFA in het hotel en onze teammanager, Eduardo Belza, had te horen gekregen dat ik de ploeg zo snel mogelijk moest verlaten. Ze behandelden me erger dan een crimineel. Je kunt een speler straffen, je kunt een speler schorsen, maar kun je hem verbieden bij zijn ploeggenoten te zijn?

De schorsing voor negen wedstrijden was te voorzien, maar naar huis gestuurd worden en uit alle stadions verbannen worden? Ik barstte alleen maar niet in huilen uit omdat ik oog in oog stond met de coach toen hij me het nieuws vertelde.

Naderhand was er een ploegbijeenkomst in het hotel. Ik wilde tijdens de lunch iets tegen mijn ploeggenoten zeggen, maar het lukte me niet. Ik wilde opstaan en tegen hen zeggen dat ze sterk moesten zijn, dat ze ervoor moesten blijven gaan, moesten blijven strijden, maar ik kon het gewoon niet.

Als de schorsing beperkt was gebleven tot negen wedstrijden voor Uruguay – wat, zoals langzaam tot me zou doordringen, neerkwam op het hartverscheurend missen van twee toernooien en twee jaar uitgesloten worden van internationaal voetbal – dan zou ik het misschien wel hebben aangevochten, maar ik zou het hebben begrepen. Maar me schorsen voor wedstrijden voor Liverpool terwijl mijn schorsingen in Engeland me nooit hadden belet om voor Uruguay te spelen? Me schorsen zodat ik niet naar pupillenwedstrijden van mijn negen- en tienjarige neefjes kon gaan kijken? Me de toegang tot alle stadions ter wereld ontzeggen? Me vertellen dat ik niet naar mijn werk kon gaan? Me zelfs verbieden om een rondje om een voetbalveld te rennen? Het komt me nog steeds ongelooflijk voor dat de macht van de FIFA zo ver ging, tot het Hof van Arbitrage anders besliste.

Ze hebben in het verleden nooit een speler zo’n zware schorsing opgelegd voor het breken van het been van een tegenstander, of voor het verpletteren van iemands neus, zoals Mauro Tassotti tijdens het WK van 1994 bij Luis Enrique deed. Ze verkondigden met veel poeha dat het incident had plaatsgevonden ‘voor het oog van de hele wereld’. Zinedine Zidane gaf Marco Materazzi tijdens de WK-finale van 2006 een kopstoot en werd voor drie wedstrijden geschorst.

Ik was een makkelijk doelwit, wellicht. Maar er was iets belangrijks wat ik onder ogen moest zien: ik had van mezelf een makkelijk doelwit gemaakt. Ik was in de fout gegaan. Ik zat verkeerd. Dit was de derde keer dat het was gebeurd. Ik moest hier met de juiste mensen aan gaan werken. Ik had hulp nodig.

●

Na mijn schorsing voor tien wedstrijden in 2013 voor het bijten van Branislav Ivanović, had ik vraagtekens gezet bij het meten met twee maten en dat er geen rekening wordt gehouden met het gegeven dat er geen enkele keer iemand echt gewond raakte. De schade voor de speler is niet te vergelijken met de gevolgen van een schandalige overtreding. Soms staat het Engelse voetbal er zich op voor de minste gele kaarten in Europa te hebben, maar dat is ook niet zo verwonderlijk als je iemand doormidden kunt schoppen zonder in het boekje te verdwijnen. Het zou pas iets zijn om trots op te wezen als je zou kunnen zeggen dat dit de competitie was met de minste carrièrebedreigende tackles.

Ik denk niet dat ik ooit een collega echt heb geblesseerd. Ik weet dat veel mensen bijten afschuwelijk vinden, maar het is onschuldig. Of in ieder geval zoals ik het doe. Toen Ivanović zijn mouw oprolde om de scheidsrechter de afdruk te tonen, was er niets te zien. Ik ben geen Mike Tyson die een hap uit het oor van Evander Holyfield bijt.

Maar dat alles praat het niet goed.

Toen ik in 2010 na de wedstrijd thuiskwam en op televisie de beelden zag waarop ik Otman Bakkal van psv beet, moest ik huilen. Ik was net vader geworden van een dochtertje, Delfina, en de gedachte dat zij als ze groot was zou zien wat ik had gedaan, vond ik het allerergste. Mijn vrouw Sofi had op de tribune gezeten en op dat moment besefte ze niet wat er was gebeurd. Toen ze de beelden zag, zei ze: ‘Wat bezielde je in hemelsnaam?’

Op die vraag moest ik voor mezelf een antwoord zien te krijgen.

Tijdens een wedstrijd kan het adrenalineniveau enorm hoog zijn, je hart raast en soms houden de hersenen het allemaal niet bij. De druk neemt toe en er is geen veiligheidsventiel. In 2010 was ik gefrustreerd omdat het in een heel belangrijke wedstrijd gelijkspel dreigde te worden. Bovendien zaten we in een slechte periode die onze trainer Martin Jol uiteindelijk de kop zou kosten. Ik was boos op mezelf en omdat het niet liep. Die dag wilde ik alles goed doen en ik had het gevoel dat ik juist alles fout deed. De opgekropte frustratie en het gevoel dat het mijn schuld was dat het niet liep bereikten het punt waarop ik me niet meer kon beheersen.

