© 2017 Maarten Steenmeijer

Alle rechten voorbehouden

Ontwerp omslag en binnenwerk Paul Pollmann

Omslagfoto © Rens Plaschek

Auteursfoto © Zanders Fotografie

E-BOOK ISBN 9789046822531

Deze digitale editie is gemaakt op basis van de eerste druk, 2017 met ISBN 9789046822524

Eveneens verkrijgbaar als gedrukte versie – ISBN 9789046822524 (1e druk 2017)

U kunt deze bestellen via onze webshop of in de boekhandel

www.nieuwamsterdam.nl

Inhoud

Vooraf

DEEL 1: 1960-1969

De aanloop

1 Please Go (1965)

2 That Day (1966)

4 Sound Of The Screaming Day (1967)

5 I’ve Just Lost Somebody (1968)

6 Just A Little Bit Of Peace In My Heart (1968)

7 Murdock 9-6182 (1969)

8 Eight Miles High (1969)

9 Another 45 Miles (1969)

DEEL 2: 1970-1979

10 Back Home (1970)

11 Big Tree Blue Sea (1970)

12 She Flies On Strange Wings (1971)

13 Buddy Joe (1972)

14 Candy’s Going Bad (1973)

15 Radar Love (1973)

16 Just Like Vince Taylor (1973)

17 Instant Poetry (1974)

18 Ce Soir (1975)

19 Sleepwalkin’ (1976)

20 Bombay (1976)

21 Mad Love’s Comin’ (1976)

22 Leather (1978)

23 Weekend Love (1979)

24 I Do Rock ’N Roll (1979)

DEEL 3: 1980-1989

25 Long Blond Animal (1980)

26 No For An Answer (1980)

27 Twilight Zone (1982)

28 The Devil Made Me Do It (1982)

29 When The Lady Smiles (1984)

30 N.E.W.S. (1984)

31 Quiet Eyes (1986)

32 They Dance (1986)

33 Distant Love (1989)

34 Turn The World Around (1989)

DEEL 4: 1990-1999

35 Going To The Run (1991)

36 Pourin’ My Heart Out Again (1991)

37 I Can’t Sleep Without You (1992)

38 Hold Me Now (1994)

39 Angel (1994)

40 Johnny Make Believe (1994)

41 Turn The Page (1995)

42 Burning Stuntman (1997)

43 Paradise In Distress (1999)

44 Whisper In A Crowd (1999)

DEEL 5: 2000-

45 Albino Moon (2003)

46 A Sound I Never Heard (2003)

47 Identical (2012) 208

48 Still Got The Keys To My First Cadillac (2012)

49 My Lips Are Sealed (2015)

50 Come On Home (2015)

Meer over de Earring

Discografie (Nederland)

Vooraf

DIT BOEK VERTELT eenenvijftig kleine verhalen en één groot verhaal. Op één uitzondering na – het eerste hoofdstuk, over de begintijd van de band – gaan de kleine verhalen over vijftig liedjes die om uiteenlopende redenen een speciale plaats hebben in het omvangrijke oeuvre van Golden Earring (meer dan driehonderd nummers). In de meeste gevallen is dat omdat het hits waren dan wel liedjes die bepalend zijn geweest voor de geschiedenis van de Haagse groep, maar soms juist omdat het géén hits werden of omdat ze een nieuwe muzikale koers aankondigden. Daarnaast was het onvermijdelijk dat mijn eigen voorkeur een rol heeft gespeeld bij de selectie.

Samen vertellen deze kleine verhalen – die ook afzonderlijk kunnen worden gelezen – het grote verhaal van de muziek en de carrière van Nederlands oudste en succesvolste rockband.

Voor dit boek heb ik duizenden artikelen, berichten, interviews, columns, lijsten, boeken en websites geraadpleegd. In de bibliografie vermeld ik het topje van de ijsberg. Hier wil ik graag twee bronnen vermelden: het historische krantenarchief Delpher en het periodiekenarchief LexisNexis. Door deze twee digitale bronnen in chronologische volgorde te raadplegen kon ik de ontwikkeling van de Haagse band op de huid van de tijd volgen.

Ik dank Rinus Gerritsen hartelijk voor het gesprek bij hem thuis, waarin hij alle tijd nam om een groot deel van de vragen te beantwoorden waar ik via andere wegen geen antwoord op had kunnen vinden. Voor de resterende vragen kon ik terecht bij Rob Gerritsen, Barry Hay, George Kooymans en Cesar Zuiderwijk. Ik ben hen zeer erkentelijk voor hun hulp. Veel dank ben ik verschuldigd aan Jan Sander – groot Earringkenner en een goede lezer – voor zijn grondige commentaar op de eerste versie van dit boek en voor zijn suggesties voor wijzigingen en aanvullingen. En veel dank, ten slotte, aan Henriëtte, die het manuscript met een loep heeft gelezen en altijd precies de goede vragen stelt.

