HUIZE HEUKELS

Van dezelfde auteur
De godenzonen van Ajax. Tien jaar later

ROBERT HEUKELS

HUIZE HEUKELS

WAAR VOETBALHELDEN
NOOIT VERLOREN GAAN

Amsterdam/Antwerpen

© 2008 Robert Heukels

De rubriek Huize Heukels verschijnt in Sportweek

Omslag en binnenwerk
Mayko Bakker

Illustraties omslag en binnenwerk
Spaarnestad Photo

ISBN 9789048200344
NUR 480

www.amstel-sport.nl

INHOUD

  1. Stanley Brard

  2. Edward Linskens

  3. Ruud Geels

  4. Jan Everse

  5. Romeo Zondervan

  6. Hans Kraay sr.

  7. René van de Kerkhof

  8. Hans Kraay jr.

  9. Michel Boerebach

10. Ben Wijnstekers

11. Mario Been

12. Frits Flinkevleugel

13. Nico Jansen

14. Jan van Halst

15. Michel Kreek

16. Arthur Numan

17. René van der Gijp

18. Frank de Boer

19. Hugo Hovenkamp

20. Ruud Gullit

21. Jean-Paul van Gastel

22. Barry van Galen

23. Erik Meijer

24. Jan Poortvliet

25. Martin Haar

26. Sjaak Troost

27. Ernie Brandts

28. Ton Lokhoff

29. Piet Wildschut

30. Pablo Huth

31. Leonard van Utrecht

32. Johnny Rep

33. Hans van Doorneveld

34. Piet Huijg

35. Wim Balm

36. Rob Rensenbrink

37. Tommy Kristiansen

38. Mike Snoei

39. Kees van Wonderen

40. Edo Ophof

41. Erwin Koeman

42. Marc van Hintum

43. Ronald Spelbos

44. Cees Schapendonk

45. Winnie Haatrecht

46. Dick Schoenaker

47. Pier Tol

48. Georg Kessler

49. Ruud Heus

50. Aron Winter

51. Hans van Breukelen

52. Paul Bosvelt

53. Max Huiberts

54. Alfons Groenendijk

55. Henk Fräser

56. Marc Overmars

57. Johnny Bosman

58. Raimond van der Gouw

59. Simon Tahamata

60. John van Loen

61. Stan Valckx

62. Michel van de Korput

63. Željko Petrović

64. Rinus Israel

65. Bert Konterman

66. Piet Schrijvers

67. Gert Kruys

68. Bryan Roy

69. Adrie Koster

70. Regi Blinker

71. Arnold Mühren

72. Martin van Geel

73. Paul Nortan

74. Gerald Vanenburg

75. Gaston Taument

76. Cees van Kooten

      Nawoord

1. HET LINKERBEEN VAN JOHAN CRUIJFF

In de jaren zeventig schreef ik wel eens briefjes. Niet aan meisjes, die bestonden in die tijd nog niet, maar aan echte profvoetballers. Ik schreef briefjes aan Jan Poortvliet, Ruud Krol, Jan van Deinsen, Cees Schapendonk, Dick Schneider en dan bedelde ik om een foto met handtekening. Ze stuurden allemaal iets terug, soms met een kattenbelletje, soms met ‘een sportieve groet’.

Ik ben bang dat ik wel dertig briefjes heb geschreven en dat leverde een beste verzameling kaarten met handtekening op, zelfs van een joggende Johan Cruijff, in de kleren van Cruyff Sports. Er was er één die een briefje meestuurde. Stanley Brard. Het zal ergens in 1977 zijn geweest en ik heb het briefje gelezen, herlezen, opgehangen met die klevende buddies, gekoesterd en zorgvuldig bewaard. Mijn ultieme kleinood. De linksback van Feyenoord had een zevenjarig backie van Daventria Deventer voor eeuwig verrijkt met de volgende zinnen:

Beste sportvriend, hier is dan mijn antwoord. Hoop ook dat je later zo hoog voetbalt als ik. Misschien komen we elkaar dan tegen op het veld, de Kuip. Veel succes met voetballen. Met de groeten van Stanley Brard.

Na het briefje ging het niet zo goed met Feyenoord en mijn held. Hij bleef hangen in de status van eeuwig talent. Tot Johan kwam, in 1983. Plots promoveerde Stanley tot het linkerbeen van de Verlosser. Ik was apetrots.

