Oorspronkelijke titel The Fuck It Diet

© 2019 Caroline Dooner

© 2020 Nederlandse vertaling Anke ten Doeschate /

Nieuw Amsterdam

Alle rechten voorbehouden

Omslagontwerp © Bij Barbara

Foto auteur © Sam Nagel

NUR 443

ISBN 978 90 468 2642 3

www.nieuwamsterdam.nl

Deze digitale editie is gemaakt naar de eerste druk, 2020, met
ISBN 978 90 468 2641 6

Ik draag dit boek op aan kaas –

ik zal je nooit meer laten staan.

INHOUD

Inleiding: Dit is geen dieetboek

Voor wie is dit boek

Deel 1 Waarom zijn we zo verslaafd aan eten?

Laten we hongerlijden

De Minnesota Hongerstudie

Wat is normaal eten?

De grote gewichtsfabel

Raad eens welke industrie 60 miljard dollar per jaar verdient?

Het D-woord

Misschien is jouw dieet wel een sekte

Mislukte diëten

Stel dat je het al hebt geprobeerd?

Jij bent de baas (eindelijk)

Deel 2 Maar hoe ga ik dit nu klaarspelen?

De fysieke fase

>> Tool #1: Sta voedsel toe

De nobele rol van lichaamsgewicht

Je bent geen auto

Onze angst voor honger

De dieetpendule

Eet als je honger hebt

De valkuil van mindful eten

Waarom eten we zo klein mogelijke porties?

Een perfect moment om te stoppen bestaat niet

De valkuil van balans zoeken

Voedsel neutraliseren is het doel

Zal ik voorgoed zoveel eten?

Niets is verboden

Je cravings zijn niet de vijand

Ter verdediging van koolhydraten en suiker

Ter verdediging van verrukkelijk, decadent voedsel

Ter verdediging van zout

Ter verdediging van ‘ranzig’ voedsel

Ranzige dieetproducten

Zuiverheid bestaat niet

Je hoeft geen sapkuur te doen

Al die dieetregels

En mijn gezondheid dan?

‘Maar ik heb eetbuien!’

Wat te doen bij een eetbui?

Veroorzaakt het FUCK IT-dieet geen obesitas???

Stel dat ik gezondheidsproblemen heb?

>> Tool #2: Ga even liggen

De edele kunst van rusten

En lichaamsbeweging dan?

Hoe weet ik of het werkt?

Je lichaam is verrekte slim

De emotionele fase

Emotie-eten versus eetbuien

De emoties die we vermijden

We voelen van alles ten aanzien van ons gewicht

Mensen zijn goed in dempen

Angst voor verdriet

Je kunt het niet vermijden om mens te zijn (sorry)

We staan allemaal in de vecht-of-vluchtstand

>> Tool #3: Adem en voel

De mythe van stress en ademhaling

Denk je dat het er beter op wordt als je jezelf haat?

Wie kunnen we de schuld geven????

Geef je over aan de zooi

De mentale fase

De kluwen ontrafelen

>> Tool #4: de breindump

De invloed van je overtuigingen

Je voorkeuren bevestigen je overtuigingen

Mentale beperking en eetbuien

We hebben allemaal onze redenen

Wat dun zijn oplevert (naar onze volle overtuiging)

Je identiteit verliezen

Waarom je in paniek raakt

Vermijdbaar verdriet

Geen moetjes meer

Laat je beperkende overtuigingen los

>> Tool #5: De overtuigingsloslater

Er is geen wondermiddel

Het is niet onze schuld

Dieettrauma’s

Het geluk is met de dunnen

Vetfobie

Je legt de lat veel te hoog

Hoe ga je van wantrouwen naar vertrouwen?

Dan voelt het maar raar

Wachten op de dag dat je geen honger meer hebt

Het hoeft allemaal niet vanzelf te gaan

De bloeifase

Waar sta je voor?

Praktische grenzen rondom eten en lichaamsgewicht

Lekker niksen en leuke dingen doen

Emotionele en existentiële rust

Word je eigen goeroe

Klaar!

Dankwoord

Over de auteur

Noten

Dit boek is bedoeld voor mensen die chronisch aan de lijn doen. Ik heb geen medische achtergrond. Als jij veel te weinig eet of jezelf beschadigt, moet je professionele hulp zoeken. Dit boek is geen behandelmethode voor eetstoornissen en biedt geen hulp bij lichamelijke of psychische kwalen.

