JE MOET (BIJNA) NIKS

NIEUW AMSTERDAM

Eerste druk oktober 2018

Tweede druk november 2018

© Lianne Keemink 2018

Alle rechten voorbehouden

Omslagontwerp Andrew Chin

Foto auteur © Aline Bouma

NUR 430

ISBN 978 90 468 2454 2

www.nieuwamsterdam.nl

Deze digitale editie is gemaakt naar de tweede druk, 2018, met
ISBN 978 90 468 2030 8

Voor mama

Wat fijn dat ik mijn leven lang met jouw ogen zal kijken

Dat ik mijn leven lang met jouw handschrift kan schrijven

Wat heerlijk

Dat ik voor altijd

Op jou mag lijken

INHOUD

PART 1

Hoofdstuk 1: Ja hallo, met die meid op de voorkant

Hoofdstuk 2: De Self Help Hipster ontstaat

Hoofdstuk 3: Mijn vader

Hoofdstuk 4: Het Self Help Hipster-tijdperk breekt aan

Hoofdstuk 5: Ik als blije en naïeve twintiger

Hoofdstuk 6: Het Leven is Niet Altijd Leuk, Deel I

Hoofdstuk 7: Het Leven Is Niet Altijd Leuk, deel II

Hoofdstuk 8: En dan nu

PART 2

Hoofdstuk 9: Bang zijn heeft (bijna) geen zin

Hoofdstuk 10: Lessen voor elke fase van je leven

Hoofdstuk 11: Liefde

Hoofdstuk 12: Je moet (bijna) niks

Hoofdstuk 13: Je mag (bijna) alles, dus wat wil je?

Hoofdstuk 14: Intuïtie

Hoofdstuk 15: Proactief zijn & actief zijn

Hoofdstuk 16: Passiviteit

Hoofdstuk 17: Positief denken is gezond… maar negatief (mogen) denken is gezonder

Hoofdstuk 18: De Zin en Onzin van Maakbaarheid

Hoofdstuk 19: Voor jezelf leven

Hoofdstuk 20: Ik relatie, jij relatiet, wij relatiën

Hoofdstuk 21: Balans

Hoofdstuk 22: Je leven is nu, en nu is mooi

Hoofdstuk 23: Dit boek in TL;DR-tips

PART 1

HOOFDSTUK 1

JA HALLD, MET DIE MEID OP DE VOORKANT

Er kunnen een aantal redenen zijn dat je dit boek in je handen hebt.

De ideale reden voor mij is dat je al jaren keihard Self Help Hipster-fan bent. Je hebt al sinds de aankondiging van het Self Help Hipster-boek in oktober 2015 zitten smachten naar dit boek. En nu is het er ein-de-lijk. Hallo en ik hou van je. Welkom!

Het kan ook zijn dat je dit boek in je handen hebt omdat iemand je het cadeau heeft gedaan, of dat iemand je het heeft getipt. Dat betekent dat mijn boek nog steeds gekocht wordt voor en door mensen. Wat een topnieuws. Hé hallo, hoe is het en ik hoop dat je dit boek ook leuk vindt.

Misschien heb je dit boek zelfs opgepakt omdat ik supersexy op de voorkant sta en je denkt dat ik de perfecte vrouw voor je ben. In dat geval ga je van een koude kermis thuiskomen. Hoe woest aantrekkelijk ik ook lijk (een goede fotograaf en Photoshop doen wonderen!), ik heb een onderkin en een enorm scala aan psychologische problemen die ik in dit boek uitgebreid ga uitmeten. Geloof me, over een paar hoofdstukken piep je wel anders. Bovendien heb ik mijn vriend drie jaar geleden van Tinder geplukt met een flatteuze selfie en een grap over inktvissen, dus wij zijn rock solid. Sorry.

Maar toch welkom.

Wát de reden dat je dit boek hebt opgepakt dan ook mag zijn; jij bent er, ik ben er, laten we maar beginnen.

Jij bent het publiek, ik ben de verteller. Ik ga jou van alles vertellen en jij leest het. Je mag ervan denken wat je wilt. Je mag ermee doen wat je wilt.

Als je mijn boek gelezen hebt en je vindt er allemaal dingen van, vertel me dat dan gerust via Twitter @selfhelphipster. Moet je het wel in 280 tekens doen. Heb je meer nodig dan 280 tekens? Stuur me dan een mailtje op info@theselfhelphipster.com of plaats een berichtje op de Self Help Hipster-Facebookpagina. Gezellig!

