De magie van Max

Nieuw Amsterdam

© Jaap de Groot 2020

Alle rechten voorbehouden

Omslagontwerp Studio Jan de Boer

Omslagbeeld © Getty Images / Clive Mason / Staf

NUR 480

ISBN 9789046826911

www.nieuwamsterdam.nl

Deze digitale editie is gemaakt naar de eerste druk, 2020, met
ISBN 9789046826904

Inhoud

Voorwoord

1 Stoïcijns vanaf het begin

2 Respect en liefde voor de sport

3 De kracht van de gunfactor

4 In een jaar van kart naar Formule 1

Voorwoord

Natuurlijk gaat dit boek over Max Verstappen en racen. Al was het alleen maar om een compleet beeld te schetsen van het proces dat geleid heeft tot de terugkeer van de Formule 1 naar Nederland. De coureur Verstappen loopt daar als een rode draad doorheen.

Naast zijn passeeracties en overwinningen gaat De magie van Max vooral over het effect dat hij zowel binnen als buiten de circuits gesorteerd heeft. Hij heeft met zijn unieke talent mensen in alle geledingen van de maatschappij geïnspireerd.

Inclusief mijzelf.

Zo zijn de parallellen met Johan Cruijff legio. De dertien jaar dat ik Max Verstappen heb meegemaakt, gingen gepaard met déjà vu’s van momenten die ik gedurende veertig jaar met Cruijff heb ervaren.

Beiden zijn gezegend met een bijzonder talent, het zijn pioniers met pure liefde voor de sport, ze zijn zeer loyaal, enorm professioneel, sceptisch jegens het establishment en tegelijk ook zachtaardig.

Max Verstappen zet mensen in beweging, vaak zonder dat hij dat zelf in de gaten heeft. Van ondernemers tot politici en van media tot officials. In De magie van Max probeer ik vooral een verband te leggen tussen de persoon en zijn prestaties en te laten zien hoe dit gegeven ons land op meerdere vlakken heeft beïnvloed.

JAAP DE GROOT

JUNI 2020

1

Stoïcijns vanaf het begin

Het is begin 2007 en ik heb een afspraak met Jos Verstappen in het Eindhovense restaurant De Karpendonkse Hoeve. De altijd attente gastheer Leo van Eeghem heeft de tafel gedekt voor de herenlunch; alleen wordt de gemiddelde leeftijd door de aanwezigheid van een jonge knul behoorlijk omlaag gekrikt. Verstappen heeft besloten zijn negenjarige zoon Max een vorkje mee te laten prikken.

Mooi ventje. Bebop, een beetje moeilijke blik en heel beleefd. En nu al stoïcijns. Zonder blikken of blozen bestelt hij in het sterrenrestaurant een tomatensoep en een biefstuk. Zijn vader legt uit dat Max een heel talentvolle karter is en dat hem een mooie toekomst staat te wachten. Zwijgend hoort het ventje zijn vader aan, reageert niet, zoals hij toch alleen aan het gesprek deelneemt als hem iets wordt gevraagd. Bijvoorbeeld wanneer ik bij hem informeer of hij wel eens een echte auto heeft bestuurd.

Hij slikt eerst een hap tomatensoep door voor hij reageert: ‘Ja, meneer, gisteravond nog.’

Ik: ‘Wat voor auto was dat?’

Max: ‘Onze bus.’

Ik: ‘???’

Max: ‘Mijn vader had wat gedronken. Ik moest rijden, terwijl hij naast me op de bank ging liggen.’

Jos gniffelt en Max neemt weer een lepel soep.

Dat stoïcijnse zit er dus al vroeg in.

Het is een voorwaarde om in de Formule 1 te kunnen slagen. Komende uit de voetbalwereld ben ik gewend aan trainingskampen die 48 uur voor de wedstrijd hermetisch afgesloten worden, om zo te voorkomen dat de concentratie van de spelers wordt verstoord. Wanneer ik Max Verstappen later in de Formule 1 ga volgen, is de tiener tot mijn verrassing tot enkele minuten voor de race gewoon aanspreekbaar. Zoals bij de Grote Prijs van Hongarije in 2015, als Verstappen vlak voor de start aan me vraagt waar de wc is. Hij moet ineens nodig. Nadat hij snel een litertje lichter is, rijdt hij vervolgens zijn beste race tot dan toe en finisht als vierde.

Tv-maker John de Mol werd ooit afgeschoten toen hij met de zender Sport 7 de voetbalrechten verwierf en opperde om camera’s in de kleedkamer te plaatsen. Alle seinen in de eredivisie en andere media gingen op rood, omdat hier het bewijs werd geleverd hoe De Mol bezig was sport ondergeschikt aan entertainment te maken.