In dit boek komen de inzichten van veel artsen, voedingsdeskundigen en wetenschappers die zich bezighouden met lichaamsgewicht en spijsvertering aan bod. Ik kan je er dus van verzekeren dat ik geen eenzelvige, brownies etende idioot ben die erop uit is jouw gezondheid en geluk te verpesten… Maar, nogmaals, ik ben geen arts. Dit boek is geen medisch advies. Goed, je snapt me wel. We kunnen verder.

INLEIDING: DIT IS GEEN DIEETBOEK

Als je zoveel dieetboeken hebt gelezen als ik, is het je misschien wel opgevallen hoezeer de inleidingen op elkaar lijken. Normaal gesproken wordt de sensationele belofte gedaan dat dit het dieet is waarop jij altijd hebt gewacht. Het gaat ongeveer zo:

INLEIDING BIJ HET DIEET WAAROP JIJ AL DIE TIJD HEBT GEWACHT

Je gaat van dieet naar dieet en niets werkt. Je bent nog altijd dik en ongezond. Maar deze baanbrekende, eeuwenoude manier van eten biedt jou een wetenschappelijk bewezen, eenvoudig plan waarmee je al je dromen om gezond te zijn, kunt verwezenlijken.

En het mooiste is: Als je het plan dat in dit boek wordt uiteengezet, precies volgt, zul je nooit meer naar eten hunkeren! Nooit meer! Geen cravings meer.

Neem van mij aan dat cravings geen onderdeel van je leven hoeven te zijn.

Al die diëten die je ooit hebt gedaan, werkten niet omdat je niet het juiste voedsel in de juiste hoeveelheden at. Natuurlijk werkten ze niet.

Maar jouw lichaam zal zo goed reageren op ons programma dat je nooit meer aan eten zult denken.

Dit is geen dieet, maar een manier van leven. Dit is een verandering van levensstijl. Ik weet dat dat bij die andere diëten ook werd gezegd, maar dat was gelogen. Dat waren echt alleen maar diëten. Maar dit dieet is echt anders, het is een manier van leven.

Ben je er klaar voor? In het eerste hoofdstuk zal ik uitleggen waarom alles wat je momenteel eet, slecht voor je is.

Als je dat leest denk je: DIT IS HET! Eindelijk is er een manier om van mijn cravings af te komen. Ik heb er zo genoeg van om steeds maar honger te hebben. Je gooit allerlei producten weg, slaat het toegestane voedsel in en begint vol toewijding exact te eten wat wordt voorgeschreven. Het geeft je elke dag een kick dat je je zo netjes aan de regels houdt. Je bent dolblij dat je eindelijk dit wetenschappelijke, eeuwenoude dieet hebt gevonden dat jouw zwakke, menselijke verlangen naar eten zal wegnemen. Je hebt zo genoeg van je hongerige ik, dat je bereid bent alles te doen om de samenleving niet meer te belasten met de ruimte die je inneemt.

Drie maanden lang ben je deze wetenschappelijk bewezen manier van het verminderen van lichaamsvet en het wegnemen van cravings volledig toegewijd… En voilà! Het gaat hartstikke goed! Je zit strakker in je vel, hebt meer energie en eet vol goede moed je perfect geportioneerde, perfecte maaltijden. Je vergeet soms te eten en overweegt een robot te worden die alleen zo nu en dan wat pilletjes nodig heeft.

Het mooie is ook dat al je relaties beter worden, want nu je geen eten meer nodig hebt, ben je veel aardiger. Je naasten houden nog meer van je en spreken graag met je af. Je gaat lunchen met vriendinnen en glimlacht naar hen terwijl zij zitten te eten en jij overpeinst hoe geweldig je leven is. Iedereen vindt je grappig, mooi en perfect. Ze willen allemaal zijn zoals jij.

Ook word je rijk en zul je je nooit, maar dan ook nooit meer vervelen. Dat dus…

Geen zorgen. Zo is dit boek in de verste verte niet. Want het is niet echt een dieet.

Vroeger volgde ik een dieet altijd vol enthousiasme (als ik niet aan het bingen was). Ik vond de inleiding in een dieetboek altijd fantastisch. Ik ga dit DOEN. En eindelijk zou mijn leven FANTASTISCH worden.