Ik heb behoorlijk wat character development moeten doormaken om dit boek bij jou te krijgen. Zodat je mij leert kennen (en advies van me durft aan te nemen), gaan we eerst even mijn Origin Story doen.

Het begint altijd met boeken

Toen ik een jaar of drie was, met bloempotkapseltje en grote blauwe ogen, rolde mijn vader in de tuin hoopvol een bal mijn kant op. Hij, fervent volleyballer, zag al helemaal voor zich hoe hij me zou trainen voor de Nederlandse elite van het damesvolleybal.

Die droom was meteen morsdood. Stoïcijns keek ik, zonder me te verroeren, hoe de bal voorbijkwam. Toen-ie ongeveer de geraniums in was gerold, waggelde ik op mijn dooie akkertje terug naar een Dribbel-boek.

Als klein meisje had ik al vroeg door dat letters achter elkaar woorden vormen, dat woorden verhaaltjes vormden en dat verhaaltjes SUPERLEUK waren. Van jongs af aan las ik graag. Ik las alles wat ik te pakken kon krijgen. Mijn eigen boeken, maar ook de boekenkasten van nichtjes, neefjes, ooms en tantes werden geplunderd. Ik las overal en altijd; bij het ontbijt, tijdens verjaardagen, familiefeesten, in de wachtkamer bij de tandarts. Ik nam nog een boek mee naar de dierentuin als ik de kans kreeg.

Op een gegeven moment raakten de boeken uit mijn omgeving op. Gelukkig was daar de bibliotheek: al vrij vroeg kreeg ik mijn eigen biebpasje. Wat een feestelijke dag was dat. Ik was al bijna aan de handleiding van de stofzuiger begonnen.

Ik was dol op de bibliotheek, je kreeg me er bijna niet weg. Toen we op mijn negende verhuisden naar het centrum van Poortugaal woonde ik superdicht bij de dorpsbibliotheek. Het was letterlijk 140 meter. Ik heb het geGoogleMapped tijdens het schrijven. Vanaf dat moment legde ik elke maandag die 140 meter af, zocht ik het maximale aantal uitleenbare boeken uit en liep weer die 140 meter terug om thuis die boeken te verslinden.

Doordat ik zo veel las, leerde ik ook heel snel lezen. Heel erg snel. Zo snel, dat mijn vader op meerdere momenten in mijn leven ongelovig heeft zitten kijken met welk tempo ik bladzijdes omsloeg. Zo snel, dat hij soms het boek uit mijn handen viste om me te overhoren. Hij kon er gewoon niet bij dat ik echt zo snel kon lezen.

Probleem: Als je snel leest, heb je een boek snel uit. Groter probleem: Als je snel leest, lees je in weinig tijd veel boeken uit. De plaatselijke bibliotheek had één jeugdafdeling, en dus raakten de boeken op. Ik begon boeken te herlezen en daar heb ik me uiteindelijk ook nog wel een tijdje mee vermaakt. Na de zoveelste keer een Virginia Andrews-serie, een Carry Slee, Thea Beckman, Kippenvel of Griezelbus gelezen te hebben, had ik het uiteindelijk wel gezien. Grootste probleem van mijn kindertijd: ik had de jeugdafdeling van de bibliotheek uitgespeeld.

Daarom begon ik rond mijn tiende aan de volwassenensectie in de bieb. Harry Potter kan tenslotte ook prima voor allebei, en er stond genoeg lieve, grappige boeken om een jonkie zoals ik zoet mee te houden. Ik maakte uitstapjes naar boeken van Nick Hornby en Jennifer Weiner. De ene dag verzamelde ik wat Nicci French en Arthur Japin, de andere dag wandelde ik met de gehele Jill Mansell-stapel onder mijn arm weer de bieb uit. Dat is waarschijnlijk de reden dat ik nog steeds niet dol ben op het chicklit-genre: een vroegtijdige overdosis.

Dit hield ik een tijdje vol en wie weet had ik alle boeken van de volwassenenafdeling ook gelezen, als mijn oog niet op de kast met boeken naast het toilet was gevallen. Het was een kleine sectie, maar wel met volle planken, met boeken die het label ‘zelfontwikkeling’ droegen.

Daar bleef ik toch maar even staan. Want naast al dat gelees en geboekenworm was ik (enorme verrassing) een ongelooflijk nerderig strebertje.

Ik wilde ‘goed zijn’ in dingen, toen al. In alles. Mijn kamer opruimen, koken. Ik wilde graag ingewikkelde spelletjes en puzzels snel kunnen begrijpen en oplossen. Ik wilde goede cijfers halen. Ik had toen al de behoefte om in alles de highscore te halen.

