Marloes Morshuis

NIEMAND VRAAGT

HOE HET MET MIJ GAAT

Lemniscaat Rotterdam

© 2022 Gracia Lebbink

Omslag: Marc Suvaal

Nederlandse rechten Lemniscaat b.v.,

Vijverlaan 48, 3062 HL Rotterdam, 2022

ISBN 978 90 477 1462 0

NUR 285

Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie, microfilm, geluidsband of op welke andere wijze ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.

Druk- en bindwerk: Wilco, Amersfoort

Dit boek is gedrukt op milieuvriendelijk, chloorvrij gebleekt en verouderingsbestendig papier en geproduceerd in de Benelux, waardoor onnodig en milieuverontreinigend transport is vermeden.

Kijk voor meer informatie,

lessuggesties en extra’s op

www.lemniscaat.nl

‘Children begin by loving their parents;

as they grow older they judge them;

sometimes they forgive them.’

– Oscar Wilde

Uit: The Picture of Dorian Gray

ONTBIJT

Ik heb me klein gemaakt, mijn hoofd onder het dekbed gestopt. Ik doezel nog een beetje, want ik heb slecht geslapen. Voor mijn borsten, die lijken op slap opgeblazen ballonnetjes, houd ik Tod vast.

Tod is mijn alles: Tod is zacht, soepel, aaibaar en ruikt naar veilig. Pap noemt het een smerig ding, mam probeert de lap stof stiekem te wassen. Dat wil ik niet, Tod ruikt al jaren naar Tod en dat moet zo blijven.

Als kleuter maakte ik een hoop herrie als Tod niet bij mij in bed lag. Dat herinner ik me niet meer, ik weet het van de verhalen van mijn ouders, maar ook nu kan en wil ik niet zonder Tod slapen.

Het is zondagochtend, de eerste zondag van de zomervakantie, en ik ben blij dat ik kan blijven liggen. In de winter, als het in de ochtend donker is, doe ik stekelig als mijn moeder of mijn vader wil dat ik opschiet, dan lijk ik op een egel die zich oprolt. Ik haat opstaan, zelfs in de zomer met licht.

~

Mijn vader en moeder gingen gisteravond vreselijk tegen elkaar tekeer. In de weekenden, als ze alle twee overdag thuis zijn, wordt de spanning van de ochtend tot de avond langzaam opgevoerd.

‘Sanne, kun jij aan je moeder vragen om wat stiller te zijn en niet te stofzuigen als ik de krant wil lezen?’ zegt mijn vader als mijn moeder naast hem staat te stofzuigen.

‘Daan, zorg jij ervoor dat je vader de vuilniszak niet vergeet buiten te zetten, we willen geen ratten, toch?’ zegt mijn moeder terwijl mijn vader gewoon in de keuken is.

Mijn broertje Daan en ik weten dan nooit goed hoe we moeten reageren. Het voelt heel ongemakkelijk.

De laatste maanden is hun gedrag steeds erger geworden. Ze mopperden hardop, snauwden elkaar af waar wij bij waren. Er hing een ijzige sfeer, ik ging het liefst zo veel mogelijk weg van huis.

Afgelopen week was het elke avond raak. Volgens mij hadden ze niet in de gaten dat ik ieder woord kon verstaan. Ze dachten vast dat Daan en ik al sliepen. Ik begon me zorgen te maken, want hun geruzie was niet normaal meer.

Gisteravond ging het over de reis naar Ibiza.

Pap: ‘Je hebt niet betaald.’

Mam: ‘Ik krijg nog veel geld van je!’

Pap: ‘We hebben de afspraak dat we reizen fiftyfifty betalen.’

Hij dreigde de reis te annuleren.

Mam gilde: ‘Doe niet zo moeilijk, je weet dat ik rood sta omdat ik wacht op jouw geld, je kunt dingen met elkaar verrekenen!’

Ik hoorde ze schelden, mama gillen en daarna deuren slaan. Ze liepen het huis uit, hun stemmen verdwenen in de nacht, het werd doodstil.

Waren ze naar ons tuinhuis gegaan?

Zou Ibiza niet doorgaan? Ik had op school nogal opgeschept.

‘Tod, zorg dat Ibiza doorgaat!’ Ik beloofde Tod braaf te zijn, ik zou zorgen dat papa en mama geen last van mij hadden deze zomer, ik wilde zelfs op mijn broertje passen, afwassen, de auto poetsen, als we maar naar Ibiza gingen.

Bijna een uur later hoorde ik de tuindeuren open- en dichtgaan. Ze kwamen het huis weer binnen. Er werd zo weinig mogelijk geluid gemaakt; geen woord gesproken.

De schoenen waren uitgedaan, op de trap hoorde ik de bekende treden zachtjes kraken. Moe van het piekeren, maar blij dat ze er weer waren, viel ik laat in slaap met Tod in mijn armen.

Ik werd meerdere keren wakker. Elke keer popten hun ruzie en Ibiza op in mijn hoofd, ik kon aan niks anders denken. Wat een rotbegin van de vakantie. Ik woelde in mijn bed, draaide, klopte mijn kussen op, wapperde met mijn dekbed, niks hielp, mijn hoofd bleef malen.

Ik sabbelde op Tod om rustig te worden en soesde half in slaap.

~

Abrupt gaat de deur van mijn slaapkamer open, ik schrik. Aan het stampen te horen loopt mijn vader binnen. Ik kom met mijn ogen boven het dekbed uit, hij opent de verduisteringsgordijnen.

De aanschaf van gordijnen was nog een heel gedoe. Mijn moeder vond dat onze slaapkamers – ook die van Daan – donker moesten zijn voor een goede nachtrust. ‘Wat is er in godsnaam mis met de gordijnen die er hangen?’ had mijn vader gevraagd. Hun discussie was uitgemond in bonje over geldverspilling. ‘Jij koopt toch ook…’, ‘En jij dan…’ Het sloeg nergens op.

‘Waag het niet ze van de gezamenlijke rekening te kopen,’ waren paps laatste woorden geweest. Mam kocht de gordijnen van haar vakantiegeld. Toen mama ze wilde ophangen, had papa zijn schouders opgehaald en was weggelopen. Met trillende handen hield ik de huishoudtrap vast, omdat mijn moeder hoogtevrees heeft. Ik was bang dat ze zou vallen.

‘Kijk, Sanne, lekker zonnetje.’

