@ElkeDagEenUur

Nieuw Amsterdam Uitgevers

Sommige passages in dit boek zijn eerder verschenen in het magazine Fiets.

© Léon de Kort 2015

Alle rechten voorbehouden

Omslagontwerp Annemarie van Pruyssen, www.amvp.nl

Foto auteur © Nico Alsemgeest

NUR 480

ISBN 978 90 468 2021 6

www.nieuwamsterdam.nl/leondekort

Deze digitale editie is gemaakt naar de eerste druk, 2015, met

ISBN 978 90 468 2018 6

Elke dag een uur

– Hoi Robert, heb je het gehoord van Léon de Kort?

‘Wat gaat die doen?’

– Hij wil een jaar lang elke dag een uur gaan fietsen en heeft begeleiding nodig.

‘O ja, hij belde mij ook al om te vragen of ik iets voor hem kan betekenen. Ga jij er nog wat mee doen?’

– Ja, ik ga hem testen in Veldhoven en daarna langs Marcel Hesseling sturen voor voedingsadvies, want er kunnen wel wat kilo’s vanaf. Dan kan ik hem op basis van die test een trainingsadvies geven waarmee hij elke dag een uur aan de slag kan.

‘Ah mooi. Hij mag ook van mij mee naar Sierra Nevada. Geef ik hem daar hem wel een snelstoomcursus klimmen.’

– Goed idee. Kan-ie meteen merken wat fietsen op hoogte betekent, haha. Hij is er nu zo vaak geweest, maar zat altijd lekker makkelijk bij mij in de auto. We zullen hem eens aan het werk zetten.

‘Ik zal hem wel eens flink aanpakken.’

– Pas jij maar op dat je niet te veel afkoelt bij dat tempo, haha.

Zo begon voor ons de kennismaking met het ElkeDagEenUurproject van Léon de Kort. Vervolgens zijn we aan de slag gegaan met een inspanningstest in Veldhoven en na behoorlijk wat uren fietsen een klimclinic op de Sierra Nevada.

Dat het project succesvol was, bleek uit het verschil tussen de test begin januari en de test van zes maanden later. Trainen werkt, weten wij uit de praktijk. Minstens zo belangrijk was de aanpassing in de voeding. Na januari zagen we Léon een paar maanden niet tot aan het begin van het wielerseizoen. Toen herkenden we hem bijna niet meer. Kilo’s vermagerd en een fitte uitstraling. Snel resultaat, zullen we maar zeggen.

De klimclinic op de Sierra werd een succes. Na een aantal keren de Sierra bezocht te hebben als journalist, was hij er nu als sporter. Een beklimming van helemaal beneden tot aan de top is 30 kilometer, en dat met een hoogteverschil van 1800 meter. Een serieuze onderneming die Léon succesvol afrondde, zij het niet in een uur.

We zijn het jaar nu alweer een eind voorbij, maar Léon is nog steeds aan het fietsen. Mooi om te zien wat fietsen kan betekenen voor mentale en fysieke fitheid.

Voor u ligt het verhaal van een jaar lang elke dag (minimaal) een uur fietsen. Wij wensen u veel leesplezier.

3 juli 2015, terras van het Carlton President hotel, Utrecht, vooravond Tour de France

Louis Delahaije & Robert Gesink

Anderen inspireren

‘Vandaag heb ik van 05.30 uur tot 16.00 uur achter het stuur gezeten en ben ik daarna dus toch gewoon op de fiets gestapt! Heerlijk!’

Zomaar een berichtje op mijn telefoon, van maanden geleden. Er staat weinig speciaals in, maar ik word er wel blij van. De afzender heet Carola. Ik ken haar maar oppervlakkig van een gesprekje op een zaterdagmorgen aan de keukentafel bij haar thuis in Breda. Dat ging over fietsen, over gewicht kwijtraken, over gezonder willen leven, over een racefiets kopen. Dat wilde ze allemaal. Dankzij mij, zei ze. Ze las tijdens een saunabezoek in een tijdschrift een verhaal over een geslaagd volhoudersproject – @ElkeDagEenUur – wat haar direct aansprak. Dat artikel was van mij en ging over mezelf. Hoe ik hard mijn best deed om van een papzak weer een sportievere én gezondere vijftiger te maken. Mijn methode was grappig, apart en tegelijk uitdagend. Elke dag minimaal een uur fietsen, ongeacht de bezigheden en de verplichtingen: dat moest volgens mij voor iedereen te doen zijn. Ik vroeg me af of daar niet meer mensen aan zouden moeten beginnen. Carola is toen gaan nadenken. Ze nam heel snel een besluit. Dat wilde ze ook, schreef ze in een mailtje.

Ze was niet de enige. Uit alle delen van het land meldden zich geïnteresseerden. Werner, Robert, Marco, Sammy, Sjoerd, John, Attje, Ton, Rinda, Mandy en Arjan raapten ook de handschoen op. Ik zocht contact en vroeg naar hun motieven. Iedereen had er veel zin in.

Er moest nog een geschikt startmoment worden gekozen voor het vervolg van @ElkeDagEenUur. Valentijnsdag 2015 leek me erg toepasselijk: het is de dag waarop geliefden elkaar verrassen. Ik gaf er een eigen draai aan voor de deelnemers. Ze konden zichzelf mooi verrassen met een cadeau waar ze nog jaren levensgeluk aan zouden kunnen beleven. Ik verbond er wel het motto ‘vrijheid, blijheid’ aan; niemand was aan mij verantwoording schuldig, allen konden er een eigen invulling aan geven, maar ik hamerde er wel op dat ík voor alle dagen van het jaar was gegaan.