DEEL 1

De aanloop

DE EERSTE PAAR jaar traden ze, broekies nog, in kleine zaaltjes op. Ze speelden bijna alleen maar covers. Daarna kropen er steeds meer nummers van eigen hand het repertoire binnen. Dat was te danken aan twee bandleden, die onder het mom ‘wat anderen kunnen, dat kunnen wij ook’ aan het componeren waren geslagen. De doorbraak kwam in zicht toen zich een manager aandiende die wel wat in hen zag. En, niet onbelangrijk, die van wanten wist en veel contacten had. Eén daarvan werkte voor een platenmaatschappij en was laaiend enthousiast toen hij de band een keer zag optreden. Binnen de kortste keren had hij studiotijd geregeld en onder zijn leiding nam de band in nog geen dag tijd een handjevol nummers op. Het duurde niet lang of één daarvan wandelde op zijn gemak de toptien binnen.

Zo samengevat lijkt het verhaal van de eerste jaren van The Golden Earrings als twee druppels water op dat van The Beatles. Maar als je inzoomt op de details, dan blijkt de begintijd van de Haagse groep toch meer een polderversie te zijn van die van het Liverpoolse viertal. The Beatles waren al beroeps toen ze in 1962 doorbraken met hun eerste single ‘Love Me Do’. In de jaren daarvoor hadden ze het klappen van de zweep niet alleen in het clubcircuit van hun geboortestad Liverpool geleerd, maar ook en vooral in Hamburg, tussen de hoeren, de hustlers en ander nachtvolk dat de roemruchte Reeperbahn onveilig maakte. Daar in Duitsland, ver weg van huis, was het zeven dagen per week vierentwintig uur per dag rock-’n-roll. Tot diep in de nacht doorspelen, set na set na set, en overdag proberen een beetje bij te slapen in een bezemkast die misschien één keer per jaar werd schoongemaakt. En veel seks, drank en drugs, anders waren die slopende nachten niet vol te houden.

The Golden Earrings waren nog amateurs en geheelonthouders toen ze in het najaar van 1965 met ‘Please Go’ hun eerste hit scoorden. Ze zaten voor het merendeel nog op school en optreden deden ze alleen maar in Den Haag. Later dan twaalf uur werd het zelden of nooit en het ouderlijk huis was altijd op fietsafstand. Ander verschil: The Beatles hadden in de tijd van ‘Love Me Do’ hun definitieve bezetting al gevonden, terwijl het nog wel wat jaren zou duren voordat de Haagse band de juiste mannen op de juiste plaats had. De harde kern was er al, dat wel: George Kooymans en Rinus Gerritsen, die bij elkaar om de hoek woonden in de wijk Oostbroek (beter bekend als de Zuiderparkbuurt), waar toen vooral kantoorpersoneel, middenstanders en arbeiders woonden. In 1960 raakten de twee jongens met elkaar bevriend. Rinus, zoon van een fijnmetaalbewerker, was veertien, George, zoon van een huisschilder, een jaar of twaalf. George kon al aardig gitaar spelen. Hij gaf les aan Rob Gerritsen, de oudere broer van Rinus. Maar Rinus bleek meer muzikaal talent te hebben, nam het stokje over van zijn broer en raakte dankzij George wegwijs op de gitaar.

In die tijd had Den Haag met The Crazy Rockers, The Hot Jumpers, The Black Dynamites en tientallen andere Indobands een bloeiende rock-’n-roll-scene. In die sfeer richtten de jonge George en Rinus in 1961 een band op, samen met drummer Fred van der Hilst, die in de Terletstraat schuin onder Rinus woonde. Ze noemden zich The Tornados. Rinus speelde toen nog slaggitaar, maar dat veranderde begin 1962. Ze waren op zoek naar een bassist en kwamen in contact met Hans van Herwerden. Dat beviel goed. Het probleem was alleen dat Van Herwerden geen basgitaar maar slaggitaar speelde. Dat probleem werd snel opgelost: Van Herwerden werd ingelijfd als slaggitarist en Rinus stapte over op basgitaar, net zoals Paul McCartney een jaar eerder bij The Beatles had gedaan.

Het eerste optreden vond ergens in de eerste helft van 1962 plaats in Gebouw Custodia, op een steenworp afstand van de ouderlijke huizen van George, Rinus, Fred en Hans. Het repertoire bestond voornamelijk uit instrumentals van groepen als The Ventures (‘Walk Don’t Run’, ‘Caravan’), Nero & The Gladiators (‘Entry Of The Gladiators’ en hun gitaarversie van ‘In The Hall Of The Mountain King’ uit Griegs Peer Gynt) en, vooral, de toen immens populaire Shadows (‘Apache’, ‘The Quartermaster’s Stores’, ‘Kon-Tiki’). Daarnaast waagden ze zich aan gitaarversies van jazzhits als ‘Take Five’ van Dave Brubeck, ‘I’m Beginning To See The Light’ van Duke Ellington en ‘Moanin” van Art Blakey & the Jazz Messengers. Het eerste eigen nummer werd geschreven door George. Een instrumental, hoe kon het ook anders. Voor de titel was de piepjonge gitarist dicht bij huis gebleven: ‘Snamyook’, zijn eigen achternaam, maar dan omgekeerd. Een trucje dat hij waarschijnlijk had afgekeken van The Shadows, die voor de titel van het nummer ‘Nivram’ (1961) – dat overigens ook op het repertoire van de jonge Haagse band stond – de achternaam van hun sologitarist (Hank B. Marvin) hadden omgedraaid.