Enfin, de jaren gleden voorbij en ik ben hem nooit tegen gekomen. Zeker niet op het veld, in De Kuip. Maar toen JC zestig werd en we allen in één lange polonaise liepen teneinde dit te vieren, zag ik mijn kans schoon. Eindelijk een excuus hem te bellen. Het linkerbeen van Johan dat moest toch ook een beetje in de feestvreugde delen. Stanley had het druk, maar belde terug. Zo kende ik hem weer.
Stanley, u wás toch het linkerbeen van Johan?
‘Dat zeiden ze. Maar hij had zelf ook een goed linkerbeen, hoor.’
Hoe ging het precies, dat u het linkerbeen werd?
‘Ik heb het eerste halfjaar niet gespeeld dat seizoen, en met Feyenoord liep het niet. Toen was het winterstop en speelden we tegen VVOG in Harderwijk. Zetten ze mij linksbuiten en ik scoorde meteen twee keer.’
Het was een vondst van Cruijff u linksbuiten te zetten?
‘Dat weet ik niet.’
Dat weet u niet?
‘Nee. De trainer, Thijs Libregts, stelde me op. Achteraf zeiden ze: vanaf toen was de balans in het elftal terug. Er waren natuurlijk vrij veel aanvallend ingestelde spelers in het team: Houtman, Hoekstra, Gullit, Cruijff, soms Jeliazkov.’
Maar u scoorde ook wel eens. Go Ahead-Feyenoord 1-1, ik zie het nog voor me. Een beste schuiver, na een pass van Cruijff.
‘’t Vingertje van Brard. Ja.’
Eh, ’t vingertje van Brard?
‘Ze dachten dat ik toen mijn middelvinger opstak. Dat ik mijn gram wilde halen naar bepaalde mensen. Maar dat was niet zo. We stonden met 1-0 achter en ik maakte gelijk. Ik was gewoon blij.’
Welke vinger was het dan?
‘Mijn wijsvinger.’
Mensen vonden het eigenlijk maar raar dat ze Pierre Vermeulen door een back vervingen?
‘Klopt.’
Maar Johan en u, dat was wat samen. Toch?
‘Dat ging wel goed, ja. We zijn allebei echte teamspelers, dat klikte. Hij hoefde mij niet zo veel te zeggen. Eén van de betere voetballers met wie ik ooit samen heb gespeeld.’
Eén van de betere? Cruijff was toch van essentieel belang?
‘Jawel. We hadden hem gewoon nodig om successen te boeken. In mijn beginjaren had ik veel aan Treijtel, Kreuz, Jansen, maar dat verwaterde. Toen Johan kwam, werd alles weer herkenbaar. Hoe je voetbal moest spelen.’
Hoe?
‘Heel simpel.’
En u kunt er mee leven dat u de geschiedenis in bent gegaan als het linkerbeen van Cruijff?
‘Dat etiket heb ik, hè. Daar zijn we goed in, in Nederland.’

Het gesprek kabbelt voort en ik voel de teleurstelling toeslaan. Stanley praat nou niet echt met vuur. Hij zegt nooit meer naar foto’s van toen te kijken, die heeft hij ‘heel erg ver weg’ gestopt. Waarom? ‘We moeten verder.’ Over Cruijff weet hij geen enkele anekdote, ‘werkelijk niet’. En het geweldige feit dat hij dat jaar de dubbel won? Ja, dat was gewoon heel mooi, wat moet hij er verder over zeggen?

Hij ziet Cruijff nog wel eens, op de Toekomst, bij jeugdwedstrijden. Ik zie het voor me. ‘Hoe gaat het, linkerbeen?’ ‘Wel goed, Johan.’ ‘Doe je de groeten aan Wim Jansen?’ ‘Als ik hem zie, zal ik het doen.’
En dat is het dan, na al die jaren.

2. DE ANEKDOTES VAN…

EDWARD LINSKENS!