Ik wilde ook heel graag beter zijn in gym en niet meer zo afgaan tijdens de sportdagen. Daar werd ik uitgelachen en als laatste gekozen. Kan je wel negens halen voor Nederlands en tienen voor Engels, maar daar heb je niks aan in de gymzaal. Ik schaamde me ervoor dat ik zo slecht was in sport. De gymlessen waren altijd mijn minst favoriete twee uur van de week en hoewel ik elke sportdag aanwezig was (zo ben ik opgevoed) kon ik niet wachten tot die dagen voorbij waren. Wat een verschrikking is zo’n dag voor een kind als ik dat motorisch… niet zo begaafd is.

Ik wilde ook wat beter van me af leren bijten. ‘Stoer zijn’. Met mijn klasgenoten kunnen omgaan, me niet laten treiteren door grotere en stoerdere kinderen. Meer vriendinnetjes maken. Ik werd niet consequent gepest en ga hier ook geen zielig verhaal houden. Het lijkt tegenwoordig wel alsof elke blogger met een sobstory moet komen. Ik was een hartstikke leuk kind en ben als volwassene nog leuker. Ik was een eigenwijze wijsneus en dat ben ik nu nog steeds. Er was toen niks mis met mij, behalve dat ik geen grote mond had en van ‘nerdy’ dingen hield, en er is nog steeds niets mis met me (en ik kan nu een grote mond hebben op het internet.) In mijn origin story geen hele dramatische wendingen.

De paar vriendinnetjes die ik had, waren leuk. Wel gebeurden er rare dingen. Een klasgenootje, een lomp en stevig meisje met een grote mond, sloeg me soms tegen mijn achterhoofd in de klas als ze langsliep. Ze deed dan net of ze dat niet had gedaan als ik tegen haar zei dat ze dat niet moest doen.

Ik werd ‘nerd’ genoemd, uitgelachen om de woorden die ik gebruikte en de kleding die ik droeg. Ik vond klassieke muziek wel mooi, en dat was hi-la-risch. Er werd over me gekletst, of ik mocht niet mee naar huis fietsen met de groep. Ik hoorde niet echt ergens bij. Er zal geen Oscar-waardige hartverscheurende verfilming van mijn leven komen, maar er niet bij horen is natuurlijk helemaal niet leuk op die leeftijd.

Ik dacht daar wel over na. En bedacht dan een plan hoe ik wel ergens bij zou kunnen horen. Of leuk gevonden zou kunnen worden. Als ik maar stoerder of cooler zou zijn. Net zoals je dat als volwassene nog weleens kan hebben: ‘Als ik nou slanker was, had die jongen me misschien wel gebeld.’ ‘Als ik nou die andere baan had aangenomen was ik misschien nu wel gelukkig.’ Dat als, dan-spelletje deed ik toen al. Want ‘als’ ik beter was in gym, ‘dan’ zouden ze me aardig vinden. ‘Als’ ik nou leer hoe ik supergoed word in iets cools, ‘dan’ ben ik cool. ‘Als’ ik meer van mensen begrijp, ‘dan’ kan ik meer vrienden maken.

Allemaal samenkomend tot: als ik supergaaf word, dan vindt iedereen me aardig en ben ik altijd gelukkig. En zo, dames en heren, wordt een zelfhulpjunkie geboren.

De bovenstaande strubbelingen van een tienjarige met een bril en een voorliefde voor boeken valt natuurlijk gewoon onder de noemer opgroeien. En er is natuurlijk geen zelfhulpboek dat ‘opgroeien’ voor je oplost. Zoals er ook geen zelfhulpboek is dat Het Leven voor je gaat oplossen.

En, spoiler alert: natuurlijk werd ik er niet supergaaf van (wel redelijk gaaf). Ik werd toen niet van het ene op de andere moment zo’n populair stoer meisje tegen wie ik opkeek, zo een die magisch goed kon hoogspringen en basketballen, omdat ik de zelfhulpboekensectie ontdekte in de plaatselijke bibliotheek. En later werd ik niet door iedereen aardig gevonden en was ik ook niet altijd gelukkig. Integendeel. Toch kan ik er geen seconde meer wakker van liggen.

Verspreid die boodschap aan je kinderen, je nichtjes en neefjes die gepest worden, je huilende buurjongetjes en je verlegen stiefdochter: alles komt goed. Dit is nu heel stom, maar het gaat voorbij. Later boeit het echt niet meer dat je als laatste gekozen werd met fucking trefbal. In het volwassen leven is er geen trefbal.

