EEN WIJNGAARD OP MALLORCA

CARMEN BELLMONTE

Een wijngaard op Mallorca

DE MALLORCA SAGA 1

Uit het Duits vertaald door
Joyce Sengers-Bekkers en Sanne Jacobs

Een wijngaard op Mallorca is deel 1 van de serie De Mallorca saga

Oorspronkelijke titel Zeiten des Wandels

© 2022 Wilhelm Heyne Verlag, München, onderdeel van Penguin Random House Verlagsgruppe GmbH, München

© 2023 Nederlandse vertaling Joyce Sengers-Bekkers en Sanne Jacobs / Uitgeverij Oceaan

Alle rechten voorbehouden Omslagontwerp Nele Schütz Design

Omslagbeeld Somy Volodymyr, Maija Luomala, Zoonar GmbH, Anastassia

Vassiljeva, oksana2010 / Shutterstock

Omslagbewerking bij Barbara

NUR 302

ISBN 978 90 468 3063 5 (eBook)

ISBN 978 90 468 3064 2 (audiobook)

www.oceaanboeken.nl

Deze digitale editie is gemaakt naar de eerste druk, 2023, met ISBN 978 90 468 3062 8

1

Mallorca, september 1913

Met het vallen van de schemering verzamelde het hele dorp zich op het kerkplein. De zandsteenkleurige kerk van Sencelles lag direct naast het raadhuis. In de schaduw van de platanen stonden tafels en bankjes.

Iedereen was op deze bijzondere dag op de been. De familie Delgado wachtte, net als alle dorpsbewoners, op de zonsondergang.

Eindelijk ging de schemering over in een nachtblauwe duisternis.

De burgemeester ging naast het beeld in het kerkportaal staan en hief zijn handen. ‘Beste dorpsbewoners, het vervult mij met veel trots een nieuw tijdperk in te mogen luiden in ons dorp. Kijkt u zelf maar.’ Hij gaf een teken aan een medewerker die op de eerste verdieping van het raadhuis uit het raam keek.

Geroezemoes ging door de menigte toen de straatverlichting voor het eerst oplichtte.

‘Vanaf nu komt u ’s nachts ook zonder petroleumlamp veilig thuis.’

Iedereen ging staan om de nieuwe verlichting uitgebreid te bewonderen.

Antonia leunde tegen Mateo aan. ‘Ziet het er niet betoverend uit?’

Het maakte indruk op haar hoe de elektrische lampen zachte schaduwen op de muren van de huizen wierpen, maar de steegjes alsnog helemaal verlichtten.

‘Zeker, maar nu kunnen we niet meer stiekem in het donker kussen,’ fluisterde Mateo in haar oor. ‘Hoewel dat binnenkort voor ons sowieso niet meer nodig is.’

Een prettige rilling ging door Antonia heen. Zou Mateo vandaag echt met haar vader gaan praten?

Hopelijk zou hij op het laatste moment niet terugkrabbelen. Haar vader kon erg intimiderend zijn. Er was wel moed voor nodig om Juan Delgado op een openbaar feest om de hand van zijn oudste dochter te vragen.

Maar Mateo was moedig en dat was precies wat ze zo leuk aan hem vond.

Na een enthousiast applaus gingen de dorpsbewoners weer op de houten bankjes zitten om het eten en drinken dat iedereen had meegebracht met elkaar te delen. Antonia, die van deze feesttraditie hield, wist dat haar vader nu naar haar op zoek zou zijn.

‘Ben je er klaar voor?’

Mateo keek haar zenuwachtig aan. ‘Heb ik een keuze?’

‘Nee.’

Ze zag haar vader inderdaad al langs de rijen met banken lopen. Hij was op zoek naar haar. Zijn gezicht ontspande zodra hij Antonia in het oog kreeg. Hij zwaaide naar hen en samen gingen ze naar de rest van de familie.

‘Schuif eens een beetje op,’ zei haar moeder tegen Carla. Ze schoof zelf een stuk van haar man weg en trok Antonia’s jongere zus met zich mee.

Antonia keek dankbaar naar haar moeder. Nu kon Mateo met vader praten, want dat was zijn taak.

Ze gingen op de lege plekken zitten en vader schonk beiden een glas wijn in.

Een muziekgroep speelde traditionele dansmuziek.

‘Kom, Diego, zullen wij dansen?’ nodigde Antonia haar oudste broer uit, zodat Mateo alleen zou zijn met haar vader. Ze wist hoe lastig haar vader het vond haar te laten gaan. Altijd al had ze voor elk beetje vrijheid moeten vechten. Haar vader hield het liefst een oogje in het zeil. Zelfs wanneer ze met haar beste vriendin op het dorpsfeest af wilde spreken.

Helaas was zij met haar kersverse echtgenoot naar Valencia verhuisd. Op Mallorca was alleen werk in Palma of op het eigen land. En het eigen land bracht ook niet veel op.

Niet meer althans. Dat gold in elk geval voor hun wijngaard. Antonia’s vader leek elke week vermoeider. De druifluis in Frankrijk en Duitsland was verslagen, waardoor Mallorca niet langer gevraagd werd als vervangend leverancier voor de geruïneerde wijnbouw in Europa. De Mallorcaanse druiven brachten steeds minder op. Als er geen wonder zou gebeuren kwamen er moeilijke tijden aan voor haar familie.

Wat fijn dat Mateo een baan als boekhouder in Palma had. Een goed betaalde baan bij een degelijk bedrijf. Antonia’s toekomst zag er goed uit. Mateo zou probleemloos een familie kunnen voeden en zij zou blijven helpen op het land als de oogst moest worden binnengehaald.

Voor ze met haar broer Diego de houten dansvloer opging, hoorde ze nog net dat Mateo zei: ‘Juan, ik weet dat dit er misschien niet de juiste plek voor is, maar ik moet met je praten.’

Haar vader keek naar Antonia. Hij had wel door wat er zou volgen en nam een grote slok wijn, voordat hij in zijn nek wreef. ‘Nou?’ moedigde hij Mateo aan.

Antonia keek zenuwachtig naar de beide mannen. Mateo schonk haar vader wijn bij, nadat die zijn glas had leeggedronken.

Op de dansvloer stapte ze op haar broers voet. ‘Sorry, maar ik sterf bijna van nieuwsgierigheid. Wat als hij nee zegt?’

‘Dan trouw je alsnog met hem.’ Diego lachte. ‘Jij en vader zijn even eigenwijs.’

Antonia kon niet anders dan meelachen, want Diego had gelijk. Ze moest en zou met Mateo trouwen.

Op dat moment hief haar vader zijn glas en klonk samen met Mateo. Met moeite onderdrukte Antonia een vreugdekreet. Hij had zijn zegen voor het huwelijk gegeven.

‘Zie je, hij is het ermee eens.’ Diego draaide haar om haar eigen as. ‘Nu moet hij alleen nog mijn plannen goedkeuren.’

‘O, Diego, hij wil zo graag dat je later de wijngaarden overneemt. Wie moet het anders doen?’ Antonia wist dat haar broer liever visser wilde worden, maar haar vader zou daar nooit mee akkoord gaan.

‘Hopelijk duurt dat nog een hele poos en tot die tijd zijn de wijngaarden vaders verantwoordelijkheid. Bovendien wordt Leo ouder en hij is nu al blij met elke minuut die hij kan helpen.’

Als Diego gelijk had en haar broer Leo ooit alles overnam zou vader misschien niet heel enthousiast zijn, maar hij zou Diego wel kunnen laten gaan en hem zijn dromen laten verwezenlijken.

‘Kom, laten we naar de tafel teruggaan,’ stelde Antonia voor. Ze kon nauwelijks wachten om weer naast Mateo te zitten en onder de tafel stiekem zijn hand vast te houden. Eindelijk zouden ze gaan trouwen!

De hele avond was Antonia’s vader stiller dan normaal, wat haar op weg naar huis een beetje verontrustte.

Nauwelijks waren ze binnen of hij luchtte zijn hart: ‘María, je wist hiervan!’ Hij trok zijn jas uit en hing hem aan de haak. Daarna trapte hij zijn schoenen uit en stapte in zijn pantoffels. Brommend slofte hij naar de keuken. ‘Mijn vrouw heeft geheimen voor me. Dat is toch niet te geloven?’

Moeder haalde diep adem voor ze zich omdraaide. ‘Jullie gaan nu naar bed. Het is laat geworden.’ Ze gaf iedereen een kus op het voorhoofd. ‘Slaap lekker.’

