Een leven leiden dat voldoening geeft lijkt soms een onbereikbare droom. We voelen ons opgejaagd en worden geleefd door de eisen van alledag. Volgens Stephen Covey, auteur van de bestseller De zeven eigenschappen, komt dat doordat we een verkeerd idee hebben van wat ons succesvol maakt. Er zijn twee wegen: een leven gericht op primair succes of een leven gericht op secundair succes. Wie denkt dat geld, aanzien en persoonlijk succes gelukkig maken, komt bedrogen uit. De intrinsieke beloningen van primair succes – integriteit, verantwoordelijkheid en een betekenisvolle bijdrage – zijn immers veel belangrijker dan de oppervlakkige beloningen van secundair succes.

Covey introduceert de twaalf hefbomen die leiden naar primair succes. Het zijn kwaliteiten waar hij al over schreef toen hij bezig was met zijn magnum opus De zeven eigenschappen, zoals integriteit, loyaliteit, opoffering en prioriteit. Dit boek bevat de typische tijdloze lessen die we van Covey gewend zijn, gebaseerd op herontdekt materiaal, samengesteld door een van zijn zoons, Sean Covey.

STEPHEN COVEY

Primair succes

Twaalf hefbomen voor grootse prestaties

Uitgeverij Business Contact
Amsterdam/Antwerpen

© 2015 FranklinCovey Company

FranklinCovey and the FC logo and trademarks are trademarks of Franklin Covey Co. and their use is by permission.

© 2016 Nederlandse vertaling Uitgeverij Business Contact

Vertaling Ypie Veenstra – Bureau Heyendaal

Oorspronkelijke titel Primary Greatness

Omslagontwerp Roald Triebels

E-book Elgraphic bv, Vlaardingen

ISBN 978 90 470 0940 5

D/2016/0108/588

NUR 770, 800

Uitgeverij Business Contact maakt deel uit van Uitgeverij Atlas Contact

www.businesscontact.nl

www.franklincovey.nl

www.franklincovey.be

Dit e-book werd gemaakt op basis van de eerste druk, 2016, ISBN 978 90 470 0939 9.

.

Inhoud

Voorwoord door Sean Covey

Primair versus secundair succes. Een inleiding

Deel 1    Primair succes bereiken

1  Het verborgen leven

2  Karakter is de bron van primair succes

3  Afstemmen op principes

4  Richting het absolute noorden

5   Het denken opnieuw programmeren

Deel 2    12 hefbomen voor grootse prestaties

6  De hefboom van integriteit

7  De hefboom van een bijdrage leveren

8  De hefboom van prioriteit

9  De hefboom van persoonlijke opoffering

10  De hefboom van dienstbaarheid

11  De hefboom van verantwoordelijkheid

12  De hefboom van loyaliteit

13  De hefboom van wederkerigheid

14  De hefboom van diversiteit

15  De hefboom van leren

16  De hefboom van vernieuwing

17  De hefboom van lesgeven

18  Een slotwoord: verkrijg wijsheid

Een laatste interview met Stephen R. Covey

Noten

Over de auteur

Over FranklinCovey

.

Voorwoord door Sean Covey

Als jongeman kon mijn vader, Stephen R. Covey, al rekenen op een baan. Zijn vader was de eigenaar van een succesvolle hotelketen en als oudste zoon zou hij de zaak overnemen. Maar hij voelde de roeping tot leraar en had de grote wens zijn talenten voor iets anders in te zetten. Hij wilde zijn eigen stem – een combinatie van passie, talent en geweten – laten spreken. En boven alles wilde hij leraar worden. Hij had het wonderbaarlijke potentieel van zijn studenten gezien en brandde van verlangen om dat potentieel te ontketenen. Maar hij wist dat hij het familiebedrijf zou moeten overnemen. Hij besloot daarom met zijn vader te gaan praten, hoewel hij erg bang was voor zijn reactie.

Op een dag sprak hij zijn vader aan en vertelde hem dat hij leraar wilde worden. Die antwoordde: ‘Dat is prima, jongen. Je zult een uitstekende leraar zijn. Zelf was ik eerlijk gezegd ook nooit een echte ondernemer.’ Dus dr. Covey werd professor aan de universiteit, schrijver en hij groeide uit tot een van de meest gevraagde managementdenkers over onderwerpen zoals leiderschap, effectieve organisaties en het gezin. En dat alleen omdat hij de moed had zijn eigen stem te ontdekken en een uitzonderlijke bijdrage te leveren.