En ik deed het ook. Totdat het mislukte en de binge-en-berouwjojo weer in gang werd gezet. Of totdat ik me eens flink te buiten ging. Of totdat ik besloot een ander, nog beter dieet te volgen.

Ik begon met diëten toen ik veertien was, toen ik besefte dat mijn korte broek erg strak zat, mijn gezicht met de dag boller en pafferiger werd en ik bij een lingeriezaak door Oprah Winfrey aangeraden bh’s met cup E kocht, omdat de bh’s van Victoria’s Secret te klein waren.

Ik moest iets doen… De tijd van zomaar eten was voorbij. Tien jaar lang was ik ofwel ‘op dieet’ – en geobsedeerd door het perfect volgen van de regels – ofwel ‘van dieet af’. Dan had ik eetbuien, verloor ik de controle en haatte ik mezelf.

Ik heb van alles geprobeerd: het Atkins-dieet, het South Beach dieet, koolhydraatarme diëten, het Alkaline dieet, het bloedgroepdieet, het Rosedale dieet, een dieet op basis van raw food, vele versies van het bidden-tot-God-om-slank-te-worden-dieet, The Secret (geen dieet, maar je kunt overal een dieet van maken, vooral van zweverige zelfhulpmethodes), het ‘Ik ga nu zóóó goed naar mijn lichaam luisteren’-dieet (ook wel bekend als de obsessieve versie van intuïtief of mindful eten), het Franse-vrouwen-worden-niet-dik-dieet (een combinatie van intuïtief eten in combinatie met koffie en wijn), het Paleodieet, het GAPS dieet en…

Kaboem. Een plotse ontdekking. Op mijn 24e verjaardag, nadat ik negen ‘pannenkoekjes’ van pompoen en twaalf suikerloze ‘cupcakes’ van amandeldeeg voor mezelf had gemaakt. Het was gewoon een goddelijke openbaring die mijn maag deed uitzetten en mijn hart deed bonzen. Ik staarde naar mezelf in de spiegel van mijn oude badkamertje, alsof ik in een niet bijster grappige romantische comedy speelde, en zei hardop tegen mezelf: ‘Waar ben je mee bezig? Wil je dit nu echt de rest van je leven blijven doen?’

Tien jaar lang had ik mijn lichaam gehaat en van mezelf gewalgd. Ik wilde niets liever dan slank zijn. Jarenlang was ik geobsedeerd door dieetregels, plannen wat ik wanneer kon eten en het tellen van calorieën en koolhydraten. Ik besteedde al mijn energie aan het beheersen van mijn gewicht en het waarborgen van mijn gezondheid, maar hoe ik ook mijn best deed, hoe belangrijk aan de lijn doen ook voor me was, toch bleef ik eetbuien houden. Jarenlang had ik het gevoel geen controle te hebben.

Ik was doodsbang voor koolhydraten en suiker, en voor dik zijn, en stelde alles in het werk om af te vallen. Of ik een goede of slechte dag had, hing af van het getal op mijn weegschaal en van wat ik tot me had genomen. Ik dacht werkelijk dat ik dit allemaal deed omwille van mijn gezondheid, want gezondheid en gewicht waren synoniem voor mij.

In elke fantasie die ik had, was ik slank en knap en soms had ik ook nog verkering met prins Harry. Maar in elk geval was ik slank en knap, alsof dat mijn grote droom en belangrijkste levensdoel was. Alsof ik alleen dan gelukkig kon zijn.

Maar hoe zat het met mijn echte, diep begraven dromen? Nou, als ik slanker zou worden, zou het daar ook vast goed mee komen. Als ik eenmaal definitief slank was, kon ik mezelf eindelijk serieus nemen.

Maar zelfs als een dieet ‘werkte’ en ik daadwerkelijk afviel, was het nooit genoeg. Ik voelde me niet slank, de moeite waard of zelfverzekerd. En op de momenten dat ik me wel slank voelde? Dan was ik vooral in paniek uit angst dat dat niet zo zou blijven, waardoor ik nog fanatieker probeerde af te vallen.

Tien jaar lang dacht ik dat ik pas mezelf kon zijn als ik slank was. Ik dacht dat dat me gelukkig zou maken. Maar dat is een doodlopende weg.