Edward Linskens. Kreeg namens PSV op mysterieuze wijze dat rollertje langs Buyo in Santiago Bernabeu, Madrid, 1988.
Edward, vertel maar, waarmee krijg jij ze plat op verjaardagen en partijen.
‘O, dan doe ik altijd wat Bobby Robsonverhalen. We hebben zo gelachen met die man. Ik weet nog goed, die ene keer dat we Ajax-uit hadden. Hij deed met vuur de voorbespreking, zette de opstelling op het bord, een hoop lijntjes zus en zo en niemand die wat zei, dat is het vreemde van het verhaal. Want ik was de enige die zag dat hij vier buitenlanders had opgeschreven. En dat mocht helemaal niet in die tijd, drie was maximum. Dus ik naar hem toe: “Allemaal goed en aardig, trainer, maar Heinze, Popescu, Kalusha én Chovanec, dat is er één te veel.” Zei Robson – net zo gemakkelijk: “Oké, doe je trainingspak dan maar uit, jij speelt.” Chovanec de dupe.

Die Chovanec speelt ook een rol in anekdote nummer twee. We moesten een keer voor de Europacup, uit bij Beşiktaş. In het hotel deed de assistent de bespreking, maar de zon scheen zo half naar binnen, het was bloed- en bloedheet. Tikte ineens Jozef met zijn ring op destoel van Robson: “Wel opletten, hè.” “Huh?” hoorden we. Was de trainer in slaap gevallen. Goh, wat hebben we toen gelachen.

Maar het mooiste wat ik ooit heb meegemaakt, was tijdens de voorbereiding op een nieuw seizoen. We zaten in Groningen op trainingskamp en Robson tekende de opstelling op zijn flip-over. Voorin had hij een prachtig poppetje gemaakt. Aan de ene kant stond Pelé met nummer tien, dat had hij feilloos getekend, echt heel knap. Toen wees hij op Romário: “Kijk, dit ben jij als je wakker bent.” Romário vond het geweldig. Daarna draaide Robson het poppetje om en zagen we Mickey Mouse, had-ie ook heel knap nagetekend. Robson: “En dit ben jij als je slaapt.” Toen was Romário boos.’

3. HET GOUDEN HOOFD, DE GOALS EN DE ANGST

De zoon van de warme bakker had een talent. Er was een bal, een veld en een doel en wie zich er ook mee bemoeide, wie hem ook verdedigde, de rossige krullenbol kreeg die bal tegen het net. Romário mag er dan meer dan duizend hebben gemaakt, ‘onze’ Ruud Geels telt er met gemak 1026.

Vroeger hadden we in Huize Heukels jarenlang een poster hangen van Quick. Daarop liep een kalende ster in een rood Ajaxshirt. Wat zo opviel aan de man waren zijn vingers, de compleet verstijfde stand daarvan. Gespannen. Krampachtig.

Ruud Geels, van 28 juli 1948, kan het zich heel goed voorstellen. ‘Ik speelde die dagen met de angst in mijn lijf. Knikkende knieën. Ik heb in de vier jaar die ik bij Ajax heb gespeeld in 221 wedstrijden 222 goals gemaakt. Het waren vier topjaren, vier keer topscorer van Nederland, ik bleef maar scoren. Dat was het gekke… Want in het veld was ik heel nerveus, één brok zenuwen. Ik had doodsangst.’

Zijn vriend Nico Rijnders, met wie Geels bij Club Brugge had gespeeld, was gestorven. ‘Dat heeft mijn carrière bepaald. Op 12 november 1972 kreeg hij zijn eerste hartaanval en dat heeft vreselijk veel indruk op me gemaakt. Nico liet me wel eens voelen, dan zei hij: “Leg je hand eens op mijn borst.” Een mitrailleur. Later begreep ik: een tijdbom. In 1976 overleed Nico. Was hij achtentwintig jaar. Ook ik kreeg hartritmestoornissen en werd daardoor zó bang. Dat kwam vooral door die ene nachtmerrie waarin ik droomde dat ik ook doodging, op het veld. Het heeft een gigantische impact op me gehad.’

Geels wordt dit jaar zestig, op 13 november verscheen zijn prachtig nostalgische boek Altijd raak, dat hij met Theo Vaessen schreef. Zijn gezondheid is nog altijd ‘sukkelen, met longen en hart’, maar hij lééft, lacht en is dankbaar. ‘Ik woon zo mooi aan het water, heb vier schatten van kleinkinderen, twee schatten van dochters en nog altijd Lida, mijn vrouw, die nu aan het borduren is. En af en toe schilder ik, kies ik zo mijn klussen uit. Heerlijk, dingen opknappen en mensen daarmee blij maken.’