Dat doet het merendeel nu ook. Dagelijks een uur of meer uittrekken voor sportief genot vergt in de meeste gevallen een goede planning, want ieders agenda puilt uit. Als het kan, combineren de mensen het aangename met het noodzakelijke. Vakanties worden erop ingericht, familiebezoeken gebeuren zo nodig per fiets. Het is doorzetten geblazen, maar dat hoort erbij, weet ik uit eigen ervaring.

Vandaar dat ik een doodgewoon berichtje van Carola zo kan waarderen. Ze heeft het gestuurd vanuit Denemarken waar ze met haar gezin vakantie is gaan vieren. Van twaalf uur in een auto worden de meeste levende wezens niet zo actief dat ze na aankomst meteen tot een fietstocht besluiten. Deze Brabantse dus wel. De datum van verzenden is 1 mei. Met andere woorden: ze nadert de drie maanden van haar @ElkeDagEenUur. Ik weet dat ze een dag niet heeft kunnen fietsen, omdat ze naar Bora Bora is gevlogen. Verder is er geen verlet geweest. Dat is een dikke pluim waard. Ik ben trots op je, tik ik terug, me realiserend dat zelfs het kleinste compliment de brandstof is waar ieder mens op zijn tijd naar smacht. Ook als je denkt dat je een lange adem hebt.

Ik overzie de kalender. Het spel van mijn fietsvrienden op afstand duurt al bijna vijf maanden. De grote vakantie breekt aan. Dat betekent tijd genoeg om het lichaam fit te houden. Maar evengoed loert de verleiding om er wat nonchalanter mee om te springen. Ik neem me voor om op korte termijn de stemming te peilen. Een gezamenlijke bijeenkomst lijkt me nuttig. Een vinger aan de pols houden kan geen kwaad. Stiekem verwacht men dat ook van mij. Ik ben de inspirator. Dat klinkt onwerkelijk, en het voelt nog veel vreemder.

Dit had ik twee jaar geleden echt niet voor mogelijk gehouden.

Niet te geloven, wat een pens! Nee, zo wil je toch helemaal niet gefotografeerd worden. Ontluisterend, zeg! Wat een vleesmassa groeit er boven die strakke wielerbroek uit. Een akelig witte huid, érg contrasterend met zo’n zwart stuk elastisch lycra, het is echt geen gezicht. Everzwijntje De Kort in vol ornaat, en daar is niets te veel mee gezegd, hoor. Het is afgrijselijk! Weerzinwekkend mag ook.

Ik kijk nog eens aandachtig naar het beeld, genomen op 6 januari 2014 en een paar uur later via mijn twitteraccount de wereld in gestuurd. O ja, met de volgende tekst: ‘En Nico Alsemgeest, fotograaf van dienst, deed nog alle moeite me een beetje leuk in beeld te brengen. #MMCVeldhoven’

Alle begrip dat hij er niets beters van heeft weten te maken. Soms is de realiteit spijkerhard.

Voor mijn gevoel is het moment waarop die foto is genomen een eeuwigheid geleden. Weer bestuderen mijn ogen de momentopname van toen, de grote confronterende fysieke test in het ziekenhuis van Veldhoven waarmee het eigenlijk echt – of serieus – begon. Tien dagen ervoor, vanaf Eerste Kerstdag 2013, was het gewoon nog wat pielen. Elke dag een uur fietsen, een jaar lang, bij voorkeur zonder een dag onderbreking. Tenzij… ik heb er destijds een reglementje voor opgesteld. Bij ziekte zou ik in bed kunnen blijven. En in geval van een gebroken been was ik eveneens geëxcuseerd. Net zoals op de dagen dat ik door werkbeslommeringen (files, kapotte auto, gemiste vlucht) geen uurtje meer in het zadel zou kunnen kruipen. Dat zou onder overmacht moeten vallen. Daar kan ieder mens aan ten prooi vallen.

Hoe ben ik op het idee gekomen? Die vraag heb ik me vaak genoeg gesteld; een antwoord is steeds uitgebleven. Het doet er ook niet meer toe. Maar wat me destijds, van die warme middag in augustus 2013 wel bijstaat, is de enthousiaste reactie van Rodrick, de hoofdredacteur van Fiets.

We drinken in het gemeentehuis van Sittard-Geleen een kop koffie en kunnen vlaai eten, zoveel als we willen. Dit is de Limburgse gastvrijheid ter ere van de Eneco Tour, die er is neergestreken voor de individuele tijdrit. Rodrick neemt een klein puntje, ik zet mijn tanden eerst in een abrikozenkwart, en vervolgens in een enorme hoek kersenvariant, terwijl mijn blik zich ook al richt op de doos met kruimelvlaai. Onweerstaanbare zoetigheid.

Tussen het schrokken door zeg ik: ‘Ik denk dat ik wel iets aardigs heb voor een serie in je blad.’

Rodrick: ‘O ja?’ Het klinkt nog wat afwezig. Waarschijnlijk is hij meer onder de indruk van mijn vraatzucht.

‘Als ik nou eens een jaar lang elke dag ga fietsen… da’s toch een leuk verhaal?’

Rodrick kijkt me aan, nu een en al belangstelling. ‘Ja, en met welke bedoeling dan?’

‘Nou eh, eens kijken of ik dat kan. Hoeft heus niet zo moeilijk te zijn, denk ik. Dagelijks een uurtje trappen. Dat kan iedereen. Ik wil weleens weten wat het effect is op dit lichaam, én voor m’n kop, als ik dat 365 dagen aan een stuk doe.’

Rodrick straalt. ‘Top, man!’ roept hij verheugd. ‘Wanneer begin je?’

Oei. Ik slik de laatste brokjes appel van de kruimeldriehoek door en ook mijn verbazing weg. ‘Ho, ho, even wachten. Even laten bezinken,’ zeg ik tegen hem. ‘Even pas op de plaats, a.u.b.’

