Het purperen land

EDNA FERBER

HET PURPEREN LAND

INTERNATIONALE KLASSIEKER

Vertaling Lisette Graswinckel

Nieuw Amsterdam Uitgevers

De uitgever ontving voor deze uitgave in het kader van schwob.nl

een subsidie van het Nederlands Letterenfonds

De vertaler ontving voor deze vertaling een projectsubsidie

van het Nederlands Letterenfonds

Oorspronkelijke titel So Big. Olive Editions

© Edna Ferber 1924

© Nederlandse vertaling Lisette Graswinckel /

Nieuw Amsterdam Uitgevers 2016

Alle rechten voorbehouden

Omslagontwerp Nico Richter

Foto omslag © Private Collection / Bridgeman Images

NUR 302

ISBN 978 90 468 2163 3

www.nieuwamsterdam.nl/ednaferber

Deze digitale editie is gemaakt naar de eerste druk, 2016, met ISBN 978 90 468 2145 9

1

Tot zijn tiende zat hij aan de naam vast. Hij moest er letterlijk voor knokken om zich ervan te bevrijden. Zo Groot (een troetelnaam uit zijn kindertijd) was tot Zogroot verkort. En Zogroot DeJong was hij gebleven, ondanks de disharmonie tussen de medeklinkers, tot hij een schooljongen van tien was in die oer-Hollandse streek ten zuidwesten van Chicago waarvan de naam ooit New Holland en later High Prairie luidde. Op zijn tiende verwierf hij met behulp van zijn vuisten, tanden, met koper beslagen schoenen en driftbuien het recht te worden aangesproken bij zijn echte naam, Dirk DeJong. Natuurlijk deed de bijnaam nog af en toe van zich horen, maar die werd dan met een korte, doch hevige schermutseling de kop weer ingedrukt. Zijn moeder, die de naam in het leven had geroepen, bezondigde zich er het vaakst aan. Ging zij in de fout, dan onderwierp hij haar vanzelfsprekend niet aan schoolpleinstrategieën. Wel mokte en pruilde hij met een gezicht als een donderwolk en weigerde hij haar te antwoorden, terwijl de toon waarop ze hem Zo Groot noemde toch ieders hart zou doen smelten. Maar grotere barbaren dan jongetjes van tien bestaan er niet.

De bijnaam was voortgekomen uit een van die eerste, onzinnige vragen die peuters steevast gesteld krijgen en met oneindig geduld tijdens de kindertijd beantwoorden.

Zoals wanneer Selina DeJong zich bedrijvig door haar keuken bewoog, van de wastobbe naar de broodplank en van het fornuis naar de tafel, of wanneer ze, aan het werk op het land van de marktkwekerij, zich boven de dicht opeen geplante rijen wortelen, rapen, spinazie of bieten die ze onder handen had opstrekte en haar stijve rug een moment rust gunde, en ze met een vlugge duik van haar hoofd in de holte van haar elleboog de zweetdruppels van haar neus en voorhoofd wiste. Met haar mooie, grote, donkere ogen keek ze dan naar het kind dat ze vooralsnog boven op een hoop lege, oude aardappelzakken had neergepoot, het materiaal waarvan ook zijn kleren waren gemaakt. Hij kroop telkens van zijn zakkennest af om in het vette, warme, zwarte leem van de marktkwekerij te wroeten. Selina DeJong had weinig tijd voor tedere momenten. Ze kwam altijd om in het werk. Men zag een jonge vrouw in een blauwe, fijn gebloemde, grof geweven jurk, bemodderd en verschoten. Ze had een geconcentreerde blik in de ogen, als van iemand die gedreven door haast altijd een stap vooruit denkt. Haar weelderige donkere haar was in een praktische knot gedraaid waaruit telkens zachte krullen en slierten ontsnapten die met eenzelfde snelle duikbeweging van hoofd en elleboog werden teruggeduwd. Haar handen gingen meestal schuil onder te dikke lagen aarde voor een dergelijke taak. Men zag een kind van een jaar of twee, onder de zwarte moddervegen, zonverbrand en op allerlei andere manieren ontsierd door de bulten, beten, schaafwonden en blauwe plekken die het lot zijn van ieder boerenkind met een moeder die onder haar werk gebukt gaat. Toch zinderde er op zo’n moment, wanneer de vrouw in de warme vochtige voorjaarslucht van de prairie van Illinois of in de overvolle keuken van de boerderij het kind aankeek, tussen hen en om hen heen een waas, een gloed, die hunzelf en hun omgeving mysterie, schoonheid en glans verleende.

‘Hoe groot ben jij?’ vroeg Selina hem dan, haast gedachteloos. ‘Hoe groot is mijn jongen?’

Het kind hield dan heel even op zijn mollige vingertjes in het vette zwarte leem te steken. Hij schonk haar een lome, maar brede glimlach en spreidde zijn armen wijd uit. En ook zij spreidde haar vermoeide armen wijd uit. Vervolgens zeiden ze in koor, hij met een mond als een rond, roze bloemblaadje en de hare trillend van vertedering en een zekere binnenpret: ‘Zó-ó-ó groot!’ waarbij ze hun stem op de lang aangehouden klinker lieten zweven en bij het tweede woord abrupt lieten dalen. Dat hoorde bij het spelletje. Het kind was zo aan deze vraag gewend geraakt dat hij soms, wanneer Selina hem tijdens het werk onverwacht een blik over haar schouder toewierp, zich ook zonder de vertrouwde vraag geroepen voelde om, plichtsgetrouw, hoewel ietwat afwezig, zijn ‘Zo-o-o-o groot!’ solo ten beste te geven. Vervolgens gooide hij het hoofd in de nek en lachte triomfantelijk, met wijd open, koraalrode mond. Dan rende ze naar hem toe en begroef haar gloeiende gelaat in de warme vochtige plooien van zijn hals alsof ze hem wilde opvreten. ‘Zo groot!’

Maar dat was hij natuurlijk niet. Niet zó groot. In werkelijkheid werd hij nooit zo groot als de wijd open armen van haar liefde en verbeelding hem zich hadden voorgesteld. Je zou denken dat ze tevreden zou zijn toen hij, jaren later, de Dirk DeJong was wiens naam je (gegraveerd) boven aan zwaar, roomwit linnenpapier zag staan, zo vet, dik en stijf dat het wel gesteven en gestreken leek volgens een of ander kostbaar Amerikaans productieproces, en wiens kleding door de Engelse kleermaker Peter Peel werd vervaardigd, wiens sportwagen een Frans chassis bezat, wiens buffetkast flessen zacht gerijpte Italiaanse vermout en Spaanse sherry herbergde, en wiens wensen door een Japanse huisknecht werden vervuld, kortom, de Dirk DeJong die het leven leidde van een succesvolle ingezetene van de Republiek. Maar dat was ze niet. Ze was niet alleen ontevreden, ze was zowel berouwvol als verbolgen, alsof zij, Selina DeJong, een boerin met een groentekraam, deels schuld had aan zijn succes, en zich er deels door verraden voelde.