De story of his life. Ruud Geels maakt mensen blij. Een goede kerel, lief en aardig, zacht en week, in zijn hele carrière van 1965 tot 1983 goed voor één enkele gele kaart. Maar als hij de bal en het doel in één oogopslag zag, dan was het raak. Telstar, Feyenoord, Go Ahead, Club Brugge, Ajax, Anderlecht, Sparta, PSV, NAC, waar Geels ook kwam: goals, goals, goals. En niet van die beroerde. We herinneren ons de kopbal die hij vliegend in het doel hamerde, tijdens Ajax-Feyenoord. Air Geels. ‘We wonnen met 6-0 en Gerrie Mühren gaf een geweldige voorzet, niet echt een strakke bal, maar eentje die je uit de lucht kon pikken, met een boogje. Ik lag ineens boven op Van Hanegem, die wilde me een rotschop geven, maar ik sprong zo hoog dat hij me nooit heeft gezien. Later had hij dat beroemde commentaar: “Ruud kwam uit de lichtmast vallen.” Ah, dat soort goals waren de mooiste natuurlijk. Keihard in de bovenhoek. Met Oranje heb ik er ook zo één gemaakt, tegen Oost-Duitsland, de 3-0. Zweef ik tussen twee van die Oost-Duitsers en boem! Dat doelpunt staat ook op de dvd met allemaal goals, die bij het boek zit.’

Het boek bevat schitterende foto’s en anekdotes, over de tijd van toen, de tijd waarin Geels bijna maniakaal op zoek was naar doelpunten. ‘In het veld was ik best een aardige gozer. In mijn Anderlechttijd vertelde een Belgische speler eens: “Die Geels, ik werd er knettergek van. Dan zei-ie tegen me: ‘Goh, die Rensenbrink hè, hoe vind je dat nou, is toch geweldig wat-ie doet?’ Dacht ik: man, houd toch eens op met dat babbelen. Hij lulde je helemaal suf.” Maar weet je, Robert, ik wás zo. Ik vond het gezellig even met zo’n jongen te praten en ik was dan zo vol van wat Robbie allemaal liet zien.’

Hij grinnikt: ‘Maar ja, zei die jongen er achteraan: “En dan had-ie me suf geluld en dan scoorde-ie ook nog twee keer.”’

Want zo zitten spitsen in elkaar. ‘Ik mag dan heel sociaal zijn, ik was wel een sluipschutter. Iemand die móést scoren. Ik werd er emotioneel van, iedere keer weer, zeker bij de belangrijkste goals… Met PSV heb ik een keer met 7-0 van NAC gewonnen. Ik had zes assists en ze zeiden na afloop: “Dit was de beste wedstrijd van Ruud Geels ooit.” Maar ik kon er niet mee leven. 7-0 winnen en de topscorer had er geen één gemaakt! Ik voelde me rot.’

Het mooiste? ‘Dat ik van Nieuwe Revu de prijs van Het Gouden Hoofd kreeg. Daar zat een geldbedrag aan vast en dat heb ik weggeven aan het epilepsiefonds. Het klinkt misschien raar, maar dat zei me meer dan de Zilveren Schoen en de Bronzen Schoenen die ik won. Dat ik dat geld weg kon geven, daar werd ik nou blij van.’

4. DE ANEKDOTE VAN…

JAN EVERSE

Jan Everse. Oud-prof van onder meer Feyenoord. Nu trainer van FC Zwolle, club uit de Jupiler League, club in opbouw.

Jan, heb jij een pracht van een anekdote uit Rotterdamse tijden?

‘Moeilijk, man, moeilijk. Als ze jou dat vragen, weet jij het dan meteen?’

Ik heb nauwelijks iets meegemaakt, dus begin ik altijd over Alfred Knippenberg. De enige goede voetballer met wie ik ooit jaren heb samengespeeld.

‘Ha, Alfred, ja, die heb ik ooit nog getraind bij Zwolle. Zit ik in de auto, is op Radio Oost een interview met Knip. En lullen, die gozer, lullen. Dat het zo goed met hem ging, dat-ie zo goed bezig was en dat hij nog maar een keurige 87 kilo woog. Dus de volgende dag zeg ik tegen hem: “Dat dieet moet je me toch echt eens geven.” De dag voor dat radio-interview had-ie nog bij ons op de weegschaal gestaan: 96 kilo schoon aan de haak. Daar kon ik dan altijd wel om lachen.’