Logisch toch? Want dát had ik niet verwacht. Meteen al groen licht krijgen na het lanceren van zomaar een proefballonnetje, een verdwaald gedachtespinsel. Ik heb wel langer moeten lullen om vergeefs een volgens mij briljant plan aan de man te brengen, en deze keer knal ik een losse flodder de ruimte in die de roos treft. Bijzonder én verheugend.

‘Ik kom er snel op terug,’ besluit ik. Ik sta op, want Lars Boom is de Eneco Tour aan het winnen. Althans, dat roept de speaker door het openstaande raam van de raadszaal.

Is er meer dan wielrennen?

Wielrennen is geweldig. De mooiste sport, op ijshockey na. Maar dat hard achter een puck aan schaatsen, beuken uitdelen en buitengewoon handig manoeuvreren op glad ijs, bestaat in Nederland niet. Ja, er is wel een nationale competitie, alleen die stelt geen ruk voor. Voor ijshockey moet je in Noord-Amerika zijn, of op de Olympische Winterspelen.

En dat geluk heb ik gehad, vier keer zelfs. Op die toernooien keek ik soms bijna kwijlend van geluk vanaf de perstribune naar sprookjesachtig mooi, flitsend spel van de winnende Russen (Albertville, 1992), naar de glorieuze, Zweedse efficiëntie (Lillehammer, 1994), de Tsjechische sensatie in Azië (Nagano, 1998) en, eindelijk, ook naar de onstuitbare Canadese powermachine in het Amerikaanse hol van de leeuw (Salt Lake City, 2002). Ik geloof dat het extatische gevoel van die jaren me alleen weer zal grijpen zodra de derde Nederlander op de Champs-Élysées wordt gehuldigd als Tourwinnaar. Dat gebeurt geheid een keer. Joop Zoetemelk (1980) en Jan Janssen (1968) móéten een derde kanjer naast zich krijgen in de Hollandse eregalerij.

Mijn leven bestaat uit sport. Niet dat ik zelf zo’n fenomenale atleet ben of vroeger was. Maar ik prijs me wel gelukkig dat ik op tienerleeftijd wist dat ik sportjournalist zou moeten worden. Dat vak is het meest fantastische beroep, met weer één uitzondering: de topsporter. In mijn beleving bestaat er geen mooier beroep. Maar als je dan beseft dat je noch een voorloper van Lionel Messi kunt worden, noch de nieuwe Joop Zoetemelk of Jan Raas, moet je uitwijken naar een ander metier. Schrijven vond ik als scholier al leuk, en ruim veertig jaar later is het nog altijd even uitdagend.

Je hoeft geen geleerde te zijn om te kunnen concluderen dat ik eigenlijk uitstekend terecht ben gekomen. Wielerjournalist zou er het best op mijn visitekaartje kunnen staan. Dat dekt de lading volledig. Probleem is echter dat ik niet over zo’n miniatuurpaspoort beschik. Beetje gemakzucht dat die uitdeelkartonnetjes er tot op de dag van vandaag nog niet zijn. Het is belangrijker dat de coureurs me kennen. En zij vragen nooit naar gegevens van de mensen die allerlei dingen van hen willen weten.

Renners zijn doorgaans prettig volk. Benaderbaar, coöperatief, begrijpend en, op zich, ook open en eerlijk. En die eeuwige dopingellende dan, die de sport overschaduwt? Wat moet je daar dan van denken? Ze liegen dat ze barsten. Ze gebruiken allemaal, óók die jongens met de grootste blauwe ogen. En moeten wij geloven dat jullie journalisten niets weten van dat bedrog? Schei toch uit! Ik heb de verwijten vaak gehoord. Ze raken me soms wel, maar zijn bij lange na niet dodelijk. Ik bedoel: het ontneemt me niet mijn plezier in mijn job. Dat er coureurs zijn die naar verboden middelen grijpen, so be it. Sport is niets meer of minder dan een afspiegeling van het normale leven, met alle criminele activiteiten die zich daarin ook voordoen. Doping beschouw ik als een vorm van crimineel gedrag. Hoe goed we met z’n allen ons best ook doen dat gebruik uit te bannen, het blijft een utopie. De mazen van het net blijken altijd net te groot, zo eerlijk moeten we zijn. Daarom is Lance Armstrong voor mij gewoon de man die zeven keer op een rij de Tour de France won. Hij was een grootverbruiker, maar lang niet de enige. Punt uit.

Wielrennen heeft ook iets heroïsch. Afzien, de pijn verbijten, glorieus winnen, boven jezelf uitstijgen, vallen, opstaan en weer doorgaan: geen enkele sport kan op deze punten wedijveren met de koers en alles wat ermee samenhangt. Ik krijg er geen genoeg van. Nu niet. Nooit niet.

Misschien dat ik over vijfentwintig jaar nog de weekends van de maand april op het marktplein van Oudenaarde (Ronde van Vlaanderen), de piste van Roubaix (Parijs-Roubaix), de uitloop van de Cauberg (Amstel Gold Race) of op het kruispunt van de finishlijn in Ans (Luik-Bastenaken-Luik) ronddool, op zoek naar die ene renner met dat verbluffende of onthullende relaas van de wedstrijd. Als dat het geval is, ben ik in 2040 ook honderd procent zeker in de maand juli ‘bezet’ vanwege mijn 47e Ronde van Frankrijk.

