Maak werk van je droom

Mark
Schalekamp

Maak
werk
van je
droom

In vijf stappen
naar je ideale baan

Uitgeverij Business Contact
Amsterdam/Antwerpen

© 2013 Mark Schalekamp
Uitgeverij Business Contact
Omslagontwerp Ron van Roon
Foto auteur Merlijn Doomernik
Typografie binnenwerk Sander Pinkse Boekproductie
Illustraties binnenwerk istockphoto

Deze digitale editie is gemaakt naar de 1e druk 2013 met ISBN 978 90 470 0634 3

ISBN 978 90 470 0635 0
D/2013/0108/591
NUR 807, 809

Uitgeverij Business Contact maakt deel uit van Uitgeverij Atlas Contact

www.businesscontact.nl

Het leven is heerlijk, het leven is mooi,
maar – vlieg uit in de lucht, en kruip niet in een kooi.
Mensch, durf te leven!
Je kop in de hoogte, je neus in de wind,
en lap aan je laars hoe een ander het vindt.
Hou een hart vol van warmte en van liefde in je borst,
maar wees op je vierkante meter een vorst!
Wat je zoekt kan geen ander je geven,
mensch, durf te leven!

(Dirk Witte, 1917, bekendst van Ramses Shaffy)

Inleiding

Elke ochtend gaat de wekker. Je staat op, ontbijt en haast je naar een file of een overvolle trein, op naar kantoor. Daar doe je werk dat je meestal niet leuk vindt. En je hebt geprobeerd het te veranderen, want de ideeën die je hebt zouden niet alleen goed zijn voor jou, maar voor de hele organisatie. Je hebt het erover gehad met je baas, maar ze komt er niet op terug – ze neemt je kennelijk niet serieus. Met je collega’s heb je ook al niet veel aansluiting. De dag sleept zich voort in slowmotion, behalve de lunch, die voorbij is in een zucht en een cola light. Je duikt weer in een file en komt thuis, waar je eindelijk kunt doen wat je graag wilt, ’s avonds en in het weekend. Waar doe je het voor, vraag je je vaak genoeg af.

Of je werkt zo hard dat de tijd voorbij vliegt. Als je thuiskomt ben je vooral heel moe, maar zelfs in de weekends wil je nog even wat dingen voorbereiden of afmaken. Heel af en toe sta je stil en constateer je dat je er alweer drie jaar werkt, maar eigenlijk vergeten bent waarom. Ergens knaagt het: je weet dat deze baan je niet gelukkig maakt. Maar veel tijd om na te denken gun je jezelf niet: je moet door...

Dit boek gaat over hoe je werk vindt waar je wél blij van wordt. Voor de een betekent dat een eigen bedrijf beginnen, de ander wordt zzp’er en een derde vindt zijn geluk in loondienst. De overeenkomst: ze gaan iets anders doen.

Is dit boek iets voor jou? Jij – of degene aan wie je het cadeau wilt geven – doet op dit moment in ieder geval niet wat je echt zou willen, anders zou je dit nu niet lezen. Dan zijn er twee mogelijkheden: je bent niet helemaal blij met je werk, maar je weet eigenlijk niet zo goed wat je zou kunnen doen. Dit boek helpt je met verschillende beproefde, inspirerende en tegelijk praktische oefeningen om daarachter te komen. Komt goed.

Of je weet wel wat je zou willen, maar je hebt jezelf wijsgemaakt dat het onmogelijk is. Omdat je leven – en dat van je partner en je gezin – is ingericht op je huidige inkomen of op secundaire arbeidsomstandigheden zoals een gunstige hypotheek, een goed pensioen, een leaseauto et cetera. De gouden handboeien. Verlies van status is ook iets wat je ervan kan weerhouden van baan te veranderen: je vrienden en je ouders vinden dat je een prima baan hebt, en dat malle idee dat je liever leraar/ondernemer/fotograaf/meubelmaker wilt worden houd je liever voor je. Zeker in deze crisistijden moet je geen gekke dingen doen, wees blij dat je een baan hebt, ook al is die misschien niet perfect. Wat zou het, bagatelliseer je. Alsof je leven alleen om dat werk draait. Nee toch? Dus niet zeuren.

* Ga maar na: wat antwoord je op de vraag ‘wie ben je?’