Maar anekdotes…?
‘Wiel Coerver hè, ik kom altijd op Wiel uit. Fantastische, heerlijke, geweldige man. Maar zo naïef, zo serieus. Als je niet vierentwintig uur per dag over voetballen lulde, vond hij dat je totaal niet met je vak bezig was. Laatst had hij zo’n dvd gemaakt, moest het gepresenteerd worden, zeiden ze bij Feyenoord: “Joh, Jan, doe jij dat effe.” Dus ik zeg tegen Wiel: “Het ziet er wel een beetje houterig uit wat je laat zien, kun je maar beter niet meer zelf doen.” Boos! Beledigd! Die man is eenentachtig, maar totaal niet relativeren. Humor.

Als speler zat ik hem ook wel eens te dollen. Hij was zo’n prettig slachtoffer, hè. Zaten we aan tafel voor een wedstrijd en dan wilde hij dat je voetbal dronk, at, dacht en sliep. Voetbal, voetbal, voetbal, er bestond toch niets anders? Zag ik hem uit mijn ooghoeken komen en dan zei ik tegen Joop van Daele en Wim Rijsbergen: “Heppie die BMW gezien? Móói!” of: “Ik heb nou van het weekend een lekker wijf gehad, zeg.” Dan schudde Wiel, compleet ontmoedigd, dat hoofd van hem: “Jantje, Jantje, Jantje, jij bent niet met je vak bezig.” Altijd trapte hij erin.

‘We kregen in de Kuip altijd van die zogenaamde sportmaaltijden, waar je heel erg vet van wordt. Zeiden we tegen meneer Schiffer daar: “Doe voor Wiel maar een uitsmijter, een beetje sappig.” Staken we er een servet tussen. En die Wiel praatte tijdens de lunch altijd zo vol geestdrift door over dat voetballen, die zat gewoon te knagen totdat het op was. Het hele servet verdween in zijn mond, zo in zijn maag en hij had het totaal niet door. Het waren de tijden van Barend Servet, maar sinds die dag heette onze trainer Wiel Servet. Maar Robert, echte anekdotes heb ik eigenlijk niet.’

Jan, praat door, alsjeblieft!

‘We verloren met 3-0 van Barcelona en mijn directe man, Rexach, had de dag van zijn leven. Die stuurt mij nog iedere kerst een kaartje, want na die wedstrijd hebben ze zijn contract meer dan opengebroken. Ik was er zo ziek van dat ik de stad in ben gegaan en ’s ochtends kwam ik pas terug in het hotel. Helaas was Wiel altijd heel erg vroeg wakker, dus ik knal zo tegen hem op. “Wat doe jij hier nou?” vraagt Wiel. “Ik kijk even of het AD er al is, trainer.” Ja, in Barcelona, hè. Wiel zegt: “En?” Ik: “Nee, hij lag er niet.” “Jammer,” zegt Wiel. Hij had weer niks door. Ik had de stropdas op mijn pens hangen, het overhemd half open en stonk naar de drank. Ik was duidelijk niet naar een krantje aan het zoeken. Maar die schat zag het niet. Zet hem niet lullig neer, hè, Wiel is echteen geweldige vent.’

5. ROMEO HAD VOOR AJAX MOETEN KIEZEN

Van 1978 tot 1994 was hij een bijzondere naam op de Nederlandse en Engelse velden. Romeo Zondervan, van 3 maart 1959, over de Haagse jongens in Tukkerland, de harde tijd bij West Bromwich Albion en Ipswich Town en een heel koude dag in Groningen.

Tegenwoordig komen ze nooit meer zonder zaakwaarnemer. En misschien wandelt ook nog wel een broer, een vader, een fiscalist mee, je weet het niet. Een beslissing neemt een voetballer zelden meer alleen.

