Warren Buffett is de bekendste belegger en investeerder ter wereld. Hij en zijn beleggingsmaatschappij Berkshire Hathaway worden al decennia op de voet gevolgd. In De kleine Buffett vat financieel expert Patrick Beijersbergen zijn inzichten voor u samen.

Buffetts filosofie is een wonder van eenvoud en gezond verstand; hij gaat voorbij aan de hypes van de dag. Wie met dit boekje in de hand de beurs volgt, leert op een systematische manier te kijken naar bedrijven en hun beleggingspotentieel. Rendement verzekerd!

© 2016 Patrick Beijersbergen

Uitgeverij Business Contact

Omslagontwerp Steven Boland

E-book Elgraphic bv, Vlaardingen

ISBN 978 90 470 1015 9

D/2016/0108/904

NUR 794, 800

Uitgeverij Business Contact maakt deel uit van Uitgeverij Atlas Contact

www.businesscontact.nl

Dit e-book werd gemaakt op basis van de eerste druk, 2016, ISBN 978 90 470 0993 1.

INHOUD

Inleiding

1.  Buffetts leermeester: Benjamin Graham

2.  Beleggen voor anderen: Berkshire Hathaway

3.  Beleggen als Buffett met de twaalf beginselen volgens Hagstrom

4.  Enkele bekende navolgers en geestverwanten

5.  Kritiek en zwaktes

6.  De huidige portefeuille en de laatste aankopen

7.  Zelf een Warren Buffett worden

Bronnen en verder lezen

Over de auteur

INLEIDING

Toen ik in 1996, vers van de universiteit, begon als beleggingsadviseur op een bankkantoor in Wassenaar, dacht ik dat het geweldig ingewikkeld was wat ik daar ging doen. Om je rijke klanten rijk te houden, en op die manier zelf ook wat te verdienen, moest je boven op de markt zitten, dagelijks handelen, ingewikkelde constructies bedenken met opties of futures en elke flard bedrijfsnieuws en elke trend op tijd oppikken.

Ik had natuurlijk Wall Street gezien, Oliver Stones iconische film uit 1987 met Michael Douglas en Charlie Sheen. De wereld die die film schetst stootte af, maar trok ook aan. ‘Greed, for lack of a better word, is good,’ zegt Michael Douglas op enig moment in Wall Street, en ik dacht goed te begrijpen wat hij bedoelde.

Het zou een paar jaar duren voor ik doorhad wat Oliver Stone precies wilde zeggen met zijn meesterwerk, en het zou nog wat langer duren voordat ik doorhad dat vrijwel alles wat ik op de universiteit over beleggen had geleerd behoorlijk nutteloos en deels zelfs onzinnig was. Meerdere keren zou ik een klein vermogen bij elkaar speculeren om het vervolgens weer volledig kwijt te spelen. Maar het helpt wel als je je fouten in je portemonnee hebt gevoeld. Pas toen ik kennismaakte met de benadering van Warren Buffett en de boeken van zijn leermeester Benjamin Graham erbij pakte, ging het beter.

Buffett is nu een van de rijkste mensen op aarde, maar hij begon met vrijwel niets. Nu kun je soms een tijdje geluk hebben met beleggen, maar het rendement dat Buffett neerzette was zo ongelofelijk goed over zo’n lange periode, dat vrijwel alle professionele beleggers wereldwijd met groot respect over hem spreken. Het is voor hen zonneklaar dat het geen toeval kan zijn. In de eenentwintigste eeuw is Buffett een soort popster geworden: naar de aandeelhoudersvergadering van zijn bedrijf komen ieder jaar tienduizenden fans die uren bij een microfoon willen staan om een kleine kans te hebben hem één vraag te mogen stellen.

Buffett wordt ook wel het ‘orakel van Omaha’ genoemd. Hij heeft uitspraken gedaan over beleggen die wereldwijd net zo legendarisch zijn geworden als die van Johan Cruijff in Nederland. Buffett schreef zelf echter nooit een boek over beleggen. Anderen hebben in zijn naam wel de brieven gebundeld die hij in de jaarverslagen van zijn bedrijf Berkshire Hathaway schreef, maar een echt handboek van de meester is er niet.

Dat hoeft ook niet, want wie wil beleggen als Buffett, wil ook beleggen als Benjamin Graham. Het begint namelijk allemaal bij de man die een paar standaardwerken schreef waarop Buffett zijn beleggingsmethode baseerde. Daarom gaat het eerste hoofdstuk niet over Warren Buffett maar over zijn leermeester.

Patrick Beijersbergen

Najaar 2016

1  BUFFETTS LEERMEESTER: BENJAMIN GRAHAM

Benjamin Graham is voor beleggers wat Charles Darwin voor biologen is. Graham (1894-1976) is de grondlegger van het ‘waardebeleggen’, wat in zijn ogen neerkwam op geld verdienen met aandelen zonder daarbij grote risico’s te nemen. Warren Buffett studeerde onder Benjamin Graham aan de Columbia-universiteit en noemde hem later de belangrijkste man in zijn leven na zijn vader.

Graham introduceerde de veiligheidsmarge (margin of safety) die beleggers moeten aanhouden. Warren Buffett noemde dit ooit de drie belangrijkste woorden voor de belegger en vertaalde het principe van de margin of safety in een van zijn meest legendarische uitspraken over beleggen:

‘Regel één is dat je nooit geld moet verliezen.

Regel twee is: vergeet nooit regel één.’

Dat lijkt misschien flauw, maar je gaat het pas zien als je het doorhebt. Sommige beleggers moeten meerdere keren grote schade oplopen voor ze het belang van regel één zien. En sommigen zien het nooit, omdat ze in hun hebzucht altijd weer gedreven worden naar de aandelen met de grote beloftes, jonge technologiebedrijven waar de kranten over schrijven, bedrijven met zichzelf op de borst kloppende topmannen, kansloze herstelkandidaten of, nog erger: derivaten op die aandelen.

