Amerikaanse media en bestsellerauteurs over De nacht in de Telegraph Club:

‘Betoverend mooie, oprechte zoektocht naar identiteit en liefde.’ ***** PUBLISHERS WEEKLY

‘Een spannende en originele historische roman.’ OPRAH MAGAZINE

‘De weelderige schrijfstijl van Lo laat de neonverlichting van de pagina’s opgloeien.’ CASEY MQQUISTON

‘Nu al een klassieker, de beste lhbtiqa+ romance die ik in tijden las. Lo heeft het San Francisco van de jaren 50 zo gedetailleerd weergegeven dat het voelde alsof ik erbij was. En haar beschrijvingen van de prille eerste liefde zijn zo waarachtig dat ik terug werd gevoerd naar mijn eigen eerste liefde.’ BILL KONIGSBERG

‘Een hartverscheurend, meeslepend en teder verhaal over een onbekende periode in de geschiedenis van San Francisco.’ REBECCA KIM WELLS

‘Wat een prestatie. Ik kan niet genoeg benadrukken hoe verfrissend het is een queer historische roman te lezen met zo’n diepgang. Een enorme aanrader voor iedereen.’ SARAH GAILEY

‘Lily is mijn favoriete heldin: lief, slim en moedig.’ MARIE RUTKOSKI

‘Verrassend mooie historische coming of age-roman.’ REESE’S BOOK CLUB

‘Een heerlijke onvergetelijke roman die gaat over je plek vinden in de wereld, en luisteren naar het gefluister van een ongetemd hart.’ SARAH WATERS

MALINDA LO

DE NACHT

IN DE

TELEGRAPH

CLUB

Vertaald door Louise Koopman

Nieuw Amsterdam

Oorspronkelijke titel Last Night at the Telegraph Club. Dutton Books,
imprint van Penguin Random House LLC, New York

© 2021 Malinda Lo

© 2023 Nederlandse vertaling Louise Koopman /

Uitgeverij Nieuw Amsterdam

Alle rechten voorbehouden

Omslagontwerp Anna Booth

Omslagbewerking bij Barbara

NUR 302

ISBN 978 90 468 3122 9

www.nieuwamsterdam.nl

Deze digitale editie is gemaakt naar de eerste druk, 2023, met ISBN 978 90 468 3121 2

Voor alle butches en femmes,
van vroeger, nu en in de toekomst

PROLOOG

De kandidaten voor de Miss Chinatown-verkiezing stonden in een groepje bij elkaar achter een canvasscherm vlak bij het podium. Toen Lily Hu er vijftien minuten geleden langs was gelopen, op weg naar de wc, stonden ze er nog niet en het was een schok ze nu plotseling te zien.

Lily was dertien, en ze kon zich niet herinneren dat ze ooit eerder zo’n groepje Chinese meisjes had gezien: in badpak en met hoge hakken, haar en make-up perfect verzorgd. Ze zagen er zo Amerikaans uit.

Ze vertraagde haar pas. De verkiezing stond op het punt te beginnen en ze zou de voorstelronde missen als ze hier bleef hangen. Ze moest terug naar het picknickkleedje van haar familie op het grasveld voor het podium, maar ze treuzelde en probeerde niet te laten merken dat ze stond te staren.

Er waren twaalf meisjes, hun badpakken waren wit of zwart, zeegroen of bosgroen, één- of tweedelig. Hun armen en benen bloot in de hete middagzon, hun glanzende zwarte haar in de krul en stevig vastgespeld, lippen helderrood gestift, knalrood gelakte nagels, zachte, gebronsde huid. Ieder meisje een variatie op een thema.

Hun hoge hakken zonken weg in de grond. Af en toe trok een van hen haar voet los om ervoor te zorgen dat die niet vast kwam te zitten in de vochtige aarde, als de jonge hertjes in Bambi die met tere pootjes hun eerste stapjes zetten. Het meisje in het zwarte tweedelige badpak droeg torenhoge hakken, en toen ze zich bewoog bleef haar rechterhak vastzitten in de grond. Haar voet kwam los van de schoen en waar de hiel van haar schoenen tegen haar achillespees had geschuurd was een rode plek zichtbaar. Het meisje fronste haar wenkbrauwen, haar tenen trokken aan de schoen, maar nu schoot haar hele voet eruit. Haar roze hiel, de blote binnenkant van haar voet, tenen in de lucht. Lily moest haar blik afwenden, het was alsof ze keek naar een vrouw die zich in het openbaar uitkleedde.

Er zoemde een microfoon en een mannenstem kondigde aan: ‘Welkom bij de derde jaarlijkse Independence Day-picknick van de Chinese American Citizens Alliance en de Miss Chinatown-verkiezing.’

Er rees applaus en gejuich op uit het publiek op het grasveld. Een vrouw van middelbare leeftijd met een clipboard begon de meisjes in een rij achter het scherm op te stellen, ter voorbereiding op hun klim het podium op. Lily draaide zich om en haastte zich het pad af het grasveld op.

Ergens midden in de menigte zag ze haar familie zitten, samengepakt op de kriebelige oude legerdeken met daarop in witte letters de naam van haar vader gekalkt – CAPT. JOSEPH HU. Ze waren omringd door nog meer families, iedereen lag te luieren onder de helderblauwe hemel en keek naar het podium dat voor het grote gebouw was opgericht.

Lily zag haar moeder staan, ze trok de vier jaar oude Frankie omhoog. Haar vader zat nog op de deken, gaf mama haar tas aan, waarna zij en Frankie naar het pad aan de rand van het grasveld liepen. Oom Francis en tante Judy, die naast Lily’s vader zaten, keken naar het podium en vonden er zo te zien allebei iets anders van. Oom Francis ging er helemaal in op, tante Judy keek sceptisch. Eddie, Lily’s andere broertje, was nergens te bekennen, waarschijnlijk was hij nog met zijn vriendjes aan het spelen.

Op het pad liep Lily haar moeder tegen het lijf.

‘Ik ben even met Frankie naar de wc,’ zei ze. ‘Er is nog wat gefrituurde kip over.’