Daar is mijn liefste Marleen het vast niet mee eens. Begin 2008 vertelde mijn vrouw me dat ze ‘wel klaar was met dat wielrennen en die sport’. Ze bedoelde meer de manier waarop ik mijn journalistenbaan in dienst van het Algemeen Dagblad meende te moeten invullen. Eerst de krant, dan een heel lange tijd niets, en tot slot zij en onze zonen Tristan en Rens. Ik zag dat niet zo, bivakkeerde in mijn eigen wereld van de primeurs, breaking news stories en achtergrondrepo’s van de scene op twee wielen. Want de aandacht van de boodschapper mocht nooit verslappen. Daar was ik van overtuigd.

Om de geschiedenis kort samen te vatten: er kwam een enorme verandering in oktober 2008. Na twintig tropenjaren bij het AD werd ik freelancejournalist, en zou de sportwereld achter me laten. Maar dat ging gepaard met grote twijfels, onzekerheid en keihard vallen. Een bestaan ver verwijderd van de wielrenners, nee, dat kon me nooit lukken.

Ik worstelde er ongelooflijk mee, en mijn vrouw vocht ondertussen haar eigen innerlijke strijd. Die mondde op een gegeven moment zelfs uit in een zware depressie. Die was zo heftig dat ze twee maanden in een ziekenhuis voor psychiatrische zorg moest worden opgenomen. Het was, op z’n zachtst gezegd, hartverscheurend voor ons allemaal. Daarna volgde een periode van moeizaam opkrabbelen, proberen op te staan, terug te knokken, de balans hervinden – wij alle vier – en opnieuw verdergaan. Eigenlijk net wielrennen, maar dan binnen ons eigen kleine peloton. Een lange, boeiende koers; een waarin we graag samen naar de eindstreep rijden, zonder enig benul te hebben waar die ligt. Maar wel met het blijven bezoeken van de talloze wielerwedstrijden, én mijn jaarlijkse, zomerse zwerfreis van ruim drie weken door Frankrijk en omringende landen… De coureurs achterna.

Drempels genoeg

Ruim 130 kilo

Het duurt dus nog maanden voor ik begin. Maanden waarin ik van alles doe, alleen niet na- of vooruitdenken over mijn fietsproject, laat staan ermee beginnen. Is het angst voor het onbekende? Voor de reeks van 365 dagen aan één stuk moeten? September gaat voorbij. Oktober passeert geruisloos, en ook november brengt niets.

Het probleem is dat ik plotseling obstakels – of uitvluchten? – ben gaan creëren voor mezelf. Allemaal leuk en aardig, maar ik moet ook de kost blijven verdienen. Dat fietsen zal wel een eeuwigheid duren, en dan moet ik opdrachten weigeren. Hoe moet ik in hemelsnaam die dagelijks terugkerende verplichting van een uur inpassen tijdens de Tour de France of de andere grote koersen op de wielerkalender? Of als ik een intercontinentale vlucht heb; er staat niet overal zomaar een koersfiets klaar. Ik kan wel een producer in dienst nemen, zo iemand die alles voorbereidt zodra ik van huis moet. Tsjonge, tsjonge, is het wel zo’n gouden ingeving van me geweest?

Rodrick belt. ‘Ga je nog beginnen?’ Het klinkt nogal dwingend.

Ik antwoord bevestigend, maar heel geniepig zonder een startdatum. Even het goede moment uitkiezen.

‘En wat voor doelen heb je? Nou, ik hoor het wel.’

Van binnen borrelt het bij me. Nee, dit voelt niet lekker. A zeggen en B steeds verdringen? Kan niet. Zwakkeling.

Marleen roert zich ook, niet zelden in overduidelijke bewoordingen. Waar wacht ik op? ‘Doen! Gewoon beginnen! Is goed voor je, vooral voor je gezondheid. Je bent echt te dik. Straks val je zomaar om, omdat je hart het begeeft!’ Zij moedigt me al járen aan weer te gaan sporten. Mijn dichtgroeiende lichaam baart haar zorgen. Het krakende bed in onze slaapkamer geeft elke nacht bij het omdraaien al nauwelijks te negeren signalen af dat de zwaarlijvigheid niet echt op prijs wordt gesteld.

Hoeveel ik weeg, interesseert me ook niet zoveel. Het zullen toch te veel kilo’s zijn. Een functionerende weegschaal staat er al eeuwen niet meer in huize De Kort, op dat kleine apparaatje in de keuken na, jaren geleden voor huishoudelijk gebruik aangeschaft toen ik tijdelijk het licht zag en me aan verschillende kansloze afvalraces heb gewaagd. Zo is Sonja Bakker bijvoorbeeld een virtuele vriendin geweest die ik een maand of drie met veel passie heb omhelsd, omdat ze boeken vol heeft geschreven met doordachte voedingsschema’s die ook nog effect sorteren. Als je maar volhoudt.

Toch is er de klad in die liefde gekomen en ben ik snel weer getransformeerd tot een vlezige mastodont. Dat merk ik aan mijn kleding – XXL is al enige tijd mijn vriend niet meer – dat realiseer ik me wanneer ik het derde bord pasta opschep. Kan niet zo erg zijn, is meestal de gedachte. Pasta, dat vreten wielrenners met bergen tegelijk, dag in, dag uit. En die komen er geen grammetje van aan.

Het borrelt van binnen en dat wordt irritant broeien, doorstotend naar groeiende onvrede. Er staan nota bene twee racefietsen (een stervensdure Gios en een Stevens) thuis op zolder, de sportkledingkast ernaast puilt uit van de mooiste wielertenues – wel érg strak allemaal. De Tacx bezwijkt bijna onder de laag stof en in de schuur wacht een behoorlijk gedateerde Raleigh mountainbike op een terugkeer naar de goede, oude tijd dat we samen over de polderpaden rondom mijn woonplaats Schipluiden stuiterden, het avontuur tegemoet.