Toen Selina DeJong nog Selina Peake heette had ze met haar vader in Chicago gewoond, maar ook in verschillende andere steden. In Denver tijdens de wilde jaren tachtig. In New York toen Selina twaalf was. Heel kort in Milwaukee. Er was zelfs een tussenstop in San Francisco geweest, waar Selina slechts vage herinneringen aan bewaarde en die op zo’n overhaaste manier was beëindigd dat zelfs Selina, die had afgeleerd zich over een onverwacht komen en een abrupt gaan te verbazen, niet wist wat haar overkwam. ‘Zaken,’ zei haar vader altijd. ‘Kinderspel.’ Tot op de dag van zijn dood wist ze niet hoe letterlijk het woord ‘spel’ op zijn zakelijke transacties van toepassing was. Simeon Peake, die samen met zijn dochtertje rondreisde, was een gokker van nature, karakter en beroep. Lachte het geluk hun toe, dan leefden ze op grote voet en verbleven in de beste hotels, aten exotische, sappige zeevruchten, bezochten het theater en lieten zich per huurrijtuig vervoeren (altijd met twee paarden. Als Simeon Peake zich geen rijtuig met tweespan kon veroorloven, ging hij te voet.) Was het lot hun minder gunstig gezind, dan woonden ze in pensions, aten wat de pot schafte en droegen de kleren die ze hadden gekocht toen ze nog bij Vrouwe Fortuna in het gevlij waren. Gedurende al deze jaren ging Selina naar school – goede of slechte, particuliere of openbare scholen – en wel met een verrassende regelmaat, gezien haar nomadische bestaan. Als zwaar beboezemde mevrouwen dit ernstige kind met de donkere ogen in haar eentje in de foyer van een hotel of in de huiskamer van een pension zagen zitten, spraken ze haar bezorgd aan.

‘Meisje, waar is je moeder?’

‘Mijn moeder is overleden,’ antwoordde Selina dan kalm en beleefd.

‘Ach, arme schat!’ En dan volgde recht uit het hart: ‘Wil je misschien met mijn dochtertje spelen? Ze speelt zo graag met andere meisjes. Mm?’ Het vragende ‘mm’ werd neuriënd en liefdevol aangehouden.

‘Nee, dank u zeer. Ik wacht op mijn vader. Als hij me hier niet treft, zal hij teleurgesteld zijn.’

Het medeleven van deze lieve dames was aan haar verspild. Selina vermaakte zich uitstekend. Met uitzondering van een periode van drie jaar, waaraan ze slechts kon terugdenken met een gevoel alsof ze vanuit een warme en gloedvolle ruimte een sombere, ijskoude kamer binnenstapte, leidde ze een vrij, boeiend en afwisselend bestaan. Ze besliste over zaken die gewoonlijk door volwassenen werden bepaald. Ze koos zelf haar garderobe. Ze hield haar vader in het gareel. Ze verslond de boeken die ze aantrof in de huiskamers van pensions, in hotels en in de openbare bibliotheken die ze zich op dat moment konden veroorloven. Ze zat dagelijks urenlang alleen. Vrezend dat ze zou vereenzamen, bezorgde haar vader haar regelmatig een grote stapel boeken, een feestmaal waarboven ze een hele tijd verlekkerd bleef aarzelen, zoals een smulpaap die van gekkigheid niet weet waar hij zal beginnen. Zo kwam het dat ze op haar vijftiende al bekend was met het werk van Lord Byron, Jane Austen, Charles Dickens, Charlotte Brontë en Felicia Hemans, en niet te vergeten dat van mevrouw E.D.E.N. Southworth, Bertha M. Clay en die goede keukenmeidenfee, de Fireside Companion-reeks, waarin fabrieksarbeidsters en hertogen even onvermijdelijk bij elkaar kwamen als biefstuk en uienringen. Dat laatstgenoemde boekjes zo’n rol speelden was natuurlijk het gevolg van Selina’s levensstijl, want deze werden haar onderweg van Californië naar New York door aardige hospita’s, kamermeisjes en serveersters uitgeleend.

Haar drie donkere jaren, van haar negende tot haar twaalfde, bracht ze door bij haar twee ongehuwde tantes, de juffrouwen Sarah en Abbie Peake, in het sombere, smetteloze huis van de familie Peake in Vermont, dat haar vader, het zwarte schaap, als jongen was ontvlucht. Na de dood van haar moeder had Simeon Peake zijn dochtertje in een vlaag van wroeging en tijdelijke hulpeloosheid van zijn kant, en een opwelling van barmhartigheid en kerkelijke liefdadigheid van de kant van beide zusters, huiswaarts en oostwaarts gezonden. De twee vrouwen vielen tot in ongelooflijk detail samen met het romancliché van de oude vrijster uit New England. Wanten, ingemaakte jam, de Bijbel, een kille voorkamer, een deftige poes zonder jongen, orde en regelmaat, dat-is-niet-voor-kleine-meisjes. Ze roken naar appeltjes, verschrompelde appeltjes met verrotte klokhuizen. Selina had ooit zo’n appel in een hoekje van een rommelig schoolbankje aangetroffen. Ze had er eens aan geroken, zijn gerimpelde, dorre, roze schil bestudeerd en er toen in een avontuurlijke bui haar tanden in gezet, om de hap vervolgens krachtig en ondamesachtig weer uit te spuwen. De appel was vanbinnen helemaal zwart en beschimmeld geweest.

In haar wanhoop moet ze iets van dit alles in een ongecensureerde brief aan haar vader hebben overgebracht. Hij was haar onaangekondigd komen ophalen, en toen hij zo onverwacht voor haar neus stond viel ze ten prooi aan de enige zenuwtoeval die ze ooit in haar leven kreeg, voor of na deze episode.