In 1962 kwamen The Tornados er tot hun grote schrik achter dat er in Engeland al een groep was die ook zo heette en dat jaar met de space-instrumental ‘Telstar’ een gigantische wereldhit scoorde. De Haagse Tornados moesten daarom op zoek naar een andere naam. ‘Golden Earrings’ was aanvankelijk een noodoplossing. De naam verwees naar het titelnummer van Golden Earrings, een romantische spionagefilm uit 1947 met in de vrouwelijke hoofdrol Marlene Dietrich (die het liedje overigens niet zong; dat deed Murvyn Vye, een van de andere hoofdrolspelers). Maar ‘Golden Earrings’ zou vooral bekend worden in de uitvoering van Peggy Lee. Begin jaren zestig werd het in een nieuw, instrumentaal jasje gestoken door de Engelse gitaarband The Hunters (niet te verwarren met de Nederlandse Hunters, die in 1966 een toptienhit zouden scoren met ‘Russian Spy And I’, met op gitaar de weergaloze Jan Akkerman). De van de Engelse Hunters afgekeken instrumentale uitvoering van ‘Golden Earrings’ was het nummer waarmee de jonge Haagse band zijn optredens opende en ook afsloot. Toen ze op een schoolfeest moesten spelen besloten ze bij gebrek aan beter de titel van dit nummer maar als nieuwe naam voor de band te gebruiken. Later zouden ze wel een beter alternatief bedenken.

Het kwam er niet van. Onder hun nieuwe naam kregen The Golden Earrings steeds meer lokale bekendheid, dus lieten ze het maar zo.

In 1963 maakte Hans van Herwerden plaats voor Peter de Ronde. In datzelfde jaar zorgden The Beatles voor een aardverschuiving in de popmuziek die ook The Golden Earrings niet onberoerd liet. Het roer ging radicaal om. Instrumentals werden van het repertoire geschrapt. Vanaf nu werd er gezongen en waren het liedjes wat de klok sloeg. Maar daar hadden ze wel een zanger voor nodig. In 1964 kwamen The Golden Earrings via Rinus op het spoor van Frans Krassenburg, die een paar jaar ouder was en de nodige ervaring had opgedaan in Haagse bandjes als The Sparks, The Sharks en The Black Jets. Krassenburg, een grote fan van Cliff Richard, was de enige die niet helemaal met zijn tijd meeging. De andere Earrings lieten hun haar groeien, kamden het naar voren en lieten de brylcreem voortaan op het badkamerplankje staan. Krassenburg vervulde zijn dienstplicht bij de Koninklijke Luchtmacht en moest het haar dus kort houden.

Met Krassenburg waren The Golden Earrings gitaarcombo af en werden ze een beatband. Op de setlist maakten The Shadows en The Ventures plaats voor The Beatles, The Rolling Stones, The Animals, The Kinks, The Zombies en nog een handjevol groepen die in het kielzog van het Liverpoolse viertal de wereld op zijn kop zetten. Dat was toen ‘de betere hitparademuziek’, aldus Rinus Gerritsen. Uit strategische overwegingen hadden The Golden Earrings een voorkeur voor de B-kantjes van de singles van hun voorbeelden. Die onbekende nummers konden gemakkelijk doorgaan voor eigen repertoire. En daarmee maakte je goede sier, want met The Beatles was het een ongeschreven wet geworden dat een béétje band zijn eigen liedjes speelde. Geen wonder dus dat Kooymans en Gerritsen, de twee oer-Earrings, nu zelf ook druk aan het componeren waren geslagen. Coveren was leuk, maar met eigen nummers werd een band pas interessant en telde hij echt mee.

The Golden Earrings begonnen hun werkterrein te verleggen en speelden nu ook in danszalen, kegelbanen en rolschaatsbanen als De Marathon, De Drie Stoepen, De Eekhoorn, De Wildhoef, De Haard en Amicitia (in het rijk geïllustreerde wandelboek Het Den Haag van Golden Earring zijn alle Haagse Earringplekken mooi in kaart gebracht ).

De Wildhoef was het thuishonk van de Kikkers, artistiekerige alternatievelingen met lang haar, broeken met wijde pijpen, Clarks-schoenen en loden jassen. De Kikkers hoorden bij de Earrings en de Earrings hoorden bij de Kikkers, die hun naam dankten aan de Puch-dealer in de Haagse Kikkerstraat, waar ze allemaal hun brommers kochten. Hun aartsvijanden waren de Bullen, vetkuiven in leren jacks en spijkerbroeken die de stad onveilig maakten op buikschuivers (brommers van de merken Kreidler, Zündapp en Berini). De twee jeugdbendes gingen regelmatig voor de lol op de vuist met elkaar.