Ook hielp hij anderen hun stem te ontdekken. Ik vroeg mijn vader ooit wat hij een goede definitie van leiderschap vond. Hij zei: ‘Leiderschap is naar anderen zo duidelijk hun waarde en potentieel communiceren dat ze die in zichzelf kunnen herkennen.’ Het was de eerste keer dat ik zo’n definitie hoorde en ik raakte er wat door van slag. Waarom? Omdat deze definitie heel kenmerkend voor hem was. Hij communiceerde naar mij altijd mijn waarde en potentieel, ook al zag ik die niet in mijzelf. Hij gaf me het gevoel dat ik alles kon en dat ik een belangrijke missie te vervullen had. Hetzelfde deed hij bij mijn broers en zussen, en eigenlijk bij iedereen. Hij geloofde dat ieder mens een uniek doel te vervullen heeft en dat iedereen van oneindige waarde en oneindig potentieel is, en met niemand vergelijkbaar.

Hij was een geweldige leraar, vooral omdat hij zelf het goede voorbeeld gaf en wijze woorden sprak. Zijn inzichten hebben een diepe invloed op mij gehad. Een van de fundamentele dingen die hij me continu voorhield, was dat er twee manieren van leven zijn: een met primair succes of een met secundair succes. Primair succes ontstaat wanneer je jezelf bent – karakter, integriteit en diep gevoelde emoties en verlangens. Secundair succes kenmerkt zich door populariteit, titels, positie, roem, fortuin en eer. Hij leerde me geen aandacht aan secundair succes te besteden en me te richten op primair succes. Hij zei ook dat secundair succes meestal – maar niet altijd – volgt op primair succes, en dat primair succes eigen intrinsieke beloningen kent, zoals gemoedsrust, het gevoel een bijdrage te leveren en diepgaande relaties. Deze beloningen wegen veel zwaarder dan de extrinsieke beloningen die met secundair succes gepaard gaan: geld, populariteit en het egocentrische en genotzuchtige leven dat we maar al te vaak voor succesvol aanzien.

In dit boek zijn vrij onbekende essays van mijn vader bij elkaar gebracht die niet eerder in boekvorm zijn verschenen. Maar het zijn echte klassiekers van Stephen Covey en ze bevatten een aantal van zijn beste ideeën. Mijn collega’s en ik vonden het daarom gepast deze met de wereld te delen. Ik schrijf dit voorwoord drie jaar na de dood van mijn vader. Maar in deze essays hoor je hoe zijn heldere en wijze stem tot je kern spreekt. Deze essays zijn origineel en nauwelijks bewerkt. We hebben ze slechts verweven tot een verhaal over primair succes in het leven.

Een aantal van deze essays schreef mijn vader toen hij bezig was met De zeven eigenschappen van effectief leiderschap, en het is indrukwekkend de ideeën geboren te zien worden die sindsdien het bedrijfsleven en de levens van miljoenen mensen veranderd hebben. Maar dit boek is geen herhaling van De zeven eigenschappen. Dit boek bevat verfrissende inzichten over de transformatie van een leven vol uiterlijk succes naar een leven van innerlijke vrede, vreugde en wijsheid.

Veel mensen ervaren pijn. Ze hebben chronische levensproblemen, zijn ontevreden en teleurgesteld. Er is grote moedeloosheid en veel van wat voor ‘genezing’ van deze pijn doorgaat, werkt slechts oppervlakkig. Dit boek bevat daadwerkelijke genezing in een wereld van aspirine en doekjes voor het bloeden. Ook zelf heb ik een aantal pijnlijke momenten meegemaakt, en ik kan je uit persoonlijke ervaring zeggen dat de principes die ik van mijn vader heb geleerd – en die in dit boek uitgelegd worden – mij en mijn gezin de moed en het vertrouwen hebben gegeven om door te gaan, een bijdrage te leveren en geluk te vinden. Deze principes zullen ook op jou dat effect hebben.

.

Primair versus secundair succes. Een inleiding

Op het dek van de Titanic stonden 614 houten ligstoelen toen het schip aan zijn eerste en laatste reis begon. Elke morgen maakte de bemanning de stoelen los en zette ze klaar zodat de passagiers konden ontspannen op het dek. Die konden ze neerzetten zoals ze zelf graag wilden.1

Waarschijnlijk was niemand daarmee bezig toen de Titanic zonk. Maar ‘de ligstoelen op de Titanic klaarzetten’ is zo ongeveer een synoniem geworden voor zinloze, triviale handelingen in plaats van doen wat belangrijk is in het leven.