Maar daarna, van haar twaalfde tot haar negentiende, was ze dus gelukkig geweest. In 1885, toen ze zestien was, waren ze naar Chicago gegaan. Hier waren ze gebleven. Selina bezocht juffrouw Fisters Privéschool voor Jongedames. Toen haar vader haar daar afleverde, had hij het hart van juffrouw Fister danig in beroering gebracht met zijn o zo zachte stem, beminnelijke manieren, trieste blik en innemende glimlach. Iets met investeringen, legde hij uit. Aandelen, dat soort zaken. Weduwnaar. Ja, knikte juffrouw Fister, ze begreep het.

Simeon Peake had in niets op de beroepsgokker van die tijd geleken. De breedgerande flaphoed, zwierige snor, twinkelende ogen, opzichtige laarzen en vrolijke kravat ontbraken alle aan Simeon Peakes verschijning. Toegegeven, op zijn borst prijkte een opmerkelijk zuiverwitte diamanten speld en zijn hoed droeg hij een tikje schuin op het hoofd. Maar ach, beide waren voor mannen à la mode en vonden breed navolging. Verder scheen hij een mild en hoffelijk man, slank van postuur, ietwat terughoudend en iemand van weinig woorden, uitgesproken met het lijzige accent van New England, dat hij als Peake uit Vermont niet eens hoefde te veinzen.

In Chicago was hij in zijn element. De stad groeide en bloeide. In het met rood pluche en spiegels beklede speelhuis van Jeff Hankins, evenals dat van Mike McDonalds, beide gelegen aan Clark Street, was hij dagelijks te vinden. En al kende hij geluk en ongeluk in het spel, toch wist hij er altijd voor te zorgen dat het schoolgeld werd voldaan. Hij bezat het volmaakte pokergezicht: effen, emotieloos, onbewogen. Zat hij ruim bij kas dan dineerden ze bij het Palmer House en aten kip of kwartel, rijk gevulde maaltijdsoep en de appeltaart waarom de herberg befaamd was. Obers drentelden gedienstig om Simeon Peake heen, hoewel hij hen zelden wenkte en nooit aankeek. Selina was gelukkig. De enige jongelui – meisjes – die ze kende zaten bij juffrouw Fister op school. Van mannen wist ze, buiten haar vader, even weinig als een non. Of nog minder. Want deze weggestopte wezens moeten toch, al is het dankzij een grondige studie van de Bijbel, wel enige kennis opdoen over de grillen en driften die de man regeren. Alleen al het Hooglied van Salomo is een roemrijk voorbeeld van seksuele voorlichting. De Bijbel ontbrak echter op Selina’s samengeraapte leeslijst, en de campagne voor bijbels op hotelkamers was in die tijd nog niet gevoerd.

Haar hartsvriendin was Julie Hempel, dochter van August Hempel, slager aan Clark Street. Misschien bent u wel in het gelukkige bezit van aandelen Hempel. En u eet vast weleens spek van Hempel en op hickoryhout gerookte hammen van Hempel, want in het Chicago van eind negentiende eeuw kon de afstand van slager tot groothandelaar in slechts vijf jaar zijn overbrugd.

Door zo veel alleen te zijn ontwikkelde ze een sterk gevoel voor fantasie. Ze waande zich een soort gerieflijke, goedgeklede variant op een kruising tussen Dick Swivellers ‘markiezin’ uit De oude rariteitenwinkel en Sarah Crewe uit De kleine prinses. Reeds in haar kindertijd ontleende ze aan het leven de dubbele vreugde die doorgaans aan de creatieve geest is voorbehouden. ‘Nu doe ik dit. Nu doe ik dat,’ zei ze bij zichzelf als ze ergens mee bezig was. Ze was toeschouwer en deelnemer tegelijk. Misschien had haar theaterbezoek hier iets mee te maken. Op een leeftijd waarop de meeste meisjes niet alleen niet gehoord maar ook niet gezien werden bezette zij een volwaardige plek in de schouwburg, waar ze trots naast haar vader zat en haar verrukte gelaat met de donkere, ernstige ogen haast lichtgevend bleek opgloeide. Simeon Peakes liefde voor het theater was de gokker eigen, want zelf beschikte hij ook over het dramatische talent dat onontbeerlijk was om zijn beroep succesvol uit te oefenen.

En zo zat Selina, half verscholen in de diepte van een stallesplaats, gelukzalig te popelen van ongeduld als het doek opging voor de fantastische rijen negerzangers van Haverly. Toen Kitty Blanchard en McKee Rankin met de Union Square Stock Company in Chicago optraden beweende ze (net als Simeon) het leed van De Twee Wezen. Ze was getuige van die opzienbarende noviteit, een joodsgezind toneelstuk, getiteld Samuel van Posen. Ze voelde zich Fanny Davenport in Pique. Simeon nam haar zelfs mee naar een optreden van die schokkende en kostelijke nieuwe vorm van vermaak, de Extravaganza. In haar ogen was de mollige figuur die gehuld in panty en pailletjes de lange trap afdaalde het mooiste wezen dat ze ooit had aanschouwd.

‘Wat ik zo fijn vind aan toneelstukken en boeken is dat daarin alles kan gebeuren. Alles! Je weet het nooit,’ zei Selina eens na afloop van zo’n avond.

‘Dat is in het leven niet anders,’ verzekerde Simeon Peake haar. ‘Je hebt geen idee wat je allemaal kan overkomen als je gewoon achteroverleunt en het leven neemt zoals het komt.’

Interessant genoeg zei Simeon Peake dit niet uit naïviteit, maar met een welbewuste reden. Op zijn manier en voor zijn tijd was hij een heel moderne vader. ‘Ik wil dat je allerlei volk ontmoet,’ zei hij altijd tegen haar. ‘Ik wil dat je beseft dat dit alles gewoon een geweldig avontuur is. Een goeie show. En het is de truc om er tegelijkertijd aan mee te doen en ernaar te kijken.’

‘Wat is “dit alles”?’

‘Het volle leven. Van alles door mekaar. Hoe meer soorten mensen je ontmoet, hoe meer je onderneemt en hoe meer je overkomt, des te rijker ben je. Zelfs al is het narigheid. Dát is leven. Onthoud goed, wat er ook gebeurt, goed of slecht, het is toch altijd’ – hij gebruikte onbewust een gokkersterm – ‘toch altijd een bonus.’

Selina begreep niettemin wat hij bedoelde. ‘U bedoelt dat alles beter is dan worden zoals tante Sarah en tante Abbie.’

‘Ehm… ja. In de wereld heb je maar twee soorten mensen die ertoe doen. De ene soort is koren en de andere soort is smaragd.’

‘Fanny Davenport is een smaragd,’ antwoordde Selina vlot, en een beetje versteld van zichzelf.