Hier word ik niet blij van, zoveel licht in één keer doet pijn aan mijn ogen. Ik duik snel weer onder mijn dekbed. Opeens hoor ik een ronkend geluid, even denk ik dat pap een scheet laat, maar al gauw merk ik dat het een opgevoerde brommer is die door onze stille straat rijdt. Pap moet mijn raam hebben geopend, want het geluid wordt luider en houdt aan.

‘Dit moeten ze verbieden op zondagochtend!’ roept mijn vader erbovenuit. Kort erna voel ik hem neerploffen op mijn bed. Het helt waar hij is gaan zitten naar beneden. Ik glij in zijn richting. Hij zit met zijn billen half op de rand om mij niet te pletten. Door het dekbed heen voel ik zijn forse handen langzaam over mijn lijf omhoog bewegen. Ik weet niet of ik dat fijn vind, ik houd Tod stevig voor mijn borst. Boven aangekomen trekt hij het dekbed een stukje naar beneden, ik kijk hem vanuit mijn ondergedoken houding afwachtend aan.

‘Daar ben je! Kom, opstaan, ik heb de tafel gedekt.’

Ik trek mijn dekbed terug tot onder mijn kin en blijf hem aankijken.

‘Jij houdt toch van wárme broodjes? Je moeder heeft Daan wakker gemaakt, tenminste dat is de afspraak, we gaan samen ontbijten.’ Hij benadrukt het woord samen.

‘Ik heb geen honger.’

‘Kom, Sanne, we willen met zijn vieren om tafel zitten.’

Mijn vader blijft zitten, hij aait door mijn haren, dat is lang geleden. Zijn sterke, grove vingers – pap heeft handen als kolenschoppen, ‘zit in de familie’ zegt hij zelf – tokkelen zachtjes op mijn hoofd, hij kneedt en masseert mijn hoofdhuid als een kapper die vol aandacht m’n haar wast. Zijn vingers verschuiven langzaam richting mijn oorlelletjes, met duim en wijsvinger pakt hij ze voorzichtig vast en wrijft erover als toen ik klein was, mijn huid tintelt, mijn ogen worden zwaar en vallen dicht.

‘Mijn Sanne,’ hoor ik zacht. ‘Niet in slaap vallen.’ Hij knijpt speels in mijn wang.

‘Auuu,’ roep ik. Net zo onverwachts als pap is begonnen, houdt hij op. Hij trekt zijn handen van me af en staat op.

‘Schiet je een beetje op?’

Ik ben traag in de ochtend, dat ben ik altijd. Maar vanochtend heb ik helemaal geen zin om op te veren, omdat mijn vader na zijn snelle vertrek uit mijn slaapkamer onderaan de trap blijft commanderen dat we moeten opschieten. Waar is dit voor nodig? Het is zondag en zomervakantie. Ik hoor mam en Daan niet. Zijn zij al beneden?

Mijn moeder wil ook altijd rustig opstaan. Daan lijkt meer op papa, die springt als een elastiekje uit bed als hij gewekt wordt. Ik snap nooit hoe zij dat kunnen, zo pats-boem opstaan en meteen onder de douche duiken en aankleden. Zij vinden ons luilakken. ‘Watjes’ roept mijn vader vaak met zijn hoofd om de badkamerdeur als mam of ik treuzelen, ‘waterverspilling’ als we in onze nachtjaponnen dromerig naar de lopende douche kijken. Hij is in staat om binnen te lopen en de douchekraan voor je neus dicht te draaien.

Omdat mam en ik dus graag langzaam opstaan, zet zij iedere werkdag haar wekker een halfuur eerder. Ze klopt hard op mijn deur nadat ze geplast heeft. Dan kan ik me nog even omdraaien en wennen aan het idee dat ik mijn warme bed moet gaan verlaten. In het weekeinde bestaat de wekker niet; ik mag blijven liggen zo lang als ik wil.

Papa kan de pot op met zijn opstaan!

~

Hoe ik ook mijn best doe, ik slaag er niet in zijn indringende stem te negeren. Geïrriteerd maak ik een begin met opstaan. Ik zoek mijn telefoon in de la van het nachtkastje. Het is me gelukt om hem mee naar boven te smokkelen, normaal moet ik hem inleveren, maar mijn ouders letten gisteravond niet op. Ze hadden het te druk met elkaar.

Het felverlichte schermpje laat geen nieuwe berichten zien van Lotte of Kim. Dat valt me tegen. Gisteren reageerden ze kort op mijn berichten, ze doen steeds meer samen nu zij met zijn tweeën naar een andere middelbare school gaan dan ik.

Ik heb geprobeerd mijn ouders over te halen me in te schrijven voor dezelfde school als Lotte en Kim. Tevergeefs. Ze zijn het nooit met elkaar eens, maar nu trokken ze ineens wel één lijn.

‘Nee, Sanne, jij gaat naar het Stedelijk Gymnasium, daar is geen discussie over mogelijk!’ zeiden ze in koor. Daar ben ik mooi klaar mee! Na de zomer moet ik alleen naar een school waar ik niemand ken.

‘Jij maakt snel vrienden!’ Toen mijn moeder dat zei, kon ik haar wel wat aandoen.

Met mijn telefoon nog in mijn hand maak ik me lang en ik geeuw. Mijn benen strek ik een voor een uit, op en neer, op en neer. Het is een kalmerend gevoel in mijn onderrug, mijn billen schuren zachtjes over het matras.

Er moet een rugzak komen, flitst door mijn hoofd. Ik wil als eenzame brugpieper niet met een foute kleur of een verkeerd design rondlopen. De oudere leerlingen, herinner ik me, droegen op de open dag donkere rugzakken, geen roze of paarse.

In mijn hoofd zie ik mezelf door een schoolgang lopen. Ik draag een combinatie van een slim model spijkerbroek, mijn blauwe Adidas-T-shirt met korte mouwen en de volle donkergrijze Eastpak-rugzak. Daarmee val ik niet op tussen de rest, dat is wat ik wil, niet opvallen. Ja, zo eentje ga ik kopen.

Zou ik het aandurven om voor witte Nike-sneakers te gaan? Al die meiden droegen witte gympen. Ik heb blauwe. Ze zijn pas twee maanden oud, als ik een paar witte wil moet ik ze van mijn zakgeld betalen.

‘Jongens, kom nou!’ Paps stem klinkt serieuzer dan die van mam als ze door de week roept: ‘Sanne, halfacht!’