De ligstoelen op het dek neerzetten terwijl het schip zinkt, is zo ongeveer het laatste waar je aan denkt. Waarom doen dan zoveel mensen juist dat als eerste?

Ligstoelen rangschikken is schijn vóór werkelijkheid stellen, meer geven om de vorm dan om de inhoud, prioriteiten achterstevoren stellen.

En dat is wat we doen. De minst belangrijke zaken doen mensen het eerst.

Het resultaat? Niet-gehaalde doelstellingen, mislukte carrières, gebroken gezinnen, slechte gezondheid, falende bedrijven, verbroken vriendschappen, een leven dat bedolven wordt onder een afvalberg van slechte beslissingen.

Dat is wat er met de Titanic gebeurde toen die in 1912 zonk, met 1517 dodelijke slachtoffers tot gevolg. ‘Veiligheid boven alles’ kwam op de laatste plaats. Het schip had zich met grote snelheid een weg gebaand door gevaarlijke ijsvelden. Er waren niet genoeg reddingsboten voor alle passagiers. Er was niet geoefend met de reddingsboten, en dus wist men niet wat er moest gebeuren toen het noodlot toesloeg.2

Het verhaal van de Titanic doet denken aan een uitspraak van Goethe: ‘De allerbelangrijkste zaken mogen nooit ten koste gaan van de minst belangrijke zaken.’

Geldt bij ons vaak ook niet dat de minst belangrijke zaken op de eerste plaats komen?

Hebben wij verborgen agenda’s die we voor laten gaan op de mensen voor wie we verantwoordelijk zijn?

Doen we aardig tegen anderen, maar roddelen we over ze achter hun rug?

Behandelen we vreemdelingen beter dan onze eigen familieleden – de mensen van wie we zoveel houden?

Nemen we zo veel mogelijk en geven we zo weinig mogelijk?

Offeren we langetermijnsucces op aan kortetermijnsucces?

Hechten we meer waarde aan de uiterlijkheden van succes (ligstoelen) dan aan innerlijke vrede en vreugde die het resultaat zijn van een werkelijke bijdrage leveren (het schip redden)?

Volgens dr. Stephen R. Covey is primair succes het type succes dat voortvloeit uit een bijdrage leveren. De uiterlijkheden van succes – positie, populariteit, reputatie – zijn kenmerken van secundair succes. Het gedrag van sterren, bekende sportlui, ceo’s en acteurs levert voorbeelden van secundair succes.

Primair succes zit vanbinnen. Dat gaat over karakter. Secundair succes zit aan de buitenkant. Dr. Covey leerde dat ‘bij mensen die secundair succes hebben – dat wil zeggen, sociale erkenning voor hun talenten – primair succes of goedheid in hun karakter vaak ontbreekt. Vroeg of laat zie je dit terug in langdurige relaties met bijvoorbeeld een zakenpartner, een persoonlijke partner, een vriend of een kind dat in een identiteitscrisis zit. Karakter communiceert het beste. Emerson zei ooit: “Wat je bent schreeuwt zo hard in mijn oor dat ik je niet kan verstaan.”’3

Een succesvol leven vloeit voort uit primair succes – een leven van plicht, eer, integriteit, volharding, zelfopoffering, en dienstbaarheid ongeacht materiële beloning of omstandigheden. Er is sprake van natuurlijke, universele, onbreekbare principes. Ze gelden overal, altijd en voor iedereen. Secundair succes nastreven zonder primair succes werkt niet. Een succesvol leven bouw je niet op de drassige grond van uiterlijke of tijdelijke zaken, maar op een rotsbodem van principes die niet veranderen.

Het gekke is dat secundair succes vaak – maar niet altijd – volgt op primair succes. Mensen met een goed karakter winnen in het leven omdat anderen hen vertrouwen. Hun harde werken geeft een zekere veiligheid, en soms zelfs welvaart. Door hun dienende ethiek krijgen ze liefde en trouw van anderen. Dit zijn natuurlijke gevolgen van primair succes.

Natuurlijk zijn er geen garanties: mensen met een goed karakter kunnen ziek worden of pech hebben, net als iedereen. Er zijn veel fatsoenlijke mensen die hun hele leven lang hard werken zonder er financieel beter van te worden. Maar mensen die streven naar primair succes genieten van een soort vrede en vreugde die ontbreken bij hen die secundair succes willen en tegelijkertijd weten dat er vanbinnen iets ontbreekt.