‘Ja. Precies.’

‘En… en Julie Hempels vader… is koren.’

‘Allemachtig, Selie!’ riep Simeon Peake uit. ‘Jij bent me een slim opdondertje!’

Na het lezen van Trots en vooroordeel besloot ze de Jane Austen van haar tijd te worden. Ze begon heel geheimzinnig te doen en maakte zich een korte periode impopulair op juffrouw Fisters school vanwege haar bedekte toespelingen op haar ‘werk’, en een ergerlijke manier van voor zich uit glimlachen en peinzend met haar teen op de grond tikken alsof ze door visioenen in beslag werd genomen waarvoor de gewone ziel niet ontvankelijk was. Dit bracht haar hartsvriendin Julie Hempel, volkomen terecht, tot razernij en ze gaf Selina te verstaan dat ze de keus had tussen het prijsgeven van haar geheim of te worden verbannen uit Julies hart. Selina liet haar een eed op geheimhouding afleggen.

‘Goed, dan zal ik het je nu vertellen. Ik word schrijfster.’ Julie was zichtbaar teleurgesteld, hoewel ze op gepast bewonderende toon ‘Selina!’ zei, echter gevolgd door: ‘Maar dan snap ik niet waarom je daar zo geheimzinnig over moest doen.’

‘Jij begrijpt dat niet, Julie. Schrijvers moeten het leven met eigen ogen bestuderen. En als mensen weten dat je ze loopt te bestuderen, gedragen ze zich niet natuurlijk. Maar vertel verder over die jongeman in je vaders zaak, die je aankeek en zei…’

‘Selina Peake, als je het waagt daarover in je boek te schrijven kijk ik je nóóit…’

‘Goed hoor. Dat zal ik niet doen. Maar dat bedoel ik nou. Zie je wel!’

Julie Hempel en Selina Peake, beiden geslaagde producten van juffrouw Fisters school, waren even oud, negentien jaar. Selina, die deze septembermiddag bij Julie thuis had doorgebracht en bezig was haar hoed op te zetten om de deur uit te gaan, sloeg nu haar handen over haar oren om Julies dringende aansporingen om te blijven eten buiten te sluiten. Het vooruitzicht van het gebruikelijke avondmaal op maandag in mevrouw Tebbitts pension (het zat de Peakes even tegen) voldeed zeker niet ter verklaring van Selina’s bedankje. Het diner dat de tafel van de Hempels zou sieren, en dat door de volhardende Julie gerecht voor gerecht werd opgesomd, deed Selina begerig zuchten.

‘Prairiehoen, drie stuks, afkomstig van een boer ten westen van Chicago. Moeder gaat ze zelf vullen. En er is rodebessensaus. En uien in room en gebakken tomaten. En als toetje appelrol.’

Selina spande het elastiek dat haar hoge hoed op zijn plek hield onder haar tot een wrong gedraaide haar. Ze slaakte een laatste, hoorbaar diepe zucht. ‘Op maandagavond serveert mevrouw Tebbitt koud lamsvlees met kool. Vandaag is het maandag.’

‘Nou, blijf dan hier, suffie!’

‘Vader komt om zes uur thuis. Ik wil hem niet teleurstellen.’

Julie, mollig, blond en bedaard, gooide de zachte zoete woordjes overboord en ging Selina’s ijzeren wil nu met ijzer te lijf.

‘En meteen na het eten is hij weer weg. Daarna zit je ’s avonds tot twaalf uur of nog later alleen.’

‘Mijns inziens doet dat niet ter zake,’ zei Selina stijfjes.

Julies tweederangs ijzer smolt onmiddellijk en liep in straaltjes van haar af. ‘Dat doet het ook niet, lieve Selie. Ik bedoelde alleen dat je hem misschien voor deze ene keer alleen kon laten.’

‘Als hij me niet thuis treft is hij teleurgesteld. En die vreselijke mevrouw Tebbitt heeft een oogje op hem. Hij vindt het er verschrikkelijk.’

‘Dan begrijp ik niet waarom jullie er blijven. Dat deed ik vanaf het begin al niet. Jullie zitten er nou al vier maanden en ik vind het er akelig en bedompt. Er ligt wasdoek op de trap.’

‘Vader heeft toevallig een paar zakelijke tegenvallers gehad.’

Selina’s verschijning was hier het bewijs van. Goed, haar jurk was modieus en voorzien van queue, schootje en ruches. En haar hoge hoed met smalle rand die met veren, bloemen en linten was versierd kwam uit New York. Maar beide waren in het voorjaar aangeschaft en het was inmiddels september.

Ergens in de loop van de middag hadden ze samen Godeys Ladies’ Book van die maand zitten doorbladeren. De kloof tussen Selina’s kleding en de creaties op de plaatjes kwam in de buurt van het verschil tussen mevrouw Tebbitts maal en het door Julie geschetste. Berustend in haar verlies kuste Julie haar vriendin niet minder hartelijk gedag.

Selina overbrugde haastig de korte afstand tussen het huis van de Hempels en het pension van Tebbitt, gelegen aan Dearborn Avenue. In haar kamer op de tweede etage deed ze haar hoed af en riep haar vader, maar die was er nog niet. Daar was ze blij om. Ze had gevreesd dat ze te laat zou zijn. Ze bekeek haar hoed nu met enig misprijzen, besloot deze van zijn verschoten voorjaarsrozen te ontdoen en begon al wat stiksel los te halen, maar kwam toen tot de ontdekking dat de stof van de hoed nog meer verschoten was dan de rozen zelf en dat het blootgelegde oppervlak nu een donkere vlek leek, zoals een plek aan de muur waar lange tijd een schilderij heeft gehangen. Dus pakte ze naald en draad en zette zich aan de taak de gewraakte roos op zijn oude stek vast te hechten.

Terwijl ze, gezeten op de armleuning van een fauteuil bij het raam, vlugge, behendige steken naaide, hoorde ze een geluid. Ze had dat geluid nooit eerder gehoord – dat eigenaardige geluid – de trage, onheilspellende tred van mannen beladen met een zware, levenloze last, die met de grootst mogelijke voorzichtigheid iets versjouwden wat reeds onkwetsbaar was. Selina had het geluid nooit eerder gehoord en toch herkende ze het, getuige een van die oeroude inzichten die we vrouwelijke intuïtie noemen. Bonk, slof, bonk, slof, de nauwe trap op, de gang door. Ze kwam overeind, met geheven hand en naald. De hoed viel op de grond. Haar ogen waren groot, haar lippen iets vaneen. De luisterhouding. Ze wist het al.