Van slank zijn word je niet gelukkig. Vraag het maar aan een willekeurig model of aan iemand die ‘succesvol’ een dieet heeft gevolgd. Als je je streefgewicht bereikt, denk je natuurlijk even dat je gelukkig bent. Maar wie dit boek heeft opengeslagen, weet al dat dat niet zo blijft. Ervoor zorgen dat deze heilloze zoektocht naar geluk wordt vervangen door iets wat concreet, haalbaar en bestendig is, vormt een belangrijk deel van dit boek.

Maar eerst gaan we ons richten op het feit dat diëten überhaupt niet werken. De manier waarop we daarbij controle op ons lichaam proberen uit te oefenen, is biologisch gezien onhaalbaar en daarom bij voorbaat al gedoemd te mislukken. Als we proberen ons overlevingsinstinct de kop in te drukken, zal dat overlevingsinstinct overwinnen. Telkens weer.

Ik kom hier uitgebreider op terug. Maar eerst zal ik vertellen wat ik heb gedaan na mijn openbaring voor de badkamerspiegel. Ik besloot dat ik normaal moest leren eten, en ik begreep ook eindelijk wat dat betekende: ik moest veel meer eten dan ik dacht dat goed voor me was. Ik besloot alles te eten waar ik bang voor was en toe te geven aan elke hunkering die ik de afgelopen tien jaar had geprobeerd te onderdrukken. Echt aan elke. En dat waren er heel veel.

Ook besloot ik uit te zoeken waarom al die diëten niet werken. Ik wapende me met alle wetenschappelijke informatie die ik nodig had om erop te kunnen blijven vertrouwen dat meer diëten niet de juiste weg was. Ik vond een hele beweging die de wereld wilde tonen dat de manier waarop wij gezondheid en afvallen benaderen, ernstig tekortschiet. Ik leerde dat ik mezelf op allerlei manieren belazerde door een dieet te volgen, op biologisch, chemisch en hormonaal niveau.

Maar bovenal besloot ik dat ik mezelf wilde accepteren en van mezelf wilde houden wat mijn gewicht ook zou zijn. Ik wist niet precies hoeveel ik zou gaan wegen, omdat ik al tien jaar ernstig aan het jojoën was. Ik dacht dat ik uiteindelijk misschien wel zwaarder zou worden dan in de hoogtijdagen van mijn gejojo, toen ik me een grote mislukkeling had gevoeld. Van niets raakte ik meer in paniek dan vaststellen dat ik zwaarder was geworden, maar het was hoog tijd dat ik andere prioriteiten ging stellen. Fuck it, dacht ik. Fuck it. Ik had gewoon geen keus meer.

Ik wilde leren van mezelf te houden hoeveel kilo ik ook woog, omdat ik geen dag langer tegen mezelf wilde vechten, wachtend op die magische, denkbeeldige dag waarop ik eindelijk voorgoed slank en tevreden zou zijn. Ik wist dat er maar één manier was om uit de val te komen waarin ik was gelopen. Zo ontstond Het FUCK IT-dieet.

VOOR WIE IS DIT BOEK?

Dit boek is voor mensen die chronisch aan de lijn doen. Dit boek is voor mensen die willen weten waarom hun dieet niet heeft gewerkt en waarom wat we over eten en gezondheid hebben geleerd, geen hout snijdt. Het is voor mensen die elk dieet hebben gevolgd, die uren hebben doorgebracht met het tot in de kleinste details bijhouden van de calorieën of gifstoffen in hun eten, en die daar geen trek meer in hebben.

Het is voor mensen die hun eigenwaarde jarenlang afmaten aan wat ze die dag aten en hoeveel ze die ochtend wogen, die van dieet naar dieet gingen, in de hoop dat er uiteindelijk een zou aanslaan. Het is voor mensen die zich niet eens realiseerden hoe ongelukkig ze waren. Ze hadden het namelijk te druk met hopen dat het misschien deze keer wél zou lukken om genoeg af te vallen, zodat ze weer van zichzelf gingen houden, en dan was alle misère de moeite waard geweest.

Als jij dik tevreden bent met je voedingsen bewegingspatroon, met je lichaam en je gewicht, heb je dit boek waarschijnlijk niet nodig. Maar als je er schoon genoeg van hebt om een foute relatie met diëten te hebben, als je een andere verhouding met voedsel en je lichaam wilt, dan biedt dit boek een uitweg.