Dat is ook wat er in 2013 met Ivanović gebeurde. We moesten van Chelsea winnen om nog kans te maken op Champions League-voetbal. Het zou sowieso nog heel lastig gaan worden, maar verliezen betekende dat we het zeker konden vergeten. Ik speelde verschrikkelijk slecht. Ik veroorzaakte een domme penalty door hands te maken en voelde dat alles ons door de vingers glipte. Ik merkte dat ik opgefokt begon te raken, kwaad werd op mezelf, en op het veld tegen mezelf zei: ‘Hoe kon je nou zo klungelig zijn?’ of ‘Hoe kon je die kans nou toch missen?’

Kort voordat ik Chiellini beet, kreeg ik een enorme kans om ons op een 1-0 voorsprong te zetten. Als ik had gescoord, als Buffon die redding niet had verricht, zou er nooit zijn gebeurd wat er gebeurde. Dan zou ik niets hebben gedaan. Helemaal niets.

Maar ik miste de kans.

De druk neemt toe, de angst en de woede borrelen van binnen op. ‘We liggen eruit, en we liggen eruit door mijn schuld.’ Het is verstikkend. Je overziet de gevolgen niet van wat je doet of zou kunnen doen. Ik praat niet goed wat ik deed – dat is onmogelijk – maar ik probeer uit te leggen wat er gebeurt. Ik probeer het nog steeds voor mezelf duidelijk te krijgen, te begrijpen wat er op zo’n moment gebeurt en waarom.

Als je hartslag na de wedstrijd weer tot rust is gekomen, is het makkelijk om terug te kijken en te zeggen: ‘Hoe kon je zo stom zijn? Er waren nog twintig minuten te spelen.’ Maar op het veld met al die adrenaline en spanning weet je niet eens precies hoeveel tijd er nog te spelen is. Je weet helemaal niets meer. Ik kon alleen nog maar denken: ik heb niet gescoord, we zijn uitgeschakeld op het WK. Er zijn andere spelers die in zo’n geval zouden hebben gezegd: ‘Nou, we liggen eruit, maar ik heb twee geweldige doelpunten gescoord tegen Engeland. Ik ben de grote ster.’ Ik had om een wissel kunnen vragen: ‘Mijn knie speelt weer op. De vorige wedstrijd heb ik twee keer gescoord, ik heb mijn best gedaan.’ Maar zo denk ik niet. Ik wilde meer. Dat gevoel is heel moeilijk uit te leggen. Na alles wat je hebt gedaan, wil je het daar niet laten ophouden; je wilt meer, je kunt het idee om te falen niet verdragen. Het is niet dat ik wíl winnen; ik móét winnen. De angst om te falen verduistert alles voor me – zelfs het overduidelijke gegeven dat er minstens 20.000 paar ogen op me gericht zijn; het is niet zo dat ze me niet zullen zien. Er wordt iets uitgeschakeld in mijn hoofd. Ik kan niet meer logisch denken.

Het is net zo onlogisch dat het een beet moet zijn. Tijdens de wedstrijd tegen Chili in 2013 greep een speler me op een gegeven moment tussen mijn benen en ik reageerde door hem een vuistslag te geven. Daar werd ik niet voor geschorst. Niets. Niet één wedstrijd. Dat wordt als een normale, acceptabele reactie beschouwd. En er is ook geen publieke verontwaardiging. Toen ik na het incident in 2013 Ivanović belde, vertelde hij dat de politie bij hem was geweest en hem had gevraagd of hij aangifte wilde doen, en godzijdank had hij nee gezegd. Ik ben hem dankbaar, want al het gedoe zou anders nog heel wat langer zijn doorgegaan. Geef iemand een vuistslag, en het is zo weer vergeten, er is helemaal geen gedoe. Waarom kies ik dan voor het meest zelfdestructieve scenario?

Het probleem met het aanpakken van dit ‘uitschakelen’ is dat het uitschakelen ook gebeurt als ik iets briljants op het veld doe, en dat wil ik uiteraard niet verliezen. Ik heb doelpunten gemaakt en later veel moeite gehad om te begrijpen hoe ik het precies voor elkaar had gekregen om ze te scoren. Er zit een onbewust element in mijn spel, en dat heeft zijn positieve en zijn negatieve kanten. Ik wil de spanning en de druk kwijt, maar ik wil het spontane van mijn manier van spelen niet opgeven, en al helemaal niet de inzet waarmee ik speel.

Na het incident met Ivanović stuurde Liverpool een sportpsycholoog naar me toe in Barcelona [waar Suárez bij zijn schoonouders verbleef, vert.], en we hadden een gesprek van twee uur waarin ik hem vertelde hoe ik me voelde en wat er op dat moment door mijn hoofd ging. Hij bood me zijn diensten aan en zei dat ik naar hem toe kon komen wanneer ik maar wilde, maar ik deed het niet. Deels omdat ik bang was dat zijn behandeling me op het veld te rustig zou maken. Stel dat ik de bal de volgende keer dat hij in mijn richting komt, laat gaan in plaats van erachteraan te rennen. Ik ben een speler die in de negentigste minuut nog tot het uiterste gaat om een inworp te voorkomen. Zo speel ik nu eenmaal. Dat wilde ik niet kwijt. Tot op zekere hoogte is het ook normaal dat een aanvaller nerveus en geprikkeld is. Die negentig minuten op het veld is het leven irritant. Ik weet dat irritant hier misschien een vreemde term lijkt, maar het dekt de lading. Ik raak geïrriteerd als ik een verdediger in mijn rug voel. Het is normaal, want ik speel met mijn rug naar het doel, dus naar hem, toe maar het irriteert me. Ik raak geïrriteerd wanneer ik kansen mis. Alles wekt irritatie.