Ze wist het zelfs al voordat ze de schorre mannenstem hoorde zeggen: ‘Til ’m bij de hoek iets hoger op, zodalijk. Rustig… ruuustig.’ En mevrouw Tebbitts schrille protesten: ‘Niet daar naar binnen! U kunt dat toch niet zomaar hier binnen brengen!’

Selina’s gestokte adem keerde terug. Ze hijgde nu. Ze had de deur opengezwaaid. Een platte, roerloze last, deels afgedekt door een jas die haastig over het gezicht was gelegd. De voeten, gehuld in laarzen met brede neuzen, deinden lusteloos. Het viel Selina op hoe mooi de laarzen glommen. Hij was een pietjeprecies in die dingen.

Simeon Peake was om vijf uur ’s middags in de zaak van Jeff Hankins neergeschoten. De ironie wilde dat de kogel helemaal niet voor hem was bedoeld. Diens onzorgvuldige koers was de schuld van een vrouwenhand. De kogel, afgevuurd door een van die hysterische dames die met een zweep of pistool in de hand hun eer met terugwerkende kracht verdedigden en Chicago tijdens de kleurloze jaren tachtig met hun daden opluisterden, was bestemd geweest voor een bekende krantenuitgever die doorgaans (in andere kranten dan de zijne) als een bon vivant werd afgeschilderd. Het loden protest van de vrouw zou het bewijs hebben geleverd dat hij meer ‘vivant’ dan ‘bon’ was geweest.

Wellicht verklaarde dit waarom de zaak weinig ruchtbaarheid kreeg. De krant van de uitgever – de grootste krant van Chicago – stipte het incident slechts aan en spelde de naam met opzet verkeerd. De vrouw, in de veronderstelling haar taak te hebben volbracht, had met haar tweede kogel beter gemikt en zichzelf het ongerief van een rechtszaak met een jury bespaard.

Simeon Peake liet zijn dochter Selina een erfenis na van twee fijn geslepen, zuivere, blauwwitte diamanten (de passie van iedere gokker) en een bedrag van vierhonderd en zevenennegentig dollar in contanten. Hoe hij zo’n vermogen opzij had weten te leggen was een raadsel. Het was wel duidelijk dat de enveloppe ooit een groter bedrag had bevat. Hij was verzegeld geweest en daarna opengesneden. Op de enveloppe stond in Simeon Peakes elegante, haast vrouwelijke handschrift: ‘Voor mijn dochtertje Selina Peake, mocht mij iets overkomen.’ De datum was van zeven jaar geleden. Wat de originele geldsom had bedragen wist niemand. Dat er nog iets van resteerde getuigde van de haast heroïsche zelfbeheersing die hij, voor wie geld – contant geld in welke orde van grootte dan ook – slechts olie op het vuur van zijn gokkoorts was, moest hebben betracht.

Selina zag zich voor de keuze gesteld haar eigen brood te verdienen of terug te keren naar het dorp in Vermont om daar tot een verschrompeld en dor appeltje te verdrogen, vanbinnen helemaal zwart en beschimmeld, net zoals haar tantes, de juffrouwen Sarah en Abbie Peake. Ze twijfelde geen moment.

‘Maar wat voor werk dan?’ wilde Julie weten. ‘Wat voor werk kun jij doen?’ Vrouwen, dat wil zeggen, de Selina Peakes van deze wereld, werkten niet.

‘Ik… nou ja, ik kan gaan lesgeven.’

‘Lesgeven waarin?’

‘In alles wat ik bij juffrouw Fister op school heb geleerd.’

Julies gezicht drukte uit dat ze juffrouw Fister woog en te licht bevond. ‘En aan wie dan?’ Hetgeen haar gelaatsuitdrukking zeker rechtvaardigde.

‘Aan kinderen. Iemands kinderen. Of op een openbare school.’

‘Maar dan moet je toch eerst zoiets leuks doen als studeren aan de kweekschool of lesgeven in een dorp, voordat je op een openbare school mag lesgeven? Die mensen zijn meestal al oud. Vijfentwintig of dertig zelfs, of nog ouder!’ zei Julie met het onvermogen van de negentienjarige om zich een leeftijd boven de dertig voor te stellen.

Dat Julie in dit gesprek een dominante en Selina een afwachtende houding aannam, tekende Selina’s verdoofde toestand. Ze wist toen niet hoe ijzerenheinig haar vriendin zich betoonde door haar überhaupt gezelschap te houden. Mevrouw Hempel had Julie, vanzelfsprekend, verboden om de dochter van de dode, zedeloze gokker ooit weer op te zoeken. Ze had juffrouw Fister zelfs per brief op de hoogte gesteld van haar mening over een school waar dit soort aselecte jongedames tot de selecte kring werd toegelaten, waarmee andere leerlingen aan besmetting werden blootgesteld.

Selina nam de handschoen op. ‘Nou, dan ga ik toch op een dorpsschool lesgeven? Ik ben goed in rekenen, zoals je weet.’ Julie zou het moeten weten, aangezien ze al haar rekensommen door Selina had laten oplossen. ‘Op een dorpsschool krijg je alleen rekenen, grammatica en aardrijkskunde.’

‘Jij! Lesgeven op een dorpsschool!’

Ze nam Selina eens goed op.