Veel mensen verwarren primair succes met secundair succes. Ze verbergen wie ze vanbinnen zijn en willen de prijs voor werkelijk succes niet betalen. Ze zoeken manieren om te slagen zonder daarvoor een inspanning te hoeven leveren en laten zo een vals beeld zien. Ze doen alsof ze je vriend zijn. Iedereen heeft wel eens zo geredeneerd.

Het zal duidelijk zijn dat negatieve kenmerken zoals eigendunk, luiheid, uitsteldrag en oneerlijkheid consequenties hebben, net zoals dat geldt voor positieve waarden. In deze tijd van secundair succes lijkt het echter wel alsof meningen belangrijker zijn dan morele overtuigingen, en alsof de buitenkant er meer toe doet dan de binnenkant.

Toch weten we diep vanbinnen wel dat succesvolle levens niet mogelijk zijn als die niet volgens principes geleefd worden. ‘Gallup Polls laten zien dat ruim 90 procent van de Amerikaanse volwassenen het belangrijk vindt dat kinderen dit leren: eerlijk zijn, democratie, het accepteren van mensen van een ander ras en een andere etnische achtergrond, vaderlandsliefde, de zorg voor vrienden en familieleden, morele moed, en de Gulden Regel dat je anderen moet behandelen zoals jijzelf behandeld wilt worden.’4 Diep vanbinnen weten we dat uiterlijk succes faalt als dit niet geworteld is in innerlijk succes. Dat willen we voor onze kinderen en dat zouden we ook voor onszelf moeten willen.

Dit intuïtieve weten is onderbouwd met betrouwbare gegevens. Wetenschappers die bestuderen welke vaardigheden en kenmerken tot succes leiden, richten zich niet langer op intelligentie of talent; ze zien karakter als meer bepalend voor succes. In het beroemde Perry Preschool Project bijvoorbeeld zijn mensen decennialang gevolgd om die factoren te isoleren die leiden tot voldoening en werkelijke vervulling in het leven. Het project startte in Michigan in 1965 en vanaf dat moment werden 123 kleuters gedurende hun verdere leven gevolgd. De Perry-kleuters kwamen uit zeer arme gezinnen uit Amerikaanse binnensteden en hun werd geleerd om ‘een saaie taak zonder beloning vol te houden [...] beloning uit te stellen [...] volgens een plan te werken’. Met andere woorden, sterke karaktereigenschappen te ontwikkelen. Een halve eeuw later werkt het resultaat hiervan nog steeds door in de levens van de Perry-groep. Vergeleken met hun leeftijdgenoten hebben ze veel meer kans om een opleiding af te maken, hebben ze twee keer zo vaak een betaalde baan en verdienen ze een goed salaris, en hebben ze maar half zo vaak de kans gearresteerd te worden of een tijd van een uitkering te leven.5

Gek genoeg was het Perry Preschool Project oorspronkelijk bedoeld om het IQ van de deelnemers te verhogen. Dat gebeurde echter niet, maar wel werd duidelijk dat hun SQ, het ‘succesquotiënt’, snel omhoogschoot doordat ze zich de principes die bij een goed karakter horen eigen maakten.

Dr. Covey was er sterk van overtuigd dat innerlijke kracht een veel belangrijkere factor was voor succes dan talent, intelligentie of omstandigheden. Zijn hele leven heeft hij mensen overal ter wereld geholpen die fundamentele waarheid te onderkennen en daarmee hun leven te transformeren. Duizenden hebben dit gedaan met behulp van trainingen op het werk of bij de overheid, of door gewoon zijn bestsellers te lezen. Op ieder continent worden die principes op scholen en aan universiteiten aan jonge mensen onderwezen met behulp van The Leader in Me, een systeem voor alle soorten onderwijs dat FranklinCovey heeft ontwikkeld. De resultaten zijn indrukwekkend, omdat de studenten leren wat het verschil tussen primair en secundair succes is, en hoe ze primair succes in hun leven kunnen realiseren.

Hoe internaliseren we de principes van primair succes? Ligt karakter niet al bij de geboorte vast? Is het wel mogelijk om karakter te veranderen? Ook al is het niet eenvoudig, karakterverandering is mogelijk. Dr. Covey heeft ons geleerd dat we kúnnen veranderen, omdat we in staat zijn ons handelen te kiezen. Menselijk karakter lijkt op een recept – een kopje genetica, een eetlepel omgeving en een onsje geluk –, maar het resultaat van al die ingrediënten bepalen we zelf.