Met tegenzin gooi ik mijn dekbed van me af en voel de wind die door het open raam naar binnen komt. Buiten hoor ik een paar vogeltjes en het ruisen van de beukenboom in onze voortuin. Ik vouw Tod op, geef hem een dikke pakkerd en leg hem onder mijn hoofdkussen, uit het zicht.

Weer klinkt de dwingende roep van mijn vader, ik zucht en zet mijn benen in één, voor de ochtend best vloeiende, beweging naast mijn bed. Ik zit nu op de plek waar hij net is opgestaan.

Ik kijk rond. Dit is een kinderkamer, zie ik, en ineens erger ik me aan de dierensjablonen op de wand, het hert, de beer, de wolf en de takken met restjes sneeuw erop. Het bostafereel heeft mijn moeder ontworpen en mijn kamer heeft in een woonmagazine gestaan, maar het boeit me niet meer. Geen bambi’s, denk ik, ik wil een kamer waaraan je kunt zien dat ik niet meer op de basisschool zit, een kamer die mijn smaak uitstraalt, ook al weet ik nog niet precies wat ik wél mooi vind. Ik wil een Sanne-kamer, mam moet zich er niet mee bemoeien, ik ben oud genoeg om zelf mijn kamer in te richten.

Als we dan toch samen ontbijten, zal ik erom vragen en wie weet lukt het me vandaag eindelijk om meer zakgeld te krijgen.

~

Met mijn gedachten bij mijn nieuwe plannen loop ik naar de badkamer. De deur is op slot, dat mag niet. Mijn moeder is altijd bang dat we in bad verdrinken. Hoe ze aan die angst komt, blijft vaag. Ooit, toen Daan een peuter was, zei ze: ‘Jullie hoofden zijn te zwaar en jullie benen te kort.’ De deur mag gelukkig wel dicht. Ik klop.

‘Lieffie, zo klaar!’ Mama’s stem klinkt hees.

De deur van Daans kamer gaat open, mam heeft hem blijkbaar niet gewekt, want hij komt slaperig op me aflopen. ‘Ik moet plassen!’ Daan duwt de klink naar beneden en kijkt met een verbaasd gezicht op als de deur niet opengaat.

‘Je mag wel voor, hoor, mama is zo klaar.’

Daan leunt tegen de muur met zijn handen om zijn piemel geklemd en zijn knieën tegen elkaar gedrukt. ‘Mama, doe open, ik moet heel nodig.’

‘Jongens, wat zijn jullie in godsnaam aan het doen?’ roept papa.

Hoor ik mam huilen? Ik klop zachtjes op de badkamerdeur.

‘Sorry,’ horen we, de deur gaat van het slot. ‘Sorry, sorry…’ Mam klinkt als een papegaai, zonder ons aan te kijken vliegt ze met haar fladderende badjas weg.

Daan rent naar binnen, gooit de deur voor mijn neus dicht. Hij moet inderdaad nodig. Ik hoor lang zijn harde straal pis, het ratelen van het metalen klepje boven de wc-rol – Daan gebruikt veel wc-papier – daarna volgt kort het stromende douchewater, zijn valse gezang als hij flink uithaalt met een neppe operastem.

Als Daan eindelijk de badkamer uit komt en ik net binnen ben, roept mijn vader alweer. ‘Schiet nou toch eens op, of moet ik jullie komen halen!’ Ik douch later wel, besluit ik, en trek snel een trui aan over mijn nachthemd.

Mijn moeder heeft zich in de tussentijd niet aangekleed, zie ik als ik de gang op stap, haar badjas hangt losjes om haar heen, haar haren zien er verwilderd uit, ze typt als een gek op haar telefoon. Daan staat als een slungel naast haar, hij kijkt naar zijn nagels, die hij om beurten tussen zijn tanden probeert schoon te maken.

Waarom staan ze daar en zijn ze niet naar beneden gegaan? Ik loop voorbij en als schapen volgen ze me de trap af, mijn moeder sluit de rij.

~

‘Hèhè, eindelijk!’ Mijn vader staat trots naast de gedekte tafel. ‘Ga zitten. Wat willen jullie?’ Mijn moeder kijkt naar beneden. ‘Bruin? Wit, kaas, vleeswaar? Uitgeperste sinaasappel of appelsap, biologisch, vers van de boer. Ik heb heerlijke rosbief in de aanbieding, of toch liever Nutella?’

Ik weet zeker dat mam deze boodschappen gisteren heeft gekocht, ik heb haar nog geholpen met ze op te ruimen. Waarom doet mijn vader nu of hij alles heeft gekocht? Waarom reageert mam niet op de onzin die hij uitkraamt?

Enthousiast legt mijn vader de afgekoelde broodjes op onze borden, mijn moeder slaat hij over als ze een wegwuivend gebaar maakt met haar hand.

Ik breek mijn brood in negen stukjes die ik in drie rijen van drie neerleg. Om pap een plezier te doen neem ik van alle beleg een beetje: Nutella, hagelslag, vlokken. Jonge kaas, oude kaas, komijnekaas. Rosbief, salami, ham.

Het bord van Daan lijkt in no time op een onoverzichtelijke berg kleding die in de sale is, mijn vader heeft een sandwich gemaakt van ham en kaaslaagjes met een hoogte die zelfs in zijn handen indrukwekkend is. Mama’s bord is leeg. Ik pak een stukje brood met oude kaas uit het midden van mijn bord en leg het op haar bord.

‘Dank je, lieverd,’ zegt ze zonder op te kijken.

‘Lekker, pap!’ Daan houdt van eten, zijn mond zit nog onder de Nutella terwijl hij alweer vol overgave in een stuk brood met rosbief bijt, dat hij probeert weg te spoelen met bio-appelsap. Pap geniet ook, zijn wangen staan bol, hij kan alleen met ‘hmmmm’ antwoorden.

Mam raakt mijn stukje brood op haar bord niet aan. Ik proef voorzichtig de komijnekaas, het smaakt me niet, nu mijn moeder niet mee-eet. Niet goed wetend wat ik met de situatie aan moet schiet mijn plan door mijn hoofd.

‘Mam, pap, ik ga na de zomer naar de brugklas en ik…’ Ik zie dat mam me aankijkt, tjee, wat heeft ze rode ogen. ‘Eh, ik, nou ik dacht…’

‘Wat dacht jij?’ Pap kijkt me ook aan.