Terwijl ze in de Formule 1 niet beter weten: van vrijwel ieder moment worden geluids- en beeldopnamen gemaakt. De rijders laten het gebeuren en doen intussen hun ding. Ook Max Verstappen. Die is in staat om tientallen details in één keer te zien, met daarbij het vermogen om sneller dan het geluid hoofd- en bijzaken van elkaar te onderscheiden.

Een voorbeeld uit de tijd dat ING nog sponsor was van het Formule 1-team van de toenmalige wereldkampioen Fernando Alonso, jaren geleden: ik werd door de bank uitgenodigd om op het Zuid-Franse circuit Paul Ricard in de bolide van de Spanjaard te rijden. Voor het zover was moest ik eerst allerlei testen doen en één daarvan was op een wand binnen 60 seconden minimaal 65 keer een oplichtend lampje uitdrukken. Ik kwam uit op 68 en informeerde naar het aantal van de topcoureurs. Het bleek dat Kimi Räikkönen recordhouder was met 132 tikken per minuut. Bijna het dubbele (!).

Dit geeft aan hoe snel toprijders kunnen schakelen en daardoor in staat zijn om veel dingen tegelijk te doen. Verstappen is van de generatie die met computers en social media is opgegroeid en zit op een denk- en handelingsniveau dat de meeste veertigplussers nauwelijks kunnen bevatten. En niet alleen veertigplussers, ook zijn leeftijdsgenoten niet. Zelfs bij snelheden van boven de 300 kilometer per uur is hij in staat om het totaaloverzicht in zijn bolide te bewaren.

De stoïcijnse jongen in De Karpendonkse Hoeve heeft zich ontwikkeld tot een man die zijn mindset volledig onder controle heeft – tot vlak voor de wedstrijd praat hij onverstoorbaar over van alles en nog wat, om dan de knop om te zetten en meteen in de tunnel te zitten.

Hij is het bewijs van een sporter die mentaal van de buitencategorie is.

2

Respect en liefde voor de sport

Zijn mentale power is één aspect dat ertoe bijdraagt dat Nederland de sportman Max Verstappen op handen draagt. Natuurlijk heeft het ook te maken met zijn talent, persoonlijkheid en succes, allemaal gebundeld in een zich normaal gedragend mens die je recht aankijkt als hij tegen je praat.

Maar er is meer. Juist nu er veel discussie is over begeleiding van toptalenten, is Verstappen niet alleen een eyeopener voor jonge sporters, maar ook voor tieners die al vroeg in hun leven met veel geld en status te maken krijgen.

Ik heb ooit sfeer mogen proeven in de toenmalige werkplaats van de Verstappens in Maasbracht, ondergebracht in het dakbedekkersbedrijf van de familie Pex. Nergens grand chic, overal back to basics. Daar rondkijkend wordt mij veel duidelijk over de persoon Verstappen.

De vloer: hoewel er dagelijks gesleuteld en getest wordt, kun je er met witte sokken overheen lopen. En dan de wand: daar worden in meer dan honderd doorzichtige laatjes bouten en schroeven op volgorde bewaard. Monnikenwerk. De motorblokken zijn helemaal een verhaal apart. Die blinken als zilverwerk. Uren en uren aan poetswerk moeten daarin gestoken zijn.

Boven de motorblokken hangen de karts. In het midden de minibolide waarin Verstappen in 2013 wereldkampioen is geworden – in exact dezelfde staat als hoe die uit de race kwam: de kart is nooit meer gepoetst of gewassen. Verstappen: ‘De modderspetters zitten er nog op. Ik hecht waarde aan dat soort herinneringen. Ze laten je zien waar je vandaan komt.’

In een ruimte van zo’n duizend vierkante meter bevindt zich dus een essentieel deel van het verhaal achter Verstappen. De wand met honderden onderdelen symboliseert discipline, de schone vloer het respect voor de entourage en de blinkende motorblokken de liefde voor het materiaal.

Het is de basis, vergelijkbaar met de voetballer die erop staat zijn eigen schoenen te poetsen of de schaatser die zijn eigen ijzers slijpt.

Het is een typische karaktertrek van veel wereldtoppers. Anderen hebben misschien net zoveel talent, alleen zit de toegevoegde waarde ’m niet in de techniek of tactiek, maar in het gevoel. De ondefinieerbare intuïtie waardoor echte winnaars vaak op beslissende momenten en onder de grootste druk de juiste beslissingen nemen. Omdat ze volledig één zijn met wat ze doen.

Dat maakt de cirkel bij Verstappen rond. Het racetalent heeft hij geërfd van zijn ouders Sophie en Jos, allebei succesvol coureur, die hun kind vervolgens de juiste omgeving hebben binnengeloodst: een keurig dakbedekkersbedrijf in Maasbracht, waar de natuur gewoon haar werk heeft gedaan.