Ik ben nu heel makkelijk met eten, iets wat ik vroeger voor onmogelijk had gehouden. Sinds ik het FUCK IT-dieet volg, denk ik nog maar zelden aan eten, behalve als ik honger heb. Ook dat was vroeger onvoorstelbaar. Lange tijd dacht ik dat meer wilskracht de remedie tegen eetbuien en eetobsessies was. Ik dacht dat als ik een dieet succesvol volgde, zoals die eerste paar keer, en het dan bleef volhouden, ik uiteindelijk gezond, gelukkig en – bovenal – slank en mooi zou zijn.

Het ironische is nou net dat te weinig eten en het volgen van een dieet juist een eetverslaving veroorzaakt die niet door nog meer diëten en nog minder eten kan worden genezen. We zijn er fysiologisch en psychisch op ingesteld eetverslaafd te worden als ons lichaam aanvoelt dat er niet genoeg voedsel is. Het is iets chemisch en hormonaals, en er is geen ontkomen aan.

Wat je gewicht ook is, een dieet is funest voor je stofwisseling en je vermogen om naar je lichaam te luisteren. Wat de wetenschap over lichaamsgewicht te zeggen heeft, komt uitgebreid aan bod, evenals waarom gezondheid en gewicht niet zozeer met elkaar verbonden zijn als jij misschien hebt geleerd. De dieetcultuur heeft er in feite voor gezorgd dat je nu oorlog voert tegen jezelf.

Bij dit boek kan iedereen die met eten en zijn zelfbeeld worstelt, baat hebben: man of vrouw, dun of dik. Maar omdat ik een vrouw ben die moest uitzoeken waarom ik in deze maatschappij zo bang ben te zwaar te zijn, is dit boek automatisch een feministisch antwoord op de dieetcultuur. De verraderlijke, sociale oorzaken van onze verstoorde kijk op eten en gewicht zijn niet te negeren. Tegen vrouwen die menen dat je alleen respect kunt krijgen als je slank en gespierd bent, zeg ik: ‘FUCK IT.’ Je mag best het hele broodje opeten en je mag zoveel ruimte innemen als jouw lichaam nodig heeft.

Tijdens de groepsen privésessies van het FUCK IT-dieet heb ik met ruim duizend vrouwen (en enkele mannen) samengewerkt. Telkens weer heb ik gezien dat, tot ieders verbazing, het toestaan van alle voedsel de énige remedie is tegen voedselobsessie en eetbuien. Mensen zijn bang dat als ze eenmaal beginnen te eten, ze niet meer kunnen ophouden. Maar telkens weer staan mensen ervan versteld hoe je eetlust compleet verandert als je gewoon mag eten tot je vol zit. Als je jezelf toestaat te eten, verdwijnen de eetbuien. Dan is er helemaal geen bovenmenselijke wilskracht meer voor nodig.

Het FUCK IT-dieet werkt beter dan een dieet, een zelfhulpgoeroe of mindful eten omdat er twee dingen tegelijk worden aangepakt: de biologische redenen waarom mensen geobsedeerd worden door eten en eetbuien krijgen én de mentale, emotionele en culturele redenen waarom we überhaupt door eten en lichaamsgewicht geobsedeerd raken.

In dit boek zal ik mijn ervaringen delen, uitleggen waarom het niet volgen van een dieet zijn vruchten afwerpt en aantonen dat dit ook door de wetenschap wordt gestaafd. Het waren geen makkelijke lessen, maar toen ik ze eenmaal had geleerd, lagen ze zo voor de hand en waren ze volstrekt logisch. Nu vraag ik me zelfs af waarom ik ooit heb gedacht dat mezelf iets ontzeggen het antwoord was.

1 Waarom zijn we zo verslaafd aan eten?

LATEN WE HONGERLIJDEN

Stel je eens voor dat je een echte hongersnood meemaakt en amper iets te eten hebt.

Alles in je leven zal om voedsel draaien. Je lichaam zal je zeggen dat je het eten dat je hebt moet rantsoeneren, maar ook dat je, zodra je de kans krijgt, zoveel mogelijk moet eten. Je zult steeds op zoek zijn naar voedsel. Misschien zul je speuren naar gewassen die niet zijn verwoest. Je zult op konijnen jagen. Je zult bessen plukken. En je zult al snel erg vindingrijk zijn met het eten dat je nog vindt. Adrenaline houdt je in het begin op de been en geeft je genoeg energie en moed om naar voedsel te speuren. Tegelijkertijd wordt je stofwisseling trager, zodat de voedingsstoffen die je nog wel tot je neemt goed kunnen worden gebruikt en opgeslagen. Nu je noodgedwongen minder eet, zul je waarschijnlijk afvallen. Maar omdat je stofwisseling trager werkt, val je niet te snel te veel af. Dat zou je namelijk fataal kunnen worden.