Antonia hing de jassen van haar broers en zus op en terwijl iedereen naar zijn slaapkamer ging, doofde ze de lantaarn in de gang en bleef staan voor de keukendeur, die op een kier stond. Ze kon de keukentafel zien. Ze moest weten of haar vader zijn zegen oprecht had gegeven of dat hij op het feest alleen een ruzie had willen vermijden.

De flakkerende kaars op tafel liet schaduwen over haar vaders gezicht dansen toen Antonia’s moeder bij hem aan tafel ging zitten.

‘Vertel, Juan, wat is daar zo erg aan?’

‘Je bent mijn vrouw. Hoe kun je zoiets voor me verzwijgen?’ Hij schudde zijn hoofd. ‘Wat voor figuur sla ik dan?’

Moeder stond op en schonk zichzelf een glas water in. ‘Wil jij ook?’

Vader schudde opnieuw zijn hoofd en de kaars flakkerde nog meer. ‘Ik wil liever wijn.’

Aarzelend ging moeder bij de tafel staan.

Het ging er dus om dat ze eerst met haar moeder hadden gesproken, voordat Mateo haar vader om haar hand had gevraagd. Antonia had niet gedacht dat haar vader zo gevoelig zou zijn. Hij leek altijd zo kalm en goedgehumeurd.

‘Ooit moeten de kinderen uitvliegen. Zo is het leven.’ Haar moeder ging tegenover hem aan tafel zitten en nam een slok water.

‘Waar is de wijn?’ vroeg Juan.

‘Daar waar-ie altijd staat.’

Blijkbaar vond moeder dat hij genoeg wijn had genuttigd. Maar misschien wilde ze vader ook gewoon duidelijk maken dat niet alles ging zoals hij dat wilde.

‘Dus ik moet zelf wijn pakken?’ Hij staarde haar moeder aan.

Antonia hoorde een stoel verschuiven. Het zou verstandig zijn zich nu terug te trekken, voordat ze bij het afluisteren betrapt zou worden. Het hoorde niet en haar ouders zouden teleurgesteld in haar zijn.

‘Je hebt me om de tuin geleid, María.’

Antonia stond op het punt de keuken in te lopen om haar moeder bij te staan.

‘Ik heb de kinderen niet gevraagd eerst met mij te praten. Jij kunt soms heel hard zijn. Dus leg je erbij neer dat het nou eenmaal zo is gegaan.’

‘Maar jij had het me moeten zeggen, dan…’

‘Dan wat?’ onderbrak ze hem. ‘Jouw koppigheid is algemeen bekend en daarom was het al lastig genoeg voor Mateo. Hoe zou het op hem zijn overgekomen als jij niet verrast was geweest? Had ik het vertrouwen van die twee moeten beschamen?’

‘Nee, je hebt gelijk. Krijgt deze koppige ezel nu nog een glaasje wijn?’

Eindelijk draaide hij bij. Antonia sloop op haar tenen de traptreden op naar de slaapkamer.

Haar zus zat rechtop in bed. ‘Waar bleef je nou?’

‘Dat gaat je helemaal niets aan.’ Antonia glipte uit haar jurk en schonk water uit de kan in de waskom. ‘Heb je je eigenlijk wel gewassen? De kom was helemaal droog.’

‘Ik heb hem al geleegd.’ Carla’s stem klonk koppig.

‘Ach, en waar dan? Ik was beneden, je zou op weg naar de binnenplaats langs mij zijn gekomen.’

‘Heb je onze ouders afgeluisterd?’ Carla sperde ontzet haar ogen open.

‘Dat gaat je niets aan. En je liegt tegen me, want ik kan gewoon ruiken dat jij je niet hebt gewassen.’ Antonia trok overdreven haar neus op.

Carla trok grijnzend de deken over zich heen. ‘Wat dan nog, ik heb geen liefje dat aan me snuffelt.’

Antonia doofde de petroleumlamp. Aan de plagerijen van haar kleine zusje was ze gewend en vanavond was ze te gelukkig om Carla opnieuw terecht te wijzen.

Antonia rekte zich uit en geeuwde. Eindelijk konden Mateo en zij hun toekomst samen plannen. De bruiloft zou in kleine kring plaatsvinden, want hun families waren niet welgesteld. Mateo had nog steeds niet gevraagd of ze in het huis van zijn ouders op de leegstaande verdieping met twee kamers konden wonen. Die stond leeg, omdat zijn broers en zussen naar het vasteland waren vertrokken. Twee kamers zouden heerlijk zijn, bijna een eigen rijk. En er zou genoeg plek zijn voor kinderen. In Antonia’s ouderlijk huis zou het te krap zijn voor iedereen. Ze kon moeilijk samen met Mateo de slaapkamer delen met Carla. Antonia moest verhuizen, ook al zou dat het hart van haar vader breken.

Carla trok de kamerdeur open. ‘Opstaan, slaapkop! Iedereen wacht beneden al op je.’ Ze trok aan Antonia’s deken. ‘Jij bent ook altijd te laat. Als je zo doorgaat, mis je je eigen bruiloft nog.’ Daarna stak ze haar tong naar haar uit.

‘Wacht maar!’ Antonia gooide haar kussen naar Carla. Die kleine pestkop. Wie kon normaal ’s ochtends nou nooit uit bed komen? Ze zou haar kleine zusje missen nu de verhuizing voor de deur stond, ook al was ze soms vervelend.

‘Je krijgt me lekker toch niet,’ riep Carla en rende de kamer uit.

Nadat Antonia zich snel had klaargemaakt, liep ze met twee treden tegelijk de trap af. ‘Bon dia,’ begroette ze haar familie, toen ze de keukendeur opende.

Haar vader schoof zijn bord van zich af. ‘Nou, daar ben je eindelijk. We moeten over je bruiloft praten.’

Haar moeder zette een bord met een sneetje brood en een tomaat voor haar neer. ‘Laat haar toch eerst iets eten, Juan.’

‘Ik moet naar de wijngaard en jullie zouden daar ook allang moeten zijn.’ Hij stond op. ‘Dan zeg jij het haar maar!’ Haar vader pakte zijn hoed en liep zonder gedag te zeggen naar buiten.

Antonia wist niet wat ze kon verwachten. Haar trek verdween als sneeuw voor de zon en ze voelde zich onwel. Alles was de avond ervoor toch uitgesproken?

‘Mamá, wat moet je me vertellen?’

Haar moeder stond op en streek over haar lange haar. ‘Ach, kind, hoe blij ik ook voor je ben…’ ze boog zich naar Antonia’s oor.

‘Wat?’ vroeg Carla.

Moeder wierp Carla een verwijtende blik toe. ‘Jongedame. Het is tijd om je vader te helpen. Diego en Leo zouden ook klaar moeten zijn. Zoek je broers en ga met ze naar het land. Wij komen er zo aan.’

Carla vertrok koppig haar mond, stond demonstratief langzaam op en slofte de keuken uit. Antonia zou, als ze haar was, ook nieuwsgierig zijn geweest. Ze hield het zelf ook bijna niet meer uit.

‘Mamá, vertel nou eens wat er is.’

Haar moeder trok een stoel naar haar toe en ging naast haar zitten.

‘Nou, je weet dat we een paar magere jaren achter de rug hebben en zo’n bruiloft…’

‘Hou maar op,’ onderbrak Antonia haar opgelucht. Het ging alleen om geld. Ze pakte de hand van haar moeder met beide handen vast. ‘Dat is niet belangrijk. Het is de liefde die telt. Ik heb geen dure jurk of een groot feestmaal nodig. Ik wil Mateo’s vrouw worden. Meer wil ik niet.’ Terwijl ze de woorden hardop uitsprak, voelde ze in haar hart dat het de waarheid was. Natuurlijk zou ze blij zijn geweest met een modieuze bruidsjurk en een groot feest, maar haar liefde voor Mateo was alles wat telde. ‘Mateo haalt me zo op, we willen met zijn ouders praten. Ook over,’ ze aarzelde een moment, ‘of we bij hen op de eerste verdieping kunnen wonen.’

‘Antonia!’ Haar moeder sprong op. ‘We kunnen hier toch plek maken.’

Op dat moment hield Antonia nog meer van haar moeder. Het aanbod ontroerde haar erg. Voor haar moeder bestond er niet zoiets als te weinig plek, bij haar zou alles goedkomen. Alsnog zou het voor de hele familie vervelend zijn.