Iemand stak wat vuurwerk af terwijl Lily over het grasveld liep. De zomerzon gloeide heet en droog op haar zwarte haar. Het was hoogzomer hier in Los Altos – weer voor ijsjes, heel anders dan het koele en nevelige San Francisco. Lily had zich de hele dag lopen ontdoen van alle lagen kleding die ze die ochtend thuis in Chinatown had aangetrokken, ze droeg nu alleen nog maar een bloesje met korte mouwen en een katoenen rokje, en ze wou dat ze sandalen had aangedaan in plaats van schoenen met sokken.

Toen ze bij haar familie was aangekomen, knielde ze om het laatste stukje gefrituurde kip uit het mandje te pakken. Haar vriendin Shirley Lum zat vlakbij, bij haar familie en ze gebaarde dat Lily bij hen moest komen zitten. ‘Mag ik bij Shirley zitten?’ vroeg Lily haar vader. Hij knikte, de presentator begon met de introductie van alle deelnemers aan de verkiezing. Hun namen galmden over het grasveld, Lily rechtte haar rug, drumstick in de hand.

‘Miss Elizabeth Ding!’

‘Miss May Chinn Eng!’

Lily ging bij Shirley zitten, op hun kleed – een oud wit tafellaken – met haar benen zedig schuin onder zich gevouwen, als een echte dame trok ze haar rok over haar knieën.

Shirley boog zich naar haar over. ‘Ik vind die derde het leukst – die ene in dat tweedelige gele badpak.’

‘Miss Violet Toy!’

‘Miss Naomi Woo!’

Lily nam een hapje van haar kippenbout. Het velletje was nog krokant, het vlees sappig en zout. Ze hield haar hand eronder om de kruimeltjes op te vangen. De meisjes liepen een voor een over het podium. Ze zwierden op hun hakken, heupwiegend. Er klonk gefluit op uit het publiek, en gelach.

‘Ik denk dat het meisje in het zwarte badpak een beetje te showerig doet,’ zei Shirley.

‘Hoe bedoel je?’ vroeg Lily.

‘Moet je kijken! Ze doet net alsof ze een of andere Hollywoodster is, hoe ze erbij staat.’

‘Maar zo staan ze allemaal.’

‘Nee, zij doet anders, alsof ze denkt dat ze volmaakt is.’

Het meisje in het zwart zag er wat Lily betreft niet anders uit dan de rest, maar ze dacht aan de naakte voet in de lucht, en ze voelde een vreemde plaatsvervangende schaamte. Alle kandidaten glimlachten, hand in de zij, schouders trots naar achteren. De presentator zei dat ze weer over het podium moesten lopen zodat de jury hun gezicht en hun figuur kon beoordelen, het publiek klapte.

De jury zat aan een tafel op het gras voor het podium. Lily zag ze niet, maar ze had veel over ze gehoord. Twee van hen waren vooraanstaande personen in Chinatown, eentje was een belangrijke witte zakenman uit de buurt, en er was nog een vrouw – de Narcissus Queen van Honolulu, Hawaii. Lily had haar eerder met fans op de foto zien gaan; ze droeg een mooie jurk met bloemenprint en had een grote roze bloem in haar haar.

‘Kijk – mijn favoriet maakt nu een rondje,’ zei Shirley.

Het meisje in het gele tweedelige badpak was langer dan de anderen, en ze had een weelderiger figuur. Ze had golvend zwart haar dat met kammetjes strak was vastgezet, waardoor de glinsterende oorhangers goed uitkwamen. Er werd gefloten in het publiek toen ze voor over het podium liep. Achter op het podium hield ze halt, boog haar knie enigszins, en wierp koket een blik over haar schouder. Het publiek barstte in applaus uit en Shirley deed enthousiast mee.

Lily, de half opgegeten drumstick nog in de hand, wendde ongemakkelijk haar blik af. Waarom had ze het gevoel dat er iets in haar binnenste ineenkromp? Alsof niemand mocht zien dat ze naar die meisjes keek. Vlak bij haar zag ze een groepje wat oudere mannen uit Chinatown, op hun gemak zaten ze rokend de deelnemers te bekijken. Eentje grijnsde naar een ander, en er zat iets onaangenaams in de uitdrukking op zijn gezicht. Hij maakte een eigenaardig gebaar met zijn linkerhand, alsof hij ergens in kneep en de andere man grinnikte. Lily richtte haar blik op haar gefrituurde kip. Het botje van de drumstick deed haar denken aan de hiel van het meisje in het zwart, de huid rood door de harde rand van haar schoen.

‘Laten we het podium op gaan,’ zei Shirley samenzweerderig, ze pakte Lily’s hand om haar mee te trekken.

‘Dat mag toch niet…’

‘Wil je niet zien hoe het is?’

Het voelde gevaarlijk, rebels – maar niet heel erg. De late middagzon verspreidde haar zware gouden gloed. De show was voorbij en de toeschouwers waren bezig hun spullen in te pakken en naar huis te gaan.

‘Goed dan,’ zei Lily, en Shirley slaakte een gilletje.

De laatste paar meter naar de trappen renden ze bijna, maar toen ze er waren kwam Shirley abrupt tot stilstand. Lily botste tegen haar op.

‘Stel je eens voor,’ zei Shirley dromerig, ‘hoe het moet zijn om Miss Chinatown te zijn.’

Niet iedereen was het vandaag eens geweest met het oordeel van de jury. Lily had een vaag boegeroep gehoord tijdens het applaus, en ze had gezien dat de winnares was gaan blozen, zowel van trots als van ontzetting. ‘Ze ziet eruit als een pin-upgirl, niet als een Chinees meisje,’ had een man in het Engels naar het podium geschreeuwd.

Lily had de man stiekem geobserveerd. Hij zat naast de man die het knijpende gebaar had gemaakt en die zich naar hem toe had gebogen en hem op zijn schouder sloeg. Ze waren een levendig gesprek begonnen dat Lily niet goed kon verstaan aangezien ze Taishanees spraken, maar ze begreep wel de woorden mooi en vrouw.

‘Lily, kom je nou?’

Shirley was de trap al op gestormd en Lily besefte dat ze achterop was geraakt. Ze legde haar hand op de wankele reling en liep snel het trapje op. De microfoon en de standaard waren weggehaald en het podium was helemaal leeg. Shirley paradeerde net als de deelnemers naar het midden en deed alsof ze een miss was.