Mijn interesse was wel ten zeerste gewekt door die boeken, die gingen over hoe je beter kon worden. In van alles. Want als ik iets al wèl goed kon, was het lezen. En ik kon blijkbaar boeken gaan lezen om goed te worden in andere dingen. Natúúrlijk ging ik dat toen doen.

Die piepjonge versie van mezelf, met haar grote blauwe ogen achter haar grote bril, was gefascineerd door wat je wel niet allemaal voor dingen kon leren uit boeken.

En dáár, in de bibliotheek, voor de boekenkast met de zelfhulpboekencollectie, begon mijn ongeneeslijke, ongeremde behoefte om mezelf te ontwikkelen.

Ik liet mijn ogen langs de titels glijden. Een boek over Bach bloesemtherapie, een Yoga voor Dummies, een Mannen komen van Mars, vrouwen van Venus van John Gray en een hip vormgegeven boek dat De 7 Eigenschappen die jou succesvol maken! heette. Geschreven door Sean Covey, de zoon van de bekende schrijver Stephen Covey, gebaseerd op Stephen’s boek De 7 Eigenschappen Van Effectieve Mensen, alleen dan nu voor tieners. Dat leek me wel wat: effectief tieneren.

Ik trok het boek uit de kast en nam het mee. Thuis sloeg ik het boek open, en begon ik te lezen. Het boek begint met een anekdote van een jongen die te mager en te slap is, maar wel heel graag wil gaan rugbyen. En hoe hij dan met complete overtuiging alles op alles zet om niet alleen aan te komen en sterk te worden (veel eten en veel krachttraining) maar ook nog twee centimeter probeert te groeien om de juiste lengte te hebben voor het team! Hij moest veel slapen en moest dat doen in een compleet donker gemaakte kamer. Hij legde handdoeken neer voor de kieren van zijn deur en raamkozijnen. Ik herinner me dat hij ook veel melk moest drinken. Daarna gaat het boek verder in op ‘hoe je het doel in gedachten moet houden’ als je iets wil (zodat je hiernaar handelt) en dat je ‘proactief moet zijn’ om je doelen te bereiken.

Terwijl ik dit schrijf, krijg ik weer helemaal dat warme en blije gevoel. Dat gevoel dat er zo veel kan, dat je in elk geval verschillende dingen kan proberen om te zorgen dat je krijgt wat je wilt. Het maakte enorme indruk op me dat je zo veel kon doen voor jezelf door bepaalde inzichten mee te nemen in je doen en laten, je anders te gedragen. Daar krijg je andere resultaten door. Ik krijg van (goede) zelfhulpboeken een ‘wauw’-gevoel.

Al snel liep mijn hoofd helemaal over door de slimme inzichten van Sean Covey.

Ik las het boek in één adem uit. Bij het dichtslaan dacht ik vol verwondering: er bestaan meer boeken zoals deze? Over hoe je voor jezelf zorgt, gelukkig bent, succesvol wordt en alles krijgt wat je wil? Ik wist meteen: ik wil ALLES weten.

Dit soort boeken, daar wilde ik me in begraven en er pas uitkomen als ik alles had verslonden.

Je denkt misschien (en misschien ook wel terecht): WAAROM? Wat had je op dat moment nou voor doelen en dromen?

Toegegeven, ik had op dat moment nog niet zo veel grote dromen, noch belangrijke doelen. Ik schreef van jongs af aan al korte en lange verhalen, in schriftjes, maar ook op de oude computer die ik had gekregen van mijn vader. Ik wilde dan ook schrijver worden, dat was de enige droom die ik al heel vroeg had en die nooit is veranderd. Verder zijn je doelen en dromen als je zo jong bent nog niet heel duidelijk gedefinieerd.

O ja, ik had nóg een droom: ik wilde een bal leren vangen. (Dat is op de middelbare school zowaar een keer gelukt. Ik was zo verbaasd dat ik vergat door te rennen. Mijn team verloor alsnog.) En ik wilde naar het vwo. Daar hielden de specifieke doelen wel een beetje op.

Zelfs zonder veel doelen ging ik toch helemaal voor de bijl. Ik vond het allemaal razend interessant en de motiverende, inspirerende woorden raasden van de bladzijdes af mijn hoofd in.

Zo begon mijn liefde voor zelfhulpboeken, een liefde die nooit meer wegging. Ik las, las en las. Het eerste zaadje voor het Self Help Hipster-imperium was geplant.