Ze zag een bedrieglijk fijn gezichtje. Haar hoofd was klein en bijzonder welgevormd. De jukbeenderen waren geprononceerd, al leek dat misschien zo vanwege haar uitzonderlijk diepliggende ogen, die donker, zacht en stralend waren. Haar gezicht versmalde onderaan niet tot een zachte ronde kin, maar vertoonde een onverwacht krachtige kaaklijn. Die lijn, fijn, ijzersterk en messcherp, zag men wel bij vrouwelijke pioniers. Maar Julie was niet geschoold in de gelaatkunde en wist deze betekenis niet te duiden. Selina’s haar was dik, lang en soepel en liet zich gemakkelijk in de lussen, vlechten en wrongen schikken die de mode verlangde. Haar neus, die boven de neusvleugels iets vernauwde, was beeldig. Als ze lachte rimpelde hij een heel klein beetje op de smalle neusbrug, met een uiterst bekoorlijk en ietwat ondeugend effect. Men vond haar nogal klein en gewoontjes, wat niet klopte. Maar het waren haar ogen die je opvielen en bijbleven. Haar gesprekspartners hadden de neiging erin te verdrinken. Regelmatig moest Selina met enige gêne vaststellen dat iemand niet luisterde naar wat ze te vertellen had. Misschien was het die fluwelen zachtheid van haar ogen waardoor je de ferme benedenhelft van haar gezicht over het hoofd zag. Toen Julie haar, tien jaar later, tegen het lijf liep terwijl Selina behendig van een marktkwekerswagen aan Prairie Avenue klom, een getaande, verweerde, afgesloofde vrouw, het weelderige haar met behulp van een lange grijze haarspeld in een knot opgestoken, haar wijde rok van fijn gebloemd katoen besmeurd met modder van het karrenwiel, haar smalle voeten in oude, herenmodel werklaarzen geschoven, op haar hoofd een aftandse vilten hoed (van haar man), haar armen vol maiskolven, wortels, radijzen en bosjes bieten, een vrouw met een slecht gebit, een platte boezem en een uitzakkende buidel in haar ruime rok, nadat de voorbije jaren hun tol van haar hadden geëist, ja zelfs toen had de verbijsterde Julie haar aan haar ogen herkend. En ze was in haar deftige zijden mantelkostuum en haar gepluimde hoed naar haar toe gerend en had geroepen: ‘O, Selina! Lieve schat! Lieve schat!’ snikkend van ontzetting en medelijden. ‘Lieve schat.’ En ze had Selina met wortels, bieten, mais, radijzen en al in haar armen genomen. De groenten lagen verspreid om hen heen op het trottoir voor Julie Hempel Arnolds grote stenen huis aan Prairie Avenue. Maar vreemd genoeg was het Selina geweest die troost had geboden en Julies zijden schouder strelend bleef herhalen: ‘Stil maar. Niets aan de hand, Julie. ’t Is goed. Niet huilen. Wat valt er nou te huilen? Sst… ’t Is goed.’

2

Selina had zich gelukkig geprezen dat ze het Hollandse schooltje in High Prairie, tien mijl buiten Chicago, had gekregen. Dertig dollar per maand! Ze zou in de kost gaan bij Klaas Pool, de groentekweker. Ze had dit alles aan August Hempel te danken gehad, of aan Julie, die hem had aangespoord. Nu, op zijn vijfenveertigste, kende August Hempel, de slager van Clark Street, iedere boer en leverancier in de wijde omtrek, evenals honderden anderen uit heel Cook County en de staat Illinois.

Selina Peake die Hollandse school bezorgen, was voor hem een peulenschil. De leerkracht van het district High Prairie was, tot dan toe, altijd een man geweest. De beoogde leraar had zich, toen een aantrekkelijker positie zich voordeed, voor aanvang van het schooljaar teruggetrokken. Dat was in september. De school van High Prairie ging pas in de eerste week van november open. In deze regio van groentekwekerijen werkten alle jongens en meisjes van boven de zes tijdens de vroege herfst op het land. Na twee jaar zou Selina voor een lesbevoegdheid voor de stad in aanmerking komen. August Hempel gaf aan ook dat te kunnen regelen, als het eenmaal zover was. In de ogen van Selina was de schrandere slager met het rode gezicht een fantastische man. En dat was hij ook.

Op zijn zevenenveertigste zou hij, geheel op eigen kracht, het fameuze Hempels Conserven oprichten. Op zijn vijftigste domineerde hij de veemarkt en bestonden er Hempel-dochterondernemingen in Kansas City, Omaha en Denver. Op zijn zestigste sierde de naam Hempel de gevels van inpakloodsen, fabrieken en conservenbedrijven van Honolulu tot in Portland. Overal stond:

Wie ham zegt, zegt Hempel.

Hempels producten bestreken een ongekend breed assortiment, van varkensvlees tot vijgen, van boter tot bessensap. Een verordening maakte op Hempel even weinig indruk als een bon voor te hard rijden op u. Het feit dat boeren die de slager op zijn veertigste hadden gekend deze miljonair op zijn zestigste nog steeds met Aug aanspraken, zou enig licht op zijn persoonlijkheid kunnen werpen. Op zijn vijfenzestigste begon hij met golf en versloeg daarin zijn schoonzoon Michael Arnold. Hij was een grandioze piraat die de woeste commerciële baren van het Amerika van de jaren negentig bevoer, voordat commissies, onderzoeken en een bemoeizuchtige senaat de zwarte vlag van de handel zo nodig wit moesten verven.

Ondanks haar leeftijd en onervarenheid trof Selina bijzonder verstandige voorbereidingen. Ze verkocht de ene blauwwitte diamant, maar behield de andere. Ze zette haar erfenis van vierhonderd en zevenennegentig dollar in haar geheel op de bank. Ze schafte stevige, degelijke laarsjes aan, en twee jurken, een bruine van fijn laken die ze zelf naaide en van een witte kraag en mouwtjes voorzag, zeer keurig (tijdens de les zou ze natuurlijk beschermende zwarte, satijnen overmouwen dragen) en een wijnrode van kasjmier (buitensporig, maar ze kon het niet laten) voor netjes.

Geestdriftig verzamelde ze alle gegevens die ze kon vinden over deze streek die vroeger New Holland werd genoemd. De inwoners waren allemaal groentekweker en zo Hollands als de Lage Landen waar zijzelf of hun voorvaders vandaan kwamen. Ze hoorde verhalen over klompen die op de drassige prairie werden gedragen, over een ijzerenheinige Cornelius Van der Bilt met rode wangen, in vredige onwetendheid verkerend omtrent het bestaan van zijn voorname naamgenoot in New York, over kloeke, stoïcijnse, nijvere boeren in plompe huizen met veel vensters, ontworpen naar de Noord-Hollandse stijl zoals ze zich die uit Europa herinnerden. Velen van hen waren afkomstig uit het dorp Schoorl en omgeving, anderen uit het laagland rondom Amsterdam. Selina stelde het zich voor als een tweede Sleepy Hollow, een replica van de zonderlinge nederzetting in Washington Irvings verrukkelijke verhaal. De vertrekkende schoolmeester was vanzelfsprekend een tweede Ichabod Crane geweest, en de boer bij wie ze in huis zou wonen een moderne Mynheer Van Tassel, met pijp, gniffellachje en al. Samen met Julie Hempel herlas ze de legende toen Julie het moederlijke decreet een middag had weten te omzeilen. Selina, die in gedachten zachtgouden korenvelden, krulkoekjes, kruimelende oliekoeken, smakelijke wilde eenden, gerookte runderlappen, pompoentaarten, volksdansen en boerenmeiden met appelwangen voor zich zag, had te doen met Julie, die in het saaie, grauwe, oeralledaagse Chicago moest achterblijven.