Je richten naar deze onveranderlijke principes en niet langer omwegen bewandelen, is de sleutel tot succes. Wie naar het noorden wil, volgt de naald van het kompas. Bij iedere afwijking ga je niet langer naar het absolute noorden; zo werkt dat nu eenmaal. De principes die de werkelijkheid reguleren zijn dezelfde principes die het succes bepalen, en wie deze principes overtreedt, zal daarvan de consequenties ondervinden.

Je zult je niet altijd schuldig voelen of zelfs maar ongemakkelijk als je zo’n principe overtreedt, niet onmiddellijk tenminste. Je voelt zelfs even wat onderzoekers de cheater’s high noemen: het opwindende gevoel dat je ermee wegkomt. Veel mensen vinden het fijn om belasting te ontduiken, hun onkostenvergoedingen aan te dikken en kwaad over iemand te spreken. Ze zijn heel tevreden met zichzelf en voelen zich superieur ten opzichte van de arme sukkels die dit niet doen.6

Toch weten we diep vanbinnen wel wanneer we anderen kwetsen – of onszelf –, en de gevolgen voor het karakter zijn onvermijdelijk. Wie het principe van sparen schendt door te veel uit te geven, zal arm worden. Wie er een gewoonte van maakt de principes te overtreden die het lichaam reguleren, zoals lichaamsbeweging en goede voeding, wordt zwak en ziek. Wie het principe van vriendelijkheid en respect overtreedt, krijgt meer vijanden dan vrienden.

Natuurlijk zijn de consequenties van fout gedrag niet helemaal onvermijdelijk. Maar als je realistisch naar het leven kijkt, dan is de kans daarop wel groot.

Over de principes die de werkelijkheid regeren, valt niet te twisten. Daarover hebben we geen controle. Het maakt niet uit of we in ze geloven of niet, ze zíjn er gewoon. Dus het is waarschijnlijker dat mensen in het leven zullen slagen als ze zich richten naar deze principes en ze niet proberen te negeren.

Dat betekent dat we ons karakter en onze motieven moeten onderzoeken. Willen we slagen in het leven, dan zullen we misschien karakter en motieven moeten afstemmen op andere principes. Misschien is het nodig te werken aan bepaalde karakterzwaktes, zoals uitstelgedrag of jaloezie of egoïsme. In ieder geval moeten mensen weten wie ze vanbinnen werkelijk zijn en hun leven afstemmen op de principes die bepalend zijn voor succes.

Het is niet altijd gemakkelijk om wat dr. Covey onze ‘verborgen tuin’ noemt binnen te gaan en te ontdekken wat daar groeit. Het is niet eenvoudig om ons opnieuw af te stemmen op de waarachtige principes, maar het is de enige manier om werkelijk succesvol te zijn. Principes lijken op hefbomen. In je eentje een rotsblok verplaatsen is onmogelijk. Maar als je een hefboom gebruikt, gaat het relatief gemakkelijk. Archimedes zei: ‘Geef me een hefboom die lang genoeg is [...] en ik verplaats de wereld!’ Principes zoals integriteit, dienstbaarheid en prioriteit hebben een grote hefboomwerking. Alleen door consistent deze hefbomen te gebruiken heb je kans de obstakels op het pad naar succes uit de weg te ruimen – karakterzwaktes zoals egoïsme, slachtofferschap en ‘desastreuze afwijkingen’ van de echte prioriteiten. Ben je een integer persoon, dan zullen de mensen je gemakkelijk vertrouwen. Je komt bij de meeste mensen veel verder met ware dienstbaarheid dan met onverschilligheid. Door de echte prioriteiten voorrang te geven, hoef je niet de hoge prijs van verloren tijd en een verloren leven te betalen.

In dit boek beschrijft dr. Covey hoe je de belangrijke reis kunt maken van obsessie met secundair succes naar focus op primair succes. Hij beschrijft de twaalf hefboomprincipes waar succesvolle mensen zich naar richten en vertelt hoe je deze principes kunt internaliseren:

Integriteit

Een bijdrage leveren

Prioriteit

Persoonlijke opoffering

Dienstbaarheid

Verantwoordelijkheid

Loyaliteit

Wederkerigheid

Diversiteit

Continu leren

Vernieuwing

Lesgeven in leren

De eerste hefboom is integriteit. Mensen verkeren dan in een toestand van ondeelbaar geheel. Integere mensen zijn vanbinnen en vanbuiten hetzelfde. Ze voeren geen verborgen agenda’s, hebben geen bijbedoelingen. Ze hebben, zoals dr. Covey zegt, ‘de juiste principes volledig geïntegreerd’. We zullen alleen werkelijk succesvol zijn als we diep vanbinnen absolute integriteit nastreven. Wanneer we ons dat tot doel hebben gesteld, is primair succes binnen handbereik. De twaalf hefbomen helpen mensen van schijnbaar succesvol naar werkelijk succesvol, van basale onzekerheid naar de innerlijke zekerheid die ze voelen als hun leven verankerd is in natuurlijke principes.