HOOFDSTUK 2

DE SELF HELP HIPSTER ONTSTAAT

Toen ik kennismaakte met zelfhulpboeken ging er een heel nieuwe wereld voor me open, en die wereld ben ik enthousiast gaan verkennen. Ik zou je niet alle zelfhulpboeken kunnen noemen die ik uit de bibliotheek van Poortugaal gelezen heb, noch de andere boeken die ik over de jaren heb verslonden, maar een aantal staat me nog wel voor de geest. Hieronder een lijstje met de boeken die me het meest zijn bijgebleven:

Boeken over hoe je effectief kunt leren

Er was een boekje, volgens mij met een blauwe voorkant, dat me onwijs geholpen heeft bij het studeren voor toetsen en mijn examens op de middelbare school. Hieruit leerde ik voor het eerst over het spacing effect: dat het beter is om korte periodes (20 à 30 minuten) te leren met 5 minuutjes ertussen, dan om anderhalf uur te blokken. Je aandachtsboog kan helemaal niet zo lang gespannen staan.

Oplettende lezers herkennen dit basisprincipe vast ook van de (door mij zo geliefde) Pomodorotechniek. De Pomodorotechniek is ooit bedacht door Francesco Cirillo, die leerde geconcentreerd te werken met een kookwekker in de vorm van een tomaat (vandaar Pomodoro). De bedoeling is dat je zonder onderbrekingen 25 minuten aan een taak werkt. Na die 25 minuten mag je 5 minuten pauzeren, waarin je even naar het toilet kunt, wat te drinken kunt pakken, een grappig filmpje kunt kijken op Youtube of gewoon even rustig kunt zitten. Als de timer weer gaat, ga je weer 25 minuten aan het werk. In deze tijdsblokken werk je de belangrijkste items van je to-dolijst af. Ik kan je verklappen: zonder de Pomodorotechniek had dit boek nooit bestaan.

Ook leerde ik over samenvatten, verschillende leerstijlen van mensen en leermethoden die je kunt gebruiken. Dit kwam zowel op de middelbare school als tijdens mijn studie goed van pas.

Ik ben geen dom wicht en kan goed leren, maar ik ben wel snel afgeleid. Lisette Jonkman zei ooit over zichzelf ‘ik ben net een kleuter vol suiker in een glitterpaleis’ en ik herken mezelf wel in die quote. In het dagelijks leven ga ik van een blog typen naar een trui bestellen, naar mijn vriendin appen over hoe laat we morgen eten, naar een mailtje sturen naar mijn collega over een deadline, om weer terug te keren naar de blog en me vervolgens af te vragen of Kelly Rowland nog wel eens muziek maakt. En wanneer ik iets niet zo interessant vind, zoals het vak testtheorie tijdens mijn psychologiestudie, dan vind ik het supermoeilijk om mijn aandacht erbij te houden. Mijn motivatie keldert tot ver onder het nulpunt, en ik moet 1000 keer zo veel moeite doen om goed te studeren.

Door de boeken die ik las over effectieve leerstijlen en studiemethoden, leerde ik hoe ik mijn eigen chaotische en impulsieve karakter onder controle kreeg met to-dolijstjes en tijdsblokken, en hoe ik effectief kon studeren met mindmaps, samenvatten en mezelf testen.

Yoga

Ook mijn eerste yogaervaring was naar aanleiding van zo’n zelfhulpboek: ik ben ooit begonnen met wat oefeningen uit het boek Yoga voor Dummies. Ik deed dat gewoon op de vloerbedekking terwijl mijn moeder naast me stond te strijken. Dan stond je een tijdje op één been met één arm omhoog, of op handen en voeten met één been opgetild (alsof je een hondje was). Aan het einde moest je even rustig liggen (savasana).

Ik vond yoga eigenlijk meteen leuk, terwijl ik als kind een automatische afkeer had gekregen van bewegen en sporten omdat ik niet goed was in gym. Maar dit leerde mij: er zijn vormen van bewegen waarbij je geen bal hoefde te vangen! De boekjes die ik las over yoga, pilates en callanetics (een fitnesstrend uit de jaren negentig) zorgden ervoor dat ik leerde dat er méér was dan trefbal, softbal en de piepjestest. Daardoor heb ik altijd interesse gehouden in yoga.

Ik moet nog steeds een beetje slikken als ik een nieuwe, intimiderende sportschool binnenkom, maar ik ben blij dat ik door zelfhulpboeken leerde dat je op allerlei manieren kunt werken aan je fitheid en conditie.