Lily aarzelde. Ze keek hoe haar vriendin zich naar het weidse, steeds legere grasveld keerde. Iemand floot, waarna Shirley blozend van plezier een buiginkje maakte.

‘De volgende keer ben jij het!’ riep een stem zonder lichaam.

Shirley giechelde en keek over haar schouder naar Lily. ‘Kom nou! Kom eens kijken naar het uitzicht.’

Lily ging bij Shirley staan, voor op het podium, net toen er in de verte een hele serie rotjes werd afgestoken. Ze stonden met hun rug naar de middagzon, hun schaduwen strekten zich voor hen uit op de grond. Shirley stak haar hand op om als een koningin te wuiven en Lily keek naar haar donkere langgerekte schaduw op het gras. De grond was bezaaid met lege flessen en verfrommelde papieren zakken en het gras zat vol hobbelige afdrukken die de lichamen op de kleedjes hadden achtergelaten.

‘Lily!’

De stem kwam van links, van net achter het podium. Ze deed een stap naar achteren om het beter te kunnen zien en zag dat tante Judy al zwaaiend vanaf het parkeerterrein over het pad aan kwam lopen.

‘Het is tijd om te gaan!’ riep haar tante.

Lily zwaaide terug en trok aan Shirleys arm. ‘We moeten gaan.’

‘Nog heel even,’ drong Shirley aan.

Lily liep naar de trap, draaide zich om en zag dat Shirley nog steeds helemaal voor op het podium stond en over het grasveld staarde. De zon liet haar gouden stralen op de achterkant van haar hoofd vallen, haar gezicht bevond zich in de schaduw. Haar neus en mond waren zo en profil nog steeds lief en meisjesachtig, maar haar borsten begonnen al een beetje vorm te krijgen en ze had haar jurk ingenomen bij de taille zodat de lichte ronding van haar heupen zichtbaar was. Lily vroeg zich af of een Chinees meisje er zo uit hoorde te zien.

DEEL 1

Ik mag toch wel dromen?

Augustus – september 1954

1

‘Die vrouw is zo ontzettend mooi,’ zei Shirley, en ze gaf Lily een por om ook te kijken. Er zaten twee witte vrouwen aan de andere kant van het restaurant aan een tafel in een zitje. ‘Ik vraag me af of ze naar een voorstelling gaat.’

Het was vrijdagavond, eetspitsuur en de Eastern Pearl zat bijna vol, maar Lily wist onmiddellijk over wie Shirley het had. De rode papieren lantaarns boven hen wierpen een warme gloed over het blonde haar van de vrouw. Haar haar zat in een wrong en was opgestoken met iets glinsterends dat paste bij haar oorhangers. Ze droeg een satijnen kobaltblauwe mouwloze jurk met boothals, waarin haar romige huid goed uitkwam, en een bijpassende blauwe bolero die over de rug van haar stoel hing. Haar tafelgenote was veel minder als een filmster gekleed. Ze droeg gewoon een broek – een grijze flanellen, met daarboven een witte blouse met ronde kraag. Haar haar was kort geknipt in de stijl van nu, maar het deed eerder mannelijk aan dan jongensachtig, het trok Lily’s aandacht. Iets in haar houding voelde subtiel masculien. Ze kon er niet helemaal de vinger op leggen, maar het intrigeerde haar.

Lily realiseerde zich dat ze zat te staren en ze richtte haar aandacht weer op de rommelige stapel servetten voor haar neus. Naast haar werkte Shirley zich razendsnel door haar eigen berg en vouwde ze tot strakke zwanen. Lily had van kleins af aan ontelbare uren met Shirley doorgebracht in het restaurant, en indien nodig had ze altijd geholpen met kleine dingetjes. Maar inmiddels begonnen ze bijna aan hun laatste jaar highschool en kon ze nog steeds geen behoorlijke zwaan vouwen. Ze vouwde het servet waar ze mee bezig was weer uit en begon opnieuw.

In het weekend trok de Eastern Pearl meer toeristen dan Chinezen uit de buurt. Shirley zei dat dat was vanwege de aanbeveling van een van de tourorganisaties die rondleidingen organiseerde in Chinatown, en dat zorgde voor goede klandizie. Lily vroeg zich af of de vrouwen in het zitje toeristen waren, en wierp nog een blik op ze.

De blonde pakte een zilveren sigarettenhouder uit haar tas, haar tafelgenote haalde een doosje lucifers uit haar broekzak en leunde naar haar over terwijl ze een lucifer afstreek. De blonde vouwde haar hand om de vlam en hield de hand van haar vriendin dicht bij haar gezicht, terwijl ze aan de sigaret zoog. Daarna leunde ze achterover en bood haar vriendin een sigaret aan, die er een pakte, snel opstak en de sigaret met duim en wijsvinger uit haar mond haalde. Rook kringelde omhoog naar het rood verlichte plafond.

‘Je maakt er een rommeltje van,’ zei Shirley, met een blik op Lily’s slordig gevouwen zwanen. ‘Dat zal mam niet leuk vinden.’

‘Sorry,’ zei Lily. ‘Ik ben hier niet goed in.’

Shirley schudde haar hoofd, maar ze was niet geïrriteerd. Zo ging het altijd. ‘Ik doe die van jou wel opnieuw,’ zei Shirley, en ze trok Lily’s servetten naar zich toe.

Lily bleef even zitten, keek hoe Shirley haar slordige servetten uitvouwde en pakte daarna de Chronicle. Ze las graag de theater- en filmrecensies en de uitgaanspagina’s, met foto’s van vrouwen met sieraden in bontjassen, en ze vroeg zich opeens af of de blonde vrouw er ooit in had gestaan.

‘Misschien is ze wel erfgename,’ zei Lily. ‘Die blonde daar.’

Shirley keek weer even naar de andere kant van het restaurant. ‘Erfgename van een goudmijn?’

‘Ja. En dat haar vader onlangs dood is gegaan en haar achtergelaten heeft met een fortuin…’

‘Maar dat ze toen ontdekte dat ze een halfbroer heeft…’

‘… die haar erfenis aanvecht…’

‘… dus heeft ze een privédetective ingehuurd om hem te verleiden!’

Lily keek Shirley vragend aan. ‘Wat?’