De ijskast blijkt echter week na week een spreekwoordelijk gastvrije herberg voor het plan elke dag een moment in het zadel te klimmen. Een enkele keer schiet de hele toestand door mijn kop en moedigt een stemmetje me aan. Kom op man, actie!! Ik herinner me Rodricks belletjes; die informeerde toch naar de doelen van mijn fietsplan? Tja, wat moet ik daar dan mee? Minder dik worden, een beetje in de buitenlucht zijn. Dat soort dingen. Een of andere grote en uitputtende tocht lijkt me sowieso iets voor een veel later stadium. Uitstel, uitstel, uitstel. Om je dood aan te ergeren.

Totdat ik in december 2013 de trainer van de wielerploeg van Belkin op een trainingskamp in Spanje tref, waar ik heen ben gegaan voor een paar interviews. Louis Delahaije ken ik al jaren en ik kon (en kan) prima door de bocht met deze bevlogen wetenschapper. Voorzichtig vertel ik hem wat er ergens in mijn bewustzijn zweeft. Eindelijk weer bewegen op een regelmatige basis om mezelf uit het moeras van obesitas te trekken.

‘O, dan is het leuk om eens een testje te doen en met de resultaten daarvan aan de slag te gaan. Daar kan ik best bij helpen. De eerste week van januari ben ik druk met de testen van onze renners. Met een beetje geluk kan ik je ergens in het schema proppen,’ oppert hij meteen. ‘Een beetje structuur kan geen kwaad voor iemand die alleen maar stukjes typt…’

Of dat het gewenste zetje is, weet ik nu nog steeds niet. Het idee lag er, het gaat erom dat ik ook over de drempel naar de uitvoering klauter.

Op vrijdag voor Kerst 2013 (20 december) is het weer prima. Ik haal de korenblauwe Gios – eigenlijk te mooi om op te fietsen – van boven en rijd vanuit Schipluiden het rondje via Maasdijk door de duinen tussen Hoek van Holland en Kijkduin dat ik vroeger als tiener ongeveer blindelings heb kunnen afdraaien.

Het kwartje valt. Als Kerstmis het grote feest van de geboorte is, moet het project (dan nog zonder naam) ook maar op dezelfde dag het levenslicht zien. Voor geen goud wil ik de eerste januari: dan beloven hele volksstammen dat ze niet meer zullen roken, de drank laten staan en weer daadwerkelijk achterstallig onderhoud zullen plegen aan het lijf waarin ze huizen. Nee, 25 december lijkt me de juiste dag.

Ik sms Rodrick bij thuiskomst. Mijn actie wordt al snel beantwoord met een bericht van hem op twitter: ‘Hij gaat eraan beginnen. @ElkeDagEenUur fietsen. Een jaar lang.’ De weg terug is er niet meer.

Met de billen zo bloot…

Kerst 2013. 131 kilo trekt zich op gang voor de eerste rit die een uur en een kwartier duurt. Een memorabel moment, vandaar dat fotograaf Nico Alsemgeest mee op pad is. Het is erg fris, ik draag alleen een thermohemdje en een zomerwielershirt. Het wordt een tochtje van niks, eigenlijk meer een fotoshoot op de fiets. De aankondiging op Facebook dat ik aan iets nieuws ben begonnen, levert meteen 56 volgers op. Iemand steekt me een hart onder de riem: ‘Nog 364 dagen. Succes.’

Terwijl de wind aanwakkert, de pedalen in een prettig ritme ronddraaien en ik voel hoe mijn rug nat wordt van het zweet, vraag ik me een paar dagen later af waar ik aan ben begonnen. Minimaal voor de 357e keer doe ik dat. Het is Nieuwjaarsdag 2014 en de hele wereld, mensen met honden daargelaten, geniet onder het warme dekbed na van een feestelijke nacht met bier, wijn en knallende kurken. O ja, en met oliebollen en appelflappen, goed spul. Ik heb me heerlijk laten gaan, maar van een kater is wonder boven wonder geen spoor te bekennen.

Nog vijf dagen en dan zal ik eraan moeten geloven: de fitheidstest in het Máxima Medisch Centrum in Veldhoven die zal uitwijzen of er nog iets te redden valt aan deze corpulente vijftiger. Ik kijk ernaar uit en tegelijkertijd nadert de dag (6 januari) als een soort D-Day, een fysiek examen dat zowaar enige spanning veroorzaakt. Op zo’n moment wil je niet falen.

Nu peddel ik dagelijks mijn uurtje weg, zonder acht te slaan op snelheid, hartslagen, trapfrequentie, wattages en noem maar op. Ik doe maar wat, de ‘pedalen laten vallen’, zoals Delahaije me heeft geadviseerd. ‘Eerst wennen aan de dagelijkse tred zonder veel belasting. Lekker genieten van wat je doet. Bewegen.’ Bijkomend voordeel: het weer heeft zich de eerste drie weken heel sociaal-coöperatief opgesteld. De wind vind ik bij nader inzien lang niet zo hinderlijk als ik op voorhand heb gedacht, zolang die de regenwolken maar voor zich uit jaagt. Ik verheug me bovendien op de reis die op het programma staat. Twee weken op reportage naar Australië voor de Santos Tour Down Under-wielerwedstrijd bieden het vooruitzicht van voortreffelijk weer: dik dertig graden en alle dagen zon. Die uurtjes fietsen bij aangename temperaturen kunnen onmogelijk een zware beproeving worden.

Er is een zekerheid bij zo’n inspanningstest, ongeacht wie hem doet. Vroeg of laat explodeer je, dat weet ik van de verhalen. Dan beginnen je longen te branden, woekert er vuur in je benen en klemmen onzichtbare handen je luchtpijp af. De blauwe hemel wordt zwart en er dansen sterren wild op en neer voor je rollende ogen. Niks van aantrekken, alles voor goede rapportcijfers. Je moet er optimistisch aan beginnen.