‘Hoe was dat vroeger,’ zucht Romeo Zondervan. ‘Toen besliste je alles zelf. Je had geen zaakwaarnemer die je even een handje hielp. Ik zat daar, als jong ventje, op gesprek bij de oude voorzitter van Ajax, Jaap van Praag, bij hem thuis. Ze zochten een opvolger voor Wim Suurbier. Maar ik kon ook naar Twente. Het werd de keuze tussen het harde bestaan en het gemoedelijke. Tussen zware concurrentie en zeker direct een basisplaats. Ik koos voor Twente. Maar nu zeg ik: ik had het gewoon moeten doen, gewoon ja zeggen tegen die meneer Van Praag. Ik had het heus gered bij Ajax. Maar het is allemaal achteraf geklets.’

De Surinaamse Romeo werd in Enschede al snel een bezienswaardigheid. Een donkere, mooie jongen, met een imposant afrokapsel en een heuse snor denderde bij Twente van achter naar voor. ‘Ik kreeg enorm veel publiciteit, door mijn verschijning wilde iedereen me interviewen. Maar nooit heb ik het ervaren alsof ik de knuffelbeer was en nooit heb ik iets gemerkt van discriminatie. De mensen vonden me gewoon wel leuk, geloof ik. Ook door mijn spel, ik was echt zo’n opkomende back die alleen maar wilde aanvallen; ik bestreek de hele flank. Leuk voor het publiek, minder leuk voor mijn teamgenoten. Die moesten alle gaten dichten.’

Wat ook niet zo geinig was: ‘Op papier hadden we een topteam bij Twente, met Niels Overweg, Martin Jol, Aad Kila, Heini Otto, Hallvar Thoresen, Manuel Sanchez Torres, Jaap Bos, Ab Gritter. Maar toen Thoresen naar PSV ging ontstonden er twee kampen: de Haagse versus de Tukkerse. Ik trok veel op met Martin Jol, dat was in Den Haag al een ploeggenootje van me geweest en later zou ik hem achterna reizen naar West Bromwich Albion. Toen ook nog eens Kila van Den Haag naar Twente kwam, ging het een beetje mis. Wij waren open, westerse jongens, hadden Haagse brutaliteit. De Tukkers waren stugger, keken ons raar aan, gingen ons op trainingen extra zwaar tackelen. Er waren veel schermutselingen en woordenwisselingen. Heel kinderachtig, net wat je zegt.’

Voor liefst 1,2 miljoen gulden, een heel best bedrag in die tijd, ging Zondervan, getrouwd en vader van drie kinderen, in 1982 op avontuur. ‘Ze keken wel even vreemd op in Engeland. Ik heb een heel rare, Friese achternaam. Romeo vonden ze al bijzonder en dan was het ook nog eens Zonder-van? In Engeland, waar in die tijd toch al veel meer donkere jongens uit de koloniën speelden, kreeg ik voor het eerst problemen met mijn huidskleur. Kwamen de bananen op het veld. Nou, we lachten ze gewoon uit, hoor.

Om een andere reden had ik het wel heel zwaar. Het spel was daar zo hard. Ik was een technische jongen en dan zeiden ze van tevoren: “Die Zondervan? Eerste tackle: bal én man!” En dan vloog ik weer door de lucht. Het waren veelal faire tackles, maar ik heb heel wat te verduren gekregen. Toen mocht er ook veel meer, hè. Tegenwoordig fluiten ze alles kapot.’

Zondervan incasseerde niet alleen, hij genoot ook. ‘Ik kwam in maart en WBA was tot de halve finale van de FA-cup doorgedrongen. Speelden we op Highbury tegen Queens Park Rangers. De beleving, de weg ernaartoe, die mensen… grandioos was het. Dat kende ik helemaal niet. Het werd een fantastische wedstrijd, Martin was er toen ook bij. We verloren wel, 0-1, eigen goal, kan ik me herinneren.’

Bondscoach Jan Zwartkruis was gek op hem, Romeo was erbij in Italië, tijdens het EK’80. In 1981 tijdens een WK-kwalificatieduel, stond hij in de basis. ‘Tegen Cyprus, in een ijs- en ijskoud Groningen. Maar later kwam Rijvers en die zag het niet in me zitten. Bovendien kwam Gullit op, die kon ook de hele flank bestrijken. Ik raakte uit beeld, speelde later nog bij Ipswich maar ik raakte in de vergetelheid.’