Nadat je een tijdje honger hebt geleden en op rantsoen hebt geleefd, stuit je eindelijk op een substantiëlere maaltijd. Misschien dood je een zwijn met een speer of steel je wat broden van een rijke familie in het dorp. Het maakt niet uit. Nu je meer dan een handvol eten hebt gevonden, zal je lichaam erom schreeuwen en de wilskracht om het te rantsoeneren zal vervagen. Je eet het allemaal op. Je eet zoveel als je kan. Je schranst. En zelfs als je halverwege zou willen stoppen, lukt dat waarschijnlijk niet.

Je lichaam is er namelijk op afgestemd om te overleven. Het is iets goeds. In zo’n crisis heeft je lichaam als enige taak om genoeg voedingsstoffen en energie in je lichaam op te slaan voor de dagen en weken die komen gaan. Je krijgt er wel energie van, maar je stofwisseling verloopt nog altijd trager dan normaal als de schranspartij geen vervolg krijgt. Je lijdt nog altijd honger, zelfs als je net twee broden hebt gegeten. Je lichaam weet dat je voortdurend op zoek bent naar voedsel. Om in leven te blijven moet je nog steeds zoveel eten als je vinden kunt en je stofwisseling blijft traag, zodat jij in leven blijft.

Bij deze hongersnood zijn er twee mogelijke scenario’s:

1. Er komt nooit een eind aan de hongersnood. Als je alle opgeslagen energie hebt verbruikt, stopt het hongergevoel omdat je lichaam denkt dat er echt geen eten meer is. Daarom verspilt het geen energie meer aan het doorgeven van de hongerprikkel. Zo leef je nog een tijdje door, terwijl je gezondheid rap afneemt, totdat je uiteindelijk doodgaat. Je kunt doodgaan van de honger, ook al ben je niet graatmager. Je spieren, en dus ook je hart, verzwakken van de honger, ongeacht je gewicht.¹

2. Je vindt genoeg voedsel om tot het einde van de hongersnood in leven te blijven. Maar zolang die voortduurt, zul je, telkens als je eten vindt, weer gaan schransen. En zo hoort het ook. Je lichaam slaat die calorieën op als vet, zodat je lichaam zich kan herstellen en je beschermd bent als de hongersnood weer toeslaat. Tussen de noodzakelijke en nuttige schranspartijen door blijf je hongerlijden en ben je steeds gefixeerd op het vinden van zoveel mogelijk voedsel, wanneer of waar ook. Dat spreekt voor zich.

Ondertussen gebeuren er ook andere dingen, terwijl jij afwisselend schranst en hongerlijdt: je hormonen werken niet goed meer en je hebt geen behoefte meer aan seks (kinderen krijgen tijdens een hongersnood is zinloos!), je bent prikkelbaar en de adrenalineroes neemt af. Je lichaam probeert energie te bewaren, dus je stofwisseling is laag en de energie die je krijgt, komt van stresshormonen of een kortstondige adrenalinestoot.

Misschien vind je een plek van overvloed met vis, mango’s en brownies, maar je weet te overleven totdat de hongersnood uiteindelijk ophoudt.

Als je eenmaal weer te eten hebt, zul je je lange tijd helemaal volvreten. Je komt aan en voelt je geweldig. Je lichaam heeft tijd nodig om weer sterk en vitaal te worden. Je zult nog flink moe zijn, want je lichaam heeft een flinke opdoffer gehad en moet allerlei dingen herstellen. Je zult een tijd rust moeten houden. Tijdens dit herstel zul je aankomen, en zo hoort het ook.

Als je lichaam gedurende langere tijd weer te eten krijgt en geen honger meer vreest, zal alles geleidelijk aan weer normaal worden. Voedsel levert niet meer zo’n stress op. Je gaat er weer op vertrouwen dat er genoeg te eten is en je stofwisseling normaliseert zich. Ook je eetlust en verlangen naar voedsel normaliseren zich en je gewicht zal zich uiteindelijk stabiliseren. Misschien ben je iets zwaarder dan voorheen omdat je lichaam nog altijd vreest voor een toekomstige hongersnood.