Please Go

(GERRITSEN/KOOYMANS, 1965)

DE CARRIÈRE VAN The Golden Earrings begon op stoom te komen toen Jaap Senf in beeld kwam, die The Golden Earrings in september 1964 in café-restaurant L’Espérance had zien spelen. Senf, die al snel Jacques heette (ideetje van George Kooymans, die Jaap als managersnaam niet chic genoeg vond staan op de affiches), was een leeftijdgenoot van de Earrings en had de uitstraling van mama’s lievelingetje. Hij had goed in de gaten dat The Golden Earrings meer tot de verbeelding spraken dan de gedateerde Shadowsimitators die hij inhuurde voor de dansavonden die hij organiseerde. Hij regelde optredens voor de Earrings en wierp zich op als manager van de groep, waarin drummer Fred van der Hilst inmiddels plaats had gemaakt voor Jaap Eggermont van The Pirates. Naast Eggermont bestonden The Golden Earrings medio jaren zestig dus uit George Kooymans (zang/gitaar), Rinus Gerritsen (basgitaar), Frans Krassenburg (zang) en Peter de Ronde (gitaar), die zo’n beetje de zaken regelde totdat Senf in beeld kwam.

Al snel gaf Senf zijn baan eraan als chef in een goedlopende porseleinzaak, tot chagrijn van zijn ouders. Maar die hoefden zich geen zorgen te maken. Als negenjarig jongetje had Senf al laten zien dat het ondernemerschap hem in het bloed zat. Hij kocht toen twintig emmers en sponzen, verzamelde twintig leeftijdgenootjes om zich heen en stuurde hen de chique Haagse wijk Clingendael in om auto’s te gaan wassen. Het leverde hem honderd gulden in de week op, in die tijd een Dagobert Duckvermogen voor een jongen van zijn leeftijd. Later zou Senf met zijn impresariaat een begrip worden in de Nederlandse theaterwereld, en dat is hij tot op de dag van vandaag gebleven. Maar in tegenstelling tot Joop van den Ende staat hij zelf niet graag in de schijnwerpers.

Senf was ambitieus en ondernemend, maar pakte het niet zo strak aan als Beatlesmanager Brian Epstein. Die had de vier Beatles gesommeerd om de stoere leren jasjes voortaan in de kast te laten hangen en liet hen stuk voor stuk een identiek, kraagloos pak aanmeten. Ook moesten ze alle vier hetzelfde kapsel dragen. Senf deed wel een poging om zijn jongens in een jacquet te hijsen, zoals in februari 1965 op het Voddenbal in de Houtrustrotonde, maar was te Hollands om daar een halszaak van te maken. De foto’s uit die tijd laten zien dat niet alleen een colbertje met overhemd en dasje oké waren, maar ook een overhemdje met een trui eroverheen of alleen maar een overhemd. En de Hagenezen moesten zelf maar uitzoeken hoe lang ze hun haar wilden laten groeien.

Nog veel belangrijker voor de carrière van The Golden Earrings was Freddy Haayen, de man die zichzelf in de zomer van 1965 met veel aplomb tot producer van de band bombardeerde. Dat was een paar weken nadat de Earrings op eigen houtje bij platenmaatschappij Bovema auditie hadden gedaan, maar nul op het rekest hadden gekregen. Je kon veel van Haayen zeggen, maar niet dat hij, in tegenstelling tot George Martin toen deze zich over The Beatles ontfermde, een door de wol geverfde producer met een koninklijke staat van dienst was toen hij zich met The Golden Earrings ging bemoeien. Haayen was student bouwkunde en had een baantje als inpakker van grammofoonplaten in het magazijn van Polydor, de Duitse platenmaatschappij die in 1964 in Den Haag een Nederlandse vestiging had geopend, die in de tweede helft van de jaren zestig dankzij de bemoeienissen van Haayen zeer succesvol zou worden in Nederland.

Maar zover was het nog niet in 1965. Arie Merkt, oud-drummer van de Dutch Swing College Band, was toen als verkoper in dienst bij Polydor. Hij was het die The Golden Earrings in beatcentrum De Drie Stoepen op de Prinsegracht in Den Haag had zien spelen en Haayen tipte. In tegenstelling tot Haayen was Merkt geen geboren bluffer. Dat verklaart waarom niet hij maar Haayen er met de buit vandoor ging nadat hij de Earrings aan het begin van de zomer van 1965 had zien spelen in het restaurant van de Scheveningse Pier. Hij was verkocht en ging meteen aan de slag.