‘Nou, wie denk je dat die andere vrouw is? Ze ziet eruit als een vrouwelijke privédetective. Alleen een vrouwelijke detective zou er zo uitzien. Ze was waarschijnlijk een undercoveragent.’

Lily vond het wel vermakelijk. ‘Waar undercover?’

‘O, kan overal zijn.’

Ze speelden dit spelletje al van kinds af aan – verhalen bedenken voor vreemden die ze in het restaurant zagen – maar Shirley had altijd eerder genoeg van hun fantasieverhalen dan Lily.

‘Heb je de nieuwe advertentie van mijn ouders al gezien?’ vroeg Shirley, terwijl ze het laatste zwaanservet naast de andere zette, het was een grappig klein zwanenleger.

‘Nee.’

‘Hij staat daarin, ik zag hem net. Even doorbladeren, hij staat in het uitgaanskatern.’

Lily bladerde gehoorzaam door de Chronicle naar de ‘Als de nacht valt’-rubriek, die een halve pagina in beslag nam. Op de andere helft stonden advertenties voor restaurants en nachtclubs. Ze scande ze, op zoek naar de advertentie voor de Eastern Pearl. KOM LANGS IN JULIAN’S XOCHIMILCO: WE HEBBEN HET BESTE MEXICAANSE ETEN. ALL CHINESE FLOOR SHOWS – FANTASTISCHE CHINESE OF AMERIKAANSE DRIEGANGENMAALTIJDEN – DE VERBODEN STAD. Een plaatje van vier gezichten – vader, moeder, zoon en dochter met een strik in haar haar – maakte reclame VOOR GOED ETEN! BIJ EEN GOED LEVEN HOORT DINEREN BIJ GRANT’S.

‘Daar staat-ie,’ zei Shirley, en ze wees naar een advertentie onder aan de pagina. Een simpele zwarte rechthoek met daarin met vette witte letters: PROEF DE MEEST VERFIJNDE AZIATISCHE GERECHTEN BIJ DE EASTERN PEARL – DE BESTE VAN CHINATOWN.

Maar Lily’s aandacht werd getrokken door een vierkantje meteen boven de advertentie voor de Eastern Pearl: TOMMY ANDREWS MANNENIMITATOR – WERELDPREMIÈRE! DE TELEGRAPH CLUB. 462 BROADWAY. Het was een nogal grote advertentie met een foto van iemand die eruitzag als een knappe man met achterovergekamd haar, gekleed in een smoking. Even leek haar hart stil te staan, alsof het adem moest halen voor het weer verder klopte.

‘Hij is niet heel groot, maar pap denkt dat ze hem wel zien,’ zei Shirley. ‘Wat denk jij?’

‘O, ik-ik weet wel zeker dat ze hem zullen zien,’ zei Lily.

‘Mensen lezen die pagina toch altijd? Ze willen altijd weten welke sterren er nu weer in de stad zijn.’

‘Klopt. Ik weet zeker dat mensen het zullen zien.’

Shirley knikte tevreden, en Lily dwong zichzelf om weg te kijken van de foto van Tommy Andrews. Aan de andere kant van het restaurant rekenden de vrouwen af. De vrouw in de blauwe jurk pakte een portemonnee uit haar tas, terwijl de vrouw met het korte haar onverwacht een biljet uit haar broekzak haalde. Hun dollars tuimelden slap op tafel.

Achter de toonbank ging het luikje naar de keuken open. Shirleys moeder stak haar hoofd naar buiten en riep: ‘Shirley, kom even helpen.’

‘Ja, mam,’ zei Shirley. Ze keek Lily geïrriteerd aan. ‘Niet aan de servetten komen. Ik maak het wel af als ik terug ben.’

De bel aan de toegangsdeur van het restaurant klingelde, en Lily zag de twee vrouwen weglopen. De vrouw met het korte haar hield de deur open voor haar vriendin, en toen waren ze weg en richtte Lily haar blik weer op de advertentie van de Telegraph Club.

462 Broadway moest vlak bij de Eastern Pearl zijn. Er waren een paar nachtclubs op Broadway, iets ten oosten van Columbus Avenue. Lily’s ouders hadden gezegd dat ze dat gedeelte moest mijden. Het was een buurt voor volwassen mensen, zeiden ze, en voor toeristen. Niet voor fatsoenlijke Chinese meisjes. Voor geen enkel meisje eigenlijk. Lily begreep dat ze geacht werd de clubs schandelijk te vinden, maar altijd als ze Broadway overstak (overdag natuurlijk) keek ze de brede straat in, in de richting van de Bay Bridge in de verte, en dan bleef haar blik hangen aan die dichte deuren en vroeg ze zich af wat erachter verborgen zat.

Haar handpalmen waren een beetje klam. Ze wierp een blik over haar schouder, maar er stond niemand achter de toonbank. Snel scheurde ze de pagina met de Telegraph-advertentie uit de krant, vouwde hem op tot een keurig, klein vierkantje en stopte hem diep in de zak van haar rok. Ze vouwde de krant weer op en schoof hem terug tussen de Chronicles achter de toonbank. Toen ze de stapel recht legde, realiseerde ze zich dat haar vingertoppen zwart waren van de kranteninkt. Ze rende naar de wc, zette de kraan aan en schrobde haar vingers net zo lang met harde roze zeep totdat alle inkt verdwenen was.

2

De Eastern Pearl lag maar op tien minuten lopen van het huis van de familie Hu, maar die avond leek het eindeloos ver weg. Zodra ze uit het restaurant kwam, moest ze een paar minuten een gesprekje voeren met de oude meneer Wong, die net zijn winkel ernaast afsloot. Daarna, toen ze de hoek omsloeg Grant Avenue op, riep Charlie Yip haar vanaf zijn eetkraampje toe dat haar favoriete wa mooi heel goedkoop waren vandaag. Ze kocht een klein zakje van de zoute gedroogde pruimen om met haar broers te delen en stopte het in haar rokzak waarbij ze er zorgvuldig op lette de opgevouwen krantenpagina niet te kreuken.