Ik kijk van mijn vader naar mijn moeder en weer terug.

Mam zegt met zachte stem: ‘Wat wil je vragen, lieverd?’

Pap vult aan: ‘Je moeder en ik willen jullie ook wat zeggen, maar vertel jij maar eerst.’

Ik begin voorzichtig. Ik zeg dat de dieren op mijn muren prachtig geschilderd zijn, maar dat dit soort plaatjes niet meer kunnen als je naar de brugklas gaat, en dat ik graag een andere inrichting van mijn slaapkamer wil. ‘Dat begrijp je toch wel, mam?’ Ik schrik als ik haar hoor sniffen. ‘Het hoeft niet meteen, hoor…’

‘Nou, ik vind dat Sanne een punt heeft.’

Verrast kijk ik naar mijn vader.

‘Sanne gaat naar het gymnasium. Het is tijd voor verandering.’ Mijn vader ademt diep in. ‘Nou, dan heb ik nieuws voor jullie, jullie moeder en ik willen ook verandering, nietwaar, Roos?’ Hij kijkt haar niet aan en glimlacht geforceerd naar ons.

Het sniffen van mam gaat over in een ongecontroleerde huilbui.

‘Mam, mam… sorry, ik laat mijn kamer gewoon als hij is… ik wist niet dat je…’

‘Roos, houd op met huilen, jij wilt het ook!’ Mijn vaders gezicht vertrekt. Ik zie dat hij zijn lippen stijf op elkaar duwt, hij knijpt zijn ogen halfdicht en houdt ze strak gericht op één punt, in dit geval iets tussen Daan en mij in. Zijn blik maakt me bang. Zijn grote handen rusten in vuistvorm op tafel. Als hij maar niet gaat schreeuwen, net als gisteravond.

Mijn moeder zucht en neemt een slok koffie, haalt heel diep adem, neemt een tweede slok. Het huilen stopt. Ze ziet er moe uit met de wallen onder haar rode ogen en het onopgemaakte gezicht. Opeens staat ze op. Wil ze weg? Met beide handen houdt ze de tafelrand vast en ze kijkt om zich heen of ze wel op de juiste plek is, vervolgens lijkt het alsof ze even bevriest en daarna laat ze zich als een plumpudding met gebogen hoofd in haar stoel vallen. Ik weet niet wat ik vanochtend van haar moet denken, ze doet zo anders dan normaal.

Ik tel in mijn hoofd zachtjes tot tien, ik zie dat mijn vader zijn vuisten ontspant nu mam niet meer huilt, hij legt zijn handen plat op tafel en kijkt Daan en mij om beurten aan. Daan wiebelt onrustig op zijn stoel en mam staart overdreven naar het plafond. Het voelt niet goed zoals we hier zitten, ik krijg een onbestemd gevoel in mijn maag.

~

‘Je moeder en ik hebben besloten uit elkaar te gaan.’

Het duurt even voor zijn woorden tot me doordringen. Wat zegt hij? Uit elkaar?

Pap kijkt triomfantelijk, mam trekt een zuinig mondje. Daan stopt met eten, zijn mond valt wagenwijd open, ik zie een smerig mengsel van resten brood en beleg aan zijn tanden plakken.

‘Wát?’ breng ik met moeite uit.

‘Ja, uit elkaar. Maar…’ gaat hij verder. ‘Jullie hoeven je geen zorgen te maken, wij worden co-ouders, nietwaar, Roos? En Sanne, jij krijgt een nieuwe kamer, dat beloof ik.’

‘En ik dan?’

‘Jij krijgt ook een nieuwe kamer!’

Daan glimlacht breed en stopt weer een stuk brood in zijn mond.

Ik kijk mijn broertje verbijsterd aan. Hoe kan hij? Heeft hij dan niet begrepen wat onze vader zei?

‘Maar ik wil niet dat jullie uit elkaar gaan,’ probeer ik. Ik word akelig bij de gedachte. ‘Ik wil dat niet!’ herhaal ik. Op school heb ik slechte verhalen gehoord over ouders die gescheiden zijn. ‘Ik wil het niet, ik wil niet dat jullie gaan scheiden!’ Wanhopig kijk ik van pap naar mam.

Als ze blijven zwijgen, krijs ik: ‘Waarom? Waarom doen jullie dit?’ Ik snap het niet, waarom mijn vader en mijn moeder?

‘Ik…’ Daan wil wat gaan zeggen, maar verslikt zich in een stuk brood. Hij hoest. Mijn moeder blijft als een zoutzak op haar stoel zitten, terwijl mijn broertjes hoofd rood aanloopt. Hij begint te piepen. Hij wijst met zijn handen naar zijn hals en er komt een stokkend benauwd geluid uit zijn keel. Opnieuw hoest en hoest hij; paniek in zijn ogen. Mijn vader springt op van zijn stoel, pakt Daan onder zijn oksels op en slaat hem flink op zijn rug. Het afgelebberde stukje brood schiet uit zijn keel op tafel. Het ziet eruit als een opengereten babyhamster, zó goor dat ik mijn eten in mijn keel omhoog voel komen en met moeite kan binnenhouden. Mam pakt een servet en veegt het mormel resoluut weg. Daan hapt naar adem, hij hyperventileert en met een beknepen stem zegt hij: ‘Ik wil het ook niet!’

‘Neem rustig een slokje te drinken, Daan!’ Mijn vader gaat weer zitten.

‘Kunnen jullie er nog over nadenken?’ Ik probeer kalm en duidelijk te praten. ‘Op vakantie hebben we het altijd leuk samen!’

‘Nee, Sanne, het is besloten!’ Zonder te vragen of iedereen klaar is met eten begint papa de tafel af te ruimen. Hij zoekt de zakjes van de slager en neemt de tijd om alle vleeswaren in het juiste zakje op te bergen.

Mam blijft zwijgen.

‘Mama, wil jij het ook? Is het echt waar?’ Ik pak haar hand vast, die klam aanvoelt. Er verschijnen tranen in haar ogen.

‘Sorry, ik vind het zo rot voor Daan en jou!’ Ze trekt haar hand terug en pakt een papieren zakdoekje uit haar badjas om haar neus te snuiten.

‘Gaan jullie echt scheiden? Mam, zeg het! Ik wil het weten!’ Er gebeurt iets in mijn lichaam waardoor ik opgefokt tegen haar schreeuw.

‘Ja, sorry, Sanne, sorry…’ Haar stem klinkt schor.