Daar hoort mijn bescheiden schatting ook bij. Twintig minuten afzien als een beer moet ik aankunnen. Gewoon een kwestie van doorbijten.

Meen ik.

Niet dus. Het is rampzalig.

Wat de belangstellenden om me heen – cardioloog Jan Hoogsteen, Louis Delahaije, Melvin Kantebeen, die de test afneemt, afdelingszuster Noortje Wilting en fotograaf Nico Alsemgeest – ook roepen, hoe ze me ook aanvuren vooral door te blijven rammen op de trappers en op mijn ademhaling te letten, ik blokkeer plotseling. Ik kan er niets aan doen. Het hoofd en de benen ontsporen in het vijfde blokje van drie minuten, waarin ik een steeds hogere weerstand voel (het opvoeren van het vermogen). De elektronische klok op het computerscherm stopt bij 14 minuten en 39 seconden. Ik baal. Ben kwaad op mezelf. Meer dan vijf minuten vroeger groggy in de touwen beland dan ik heb gewild, hoe utopisch dat ook mocht zijn volgens Delahaije.

In de tussentijd is er weer een renner van Belkin de ruimte binnengestapt die met de billen bloot moet. Tom Leezer kan het wel waarderen, een journalist die aan het eind van zijn Latijn is. ‘Weet je ook eens hoe dat is, Léon,’ zegt hij tegen me.

Ik heb nog geen fut iets zinnigs te antwoorden. 343 watt zie ik in de hoek van het beeldscherm voor me staan. Is dat goed? Of stelt het geen ene moer voor? Daarnaast lichten nog andere getallen op die me weinig zeggen. Het zweet gutst langs mijn gezicht omlaag, ik hijg als een ziek postpaard uit het Wilde Westen dat net de prairie is overgestoken en laat wat graag door zuster Noortje het zuurstofmasker van mijn hoofd halen. Hè, heerlijk in alle vrijheid weer te kunnen ademen. Zo, dit was het dus.

De stevige waterstraal van de douche brengt me vijf minuten later weer enigszins in het land der levenden. In de kleine kleedcabine schieten de meest uiteenlopende dingen door mijn kop. Bijvoorbeeld dat Louis me op 100 kilo lichaamsgewicht heeft geschat, dat vind ik bijna een compliment; de realiteit is dat ik 125, 126 kilo weeg. Of dat zuster Noortje bij de bloeddrukmeting de onderdruk van 90 met licht gefronste wenkbrauwen heeft genoteerd met de mededeling dat ze ‘die waarde wel even aan de dokter moet vertellen.’ En ik herinner me eveneens dat er een Body Mass Index van 34,26 is gemeten, wat gelijkstaat aan Obese Class I (Moderately obese). De gevarenzone, heb ik onlangs op een internetsite gelezen. Er stond ook nog een graphic naast, die met kleuren meteen duidelijk maakte dat ik me in een soort Russisch roulette heb gestort. Lichtgeel, oranje, lichtrood, vuurrood. In dat laatste vak valt die 34 dus. Ik ben een veel te vette kerel, iets vrolijkers kan ík er niet van maken.

‘Léon,’ doceert een ernstig kijkende dokter Hoogsteen meteen wanneer ik het hokje uit kom, ‘ik heb hier denkbeeldig gesproken drie emmers water bij me. Dat gewicht moet jij het komende jaar kwijtraken. Je bmi moet terug naar 24. Mooie opdracht, toch? Zeg, waarom ga je niet met me mee naar Italië in maart? Daar rijden we de toerversie van Milaan-San Remo. Lijkt me een mooi doel, of niet?’

Het enige wat ik doe, is mijn hoofd schudden.

Hij slaat me vriendschappelijk op de schouders. ‘Ja, man, je kunt aan de bak.’

Dat besef was er reeds. Ik ben benieuwd naar wat Louis me zal opdragen.

‘De uitkomst van deze test is redelijk normaal. Althans, voor iemand zoals jij,’ steekt hij van wal. ‘Dit moeten we niet willen vergelijken met wat ik deze hele week hier krijg te zien met die supergezonde en getrainde coureurs om me heen, want dan kunnen we er in jouw geval een sticker op plakken met de omschrijving “helemaal kut”. Zo is de situatie. Dat zojuist aangetikte maximum van 350 watt is reëel voor een man met jouw getraindheid, of liever, ongetraindheid.’ Louis grinnikt. ‘Vergeet die twintig minuten, zo lang houd je het evenmin aan het einde van het jaar vol, en ook niet wanneer je maar 85 kilo zou wegen.’

Hoogsteen vult aan: ‘Als je dat kunt, noemen we dat talent, iets wat toppers wel hebben. Jij en ik rijden in een lelijke eend, die coureurs in een Porsche, zo moet je het zien.’

Louis tovert op zijn laptopscherm de grafiek van mijn lactaatmeting tevoorschijn, de blauwdruk van het verzuringproces. ‘Ik twijfelde eerst hoe ver je zou komen, want de start was écht goed. Je zat op je gemak, er was toen weinig van verzuring te merken,’ licht hij toe, terwijl zijn vinger de omhooglopende lijn volgt. ‘Totdat het pijn begon te doen, op dat ogenblik sloeg de verzuring in alle hevigheid toe en schoot je er volledig doorheen.’ Zijn wijsvinger stopt. ‘Dat voltrok zich hier. Een meevaller: je kunt vrij lang in het rood blijven doortrappen. Al met al ben ik erg benieuwd hoeveel rek er nog in zit. Wat ik wel durf vast te stellen is dat jij nooit een wereldtopper zult worden.’