Maar intussen breng je het grootste deel van je wakend bestaan door op je werk; je collega’s zien jou waarschijnlijk meer dan je vrienden of familie. En je werk is de beste manier om je uit te drukken,* om je talenten te benutten. Werk is simpelweg te belangrijk om te bagatelliseren. Dit boek, mijn methode, helpt je in te zien dat het wél mogelijk is te doen wat je graag zou willen doen. Dat je je gouden kooi uit kunt lopen – je zult niet de eerste zijn die het lukt. Het zit ’m bijvoorbeeld in het veranderen van je overtuigingen, het stellen van de juiste doelen, het betrekken van helpers. Dit boek werkt.

Er zijn al talloze boeken geschreven over dit onderwerp, vooral Amerikaanse. Ik heb er een aantal gelezen, jij misschien ook wel. Twee dingen vielen me op. Als eerste dat dit genre (en dat van managementboeken in het algemeen) meestal saai en droog geschreven is, bijna alsof het zo hoort. En ten tweede dat de boodschap of methode van de schrijver vaak met een kwart van het aantal pagina’s even sterk gebracht had kunnen worden.

Maar belangrijker nog: zelden kom ik een boek tegen over het creëren van je droombaan dat geschreven is door iemand die heeft meegemaakt waar hij over schrijft. Het zijn over het algemeen psychologen of coaches, maar geen ervaringsdeskundigen. Hun wijsheid is indirect, gebaseerd op de gesprekken met hun cliënten.

Nu kun je veel zeggen over Maak werk van je droom, maar niet dat het droog is en al helemaal niet dat het lijvig is. Bovendien weet ik waar ik over schrijf: ik had die saaie baan, een paar achter elkaar zelfs, ik zat weg te kwijnen achter mijn bureau, tot ik het zo beu was – en weer eens op non-actief was gesteld, dat hielp ook – dat ik eigenlijk niet anders kon dan goed nadenken over welk werk ik graag zou willen doen. En dat vervolgens ook ben gaan doen.

Sterker nog: ik heb mezelf twee keer moeten uitvinden (want zo voelde het). Eerst als maatschappelijk ondernemer, daarna als schrijver. Twee keer geprobeerd, twee keer gelukt. Met geluk, met hard werken, met de hulp van anderen, maar ook dankzij een goed plan. Terugkijkend zie ik dat ik voor de totstandkoming van mijn bedrijf en publicatie van mijn roman in essentie een en dezelfde methode heb gevolgd.

Die methode is gestoeld op:

>  Levenservaring en zelfkennis: ik was 30 toen ik aan Robin Good begon, niet meer helemaal nat achter de oren.

>  Theoretische kennis: ik heb kunnen putten uit een groot aantal bijzondere boeken.

Een beetje van mezelf en een beetje van Maggi, zeg maar. Het mooie is dat ik deze methode de rest van mijn leven kan gebruiken: ik verwacht dat het mij zal lukken om ook nieuwe dromen te realiseren.

Mijn methode is geen rocket science, ik win er geen Nobelprijs mee. Maar ze werkt, en niet per se alleen voor mij: ze is niet persoonlijk. Ook jij kunt er iets aan hebben. Dat is natuurlijk wat ik hoop te bereiken met het schrijven van dit boekje: dat andere mensen ook in staat zijn dat te gaan doen wat ze eigenlijk heel graag willen en daarin nog slagen ook. Het maakt hen blij. Het maakt hun omgeving blij. Het zorgt uiteindelijk voor een betere wereld, want het zal niet zo snel gebeuren dat iemand als grote wens heeft om zijn medemensen lastig te vallen of de aarde te vernietigen; hartenwensen zijn misschien wel per definitie positief. En bovendien zijn mensen die doen wat ze echt graag willen productiever. Ga maar bij jezelf na: ook als je hartstikke moe bent, zijn er nog dingen waar je energie voor zou kunnen opbrengen. Dat zijn de dingen die je echt leuk vindt.

In Maak werk van je droom wil ik die methode met je delen. Een methode waarbij je je hart en je hoofd gebruikt, in vijf stappen.

De eerste stap is: wat wil je?

De tweede stap is de reality check: wat kun je?

De derde stap is het opruimen van obstakels: wat weerhoudt je?

De vierde stap is het formuleren van een doel: wat wil je bereiken?

De vijfde stap is actie: creëer succes en vind helpers!

Het is een hart-hoofd-methode, want elke stap is een een-tweetje tussen hoofd en hart – waarbij het hart leidt. Alleen het hart volgen resulteert in het nemen van te grote risico’s, op alleen op je verstand afgaan volgt spijt. Hart en hoofd, ze gaan samen als Bassie en Adriaan, als Ben en Jerry, maar alles begint met het hart.