Zo wordt hij in 2013 geen wereldkampioen karten dankzij een door veel geld aangeschafte bolide, maar omdat zijn eigen vader in een apart kamertje van het Maasbrachtse bedrijfspand de perfecte kart heeft geprepareerd. Een kart die vervolgens subliem door zijn zoon wordt bestuurd.

Dit toont aan dat zelfs in de door miljoenen dollars gedomineerde Formule 1 succes niet alleen het gevolg is van een dikke portemonnee. Puur respect en liefde voor de sport zijn onderdeel van de basis en lopen als een rode draad door de carrière van Max Verstappen – en maken ook het verschil.

3

De kracht van de gunfactor

Talent is een godsgeschenk, maar geen garantie voor succes. Talent moet gekoppeld zijn aan discipline, persoonlijkheid en intelligentie. Ontbreekt een van deze factoren, dan zal nooit het maximale uit een carrière worden gehaald. Bij Max Verstappen is het allemaal aanwezig.

Neem zijn begeleidingsteam. De regie van zijn carrière is in handen van zijn vader Jos, manager Raymond Vermeulen en de coureur zelf. De focus van dit trio is er uitsluitend en alleen op gericht alles uit het lijdend voorwerp te halen. Vanuit een visie die Verstappen zich van jongs af aan eigen heeft gemaakt, toen duidelijk werd dat hij over meer dan bovengemiddelde kwaliteiten beschikte.

Het bijzondere is dat Verstappen deze geharnaste ambitie heel dicht bij zichzelf houdt. Tijdens de race is er fanatisme, daarbuiten toont hij normaal gedrag, maar met extra oog voor diegenen die het oprecht goed met hem menen. Zeker in de tijd voordat wereldfaam zijn deel zou worden.

Dat blijkt ook uit de fase waarin zijn loopbaan vanuit de bedrijfsruimte van de familie Pex in Maasbracht wordt opgebouwd. Met de overstap vanuit de kart naar het open wheel racing is er in 2014 behoefte aan extra steun, zowel financieel als moreel. Verstappen moet zo’n 750.000 euro eigen geld meenemen om in het team van Van Amersfoort Racing te kunnen starten op het Europees Formule 3-kampioenschap.

Het is in deze periode dat Frits van Eerd, CEO van de supermarktketen Jumbo, het jonge racetalent als sponsor de hand reikt – op een moment dat het grote publiek Verstappen nog niet kent. De bescheiden en beleefde manier waarop hij door ‘Team Verstappen’ wordt benaderd raakt Van Eerd, naast het feit dat hij als raceliefhebber natuurlijk de verhalen over het bijzondere talent van de pas zestienjarige Verstappen gehoord heeft.

Dat laatste speelt ook mee op de sportredactie van De Telegraaf, waar ik dan als hoofdredacteur Telesport werkzaam ben. Na onze lunch in De Karpendonkse Hoeve blijft vader Jos, inmiddels columnist bij de krant, ons op de hoogte houden van de ontwikkelingen van zijn zoon. Tussen de regels door voel je dat er iets bijzonders gaande is en daarom wordt ook besloten om in het weekeinde van 19 en 20 april 2014 een reportage te maken van het Formule 3-debuut van Max op het Engelse circuit van Silverstone.

Eigenlijk druist dit tegen de Telesport-filosofie in, omdat de Formule 3 niet onder de noemer topsport valt. Daar worden geen kolommen voor beschikbaar gesteld. Maar Verstappen vormt een uitzondering op de regel. Het journalistieke zintuig seint in dat we het gewoon moeten doen.

Met een voltreffer tot gevolg. Bij zijn debuut presenteert Verstappen zich als een sensatie. Nadat hij tijdens zijn eerste vrije training meteen de snelste tijd heeft geklokt, eindigt de zestienjarige Limburger de race als tweede en staat te glunderen op het podium. Er volgt een exclusieve reportage in Telesport, dat als enige medium uit Nederland op Silverstone aanwezig is.

Het bijzondere van de Verstappens is dat ze dit niet vergeten. Zowel voor Jumbo als Telesport blijft daarna de gunfactor voelbaar. Natuurlijk is er richting de redactie soms sprake van een spanningsveld, maar uiteindelijk is er toch het besef dat er maar een paar partijen thuis geven als het even nodig is. Zoals het ook Jumbo jarenlang gegund wordt om voor een habbekrats de helm van Verstappen in de Formule 1 te sieren.

Het is deze mentaliteit die Verstappen veel krediet oplevert. Omdat blijven onderkennen wie wanneer iets voor je betekent of betekend heeft een vorm van loyaliteit is die je op dit niveau nauwelijks nog ervaart. Het reflecteert de normen en waarden die hij van nature heeft.