‘Echt?’

Mam knikt. Mijn vader ook.

‘Dan wil ik jullie kind niet meer zijn, jullie zijn kutouders!’

‘Let op je woorden!’ roept mijn vader.

Ik ben zo radeloos dat ik niet meer weet wat ik doe. Mijn adem zit vast in mijn keel, ik wil het liefst iedereen in elkaar timmeren, ik weet me geen raad met mezelf en mijn opborrelende agressie. Pap kan kapotvallen met zijn ‘het is besloten’, mam ook met haar ‘sorry voor Daan en mij’. In een opwelling pak ik mijn bord en smijt het kapot op de grond. Net goed, denk ik als ik naar de scherven kijk, mijn melkbeker volgt en de melk spat alle kanten uit op de stenen vloer. ‘Lekker voor jullie!’ roep ik.

Voor ik iets nieuws kan pakken, grijpt mijn vader mijn armen stevig vast.

‘Willem, niet doen!’

‘Je doet me pijn!’ roep ik. Ik probeer me los te wringen.

‘Stoppen, Sanne, afkoelen!’ Pap laat me los, mam kijkt hem vuil aan, staat op en wil me vastpakken. Ik duw haar opzij, het laatste waar ik zin in heb is klef gedoe.

‘Ik haat jullie!’ gooi ik er als uitsmijter uit.

De zwart stalen schuifdeuren van de woonkeuken naar de woonkamer trek ik lomp achter me dicht, het glas rinkelt van de op elkaar knallende deuren.

In plaats van naar mijn slaapkamer ren ik naar de bank in de woonkamer, ik pak een fleecedeken en duik eronder. Ik kan mijn draai niet vinden, worstel onrustig met de deken, val van de bank, blijf als een hoopje liggen. Ik wil niet dat ze uit elkaar gaan.

Onder de deken begin ik zachtjes te huilen.

VERVELEN

Niemand heeft me getroost.

Ik zit inmiddels uren ingepakt in de fleecedeken op de bank en ik heb het koud. Ik word niet warm, zelfs niet als ik mijn blote voeten in een andere deken stop. Vanmiddag lijkt het of vanochtend nooit heeft bestaan.

Daan zit achter zijn laptop in de woonkamer Sim City te spelen, hij is goed in dat spel, binnen korte tijd bouwt hij gigantische steden en dorpen. Als de muziek na uren verandert in een Aziatisch muziekje weet ik dat hij is overgestapt op Age of Empires III, The Asian Dynasties. Daan speelt het pas kort, maar hij snapt dat gegraven kanalen of aangelegde wegen superbelangrijk zijn om eten en bouwmaterialen aan te voeren. Uren kan hij ongestoord, via proberen en falen, erachter komen hoe een spel in elkaar steekt. Waar haalt hij het geduld vandaan?

Ik ben jaloers. Hij vermaakt zich gewoon.

Mijn moeder heb ik niet meer gezien. Ik hoor haar tikkende hakken boven mijn hoofd, ze loopt op en neer in hun slaapkamer. Het is een zenuwachtig loopje, heftig, gehaast. Zou ze de was doen? Of spullen opbergen? Op zolder staan de wasmachine, de droger en een tafel om te vouwen, maar daar komt zij nooit op zondag.

Het valt me tegen dat ze mij niet in de woonkamer heeft opgezocht. Ik weet dat ik haar boos heb weggeduwd. Nu ik gekalmeerd ben, zou ik het fijn vinden als ze me toch vasthoudt. Ik zit niet te wachten op een praatje, liever niet zelfs, gewoon een knuffel, een arm om me heen slaan, samen op de bank zitten en de tijd voorbij laten gaan, dat had ik graag gewild.

Mijn vader is in de woonkeuken. De schuifdeuren naar de woonkamer heeft hij nadat ik ze dichtknalde overdreven rustig weer helemaal opengezet. Als ik moeite doe en me uitstrek, zie ik hem zitten. Hij leest de krant alsof het een normale zondag is.

Hoe kan hij? Door zijn houding krijg ik het gevoel dat hij gewoon doorgaat met zijn leven, alsof hij het helemaal niet erg vindt dat mama en hij uit elkaar gaan.

Met een blocnote en zijn vulpen noteert hij feiten uit de krant die hij wil checken. Het is zijn hobby, als hij niet op kantoor met cijfers werkt is hij hier thuis druk mee.

Zijn drang om berichten uit de krant te controleren, maakt dat hij uren in het weekeinde surft op het internet, biografieën van bekende historische figuren verslindt en juicht als hij een onjuiste datum of plaatsnaam of persoon in een artikel vindt.

‘Zou jij ook moeten doen, Sanne!’ zei hij laatst.

‘Heb wel wat beters te doen.’

‘En dat gaat straks naar een gymnasium.’ Hij had me aangekeken of ik een dom blondje ben. Geïrriteerd was ik opgestaan.

Ik verwacht niks deze middag, maar moet toegeven dat ik
pissed ben als mijn vader aan Daan vraagt of hij iets wil drinken en mij op nog geen drie meter afstand overslaat. Wat kinderachtig!

~

Het is zelden zo stil in huis geweest. Ik weet niet wat ik moet doen, ik heb nergens zin in.

Ik wil ons familie-ontbijt vergeten. Hoe langer ik erover nadenk, hoe vaker ik mijn vaders woorden herhaal, hoe minder zeker ik ben over wat ik gehoord heb.

Zou dat kunnen? Dat je niet meer weet wat er precies gezegd is? Op school onthoud ik alles, maar vandaag twijfel ik aan elk woord. Zei hij echt: ‘Je moeder en ik hebben besloten’ of zei hij: ‘Jullie moeder en ik gaan uit elkaar’? Bij de laatste kan het zijn dat zij het niet samen hebben besloten, toch? Ik word er gek van.

PLING. PLING. PLING. Een positieve schok gaat door mijn lichaam. Iemand denkt aan mij. Het zijn berichtjes van Lotte.

‘Zin in een filmpje bij mij thuis?’

‘Welke?’

‘Maakt niet uit, jij een voorkeur?’

‘Nee, hoor, alles is goed, gezellig. Ik ben er over een uurtje!’

Ik voeg er een gemeend rood hartje aan toe. En nog een en nog een. Ik heb wat te doen! Heerlijk. Eindelijk weg van het repeterende oosterse muziekje, weg van ouders die me vergeten zijn. Ik gooi mijn fleecedeken aan de kant en loop snel naar de woonkeuken om een snackje te scoren. Mijn vader kijkt op van zijn krant.