Daarbij, bij een aantal intimiderende sportscholen voel ik me relatief snel op mijn gemak omdat zelfhulpboeken me ook geleerd hebben dat ik gewoon mijn best moet doen en dat iedereen toch met zichzelf bezig is: niemand zit daar om je te veroordelen, maar om te zweten.

Meer energie!

Mijn lievelingszelfhulpboek uit die periode had als titel Meer energie! of iets dergelijks. De titel herinner ik me niet helemaal goed meer, maar wel het uitroepteken. Ik zou het jullie graag aanraden, al was het alleen maar om mij een beetje uit te kunnen lachen dat ik dat boek zo leuk vond: ik kan het alleen helaas ner-gens meer vinden! Niet in mijn eigen verhuisdozen met zelfhulpboeken die ik niet weg kan gooien en waardoor ik uiteindelijk een keer in een aflevering van Hoarders te zien zal zijn. Ook niet op internet, hoewel er legio zelfhulpboeken zijn met ‘energie’ en een uitroepteken in de titel.

Dit boek was al een paar jaar oud toen ik het ging lezen, maar ik hield ervan. Het had ALLES waar ik meer over wilde weten en waar ik geïnspireerd door raakte. Het ging over zaken waar je meer energie van kreeg: sporten en ontspanning, en tegelijkertijd ook over loslaten en The Secret (alleen heette het toen nog niet zo). Ook ging het over eten om meer energie te krijgen; er werd zelfs al over superfoods gepraat (rond 2001!).

Kennismaking met de klassiekers

En natuurlijk, een van de ultieme klassiekers: You Can Heal Your Life of Je kunt je leven helen door de überzelfhulpgoeroe met inmiddels een enorme zelfhulpboekenuitgeverij: Louise Hay. Dit boek is bijna onuitstaanbaar zweverig. Louise Hay is namelijk van mening dat je álles kunt genezen bij jezelf, zowel fysiek als mentaal, door liefde en affirmaties en jezelf overgeven aan het universum.

Ik voel me nooit helemaal op mijn gemak bij dit soort boeken, maar lees ze alsnog. Ik ben namelijk altijd benieuwd hoe iemand dit voor zichzelf heeft bedacht (en dat is nooit heel wetenschappelijk of ook maar enigszins bewijsbaar) en hoe diegene dit uitlegt. Vaak staat er toch iets in wat me raakt, of bijblijft, wat me wel positief beïnvloedt. Zo ook uit dit boek. De affirmatie ‘er komt een oplossing die voor mij en iedereen het beste is. Ik ben veilig’, is er eentje die ik jarenlang in mijn hoofd had, en die zorgde altijd wel voor rust in plaats van stress. Ik geloof absoluut niet dat je alles zelf kunt genezen (bij sommige dingen is westerse geneeskunde, therapie of acceptatie nodig). Tegelijkertijd geloof ik wel dat er heel veel groei, wijsheid en vrede voortkomt uit accepteren wie je bent. Dat is in zekere zin ook wat dit boek zegt en wat ik eruit haalde. Daarbij, ook al is het niet mijn stijl of mijn overtuiging, ik kan uit bijna elk zelfhulpboek wel iets halen waar ik wat aan heb.

Het lezen van zelfhulpboeken werd een hobby en die hobby is zich in meer en meer van mij gaan nestelen. Ik wil tot op de dag van vandaag nog steeds alles weten waar ik mogelijk profijt van heb. Geef me al je timemanagementsgeheimen, alle gezondheidstips en methoden om met moeilijke mensen om te gaan.

Een andere reden waarom ik zelfhulpboeken zo leuk vind, is de positieve energie die ik haal uit het lezen ervan. Het enthousiasme en de inspirerende woorden van een zelfhulpboekenauteur, de motivatie die je uit de tips en anekdotes kunt halen; ik hou ervan.

Natuurlijk zijn er flutboeken op de markt, maar de populariteit van zelfhulpboeken komt voort uit het feit dat ze mensen een dosis motivatie geven, ze zetten aan tot het werken aan groei en zelfontwikkeling en leren je op een positieve manier over mogelijke oplossingen. Op eigen kracht, binnen het eigen kunnen. Zelfhulpboeken geven mensen vertrouwen en inspiratie. Mij in elk geval wel.

Als tiener vroeg ik zelfhulpboeken voor mijn verjaardag, Sinterklaas en kerst. Ik besef nu pas hoe raar dat geweest moet zijn voor mijn oer-Hollandse, doe-maar-normaal-dandoe-je-al-gek-genoeg-familie. Zo’n pubermeisje met een verlanglijstje waarop tussen de Diddl-notitieblokjes en Hitzone 15 allemaal zelfhulptitels staan.