Het past ook helemaal bij zijn karakter om niet meteen te graaien in een grote bak met geld, maar zich eerst te richten op die stip aan de horizon. Daarom werkt het in de werkplaats in Maasbracht en pakt het goed uit met de eerste sponsoring door Frits van Eerd. Allemaal momentopnamen die hem weer iets dichter bij zijn ultieme triomf brengen.

Die momentopnamen hebben een status aparte verworven in het gevoelsleven van de jonge coureur voor wie de multinationals in de rij staan. Maar zelfs met inmiddels jaarlijks 40 miljoen euro aan inkomsten domineert geld niet zijn leven. Het vizier blijft gericht op het behalen van de wereldtitel in de Formule 1, en de rest is bijzaak. Zelfs het aantal nullen dat voor de komma op een cheque staat.

Dat wordt ook zichtbaar met zijn keuze voor Toro Rosso, het opleidingsteam van Red Bull, amper vijf maanden nadat hij in de Formule 3 heeft gedebuteerd. Mercedes en Ferrari hebben daarbij het nakijken. De keuze valt op Toro Rosso omdat het niet om geld gaat, maar om het perspectief voor de ambitie om ooit de beste van de wereld te zijn.

Een lijn die hij doortrekt wanneer hij begin 2020 zijn tot eind 2020 lopende contract bij Aston Martin Red Bull Racing tot en met 2023 verlengt. Dit komt vrij onverwachts omdat vooral Mercedes een serieuze kandidaat lijkt om hem binnen te lokken.

Niet dus.

Ook hier is loyaliteit een voorname factor. Natuurlijk speelt het megacontract, dat zijn inkomsten tot boven de 40 miljoen euro per jaar duwt, een rol. Maar ook Mercedes kan daar moeiteloos overheen gaan. Toch blijft Red Bull voor Verstappen in de eerste plaats de organisatie die hem in 2017 via het opleidingsteam Toro Rosso upgradet naar het A-team, waarna hij in zijn nieuwe rol meteen zijn eerste Grand Prix wint.

Loyaliteit overheerst dan ook in zijn reactie op het nieuwe contract: ‘Ooit had Red Bull zo veel geloof in mij dat me de kans werd geboden om in de Formule 1 te debuteren. Daarvoor ben ik ze nog altijd dankbaar. Inmiddels ben ik steeds meer verweven geraakt met het hele team en geniet ik van de samenwerking met zo’n geweldige groep mensen. Van alle kanten gaat iedereen zich nu maximaal inzetten om gezamenlijk voor de wereldtitel te gaan.’

Dat is ook de belangrijkste voorwaarde die hij vooraf aan zichzelf heeft gesteld. Na vijf fascinerende jaren is hij klaar voor zijn ultieme doel: wereldkampioen in de Formule 1 worden. Daarom is het akkoord met Red Bull Racing geen kwestie van het hoogste geldbedrag geweest, maar het antwoord op de vraag of de organisatie in staat is de beste en snelste auto te leveren. Wanneer hem die vinger wordt gegeven, is het snel gedaan.

Het is het wisselgeld dat Max Verstappen je geeft als je iets voor hem betekend hebt.

4

In een jaar van kart naar Formule 1

Wat goed is komt snel. In het geval van Max Verstappen heel snel. Nog geen tien maanden na zijn debuut in de Formule 3 zijn er de eerste officiële testdagen voor het Formule 1-seizoen. Na eerst in oktober 2014 op de circuits van Suzuka en Austin namens Toro Rosso de eerste vrije training voor de GP’s van Japan en de Verenigde Staten te hebben gereden, begint op 2 februari 2015 het echte werk in het Spaanse Jerez.

Het is ongelooflijk maar waar, binnen een jaar reikt hij vanuit de kart tot de Formule 1. Het is het sportieve verhaal van de krantenjongen die miljonair wordt. Zo snel dat het de meeste Nederlandse media ontgaat. Zo ook op 2 februari 2015, de eerste testdag in Jerez de la Frontera. Het wordt voor mij een exclusieve reportage omdat er verder niet één journalist uit Nederland aanwezig is.

Alsof hij met de auto naar zijn werk gaat, zo drukt Max Verstappen om 09.24 uur voor het eerst het gaspedaal in van de splinternieuwe STR10-02 van Scuderia Toro Rosso. De officiële test van de jongste Formule 1-coureur ooit is begonnen, maar van podiumvrees is geen sprake. Uiteindelijk komt de zeventienjarige Limburger tot 73 ronden, goed voor zo’n 325 kilometer. In ieder geval 27 ronden meer dan zijn teamgenoot Carlos Sainz jr. een dag eerder noteerde. Verstappen: ‘Dat houdt dus in dat de auto is verbeterd en daarvoor zitten we hier.’