‘Pap, ik ga douchen, daarna ga ik naar Lotte.’

‘Sanne, daar ga ik niet over, het is je moeders week, je moet het aan haar vragen.’

‘Hoezo?’

‘Nou gewoon, deze week is je moeders week, vanaf volgende week zondag is het mijn week.’

‘Ik snap het niet…’

‘Vraag nu maar gewoon aan je moeder of het goed is.’

Ik druip af richting mam met een zak chips in mijn handen.

~

In de deuropening van de slaapkamer van mijn ouders blijf ik staan.

Om haar handen vrij te hebben, heeft mijn moeder haar telefoon vastgeklemd tussen haar hoofd en schouder. Ze staat daardoor scheef voor haar kledingkast met de rug naar mij toe. Ik prop een hand chips in mijn mond, de zoute smaak kikkert me op.

Mama doet twee dingen tegelijk. Dat doet ze vaker. Bellen en koken, dan brandt er geheid iets aan; bellen en de boodschappen opruimen, dan valt er vaak iets op de grond.

Nu trekt ze een jurk, een broek, een blouse, een truitje van de kleerhangers. De lege hangers blijven ontdaan in de kast achter. Ze gooit alles onopgevouwen in haar koffer.

Soms hoor ik: ‘Tja – ik weet het niet – nee – uhm.’ Ze loopt scheef naar de kast met ondergoed, pakt stapels die ze van afstand in de koffer smijt. Bh’s en pantykousjes vallen ernaast. Ondanks het knisperen van de chips heeft ze me niet opgemerkt.

Bij haar schoenenkast valt haar telefoon op de grond. ‘Kan er ook nog wel bij,’ zucht ze en ze pakt hem op. Drie paar schoenen zonder stoffen hoesjes verdwijnen in de koffer. Als ze alles heeft, bukt ze om de eerdere missers alsnog in de koffer te stoppen. Dan sluit ze hem, ploft erbovenop en neemt de telefoon weer in haar hand. Ze zit rechtop met haar rug naar mij toe.

‘Mam, ik ga naar Lotte!’

Ze schrikt en kijkt alsof ze betrapt is. Ze ziet er nog grauwer uit dan vanochtend.

‘Ik bel je later.’ Mijn moeder hangt op. ‘Lotte… dat gaat niet, je moet je koffer pakken!’

‘Hoezo moet ik mijn koffer pakken?’

‘Ik wil niet met je vader hier in huis blijven. Jij, Daan en ik gaan een weekje naar Fleur in Amsterdam, ertussenuit, daarna zien we wel weer verder.’

‘Bedoelde pap dat met jouw en zijn week?’

‘Waar heb je het over? Ik heb gisteravond alleen tegen je vader gezegd dat het mij verstandiger leek om, als we jullie hadden verteld dat we gingen scheiden, later op de dag een weekje weg te gaan om nieuwe ruzies te voorkomen, meer niet.’

~

Ik ben dol op tante Fleur en nog doller op Amsterdam. Zij en ome Jaap wonen in een prachtig huis aan de Singelgracht, ik logeerde daar vorige zomer met Daan. De week was omgevlogen. Nemo, Artis en het Rijksmuseum, we aten pizza, liepen de stad in, hadden winkels bekeken.

Mam wil met shoppen altijd snel door en dan naar huis; tante Fleur, die geen dochter heeft, niet. Zij wachtte rustig tot ik klaar was met het passen van stapels kleren; zij sleepte uit zichzelf nieuwe kleding of andere maten naar mijn kleedkamer. En toen ik iets heel leuks aanhad, een jeans met een stoere soepele spijkerblouse, die ik niet van mijn kleedgeld kon betalen, legde zij dertig euro bij. Daan kreeg die dag ook ‘een aardigheidje’ van haar; hij mocht een nieuwe game kopen. Hij kon niet beslissen, we zijn die week drie keer naar de gamewinkel teruggegaan voor hij wist welk spel hij wilde kopen.

De avond dat Daan en ik met Jesse, mijn neef van zeventien, en zijn schoolvrienden naar een James Bondfilm hadden gekeken, doet me nog blozen om Tim. Ik was weg van zijn brede wenkbrauwen, zijn kastanjebruine ogen en zijn haar dat aan de zijkanten opgeschoren was. Aan één kant hing nonchalant een wat lichtere lange lok langs zijn gezicht. Hij leek een beetje op Justin Bieber, zo’n jongen zag je bij ons in het dorp niet.

‘Kom hier zitten.’ Tim wees op de lege plek naast hem op de hoekbank. Ik had nog nooit zo dicht tegen een vreemde jongen aan gezeten. Hij praatte tegen mij alsof hij me al jaren kende, ik had me op mijn gemak gevoeld en was op slag verliefd geworden.

Thuisgekomen had ik alles aan Lotte en Kim verteld. De foto’s die Daan had gemaakt – dit keer was mijn broertje wel nuttig geweest – van de drie jongens en mij op de bank werden er telkens bij gehaald. Lotte vond Jesse te gek, Tim was van mij en Kim kreeg Niels, de minst knappe, over wie ze toch volop fantaseerde.

‘Ik wil liever naar Lotte.’

‘Please, Sanne, maak het niet moeilijker dan het al is.’

Mam kijkt me zo droevig aan dat ik bijna moet huilen, maar dat wil ik haar besparen, anders wordt ze vast nog verdrietiger. Ik loop naar mijn kamer, laat me op bed neervallen en pak Tod onder mijn kussen vandaan.

Ik had moeten blijven liggen vanochtend!

Ik wil niet naar Amsterdam en ik wil niet dat ze gaan scheiden. Ik huil zachtjes zonder geluid te maken. Ik staar met
mijn vochtige ogen naar de beschilderde wanden, alle vervloekte
dieren zijn wazig.

Waarom ben ik over het veranderen van mijn kamer begonnen? Hoe heb ik zo dom kunnen zijn? Ik heb niet eens nieuwe vrienden om mee te nemen naar mijn slaapkamer, de eerste schooldag is pas over zes weken.

Ik kan mezelf wel voor mijn kop slaan.

~

‘Daantje, Dáán, bovenkomen!’