Voor het Shanghai Palace blokkeerde een groepje westerse toeristen het voetpad. Ze waren mooi aangekleed voor een avondje uit in Chinatown, en zo te zien hadden ze al een paar cocktails achter de kiezen. Ze zagen haar niet toen ze om hen heen glipte de straat in, een brandende peuk ontwijkend die een vrouw in bontstola weggooide. Lily wierp een geïrriteerde blik op de rug van de vrouw, een auto toeterde en ze sprong verschrikt aan de kant. Ingeklemd tussen de toeristen en een geparkeerde Buick was ze gedwongen te wachten tot het stoplicht weer op rood sprong. Pas toen kon ze uiteindelijk de straat oversteken, ongeduldig slalommend tussen stilstaande auto’s.

Toen ze de overkant bereikt had, keek ze over haar schouder Grant Avenue in, de richting van Broadway en North Beach, en vroeg zich af waar de Telegraph Club precies was. Ze stelde zich grote neonletters voor en een luifel boven de deur. Ze dacht aan de twee vrouwen die ze gezien had in de Eastern Pearl, en ze zag voor zich hoe ze op weg waren naar de Telegraph Club. Ze stelde zich voor hoe ze aan een klein rond tafeltje gingen zitten vlak bij het podium waar Tommy Andrews, piekfijn gekleed, zou gaan zingen.

Ze wilde de krantenadvertentie uit haar rokzak pakken om Tommy’s gezicht weer te zien, maar ze beheerste zich. Voor haar strekte Clay Street zich uit, ze was vlak bij huis en begon sneller te lopen.

Lily deed de voordeur open en haastte zich de lange houten trap op naar de tweede etage. Aan de linkerkant, bij de keuken, was het rustig en donker, maar verderop in de gang scheen vanuit de woonkamer rechts licht het gangetje in. Ze hing haar jas aan de kapstok, deed haar schoenen uit, schoof in haar slippers en liep naar de woonkamer, langs de dichte deur van de slaapkamer van haar ouders.

Haar vader zat op de bank de krant te lezen en een pijp te roken. Haar jongere broertjes, Eddie en Frankie, lagen op het vloerkleed stripboeken te lezen. Toen ze binnenkwam, keek haar vader op en glimlachte. Het licht van de lamp weerspiegelde in zijn ronde brillenglazen.

‘Heb je al gegeten?’ vroeg hij. ‘Hoe ging het met Shirley?’

‘Prima. Ik heb bij haar gegeten. Waar is mama?’

‘Ze ging vroeg naar bed. Er zijn nog wel wat restjes in de keuken als je honger hebt.’

Eddie wierp een blik over zijn schouder. ‘Er is ook nog taart. Er was uitverkoop bij Cameron House.’

Lily herinnerde zich de wa mooi, ze haalde ze uit haar zak. ‘Willen jullie hier wat van? Ik kreeg ze van Charlie Yip.’

Frankie sprong op om ze aan te pakken. ‘Niet te veel, het is bijna bedtijd,’ zei haar vader.

Lily kon voorspellen hoe de rest van de avond zou verlopen. Haar vader zou de krant uitlezen, dat zou misschien nog iets van een half uur duren. Haar broers zouden zeuren dat ze langer wilden opblijven, maar om tien uur werden ze onverbiddelijk naar bed gecommandeerd. Ze zou bij ze in de woonkamer kunnen gaan zitten en ongeduldig een boek gaan lezen, maar ze wist al dat ze zich niet zou kunnen concentreren. In plaats daarvan liep ze naar de keuken en zette water op. Wachtend tot het kookte ging ze voor het raam staan, starend naar de lichtjes van de stad, gloeiende sintels die elk afzonderlijk een leven vertegenwoordigden: ramen van slaap- en woonkamers, koplampen van auto’s op straat. Ze vroeg zich af waar die twee vrouwen uit het restaurant woonden en hoe hun huis eruitzag. Ze schoof haar hand in haar zak en raakte het opgevouwen stukje krant aan.

Ze zette een kop jasmijnthee en nam hem mee naar haar slaapkamer, die niet echt een slaapkamer was maar eerder een soort alkoof achter schuifdeuren in de woonkamer. Ze liet ze openstaan. Haar vader had de ruimte gebruikt als kantoor tot Frankie vier werd, toen Lily het pleit gewonnen had om geen kamer meer te hoeven delen met haar broertjes. Nu had ze haar eigen schuilplekje, waar ze haar kleine bed in had gepropt, een oud bureau met laden die niet helemaal dicht konden, en een paar hoge stapels boeken die een wankel nachtkastje vormden voor haar schemerlampje. Voor het kleine raam in de muur boven het voeteneind van haar bed hing een blauwfluwelen gordijntje, met kleine lovertjes erop geborduurd. Lily had het zelf genaaid, op junior high, de twee jaar tussen de lagere en de middelbare school, bij de les praktische vaardigheden. De naden begonnen al los te laten zodra ze het had opgehangen, maar ze vond het nog steeds leuk. Het deed haar denken aan de sciencefictionboeken die ze graag las, waar op het omslag de ruimte stond afgebeeld.

Ze poetste haar tanden en scharrelde wat in haar kamertje rond, wachtend tot haar vader en broers naar bed gingen. Ze vouwde wat was op die ze op haar bed had gelegd en bladerde door haar notities wiskunde van vorig jaar om te zien wat weg kon. De hele tijd was ze zich scherp bewust van het stukje krant in haar rokzak: hoe het zacht fluisterde toen ze knielde om de kleren op te bergen en hoe de hoekjes tegen haar heup prikten toen ze op bed ging zitten.

Het leek uren te duren voor haar vader en broers de woonkamer verlieten. Toen ze eindelijk weg waren, schoof Lily de deuren van haar alkoof dicht en trok haar nachtpon aan. Ze pakte de krantenadvertentie en legde hem boven op haar boekennachtkastje. Het was een klein strak opgevouwen vierkantje, maar nu vouwde het zich vanzelf open, als de vleugels van een vlinder.

Verwonderd keek ze ernaar tot het bewegen stopte. Buiten rammelde de kabeltram voorbij over Powell Street, de bel sloeg in hetzelfde ritme als haar hart. Ze pakte een boek uit een van de stapels van haar nachtkastje, The Exploration of Space van Arthur C. Clarke, een cadeautje van haar tante Judy. Ze legde het boek op bed, zette haar kussen tegen de muur en ging ertegenaan zitten. Toen pakte ze de advertentie.