Voor mijn vijftiende verjaardag kreeg ik Think and Grow Rich (Denk Groot Word Rijk) van Napoleon Hill, een van de klassiekers. Een jaar later Denken als Leonardo da Vinci van Michael Gelb. Eigenlijk kreeg ik elk jaar wel een zelfhulpboek van ooms en tantes. Dat mijn familie dat heeft gekund zonder bezorgd naar me te kijken vanachter hun kopje koffie en appelkruimelvlaai – chapeau. Ook het geld dat ik verdiende, eerst met oppassen en als suppoost op een kleine kunstgalerie in de buurt en later als postbode, besteedde ik voor een groot deel aan zelfhulpboeken.

Mijn eerste zelfhulpboek

Het eerste zelfhulpboek dat ik voor mezelf kocht was Eat That Frog van Brian Tracy. Ik heb het boek nog steeds, en ik heb het zo vaak gelezen dat het bijna uit elkaar valt. Eat that Frog is een boekje met 21 productiviteitstips dat lekker wegleest en heel motiverend werkt. Ik gebruik de lessen uit dit boek nog steeds.

‘It’s been said for many years that if the first thing you do each morning is to eat a live frog, you can go through the day with the satisfaction of knowing that that probably is the worst thing that is going to happen to you all day long.’

De les uit de titel is: doe het belangrijke eerst, stel het niet uit.

Verder staan er ook andere handige tips in Eat That Frog. Bijvoorbeeld dat het heel nuttig is om overzicht te creëren door doelen te stellen en een paar verschillende to-dolijstjes te maken. Je hebt bijvoorbeeld de master to-dolijst. Dat is een lijst van álles wat je ooit zou willen bereiken. Op mijn master to-dolijst staat ‘een boek schrijven’ bovenaan. Daarna heb je een monthly to-dolijst voor de aankomende maand, waarop staat welke dingen je die maand moet doen. Hetzelfde geldt voor een weekly to-dolijst, die je maakt zodat je die week ook nuttige dingen doet. En als laatste, je raadt het nooit, je daily to-dolijst.

Op deze manier hou je niet alleen overzicht, maar zorg je ook dat je consistent werkt aan wat je wilt bereiken. Let wel, in de praktijk zijn het nooit perfecte lijstjes die ik keurig afstreep. De realiteit is dat ik halverwege een maand wissel van notitieblok en om de zoveel maanden opnieuw lijstjes maak.

Wat ik ook heel fijn vind om toe te passen op deze lijstjes is Brian Tracy’s ’ABCDE’-methode: verdeel de items in categorieën.

A: Superbelangrijk deze taak!!! Het allerbelangrijkst!!! DOE HET! NU!

B: Ook best belangrijk, doe het zo snel mogelijk, oké?

C: Als het lukt om dit te doen is dat leuk, maar verder boeit het niet zo.

D: Delegeren die handel, je hebt belangrijkere dingen te doen.

E: Elimineren, nobody cares.

De reden dat dit zo’n handig indelingssysteem is, is dat het vaak zo is dat je allerlei niet-zo-belangrijke taken gaat doen terwijl datgene wat prioriteit zou moeten zijn voor altijd op je to-dolijst blijft staan. Sterker nog, alles wat eigenlijk helemaal niet op je to do list zou moeten staan, kun je beter genadeloos wegstrepen.

Nee, je hoeft niet de vaatwasser leeg te ruimen als dat de taak is van iemand anders en jij een stapel eigen werk moet verzetten. Nee, je gaat niet al je beha’s wassen voordat je je scriptie hebt opgestuurd naar je begeleider. Ja, je moet éérst dat beleidsadvies afmaken voordat je de keuken gaat schoonmaken. Herkenbaar?

Wat ik óók geleerd heb van Eat That Frog is dat wanneer je een taak hebt die zo enorm is dat je er niet eens aan durft te beginnen (een boek schrijven bijvoorbeeld) je hem opsplitst in kleinere stukjes, en die stukjes consequent afhandelt.

Er zijn ook boeken waar ik in eerste instantie verliefd op was en waar ik nu niets meer mee heb. The Secret bijvoorbeeld (schaamrood).