Soms, als mijn eerste vijf balcontacten goed zijn, is dat een positief teken, maar als het niet goed is, denk ik bij mezelf: wat heb je vandaag? En ik weet dat de eerstvolgende keer dat ik het met een tegenstander aan de stok krijg, er een kans bestaat dat ik reageer.

Verdedigers weten dat ook. Als ik in de Premier League tegen iemand als John Heitinga speelde, de voormalige verdediger van Ajax die nu voor Hertha BSC uitkomt, of tegen Philippe Senderos van Fulham in de tijd dat Martin Jol daar trainer was, wist ik wat me te wachten stond. Als de wedstrijd een minuut of vijf op gang was, ging Senderos achter op mijn enkel staan. ‘Ah, sorry,’ zei hij dan. Ik dacht alleen maar: ja, Martin Jol heeft je verteld hoe ik ben en gezegd dat je dit moet doen.

Die irritatie hoort bij dit werk en tot op zekere hoogte is het normaal. Maar als ze escaleert omdat het in een belangrijke wedstrijd niet loopt, heb ik een potentieel probleem. Die dag tegen Chelsea speelde ik rampzalig. In de wedstrijd tegen psv met het Bakkal-incident speelde ik slecht, en tegen Italië had ik een kans gemist die mijn land de WK-finale zou kunnen kosten. Elke keer werd de irritatie buitensporig, was de druk te groot geworden, en ik had gereageerd.

Voor iemand die niet voetbalt – of die nooit heeft gevoetbald – is het makkelijk om te zeggen: ‘Ah, je moet je beheersen.’ Maar door de druk doe je dingen die je niet voor mogelijk had gehouden: meer eten, minder eten, je anders gedragen. Er zijn wedstrijden geweest waarbij ik na afloop tegen mezelf zei: ‘Waarom voelde ik zo veel druk terwijl ik altijd alleen maar lekker wil voetballen en genieten?’ Maar de druk is er nu eenmaal. Ik vind het moeilijk om de belangrijke wedstrijden te relativeren. Toch alles geven, toch willen winnen, maar niet zo fanatiek zijn dat ik de wedstrijd van tevoren al helemaal beleef – dat punt wil ik zien te bereiken.

Het lijkt misschien vreemd om te zeggen na het derde incident, maar ik heb vooruitgang geboekt, ik ben rustiger geworden. Ik ben volwassener. In mijn jeugd werd ik een keer van het veld gestuurd omdat ik een scheidsrechter een kopstoot had gegeven. Ik rende vijftig meter om met hem te ruziën. Ik had de rode kaart gekregen en daarom gaf ik de scheidsrechter een kopstoot. Daar ben ik niet trots op. Mijn relatie met Sofi is van enorm belang in mijn leven. Ik heb altijd gezegd dat ik thuis de beste psycholoog heb zitten. Maar heel lang heeft ze me gezegd dat dat niet genoeg was en dat ik me tot echte professionals moest wenden.

In de dagen nadat ik Chiellini had gebeten en met niemand wilde spreken – terug in Montevideo, met de jaloezieën naar beneden, depressief en niet bereid om te accepteren wat er echt was gebeurd – gingen Sofi en ik naar het platteland en langzamerhand begonnen we over alles te praten en uiteindelijk begon ik te accepteren wat er allemaal was gebeurd en wat ik moest doen. Ze was boos op zichzelf omdat ze in het verleden niet strenger tegen me was geweest. Ze zei tegen me: ‘En, ga je nu naar me luisteren?’ Dit keer had ik het gevoel dat er geen andere oplossing was en nam ik het initiatief.

Ik ging op zoek naar de juiste mensen en vond ze. Als ik nog bij Liverpool had gespeeld, was ik misschien teruggegaan naar de mensen met wie ik daar had gesproken, of als ik me al bij Barcelona zou hebben gemeld, zou ik bij die club hebben gekeken. Maar ik zat als het ware tussen twee clubs in, dus ging ik er zelf op uit en vond de juiste mensen om me te helpen. Het voelt nog steeds als iets wat ik niet met anderen kan delen, maar ik heb de indruk dat zij me helpen te begrijpen dat ik dingen niet moet opkroppen en dat ik op het veld niet zo’n enorme verantwoordelijkheid moet voelen.

Ik merk nu al verbetering. Maar het is te gemakkelijk om te zeggen: ‘Ah, moet je zien, ik gedraag me nu goed.’ Wat als er in de toekomst weer een keer iets gebeurt? Ik moet inzien dat dit een proces is. Ik heb nu tijd voor deze behandeling en om mezelf beter te leren begrijpen, en om te begrijpen waar ik op dat soort momenten toe in staat ben, en leren om me te beheersen. Ik begrijp nu ook dat dit volkomen normaal is, want als ik met knieproblemen naar een kniespecialist zou gaan, waarom zou ik hiermee dan niet naar een specialist op dit specifieke terrein gaan om me te helpen? Waar ik op dit moment het gelukkigst mee ben, is de wetenschap dat ik eerlijk en oprecht naar mezelf toe ben. Je kunt tegen mensen zeggen dat je het nooit meer zult doen omdat je geacht wordt dat te zeggen. Maar dat is niet hetzelfde als je er ten volle van bewust zijn wat die woorden inhouden en de situatie helemaal accepteren, en dat is naar mijn gevoel wat ik doe. Het lijkt alsof ik eindelijk tegen mezelf heb gezegd: ‘Luis, je moet inzien dat je iemand nodig hebt met wie je hierover kunt praten, zodat je in staat zult zijn om met dit soort situaties om te gaan.’