Zorgvuldig vouwde ze het stukje papier open. Daar was Tommy Andrews, starend in de verte als een filmster, een oplichtende halo rond haar glanzende haar. TOMMY ANDREWS MANNENIMITATOR. Een tijdje geleden had ze een advertentie gezien voor een show in een andere nachtclub, die luidde: JERRY BOUCHARD, ’S WERELDS BEKENDSTE MANNENIMITATOR! Er had een plaatje bij gestaan van een vrouw (met duidelijke vrouwelijke welvingen) met een hoge hoed en een slippenjas, de krullen golfden onder haar hoed uit. Er leek iets mis met het plaatje – het was op een of andere manier grappig. Anders dan deze foto. Tommy was knap, gelikt. De foto zou niet misstaan hebben boven Shirleys bed, naast afbeeldingen van Tab Hunter en Marlon Brando.

Lily had ooit een plaatje van een maanmissie uit de Popular Science gescheurd (haar vader kocht dat blad soms voor Eddie) en boven haar bureau aan de muur geplakt. Toen Shirley het zag had ze haar gepest dat ze qua smaak net een jongen leek, en toen Shirley weer weg was had Lily het van de muur gehaald. Als ze er de moed voor had gehad, had ze de woorden TOMMY ANDREWS MANNENIMITATOR van de advertentie afgeknipt en het plaatje op de plek gehangen waar eerst dat van de maanmissie hing. Ze betwijfelde of er ook maar iemand – zelfs Shirley – zou beseffen dat het geen foto was van een man.

Maar ze wist dat ze dat niet durfde. Ze legde de advertentie op haar bed en sloeg The Exploration of Space open. Tussen de pagina’s zaten nog meer knipsels verborgen. De eerste had ze uit een oude LIFE MAGAZINE gescheurd die ze had gevonden in een doos buiten bij het Chinese ziekenhuis. Het was een afbeelding van een jonge Katharine Hepburn, liggend in een stoel, haar benen nonchalant over een van de leuningen. Ze droeg een broek met wijde pijpen en een jasje, sigaret in de hand, haar blik in de verte gericht. Een uitdrukking van zelfvertrouwen op haar gezicht, ze had iets mannelijks.

Lily herinnerde zich nog goed dat ze de foto ontdekte, op de stoep bladerend door het blad. Het was september en de zon scheen vol op haar hoofd. Bij de foto was ze gestopt met bladeren en ze bleef ernaar staren tot haar haar in brand leek te staan van de hitte. Daarna scheurde ze hem voor ze zich kon bedenken uit het blad. Er had iemand langs haar gelopen die haar verbaasd aankeek, maar toen was het al te laat en ze deed net alsof ze de blik niet had gezien. Snel had ze de pagina dubbelgevouwen en in haar boekentas gestopt, het tijdschrift gooide ze weer in de doos.

Het andere knipsel was een artikel over twee vrouwelijke voormalige luchtmachtpiloten, die na de oorlog hun eigen vliegveld hadden geopend. Er stond een kleine foto bij van de twee waarop ze dicht tegen elkaar aan zaten en naar de lucht keken. Ze droegen dezelfde bril, hetzelfde overhemd en dezelfde broek. De vrouw rechts, met warrig kort haar, hield beschermend de hand van de vrouw links vast. De vrouw met het korte haar was monteur. Haar partner was vlieginstructeur. Ze zagen er niet zo stijlvol uit als Katharine Hepburn, maar er was iets heel aantrekkelijks aan hun knusse intimiteit.

Het artikel was afkomstig uit het tijdschrift Flying dat Lily vorige lente in de openbare bibliotheek had gevonden, toen ze op zoek was naar informatie over de WASPS, vrouwelijke piloten in overheidsdienst in oorlogstijd. Ze wist nog heel goed hoe ze het tijdschrift naar een verre uithoek van de bibliotheek had meegenomen en het artikel er daar onder een tafel had uitgescheurd, zo stil mogelijk. Ze wist dat het eigenlijk niet mocht, maar ze móést het plaatje gewoon hebben, ze begreep zelf ook niet helemaal waarom. Ze had heimelijk wat kleingeld op de uitleenbalie van de bibliothecaresse achtergelaten, alsof dat het beschadigen van bibliotheekeigendom zou goedmaken.

Ze legde de vrouwelijke piloten op bed naast Katharine Hepburn en Tommy Andrews en keek van de een naar de ander. Ze kon niet met woorden omschrijven waarom ze deze foto’s verzameld had, maar ze voelde het diep in zich: een warme en rusteloze drang om te kijken – en dat ze er door te kijken achter zou komen.

3

Het liftmeisje bij Macy’s was een jonge Chinese vrouw in een hemelsblauwe qipao, een traditionele Chinese jurk, met gele bloemen erop geborduurd.

‘Goedemorgen,’ zei ze tegen Lily en haar moeder. ‘Welke etage, alstublieft?’

‘Goedemorgen,’ zei Lily’s moeder. ‘De meisjesafdeling, alstublieft.’

‘Yes, ma’am.’ Het liftmeisje drukte op de knop voor de tweede etage. Ze leek niet veel ouder dan Lily, maar Lily herkende haar niet, dus waarschijnlijk was ze niet in San Francisco opgegroeid.

‘Ben jij de kleindochter van mevrouw Low?’ vroeg Lily’s moeder. ‘Mevrouw Wing Kut Low, die op Jackson Street woont?’

De met hout betimmerde lift passeerde de eerste etage. ‘Nee, ik kom uit Sacramento,’ antwoordde het meisje.

Voor het bedieningspaneel was er een ongemakkelijk uitziend krukje aan de vloer vastgeschroefd. Lily stelde zich voor hoe het meisje zich op het krukje liet zakken om haar voeten rust te gunnen, haar zwarte pumps uittrapte tussen liftritjes door. De hele dag in deze op en neer bewegende doos zitten – deuren die open- en dichtgingen maar je kon er niet uit – leek een verstikkende manier om je brood te verdienen.

‘Sacramento!’ riep Lily’s moeder, alsof het op de achterkant van de maan lag. De lift kraakte een beetje toen hij vaart minderde, ze waren bijna bij de tweede etage. ‘Ben je in je eentje naar San Francisco gekomen?’

‘Een oom van me woont in Chinatown.’

‘Ach, zo.’

