Colofon

Tekst © Joost Schijns

Deze uitgave © 2024 Veltman Uitgevers, Utrecht

Omslagillustraties: foto klas: © Shutterstock, zonnebloemen, blauwe achtergrond, naambordje en boom achterplat: Ivo Jansen

Illustraties binnenwerk inclusief afbeelding boek: © Shutterstock

Tekst blz. 293: afkomstig uit NOS-journaal

Foto blz. 380: Annemieke van Mook

Redactie: Vitataal, Feerwerd

Omslagontwerp: Ivo Jansen

Vormgeving omslag en binnenwerk: Fenatic, Termunterzijl

ISBN 978 90 483 2194 0

Alle rechten voorbehouden.

Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand, of openbaar gemaakt, in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch door fotokopieën, opnamen of enige andere manier, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.

Voorwoord

In 2014 werkte ik als leerkracht op basisschool De Klimroos in Roosendaal, een fijne school met een sterk en hecht team. Een van mijn collega’s was Bart Lambregts, een rustige, talentvolle en bescheiden leerkracht met een goed gevoel voor humor en een grote passie voor toneelspelen en zingen.

Maar Bart was meer dan alleen maar een collega. Carnaval, filmavond, een drankje in de stad; ook buiten schooltijd trok ik graag met hem op. Het verdriet bij mij, binnen het hele team, was dan ook enorm toen we hoorden dat Bart samen met zijn vriendin Astrid aan boord zat van die noodlottige vlucht MH17.

Tijdens het schrijven heeft Bart gevoelsmatig steeds over mijn schouder meegelezen. Dit moest uiteindelijk zíjn verhaal worden, het verhaal van een leraar die, net als mijn collega Bart, een bijzonder moeilijk laatste schooljaar had. Omdat ik niemand met mijn verhaal wil kwetsen, heb ik de vrijheid genomen om niet alles op feiten te baseren. Zo zijn met name de gebeurtenissen die zich met en in de klas afspelen grotendeels fictief.

Een tekening

Een knuffelbeer

Een schoolplein dat langzaam verandert

in een bloemenzee

Ter nagedachtenis aan alle slachtoffers van de ramp met MH17

1

Woensdag 24 september 2014

‘Verdwaald?’ vroeg Femke bezorgd. Femke zat in groep 8 van De Appeltuin.

‘Verdwaald, ja,’ herhaalde Sanne nog eens nadrukkelijk. ‘Het Rudolph Leenhart College is misschien wel twintig keer groter dan De Appeltuin, snap je? Het is echt een doolhof daar. Geloof me, het overkomt elke brugklasser wel een keer.’

‘En jou dus ook?’

‘Op de tweede dag al,’ lachte Sanne. ‘Tijdens mijn allereerste uur Frans moest ik halverwege de les naar de wc. Om bij de toiletten te komen moest ik eerst helemaal teruglopen naar het eind van de gang, daar links afslaan en dan nog een trap af. Maar toen ik klaar was en weer terug naar boven liep, wist ik ineens niet meer van welke kant ik gekomen was. Ik ging dus maar op de gok naar links, want die gang leek het meest op de gang waar ik eerder doorheen was gelopen. Maar weet je wat nou het probleem is?’

Femke schudde afwachtend haar hoofd.

‘Al die gangen lijken zo vreselijk veel op elkaar…’

Wouter en Suraya, die samen met Sanne voor het Rudolph Leenhart College, het RLC, hadden gekozen en met haar deze voorlichting aan groep 8 mochten geven, knikten instemmend.

‘Helemaal als je nog maar net nieuw op school bent,’ waarschuwde Wouter.

‘Ik wist haast zeker dat ik voor de goede deur stond,’ nam Sanne het weer over, ‘maar toen ik die opentrok, werd ik aangestaard door een lokaal vol derdeklassers. “Moet je kijken jongens!” riep er een. “Een brugwup! Vers van de pers!” “Ik ruik het!” riep een ander, terwijl die een vies gezicht trok.

Geschrokken duwde ik de deur dicht en realiseerde me dat ik totaal de weg kwijt was. Letterlijk dan…’

‘En toen?’

Sanne zag aan Femkes gezicht dat ze zich aardig voor kon stellen hoe Sanne zich op dat moment gevoeld moest hebben.

‘Gelukkig kwam nét op dat moment mijn redding voorbijlopen. Tenminste, dat dacht ik.

“Waar moet je heen, meisje?” vroeg meneer Dingemans, de conciërge bij ons op school. Nadat ik hem verteld had dat ik naar Frans moest, zou hij mij daar wel even naartoe brengen. Pratend liepen we terug richting de trap. Maar daar gingen we vreemd genoeg een verdieping omhoog. Ik dacht meteen: dit klopt niet. Ik wist namelijk zeker dat ik niet twee trappen naar beneden was gegaan. Maar goed, wie kende de weg nou beter? De conciërge of ik? En de gang waar we uitkwamen, leek inderdaad op de gang waar ik Franse les had. Maar ja…’

‘Alle gangen op het RLC lijken op elkaar,’ maakte Suraya haar zin af.