Waarom deze twaalf hefbomen?

Al in vroeger tijden hebben grote denkers lijsten van zulke nuttige principes opgesteld. Voorbeelden zijn de deugdethiek van Aristoteles en de dertien deugden van Benjamin Franklin. De vierentwintig sterke karaktereigenschappen van de hedendaagse psycholoog dr. Martin Seligman zijn gebaseerd op uitgebreid onderzoek naar wat goed leven mogelijk maakt.7

Dr. Coveys twaalf hefbomen zijn gebaseerd op zijn eigen diepgaande onderzoek en op zijn lange werkervaring met duizenden mensen over de hele wereld. Voor hem waren die principes fundamenteel en onontkoombaar, en hij zag er een hiërarchie in. Zoals al eerder gezegd, is integriteit de basis van werkelijk succes, samen met een bijdrage leveren – het principe van een waardevolle nalatenschap, van een positief verschil maken. Leven volgens het principe van prioriteit stelt ons in staat die bijdrage te leveren zonder dat we de weg kwijtraken.

Het is onmogelijk om een blijvende nalatenschap te creëren zonder een persoonlijke opoffering. Als mensen zich afvragen wat ze kunnen doen om dienstbaar te zijn aan anderen, zullen ze begrijpen wat het betekent om voorbij het ego te groeien en zullen ze werkelijk succes ervaren. Het natuurlijke principe van verantwoordelijkheid wordt vandaag de dag steeds vaker genegeerd. Niemand vindt het moeilijk verantwoordelijkheid te nemen voor succes, maar het verschil tussen mensen die primair en secundair succes hebben, wordt erg duidelijk wanneer er verantwoording moet worden afgelegd over zaken die niet zo goed gaan. De persoon met primair succes legt de schuld niet bij anderen, maar stapt naar voren en accepteert oprecht volledige verantwoordelijkheid als dat aan de orde is.

Loyaliteit is het vanzelfsprekende gevolg van dienstbaar zijn aan anderen. Als je die dienstbaarheid volhoudt, bouw je aan grote rechtvaardigheid in relaties. Jouw loyaliteit naar die anderen groeit, en hun loyaliteit naar jou toe ook. Nauw verbonden met loyaliteit is de wet van de wederkerigheid – die is net zo constant als de wet van de zwaartekracht. Op ieder moment in het leven ondervinden we de consequenties van ons dagelijks handelen en de balans kan in ons voordeel of in ons nadeel uitvallen. We zullen behandeld worden zoals wij anderen behandelen. Vertrouwen beschamen roept een soortgelijke reactie op. Misschien niet onmiddellijk, maar de prijs wordt uiteindelijk altijd betaald.

In de kern van ons zijn zullen we diversiteit moeten waarderen als we het succes in ons leven willen maximaliseren. Of het nu over biologie gaat of over zaken, politiek of productontwikkeling, de natuur vernietigt overeenkomst en viert verschil. Dr. Covey zei: ‘Als twee mensen dezelfde mening hebben, is één ervan overbodig.’ Als we de verschillende sterke punten die mensen hebben leren te waarderen, is onze kans op succes veel groter.

Ten slotte: zonder continu leren en zelfvernieuwing krijgen mensen te maken met de natuurlijke consequenties van stagnatie en irrelevantie. We vernieuwen onszelf door te oefenen, te lezen, tijd voor dierbaren vrij te maken en door meditatie. We internaliseren de principes van primair succes door les te geven in leren – dat betekent niet alleen een voorbeeld zijn van primair succes, maar dit ook aan anderen te leren.

Bij elkaar opgeteld maken de twaalf hefbomen het leven gemakkelijker en lonender. Door deze hefbomen te gebruiken versterk je karakter en invloed bij andere mensen. Het is nog steeds hard werken om de rotsblokken op de levensweg te verplaatsen, maar die inspanningen zullen niet langer nutteloos zijn.

De twaalf hefbomen zijn geen optelsom van de principes van succes – er zijn nog vele andere –, maar het zijn wel de essentiële principes. Zonder deze kan niemand slagen. Dit boek onderzoekt ze diepgaand en helpt te begrijpen hoe ze met het innerlijk verbonden kunnen worden.

Primair succes is het natuurlijke gevolg van de werking van hefbomen.