In de laatste week van oktober toog ze op weg naar High Prairie, gezeten naast Klaas Pool in de wagen met tweespan waarmee hij zijn groenten naar de markt in Chicago bracht. Naast hem op de hoge bok leek ze een levenslustig winterkoninkje dat bij een peinzende herkauwer was neergestreken. Zo ratelden ze bij een herfstige zonsondergang de lange Halsted Street af. Het prairiegebied net buiten Chicago had toen nog niet de schrikwekkende en epische trekken van slakkenbergen, fabrieksschoorstenen en hoogovens aangenomen, zoals op een pentekening van Pennell. In die tijd strekte het zich, in die laatste zonnestralen van de late herfst waarboven de nevelen van het meer zich als chiffon over goud begonnen te ontrollen, eindeloos ver uit. Mijl na mijl van knollenvelden, jadegroen tegen aardebruin. Mijl na mijl van rode kolen, een warme, pruimrode kleur bordeaux, met zwart dooraderd. Ertussen lagen bergen maiskolven, als opgestapelde zonneschijn. Aan de horizon vertoonden schaarse plukjes bos het laatste roestbruin en brons van eiken en esdoorns. Toen de schoonheid minnende Selina dit alles overzag, sloeg ze haar in zwart katoenen handschoenen gestoken handen ineen.

‘O, meneer Pool!’ riep ze uit. ‘Meneer Pool! Wat is het hier toch mooi!’

Zijn span paarden over de modderige Halsted Street mennend, keek Klaas Pool recht vooruit, zijn ogen schijnbaar gevestigd op een verborgen plekje tussen de oren van het vandehandse trekpaard. Zijn hersenen waren er niet voor gemaakt om snel te handelen, noch was zijn lichaam erop gebouwd om snel op een boodschap van deze hersenen te reageren. Hij had Delfts blauwe ogen in een rood, rond gezicht, waarop een stoppelbaard van stijve, gouden haartjes groeide. Zijn vollemaansgezicht stond laag en onwrikbaar op zijn brede schouders, met als gevolg dat toen het eenmaal, langzaam, begon te draaien, dit proces een wonderlijke aanblik bood en deed vrezen dat er iets zou kraken. Hij draaide zijn hoofd naar Selina, maar hield zijn blik tussen de paardenoren gevestigd. Klaarblijkelijk werden het hoofd en de ogen door strikt gescheiden processen aangestuurd. Zijn gezicht was nu bijna geheel naar Selina toegewend. Toen volgden traag zijn ogen, totdat ze bleven rusten op haar camee-achtige gezicht, een gezicht dat straalde van het genoegen dat haar omgeving haar verschafte, van het opgetogen gevoel dat ze aan een nieuw avontuur begon, en van de opwinding zoals die haar ook altijd had bevangen als het doek tergend langzaam opging voor het eerste bedrijf van een toneelstuk dat ze met haar vader was gaan zien. In haar mantel en dikke sjaal, en met een doek over haar knieën en buik, was ze goed tegen de gure oktoberbries beschermd. De gewoonlijk roomwitte teint van haar fijne, zuivere huid zag nu ongebruikelijk roze en haar ogen waren groot en donker, en straalden helder. Naast het gelaat van dit sprankelende, verfijnde meisje leken de grove trekken van Klaas Pool uit het hout van een andere bodem en een ander volk gesneden. Zijn lichtblauwe ogen drukten onbegrip uit.

‘Mooi!’ echode hij op verblufte, vragende toon. ‘Wat is mooi?’

Selina’s slanke armen vlogen uit de lagen mantel, sjaal en doek tevoorschijn en omvatten met een weids gebaar het landschap dat door de late middagzon in een gloed van rozerood, goud en glinsternevel werd gezet, een gloed die bij dit merengebied hoorde.

‘Wel, dit! De… de kolen.’

Een langzaam dagend plezier rimpelde het blauw van Klaas Pools starende blik. Dit plezier verspreidde zich haast onmerkbaar, maar plooide zijn brede neusvleugels, bereikte en verbreedde zijn volle lippen, stuitte op en sjorde aan zijn grote, brede schouders en kietelde zijn bolle buik, zodat de hele Klaas Pool, van zijn ogen tot en met zijn onderlijf, schuddebuikte van de trage, plechtige, zware Hollandse pret.

‘Kolen mooi!’ Zijn grote, bolle ogen blikten haar onverzettelijk vrolijk aan. ‘Kolen mooi!’ Zijn binnenpret werd luider en vond hoorbaar uitdrukking in een diep, schor grinniken. Het was duidelijk dat wanneer Klaas Pool eenmaal een lachbui aanhief, hij deze niet lichtvaardig beëindigde. ‘Kolen…’ hikte en proestte hij, onmachtig. Toen liet hij zijn blik weer naar de paarden en de weg dwalen, wederom door eerst zijn hoofd en dan zijn ogen te draaien, waardoor Selina, vanwege de pret in zijn rechterooghoek en zijn ronde, met een gouden waas bedekte wang, aan een bijzonder ondeugende kabouter moest denken.

Selina lachte ook, hoewel ze tegelijkertijd tegen zijn lachen protesteerde. ‘Maar het is zo!’ hield ze vol. ‘Ze zijn echt mooi. Als jade en bordeaux, nee, als… eh… als… wat was het ook weer… als groene agaat en purpersteen. Al die velden met kolen lijken samen met de mais en de bieten wel een Perzische lappendeken.’

Dit was stellig niet de manier waarop een nieuwe schooljuf zich richtte tot een Hollandse groentekweker die met paard en wagen over een zandweg naar High Prairie onderweg was. Maar vergeet niet dat Selina op haar zeventiende Lord Byron las.

Klaas Pool wist niets van groene agaat en purpersteen. Noch van Lord Byron. Noch, overigens, van jade en bordeaux. Maar hij wist wel iets van kolen, zowel groene als rode. Hij kende de kool van zaadje tot zuurkool. Hij kende en verbouwde verschillende rassen, van de sterke Flat Dutch tot de vroege Wakefield. Maar dat ze mooi waren, dat ze op juwelen leken, dat ze er als een Perzische lappendeken bij lagen, die gedachte was nooit bij hem opgekomen. En terecht. Want wat heeft de krop van een kool, en evenzogoed de kop van een kloeke, bemodderde, hardwerkende Hollandse groentekweker te maken met malligheid als groene agaat, en jade, en bordeaux, en Perzische patronen!