Haayen had nog nooit een studio van binnen gezien, maar met zijn bluf en brutaliteit kreeg hij groen licht van Polydor-directeur Joop Buinink. In augustus 1965 mocht hij, bijgestaan door Merkt, met het Haagse vijftal de Hilversumse Phonogram-studio in. Daar werden op drie sporen vier nummers opgenomen. Eén daarvan, ‘Please Go’ – de titel is volgens tekstschrijver Rinus Gerritsen niet geïnspireerd op ‘Please Please Me’ van The Beatles –, zou de eerste single worden.

Het moet aan Haayens bravoure te danken zijn geweest dat Willem van Kooten bij de opnamen aanwezig was. Van Kooten was destijds onder het diskjockeypseudoniem Joost den Draaijer geschiedenis aan het schrijven in het Nederlandse radiowezen. Op zijn initiatief begon piratenzender Radio Veronica naar Amerikaans voorbeeld vanaf januari 1965 wekelijks de Top 40 uit te zenden, Nederlands eerste serieuze hitlijst, die jarenlang smaakbepalend en richtinggevend zou blijken te zijn. Van Kooten zag wel wat in de Hagenaars en kletste ‘Please Go’ met verve de Top 40 binnen. Op 25 oktober maakten The Golden Earrings hun tv-debuut in Waauw, het programma met ‘de gedanste hitparade’. Intussen zat ook manager Senf niet stil. Tijdens een optreden van de Earrings op de Grote Teener Top Show in de Haagse Houtrusthallen op 12 september 1965 – waar ze de Engelse band The Scorpions, toen top of the bill dankzij de monsterhit ‘Hello Josephine’, wegspeelden – wist hij naar verluidt een paar duizend exemplaren van de debuutsingle te verkopen. Samen met de Earrings deed hij bovendien al het mogelijke om de groep meer naamsbekendheid te bezorgen. In Den Haag en omstreken kalkten ze menige muur vol met hun naam. Ook togen ze naar Utrecht en Amsterdam om daar in het holst van de nacht het centrum vol te plakken met gele Golden Earringsstickers.

Al die inspanningen wierpen hun vruchten af: ‘Please Go’ bereikte in de herfst van 1965 de tiende plaats van de Top 40 en hield het maar liefst twintig weken vol in de hitlijst. In een mum van tijd waren The Golden Earrings hun lokale bekendheid ontstegen. ‘Om te beginnen konden we opeens buiten Den Haag gaan spelen,’ zo herinnert Kooymans zich in Penthouse. ‘Dat was ons tot dan toe nooit gelukt. We waren weleens in de auto gestapt, naar Amsterdam en Apeldoorn gereden, om te kijken of iemand geïnteresseerd was in een optreden van The Golden Earrings. Maar nee, geen hond. We konden nergens terecht. Maar toen waren we opeens elke dag op de radio. En de beatrage kwam op gang. Van Terneuzen tot Maastricht, elke tent wilde ons hebben.’

De Haagse band werd een begrip in heel Nederland en dat was aan de vroege kant. Hadden The Beatles op hun debuutsingle hun vorm al gevonden, The Golden Earrings liepen nog diep in de sporen van hun grote voorbeelden. Dat hoor je op Just Ear-rings, het album dat in het kielzog van ‘Please Go’ in recordtempo werd opgenomen, wederom onder leiding van Merkt en Haayen, die bij Polydor inmiddels was opgeklommen tot artist-promotor. Hier en daar duikt dat lekker zeurende orgeltje op dat iedereen toen kende van de Animals-hit ‘The House Of The Rising Sun’ of hoor je het vrolijke spinet dat The Yardbirds met ‘For Your Love’ salonfähig hadden gemaakt in de popmuziek. Maar het waren vooral The Beatles die hun stempel op Just Ear-rings drukten. De bezetting (twee gitaren, bas, drums), de uitstapjes met de mondharmonica, de tweestemmige samenzang, de afwisseling van up-temponummers en ballads, de gitaarloopjes (meteen al in het instrumentale intermezzo in openingsnummer ‘Nobody But You’ hoor je een stukje uit ‘Anytime At All’) en, vooral, die opgeruimde, vitale vrolijkheid waarvan niet alleen de snelle nummers maar ook de ballades waren doordesemd (‘Please Go’ was de uitzondering die de regel bevestigde). The Golden Earrings waren door en door pop, net zoals The Beatles dat toen nog waren.

Het zou misschien te ver voeren om ‘Please Go’ ervan te verdenken als single te zijn uitverkoren vanwege de mondharmonica, het instrument dat ook in ‘Love Me Do’ een hoofdrol had. Maar opvallend is deze parallel met de debuutsingle van The Beatles wel. Hoe dan ook, ‘Please Go’ mist de volle rijpheid van ‘Love Me Do’, dat in al zijn simpelheid staat als een huis. Dat de eerste single van The Golden Earrings rommelig klinkt zou je misschien nog op rekening van de onervaren Haayen kunnen schrijven. Maar het Haagse vijftal zelf gaat natuurlijk ook niet helemaal vrijuit. Je kunt nauwelijks verstaan wat ze zingen en als je goed luistert hoor je dat de tekst met regels als ‘Please go, before tears come from my eye’, ‘You said you got no other love, was it a lie to me’ en ‘You’re making love to a man, no matter who’ nog wel een redactieronde had kunnen gebruiken, terwijl ‘Now I am thinking what the reason could be’ op de plaatopname was vermalen tot ‘Now I am thinking what’s the reason could be’.