Het waren moeilijke tijden.

Daarom konden haar ouders niets bijdragen aan de bruiloft. Waar zou dit allemaal nog toe leiden? Misschien wist haar toekomstige echtgenoot zich raad. Haar hartslag versnelde toen ze Mateo’s gezicht voor zich zag. Met hem zou ze het ver schoppen. Hij was intelligent en bekwaam. Dankzij die eigenschappen was hij boekhouder geworden. Hij was belezen en zou raad weten. Ja, ze zou het aan hem vragen. Zodra de oogst voorbij was.

‘Mamá, we weten toch allebei dat hier niet genoeg plek is voor iedereen en ik wil jullie niet tot last zijn. Laten we afwachten wat Mateo’s familie van ons idee vindt. Hun huis is immers groot genoeg.’ Antonia gaf haar moeder een kus op het voorhoofd. ‘Ik kom dan later naar het land, oké?’

Met een geoefende beweging deed Antonia haar haren in een vlecht en stak hem vast. Na een blik in de spiegel streek ze haar jurk glad en trok de voordeur achter zich dicht. Ze nam de kortere weg langs de rand van de wijngaard. In de verte werkte haar familie tussen de rijen wijnstokken. De knoestige johannesbroodboom die op hun terrein stond had iets magisch. Toen ze klein was had de boven alles uitstekende boom al een aantrekkingskracht op haar gehad. Ook in de winter. Tijdens de oogst beschermde het dichte gebladerte hen rond de middag tegen de brandende zon als ze de wijndruiven in het vat stampten. Maar voor ze weer op de druiven stond, moest ze met Mateo praten.

2

Hoewel het al september was, brandde de zon aan de hemel en was het windstil. Door de zinderende hitte leek het alsof de bergen van de Serra de Tramuntana achter een mistsluier lagen. De aarde hoopte op een verfrissende regenbui terwijl alle wijnboeren juist hoopten op nog meer droge dagen om de wijnoogst binnen te kunnen brengen.

‘Waar zijn mamá en Carla?’ vroeg Leo aan zijn vader, die sinds het ontbijt nors leek te zijn. Dat was iets wat Leo echt niet kon begrijpen. Wat was er mooier dan het werk in een wijngaard? Tros na tros knipte hij met de schaar af. Zijn mand raakte vol, maar voor hij de verse druiven in de kuip kon doen, moest die eerst leeg zijn.

Zijn vader strekte zijn rug en wees langs een rij. ‘Kijk, daar komen ze aan.’

Moeder had de wijngaard bereikt, trok haar hoed recht en stapte met een schop in haar hand in de kuip. Carla nam een mand en verdween tussen de rijen om met Diego wijnstokken te snoeien.

Leo zette de volle mand bij de kuip neer, haalde de kruiwagen en liep naar moeder toe, zodat ze de druifresten van de dag ervoor erin kon scheppen. Hij hield van de geur van de restjes van de schillen en was blij dat hij die dadelijk als mest bij de stokken kon verdelen. Voor hem was hiermee de kringloop van het jaar rond en hij bereidde het terrein op een nieuw oogstjaar voor. Op een dag zou hij een eigen wijngaard bezitten en er zo’n succes van maken dat die tot ver buiten het eiland bekend zou zijn. Hij zou personeel hebben dat onder zijn leiding de wijnstokken zou verzorgen. Hij zou de beste wijn van het eiland persen.

Zijn vader ging naast de kuip staan.

‘En?’ ‘Niets,’ antwoordde moeder.

Met een schuin hoofd keek hij haar aan. ‘Hoe bedoel je? Niets?’

‘Ze praten eerst nog met Mateo’s ouders.’ Moeder keek vader uitdagend aan. ‘Antonia denkt dat er te weinig plek bij ons is. Ze heeft gelijk.’

Vader hapte naar lucht. ‘Te weinig plek? Dan verbouwen we gewoon!’

‘En van welk geld?’

Er hing ruzie in de lucht en dat alleen omdat Antonia wilde trouwen. Je zou toch denken dat iedereen blij was dat ze eindelijk een man had gevonden. Ze was tenslotte al twintig!

Diego maakte nog geen vrouw het hof, terwijl het allang tijd voor hem was. Dat zou hem niet overkomen, daar was Leo van overtuigd. Sowieso had hij zijn toekomst duidelijk voor ogen: een succesvolle wijngaard, de mooiste vrouw van het eiland en prachtige kinderen. Ja, zijn ouders zouden zó trots zijn!

Maar in plaats van blij te zijn over Antonia’s huwelijk, schudde vader het hoofd en liep zwijgend weg. In de afgelopen paar weken was hij veranderd. Hij keek vaak met gefronst voorhoofd naar de wijngaard. Ook zuchtte hij vaker dan nog maar een paar maanden geleden. En dat terwijl de druiven nog nooit zo goed waren geweest!

Hoewel Leo slechts nu en dan stiekem een slok nam van de wijn die klaar was, wist hij precies waar het op aankwam. Hij stak zelfs af en toe een vinger in de gistkuip en likte die af. Dat smaakte dan wel verschrikkelijk, maar zijn vader bepaalde zo ook altijd of het tijd was om de volgende stap te zetten op weg naar een goede wijn. Zelfs de verschillen in vatrijping kon Leo ondertussen goed herkennen. Hij kende de werking van de verschillende vaten door de grootte en de eigenschappen van het hout. Soms had hij ook de indruk dat hij al veel meer wist dan Diego, die nooit met hem over de jaargangen wilde praten. Iets wat Leo niet kon begrijpen. Hij vond de invloed van het weer, het moment van oogsten en alles wat daarna nog kwam juist zo interessant. Dat maakte dat de wijn elk jaar weer anders smaakte.

Zijn vader keek naar de bergen, Leo volgde zijn blik. De bergen waren goed zichtbaar en leken zo dichtbij dat je ze aan kon raken. Daarachter pakten de wolken zich echter samen. Uiterlijk over twee dagen ging het regenen. Zijn vader moest blij zijn, want de grond had regen nodig en over twee dagen zou de oogst binnen zijn.

Zonder waarschuwing greep zijn vader naar zijn hart.

‘Papá, wat is er?’ Leo rende naar hem toe. Voor het eerst in zijn leven was hij echt bang. Bang om zijn vader te verliezen.

3

Mateo deed de deur voor haar open. ‘Ik zou je toch ophalen?’ Hij nam Antonia voor de deur van zijn ouderlijk huis in zijn armen. Zacht kuste hij haar nek.

‘Ik kon het thuis niet meer uithouden.’ Ze maakte zich van hem los en pakte zijn schouders vast. ‘Ik ben zo zenuwachtig. Jij niet?’

‘Waarom? We gaan nu naar binnen en bespreken alles.’ Mateo pakte Antonia’s hand.

Hij was zo zelfverzekerd, een eigenschap die Antonia erg bewonderde, en een onverbeterlijke optimist. Met hem aan haar zijde zou ze alles aankunnen.

‘Denk je echt dat ze ons bij hen laten wonen?’

‘Maar natuurlijk, cariño! En zo niet, dan komt het toch wel goed. Het enige wat belangrijk is, is dat we samen zijn.’

In tegenstelling tot Antonia leek Mateo zich geen zorgen te maken. Terwijl er nog zo veel onduidelijk was. Waarschijnlijk nam ze alles veel te serieus. Nerveus beet ze op haar onderlip.

‘Zullen we?’ vroeg Mateo.

Toen ze toestemde, opende hij de deur naar de eetkamer. Mateo’s moeder Elisa kwam net uit de keuken en zette glazen op de tafel.

‘Daar zijn jullie al,’ riep ze en begroette Antonia met een innige omhelzing en kussen op haar wangen. ‘Alberto, ze zijn er! Kom naar beneden,’ gebood ze haar man en snelde terug de keuken in. Met een fles wijn kwam ze terug. ‘Ga zitten, kinderen, ga zitten.’ Haar wangen waren rood. Ze had blijkbaar al een vermoeden wat ze hen wilden vertellen.

Terwijl ze de wijn in de glazen schonk, kwam Alberto binnen, begroette Antonia hartelijk en ging naast hen zitten. ‘Nou?’ richtte hij zich tot Mateo.

Tot Antonia’s genoegen veegde die zijn handpalmen onder de tafel aan zijn broek af. Hij was dus toch niet zo kalm als hij had beweerd. Ze tastte naar zijn hand en gaf een bemoedigend kneepje.