The Secret gaat zogenaamd over een oeroude, maar verloren gegane methode om te krijgen wat je wilt. Diegenen die zoals ik al zelfhulpboeken lazen, wisten dat er niks verloren aan was. Er had alleen nog niet eerder zo’n goed marketingteam bovenop een nieuw zelfhulpboek gezeten. The Secret gaat namelijk over de wet van de aantrekkingskracht. Die wet zegt dat de dingen waar je aan denkt en waar je energie aan besteedt ook uiteindelijk in je leven zullen komen. Dus als ik vanaf nu heel vaak denk aan een plek op The New York Times-bestsellerlijst en me daarop focus met heel mijn ziel en zaligheid, dan zal het ook werkelijkheid worden. Of als ik positief focus op een relatie met een donkerharige vent die van katten houdt, dan zal dat uiteindelijk ook gebeuren.

Ik was aanvankelijk helemaal ondersteboven van The Secret. Dingen aantrekken die je wil?! Door positief te denken en je erop te focussen?! Wat gaaf! Ga ik doen!

The Secret geeft echter een veel te simpele theoretische uitleg van een principe dat praktisch gezien heel erg ingewikkeld is. En het windt er ook geen doekjes om, want het zegt: alles wat er op dit moment in je leven is, heb je zelf aangetrokken. Oftewel, je hebt alles zelf veroorzaakt. Het goede, maar ook het slechte. Dus het feit dat je oma is overleden, dat je allergisch bent voor honden – ook al ben je dol op ze, de emotionele mishandeling door je vader: alles is je eigen schuld. Aldus The Secret.

Dat je negatieve dingen zou aantrekken, zoals het overlijden van partners en ouders, ziekten en auto-ongelukken, vond ik vanaf het begin af aan al onzin. In mijn hoofd was het heel simpel: toeval bestaat, biologie is een ding, dat andere mensen stomme dingen doen kan jij niet helpen. Soms gebeuren er klotedingen. Niet alles heeft een reden en we hebben het zeker niet aangetrokken door onze negatieve gedachten. Ik negeerde lekker gewoon dat waar ik het niet mee eens was en was een groot fan, ook al was de argumentatie van The Secret flinterdun, en bleef de auteur extreem vaag over hoe dit allemaal werkte.

Inmiddels ben ik een aantal jaren wijzer en ervaringen rijker. Na The Secret heb ik heel veel andere boeken gelezen, wetenschappelijk onderzoek gezocht over The Secret-achtige praktijken en veel nagedacht. Ik ontken niet dat de wet van de aantrekkingskracht bestaat. De wet van de aantrekkingskracht bestaat namelijk uit een aantal simpele psychologische principes die nuttig kunnen zijn (en echt werken), en ik ben blij dat ik die ken. Ik begrijp ook helemaal waarom het mensen zo ontzettend tegen de borst kan stuiten. Er is bovendien geen wetenschappelijk bewijs dat deze theorie onderschrijft.

Bij het lezen van zelfhulpboeken lette ik op wat ik kon gebruiken en negeerde ik de clichés en de uitspraken waar ik me niet in kon vinden. Je kunt niet verwachten dat alles perfect op jou van toepassing is. Dus, wanneer de schrijver fijn schrijft en in elk geval af en toe wat nuttigs zegt, moet je hem of haar maar vergeven dat er ook iets tussen staat waar je niks mee kan. Take the treasure, leave the trash is een van mijn lievelingsuitspraken over het lezen van zelfhulpboeken.

Ik heb wel door behoorlijk wat trash moeten waden, hoor. Uit mijn ervaring blijkt dat je boeken met schreeuwerige Amerikaanse covers (grote gekleurde letters en veel te zonnebankbruine mannen met veel te witte tanden) beter kunt laten liggen, net als dieetboeken (fuck sowieso alle diëten) en boeken in een 1 eurorek bij de Kruidvat. Dat zijn naar ik heb ondervonden geen boeken die je leven veranderen. Verder ben ik van mening dat je in de stemming moet zijn voor een zweverig boek dat praat over energie en liefde alsof het als mist in de lucht hangt, en moet je geen tijdsmanagement boeken lezen vlak voor je gaat slapen, want dan raak je zo gemotiveerd dat je de slaap niet meer kunt vatten.

Kortom, ik vind zelfhulpboeken fantastisch en heb er echt iets aan. Ze helpen me om bepaalde gewoontes vorm te geven, om mijn horizon te verbreden, om nieuwe dingen te blijven proberen. Ze motiveren me ook om te blijven nadenken over hoe ik mezelf kan verbeteren, om doelen te bedenken die ik wil bereiken.

Daarnaast is er ook nog mijn vader.