De sfeer van ‘Please Go’ wordt vooral bepaald door de mondharmonica van De Ronde en de zang van Kooymans, die door de amateuristische productie per abuis die van leadzanger Krassenburg overvleugelde. Zo kordaat en vol als de mondharmonica van De Ronde klonk, zo schuchter was de stem van Kooymans. Het verzoek aan zijn vriendin om op te zouten klonk niet dwingend maar aarzelend.

De Earrings waren de laatsten om zichzelf op de borst te kloppen met dit resultaat. Kooymans had de opnames van ‘Please Go’ graag overgedaan en Krassenburg de leadvocals gegund. Maar Haayen troefde hem af door stellig te beweren dat de opgenomen versie dik voor elkaar was. Het duurde een paar jaar voordat de Earringproducer daar anders over begon te denken: ‘Een bas, dat hou je niet voor mogelijk. En de stemmen waren veel te laag, grafstemmen.’ Kooymans maakte jaren later evenmin een moordkuil van zijn hart: ‘Daar sprongen me [sic] schoenveters van. Zo ontzettend slecht... Het introotje vond ik nog wel leuk, maar de zang was zó vals...’ Rinus Gerritsen formuleerde het diplomatieker: ‘Naar onze mening was de uitvoering van het nummer verre van perfect.’ Drummer Eggermont wond er op zijn beurt geen doekjes om: ‘Het klonk echt als een drol.’

In september 1965 – de maand waarin ‘Please Go’ de Top 40 binnenkwam – haalde Freddy Haayen The Who naar Nederland voor een televisieoptreden. De opnamen vonden de 20ste van die maand plaats in Studio Bellevue, onder regie van Bob Rooyens, de man die korte tijd later furore zou maken met Moef Ga Ga, een van de belangrijkste popmuziekprogramma’s uit de jaren zestig. Erg bekend was The Who toen nog niet in Nederland. Een paar maanden eerder hadden ze met ‘Anyway, Anyhow, Anywhere’ hun eerste hitje hier. Jacques Senf had op 21 september 1965 een optreden in De Marathon georganiseerd en dat zou het debuut van The Who in Nederland worden. The Golden Earrings waren erbij en leenden een deel van hun apparatuur uit aan de Britse band, wiens versterkers en drumstel vanwege de mist onderweg waren gestrand. Ruim vijftig jaar later herinnert Rinus Gerritsen zich dat optreden nog heel goed: ‘Ze gingen helemaal uit hun dak. Wij stonden met open mond te kijken. Het was fenomenaal. Een eyeopener voor ons, een omslag. Wij wilden ook loos gaan.’ De Earrings wisten welke richting ze op wilden en Haayen had een voet tussen de deur bij het management van The Who. Dat kwam mooi uit toen de Haagse band in de eerste helft van de jaren zeventig Engeland en Amerika wilde veroveren.

Geen wonder dus dat de eerste hit van The Golden Earrings het niet zo heel lang uithield op de setlists van de band. Het kon een paar jaartjes mee, maar daarna werd het alleen bij bijzondere gelegenheden van stal gehaald. Bijvoorbeeld tijdens het spraakmakende optreden in Ahoy begin 1976 – het eerste optreden van een Nederlandse popgroep in deze megazaal – en het legendarische strandconcert in Scheveningen in de zomer van 1986. Ook tijdens de eerste theatertournee van de groep in 1993 stond ‘Please Go’ op het repertoire.

Toch heeft ‘Please Go’ zo zijn charme, en dan niet alleen omdat het historische of nostalgische waarde heeft als de allereerste hit van de band die zou uitgroeien tot de belangrijkste van Nederland. Het nummer heeft het onzekere en tegelijkertijd het overmoedige van een adolescent. Dit was een band die bezig was uit zijn schulp te kruipen en volwassen te worden.

Je kon er donder op zeggen dat dit in snel tempo zou gaan gebeuren. Haayen hield niet van halve maatregelen en binnen de groep ontbrak het niet aan ambities, al verschilden die wel van persoon tot persoon.

That Day

(KOOYMANS/GERRITSEN, 1966)

‘ALTIJD WAREN ZE de eerste,’ zo herinnert Peter Vink zich The Golden Earrings als hij bijna een halve eeuw na dato terugkijkt op de tijd dat Den Haag bekendstond als beatstad nummer één van Nederland. De hofstad overtroefde zelfs Amsterdam: Den Haag had meer bandjes, meer clubs, meer hits en meer succes met groepen als The Golden Earrings, The Haigs, Hu and The Hilltops, The Motions en Q65, terwijl buursteden als Voorburg (Sandy Coast), Delft (Tee-Set) en Zoeterwoude (The Shoes) ook een flink woordje meespraken. De concurrentie was groot, iedereen jutte elkaar op.

