Henk Jan Kamsteeg is trainer bij Blanchard International Nederland en eindredacteur van het vakblad Leadership. Ook verzorgt hij workshops en lezingen op het gebied van leiderschap.

Voor contact met de auteur kunt u e-mailen naar info@hjkamsteeg.nl of volg hem op twitter via @henkjankamsteeg.

Uitgeverij Business Contact geeft kwalitatief hoogstaande boeken uit op het gebied van management, economie, werk en loopbaan. De serie Business Bibliotheek heeft een uitstekende reputatie opgebouwd bij managers en is met recht toonaangevend in dit vakgebied. Enkele grote namen zijn Stephen Covey, Jim Collins, Michael Porter, Daniel Pink, Menno Lanting, Jan van Setten, Donald Kalff en Jack van Minden.

www.businesscontact.nl

@businessboek

Voor mijn drie fantastische vrouwen.

  Voorwoord

door Ken Blanchard

Robert Greenleaf voerde de term dienend leiderschap (servant leadership) in 1970 in, maar het gedachtegoed van dienend leiderschap werd al eeuwenlang in praktijk gebracht door grote voorgangers als Jezus van Nazareth, Mahatma Gandhi, Moeder Theresa en Nelson Mandela. Dienend leiderschap is een levenswijze en manier van leidinggeven die iedereen kan aanleren en naleven, ongeacht waar je bent en hoeveel mensen je onder je hebt.

Iedereen moet leren omgaan met zijn of haar ego. De letters E.G.O. kunnen staan voor Eigen Geluk Onvoorwaardelijk, als een zelfingenomen leider zichzelf laat bedienen door anderen om zo dominant te worden of te blijven. Maar de letters kunnen ook staan voor Eerst het Goede Overbrengen, als een leider in bescheidenheid het goed functioneren van zijn mensen vooropstelt, en alles in het werk stelt om hen daarbij te steunen. Met andere woorden:

Bescheiden mensen denken niet slecht over zichzelf, ze denken alleen minder aan zichzelf.

Hier draait het om bij dienend leiderschap. Het is niet zomaar een nieuwe managementtechniek; leiders met een dienende instelling dragen bij aan een cultuur van dienstbaarheid, waarin medewerkers die goed behandeld worden die behandeling overdragen op hun klanten. Zo zijn alle betrokkenen beter af – en ook de organisatie als geheel wordt er effectiever van.

Jim Collins noemt in Good to Great twee kenmerken van een niveau 5-leider: bescheidenheid en wilskracht. Dat laatste is de kracht waarmee een visie, missie of doel wordt nagestreefd. Maar bescheidenheid is het vermogen om te beseffen dat leiderschap niet om jou als leider draait, maar om je medewerkers en wat zij nodig hebben om jullie gezamenlijke doel te bereiken. In feite is dit de kern van Situationeel Leiderschap® II, een training die Henk Jan Kamsteeg, trainer en coach bij Blanchard International Nederland, vaak geeft, aan profit- en non-profitorganisaties.

In Dienend leiderschap laat Henk Jan zien dat dienend leiderschap een kwestie van het hart is. De drie personages in deze parabel, Anton, Bert en Corné, zijn oude vrienden die ontdekken dat dienend leiderschap de meest effectieve vorm van leiderschap is. De lessen van Henk Jan zijn geïnspireerd door visionaire leiders en auteurs als Jim Collins, Bill George en Bill Hybels. Maar hij gebruikt ook voorbeelden uit zijn eigen ervaring als leidinggevende en als trainer, en verwerkt uitspraken van mensen die hij interviewde voor het vakblad Leadership.

Lees dit boek en omarm de boodschap ervan. Ik hoop dat het je zal motiveren om op een hoger niveau leiderschap te gaan uitoefenen.

Ken Blanchard
Co-auteur van De One-Minute Manager en Wie heeft mijn kaas gepikt?

  Inleiding

Leiderschap heeft mijn passie. Een passie die bestaat uit een voortdurende zoektocht. In de praktijk blijkt dit daarom gepaard te gaan met vallen en opstaan. Bijzonder blij ben ik dan ook met het geduld van de mensen aan wie ik zelf leiding heb mogen geven en de inspiratie die de grote jongens op het gebied van leiderschap mij nog voortdurend geven.

Als trainer van Blanchard International Nederland laat ik mij met name inspireren door Ken Blanchard. Iedere leidinggevende zou zich met enige regelmaat in zijn boeken moeten storten (en – sorry, ik kan het niet laten – zijn trainingen moeten volgen).

Niet alleen in mijn visie op leiderschap heb ik mij bij de hand laten nemen door Blanchard. Ook zijn manier van schrijven spreekt mij zo aan dat ook ik mij heb gewaagd aan het schrijven van een parabel. In Dienend leiderschap maakt u kennis met de drie vrienden Anton, Bert en Corné, die samen op zoek gaan naar de essentie van leiderschap.

Zoals u in de bronvermelding achter in het boek kunt lezen, heb ik mij laten inspireren door diverse auteurs op het gebied van leiderschap, leiders die ik heb mogen spreken voor Leadership en door de deelnemers aan de trainingen die ik namens Blanchard International over leiderschap mag geven.