‘We moeten met jullie praten.’ Mateo schraapte zijn keel.

‘Ach, jongen,’ verloste Mateo’s vader hem. ‘We weten toch allang hoe serieus het tussen jullie is. Dus jullie willen trouwen.’ Hij hief zijn glas. ‘Onze zegen heb je.’ Hij keek naar Antonia. ‘We kunnen ons geen betere schoondochter wensen. Op jullie toekomst!’

Mateo’s moeder glimlachte. ‘En op veel gezonde kleinkinderen!’

Alberto bracht een toost uit. ‘Laten we op de toekomst drinken!’

Hun hartelijkheid ontroerde Antonia. Mateo slaakte duidelijk opgelucht een zucht voor hij zijn glas tegen dat van zijn ouders stootte en een grote slok nam. Hij leek echter te zijn vergeten dat hij naar de bovenverdieping zou vragen. Onder de tafel gaf ze Mateo een trap.

Mateo reageerde. ‘Er is nog iets. Bij Antonia’s ouders is te weinig plek voor ons om te wonen en hierboven staat toch alles leeg.’

‘O,’ onderbrak zijn vader hem en keek zijn vrouw Elisa aan. ‘Vertel jij het ze maar.’

Antonia keek ademloos van Alberto naar Elisa.

Mateo leek niet minder ontstemd. ‘Wat is er aan de hand?’

Elisa legde de handen in haar schoot. ‘Zoals je al zei, het huis is te groot. Je broers en zussen zijn naar het vasteland vertrokken. Daarom hebben we het verkocht.’

Antonia verstijfde. Waar moesten ze nu wonen? Op hetzelfde moment voelde ze zich schuldig. Dan zouden ze gewoon bij haar ouders wat dichter op elkaar moeten wonen. Zoals vader al had voorgesteld, zouden ze ook kunnen aanbouwen. Op de een of andere manier zou het wel loslopen.

‘Dat kunnen jullie niet maken!’ bracht Mateo uit.

Antonia schrok van de woede in zijn stem. Mateo’s ouders hadden het recht hun huis te verkopen als zij dat wilden.

‘Hoezo niet?’ Elisa fronste het voorhoofd. ‘De schoenmaker heeft een groter huis nodig en…’

Antonia zag hoe Mateo’s gezicht verstarde. Ze wilde geen ruzie. Sussend legde ze haar hand op zijn arm.

‘Kinderen, laat ons toch uitpraten.’ Alberto hief zijn hand. ‘We hebben een kleiner huis gevonden en het geld dat we over hebben willen we jullie geven,’ sprak hij verder. ‘Daarvan kunnen jullie zelf een klein huis kopen.’

‘Wat gul van jullie.’ Antonia kon het bijna niet geloven. Een eigen huis? Daar had ze niet van durven dromen.

‘Jullie horen een eigen plek te hebben,’ riep Elisa. ‘Maar de kleinkinderen moeten jullie regelmatig bij mij langsbrengen.’

Opgelucht sprong Mateo op, omarmde eerst zijn vader en daarna zijn moeder.

‘Hadden jullie me bijna te pakken!’

Niet alleen bijna, dacht Antonia. Eventjes was hij van woede en teleurstelling lijkbleek geworden. Hoe zou hij hebben gereageerd als ze niets hadden gekregen?

‘Antonia, lieveling, is dat niet geweldig?’ richtte hij zich nu stralend tot haar.

Haar verontrusting over Mateo’s stemmingswisseling werd door zijn aanstekelijke enthousiasme gesmoord. Binnenkort zouden ze hun eigen huis hebben.

4

Leo stond over zijn vader gebogen. ‘Wat is er met je?’ Zijn stem sloeg over van paniek.

‘Niets, Leo, er is niets.’ Zijn vader veegde over zijn natte voorhoofd. ‘Ik werd alleen even een beetje duizelig. Breng me maar een glas water.’

Toen Leo wegrende, vertrok zijn vader opnieuw zijn gezicht van de pijn. Hij was altijd sterk geweest en hem nu zo te zien, maakte Leo doodsbenauwd. Zo snel hij kon, schonk hij een glas water in en snelde terug.

‘Hier.’ Leo ging naast hem zitten.

Met kleine slokjes dronk vader van zijn water.

‘Dank je.’ Hij aaide Leo over zijn bol. ‘Het gaat alweer.’

Ondanks zijn bezorgdheid schudde Leo de hand af. Hij was namelijk al veertien, bijna een man. Een man liet zich niet aaien.

‘Ik ben toch geen klein kind meer,’ protesteerde hij en wilde opstaan.

Met één beweging trok zijn vader hem naar zich toe. ‘Ach, Leo, ik weet dat je al groot bent, maar soms wil ik je gewoon laten zien dat ik van je hou.’

De woorden van zijn vader vertederden Leo’s rebelse hart.

‘Ik ook van jou.’ Hij sloeg zijn arm om hem heen en gaf hem vluchtig een kus op het voorhoofd. ‘Maar voortaan moet je onze ezel maar over het hoofd aaien.’ Hij grinnikte.

Vader lachte ook. Hij leek weer de oude te zijn. Je kon in elk geval niets meer aan hem zien. Waarschijnlijk had hij gewoon te weinig gedronken. Leo werd zelf ook af en toe duizelig als hij te weinig had gegeten of gedronken. Hij groeide op dit moment snel en de zomerse hitte kon je bevangen.

Desondanks vroeg Leo zich af of hij zijn moeder over de kleine flauwte moest vertellen. Hij besloot het niet te doen om zijn moeder niet ongerust te maken. Waarschijnlijk was zijn vader na het vele en harde werken gewoon uitgeput. Hij was sterk en krachtig als geen ander. Leo was ervan overtuigd dat je hem niet zomaar klein kreeg. Bovendien was híj er om zijn vader te helpen.

Leo wilde nog meer doen dan hij nu al deed, dan kon zijn vader zichzelf vaker een kleine pauze gunnen. Diego werkte weliswaar hard mee, maar het werk op de wijngaard was nooit klaar. Leo vond dat niet erg, hij hield van dit werk en hij zoog alle informatie over wijnbouw gretig op als een spons.

‘Ik heb honger.’ Zijn vader stond op. ‘Ga eens naar je moeder en vraag of het eten snel klaar is.’

Leo keek naar de bergen. De stapelwolken boven de Tramuntana werden steeds hoger. Ze moesten zich haasten als ze nog op tijd met de oogst klaar wilden zijn.

Hij kon maar beter zijn moeder helpen de kuip leeg te scheppen, want Antonia was er nog steeds niet. De inspanning was van moeders gezicht af te lezen. In de laatste maanden leek ze ouder geworden. Ook zij maakte zich vermoedelijk zorgen. Leo begreep zijn ouders niet. De oogst was nog nooit zo goed geweest! Ze zouden blij en opgewekt moeten zijn. IJverig maakte hij de kuip leeg, waardoor die weer met druiven kon worden gevuld. Daarna wilde hij voor het middageten zorgen, zodat vader weer op krachten zou komen.

5

Carla sleepte een volle mand naar de kar. Haar maag knorde. Tijd voor het middageten. Maar de tafel was nog niet gedekt en Antonia was nergens te bekennen. Ze voelde boosheid opkomen. ‘Is Antonia er nog steeds niet?’ mopperde ze en ze schudde de druiven op de laadbak van de kar.

Nu moest ze ook nog voor het middageten zorgen. Met de rug van haar hand veegde ze het zweet van haar voorhoofd. Het was niet eerlijk dat haar zus aan het einde van de oogsttijd een ontspannen dagje met Mateo had, terwijl zij hier stond te zwoegen. ‘Ik moet ook alles alleen doen.’ Onzorgvuldig gooide ze het brood op tafel.

‘Carla!’ riep haar moeder haar tot orde en ze stapte uit de kuip. ‘Het zou je geen kwaad doen ook eens te helpen.’

‘Ook eens helpen? Ik doe de hele dag niets anders!’ Nu kwam zij in de problemen, alleen omdat ze Antonia’s taken over moest nemen. Hoe oneerlijk! Mopperend haalde ze tomaten, olijfolie en wijn uit de mand.

Haar vader slofte moe naar de schaduw onder de johannesbroodboom, zette de wiebelende tafel recht en ging op de oude houten bank zitten.