Ik begin al te leren hoe ik met die opgebouwde spanning moet omgaan. Ik heb altijd liever de dingen voor mezelf gehouden dan ze met anderen te delen, zelfs met mijn vrouw, die zelf alles met mij gedeeld heeft, die mijn zielsverwant is. Maar ik begin te leren dat als je dingen loslaat, je lichaam een deel van de spanning kwijtraakt, je geest helderder wordt en je je lekkerder voelt. Krop het niet allemaal op, neem het niet allemaal op je.

Toen we erover begonnen te praten, moesten we beginnen met de aloude vraag: ‘Waarom?’

‘Waarom, Luis, waarom heb je dat gedaan?’ Ik weet het nog steeds niet. Maar ik ben op de juiste weg om dat voor mezelf te begrijpen.

●

Naarmate de tijd verstreek, werd steeds duidelijker hoe absurd de schorsing van de FIFA was. We moesten alles zorgvuldig plannen, voor het geval de paparazzi, of zelfs maar een fan, een foto van me nam terwijl ik iets deed wat in de verste verte met voetbal te maken had. Ik moest zelfs rekening houden met wat er kon gebeuren wanneer er een foto van mij in een fitnessruimte naar buiten zou komen.

Het was ook een lastige operatie om mijn nieuwe contract bij Barcelona te tekenen zonder het naar buiten te brengen. De club had toestemming om me aan te trekken, maar het mocht nog niet bekend worden. Het moest allemaal zodanig uitgedokterd worden dat niemand ons zou zien, of erger nog, zou fotograferen. Er werd een plan met drie auto’s bedacht, die vanuit drie verschillende uitgangen Nou Camp zouden verlaten, voor het geval de pers ergens lucht van zou hebben gekregen. Ik was er inmiddels aan gewend dat alles in het geniep moest. Op een dag wist ik in de kofferruimte van mijn schoonvaders auto uit diens huis weg te komen om de paparazzi het nakijken te geven. Behalve alles wat ik niet kon doen vanwege de FIFA-schorsing, was er ook een heleboel wat ik niet kon doen omdat ik nu in de gaten werd gehouden bij alles wat ik deed.

De transfer naar Barcelona was iets heel anders dan de mogelijke overgang naar Arsenal een jaar eerder. Liverpool was geïnteresseerd omdat ze wisten dat Barcelona de vraagprijs voor me zou gaan betalen. En er is een groot verschil tussen een overgang van Liverpool naar Arsenal en een overgang van Liverpool naar Barcelona. Ik zal nooit in mijn leven spijt krijgen van mijn beslissing om nog een jaar in Liverpool te blijven. Het zou een enorme fout zijn geweest om het seizoen daarvoor weg te gaan. Als ik niet naar Steven Gerrard zou hebben geluisterd, zou ik die ernstige fout hebben gemaakt. We hadden het erover toen ik aan het einde van de zomer naar Melwood terugging om mijn spullen op te halen en hij tegen mij zei: ‘Je hebt de juiste beslissing genomen, je hebt op het juiste moment gewacht.’ Het riep herinneringen op aan de tijd dat het Arsenal-gedoe gaande was en hij in de fitnessruimte tegen me zei: ‘Wacht nog even. Presteer dit seizoen goed, blijf nog één jaar bij Liverpool, en volgend seizoen zullen Bayern München, Real Madrid of Barcelona zich voor je melden en dan kun je heen waar je wilt, want je hebt de kwaliteiten om bij een van die clubs te spelen.’

Ik hou van het Engelse voetbal en ik zal het missen, maar als je droom binnen handbereik ligt moet je die kans wel grijpen. Niet dat er geen tranen vloeiden op de dag dat we ons huis in Liverpool verlieten. Er kwamen een heleboel herinneringen bij ons op. Mijn vrouw huilde. Mijn dochtertje zei: ‘Ik mis ons huis in Liverpool, ik herinner me mijn verjaardag nog, ik weet nog dat al mijn speelgoed in mijn kamer stond.’ Het was heel emotioneel.

Zoals te voorzien was, waren sommigen blij dat ik vertrok. Ik hoorde dat Richard Scudamore had gezegd dat ik het imago van de Premier League had geschaad. Ik dacht dat de Premier League in mijn laatste seizoen juist zo spannend was geweest vanwege de prestaties van Liverpool, dus ik begrijp die opmerking niet helemaal. Misschien raakt het hem als de Engelse competitie topspelers kwijtraakt aan het buitenland.

Ik ben gaan houden van alle clubs waarvoor ik heb gespeeld, maar ik denk niet dat ik ooit een logokusser ben geweest die zegt dat hij altijd al droomde om voor al die clubs uit te komen. Heel veel spelers zeggen over heel veel clubs: ‘Hier heb ik van gedroomd.’ Maar met Barcelona was het moeilijk om dat gevoel niet te hebben. Op YouTube kun je een filmpje van me vinden waarin ik als jongen voor de Uruguayaanse tv word geïnterviewd en precies dát zeg: dat ik op een dag voor Barcelona wil spelen. En onlangs herinnerde een Uruguayaanse journalist me eraan dat ik, toen ik achttien jaar of zo was en bij Nacional speelde, naar de training kwam met een grijze Barcelona-rugzak met een Barça-badge erop.