De paarden klosten over de moeilijk begaanbare landweg. Nu en dan roerde de grote gestalte naast haar zich stilletjes, net als daarvoor. En vanuit de gouden waas van zijn stoppelbaard hoorde ze dan: ‘Kolen! Kolen mooi…’ Maar ze voelde zich niet gekwetst, niets kon haar die dag kwetsen. Want ondanks haar recente verlies, haar negentien jaar, haar eenzaamheid, de benauwende gedachte dat ze onderweg was naar een nieuwe plek waar ze niemand kende, ervoer ze een prettige tinteling van geluk, van opwinding… van avontuur! Dat was het. ‘Dit alles is gewoon een geweldig avontuur,’ had Simeon Peake gezegd. Selina zat te popelen van ongeduld. Ze deed iets revolutionairs en gedurfds, iets wat de Peakes in Vermont, nu gelukkig onbereikbaar ver weg, met afgrijzen zou hebben vervuld. Ze was jong, bezat een nieuwsgierige inborst, een ijzeren gestel, een jurk van bruin laken en een jurk van wijnrode kasjmier, vierhonderdzevenennegentig dollar, en een opgewekte, avontuurlijke geest die haar nooit zou verlaten, hoewel die haar naar curieuze plaatsen leidde, waar ze, uiteindelijk, dikwijls slechts een barre woestenij aantrof waarvandaan ze moeizaam op haar schreden moest terugkeren. Niettemin zouden rode en groene kolen in haar ogen altijd jade en bordeaux, groene agaat en purpersteen blijven. Een vrouw als zij kan het leven niet deren.

Selina prees zich op dat moment gelukkig, hotsend en botsend over de weg, al voelde ze zich ook een beetje ongerust. Ze verplaatste haar blik van de vlakke prairie naar de zwijgende gestalte naast haar. Ze was van nature levendig en spontaan en zijn zwijgzaamheid gaf haar een licht ongemakkelijk gevoel. Niettemin waren zijn trekken verre van nors. Bij de ooghoeken en rond de mond vertoonde zijn gezicht zelfs vage sporen van jolijt.

Klaas Pool was lid van het schoolbestuur. Ze zou bij hem in huis wonen. Misschien had ze dat van die kolen niet moeten zeggen. Vandaar dat ze kaarsrecht ging zitten, als een echte schooljuf, echter met de strenge uitstraling van een wit viooltje.

‘Ahum!’ (of een poging daartoe). ‘U hebt drie kinderen, is het niet, meneer Pool? Zij worden alle drie mijn leerling?’

Klaas Pool overpeinsde dit. Hij moest zich zo inspannen dat een lichte frons zijn kalme voorhoofd ontsierde. Met deze dubbele vraag, een poging het gesprek een waardige wending te geven, had ze haar gastheer klaarblijkelijk in het nauw gebracht. Hij probeerde zijn hoofd in twee richtingen tegelijk te schudden. Dit resulteerde in een draaiende beweging. Selina constateerde verwonderd dat hij zowel bevestigend als ontkennend probeerde te antwoorden.

‘U bedoelt dat u geen… of dat ze niet?… of…?’

‘Ik heb drie kinderen. Niet allemaal uw leerling.’ Er was iets definitiefs, onwrikbaars in de wijze waarop hij dit zei.

‘Och hemel! Waarom niet? Wie van hen niet?’

Deze lawine bleek fataal. Hij liet de voorzichtige woordenstroom die van zijn lippen was gaan vloeien voorgoed opdrogen. Een mijl of drie hobbelden ze zwijgend voort. Selina vermaande zichzelf dat ze niet mocht lachen. Nadat ze zichzelf aldus had vermaand barstte ze, ze kon het niet helpen, in lachen uit, een vrolijke klank die als een vleugelslag in de frisse lucht van de herfstige schemering weg wiekte. En plots voegde zich bij dit lichte geluid een traag gerommel dat borrelend aanzwol op een wijze die wel gelijkenis vertoonde met de diepe, klokkende geluiden van een waterketel die al een tijdje zachtjes staat te koken. En zo zaten ze samen te lachen, deze twee, de ietwat bevreesde jonge vrouw die haar best deed vormelijk te zijn en de nuchtere groentekweker, omdat dit levenslustige, slanke witte wezen met de grote ogen dat als een vogeltje naast hem op de wagen zat zijn trage gevoel voor humor had gewekt.

Selina voelde zich ineens op haar gemak. ‘Vertelt u me eens wie wel en wie niet.’

‘Geertje gaat naar school. Jozina gaat naar school. Roelf werkt op de boerderij.’

‘Hoe oud is Roelf?’ Nu speelde ze weer de schooljuf.

‘Roelf is twaalf.’

‘Twaalf! En niet meer naar school! Maar waarom niet?’

‘Roelf hij werkt op de boerderij.’

‘Gaat Roelf niet graag naar school?’

‘O, jawel.’

‘Vindt u niet dat hij naar school hoort te gaan?’

‘O, jawel.’

Ze kon nu niet meer terug. ‘Mag Roelf van uw vrouw niet langer naar school?’

‘Maartje? O, jawel.’

Ze zette zich schrap en lanceerde vol overtuiging de volgende vraag. ‘Maar waarom gaat hij dan in hemelsnaam niet naar school?’

Klaas Pools lichtblauwe ogen waren op het punt tussen de paardenoren gevestigd. Zijn gezicht oogde kalm, onbewogen, geduldig.

‘Roelf hij werkt op de boerderij.’

Selina zakte terug. Ze gaf het op.

Ze maakte zich een voorstelling van Roelf. Zou hij een stiekeme gluiperd zijn, een soort Smike? Geertje en Jozina. Geertje… van Gertrude natuurlijk. Jozina? Josephine. Maartje? Mmm-Martha, waarschijnlijk. Hoe dan ook, het zou een interessante tijd worden. Een geweldige tijd! Stel je voor dat ze naar Vermont was gegaan en als dor appeltje was geëindigd!

De schemering viel. De nevel van het meer ontrolde zich over de prairie en legde een parelmoeren waas over de berijpte stoppels en kale bomen. Hij ving het laatste hemellicht, absorbeerde het en verleende de velden, bomen en zwarte aarde, de onverstoorbare man naast de jonge vrouw, en het gelaat van de jonge vrouw zelf een iriserende gloed die een lust voor het oog was. De aanblik deed Selina haar lippen openen voor een uitroep, om ze bij nader inzien weer te sluiten. Ze had haar eerste les in High Prairie geleerd.