Diego schonk wijn en water in de glazen op het moment dat Antonia naar hen kwam toegesneld. Voor het eten was ze natuurlijk op tijd. Carla haatte het hoe Antonia op dit moment deed. Alles draaide alleen nog maar om haar! Om haar en haar stomme bruiloft!

Carla had echt zin om het brood naar haar zus te smijten. Maar daar zou ze zich alleen maar meer mee in de nesten werken.

‘Ah, daar ben je,’ riep haar moeder. ‘En? Wat zeiden ze?’ Ze ging aan de gedekte tafel zitten en klopte met de hand op de lege stoel die naast haar stond.

Antonia’s hele gezicht straalde, waardoor Carla nu toch nieuwsgierig werd. Misschien had ze de slaapkamer binnenkort voor zichzelf. Dat zou helemaal geen slecht nieuws zijn.

‘Jullie zullen het niet geloven, maar Mateo’s ouders verkopen hun grote huis. Van de opbrengst geven ze ons geld voor een eigen huis, en het feest kunnen we er ook van betalen.’

Carla’s wrok maakte plaats voor voorpret. Een eigen kamer! Het zou heerlijk zijn om geen rekening meer te hoeven houden met haar grote zus als ze ’s nachts de petroleumlamp aanstak omdat ze hoge nood had en buiten naar het huisje moest.

‘En waar gaan zij wonen?’ vroeg Carla wantrouwend. Er moest een adder onder het gras schuilen. Die was er immers altijd.

‘Ze kopen natuurlijk een ander, kleiner huis. Zo blijft er genoeg over.’

‘En waar verhuizen jullie naartoe?’ Carla kreeg een zenuwachtig gevoel in haar buik, de honger was verdwenen.

‘Ik weet het nog niet.’

Wat als haar grote zus ver weg ging wonen? Dan zouden ze elkaar bijna niet meer zien. Dat was natuurlijk de adder. Met wie moest ze dan over hun broers klagen? Als Antonia weg zou gaan, moest ze zich alleen met die twee zien te redden. Met Diego kon ze nog wel goed opschieten, maar Leo deed de laatste tijd alsof hij de landheer was en haar continu mocht rondcommanderen.

‘Dat is geweldig!’ Haar moeder klapte enthousiast in haar handen en omarmde Antonia. ‘Ik ben zo blij voor jullie!’

Nors greep vader zijn glas wijn. ‘Ja, geweldig, echt,’ bromde hij. ‘Alleen wij kunnen niets bijleggen.’

‘Ach, papá, wees toch blij samen met mij… ik bedoel met ons,’ smeekte Antonia. ‘We weten toch dat jullie ons zoveel ondersteunen als mogelijk.’

En dat was weinig, dacht Carla bij zichzelf. Het was haar opgevallen dat er de laatste tijd werd bezuinigd omdat de wijnmarkt was ingestort. Ze had al lang een nieuwe jurk nodig maar dat had er niet in gezeten. Moeder had naald en draad gepakt en de zoom uitgelegd, zodat Carla’s jurk nog even meekon.

Carla bekeek de gezichten van haar familie, die er door het werk van de laatste weken vermoeid uitzagen. Voor Antonia zag het er rooskleurig uit, ze had een man die haar wat te bieden had. Hoe zat het met haar? Het zou verstandig zijn als ze een rijke man uitkoos die goed voor haar kon zorgen of misschien zelfs genoeg geld had zodat de wijngaard kon worden gemoderniseerd. Meteen begon ze te dagdromen.

Leo zat naast Diego op de bank en schudde zijn hoofd terwijl hij Antonia aankeek. ‘Jij verhuist dus. En wie moet jouw werk overnemen?’

‘Ikzelf, natuurlijk,’ zei Antonia. ‘We zullen een geschikt huis in de gemeente vinden. Het hoeft natuurlijk niet midden in het dorp te zijn. Een beetje buitenaf is er vast iets. Maar zelfs als het in Biniali zou zijn, is dat niet te ver weg. Wat zou ik nou zonder onze wijn moeten?’

Carla verbaasde zich over Leo. Wat maakte het hem uit of Antonia nog op het land zou meewerken? Hij zou Antonia’s taken echt niet over hoeven nemen wanneer ze in een naburig dorp een andere baan aan zou nemen. Daarvoor was hij nog niet oud genoeg en hij zou sowieso niet in een kuip stappen. Het stampen van de druiven was altijd al vrouwenwerk geweest. Al het werk zou dus bij haar komen te liggen.

Na het eten stapte Carla samen met Antonia in de kuip. Diego en Leo brachten de druiven.

Met vaste tred stampten Carla en haar zus in hetzelfde ritme de wijndruiven samen. De fruitige, zoete geur van het druivennat steeg in haar neus. Carla’s kuiten deden pijn door de inspanning, maar ze liet het niet merken omdat Antonia onverstoord doorstampte.

Soms vroeg Carla zich af of al het werk op de wijngaard nog de moeite was. Haar vader legde zijn snoeischaar neer om Diego te helpen, die alweer met een volle mand op hen afkwam.

Nog een lading druiven. Carla kreunde in zichzelf. Net als de afgelopen avonden zou ze na het eten volledig uitgeput op bed vallen.

Ze keek naar beneden. Haar kuiten verdwenen tot de helft in het donkere lilarood van de druiven. Slechts deze lading nog en dan zat het erop. Alleen het laatste deel van de oogst verwerkten ze meteen op het land, de rest brachten ze als hele druiven voor verdere verwerking naar de koelere hal waar de gistkuip stond. Zo konden ze de kwaliteit van de druiven waarborgen, want juist aan het einde van de oogst als het erg warm was, raakten de gevoelige druiven snel beschadigd. Dat wist Carla en alleen omdat het einde van de oogst in zicht was, hield ze het tempo dat Antonia aangaf vol.

6

Antonia’s opwinding nam toe naarmate de dag van haar bruiloft dichterbij kwam. Nog altijd hadden ze geen geschikt huis gevonden. Haar ouders vroegen haar elke dag of er al nieuws was. Mateo’s ouders waren al lang in het nieuwe huis getrokken. Alleen zij hadden geen eigen dak boven hun hoofd.

Waar zouden ze hun huwelijksnacht doorbrengen? In haar ouderlijk huis?

Tijdens het eten dacht ze na over de toekomst toen een luid geklop haar deed opschrikken uit haar gedachten.

‘Ik doe open,’ riep Carla en ze was al opgestaan. Even later stond ze met Mateo in de keuken.

‘Bon dia,’ begroette hij de hele familie. ‘Ik moet met je praten voor je aan het werk gaat. Het is belangrijk.’

Moeder glimlachte begripvol. ‘Maar natuurlijk, we redden ons wel in de bodega.’

Antonia hoorde hoe Carla snoof. Haar kleine zus dacht daar blijkbaar anders over, maar daar kon ze geen rekening mee houden. Helaas kon ze Mateo’s gezichtsuitdrukking niet duiden.

‘Oké, laten we meteen gaan.’

Antonia begroette Mateo met een kus op de wang en samen verlieten ze het huis. Nu ze toch al samen waren, wilde Antonia straks van het moment gebruikmaken en aan hem vragen of hij een idee had hoe het bedrijf van haar ouders winstgevender kon worden.

Uit gewoonte keek ze naar de bergen. Dichte wolken kondigden de lang verwachte regen aan. De oogst was binnengebracht en lag veilig in de kelder.

‘Was is er? Heb je een huis gevonden?’ Terwijl Antonia de laatste dagen druiven had gestampt, had ze, los van hoe het huis eruit zou zien, al nagedacht welke stoffen ze graag op de meubels wilde. Op andere momenten zag ze al voor zich hoe ze na het werk in de keuken stond om eten klaar te maken voor het gezin, dat ze allebei wilden.

‘Het gaat om iets anders.’ Mateo bleef staan en wees naar de bank met uitzicht op de Tramuntana. ‘Ga maar even zitten.’ In één beweging veegde hij de blaadjes van de bank. Zijn stem klonk een beetje onzeker, bijna broos.

‘Gaat het niet over het huis?’ De laatste tijd was hun nieuwe plekje het belangrijkste onderwerp van hun gesprekken.

Een beetje verlegen schudde Mateo zijn hoofd.

Antonia’s maag trok zich pijnlijk samen. ‘Wat is er? Je kunt me alles vertellen.’

‘Laten we gaan zitten.’

Het laatste beetje zonlicht van de namiddag werd door de donkere onweerswolken opgeslokt.

‘Het spijt me, Antonia, maar hier gaan we geen huis vinden.’