Op bezoek bij Sofi’s familie, die in Barcelona woont, hebben we samen heel wat wedstrijden gezien. Ik was erbij toen Barcelona met 5-0 van Real Madrid won, met Gerard Piqué die vijf vingers opstak. Ik zag Andrés Iniesta de enige goal scoren tijdens de derby tegen Espanyol. Ik zag Barça-Madrid, toen Fabio Cannavaro een doelpunt van Messi probeerde te voorkomen en hard tegen de paal terechtkwam. En ik zag Barcelona met 4-1 van Arsenal winnen, met vier doelpunten van Messi.

Ik bezocht wedstrijden, maar ik had nooit gedacht dat ik ooit voor hen zou spelen en tijdens de schorsing, zelfs toen ik met de ploeg mocht trainen, kon ik het nog altijd niet echt geloven. Toen ze me voorafgaand aan het seizoen presenteerden bij de wedstrijd om de Trofeu Joan Gamper, had ik het gevoel dat ik als gastspeler meedeed, of dat ik een prijsvraag gewonnen had. Sofi vroeg: ‘Hoe was het? Hoe voelde je je?’ En ik zei: ‘Eigenlijk voelde het alsof ze me hadden uitgenodigd voor een enkele voetbalwedstrijd.’ Toen ik het veld op liep, had ik dat gevoel.

De dag dat ik eindelijk mocht meetrainen met de selectie, was ook niet echt heel gewoon. Barcelona-trainer Luis Enrique riep de spelers bijeen en zei: ‘Nou, ze hebben hem eindelijk vrij weten te krijgen uit Guantanamo zodat hij hier vandaag voor de training bij ons is…’ Iedereen applaudisseerde voor de vrijgelaten gevangene en ik deed erg mijn best om niet opgelaten te kijken vanwege al die aandacht.

Ik begrijp heel goed dat de trainer en de club de oude mentaliteit, die drang om te winnen, weer terug willen hebben. Het is belangrijk dat de trainer die kwaliteiten in me heeft gezien en vertrouwen in me heeft dat ik die eigenschappen in het team breng.

Sommige mensen vinden me een speler die altijd problemen maakt, maar praat eens met mijn ploeggenoten en probeer er één te vinden die er ook zo over denkt. Ik kan net zoals iedere andere speler met ploeggenoten discussiëren, ik heb dat heel vaak gedaan, maar altijd over voetbal. Het opportunisme en de jaloezie die je weleens in kleedkamers tegenkomt, daar maak ik me niet schuldig aan.

Barcelona wist dat ze in dat opzicht geen enkel probleem zouden krijgen. Ik ben hier om te doen wat de trainer van me vraagt, om de prestaties te leveren die de supporters van me willen, en samen te werken met ploeggenoten die hetzelfde succes nastreven als ik.

Er zijn mensen die vragen: ‘Zal het tactisch goed uitpakken?’ De trainer weet dat ik op iedere positie kan spelen die hij van me verlangt, net zoals ik voor Brendan deed. Ik denk dat ik weet waar op het veld ik maximaal rendeer voor de ploeg. Als aanspeelpunt in het strafschopgebied zal ik een heel belangrijke rol kunnen spelen met Lionel Messi die, combinerend met de middenvelders, ver oprukt, en met Neymar, een heel beweeglijke speler die graag de ruimte opzoekt en dan naar binnen komt, of de bal in het strafschopgebied krijgt en dan naar de zijkant gaat. Ik zeg niet dat ik als een echte nummer negen door het centrum zal spelen, maar gezien de natuurlijke bewegingen van Leo en Neymar zal het in de praktijk zo zijn dat ik die ruimte zal benutten.

Sommige mensen hebben gezegd dat het misschien vergelijkbaar zal zijn met de Eto’o-Messi-Henry-aanvalslijn die de ploeg onder Pep Guardiola had, maar nu met Neymar als Henry en ik als Eto’o. Dat zou in zekere zin weleens zo kunnen zijn.

De speelstijl is vergelijkbaar met hoe ik bij Ajax speelde en vervolgens met Brendan bij Liverpool – van achteruit over de grond opbouwen, met veel snelle bewegingen en kaatsen. Het is de klassieke Ajax-stijl en het lijkt ook heel veel op het spel van Liverpool van het afgelopen seizoen. Eigenlijk is het een mix van die twee – het kaatsen en passen van Ajax en de ‘Hollandse school’, en het snelle bewegen van Liverpool. En zoals ik me de eerste dag voelde, leek sterk op hoe ik me op mijn eerste dag bij Liverpool, Ajax en Groningen voelde – heel opgelaten. Je weet niet wat je moet doen, wie je moet groeten en hóé je hen moet groeten. Die eerste dagen ben ik heel erg timide, maar eigenlijk dacht ik dat het veel moeilijker zou zijn dan het in werkelijkheid ging – de spelers waren echt geweldig.

Ik had geen idee wat ik kon verwachten. Zou het allemaal glitter en sterrendom zijn? In werkelijkheid was het niets van dat alles. Ik trof een groep superprofessionele spelers aan, die prijzen wilde winnen en heel hard wilde werken voor een heel goede trainer. Er is ook echt een klik tussen de spelers en de trainer – Luis Enrique is een jonge trainer en er is een gezonde balans tussen lachen en dollen met hem en serieus en hard werken.