Mijn moeder roept naar beneden om mijn broer in beweging te krijgen, en mijn broer schreeuwt keihard ‘Nee! Ik zit midden in mijn spel!’ naar boven. Het geschreeuw ergert me, ik heb al zo’n bonkend hoofd.

‘Je móét komen, Daan!’ Mijn moeder schreeuwt nu zo hard ze kan.

Traag komt Daan even later stampend de trap op, elke tree dreunt na. ‘Waarom moet ik bovenkomen?’

‘Pak je tas in, we gaan naar Amsterdam.’

‘Hoezo Amsterdam, ik ga niet!’ Daan keert direct om.

Aan het tokken te horen rent mam achter Daan aan, ze houdt hem halverwege de trap tegen.

‘Daan, alsjeblieft lieverd, je moet je tas inpakken, het moet echt, het spijt me, wij gaan om vijf uur hier weg,’ hoor ik haar zeggen.

Ik denk dat Daan ook niet tegen het zielige gezicht van mijn moeder opgewassen is, want ze komen samen de trap weer op.

Mam opent mijn slaapkamerdeur, Daan staat naast haar.

‘Sanne, inpakken, ik kan het niet leuker maken, sorry!’ Ze trekt me van mijn bed, geeft me een hug en klopt bemoedigend op mijn schouder. Ik laat het gebeuren. Alweer sorry. Hoe vaak zal ik dat woord vandaag nog horen?

Daan kijkt naar me met een gezicht of Ajax de bekerfinale dik heeft verloren. Ik haal moedeloos mijn schouders op.

‘Pakken jullie kleren, een extra paar schoenen, o ja, toiletspullen niet vergeten!’ Mijn moeder geeft ons een grote boodschappentas. Daan krijgt een extra tas voor zijn Xbox en games, hij loopt naar beneden om ze in te pakken.

‘Neem vooral mee wat je leuk vindt om te doen!’ roept mam hem na.

Ik vind niks leuk, ik wil naar Lotte. Ik sta stil op mijn plek.

‘Opschieten!’ Wat klinkt mijn moeder opeens bazig.

‘Mam, kunnen we echt niet morgen gaan? Ik heb met Lotte afgesproken.’

‘Sanne, niet treuzelen… Vergeten jullie je oplader van de telefoon niet, ik wil om vijf uur weg zijn.’

Hoezo ‘weg zijn’? Ik woon hier toch?

~

Als Daan zijn tas met kleding – na veel getreuzel en met een beetje hulp van mama – heeft ingepakt, geeft mam het goede voorbeeld en loopt stoer met haar koffer naar beneden.

‘Roos, zijn jullie klaar?’ Mijn vader staat in de hal.

‘Bijna, laat ons even met rust.’ Ze zet haar koffer neer en loopt weer naar boven om de rest van haar spullen op te halen. Daan en ik staan bovenaan het trapgat, we zien dat papa overdreven naar zijn horloge kijkt. Mam zet een tweede tas naast haar koffer.

‘We hebben afgesproken dat we zondagmiddag om vijf uur precies de wekelijkse wissel hebben!’

‘Welke wissel?’ vraagt mijn moeder.

‘De wissel van de kinderen.’

‘Waar heb jij het over, Willem, ik zou proberen aan het einde van de middag een weekje met de kinderen naar Fleur te gaan om nieuwe ruzies te voorkomen.’

‘Roos, wij hebben een afspraak.’

‘Willem, ik weet niet waar jij het over hebt, afspraken gaan we bij de mediator maken. Dát hebben we afgesproken, niks meer.’

‘Begin jij nu al moeilijk te doen?’

‘Ik doe niet moeilijk, ik houd me aan onze afspraak van gisteravond.’

‘Hoe durf je, we worden co-ouders!’

‘Ik wil afspraken maken bij een mediator, want jij verdraait altijd alles in jouw voordeel.’

‘Teringwijf!’

Voor onze ogen zien we dat mijn vader zijn arm met enorme hand in de vorm van een tafeltennisbatje omhooghaalt en als een bezetene in de richting van mam begint te meppen, die op haar beurt zijn slagen handig ontwijkt, waardoor hij niet mijn moeder maar de muur raakt.

‘Godverdomme!’ Hij likt aan zijn hand. ‘Ik zorg ervoor dat jij hier zonder een cent vertrekt!’

‘Jij bent gek! Meppen en vloeken waar de kinderen bij zijn.’ Mam klinkt pisnijdig als ze dat zegt.

Haar woorden maken indruk, want pap gromt iets van ‘Wacht jij maar af!’, draait zich om en smijt de keukendeur achter zich dicht.

Ik sta te trillen op mijn benen. Ik begrijp niet waarom mijn vader na de woorden van mijn moeder ontplofte en zo agressief werd. Als ze in de avonden ruziemaakten hoorde ik hen schreeuwen, maar ik heb nooit geweten dat mijn vader slaat. Nu begrijp ik opeens het gillen van mijn moeder beter, mijn vader moet dit vaker gedaan hebben, wat vreselijk.

Daan knakt zijn vingers en knippert met zijn ogen.

‘Niet doen, Daan, ik vind het een rotgeluid.’ Ik stoot hem aan, hij gaat gewoon door met knakken. Hij ziet er zo hulpeloos uit dat ik hem omarm en zijn handen zacht vastpak om hem te laten stoppen.

‘Komen jullie naar beneden? We gaan naar Amsterdam, het komt allemaal goed,’ zegt mijn moeder. Ik loop met mijn tas voorop, Daan volgt. Beneden slaat ze haar armen om ons heen, kust onze voorhoofden, aait over onze ruggen, kijkt ons met een glimlach aan, haar ogen lachen niet mee. ‘Je vader bedoelt het niet zo, hoor!’ Ze opent de voordeur.

Wat kraamt ze nu voor onzin uit? Hoezo bedoelt hij het niet zo? Hij stond als een gek te meppen. Dit kan echt niet. Voor ik kan reageren, bots ik op mijn moeder, die in de deuropening blijft staan.

Mijn vader is via de keuken omgelopen en staat nu als een foute patser voor de deur, hij maakt zich breed. Wat wil hij? We moesten om vijf uur weg zijn en nu verspert hij ons de doorgang. Mijn moeder en mijn vader bewegen niet. Ze kijken elkaar aan. Ik ben bang dat mijn vader weer gaat slaan.

In een reflex loop ik met mijn tas om mama heen en ik ga tussen hen in staan. ‘Pap, wat is er?’