Zijn evenwichtigheid is niet alleen bijzonder, het is ook zijn kracht. Voeg daar zijn talent, discipline en intelligentie bij, en de voorwaarden voor een topcoureur staan op een rij. Als daarbovenop nog een strak georganiseerd team als Toro Rosso komt, dan is er sprake van een sterk pact.

En dat blijkt wel op het prachtige circuit in Jerez de la Frontera: in de heuvels van Andalusië moet gewerkt worden en dan is er geen ruimte voor sentimenten of emoties. Dus slaapt Verstappen beter dan ooit en blijft hij rustig in zijn cockpit zitten als op de afgesproken starttijd van negen uur ’s ochtends de bolide nog niet testklaar blijkt te zijn. Na vierentwintig minuten wachten is het zover en kan er vier uur onafgebroken worden gewerkt.

Verstappen: ‘Daarom was het prettig dat mijn stoeltje meteen goed zat. In het begin moest ik vooral wennen aan de kou. Het was zo’n zes graden en dan is het met de remmen en banden een beetje zoeken. De opdracht was om de motor verder te verbeteren en lange runs te maken.’

Spanning voelt hij nauwelijks. ‘Die was er in Suzuka en Austin, toen ik voor het eerst in de auto mocht. Nu is het vooral een kwestie van met z’n allen superscherp zijn om straks tijdens de eerste Grand Prix in Melbourne met een optimaal geprepareerde wagen te kunnen starten.’

Intussen is het fascinerend om te zien hoe professioneel hij op zijn leeftijd is ingesteld. Op dagen dat er niet gereden wordt, traint de tiener vier tot vijf uur per dag. Verstappen: ‘Lopen, fietsen en krachttraining. Eergisteren heb ik twee rondjes om het circuit gelopen en dat is bij elkaar zo’n negen kilometer. Fysiek voel ik me heel goed, dat is ook een vereiste op dit niveau.’

Rondjes die vader Jos ook zou lopen. Maar dan wel wandelend met de teamleiding. Met name chief-engineer Phil Charles blijkt graag met de voormalige Formule 1-coureur te klankborden. Wat dat betreft is de vermaarde technische kennis van voormalig Formule 1-coureur Verstappen senior hem vooruitgesneld. ‘Af en toe wordt er wat aan mij gevraagd. Ik zie dat vooral als teken dat ze er alles aan doen om zich te verbeteren. Ik probeer me niet op te dringen, maar als me ergens om gevraagd wordt, dan is dat natuurlijk geen probleem.’

Intussen moet zoon Max op zijn eerste officiële werkdag het circuit delen met wereldkampioen Lewis Hamilton (Mercedes), Sebastian Vettel (Ferrari), Valtteri Bottas (Williams), Daniil Kvjat (Red Bull), Jenson Button (McLaren), Pastor Maldonado (Lotus) en Felipe Nasr (Sauber). Hij ondergaat het alsof het de normaalste zaak van de wereld is.

Een maand na de start in Jerez wordt de seizoensvoorbereiding op 1 maart om zes uur afgerond op het Circuit de Catalunya bij Barcelona. Dit is na een fase waarin mentaal en fysiek het uiterste van Verstappen is gevraagd. Het verzamelen en analyseren van duizenden datagegevens en per dag soms meer dan 600 kilometer rijden in de meest geavanceerde bolide denkbaar: er zijn minder heftige ontgroeningen denkbaar.

Maar wie de sfeer in de pits bij het team van Toro Rosso proeft, heeft weinig inlevingsvermogen nodig om aan te voelen dat de synergie tussen coureur en staf in een paar weken tijd enorm is gegroeid. De monteurs lopen weg met de altijd rustige en evenwichtige jongen. Omdat hij steeds levert, zelfs boven verwachting.

Een goed voorbeeld hiervan is tijdens de nabootsing van een Grand Prix-race in Barcelona, waarbij zijn rondetijden van begin tot einde slechts tienden van een seconde verschillen. Het getuigt van controle over de wagen en een ijzersterke conditie – zowel mentaal als fysiek. Daarom houdt niet alleen de leiding van Toro Rosso, maar ook Verstappen een goed gevoel aan zijn voorbereiding over. ‘Als ik het een cijfer zou moeten geven, dan wordt het een 9. We hebben de afgelopen weken enorme stappen gemaakt. Dat voelt heel goed.’

De laatste testdag in het op twintig kilometer buiten Barcelona gelegen circuit is er een van grenzen opzoeken, zowel wat materiaal betreft als voor de rijder zelf. Verstappen komt in de ochtend nauwelijks aan rijden toe omdat er problemen met de remmen zijn. Voor de middagsessie staan twee ‘long runs’ gepland, waarvan het laatste deel op zachte banden om een snelle rondetijd neer te zetten. Ook dat gaat niet door, omdat de motor na een uur kuren vertoont.