‘Wat?’ Ze dacht dat ze het verkeerd had verstaan. Snel herpakte ze zich. ‘Dan verbouwen we bij mijn ouders.’ Antonia was bij dit soort dingen erg pragmatisch en zocht altijd meteen naar een oplossing. De aanbouw was een oplossing. Voorlopig tenminste.

Zenuwachtig veegde Mateo zijn handen aan zijn broek af, voordat hij die van haar vastpakte. ‘Ik heb geen werk meer.’ Nauwelijks had hij het gezegd of hij liet zijn hoofd hangen. ‘Het spijt me.’

‘Wat? Maar…’ Dat kon niet gebeuren. Er waren niet veel banen als boekhouder op het eiland en al helemaal geen goed betaalde. ‘Wat is er gebeurd?’

‘Antonia,’ onderbrak Mateo. ‘Het bedrijf gaat zich in Barcelona vestigen. Jij weet zelf ook dat dit het enige bedrijf is dat papier verkoopt en ze draaien te weinig omzet op Mallorca.’

‘O.’ Meer wist Antonia niet uit te brengen. Ze stond op en liep een rondje om het bankje. Met haar armen over elkaar geslagen bleef ze voor hem staan. ‘Het geld dat we van je ouders krijgen zal op een gegeven moment op zijn. Denk je dat je hier bij een ander bedrijf als boekhouder aan de slag kunt?’

Mateo schudde zijn hoofd. ‘Het zijn geen rooskleurige tijden. Er zijn niet veel grote bedrijven die een boekhouder in dienst hebben.’

‘Dan gaan we gewoon met jouw bedrijf mee naar Barcelona en bouwen daar iets op.’ Meteen sloeg ze haar hand voor de mond. Haar ideeën kwamen weer eens zo snel op dat ze nog niet over de consequenties had nagedacht. Ze zei zo vaak tegen zichzelf dat ze eerst goed over haar ideeën na moest denken voordat ze die uitsprak.

‘Oké… Ik bedoel… nee, zo bedoelde ik het niet,’ stotterde ze en ging met hangende schouders naast Mateo zitten.

Hij sprong echter op. ‘Waarom niet? Het is een geweldig idee!’ Hij ging weer zitten. ‘Eerlijk gezegd… heb ik er ook al over nagedacht.’

Antonia keek Mateo geschrokken aan. Ze wilde hier niet weg. Weg van haar familie, van de wijngaard, van het eiland.

‘Antonia, ik weet dat je gehecht bent aan je familie, maar er is hier geen toekomst voor ons. We moeten weg. Barcelona zou een optie zijn, maar niet bij mijn bedrijf. De papierfabriek heeft daar al een boekhouder in dienst. Ze hebben mij daar niet nodig.’ Hij pakte opnieuw haar handen vast. ‘Maar we zouden ook nog verder weg kunnen gaan,’ fluisterde hij. ‘Ergens waar wij nodig zijn en waar succes gegarandeerd is.’

Antonia fronste haar wenkbrauwen. ‘Nog verder weg?’ Moest ze haar familie verlaten? Haar hele leven opgeven? Weggaan?

‘Er is geen andere mogelijkheid.’

Geschrokken duwde ze Mateo van zich af. ‘Ben je gek geworden?’ Antonia draaide zich met een ruk om en rende weg. Hoe kon hij nou zo’n belangrijke beslissing nemen zonder eerst met haar te overleggen?

De eerste bliksemschichten flitsten in de verte en de bergtoppen lichtten op. Over niet al te lange tijd zouden de wolken zich boven het eiland ontlaadden.

‘Wacht,’ riep Mateo. ‘Laten we er gewoon rustig over praten.’

Maar Antonia luisterde niet naar hem. Wat viel er te praten? Hij had al een besluit genomen en zij zou zich daarin moeten schikken. Hij besliste over haar leven en dat nog voordat ze waren getrouwd. Moest ze eigenlijk wel met hem trouwen? Tranen stroomden over haar wangen. Ze rende, verblind door de tranen, verder alsof ze weg wilde rennen voor haar eigen gedachten.

Toen ze volledig buiten adem thuis aankwam, keek Carla haar nieuwsgierig aan. ‘Wat is er met jou aan de hand? Hebben jullie ruzie? Kom je nu eindelijk eens helpen in de bodega?’

Zonder antwoord te geven, stormde Antonia naar haar kamer, dook in bed en hoorde hoe de wind om het huis gierde. Haar gedachten dwarrelden door elkaar heen, zoals de bladeren die door de wind van de bomen werden geblazen.

Toen Carla de kamer binnenkwam, wist Antonia nog steeds niet wat ze moest doen. Ze deed alsof ze al sliep om er niet over te hoeven praten. Eerst moest ze een oplossing vinden en een beslissing nemen.

Wat moest er nu van hen terechtkomen? Kon ze in deze situatie eigenlijk wel met Mateo trouwen? Hield ze genoeg van hem om gelukkig te zijn zonder haar familie?

De hele nacht raasden de donder en bliksem over het binnenland van het eiland. Pas de volgende morgen kwam een klein stukje blauwe hemel tevoorschijn. De eerste prille zonnestralen braken door de wolken en Antonia opende snel het raam. Mateo’s nieuws had haar de helft van de nacht wakker gehouden, maar ze had een besluit genomen. Ze wilde zijn idee op zijn minst aanhoren.

Vol vertrouwen ademde ze de frisse lucht in. De zonnige ochtend verdreef ook de donkere schaduwen van de slapeloze nacht. Antonia wist zeker dat het allemaal wel goed zou komen, zolang ze maar van elkaar hielden.

Haar blik viel op Carla die zich op haar andere zij draaide. Binnenkort zouden ze niet meer samen onder een dak leven, dus ze moesten de tijd samen extra benutten.

‘Hé, slaapkop. De zomervakantie is voorbij. Je moet vandaag naar school, dus uit de veren, jij.’ Antonia trok aan Carla’s dekbed. Ze moest lachen om het ontstemde gebrom. ‘Wie moet jou binnenkort nou wekken?’ Ze hield haar hoofd schuin. ‘Ik zou Diego kunnen vragen ’s ochtends een emmer water over je heen te gooien. Dan heb je je ook meteen gewassen.’

‘Je bent gemeen.’

‘Dat zit blijkbaar in de familie.’

Lachend verliet Antonia de kamer en ging naar de keuken beneden. Het leek alsof de regen haar twijfels had weggespoeld. Waarom zouden ze eigenlijk niet naar het vasteland vertrekken? Er waren daar vast en zeker meer mogelijkheden dan hier op het eiland. Mallorca en Barcelona lagen dan wel slechts een korte overtocht van elkaar af, maar er waren nog veel meer steden op het vasteland. Een familiebezoek zou dan misschien meer moeite kosten, doordat er nog een treinreis bij zou komen, maar het was in elk geval mogelijk.

Voor de keukendeur bleef Antonia stilstaan. Haar ouders spraken fluisterend met elkaar. Dat deden ze normaal gesproken nooit. Ze kon niets verstaan, hoe zeer ze het ook probeerde, dus opende ze deur.

‘Bon dia.’

Haar ouders stopten meteen met praten.

‘Wat is er?’ Antonia keek naar de geschrokken gezichten van haar ouders. ‘Mij maken jullie niks wijs.’

Haar vader wreef in zijn handen.

‘Nou ja,’ begon hij, ‘ik heb een plan.’

Tijdens het ontbijt legde hij aan Antonia uit dat hij van plan was de druiven aan de brandyproducent Suau te verkopen, die zijn brandy alleen van druiven maakte die hij zelf had geperst en tot wijn had vergist. Van het deel dat ze al hadden geperst, konden ze dan zelf nog wijn maken.

‘Dan weten we tenminste zeker dat we voor een deel inkomsten hebben. Wat denk je ervan?’

Antonia stelde opgelucht vast dat haar ouders geen advies van Mateo nodig hadden en dat het hen op eigen kracht zou gaan lukken.

‘Dat is een geweldig idee!’

‘Morgen gaat je vader naar Palma om het met Suau te bespreken.’ Moeder gaf haar een tweede snee brood.

‘Papá, stel het niet uit, anders is iemand anders je nog voor. Wil je Jaume er niet bij betrekken?’ Antonia nam een hap van haar brood. Jaume was vaders beste vriend. Hij zou waarschijnlijk ook met zijn druiven blijven zitten. ‘Of ben je bang dat alleen onze oogst al te groot is om aan Suau te verkopen?