Aan de toon van haar moeder kon Lily horen dat ze het maar niks vond. Toen de lift op de tweede etage halt hield, gleden de deuren met een begeleidende ‘ping!’ open. Lily’s moeder bleef even in de deuropening staan. ‘Als je ooit hulp nodig hebt op het vrouwelijk vlak,’ zei ze, ‘ik werk bij het Chinese ziekenhuis. Ik ben verpleegster op de verloskundige afdeling. Mevrouw Grace Hu.’

Het liftmeisje leek zich ongemakkelijk te voelen. ‘Dank u, mevrouw. Dat is heel aardig.’

Lily wierp haar een steelse meelevende blik toe en stapte toen de lift uit.

‘Ik maak me zorgen om zulke meisjes,’ zei haar moeder met gedempte stem terwijl de deur zich achter hen sloot. ‘Ze is te jong om op zichzelf te wonen. Ik kan me niet voorstellen dat haar oom goed voor haar zorgt.’

Lily keek om zich heen om zeker te weten dat er niemand meeluisterde. Direct voor hen bevond zich de meisjesafdeling, badend in het tl-licht. Het wemelde van de klanten die van de ene naar de andere vitrine liepen. Een moeder met dochter stond bij een collectie hoedjes, de tiener giechelde toen haar moeder een blauw pillboxhoedje op haar blonde krullen drukte. Ze keken naar Lily en haar moeder toen die voorbijliepen, en wendden afkeurend hun blik af. Ze waren de enige Chinezen vanochtend op deze afdeling en Lily werd zich bewust van hun opvallende status. Haar moeder droeg een ouderwets bruin mantelpak met vierkante schouders en een bijpassend bruin hoedje, dat ze alleen maar droeg als ze naar de kerk ging. En Lily’s goedkope rok en blouse, gekocht in de uitverkoop, waren niet bepaald het toppunt van mode.

Ze vertraagde haar pas om haar moeder voor te laten gaan, alsof mensen daardoor zouden denken dat ze niet bij elkaar hoorden. Die gedachte bezorgde haar een steek van schuldgevoel, en ze richtte haar aandacht op de sieraden – zilveren hangers, glanzende paarlen halssieraden en geometrische zirkonia-armbanden – en daarna op een ingelijste advertentie die boven op een glazen vitrine stond. Het was een afbeelding van drie meisjes in tweedelige kostuums, bestaand uit bij elkaar passende kledingstukken. Het middelste meisje droeg een smokingachtig nauwsluitend jasje zonder kraag en mouwen, met daaronder een witte blouse met opstaande kraag en een strakke, zwarte rok. Eén hand rustte op haar heup, de schouder hing iets naar beneden. Met een schalks opgetrokken wenkbrauw keek ze recht in de camera. De andere hand, behandschoend, hing zo dicht bij de hand van het meisje naast haar, dat hun pinken elkaar bijna raakten. Alle drie de meisjes lachten veelzeggend, alsof ze een geheim deelden.

‘Wil je iets passen?’

Lily keek op van de advertentie en zag dat er een verkoopster aan kwam lopen. ‘Ik ben even aan het rondkijken,’ zei Lily ongemakkelijk.

Het gezicht van de verkoopster had een vriendelijke, open uitdrukking en haar lichtbruine haar was geknipt in Peter Pan-stijl. Op haar naambordje stond JUFFROUW STEVENS. ‘Deze tweedelige pakken zijn heel combineerbaar,’ zei ze, en ze schoof de ingelijste advertentie aan de kant om Lily de kleren in de vitrine eronder te laten zien. ‘Je kunt de blouse ook met deze mooie rokken dragen.’

‘O, ik… ik weet het niet,’ stamelde Lily, maar ze ging iets dichterbij staan. Het smokingjasje zonder mouwen was gemaakt van marineblauwe stof en had zwarte revers.

Juffrouw Stevens pakte het jasje en legde het op het glas. ‘En je kunt het met de hand wassen. Heel handig.’

Lily strekte haar hand uit en raakte het aan, haar vingers aaiden zachtjes de glad geperste stof.

‘Ik kan de juiste maat brengen om te passen, als je wilt,’ zei juffrouw Stevens.

‘Lily! O, daar ben je.’

Lily trok snel haar hand terug en keek op. Haar moeder kwam op haar af, de grote zwarte handtas aan de arm, met achter zich een blonde verkoopster met in haar armen damesblouses en rokken.

‘Ik heb een paar dingen om te passen,’ zei haar moeder. Ze wierp een blik op het smokingjasje en trok haar wenkbrauwen op. ‘Wat is dit?’

‘Een prachtige collectie tweedelige pakken met bij elkaar passende onderdelen, mevrouw,’ zei juffrouw Stevens. Even keek ze de blonde verkoopster aan, maar toen keek ze weer naar Lily’s moeder, die naar de vitrine liep en daar het jasje en de reclame bestudeerde.

‘Waar zou je dit dragen, Lily?’ Haar moeders toon was kortaf en kritisch.

Lily schaamde zich. ‘Weet ik niet. Ik keek gewoon.’

‘Het is perfect geschikt voor feestjes,’ zei juffrouw Stevens. ‘Als juffrouw Marshall een paskamer voor je in gereedheid brengt, zou ze deze ook mee kunnen nemen.’

Het blonde meisje – juffrouw Marshall – deed een stap naar voren, de armen vol, enigszins verwachtingsvol, maar Lily’s moeder schudde haar hoofd.

‘Dank u wel, maar ik denk niet dat dit geschikt is voor mijn dochter. Kom mee naar de paskamer, Lily. Ik heb wat kleren voor school uitgezocht.’

Lily schonk juffrouw Stevens een verontschuldigende blik en haastte zich achter haar moeder en juffrouw Marshall aan. Juffrouw Stevens beantwoordde haar blik met een mager lachje, vouwde het jasje weer op en legde het terug.

In de paskamer hing de verkoopster een rij jurken op, en wat damesblouses, rokken en bijpassende jasjes aan de rail langs de muur. Lily’s moeder ging op het bankje zitten. ‘Probeer eerst die bruine jurk,’ zei haar moeder. ‘Die ene met die zwarte knopen.’