Levensgenieter

Benjamin Graham was van joodse afkomst en heette eigenlijk Grossbaum. Die naam werd tijdens de Eerste Wereldoorlog veranderd in Graham, omdat een Duitse achternaam argwaan wekte. Hij begon zijn carrière in 1914 in de financiële sector, waar hij aanvankelijk goed verdiende aan zijn investeringen. Graham had als belegger veel oog voor details en probeerde aandelen te kopen in bedrijven waarvan de liquidatiewaarde hoger was dan de beurskoers. Met andere woorden: als je het hele bedrijf kocht en het volledig ontmantelde, alle schulden afbetaalde en alle bezittingen verkocht, dan bleef er nog geld over.

Graham deed het goed als belegger, maar gaf zijn geld ook graag uit. Hij was een levensgenieter, trouwde drie keer en bij de grote beurscrash in 1929 raakte hij zoals zovelen vrijwel al zijn geld weer kwijt. Hij kwam de verliezen echter ruimschoots te boven en noemde die ervaring later zeer leerzaam.

In 1934 publiceerde Benjamin Graham samen met David Dodd het boek Security Analysis, waarin de basis wordt gelegd voor wat tegenwoordig waardebeleggen heet. In Security Analysis benadrukken Graham en Dodd dat je aandelen vooral moet beoordelen op basis van de intrinsieke waarde en de prestaties in het verleden. En niet, zoals destijds gebruikelijk (en ook nu maar al te vaak), op basis van per definitie onzekere toekomstprojecties, want dan ben je aan het speculeren. Alleen aandelen die ruim onder hun intrinsieke waarde noteren zijn koopwaardig. En hoe groter het verschil, hoe groter de veiligheidsmarge.

Het was de tijd van de Grote Depressie, de werkloosheid was hoog en beleggers waren nog bezig de crash van 1929 te verwerken, waarbij ze als lemmingen achter elkaar aan het ravijn in waren gelopen. Tot Security Analysis verscheen werden de beurzen gedomineerd door speculanten, daarna kwamen er (steeds meer) beleggers. De speculanten zijn echter nooit helemaal verdwenen, en dat zal ook nooit gebeuren. Gelukkig maar voor de beleggers.

In 1949 volgde The Intelligent Investor, dat nog een verdiepingsslag maakte. Warren Buffett noemde dit boek het beste beleggingsboek aller tijden, in het voorwoord dat hij mocht schijven bij de vierde, door Graham zelf nog herziene editie, die uitkwam in 1973. In 2003 werd deze herziene editie opnieuw uitgebracht, voorzien van vakkundig commentaar door Jason Zweig. Een Nederlandse vertaling verscheen pas in 2015.

Warren Buffett las The Intelligent Investor op negentienjarige leeftijd, kort nadat het boek uitkwam, en meldde zich direct aan bij Columbia Business School om onder Graham te kunnen studeren. Een levenslange vriendschap was het gevolg. Later zou Buffett nog twee jaar bij Grahams bedrijf werken, de Graham-Newman Corporation, dat een soort beleggingsfonds was, tot Graham besloot daarmee te stoppen om met pensioen te kunnen gaan. Verschillende klanten van Graham vroegen Buffett toen om hun geld te beleggen. De rest is geschiedenis.

Mister Market

Grahams benadering lijkt eenvoudig: als een bedrijf te koop is tegen een prijs die duidelijk onder de intrinsieke waarde ligt, is er sprake van een veiligheidsmarge, en dan, alleen dan, kan het aandeel met een gerust hart worden gekocht. Graham illustreerde dit principe met zijn beroemde allegorie van Mister Market, een labiele medebelegger die iedere dag met een andere stemming aan de deur komt om zijn prijs voor de aandelen af te geven. Meestal is dat een heel redelijke prijs, maar soms draait Mister Market door. De belegger mag doen wat hij wil; Mister Market komt elke dag terug, steeds met een nieuwe prijs.

Wat Graham probeert duidelijk te maken is dat de prijs van Mister Market niets te maken heeft met de werkelijke waarde van de aandelen. De verstandige belegger kan daarvan profiteren: als Mister Market het helemaal niet meer ziet zitten en zijn aandelen voor een bodemprijs aanbiedt, moet hij kopen. Als Mister Market euforisch is en een veel te hoge prijs biedt, moet hij verkopen. Maar meestal moet de belegger gewoon helemaal niks doen.

Het getal van Graham

Benjamin Graham probeerde met zijn veiligheidsmarge bij wijze van spreken dollarbiljetten te kopen voor 50 cent, iets wat de echte waardebelegger vandaag de dag nog steeds probeert. Er zijn heden ten dage weinig beursgenoteerde bedrijven meer die ruim onder de intrinsieke waarde zoals Graham die becijferde noteren, maar het principe van waardebeleggen volgens de uitgangspunten van Graham is met iets andere formules nog altijd toepasbaar.

Van Graham leerde Buffett ook dat een aandelenbelegger zich moet realiseren dat hij (voor een deel) eigenaar is van een bedrijf. Met dat in het achterhoofd moet je je dus niet al te druk maken over de dagelijkse schommelingen van de aandelenprijs. Op de lange duur zal de waarde van het bedrijf in de aandelenprijs tot uiting komen. Graham benadrukte dat beleggers er tijd in moeten steken de financiële toestand van een bedrijf te doorgronden, zodat kan worden vastgesteld wat de verdiencapaciteit is. Met de verdiencapaciteit kan de waarde van een aandeel worden bepaald.