De eerste dag nam Andrés me bij de hand omdat hij de speler was die ik het beste kende voordat ik naar Barcelona kwam, en hij legde me alles uit. Ik kwam er al snel achter dat Leo Messi en Javier Mascherano mate drinken, het in Uruguay zo populaire kruidendrankje, dus dat is geweldig voor me. Op de tweede dag nam ik er een thermosfles van mee. Dat leek me de eerste dag wat aanmatigend, maar op dag twee voelde ik me al op mijn gemak. Dani Alves zei dat hij blij was dat ik was overgekomen omdat hij nou niet meer de enige ‘bad guy’ bij de club was en daar moest ik om lachen. Het hielp allemaal om me op mijn gemak te laten voelen.

Het zou nog een hele tijd duren voordat ik in het eerste aan de zijde van Messi en Neymar zou optreden, maar op het trainingsveld speelde ik al wel snel samen met Xavi, Andrés, Sergio Busquets en Ivan Rakitić. Het is echt ongelooflijk wat zij in een heel kleine ruimte met een voetbal kunnen doen. De beroemde ‘rondo’s’ zijn in het begin onvoorstelbaar zwaar. Je moet heel snel aan die gigantische snelheid van kaatsen wennen, anders zie je de bal niet. Maar ik wist dat ik me niet alleen maar moest aanpassen aan de Barça-stijl, ik was ook aangetrokken vanwege míjn eigenschappen en vanwege wat ík op het veld doe, en dus moest ik me erop richten om alles te blijven doen waarvoor de club me had gekocht. Sportief directeur Andoni Zubizarreta werd gevraagd hoe Barcelona nog steeds kon beweren ‘meer dan een club’ te zijn als ze mij contracteerden. Zijn antwoord betekende een heleboel voor mij. Hij zei: ‘Onze filosofie is nooit geweest dat we perfect zouden zijn. Soms hebben mensen het mis, en soms hebben ze het bij het rechte eind, en van fouten kun je leren… Ik ben er zeker van dat Luis in de toekomst een positieve bijdrage aan deze club zal kunnen leveren.’ Ze wisten dat dit soort kritiek zou komen en het betekent heel erg veel voor me dat ze me toch wilden hebben.

In de tijd van de transfer deed er veel onzin de ronde. Ik las: ‘Barcelona heeft Suárez een antibijtclausule laten tekenen’, alsof ze ooit zoiets idioots zouden doen. Iedere speler die een contract tekent, tekent ook een gedragscode. Alsof ze daar een antibijtclausule in zouden opnemen. Als ze het hadden gedaan, zou ik natuurlijk meteen hebben getekend, maar er bestond niet zo veel wantrouwen jegens mij.

Toen ik erheen ging om medisch gekeurd te worden en mijn nieuwe contract te tekenen, vertelde ik de voorzitter over de tijd dat ik als tiener naar Barcelona kwam om Sofi op te zoeken; we hingen wat rond bij Nou Camp omdat we niet genoeg geld hadden om het museum te bezoeken of iets in de fanshop te kopen. Die dag had iemand een deur open laten staan – een van de enorme poorten die toegang bieden tot het stadion en uitkomen op het veld. Ik riep naar Sofi: ‘Moet je zien, ze hebben een van de deuren open laten staan.’ Ze was bang dat we betrapt en eruit zouden worden gegooid, maar ik zei: ‘Nee, kom snel.’ We waren ongeveer twee minuten binnen. Ik nam een foto van mezelf in het stadion en daarna slopen we weer naar buiten. Toen Sofi verscheen voor de officiële ondertekening van het contract zei een van de managers: ‘Sofi, het is goed dat je bent gekomen, want jij moet dat bezoek aan het stadion in 2004 nog aan ons betalen.’

Sofi was erbij geweest toen ik als jongen naar het stadion ging en hoopte dat ik ooit voor Nacional in Uruguay zou spelen, en me afvroeg of ik ooit in Europa zou voetballen. Ze was erbij toen ik eindelijk alles accepteerde wat er tijdens het WK was gebeurd en erover kon praten. En ze was erbij toen ik voor Barcelona tekende – tien jaar nadat ik Montevideo had verlaten om me in de hoofdstad van Catalonië bij haar te voegen, was ik eindelijk op mijn bestemming. Het is alleen maar logisch dat ik mijn verhaal bij haar begin. Hoe we elkaar leerden kennen, en hoe mijn wens om bij haar te zijn me tien jaar geleden naar de stad voerde.

DIT IS EEN LIEFDESGESCHIEDENIS

1

Het regende hard en Sofi was klets- en kletsnat. Ik was kurkdroog en speelde vrolijk binnen op de flipperkast. Hoe moest ik weten dat zij buiten bij het winkelcentrum zou wachten waar we hadden afgesproken voor onze eerste date?

Sofi’s ouders waren de stad uit om haar broer weg te brengen die een voetbalwedstrijd moest spelen, en ik had voorgesteld om van hun afwezigheid te profiteren. Toen de zon scheen had ze buiten bij een bushalte op me staan wachten, maar vervolgens kwamen er donkere wolken opzetten en begon het te plenzen. De enige telefooncel stond aan de overkant van een drukke vierbaansweg met stoplichten, wat inhield dat je een eeuwigheid moest wachten om te kunnen oversteken. Ze deed het en belde naar mijn huis om te vragen waar ik bleef, ondertussen was ze doornat. Ze kreeg mijn zus aan de lijn, die tegen haar zei: ‘Nee, hij is er niet. Volgens mij heeft hij afgesproken met zijn vriendinnetje.’ Sofi dacht dus niet alleen dat ze voor niets had staan wachten, ze dacht ook nog dat ze voor niets had staan wachten op een schoft die al een vriendinnetje had.