Er was een hele serie bruine en grijze jurken en rokken, met vaalroze of babyblauwe katoenen blouses met ingetogen ronde kraagjes of driekwartmouwen met manchetten. Het waren tienerversies van de kleding die haar moeder droeg als ze naar de kerk ging, onopvallend maar ook saai. Lily dacht verlangend aan het mouw- en kraagloze smokingjasje, maar kijkend naar de kleren die haar moeder had uitgekozen, kon ze dat wel vergeten. Misschien had haar moeder wel gelijk. Waarvoor zou ze zoiets aantrekken? Het zou veel opwinding veroorzaken op het herfstbal, maar ze was niet het soort meisje dat opwinding veroorzaakte.

‘Het jasje is te groot voor je,’ zei haar moeder, terwijl ze het ensemble bestudeerde dat Lily nu paste.

Het was grijsbruin van kleur en plomp, en Lily vond het ouderwets. ‘Ik vind het niet leuk,’ zei ze.

‘Je gaat je eindexamenjaar in,’ zei haar moeder. ‘Dan moet je je passend kleden.’ Ze deed de deur van de paskamer open, maar er was niemand in de gang. ‘Waar is die verkoopster?’ Ze keek Lily aan. ‘Wacht hier, ik ben zo terug.’

Nadat haar moeder weg was, staarde Lily naar haar spiegelbeeld. Dan moet je je passend kleden. Lily wist wat haar moeder bedoelde. Ze moest er respectabel en ernstig uitzien. Het meisje in de spiegel zag eruit als een schoolmeisje dat haar moeders kleren aanhad. Haar mond was een streep, er stonden rimpels in haar voorhoofd, haar lichaam werd opgeslokt door het jasje met de brede schoudervullingen. Als haar moeder haar nu kon zien, zou die zeggen dat ze niet zo ondankbaar moest zijn. Ze gingen bijna nooit winkelen in Macy’s, of er moest uitverkoop zijn, maar nu stond ze op de afdeling ‘jongedames’ waar de laatste mode te vinden was, en niet in de discountkelder waar een allegaartje aan kleding lag die allang uit de mode was.

Lily herinnerde zich dat ze als kind een keer bij Macy’s was geweest – toen ze negen of tien was. Eddie had zich stevig aan mama’s hand vastgeklemd en zij had de kinderwagen met Frankie erin door de zware deur naar binnen geduwd. Het was een worsteling geweest om zich met z’n allen in de lift te persen, naar de derde etage waar de Kerstman was. Lily herinnerde zich de zilveren sneeuwvlokjes die aan het plafond hingen, de gouden slierten over de vitrines en dozen vol speelgoedautootjes en vliegtuigen op de planken. Een elektrische trein reed rond in een mini-kerstdorp, en Eddie knielde om het goed te kunnen bekijken, helemaal geobsedeerd, terwijl Lily’s aandacht werd getrokken door een speelgoedscheikundeset. Er zaten reageerbuisjes bij in een houder, een kleine bunsenbrander en vreemd gekleurde vloeistoffen in kleine glazen flesjes. Op de doos waar de set in zat, stond een foto van twee jongens die aan het spelen waren. Boven hun blonde hoofdjes stond: ONTDEK VANDAAG DE TOEKOMST!

Ze wist niet hoelang ze naar de scheikundeset had zitten kijken, maar opeens kwam haar moeder eraan met Eddie en Frankie in haar kielzog. ‘Ik was je kwijt!’ riep ze, ‘wat was je allemaal aan het doen?’ Lily had naar de scheikundeset gewezen: ‘Mag ik deze als kerstcadeau?’

Haar moeder keek haar even aan. ‘Wil je niet liever een pop?’ zei ze.

Lily was te groot voor woede-uitbarstingen, maar iets in haar moeders antwoord maakte haar razend. Ze zette haar handen in haar zij. ‘Ik wil geen pop!’

De uitdrukking op haar moeders gezicht verhardde onmiddellijk en Lily zag dat haar hand een beweging maakte alsof ze op het punt stond haar te slaan, maar ze kon Eddie of Frankie niet loslaten. In plaats daarvan snauwde ze: ‘Je bent hier in Macy’s, verdorie nog aan toe. Gedraag je.’

De harde toon van haar moeder had haar stomverbaasd doen staan, en ze was in tranen uitgebarsten.

Nu ging de paskamer open en haar moeder was weer terug, juffrouw Marshall achter haar aan, met twee nieuwe jasjes. ‘Probeer deze maar,’ zei haar moeder, en gaf haar een kleinere maat.

Lily gehoorzaamde gedwee. Het kleinere jasje paste beter. Toen ze het dichtknoopte trok het strak om haar middel, zoals de bedoeling was, en zwabberde het niet om de heupen. Haar moeder trok het jasje recht, en over haar schouder zag Lily hoe juffrouw Marshall zorgvuldig een zwarte verdwaalde haar van de revers van het grotere jasje plukte en heimelijk op de vloer liet vallen.

‘Beter,’ zei Lily’s moeder. Ze deed een stap naar achteren en blokkeerde zo Lily’s zicht op de verkoopster. Ze had een vreemde uitdrukking op haar gezicht, en het duurde even voordat Lily doorhad dat haar moeder tevreden was.

‘,’ niet slecht, zei haar moeder in het Kantonees. ‘,’ best aardig.

Lily draaide zich naar de spiegel. Ze zag een Chinees meisje in een nietszeggend grijs ensemble – uitdrukkingsloos gezicht, niets bijzonders, misschien zelfs wel een beetje saai. Respectabel. Het woord voelde hoekig, onbeweeglijk, als een stevige lompe doos die niet van zijn plek te krijgen was. Een respectabel meisje, en wat dat meisje wilde was makkelijk in een hokje te stoppen. Zo’n meisje wilde een studie afronden en daarna een man, en dan een leuk huis en schattige kinderen, in die volgorde. Ze zag het strakke glimlachje van haar moeder, alsof ze zich bewust was van de verkoopster die achter hen stond, en toen begreep Lily waarom haar moeder haar kerkkleding had aangedaan naar Macy’s. Het mocht dan lelijk zijn, het liet zien dat ze respectabel was. Haar moeder was een echte Amerikaanse vrouw en moeder, geen Chinees popje in een qipao, veroordeeld tot het bedienen van de lift.

‘Het is heel netjes, maar het is ook heel vrouwelijk,’ zei juffrouw Marshall. ‘Zal ik het voor u inpakken?’