Met een nog wat licht gevoel in het hoofd verlaat ik het MMC ergens in de middag. Louis’ huiswerk is (nog) simpel: doorgaan op dezelfde manier. Ik heb tegengesputterd, wil liever al een schemaatje om te trainen. ‘Nee, tot halverwege volgende maand fietsen,’ is het antwoord geweest.

Hij snapt dat ik sneller wil. Maar dat zei Louis ook tegen triatleten die hij vroeger begeleidde en die raar opkeken wanneer hij hun opdroeg een uur te gaan wandelen. Dat vonden ze geen trainen. Ze hadden het goed mis. Hij haalt het voorbeeld aan van Rick Flens, een coureur uit zijn ploeg. Die ging in 2007 mee op hoogtestage in Font Romeu. Omdat de renner te geblesseerd was om te fietsen, liet Delahaije hem vier, vijf uur per dag wandelen in de bergen. In het begin protesteerde Flens, daarna werd het leuk en uiteindelijk mocht hij weer voorzichtig opbouwen.

De week na het trainingskamp won hij de tijdrit in de Ronde van Denemarken. ‘Nou, zo sprookjesachtig was het ook weer niet,’ laat Flens weten. ‘Die tijdritzege had ik al op zak. Maar het klopt zeker dat ik van al dat wandelen, eerst thuis in de heuvels rondom Valkenburg waar ik toen woonde en later in Frankrijk, een bepaalde prikkel kreeg. In de eerste de beste koers vloog ik.’

‘Ik bedoel maar: niet alles hoeft extreem te zijn om er een positief effect mee te krijgen,’ zegt Louis. ‘Dat geldt ook in jouw situatie. Eerst een actievere levensstijl ontwikkelen, en dan een volgende stap. Tot slot wil ik dat je onze ploegarts Peter Verstappen bezoekt voor een algemene sportkeuring. Dat lijkt me geen overbodige luxe, gezien je fysieke staat. En ik sein Marcel Hesseling in. Hij is de voedingsdeskundige van het team. Kan, denk ik, geen kwaad als hij je binnenkort op een gezond eetpatroon zet.’

Ik kan aan de bak, op tal van fronten.

Fotograaf Nico Alsemgeest post dezelfde avond een leuk beeld op mijn Facebookpagina. ‘Back from the hospital!! Vandaag fotografeerde ik voor het magazine FIETS Leon de Kort die een heftige inspanningstest onderging, uitgevoerd door ConTest in het mmc Veldhoven.’ Op de foto zie je alleen maar bedenkelijk kijkende mensen die mijn lijdensweg op de fiets van dichtbij volgen. Ik ben met de neus op de feiten gedrukt. Deze man weegt meer dan 125 kilo en heeft een bmi van ruim 34. Geen hoopgevende cijfers, maar dat wist ik al. Wel leuk: 342 volgers op Facebook.

Zestig minuten fietsen. Minimaal. Gisteren. Vandaag. Morgen. En volgende week, de maand erop en over een half jaar nog steeds. Elke dag. Tot het opnieuw Kerst wordt. Tjezus, dat is best een eind! Ik denk er niet te lang over na, want het maakt me onrustig, wetend dat deze klus er gewoon bij komt in mijn regelmatig overvolle programma van verhalen tikken, interviews afnemen en uitwerken en opgenomen gesprekken terugluisteren. Wat moet, moet. Ik neem me nu voor netjes in de pas te lopen en uit te voeren wat me door Louis is verteld. Snelheid, gemiddelden en trainingszones zijn niet aan de orde. ‘Luister liever naar je lichaam. Dat bepaalt wat je kunt,’ aldus Louis. Nu heb ik geen idee meer hoe en wanneer ik signalen van mijn lijf kan onderscheppen, en erop kan anticiperen. Het zal allemaal wel.

Het is de dag na ‘de fysieke ontmaskering van Veldhoven’. Die wind hè, ik geloof niet dat die eerder zó vervelend is geweest. Wat een ellende! Ik zal wel gek zijn me meer uit te sloven dan alleen de benen wat te laten vallen, nu het zo onstuimig hard waait. Zo’n storm past toch niet bij de elf graden die de thermometer aangeeft? Herfst vermengd met de lente, terwijl het nog volop winter is. Hallo klimaat, waar ben je mee bezig? En dan doet die stomme stuurcomputer het ook nog niet. Wat een klotedag! Lekker: wil ik de gereden afstand en mijn hartfrequentie via dat minuscule schermpje in de gaten houden, is de batterij leeg. Daar kon ik op wachten natuurlijk. De racefiets is de voorbije vier jaar amper aangeraakt, laat staan gecontroleerd op het nog functioneren van dit soort dingen. Mijn humeur lijdt eronder, merk ik. Dan maar op wat anders proberen te focussen.

De wind op kop brengt me plotseling midden in Frankrijk, in gedachten welteverstaan. Beukend tegen de onzichtbare ploert die in mijn gezicht loeit zie ik weer beelden van een Touretappe uit 2013 langs flitsen.

Het is de dertiende rit naar Saint-Amand-Montrond, over een glooiend parcours en op voorhand aangeduid als een simpele opdracht die wel door een sprinter zou worden gewonnen. Ik weet nog dat ik in de perszaal van de Tour met open mond heb zitten kijken naar de televisie-uitzending. Dankzij de straffe tegenwind ontaardde de wedstrijd in een zeldzaam enerverend gevecht waarbij het peloton in tientallen stukken brak.