‘Halverwege de gang opende de conciërge een deur, stak zijn hoofd naar binnen en riep: “Ik kom je verdwaalde leerling terugbrengen, Frans!”

“Verdwaalde leerling?” hoorde ik een onbekende stem vragen.

Ik keek de conciërge hoofdschuddend aan. “Hier moet ik niet zijn, hoor,” stamelde ik.

Toen keek meneer Dingemans mij vragend aan. “Je zei toch dat je naar meneer Van Muiden moest?”

Ik had geen idee waar die man het over had. “Meneer Van Muiden?” vroeg ik.

“Ja, je zei net toch dat je naar Frans Van Muiden moest?”’

Groep 8 begon nu heel hard te lachen, behalve Femke. Die had blijkbaar nog niet door waar het mis was gegaan.

‘En toen?’ vroeg ze opnieuw met een hoog stemmetje.

‘Nadat ik hem duidelijk had gemaakt dat ik niet naar meneer Frans van Muiden maar naar Franse les moest, zat ik niet veel later weer terug in mijn eigen klas.’

‘En wat vond je leraar ervan dat je zo lang weg was gebleven?’

‘Ach, die kon er gelukkig wel om lachen, hoor. Hij zei: “Vond je je eerste Franse les nou echt zó saai?”’

‘Dus je hoort het, Femke,’ zei juf Miranda. ‘Die eerste dagen kun je maar beter zorgen dat je een plattegrond van je nieuwe school bij je hebt.’ Daarna keek ze omhoog naar de klok boven het bord. ‘Maar het is jammer genoeg alweer bijna kwart over twaalf, jongens en meisjes. We moeten dus langzaamaan gaan afronden, tenzij een van jullie nog een laatste vraag heeft voor Sanne, Suraya of Wouter.’

Bijna alle vingers schoten de lucht in. De kinderen van groep 8 vonden het maar wat geweldig, al die spannende verhalen over de middelbare school. Sanne wist nog wel dat zij vorig jaar, toen ze zelf nog in het laatste jaar van De Appeltuin zat, ook niet kon wachten tot het zover was. Al had dat voor haar toen grotendeels te maken met de klas waarin ze zat.

‘Mees, wat wilde jij nog vragen?’ vroeg de juf.

‘Ik wil graag van jou weten, Wouter, wat jij het leukste vak vindt op de middelbare school.’

Wouter antwoordde zonder na te hoeven denken. ‘Makkelijke vraag. Dat is natuurkunde.’

De mond van Suraya vertrok alsof ze iets smerigs had geproefd. ‘Natuurkunde? Serieus?’

‘Duidelijk serieus!’ herhaalde Wouter en hij wendde zich tot de klas. ‘Laatst deden we echt een megagave proef, weet je. Meneer De Jong, onze natuurkundeleraar, had ons mee naar buiten genomen. Daar kregen we een les over vuur en midden op het schoolplein verhitte hij een grote pan met frituurvet. Dat spul wordt bijna tweehonderd graden, hè!’

Sanne lachte. Wouter kon altijd zo smakelijk vertellen als hij ergens enthousiast over was. Meestal was dat over wielrennen, maar zelfs als het over natuurkunde ging, kreeg hij met zijn aanstekelijke manier van vertellen een hele klas stil.

Wouter stak zijn vinger op als teken dat zijn verhaal nu spannend werd.

De klas was een en al oor.

‘Het frituurvet werd heter en heter, gloeiend heet, en ineens… WOESJ! sloeg de vlam in de pan! Meneer De Jong had ons dat van tevoren al wel voorspeld, waardoor we er niet zo heel erg van schrokken, maar toch deed iedereen meteen een paar stappen achteruit. We mochten nu niet meer in de buurt van de vlammen komen, want meneer De Jong ging de brand blussen. Heeft iemand van jullie trouwens een idee hoe je dat moet doen?’

‘Gewoon,’ antwoordde Mees. ‘Met water toch?’

‘Ha!’ riep Wouter. ‘Dat zou je denken, hè? Maar dat is dus echt levensgevaarlijk!’

Mees kreeg een rode kleur op zijn wangen en keek ongemakkelijk de klas rond.

Wouter spreidde ondertussen zijn armen. ‘Meneer De Jong had een lange hengel klaarliggen. Aan het uiteinde was een blik water bevestigd. Die hengel greep hij stevig beet en hij stuurde hem geconcentreerd tot vlak boven de vlammen. “Opgelet, jongens!” riep hij, om vervolgens het blik leeg te kiepen boven het vuur.’

Sanne zag nu bij alle kinderen uit groep 8 dezelfde vraag in de ogen oplichten.

En toen?

En toen?!

‘WOESJ!’ riep Wouter door de klas, terwijl hij hard in zijn handen klapte. ‘Er schoot een gigantische steekvlam van wel zes meter hoog de lucht in! Een vuurbal waarvan we allemaal de hitte in ons gezicht voelden! Echt superspectaculair!’