Daarna blijkt dat ieder nadeel z’n voordeel heeft, want in de resterende drie uur testtijd wordt duidelijk hoe teamwork tot in de perfectie kan worden uitgevoerd: de specialisten van motorleverancier Renault en de technici van Toro Rosso slagen erin om in iets minder dan twee uur een complete motor te verwisselen, waarna Verstappen binnen dertig minuten nog even kan worden uitgeperst.

Het wordt een imponerend slot van een fascinerende testperiode. Niet alleen rijdt Verstappen nog de vierde tijd van de dag, ook krijgt de jonge Limburger binnen dat half uur zes bandenwissels voor zijn kiezen. Teamchef Phil Charles tracht zo op de valreep zowel zijn rijder als het complete Toro Rosso-team nog even messcherp af te leveren voor de opening van het Grand Prix-seizoen.

De enorme betrokkenheid van de door de wol geverfde monteurs en technici bij Verstappen is al gememoreerd: een combinatie van respect voor het talent en de persoon – in de hand gewerkt door de rijder zelf. Verstappen bedankt ’s avonds iedereen persoonlijk voor het huzarenstuk dat die laatste testdag is uitgehaald – het nieuwe wereldrecord dat zijn technici gevestigd hebben met het binnen twee uur verwisselen van een complete motorset.

Dat dit niet is gespeeld blijkt wel uit hoe hij zijn rol binnen het team ziet. Zijn uitleg is een regelrechte tegeltekst: ‘Ik ben een van de monteurs, de monteur die de auto bestuurt.’

Zo werkt het dus.

Intussen lijkt Verstappen zowel in Jerez als Barcelona van iedere minuut te genieten. ‘Ik heb de afgelopen weken ongelooflijk veel geleerd. Alles is eigenlijk gegaan zoals ik hoopte. Ik heb veel kilometers gemaakt, heb de staf van Toro Rosso goed leren kennen en heb vooral zelfvertrouwen getankt. Ik kijk echt uit naar mijn debuut.’

Overigens maak ik in Barcelona nog iets opvallends mee. Ruim veertig jaar lang hoefde je in de Catalaanse hoofdstad maar te roepen dat je uit Nederland kwam en de taxichauffeur begon over Johan Cruijff. Dit keer dus niet. Wanneer de dikke zestiger achter het stuur verneemt dat ondergetekende uit Amsterdam is gearriveerd, klinkt het half hysterisch: ‘Ah, Max Verstappen!’

Er volgt een lange monoloog over weer een Hollands supertalent dat de wereld gaat verrijken. Over de andere rijder bij Toro Rosso, de Spanjaard Carlos Sainz jr., schudt de chauffeur slechts het hoofd. ‘Hij is een landgenoot, maar geen Verstappen.’

Over Cruijff verder geen woord.

Hoe de zeventienjarige coureur Nederland ontstegen is blijkt later ook tijdens de testdagen op het Circuit de Catalunya. De internationale media verliezen de jongste Formule 1-rijder uit de historie geen moment uit het oog.

Juist omdat er voortdurend gediscussieerd wordt over de opleiding in het topvoetbal, is het soms fascinerend om te zien hoe er in een andere mondiale sport met talent wordt omgegaan.

Zo bestaat het team rond Verstappen in 2015 uit zo’n veertig personen. Opvallend is hoe er vanaf het begin subtiel getracht wordt om hem, hoe jong hij ook is, met zo’n beetje alles mee te laten denken en mee te laten beslissen.

Zo ook de keuze voor zijn personal coach, de man die ervoor moet zorgen dat hij zowel mentaal als fysiek klaar is voor een loodzwaar seizoen en die dat voor iedere Grand Prix weer finetunet. Toro Rosso doet hem vijf trainers in de aanbieding. Na met alle vijf getraind te hebben valt de keuze op de als een rugbyer ogende Engelsman Jake Aliker. Een knoop die Verstappen zelf moet doorhakken. Met Aliker werkt hij vervolgens vijf jaar lang uitstekend samen. Ze lijken zowel binnen als buiten het circuit soms onafscheidelijk.

Intussen zegt het ook iets over het professionalisme in de Formule 1 op het gebied van talentbegeleiding. Bij een team als Toro Rosso staat van meet af aan namelijk alles in het teken om Verstappen te laten slagen. Door niet alleen direct de lat hoog te leggen, maar tegelijk ook de voorwaarden te creëren om het talent daarbij maximaal te ondersteunen.

Alleen daarom al zou het geen kwaad kunnen als de opleiders uit het betaald voetbal eens een kijkje zouden nemen in de keuken van dit onder de vleugels van Red Bull Racing ressorterende opleidingsteam. Een onderdeel van een wereld waarin niet morgen moet worden geleverd, maar vandaag. En het liefst nog gisteren.