In wielerkringen heet dit een waaierkoers. Sommige topfavorieten belandden door onachtzaamheid of onkunde in achterhoedegroepen van renners die zich echt geen raad wisten met de natuurlijke vijand. De wind greep hen naar de strot, hun adem werd vakkundig afgeknepen, de benen liepen vol en het moreel knakte bij elke pedaalomwenteling verder, want ze hadden het idee geen meter meer vooruit te komen. En ondertussen zagen ze met lede ogen aan hoe de sterkeren voor hen steeds verder wegreden. Hier werd echt het kaf van het koren gescheiden. Prachtig, deze onverwachte veldslag, een hoogtepunt in de voorbije tien, misschien wel twintig edities van de Franse ronde.

Ik herinner me de blijdschap bij de Brit Mark Cavendish, de dagwinnaar. Maar ik kan me net zo goed de uitbundige stemming in het kamp van de Nederlandse ploeg Belkin voor de geest halen. Bauke Mollema (derde in de uitslag) klom naar de tweede plaats in het tussenklassement; zijn ploeggenoot Laurens ten Dam steeg van zes naar plek vijf.

De coup veroorzaakte een soort Tourkoorts in ons land, aangewakkerd door Bau & Lau, en deed een beetje denken aan de gouden periode van de Raleigh-helden Jan Raas, Gerrie Knetemann en Joop Zoetemelk, begin jaren tachtig. Lijkt me fantastisch, zoiets als coureur mee te maken. De hele zaak aan gort trappen omdat je met een klein deel van het peloton de finesses beheerst van het waaierrijden. En uiteraard over een paar sterke poten en machtige longen beschikt, anders komt er niks van terecht.

Ik kan er alleen van dromen. Op het fietspad net buiten Maassluis waar ik rijd, zijn geen tegenstanders en ontbreekt elk spoor van een op hol geslagen peloton. Aan de rechterkant ligt een weiland, links wordt het zicht belemmerd door flatgebouwen. Hier knok ik in mijn uppie tegen dat vervloekte element, die irritante pokkenwind die volle bak van rechts op me inbeukt. En hoop ik dat die zestig minuten snel om zijn. Dat is echt de limiet vandaag, geen seconde meer. Genieten is voor even uit mijn woordenboek verdwenen.

Wat een verademing is het om 24 uur later in een ondergrondse verdieping van een Spaans hotel de zweetdruppels langs je slapen te voelen stromen. Een etmaal geleden ben ik geconfronteerd met de miserabele gesteldheid van de fysieke mens De Kort van bouwjaar 1963. Dat beschouw ik als het nulpunt van mijn wederopbouw. Het toeval wil dat ik meteen erna met het vliegtuig naar Calpe ben gereisd voor de presentatie van de wielerploeg van Omega Pharma/QuickStep die een trainingskamp afwerkt aan de Costa Blanca. De Tsjechische krachtpatser Zdeněk Štybar is bereid gevonden tot een interview voor het blad Procycling over de voorjaarsklassieker Parijs-Roubaix waarin hij wil vlammen. Ik verheug me op dat onderhoud, maar voel eveneens de drang om dat uurtje in het zadel te pakken. Duty calls. De Italiaanse perswoordvoerder van de ploeg, Alessandro Tegner, heeft me per mail beloofd dat er vast wel een fiets van een van de renners kan worden gebruikt. Als puntje bij paaltje komt, blijkt dat onmogelijk. ‘No problem,’ reageert ‘Ale’, ‘ik regel iets anders.’ Zo kan het gebeuren dat ik aan het eind van de middag in de kelder van Sol y Mar op de fiets van performance manager en voormalig profcoureur Rolf Aldag klim. Het frame is vastgeklikt op een zogenoemde ergometer met allerlei meetapparatuur. Ik maak kennis met Jonas Van Bekbergen, een bewegingswetenschapper die me aan een blokjestraining onderwerpt.

Hij legt uit hoe een inspanningstest bij de coureurs gaat, van opwarming tot het meten van verschillende waarden. Ik moet vervolgens steeds drie minuten trappen op een bepaald wattage, onderbroken door een paar kortere sessies waarin de weerstand een stuk groter is; de afwisseling zorgt ervoor dat het uur voorbij raast. Het is anders, leerzaam en daardoor motiverend. Maar ook erg geestdodend, fietsen terwijl je geen meter verplaatst. Ik doe het een uur en moet denken aan Leontien van Moorsel, over wie ik ooit een reportage heb gemaakt toen ze zich voorbereidde op het werelduurrecord. Zij reed die dag op haar slaapkamer zes uur onafgebroken op een gefixeerde racefiets, met een gemiddelde snelheid van bijna 50 km/uur! Pure waanzin. En haar uitzicht? Een blinde muur. Dát was al een wereldprestatie. Dus De Kort, niet mekkeren.

Ik krijg zelfs hoog bezoek. Plotseling staat Tom Boonen naast me. De meervoudig winnaar van de Ronde van Vlaanderen en Parijs-Roubaix heeft de lunch achter de kiezen en informeert lachend naar mijn bedoeling. Ondertussen neemt teamgenoot Gert Steegmans een foto voor zijn twitteraccount. ‘Testing a possible new recruit for #opqs @ElkeDagEenUur get’s support from @tomboonen1,’ heeft Gert er als begeleidende tekst aan toegevoegd, lees ik ’s avonds… Wat een dergelijk berichtje al teweeg kan brengen. Had ik eerst 345 volgers op twitter, @ElkeDagEenUur tikt nu de zeshonderd aan. Teamarts Yvan Vanmol observeert hoofdschuddend op gepaste afstand de taferelen. ‘Het wordt, geloof ik, tijd dat we het metier van journalist maar in twijfel moeten gaan trekken,’ roept hij gekscherend. Van Patrick Lefevere, de manager van Omega Pharma, komt er een opgestoken duim. ‘Dapper van je!’ Hij zal me gedurende het jaar dat volgt vaak aanschieten om te horen hoe het gaat.