Dat vriendinnetje was zij natuurlijk. Het was liefde op het eerste gezicht geweest.

We leerden elkaar kennen via een wederzijdse vriend die ook voor het jeugdelftal van Nacional – de grootste club van Montevideo – speelde. Ik groette haar vader altijd vriendelijk in de hoop een goede indruk te maken. Ik denk dat zij dacht: waarom groet die rare jongen mijn vader de hele tijd?

Ik had al een keer in een discotheek met haar gepraat, maar bij het winkelcentrum was ons eerste afspraakje. Uiteindelijk kwam ze binnen om droog te worden en ik verscheen nietsvermoedend om te vragen waar ze bleef en waarom ze zo nat was. Het noodweer was zo hevig geweest dat de wedstrijd van haar broer was afgelast, en toen ze even later met haar zuster sprak, kreeg ze te horen: ‘Kom snel terug, ze komen al naar huis!’ Ze was pas dertien en ik net vijftien. Meer dan tien jaar later was ze mijn vrouw.

In die tijd was ik een stuk minder verlegen. Zij geneerde zich altijd een beetje als ik bij haar thuis kwam en meteen naar de koelkast van haar moeder liep. En als zij en haar moeder terugkwamen van het winkelcentrum, keek ik altijd in de boodschappentas van haar moeder en vroeg: ‘Hebben jullie nog wat voor mij gekocht?’ Ze vond me brutaal. Ik had geluk dat haar moeder mij leuk vond.

Sofi leerde me niet alleen maar kennen toen ik veel minder verlegen was, in die tijd had ik ook nog helemaal niets. Ze woonde iets buiten Montevideo en ik vroeg altijd aan Wilson Píriz, iemand uit de clubleiding van Nacional, de twintig peso’s die ik nodig had om de veertig kilometer te reizen om haar te kunnen zien. Als Wilson er niet was, zeurde ik bij een andere directeur, José Luis Espósito, om een lening om haar te kunnen zien. Ik probeerde voorafgaand aan wedstrijden onofficiële bonussen te regelen door tegen hen te zeggen: ‘Als ik scoor, krijg ik dan tien peso’s van je?’ Dat was genoeg voor de heenweg; hoe ik terug moest komen, zag ik dan wel weer. Iedere keer moesten ze om me lachen, waarna ze me het geld gaven. En ik nam de bus van Montevideo naar Solymar, waar zij woonde. Ik moest het geld toch ergens vandaan halen. Ik kon het niet aan mijn moeder vragen, en aan mijn broertjes of zusjes al helemaal niet, hoewel mijn oudere zus me reisgeld gaf als ze zelf wat geld over had.

Wilson en José Luis waren heel goed voor me. Ik heb met allebei nog steeds contact en wat ik het meest waardeer aan onze vriendschap is dat ze me nooit iets terug hebben gevraagd voor alle gunsten die ze me verleenden.

En er was een man die oude telefoonkaarten verzamelde en die van je kocht. Dus ik speurde alle telefooncellen af naar die kaarten en verkocht ze dan aan hem. Soms bracht mijn moeder er ook een paar voor me mee.

Het zou makkelijk zijn geweest voor Sofi’s ouders om dat kleine boefje de deur te wijzen. Als ik een dertienjarige dochter had en ze kwam thuis met een vijftienjarig vriendje dat eruitzag alsof hij op het verkeerde pad terecht was gekomen, dan zou ik vast niet zo heel aardig tegen hem doen. Niet alleen leken ze me te accepteren, ze leken me zelfs aardig te vinden. Als Sofi’s vader weg was voor zijn werk, hielp ik haar moeder met klusjes in en rond het huis, zoals de boiler aansteken. Soms hadden Sofi en ik ruzie en dan nam haar moeder het voor míj op! Ik denk dat ze alle moeite waardeerden die ik deed om Sofi te zien. Daar had je dat jochie uit Montevideo dat niet eens de bus naar Solymar kon betalen, maar altijd geld wist te regelen om haar op te komen zoeken. Ik denk dat ze begrepen dat ik zou hebben gelopen als het moest. Soms, als ik geld had voor de heenweg maar niet genoeg voor de terugweg, liftte ik in de vroege ochtend naar huis terug. Ik moest namelijk de volgende dag op de training bij Nacional zijn.

Sofi beschermde me tegen mezelf. Voordat ik haar leerde kennen, had ik de gewoonte om tot laat uit te gaan en me geen zorgen te maken over de training. Dan was ik ontzettend moe en had ik niet de goede instelling. Daar had ik altijd spijt van, vooral als ploeggenoten die niet waren uitgegaan en harder trainden dan ik, ten koste van mij speelden. Toch viel ik iedere keer weer terug in mijn oude gewoonte. Het seizoen dat ik dertien en veertien jaar was, scoorde ik maar acht doelpunten in zevenendertig wedstrijden en liet Nacional me weten dat ze van me af wilden omdat ze wisten dat ik ’s avonds uitging en me niet gedroeg zoals het hoorde. Het was Wilson die hen overhaalde om me nog een kans te geven en streng tegen me zei dat ik die niet moest vergooien. Sofi liet me zien hoe het anders kon. Zonder Wilson en Sofi had mijn carrière daar kunnen eindigen.