Wat het eerste jaar van Max Verstappen in de Formule 1 betreft, dat is spectaculair en leerzaam tegelijk. De negentien Grand Prixs zijn goed voor 21 WK-punten, waardoor hij als twaalfde in het rijdersklassement eindigt. Maar meer nog fleurt de jongste coureur ooit de competitie op met soms fenomenale passeeracties. De wijze waarop Verstappen tijdens de GP van België Felipe Nasr voorbijgaat, wordt door de Formule 1-fans zelfs gekozen tot de passeeractie van het jaar.

Verstappen over de bewuste manoeuvre buitenom: ‘Het was gevaarlijk, maar ik dacht: als Nasr me genoeg ruimte geeft, is het mogelijk. In zo’n situatie moet je ook op je collega vertrouwen. Geeft hij je geen ruimte, dan gaat het gewoon fout. Het is inderdaad de mooiste inhaalactie omdat het op zo’n hoge snelheid was en omdat het in die bocht nooit gebeurde.’

De beste prestaties zijn de vierde plaatsen in Hongarije en de Verenigde Staten. Volgens de kenners is die op het Circuit of the Americas in Austin zijn beste race. Ook Verstappen vindt de prestatie in Texas beter dan in Hongarije. ‘Die was als geheel compleet. Ik maakte geen fouten en de auto reed perfect. Op een gegeven moment zat ik gewoon te genieten. Inderdaad mijn beste race tot nu toe.’

En dat terwijl hij in de Verenigde Staten toch een waardeloze voorbereiding kent. Door het noodweer op vrijdag en zaterdag kan Verstappen slechts veertien ronden trainen, toch zit hij vanaf de start ijzersterk in de wedstrijd. Het bewijst opnieuw hoe evenwichtig hij is.

Terwijl velen om hem heen nog balen van alle pech, zorgt de coureur ervoor dat hij zichzelf overtreft in wat de spectaculairste race van het seizoen zal worden: na een fenomenale start blijkt Verstappen onpasseerbaar. De wijze hoe hij het gevecht aangaat met grote jongens als Sebastian Vettel, Kimi Räikkönen, Daniil Kvjat en Daniel Ricciardo is van een ongekend niveau. Twee keer lijkt zelfs de derde positie tot de mogelijkheden te behoren, maar zover laat Vettel het uiteindelijk niet komen.

Na de finish wil iedereen hem even op de schouder slaan of complimenteren. Van oud-wereldkampioen Jacky Stewart tot BBC-verslaggever en ex-topcoureur David Coulthard. Verstappen ondergaat het nuchter. Met een glimlach bedankt hij iedereen, terwijl de internationale media zich hebben samengepakt om het grootste talent uit de Formule 1 te interviewen.

Naast de wereldtitel van Lewis Hamilton is de vierde plaats van rookie Verstappen op die 26ste oktober het nieuws van de dag op het Circuit of the Americas. Jackie Stewart: ‘Ik denk dat hij de enige coureur is geweest die geen fout heeft gemaakt. Maar ondertussen wel maximaal presteren. Onder deze omstandigheden en met zo weinig ervaring: het is nauwelijks te bevatten.’

Na alle mediaverplichtingen volgt een staande ovatie in de hospitalityruimte van zijn team Toro Rosso, waar vader Jos 18-karaats staat te glunderen. Maar ook nu is het veelzeggend dat Verstappen iedereen voorbijstuift om achter in de ruimte eerst engineer Xevi Pujolar en de andere technici te bedanken. Pujolar heeft in 2013 het team van Williams voor Toro Rosso verruild en geldt gedurende het seizoen als de veredelde tweelingbroer van de Nederlander. De Spanjaard heeft de auto optimaal afgeleverd en de jonge coureur heeft er vervolgens voor gezorgd dat het rijdend allemaal klopte. Zoals op die oktoberdag in Texas. Of zoals Verstappen het na zijn imponerende optreden uitlegt: ‘Dat dit mijn beste race tot nu toe was had alles te maken met het gevoel dat het ook met de auto helemaal goed zat. Dan zit je onder het rijden niet meer te piekeren, maar te genieten. Daarom is dit een complete topprestatie geweest. Van het team en van mij.’

De meeste bewondering oogst hij door, in misschien wel de spannendste en meest emotionele race van de laatste jaren, ongelooflijk rustig te blijven. Typerend is zijn actie in de slotfase, wanneer hij even op de derde plaats rijdt en Sebastian Vettel in zijn slipstream krijgt. Terwijl hij eerder een andere Ferrari-coureur (Kimi Räikkönen) het leven zuur heeft gemaakt, laat hij de Duitser wel zonder problemen passeren. ‘In tegenstelling tot de situatie met Räikkönen was de baan op dat moment droog, en Vettel was een stuk sneller. Tegelijk wist ik dat Sergio Perez op de vijfde plaats ook op mij aan het inlopen was. Daarom besloot ik om niet het duel met Vettel aan te gaan. Dat zou ten koste van de snelheid gaan en Perez in de kaart spelen. Verder wilde ik zo laat in de race geen extra risico met de auto nemen.’