Na een korte periode bij NAC ging Romeo de spelersbegeleiding in. En nee, niet meer met dat mooie kapsel. ‘Ik ben gekortwiekt, heb een geschoren koppie. Momenteel werk ik bij RZ Football Service, samen met Anton Slabbers, Guus Uhlenbeek, Dmitri Shoukov en Gordon Crüden. Ik doe de scouting, heb nog heel veel contacten in Engeland. Ik heb destijds Joost Volmer bij WBA aanbevolen, Fabian Wilnis bij Ipswich en zo nog veel meer. Leuk! Ach weet je, ik ben eigenlijk nooit uit het voetbal verdwenen.’

6. HANS OVER FAAS

De oude Kraay gebeld op de dag dat we het hoorden van Faas Wilkes. De oude meester was dood.

Senior was onmiddellijk op dreef, lyrisch verhaalde hij over de overleden grootheid. ‘Ik heb met hem gespeeld en tegen hem gespeeld, dat eerste was een groter genoegen dan het laatste. Als hij het op z’n heupen had, was hij volstrekt ongrijpbaar met zijn kapbewegingen, was je als verdediger volstrekt, maar dan ook volstrekt kansloos. Faas was de eerste on-Nederlandse voetballer. Die elegantie. Als je hem op foto’s zag uit die tijd, daar stond geen Hollander, daar stond een Spanjaard, een Italiaan, daar stond een buitengewoon aantrekkelijke man. Hij was dat burgerlijke voetbal van toen dik en dik ontgroeid.’

Waar zat hem dat dan in, vroegen we Kraay. ‘In alles. Vooral in zijn kleding. Hij kwam uit een gezin met veel geld, was een man van de wereld. Dat zag je aan hem terug. Hij zag er veel chiquer, mooier en verzorgder uit dan wij. En zo voetbalde hij dus ook. De verbetenheid van ons polderjongens was hem vreemd, hij danste niet op de mat, hij danste er boven. Een kruising tussen Cruijff en Van Basten. Als je in Spanje en Italië komt en oud-voetballers spreekt, dan hebben ze het nog steeds over ‘een goddelijke voetballer’, zo’n indruk heeft hij daar bij Valencia en Inter gemaakt. Ach Faas, jongen, die had alles gekregen van Onze-Lieve-Heer.’

Kraay zal veel van hem geleerd hebben, opperen we. ‘Nu ja, ik keek wel tegen hem op. Als ik zo kon zijn als Faas Wilkes, dacht ik toen. Maar hij sprak weinig met ons. Bemoeide zich er eigenlijk helemaal niet mee. Faas was een zeer charmante, humoristische man, maar ook een eenling, een aparte, iemand die immer zijn eigen weg ging. Hij ging ook helemaal niet mee in onze manier van voorbereiden, spanning was hem totaal vreemd. Hij was zo gemakkelijk, zo koel. Het was ook duidelijk dat de anderen het harde werk moesten doen. Faas was er voor het mooie werk. Ik kwam hem de laatste jaren nog wel eens tegen bij Feyenoord, maar niet meer zo vaak. Hij hield niet van het voetbal van nu, het was hem te systematisch geworden, zijn sport was ontdaan van het mooie, de dribbel, de individuele kwaliteit, dat vond hij vreselijk. En daar had hij groot gelijk in.’

Het best, zo concludeert Kraay senior, liet Wilkes zich vergelijken met Van Basten. ‘Zoals die de pers bespeelt, dat nonchalante, met die buitengewoon ontspannen houding van “wie doet mij wat”. Zo zou Faas het ook hebben gedaan. Je hebt van die mensen die “anders” zijn. Dat voel je, dat weet je. Er zijn er maar een paar van. Faas was er zo één.’

7. DE ANEKDOTE VAN…

RENÉ VAN DE KERKHOF

De stofzuiger van weleer? Nee, dat is broer Willy. René was de snelle rechtsbuiten, scoorde vaak, icoon bij PSV, nog in Hongkong gespeeld ook.

René, kom maar los, wat doe je nu zoal?

‘Ik doe voor een paar bedrijven de marketing, heb een skybox bij PSV, da’s leuk, en op z’n tijd wat golfen, hè.’

Uiteraard. Heb je een goede anekdote voor ons?