Vink is ervaringsdeskundige en weet dus waarover hij praat. Hij speelde basgitaar in Q65. Begin 1965 had de Kjoe, zoals ze ook wel werden genoemd, stormenderhand de aandacht getrokken met ‘You’re The Victor’, een ruig nummer in de trant van The Pretty Things, de Engelse band die er prat op ging nog wilder, brutaler en gevaarlijker te zijn dan The Rolling Stones. Om hun tweede single ‘The Life I Live’ te promoten had Phonogram, de platenmaatschappij van Q65, een spectaculair plan bedacht. Begin juni zouden de vijf bandleden in een rubberboot van Londen naar Scheveningen varen en daarna een optreden doen op de Pier. Die overtocht was fake, in werkelijkheid deden ze maar een klein stukje Noordzee in het bootje. Maar de truc werkte. ‘The Life I Live’ werd een dijk van een hit en zette het Haagse vijftal op de kaart als de ruigste band van Nederland. ‘Ik vond de Kjoe veel beter dan de Earring vroeger,’ aldus Cesar Zuiderwijk over de tijd dat hij nog niet bij de groep drumde. Hij was niet de enige die er toen zo over dacht. The Golden Earrings waren meer voor de meisjes, Q65 was het echte werk.

Maar die publiciteitsstunt met dat bootje uit Engeland, die was mooi afgekeken van The Golden Earrings. Of liever gezegd: van Haayen. Op 4 januari 1966 had hij de vijf Earrings op de boot naar Londen gezet. Daar namen ze na een barre reis (het stormde, Krassenburg en Kooymans werden zeeziek) twee nummers voor hun nieuwe single op in de Pye Studios, waar de crème de la crème van de Britse popmuziek toen gebruik van maakte (The Animals, The Kinks, The Who). In drie uur was de klus geklaard.

Met deze zet ving de vindingrijke Earringsproducer drie vliegen in één klap. In de eerste plaats zou de groep niet meer hoeven te werken met opnametechnici die dat langharige en luidruchtige jonge spul maar niks vonden, gewend als ze waren aan Willeke Alberti, Rob de Nijs en andere tienersterren, zoals het Nederlandse beschaafde amusement van onder de twintig toentertijd werd genoemd. ‘The Golden Earrings waren vrij keurig,’ zo herinnert Rinus Gerritsen zich in Q65. De ultieme biografie, ‘en nog zaten de studiotechnici met hun vingers in de oren. Dat we een plaat mochten maken was een wonder, want ze vonden er echt geen fuck aan.’ Londen was heel andere koek. Daar waren de mannen van de studio niet te onderscheiden van de popmuzikanten. Ze droegen dezelfde soort kleren en lieten hun haar tot op hun schouders groeien. In de tweede plaats zou de geluidskwaliteit er onder deze professionele omstandigheden een stuk op vooruitgaan. En in de derde plaats zou deze stunt een boel publiciteit opleveren, des te meer nadat Haayen een televisieoptreden had weten te regelen in Voor de vuist weg, het maandelijkse praatprogramma van Willem Duys, het eerste in zijn soort in een tijd waarin er nog maar twee televisiekanalen waren. Zo kon het gebeuren dat op 21 januari 1966 zo ongeveer heel Nederland de Haagse groep zijn nieuwe single ‘That Day’ zag playbacken.

Het resultaat van al deze inspanningen moet zelfs de stoutste verwachtingen van Haayen hebben overtroffen. ‘That Day’ (met op de B-kant ‘The Words I Need’) klom in rap tempo omhoog naar de tweede plaats van de Veronica Top 40. Volgens de overlevering had dat eigenlijk de eerste plaats moeten zijn vanwege de oneerlijke concurrentie met ‘Michelle’, dat toen in twee uitvoeringen op nummer één stond: die van The Beatles en die van The Overlanders. ‘Michelle’ zou het hebben afgelegd tegen ‘That Day’ als de verkopen van de twee versies niet bij elkaar waren opgeteld. Hoe dan ook, ‘That Day’ is ‘de eerste tophit voor een zelfcomponerende Nederlandse band’, zoals Auke Kok schrijft in Dit was Veronica. Geschiedenis van een piraat. De hoogste regionen van de hitparade werden vanaf dat moment niet meer uitsluitend bezet door Britse groepen. The Golden Earrings lieten zien dat ook Nederlandse bands dit kunstje konden flikken. ‘That Day’ is een mijlpaal in de commerciële én artistieke emancipatiegeschiedenis van de Nederlandse popmuziek.