Haar vader slikte zijn laatste hap door. ‘Ik wilde Jaume gisteren helpen met de oogst, maar hij was dronken en snauwde me toe dat ik me met mijn eigen zaken moest bemoeien, dus dat is precies wat ik ga doen.’

‘Jaume is wanhopig,’ zei moeder. ‘En, zoals je al zei, hij was dronken.’ Ze dronk haar glas leeg. ‘En toch vraag ik me af of hij ons niet heeft afgeluisterd toen we het over jouw idee hadden.’

‘Als hij nuchter was geweest had ik dit samen met hem gedaan. Maar nu? Hij drinkt zo veel en neemt geen advies van mij aan. Stel je eens voor dat hij zo bij Suau zou komen opdagen. Nee, dat risico kunnen we niet nemen.’

Antonia voegde er nog met volle mond aan toe: ‘Suau kan onze redding zijn. Hij zal zeker goed voor de oogst betalen. Mocht hij dan nog meer druiven nodig hebben, dan kun je dat Jaume alsnog vertellen.’

Moeder was het met haar eens. ‘Antonia heeft gelijk. Bovendien zouden we anders met de verwerking van de druiven moeten beginnen, zodat het sap in de gistkuip kan. Zal ik met je meegaan?’

‘Wat heb ik toch slimme vrouwen om me heen.’ Vader stond op en glimlachte. ‘Daarom hebben jullie geen stemrecht. Jullie zouden de mannen op de knieën krijgen.’

Hij knipoogde naar moeder en opnieuw zag Antonia hoeveel ze van elkaar hielden. Zo zou het ook tussen haar en Mateo zijn. Het maakte niet uit waar ze woonden, door de liefde zouden ze alles aankunnen.

‘Oké, over een uur rijden we met de koets naar het station. Ik pak nog de balansen van de afgelopen jaren.’

Antonia rechtte haar rug. Ze moest haar ouders het laatste nieuws nog vertellen. ‘Mateo is zijn baan kwijt.’ Ze stond op en zette haar bord in de gootsteen.

‘Hoe dat zo?’ vroeg haar moeder. ‘Heeft hij iets verkeerds gedaan?’

‘Hoe kom je daar nou bij?’

‘Ach, in het dorp vertelde iemand dat er in de papierfabriek onregelmatigheden zouden zijn.’

Daar had Antonia nog niets over gehoord. Bovendien geloofde ze Mateo. Waarom zou hij tegen haar liegen?

‘Het bedrijf gaat hier op het eiland sluiten,’ legde ze aan haar ouders uit. ‘Ze gaan het eiland vanaf het vasteland bevoorraden. Nu moeten we het erover hebben hoe het verdergaat. Jullie hoeven je geen zorgen te maken. Het loopt allemaal wel los.’ Maar terwijl Antonia dit zei voelde ze zich ineens niet meer zo onbezorgd. Het vertrouwen dat ze bij het opstaan nog had gevoeld, leek in rook te zijn opgegaan. De roddel over onregelmatigheden was vast onjuist en Mateo was betrouwbaar. Maar het had geen zin haar ouders ongerust te maken en over Mateo’s plannen te vertellen zolang er nog niets vaststond. Zouden ze daadwerkelijk naar het vasteland verhuizen?

Ook al had Antonia geprobeerd optimistisch te klinken, toch zat het haar dwars – net nu ze op de wijngaard alle hulp konden gebruiken.

Carla kwam de keuken binnengerend, greep een snee brood en zwaaide gedag voor ze naar buiten stormde. Ze was weer eens laat voor school. Zou het Carla ooit lukken op tijd op te staan, zodat ze rustig kon ontbijten?

Leo was al lang op weg naar school. Antonia bekeek de tafel, die helemaal volstond. Haar ouders waren na het gesprek vertrokken. De afwas moest zij dus doen. Eigenlijk kwam dit beetje uitstel haar goed uit. Ondanks haar optimisme zag ze op tegen het gesprek met Mateo.

Toen de keuken brandschoon was, het brood voor het middageten gebakken en de geoogste, rijpe groente uit de moestuin op de keukentafel lag, kon Antonia in huis niets meer doen. Ze vlocht haar haren opnieuw, controleerde of haar jurk nog schoon was en verliet toen ook het huis. Op de korte route naar Mateo’s ouders wilde ze haar gedachten nog even op een rijtje zetten. Antonia nam daarom een omweg via de wijngaarden.

Ze knipperde met haar ogen tegen de zon. Kwam iemand haar in de wijngaard tegemoet? Ze hield haar hand boven haar ogen. Dat loopje, dat postuur. Mateo liep haar tegemoet. Toen hij haar ontdekte, begon hij sneller te lopen.

‘Cariño, het spijt me zo!’

Hij spreidde zijn armen en zij liet zich erin vallen.

‘Het spijt mij ook. Ik had naar je moeten luisteren.’

‘En ik had geen besluit mogen nemen zonder met jou te praten.’

Na een diepe blik in elkaars ogen, kusten ze elkaar met passie. Hun eerste grote ruzie liet een vuur in haar ontvlammen dat ze het liefst hier in de wijngaard had gedoofd. Geschrokken maakte ze zich los van Mateo.

Ze zag dat Mateo’s ogen ook fonkelden, zoals ze dat nog niet eerder had gezien. Maar dat moest wachten, het ging nu om hun toekomst.

‘Dus wat zijn je plannen?’

‘Dank je dat je naar me wilt luisteren.’ Hij pakte Antonia’s handen vast en trok haar weer tegen zich aan. ‘Bij jouw temperament was ik bang dat je de bruiloft in het water zou laten vallen.’

Antonia glimlachte. Dat was zijn verdiende loon. Dat hij een man was, betekende nog niet dat hij zomaar zonder haar over hun leven mocht beslissen. Dat was niet netjes.

Ze liepen naar de johannesbroodboom, waar ze normaal gesproken hun middageten aten als ze in de wijngaard werkten. Antonia ging zitten.

‘Zo, vertel het me.’

Mateo ging bij haar zitten

‘Weet je nog dat ik een vriend had die naar Venezuela is geëmigreerd? Hij heeft daar zijn fortuin gemaakt. Al een paar weken geleden had ik contact met hem en hij vertelde dat je als Spanjaard goed je brood kunt verdienen op Cuba. Arbeidskrachten zijn goedkoop, de zwarte mensen werken hard, mopperen niet en we zouden daar een eigen wijngaard kunnen beginnen.’

‘Cuba? Waar ligt dat?’ Antonia had weliswaar gelezen dat veel Spanjaarden naar Cuba emigreerden, maar waar dat lag, wist ze niet.

‘Dat is een Caribisch eiland. Columbus heeft het ontdekt en het is blijkbaar rijk aan bodemschatten. Er is vruchtbare grond en de opbrengsten zijn groot.’ Mateo’s ogen fonkelden nog steeds, deze keer van enthousiasme.

Cuba. Het was blijkbaar net als Mallorca een eiland. En daar zouden ze wijn gaan verbouwen? Daar wist ze wel het een en ander van en als de opbrengsten daadwerkelijk zo goed zouden zijn, kon ze haar ouders na laten komen, en Carla. Diego ook, want waar een eiland was, was ook een zee en hij zou visser kunnen worden. Leo zou overal gelukkig zijn, zolang hij maar wijn om zich heen had. Misschien was het een teken.

‘Zouden we met het geld van je ouders een stuk grond met wijnstokken kunnen betalen?’

‘Ik heb per brief een makelaar gevraagd of hij mij een paar voorstellen kan sturen.’ Mateo gleed van de bank en knielde voor Antonia. ‘Je zou dus meekomen?’

Een ogenblik twijfelde Antonia.

‘Als je me belooft dat we mijn familie laten komen zodra de opbrengsten goed zijn en we hulp op de wijngaard nodig hebben.’

‘Beloofd. Ik zal alles doen om je gelukkig te maken.’

Antonia omarmde hem en kuste hem vol vertrouwen. Ook al wist ze niet waar Cuba lag, ze zouden gelukkig worden. Dat wist ze zeker.

Meteen diezelfde avond zou ze haar ouders het nieuws vertellen. Tot hun vertrek zouden ze dan nog wel gescheiden leven, ook al waren ze getrouwd. In beide huizen was niet genoeg plek voor een net getrouwd echtpaar.

‘Wanneer krijg je die offertes?’