‘Het mooiste wat ik ooit heb meegemaakt was in Oostenrijk. Mijn debuut voor het Nederlands elftal, mei 1973. Nu waren The Cats toevallig ook in Wenen en een paar spelers zeiden tegen die jongens: “Kom er maar bij zitten zo meteen, we krijgen een bespreking.” Nou, dat vonden die vijf mannen wel prettig; zomaar bij het Nederlands elftal, dat was wat om mee te maken. Een paar spelers zeiden heel hoffelijk: “Ga gerust op de eerste rij zitten, dan gaan wij wel achterin de zaal.” The Cats glommen van oor tot oor. Maar onze coach was toen Fadrhonc en die praatte met vreselijk veel consumptie, goh, wat spuugde die man. Binnen de kortste keren waren The Cats drijfnat. Helemaal onder. Uniek, we hebben zó gelachen. Ik wist niet wat ik meemaakte, dacht: is dit nou het Nederlands elftal? Zie jij het al voor je, dat Marco van Basten zijn praatje doet en BZN vooraan gaat zitten? Toen kon dat allemaal nog.’

En, wedstrijd gewoon gewonnen natuurlijk hè?

‘Nee hoor, 1-0 verloren. Ik heb mijn eerste en mijn laatste interland verloren. Maar daartussenin gelukkig veel gewonnen. Zeg maar gerust: héél veel gewonnen.’

8. DE ANEKDOTE VAN…

HANS KRAAY JR.

Gezicht van SBS als het om voetballen, darten en dominostenen gaat. Speelde ooit naar zijn mogelijkheden bij AZ’67, Edmonton Drillers, Excelsior, San José Earthquakes, Haarlem, NAC, Brighton, eh, nou ja, waar niet. Speelde ook nog ooit bij Eindhoven.

En daar heb je een mooi verhaal over, Hans?

‘Dat dacht ik wel. Het gaat over René van de Kerkhof en André van Gerven, ken je die nog?’

Jawel, keeper van PSV en zo toch?

‘Ja, die. Ik speelde bij Eindhoven als voorstopper en René van de Kerkhof was er toen laatste man. De club had nog wat allerlaatste geld bij elkaar geschraapt en haalde André van Gerven als keeper, toen al zevenendertig jaar of zo. Onze trainer was Theo Verlangen, die ken je ook nog wel. Een ongelooflijk bezeten man die altijd 125 procent beleving wilde en eiste. De eerste trainingsdag kregen we meteen de vuistregels voorgeschoteld: dit mag wel, dat mag niet. Wij allemaal braaf knikken, maar ineens pakt die Van Gerven een pakkie shag uit zijn binnenzak. Zonder blikken of blozen. En die begint een peuk te draaien. Verlangen roept met dat Haagse accent van hem: “Wat doe jij nou?” Zegt die Van Gerven: “Ik draai een shaggie, Theo, en zo meteen draai ik er nog eentje en na de training gaat-ie fijn in de brand.” Nou, dat was wat. Niemand noemde Verlangen Theo, het was: trainer. En dan dit.’

Hij is mooi, Hans.

‘Nee, ho, wacht even, ik begin pas. Wij het veld op en na de warming-up zegt Verlangen tegen Van Gerven: “Jij gaat even aan de gang met Peter Adjanski, onze keeperstrainer.” Zegt André: “Die kan je naar huis sturen, Theo, want ik heb een hekel aan keepen.” Bloedserieus! Onze keeper! Een hékel aan keepen! Hij zegt: “Ik ga niet duiken, dat doe ik al jaren niet meer. Heb ik allemaal al gezien, dat gedoe. Als die Adjanski even keurig wat ballen in mijn handen wil schieten, prima, maar eh… verder niets.”’

Allemaal waar gebeurd?

‘Helemaal. Na weer een halfuur: partijtje. Ik had al gezien dat die André echt niet dook. Als Adjanski een balletje een meter naast hem schoot, liet hij hem gewoon lopen. Verlangen roept: “Albert van der Sleen oranje hesje, André van Gerven blauw hesje.” Zegt André: “Nou, dat is echt niet nodig, hoor, ik ga toch niet keepen. Zet mij maar linksbuiten.”

‘Maar nou komt het.’

Het wordt nog gekker?

‘Vijf maanden later. AZ-uit. Spelen we gelijk, dan winnen wij de periodetitel. Met dat kleine Eindhoven hè, dus dat was groot feest geweest voor die club.Vijf minuten voor tijd: 0-0. Krijgt AZ