Dat is het duidelijkst bij stap 1:wat wil je? Het gaat niet over de vraag of je een koekje bij de thee zult nemen; het gaat erom dat je te weten komt wat je echt wilt, wat je echt raakt, waardoor je gaat als de brandweer, wat je de passie en energie geeft om de stappen erna te zetten. Zoals stap 3:wat weerhoudt je? Dat komt eigenlijk bijna altijd neer op één angst: ik kan het niet. Hoe tem je dat bange hart? Het koele hoofd helpt. Of stap 5,het vinden van helpers. Andere mensen dus, die jou van harte helpen als je hen trakteert op jouw passie.

Hart en hoofd dus, dat is de methode. Stap voor stap doorlopen we die in dit boek, elke stap voorzien van voorbeelden uit mijn leven of dat van iemand anders, aangevuld met theorie en oefeningen.

1
Jongensdromen

‘Warmlopen,’ heeft de bondscoach gezegd, een man van weinig woorden. En nu is het rust. 1–0 achter. In een wedstrijd die gewonnen moet worden om kwalificatie voor het WK te bewerkstelligen. We hadden kansen in de eerste helft, een bal op de paal, een ten onrechte afgekeurd doelpunt, maar hun counters waren scherp en doeltreffend. Hun goal, nu net in de blessuretijd, lijkt het vertrouwen van onze ploeg behoorlijk te hebben aangetast.

Sanders schopt een bidon tegen de kleedkamermuur, Ibrahim, schuldig aan de goal, friemelt aan zijn scheenbeschermers, een verzorger tapet de linker enkel van Liesdek in. De andere jongens staren voor zich uit.

De bondscoach komt binnen, in zijn kielzog zijn twee assistenten. De meeste blikken zakken naar de grond, het enige geluid dat je hoort is het scheuren van de tape van de verzorger en het geroezemoes op de gang, waar officials en genodigden zenuwachtig ronddrentelen.

‘Stanley eruit, Schalekamp erin,’ zegt de bondscoach.

‘Kut,’ zegt Stanley, ik zeg niks en hoor ook niks meer van de tactische bespreking die volgt.

Even later loop ik door de spelerstunnel te midden van mijn ploeggenoten, de meesten vedetten die hun brood verdienen in de Spaanse en Engelse competitie, jongens die ik tot drie dagen geleden, toen het trainingskamp ter voorbereiding op deze wedstrijd begon, alleen kende van televisie. Het luik aan het einde van de tunnel opent zich langzaam, wat ook het publiek ziet; het zorgt voor een golf van lawaai in het stadion. Ik loop de trap op achter Tevreden, die, misschien van de zenuwen, waarschijnlijker om mij te pesten, nog een keiharde scheet laat.

Met elk laatste tree zakt het veld twintig centimeter, het komt tot mijn borst, mijn kruis, mijn knieën, en ik sta op het gras, loop vier meter, sla een kruisje en steek de zijlijn over, linkerbeen altijd eerst.

De scheidsrechter fluit en de tweede helft begint. Aanvankelijk zijn zij nog sterker, maar langzaam groeit ons vertrouwen en creëren we kansen. Mijn eerste balcontact mislukt wanneer ik een ziekenhuisbal van links niet kan controleren, zwaar gehinderd door hun voorstopper. Via een vrije trap komen we eindelijk op 1–1, nu gaat het stadion er echt achter staan. Nog tien minuten. Ik kom steeds beter in mijn spel, mijn bewaker grijpt naar steeds grovere middelen om me te stoppen; de vrije trap waar het doelpunt uit voortkwam was gegeven na een charge van deze slager. Nog luttele minuten, ze verdedigen slechts, als een blok, agressief en op het randje. Ik ontwijk weer een tackle, ga een één-twee aan met Sanders, krijg hem terug, sta alleen voor de keeper, die zich groot maakt, ik schijnbeweeg, zet hem op het verkeerde been en tik de bal langs hem het doel in: 2–1. Het stadion ontploft, ploeggenoten bedelven me, ik juich nog een keer en een minuut later fluit de scheidsrechter voor het einde van de wedstrijd.

Hiervan droomde ik als jochie, een schriele rechtshalf in de D2 van mijn voetbalclub – niet eens het hoogste team. Op het schoolplein trapten mijn vriendjes en ik tegen een tennisbal, wanneer ik thuis was speelde ik in het plantsoen in de straat of op de prachtige velden van de voetbalclub, tot we moesten vluchten voor de tierende onderhoudsman. En wanneer mijn vriendjes eens een keer geen zin hadden, oefende ik tegen de garagedeuren, links, rechts, links, rechts, want tweebenigheid was nodig om de top te halen.