‘Maak je geen zorgen, ik regel alles. Ik weet precies waar het op aankomt.’ Hij knipoogde naar haar. ‘Weet je, ik heb toevallig een verloofde die wijnboerin is en mij alles heeft uitgelegd over wijnbouw. En wat betreft de cijfers en contracten heb je de juiste man aan je zijde.’

Ja, als er iemand verstand had van contracten dan was het wel een boekhouder die dagelijks te maken had met cijfers en bepalingen.

‘Jouw wijnboerin moet nu aan het werk. Wil je helpen?’

Mateo vertrok zijn gezicht. ‘Het spijt me, mijn ouders hebben me nodig.’

‘Goed, dan zien we elkaar dus vanavond?’

‘Natuurlijk.’ Mateo stond op en liep via de wijngaard terug naar zijn ouders.

In gedachten verzonken wandelde Antonia naar huis. Cuba. Hoe zou het er daar uitzien? Mateo had het over zwarte mensen gehad. Op school had ze gehoord over de afschaffing van de slavernij en ze kon zich echt niet voorstellen dat er mensen waren die dachten dat ze anderen mochten bezitten. Goed dat het officieel niet meer mocht. Een vriendin had haar het boek De hut van oom Tom uitgeleend en sindsdien wist ze hoe wreed en onrechtvaardig slavernij was. Die arme Tom werd van zijn familieleden gescheiden en zag hen nooit meer terug. Wat had ze gehuild en met hem meegeleefd. Ze vond het zo’n goed boek, het herinnerde haar eraan alle mensen gelijk te behandelen. Toch was ze benieuwd hoe de mensen op Cuba zouden zijn. Hadden ze andere tradities? Vierden ze Kerstmis? Ze wist niets over dat land en toch was ze bereid met Mateo daarnaartoe te gaan.

Het werk in de wijnkelder ging haar niet goed af. Ze kon zich slecht concentreren.

Diego hield haar in de gaten, dat had ze wel door. Hoewel ze haar best deed, merkte ze zelf ook hoeveel tijd het haar kostte om de vaten te controleren.

Op een gegeven moment liep hij op haar af. ‘Kom op, vertel. Wat is er aan de hand?’

‘Niets. Wat zou er moeten zijn dan?’

‘Je staart al twintig minuten in de gistkuip zonder te controleren hoe het met het gisten gaat.’

‘Hadden vader en moeder niet allang terug moeten zijn?’ Antonia controleerde de fermentatie, voegde wat suiker toe en deed het houten deksel op het vat.

‘Vertel,’ gebood Diego en nam de suikerlepel uit haar hand. ‘Wat is er?’

‘We gaan naar Cuba,’ flapte Antonia eruit. ‘En als we daar dan alles op orde hebben, komen jullie ook die kant op. Blijkbaar is de opbrengst van de oogst groot daar. Hier is toch niets meer te bereiken. Daarom zijn vader en moeder ook naar Suau gegaan, om de druiven aan hem te verkopen.’ Hoe meer Antonia haar broer over hun plan vertelde, des te overtuigder was ze er zelf van. ‘En jij kunt daar als visser werken. Zou dat niet geweldig zijn?’

‘Je bent er nog niets eens en je wilt me al overtuigen? Cuba. Wat weet je ervan?’ Diego leunde tegen het suikervat. ‘Ik weet niet of dat verstandig is. Een onbekend land. Geen vrienden.’ Hij schudde zijn hoofd. ‘Zo slecht is het hier nu ook weer niet.’

‘Maar goed is het hier ook niet.’

Antonia opende de volgende gistkuip en gebaarde Diego met een knikje dat hij er suiker aan toe moest voegen. Dat moest vier keer per dag gebeuren, zodat de gist het perfecte alcoholpercentage aanmaakte. Te veel suiker en de wijn bedierf, te weinig suiker en de wijn zou waterig zijn.

‘De wijnbouw kan ons niet allemaal onderhouden. Niet hier.’

‘En op Cuba wel? Wie zegt dat?’ Diego deed suiker in het vat.

Antonia sloot het deksel en liep naar het volgende vat.

‘Mateo. Zijn vrienden zijn naar Venezuela geëmigreerd en zij raden nieuwe emigranten Cuba aan. Daar zou nog geld te verdienen zijn.’

Diego stond stil. ‘En dat is alles wat jullie weten? Dat is krankzinnig!’

‘Wie waagt, die wint!’ Ze zei het luchtig, hoewel ze Diego’s bedenkingen deelde. Maar wat voor toekomst was er hier? En als anderen succesvol waren, waarom zij dan niet?

Leo stormde de wijnkelder binnen. ‘Vader is neergestoken! Die bezopen Jaume heeft hem bijna gedood.’

Antonia liet het gistdeksel vallen. De knal deed haar ineenkrimpen. ‘O mijn god!’

‘Overleeft vader het? Is hij zwaargewond?’ Diego pakte het deksel op en sloot het vat. ‘Waar is hij?’

‘In een ziekenhuis in Palma. Moeder heeft een bode gestuurd.’ Leo’s gezicht was vuurrood van opwinding.

‘Wat zeggen de artsen? Wordt hij weer beter?’ Antonia zou het liefst de informatie uit Leo hebben geschud.

‘Ja, het zal een poosje duren, maar hij heeft geluk gehad. Moeder zegt dat we ons om de wijngaard moeten bekommeren. Zij zal vader verzorgen.’

Diego dacht er blijkbaar net zo over. Hij pakte een fles wijn van een van de schappen en schonk drie glazen in.

‘Waar is Carla?’

‘Ze was nog met een vriendin aan het praten dus ben ik alvast vooruitgelopen,’ legde Leo uit. Haastig dronk hij een slok uit het glas dat hem werd aangeboden. ‘O, die is goed. Van vorig jaar?’

Antonia schudde sprakeloos haar hoofd. Hoe kon Leo zich op zo’n verdrietig moment concentreren op de smaak van het vorige wijnjaar? Het ging om het leven van hun vader.

‘Ah, daar zijn jullie.’ Carla zette de schooltas op de grond neer. Ze keek naar de glazen die op een vat stonden en keek vol ongeloof van de een naar de ander. ‘Wat is er gebeurd?’

‘Vader is door Jaume aangevallen en zwaargewond geraakt en Antonia…’ Diego onderbrak zijn uitleg toen ze heftig haar hoofd schudde. Het was het verkeerde moment om hun broer en zus op de hoogte te brengen. Eerst moest vader weer helemaal gezond zijn. Tot die tijd kon er geen sprake zijn van emigratie.

‘Nu drinken jullie allemaal een glas wijn om de zenuwen te kalmeren.’ Antonia’s stem klonk beslissend. ‘Daarna gaan we aan de slag en morgen is er weer een nieuwe dag.’

Zonder te klagen gingen ze allemaal weer aan het werk. Toen ze bijna klaar waren, ging Antonia naar huis om het eten te bereiden. Ze sneed het brood dat ’s ochtends was gebakken, zette een karaf met olijfolie en een beetje kaas samen met tomaten uit de moestuin op tafel. Dat moest voldoende zijn. Het was al laat. Ze voelde de vermoeiende dag in al haar ledematen en ze verlangde ernaar na het eten naar bed te gaan en tot de volgende ochtend te slapen. Ze hoopte dat de zorgen om haar vader haar niet de hele nacht wakker zouden houden.

Wat als hij het toch niet zou overleven? Die gedachte bleef hardnekkig door Antonia’s hoofd spoken. Ze zou moeder nooit in de steek laten, nooit. Dat mocht gewoon niet gebeuren! Maar wat als het toch zou gebeuren?

Dan moest Antonia hier blijven en Diego ook. Hun eigen wensen moesten dan naar de achtergrond verdwijnen, totdat Leo en Carla oud genoeg zouden zijn en zij samen met moeder het land konden bewerken.

Ze hadden het er niet over. Antonia vroeg Leo en Carla naar hun eerste schooldag om hen af te leiden. Beiden vertelden over de nieuwe leraar en hoe ontzettend blij ze zouden zijn als ze klaar met school waren en eindelijk volwassen zouden zijn. Dan hoefden ze niet meer naar de leraren te luisteren.

Carla hielp Antonia bij de afwas. Ze zag er ook moe uit. Diego liep nog een rondje op de binnenplaats voor ook hij de krakende traptreden naar boven opliep.

Antonia viel in slaap zodra haar hoofd het hoofdkussen raakte.