Zo vallen tijdens de race gevoel en concentratie perfect samen. Verstappen: ‘Er viel niks te plannen, omdat de omstandigheden zo wisselvallig waren. Het was continu denken op de korte termijn, omdat bijna elke ronde anders was. Ik vond het heerlijk om zo met de auto in de race te zitten. Als je merkt dat de wagen in topvorm is, dan is dat een enorme opsteker. Wat ik al zei: ik ben eigenlijk de hele wedstrijd aan het genieten geweest.’

Bovendien heeft de prestatie op de Amerikaanse prairie duidelijk gemaakt dat hij steeds beter in staat is om zowel voor de wedstrijd als het algemeen klassement te gaan. Dus niet alleen kunnen bogen op een spectaculaire passeeractie, maar ook de punten pakken die nodig zijn om ooit wereldkampioen te worden. In dat opzicht voelt het goed dat door zijn prestatie in Austin hij zich voor de zesde keer tijdens zijn laatste zeven Grand Prixs in de punten heeft gereden.

Binnen twee jaar heeft Verstappen zich als de beste karter ter wereld gevoegd bij de beste Formule 1-rijders ter wereld. En rijst de vraag: wat is zijn geheim? Het antwoord is simpel: alles blijft bij hem binnen de driehoek talent-ambitiebeleving.

Zo is Verstappen een groot voetbalfan. Naast het feit dat hij verknocht is aan de populaire FIFA-game is hij vooral een liefhebber van het Barcelona met Lionel Messi. Een wereldster, die er al jaren in slaagt om glamour op afstand te houden. Messi is voetbal en houdt het bij voetbal – zoals Verstappen racen is en het bij racen houdt. Iemand die in zijn vrije tijd gaat karten.

Ooit blunderde de toenmalige Barcelona-trainer Luis Enrique door met Messi op de bank te beginnen. De bedoeling was om hem rust te gunnen, maar hij realiseerde zich niet dat zoiets de speler meer energie kost dan als hij negentig minuten op het veld bezig is.

Zo zitten natuurtalenten nu eenmaal in elkaar. De liefde voor hun sport zit in hun DNA. Omdat hun extreme kwaliteit ook nog gekoppeld is aan grenzeloze ambitie, maakt dat ze beter dan de rest.

In de driehoek talent-ambitie-beleving is geen plaats voor opsmuk. Zo blijft er een extra scherp oog voor wat er binnen de triangel gaande is. Dat Verstappen direct na een race eerst zijn engineer en technici bedankt is niet aangeleerd, maar een vanzelfsprekendheid. Typerend is ook dat hij zichzelf een van de monteurs noemt. De monteur die de auto bestuurt.

Ook Messi is geliefd onder het personeel van Barcelona. Hij is iemand die af en toe de koffiejuffrouw vraagt hoe het met haar gaat, of die een keer bij de materiaalman gaat zitten om over schoeisel te praten.

Heel sociaal, maar ondertussen zijn de Messi’s en Verstappens van deze wereld ook dan professioneel bezig – misschien wel zonder dat ze het in de gaten hebben. Want in feite gaat het toch weer om details van de prestatie die ze later moeten leveren.

Verstappen kart dus het liefst in zijn vrije tijd. Karten is een sport waarbij de wagens continu dicht op elkaar zitten. Dit ‘racen op het scherp van de snede’ uit zich weer bij zijn veelgeroemde passeeracties in de Formule 1. Eigenlijk is hij op zulke momenten gewoon aan het karten: millimeterwerk met een feilloos gevoel voor de situatie.

Verder is de jonge Limburger een duidelijke bèta-jongen. Alles wat met techniek te maken heeft gaat erin als koek. Dus is Verstappen ook gek van e-sports, computerspelletjes en wordt oefenen met de simulator, waarin een race wordt nagebootst, weer een combinatie van business and pleasure.

Het zijn allemaal voorbeelden van hoe grote sporters groot worden en groot blijven. Zolang ze maar binnen de driehoek talent-ambitie-beleving blijven. Dé manier om negatieve energie tot het minimum te beperken.

Heel typerend is de wijze waarop Verstappen bekendmaakt dat hij een nieuwe vriendin heeft. Een paar keer eerder heeft hij ervaren hoe de roddelpers in zijn privéleven is gaan wroeten en dat bevalt hem niet. Dus zet hij een foto samen met zijn vriendin en bijpassende tekst op Twitter: ‘Nu weet iedereen het en word ik er niet meer mee lastiggevallen.’

Hij had ook kunnen zeggen: ‘Nu kan ik weer alleen met racen bezig zijn.’