Je hebt het verband inmiddels vast wel gelegd: als je een dieet volgt, maakt je lichaam een hongersnood door. Dat klinkt misschien vergezocht, maar dat is het niet. Helemaal niet zelfs. Misschien zeg je nu: ‘Nee hoor, ik eet hartstikke veel, zelfs als ik een dieet volg.’ Of je zegt: ‘Ik heb constant eetbuien, dus mijn lichaam krijgt echt wel genoeg binnen.’

Het doet er niet toe. Als je niet eet totdat je vol zit of je bent constant aan het jojoën, ziet je lichaam dat als hongerlijden. Ik zeg het nogmaals: als je jojoot tussen diëten en bingen, verkeert je lichaam constant in crisis. Het gaat in de overlevingsstand.

Vóór de huidige dieetcultuur, die overigens nog maar enkele tientallen jaren bestaat, was de enige reden om minder te eten een voedseltekort: hongersnood. Als je je honger niet stilt, gaat je lichaam in de overlevingsstand, waardoor je hormonen en je brein anders gaan werken. Dat vertraagt de stofwisseling en zorgt voor een biologische behoefte aan eten. De mentale fixatie wordt veroorzaakt door de fysieke onthouding.

Zo wil je lichaam je dwingen om te stoppen met diëten/ uithongering, zodat je zult overleven. Als je zou luisteren naar je natuurlijke honger en je lichaam op die manier zou voeden, zou je relatief snel herstellen. Je lichaam weet wat het moet doen. Het duurt misschien een paar weken of maanden, maar dan stabiliseren je eetlust, stofwisseling en gewicht zich weer.

Maar we staan het onszelf niet toe om veel te eten, omdat we onze eetlust en ons gewicht niet vertrouwen. We hebben gehoord dat het slecht is om veel te eten, dat het een teken van eetverslaving is. We verzetten onszelf tegen onze natuurlijke behoefte om te eten en te rusten, uit angst dat we als lui en onverantwoordelijk worden gezien. We zorgen er zelf voor dat we gevangen zitten in deze hongerstand, waardoor de fixatie op voedsel voortduurt. Straks worden we nog zo’n oud dametje in een verpleeghuis dat zich zorgen maakt of ze niet dik wordt van het toetje.

Als je jezelf voedsel onthoudt, zal je lichaam het gebrek eraan willen compenseren. Door de tragere stofwisseling verslechtert je gezondheid, maar je lichaam zal er alles aan doen om jou zo lang mogelijk in leven te houden, in de hoop dat je ooit weer veel zult kunnen eten en de kans krijgt om te herstellen.

Als jij geobsedeerd bent door voedsel, trigger je die hongerstand. Als je aan het bingen bent, verkeer je in die hongerstand. Het maakt niet uit hoeveel je weegt of hoezeer jij ervan overtuigd bent dat je meer dan genoeg binnenkrijgt.

Zelfs als je je maar ‘een beetje’ inhoudt, kan je lichaam al in die overlevingsstand schieten. Als je een hongergevoel geregeld niet stilt, zal dat gebeuren. Het is hierbij belangrijk te vermelden dat je lichaam ook in die stand kan gaan als je niet graatmager bent. Veel mensen die er niet ondervoed uitzien, staan toch in de hongerstand. Het maakt bij dit biologische en metabolische fenomeen niet uit of je dik of dun bent. Het lichaam heeft voor het herstel meer vet nodig, als een soort verzekeringsbewijs.

We vinden het maar moeilijk te geloven dat we onze eetverslaving kunnen genezen door meer te eten en ons lichaam te laten herstellen van de reactieve, obsessieve hongercyclus. We zijn zo bang voor voedsel, calorieën en gewichtstoename dat we niet voor dat herstel kiezen. De obsessie en het bingen duurt voort, het jojoën wordt erger, de stofwisseling blijft traag, ons brein is gefixeerd op eten en ons lichaam kweekt extra pondjes wanneer het maar kan.

We zijn ervan overtuigd dat eetverslaving en eetbuien het grootste probleem zijn, maar we gaan er compleet aan voorbij dat die voortvloeien uit restrictie. Je zou zelfs kunnen stellen dat hoe dikker je bent, hoe beter bestand je bent tegen diëten/ uithongering. Je lichaam wil niet dat je afvalt, uit angst voor een mogelijke hongersnood. En vanuit dat oogpunt heeft een dikker lichaam een grotere overlevingskans.