Een vriendelijk gebaar heeft grote kracht.

Een begrijpende vriend heeft ontzettend veel invloed.

Een verantwoordelijke werknemer krijgt steeds meer verantwoordelijkheid.

Een integer persoon heeft veel morele macht.

Dr. Covey leerde: ‘Wie een gelukkig huwelijk wil, moet positieve energie genereren en negatieve energie zien te vermijden. Wil je een plezierige, coöperatieve tienerzoon of -dochter, wees dan een begripvolle, empathische, consistente en liefhebbende ouder. Zoek je meer vrijheid en diepte in het werk, wees dan een verantwoordelijke, hulpvaardige medewerker die een werkelijke bijdrage levert. Wil je vertrouwd worden, wees dan betrouwbaar. Zoek je het secundaire succes van erkenning van talent, focus dan eerst op het primaire succes van karakter.’8

De invloed van dr. Stephen R. Covey is wereldwijd. Het begon met de publicatie in 1989 van De zeven eigenschappen van effectief leiderschap. Sindsdien heeft hij talloze leiders, opvoeders en gezinnen over de hele wereld geïnspireerd en getroost met zijn positieve en inspirerende stem. Als die stem jou bekend in de oren klinkt, dan is dat omdat zijn taal de taal van de huidige tijd is geworden – bevestigende zinnen zoals ‘Wees proactief’ of ‘Denk win-win’ of ‘Eerst begrijpen... dan begrepen worden’ hebben onze huidige cultuur mede vormgegeven.

Maar dr. Covey heeft veel meer bij te dragen dan de zeven eigenschappen. De uitgevers van dit nieuwe boek hebben talloze artikelen van dr. Covey bestudeerd om daaruit meer van zijn inzichten in de principes van een succesvol leven te kunnen destilleren. De teksten in dit boek zijn nog niet eerder gepubliceerd. Net zoals bij talloze anderen zullen de gedachten van dr. Covey over de hefbomen van primair succes jouw leven transformeren van goed naar geweldig.

De collega’s van Stephen Covey

Deel I

Primair succes bereiken

1

Het verborgen leven

Kijk in de juiste richting en je ziet dat de hele wereld een tuin is.

– Frances Hodgson Burnett

Iedereen heeft drie levens: publiek, privé en verborgen. Het verborgen leven hoort bij het hart, daar waar de werkelijke motieven spelen – je ultieme wensen. Wie de moed heeft om het verborgen leven te onderzoeken, is in staat de diepste motivering ter discussie te stellen. Ben je bereid die motivering opnieuw te formuleren – je leven af te stemmen op de kernprincipes van waarachtig succes?

Het verborgen leven is de sleutel tot primair succes.

In New York City zag ik op Broadway het toneelstuk The Secret Garden. Dat toneelstuk was voor mij vooral aangrijpend omdat mijn moeder net was overleden.

Het is een musical over een jong meisje in India dat aan het begin van het verhaal haar vader en moeder aan cholera verliest. Ze gaat bij haar oom in een groot Engels landhuis wonen, een ouderwets, romantisch huis. Wanneer het rusteloze meisje de landerijen rondom het huis gaat verkennen, ontdekt ze de ingang naar de magische, verborgen tuin, een plek waar alles mogelijk is.

Als ze de tuin voor het eerst betreedt, lijkt alles dood. Dat geldt ook voor haar neefje, een bedlegerige jongen, en haar oom, die achtervolgd wordt door de herinnering aan zijn mooie vrouw die in het kraambed stierf. In overeenstemming met de natuurwetten en principes plant het meisje plichtsgetrouw zaadjes en brengt zo de tuin opnieuw tot leven. Als de zon de wortels verwarmt en de tuin tot bloei komt, zorgt ze in slechts één seizoen voor een grote verandering in de hele familiecultuur.

In de vele jaren dat ik doceer en train, heb ik verschillende van zulke transformaties meegemaakt. Ze werden teweeggebracht door proactieve mensen die zich in hun verborgen, privé- en publieke leven naar de principes van succes richtten.

Toen ik de volgende dag weer naar huis ging om op mijn moeders begrafenis te spreken, refereerde ik aan The Secret Garden, omdat voor mij en voor vele anderen het thuis van mijn moeder de verborgen tuin was waarin ik even kon ontsnappen en me kon laven aan haar positieve bevestiging. Zij vond alles aan haar kinderen goed, en al het goede was mogelijk.