‘That Day’ klinkt veel popachtiger dan ‘Please Go’ en dat zal zeker iets te maken hebben gehad met de veel professionelere omstandigheden waarin de opnamen plaatsvonden. Maar minstens zo belangrijk was dat Krassenburg nu de leadzang voor zijn rekening nam. Zijn stem ontbeert de melancholie van die van Kooymans. Krassenburg zag er niet alleen uit als de ideale schoonzoon, zo klonk hij ook: fris en keurig. Een ander opvallend verschil met ‘Please Go’ is dat niet een krachtig smachtende mondharmonica de sfeer van het nummer bepaalt, maar de kordate elektrische piano die het liedje als een metronoom bij de les houdt. Die piano moet trouwens ook een idee van Haayen zijn geweest, want geen van de Earrings was toen thuis op dat instrument. Daarom was Aat den Dulk meegereisd naar Engeland, de gitarist en pianist van The Pirates, de Haagse band waarin Eggermont drumde voordat hij bij The Golden Earrings kwam spelen.

Niet ‘That Day’ maar ‘Lonely Every Day’ was aanvankelijk de beoogde opvolger van ‘Please Go’. Het nummer was op dezelfde dag opgenomen als ‘Please Go’. Dat geldt ook voor ‘Not To Find’, dat de B-kant van de nieuwe single moest worden. Het plaatje lag al in de winkels toen Kooymans erachter kwam dat ‘Not To Find’ steenkolenengels is. Het moest ‘Not To Be Found’ zijn. Polydor haalde het plaatje onmiddellijk terug uit de winkels. Het singletje werd een collector’s item en levert vandaag de dag zo’n vierentwintighonderd euro op.

Het tripje naar Engeland leverde trouwens nog iets meer op dan een dijk van een hit: de Earrings gaven er ook hun eerste buitenlandse optreden in een club in de Londense wijk Forest Hill. Het was ultrakort: vier nummers, waaronder de twee die ze diezelfde dag hadden opgenomen in de Pye-studio’s.

Bijna vijftig jaar na dato kijkt Kooymans in KRO’s theater van het sentiment met gemengde gevoelens terug op de eerste grote hit van zijn band. Hij vindt ‘That Day’ nog altijd een aardig liedje en een fantastische opname voor die tijd. Maar, zo voegt hij daaraan toe, ‘je merkt dat je nog in de groeifase zit. Je kon nog niet echt goed zingen, je speelt niet echt goed gitaar. Het was allemaal een beetje puberaal.’

Dat klopte als een bus. De Earrings waren nog piepjong. Krassenburg zat weliswaar al in dienst en Gerritsen werkte als klerk bij verzekeringsmaatschappij De Nederlanden van 1845. Maar Kooymans moest door de week nog naar de mulo, Eggermont naar de hts en De Ronde naar de kweekschool. Daarom moest in datzelfde jaar een tripje naar Zweden in de paasvakantie worden gemaakt en een uitstapje naar Parijs in de pinkstervakantie.

De dubbele identiteit van de Earrings – scholier en popster – leidde tot merkwaardige situaties. Zo kwam Kooymans nadat hij zijn rijbewijs op zak had niet meer op de fiets naar school maar met de auto, en wist De Ronde – die toen doorging voor de grootste showman en de meest sexy Earring – niet goed raad met de meisjes van in de twintig die wel zin hadden in een avontuurtje met een Earring. In Haags(ch)e bluf doet hij een boekje open: ‘In onze beginperiode kwamen er twee fans, dames van goeden huize uit Velp met hun MG-sportwagen naar Den Haag, voor een afspraakje met Jaap Eggermont en mij. Zij waren een jaar of vierentwintig, wij zeven jaar jonger. We werden als volwaardige popartiesten gezien, terwijl we nog maar broekventjes waren en zo groen als gras. Een van onze kennissen stelde zijn flat beschikbaar voor een intiem rendez-vous. Althans, dat was de bedoeling. Daar heb ik voor het eerst sterkedrank gedronken. Cognac. Ik kon er helemaal niet tegen, en moest in een ommezien kotsen. Daar hadden die meiden ook niks aan. Toen hebben ze me in het sportwagentje gezet en bij mijn ouders afgeleverd. Die twee dames begrepen dat ze nog een paar jaartjes moesten wachten.’

Het Earringleven ging ook bij Eggermont niet altijd over rozen. Zijn ouders waren van christelijken huize en dat betekende dat er op zondag niet werd gewerkt. Als The Golden Earrings op de wekelijkse rustdag in de buurt speelden kon de drummer zich er nog uit redden met de smoes dat hij moest oefenen en kon hij met gemak op zijn brommer heen en weer rijden naar de zaal waar ze moesten optreden. Maar toen de groep op een zondag ergens in 1966 in Haarlem moest optreden kwam de accountantszoon daar niet mee weg. Op en neer met de brommer naar Haarlem, daar was geen beginnen aan. Er zat daarom niets anders op dan Q65-drummer Jay Baar te vragen of hij de honneurs wilde waarnemen. Baar was de beroerdste niet en wilde wel mee.