Mijn vader kijkt met dolle ogen naar mijn moeder. Dit is geen goed teken. Mijn ervaring is dat je hem dan het beste met rust kan laten. Anders wordt hij opeens boos over iets pietluttigs of hij geeft je de schuld van iets wat je niet hebt gedaan.

‘Papa, mogen we er alsjeblieft door?’ vraag ik lief.

Hij antwoordt niet, ik ontwijk hem handig en loop door, mam volgt me op de voet en Daan sluit direct achter haar aan. We proberen zo snel als we kunnen mijn moeders auto te bereiken.

Terwijl mam haar koffer in de achterbak legt, kijk ik achterom naar mijn vader die, duidelijk verward, langzaam in beweging komt. Hij doet me denken aan die reclame met slapende konijntjes met een trommel op hun buik. Zodra er batterijen in gestopt worden, gaan zij vanuit stilstand als gekken wild trommelen. Heeft mijn vader nieuwe batterijen gekregen? Hij snelt nu ineens onze kant op en vlug gooi ik mijn tas in de auto.

Voor Daan en ik kunnen instappen, staat hij al tussen ons in. Hij pakt Daan, zijn andere arm grijpt mij en hij klemt ons tweeën in een stevige omhelzing vast. Ik voel iets nats op mijn wang, huilt mijn vader? Zou hij toch spijt hebben van zijn woorden?

‘Ik hou van jullie! Zondag vijf uur, niet later!’ Zijn stem klinkt als van een ander. ‘Ik ben alleen deze week. Ik mis jullie nu al.’ Hij haalt zielig zijn neus op.

‘Willem, we gaan!’ Mam leunt over het dak van de auto. Mijn vader verslapt, dit is de kans om ons los te maken uit zijn greep, hij beweegt niet meer, krijgt weer die ver-weg-blik.

Daan en ik stappen in. Zodra we zitten, nog zonder gordels om, rijdt mam weg. Daan zit achterin, ik mag voorin. Mijn vader is verdwenen als ik achteromkijk.

We zijn de hoek van onze lange straat nog niet om of ik hoor PLING. Uit Daans telefoon klinkt hetzelfde geluid.

‘Sanne, test, heb je dit bericht ontvangen?’

Ik antwoord kort: ‘Ja, pap.’

Er volgt een grote smiley en dan verschijnt er op mijn scherm:

‘Sanne en Daan, mijn lieve kinderen,

dit is de groepsapp voor ons drie.

Alleen voor ons drie!

Jullie moeten me dit beloven!

Maar ik weet dat jullie dat zullen doen, want jullie zijn eerlijk.

Daarom hou ik zo van jullie.’

Een vuist met duimpje omhoog volgt ter afsluiting.

~

‘Mam, stop!’

‘Waarom?’

‘Ik ben Tod vergeten.’

‘Sanne, dit meen je niet.’ Ik zie dat mam absoluut geen zin heeft om te stoppen of om te draaien.

‘Mam, echt, ik meen het, ik wil Tod!’

Mam stopt langs de weg. Ze kijkt me aan. ‘Lieverd, je bent twaalf, een weekje zonder Tod moet toch lukken?’

Ik vlieg uit de auto en ren terug naar huis. We zijn vier straten van ons huis verwijderd en ik stuif langs huizen van vrienden en kennissen, maar het lijkt of ik de weg kwijt ben.

‘Tod vergeten.’ Ik storm mijn vader voorbij als hij de voordeur opent en spurt de trap naar mijn slaapkamer op. Onder mijn kussen ligt Tod op mij te wachten, ik grijp hem en hol terug. Pap houdt me in de deuropening tegen.

‘Weet je, Sanne...’ Hij buigt voorover en neemt me voorzichtig in zijn armen, duwt zijn hoofd in mijn nek en geeft me kusjes op mijn wangen. Dan tilt hij me op, als een klein meisje trappel ik met beide benen boven de grond.

‘Pap, mama wacht op me.’ Ik ben nog buiten adem.

‘Ik voel me zo alleen zonder jou en Daan.’ Hij zet me op de grond en houdt met beide handen mijn gezicht vast. ‘Mijn lieve slimme Sanne, app je me elke dag?’

‘Tuurlijk, pap!’ Ik ren hard weg.

Ik stop pas met rennen als ik de hoek om ben. Met gebogen hoofd en Tod in mijn handen loop ik verder. Ik hijg als een gek. Dan zie ik de auto van mam staan, ze is omgekeerd en me tegemoetgereden. Dat is lief van haar. Ik adem nog steeds onrustig als ik weer voor instap.

‘Pap mist ons heel erg!’ zeg ik sip.

Mijn moeder reageert er niet op.

‘Hoelang blijven we in Amsterdam?’

‘Dat weet ik nog niet. Het liep gisteravond volkomen uit de hand tussen je vader en mij. Alles ging daarna in een stroomversnelling. Ik heb vanochtend aan je oma gevraagd of wij konden komen logeren.’

‘Oma Julia?’

‘Ja, zij is in Amsterdam.’

‘O, dat vind ik leuk, het is lang geleden dat ik haar zag.’

‘Ja, ze vindt het enig dat we komen, alleen de reden is natuurlijk verre van leuk.’

‘Mam, was dit afgesproken met pap?’

‘Nee, lieffie, er is niks afgesproken.’

‘Dus wat pap zei over jouw week en zijn week klopt niet?’

‘Nee, we moeten echt overal nog over praten, ik ga komende dagen op zoek naar een goede mediator en hoop dat je vader die ook accepteert, dan kunnen we samen afspraken gaan maken en jullie meer duidelijkheid geven.’

‘Sorry, lieve Lotte,

Ik ben onverwachts naar Amsterdam.

Naar Jesse met mam en Daan.

Iets van surprise dingetje, wist ik echt niks van.

Ik kom snel de film kijken, kusjes xxx!’

Ik duw op verzenden met een naar gevoel in mijn maag. Bedrukt kijk ik op de snelweg door het raampje naar buiten. De zon in de strakblauwe lucht met slechts een paar kleine witte wolkjes irriteert me. In mijn hoofd is geen plek voor zonneschijn. Rotzon, denk ik. Waarom regent het niet? Waarom wordt mijn uitzicht niet drijfnat van de regendruppels?

AMSTERDAM

We komen rond halfzeven in Amsterdam aan. Jesse doet de kolossale donkergroene deur van het grachtenpand open. Oma Julia staat achter hem in de entreehal.