Mijn vrienden troffen elkaar op straat of gingen naar de plaatselijke discotheek, en dat wilde ik ook. Ik wist dat het niet goed voor me was, maar op die leeftijd besef je niet dat je op een kruispunt in je leven staat. Dat het me lukte om het juiste pad te kiezen, heb ik heel erg aan Sofi te danken; als ik haar niet had ontmoet, weet ik niet hoe het met me zou zijn afgelopen. Tegen de tijd dat ik zestien was geworden, was ik helemaal bezeten van voetbal. Ik speelde meestal op zaterdag, bleef vervolgens op zaterdagavond bij haar en bracht de zondag met haar door. Als ik haar niet had leren kennen, zou ik uit zijn gegaan met lieden met wie ik beter niet had kunnen omgaan. Ik zou misschien heel andere dingen hebben gedaan en een heel ander iemand zijn geworden.

De wereld waaruit Sofi kwam was heel anders dan de mijne. Ik had op mijn zevende Salto, een klein stadje met veel ruimte, voor de grote stad moeten verruilen en vervolgens scheidden mijn ouders toen ik negen jaar was. Ik was toen veel op straat. Tussen waar ik woonde in Montevideo tot haar huis, liggen een paar van de ergste wijken van Uruguay. Toen we allebei wat ouder waren, gingen we vaak samen met de bus en zij was verbaasd dat ik die delen van de stad zo goed kende. Ze vroeg: ‘Hoe ken jij die plekken?’ Toen ik jonger was, liep ik samen met mijn broertje door die straten van en naar de training.

Mijn moeder Sandra ging met ons mee als ze kon, maar werkte hard als schoonmaakster op het busstation van Tres Cruces. Mijn vader Rodolfo kwam weleens kijken als ik een wedstrijd speelde, maar hij kon nooit naar de training komen omdat ook hij lange dagen maakte. Hij was vroeger soldaat geweest, die nadat hij uit het leger kwam, alle klussen aanpakte die zich maar voordeden. Hij werkte in de plaatselijke koekjesfabriek en later als conciërge. Als hij geen geld had om de huur te betalen en geen dak boven zijn hoofd had, sliep hij in het appartementencomplex waar hij werkte. Ik weet dat mijn ouders het niet makkelijk hadden en ik heb veel respect voor wat ze voor mij en mijn broers en zussen hebben gedaan. Maar soms was het een wat rommelige opvoeding en in vergelijking daarmee leek Sofi’s leven veel stabieler en gestructureerder.

Ik had ook nooit echt geleerd. Ik ging wel naar school, maar dat was het dan ook. Verder voerde ik er helemaal niets uit. Ik was een hopeloze leerling. Ik lette nooit op en wilde nooit iets leren, het kon me niks schelen. Ik gedroeg me gewoon heel slecht. Sofi vroeg me eens: ‘Hoe komt het dat je pas in de tweede van de middelbare school zit?’ Ik moest het eerste jaar twee keer overdoen, dus was ik twee jaar ouder dan mijn klasgenoten. Uiteindelijk moest ik naar de avondschool om alles in te halen. ’s Middags trainde ik en ’s avonds ging ik naar de les. Op de avondschool was ik in ieder geval de jongste in plaats van de oudste. Sofi begreep er niets van. Ze kwam uit een wereld waar je móést leren. Ze hielp me met mijn huiswerk en zei dan: ‘Maar je bent niet dom, alleen maar lui! Je kunt dit best!’ Het was de eerste keer dat iemand me stimuleerde. Mijn moeder deed wat ze kon, maar ze had een huis vol kinderen om voor te zorgen.

Ik kwam uit school en dan vroeg zij: ‘Heb je goed geleerd?’

En dan zei ik: ‘Ja.’

Wat moest ze zeggen? Er was geen tijd voor uitgebreide vragen.

Sofi wilde me helpen. Ze wilde me laten inzien dat het leven vol mogelijkheden was. Het leven bestond niet alleen maar uit voetbal: je kon ook leren. Ze raadde me niet alleen maar aan om te leren, ze zorgde er ook voor dat ik het dééd. Ik moest haar mijn huiswerk laten zien. Zij was intelligent dus kon ze me corrigeren. Ik schaamde me dat ik zo ver achterlag met mijn huiswerk en zij zorgde dat ik het weer inhaalde. Ik begon een andere wereld te ontdekken dan die waarin je telefoonkaarten moest verkopen om een buskaartje aan te kunnen schaffen en waarin je tot laat buiten was. Geleid door haar begon ik harder te leren. Wat ik echt wilde was meer geld verdienen, zodat ik op onze afspraakjes goed voor de dag kon komen en cadeautjes voor haar kon kopen.

Ik wilde niet alleen maar de bus kunnen nemen om haar te zien, ik wilde af en toe iets voor haar meenemen. Ik was niet helemaal berooid, maar ik droeg nou ook niet bepaald de laatste mode. Bij Nacional moesten de spelers naar het stadion komen, van waar ze met een bus naar het trainingsveld werden gebracht, op zo’n drie kwartier rijden. Als je ver genoeg van het stadion woonde, betaalde de club je buskaartje. Ik overwoog om de zaak te flessen en te zeggen dat ik was verhuisd, zodat ik mijn reizen van en naar Sofi’s huis kon bekostigen. Het zou perfect zijn geweest – als mijn busreisjes naar en van Sofi betaald zouden worden door de club, zou ik wat geld overhebben om voor haar iets te kopen. Maar het opzetje mislukte.

En het probleem om haar te kunnen zien werd alleen maar erger door het bericht dat ze naar Europa ging verhuizen om een nieuw leven te beginnen.

Ik was er kapot van.