Al deze mensen hebben mij geholpen in de voortdurende zoektocht naar de essentie van leiderschap. In dit boek wil ik door het verhaal van de drie vrienden iets met u delen over wat al deze mensen mij hebben geleerd. En zo besef ik terdege: ook hierin zijn nog vele stappen te nemen. Het blijft een ontdekkingsreis.

1
Succesvol is niet effectief

Anton drukte zijn rempedaal zo hard in dat het maar goed was dat hij en zijn passagiers Bert en Corné hun veiligheidsgordel omhadden.

‘Die ratten!’ gromde hij, terwijl hij boos naar de flitspaal keek die aan de kant van de weg stond opgesteld. ‘Alsof het uitmaakt dat je hier honderdveertig rijdt.’ Zodra ze de paal gepasseerd waren, gaf Anton weer gas. De Volvo XC50 SUV schoot vooruit.

‘Dat scheelde niet veel’, reageerde Bert, die weer gemakkelijk ging zitten in de bijrijderstoel.

‘Maar goed dat er niemand achter ons reed’, zei Corné, die achterin zat en zijn hart in zijn keel voelde kloppen. ‘We hoeven ons trouwens ook niet al te veel te haasten, hoor. We kunnen pas vanaf drie uur terecht in ons huisje. Als je dit tempo aanhoudt, staan wij zo nog een half uur op de stoep te koukleumen.’

‘Mijn navigatiesysteem geeft aan dat wij er iets voor drie uur zullen zijn. Dus maak je geen zorgen’, zei Anton, terwijl hij met groot licht de auto voor hem sommeerde op de rechterbaan te gaan rijden. Corné keek uit het raam en besloot maar niet in discussie te gaan door te zeggen dat het systeem zijn berekening maakte op basis van de maximaal toegestane snelheid.

Kwart voor drie reed Anton de parkeerplaats van het vakantiepark op. ‘Mijne heren, welkom in Durbuy. Het mooiste dorpje van België.’

Anton parkeerde de Volvo en de drie mannen liepen naar de receptie van het park. Maar toen zij wilden inchecken, gaf de jonge receptioniste te kennen dat zij pas over een kwartier de sleutel van hun cottage konden krijgen.

‘Wat maken die vijftien minuten nu uit, mevrouw!’ reageerde Anton gefrustreerd. De jonge dame zette verschrikt een stap naar achteren.

Corné glimlachte, ging naast Anton staan en leunde iets naar voren over de balie. ‘Mevrouw, ik begrijp dat wij iets te vroeg zijn en dat misschien niet alle huisjes al zijn schoongemaakt. Maar zou u misschien kunnen nagaan of ons huisje al klaar is. We zouden ons graag opfrissen na onze lange reis. En als het echt niet anders kan, dan hebt u groot gelijk en zijn wij natuurlijk bereid te wachten.’

Aarzelend liep de receptioniste naar een rek met sleutels. Ze pakte een sleutel van een haakje en legde hem op de balie neer. ‘De sleutel hangt er al. Dus uw cottage is schoon. Mag ik misschien uw identiteitsbewijs zien? Dan kunt u zo uw cottage betreden.’

De formaliteiten namen enkele minuten in beslag en om vijf voor drie sloeg Anton de deur van hun vakantiehuis open. ‘Tijd voor een biertje!’

Bijna een jaar geleden hadden Anton, Bert en Corné afgesproken dit weekend met elkaar door te brengen. De heren waren tijdens hun studie bedrijfskunde kamergenoten en goede vrienden geworden. Na hun studie waren zij elkaar na verloop van tijd een beetje uit het oog verloren. Hun drukke en verantwoordelijke banen hadden zo veel tijd in beslag genomen dat zij al moeite hadden gehad tijd in hun gezin te steken, laat staan dat zij een weekend konden vrijmaken om met vrienden op pad te gaan. Maar toen zij elkaar toevallig waren tegengekomen op een leiderschapsconferentie, merkten de drie tijdens een aansluitend diner dat het nog erg goed tussen hen klikte. Bert had bij het dessert voorgesteld een weekend met elkaar weg te gaan. Hij herinnerde zich dat Anton en Corné enthousiast hadden gereageerd en dat zij in koor hadden geroepen dat zij inderdaad gauw moesten afspreken. Maar daar had Bert geen genoegen mee genomen. ‘Wij moeten gauw iets afspreken’ stond, zo had hij zijn oude vrienden gezegd, synoniem aan ‘Leuk, maar daar komt niets van terecht…’

Hij had er daarom op aangedrongen dat zij direct de agenda’s zouden pakken en een datum zouden prikken. En dus hadden de heren hun pda’s gepakt en vonden zij na lang zoeken een weekend waarin zij alle drie nog geen andere afspraken hadden staan. Bert had vervolgens een vakantiehuis geregeld en zijn vrienden eens in de maand een mailtje gestuurd met wetenswaardigheden over Durbuy en omgeving. Dit om het enthousiasme warm te houden en te voorkomen dat een van hen alsnog een andere afspraak voor deze dagen zou plannen.