De drie levens

In ons publieke leven worden we gezien en gehoord door collega’s, partners en anderen die tot die kring behoren. In ons privéleven is er meer intieme interactie met echtgenoten, gezinsleden en goede vrienden. Het verborgen leven maakt deel uit van die andere twee.

Het verborgen leven is de drijvende kracht achter die andere twee levens. Veel mensen brengen nooit een bezoek aan hun verborgen leven. Hun publieke en privéleven worden vooral voorgeschreven door wie er om hen heen zijn en wat er gebeurt, of door druk vanuit de omgeving. Ze leren dus nooit die unieke gift van zelfbewustzijn gebruiken – de sleutel tot het verborgen leven, waarin je naast jezelf kunt staan en observeren wie je bent.

Er is moed voor nodig om het verborgen leven te verkennen, omdat mensen zich eerst weg van de sociale spiegel moeten begeven – de reflectie van henzelf die weerkaatst wordt door de maatschappij, maar die weinig te maken heeft met het innerlijk. Ze raken gewend aan het beeld in die sociale spiegel. En maar al te vaak vermijden ze zelfonderzoek en verdoen ze tijd in een vacuüm van dromerij of rationalisatie. In zo’n toestand is er weinig gevoel voor identiteit, veiligheid of zekerheid.

Het verborgen leven hoort bij het hart, daar waar de werkelijke motieven spelen – je ultieme wensen.

Onderzoek je motieven

Belangrijke beslissingen in het leven neem ik wanneer ik mijn verborgen leven binnentreed en me afvraag: ‘Wat denk ik? Wat vind ik juist? Wat zouden beweegredenen moeten zijn?’ Op zulke momenten dwaal ik door mijn verborgen leven en kies ik een motivering. ‘Wacht eens even,’ zeg ik dan tegen mezelf. ‘Het is mijn leven. Ik kan kiezen hoe ik mijn tijd en energie gebruik. Ik kan kiezen of ik ’s ochtends opsta en lichaamsoefeningen doe. Ik kan kiezen boos te worden of niet. Ik kan kiezen of ik me wil verzoenen met deze persoon of niet. Ik kan zelf beweegredenen kiezen.’

Een heel bijzondere vrucht van het verborgen leven is het vermogen om motivering bewust te kiezen. Alleen als je werkelijk zelf beweegredenen kunt kiezen, kun je een eigen leven leiden. Alles vloeit voort uit beweegredenen en motivering – ze zijn de wortels van onze diepste verlangens. De vraag is welke beweegreden we in ons leven het belangrijkst vinden.

Als ik te maken krijg met een frustrerende of verwarrende situatie, treed ik eerst binnen in mijn verborgen leven. Daar kijk ik naar mezelf en stel de vraag: ‘Leef ik naar de juiste principes, of laat ik me leiden door de eisen van secundair succes?’ Naarmate ik leer proactief te zijn in het verkennen van mijn verborgen leven, boor ik zelfbewustzijn aan, verbeeldingskracht en geweten, en is er de vrije wil om mijn eigen beweegredenen te kiezen.

Wie bijvoorbeeld met een carrière bezig is, denkt misschien: ‘Wat is nu mijn echte motivering?’ N. Eldon Tanner, voorzitter van de Legislative Assembly van de staat Alberta in Canada, zei ooit: ‘Al die keren dat ik een belangrijke beslissing over mijn carrière moest nemen, keek ik wat er in mijn hart leefde en stelde mezelf de vraag of ik werkelijk bereid was belangrijke zaken voor te laten gaan. Zou ik in staat zijn aan mijn prioriteiten vast te houden?’ Hij zei: ‘Ik bleef met die vraag worstelen totdat ik eruit was.’ Wanneer hij eenmaal de beslissing genomen had, bekeek hij zijn nieuwe benoeming en zei: ‘Als dit meewerkt aan de doelen die me na aan het hart liggen, dan accepteer ik deze benoeming.’ Iedereen in het land had groot respect voor hem.

Ik ontmoette deze grote man toen ik in een commissie zat die een nieuwe voorzitter van een universiteit moest voordragen. Toen ik zijn kantoor binnentrad, kwam hij achter zijn bureau vandaan, liep eromheen, ging naast me zitten en zei: ‘Wat vind je dat ik moet begrijpen?’ Hij luisterde aandachtig en oprecht en zei toen: ‘Je moet weten dat ik je erg respecteer.’ Het heeft een grote indruk op me gemaakt.

Mensen die regelmatig hun verborgen leven verkennen en hun beweegredenen onderzoeken, weten beter wat er in anderen omgaat. Ze versterken anderen en bevestigen hun gevoel van eigenwaarde en identiteit.