Wouters verhaal sprak behoorlijk tot de verbeelding van de kinderen uit groep 8.

‘Alsjeblieft, juf!’ vroegen een paar leerlingen smekend. ‘Gaan wij dat ook doen?’

Er verscheen een veelzeggende glimlach op het gezicht van juf Miranda. ‘Om eerlijk te zijn, jongens, mogen ze dat soort proefjes van mij lekker op de middelbare school houden.’ Ze knikte naar de leerling naast haar.

‘Wat wilde jij nog vragen, Marley?’

‘Ik had een vraag voor Sanne. Mag je op de middelbare school wél je mobieltje aanhouden in de klas?’

Sannes oog viel op het tafeltje naast de deur van het lokaal. Er stond een vakkenkastje op waar meerdere mobieltjes in lagen. Sanne kon zich het mobieltjeshotel van vorig jaar maar al te goed herinneren.

‘Op het RLC mag je je telefoon gewoon de hele dag aanhebben,’ zei ze.

Marleys ogen werden groot.

‘Maar in de klas moet je hem wel in je tas of laatje bewaren en mag je hem niet gebruiken.’

‘Maar in de pauze wel?’ vroeg Marley hoopvol.

‘In de pauze wel,’ glimlachte Sanne.

‘O, juf, mogen wij dan ook…’

‘Geen denken aan, Marley,’ kapte juf Miranda haar af. ‘Zolang je nog op de basisschool zit, leg je je mobiel onder schooltijd gewoon in het hotel.’

Marley liet zich tegen haar rugleuning zakken en vouwde theatraal haar armen over elkaar.

‘Mis jij je broer niet, Suraya?’ Het was Jort die deze allerlaatste vraag had mogen stellen. Vorig jaar had hij nog tot aan de kerstvakantie bij Sanne, Wouter en Suraya in de klas gezeten, maar in januari was hij teruggezet naar groep 7.

‘Heb ik die vraag nou goed verstaan, Jort?’ vroeg Suraya met opgetrokken wenkbrauwen. ‘Of ik Rafiq mis?’

Jorts serieuze blik bleef onveranderd. ‘Jullie hebben acht jaar samen in een klas gezeten. Dat zou toch kunnen dan?’

‘Tuurlijk zou dat kunnen,’ antwoordde Suraya. ‘Maar om heel eerlijk te zijn vind ik het wel best om hem niet meer én thuis én op school om me heen te hebben.’

‘Maar was het ook niet heel even wennen dan?’ vroeg juf Miranda. ‘Ineens zo zonder je broer?’

‘Welnee hoor,’ lachte Suraya. ‘Ik was daar erg snel aan gewend.’

Groep 8 schoot zo hard in de lach om die opmerking dat niemand de bel hoorde gaan. Het was dat groep 7a met het nodige lawaai de gang op kwam rennen, waardoor juf Miranda begreep dat ze deze les af moest ronden.

Nog geen minuut later was het lokaal op een paar man na leeg. Juf Miranda schreef het programma voor morgen alvast op het bord, terwijl Femke en Jort de vloer veegden. Die konden dus nog mooi even snel een paar bonusvragen stellen.

‘Welke leraar is het leukst?’

‘Voor wie moet je uitkijken?’

‘Heb je op de middelbare school echt zoveel huiswerk?’

‘De Jong en Rijsdijk zijn echt lachen,’ vertelde Sanne.

‘Die wel ja,’ zei Wouter. ‘Maar Verkerk is echt te erg! Die is volgens mij alleen maar leraar geworden om zoveel mogelijk leerlingen het leven zuur te maken. Hij geeft muziek, weet je, en je krijgt bij hem al straf als je één noot vals zingt.’

‘En ja, Jort,’ moest Sanne haar oud-klasgenoot teleurstellen. ‘Je krijgt volgend jaar inderdaad veel meer huiswerk.’

‘Pff,’ zuchtte Jort. ‘En weekbeurt? Bestaat dat daar ook?’

‘Welnee,’ lachte Suraya. ‘Daar doen ze op het Rudolph Leenhart niet meer aan.’

‘De Jong en Rijsdijk oké,’ mompelde Jort. ‘Oppassen bij Verkerk. Veel huiswerk, maar geen weekbeurt.’ Hij herhaalde de antwoorden alsof hij ze moest onthouden voor een of ander belangrijk proefwerk.

‘En heb je op de middelbare school ook nog…’

‘Zo is het wel genoeg, Jort,’ onderbrak juf Miranda hem. ‘Help nou eerst Femke maar even met de vloer.’

Nadat vijf minuten later ook de weekbeurtploeg het lokaal verlaten had, was het tijd om afscheid te nemen. Juf Miranda stond op uit haar stoel en nam een map en een stapel papier van haar bureau mee.

‘Nogmaals bedankt voor jullie mooie verhalen, jongens! Ik zou echt dolgraag nog even bij jullie blijven…’ Ze trok haar neus op en stak haar tong uit. ‘Maar ik moet helaas gaan vergaderen nu. En ik heb hier ook nog een verse stapel proefwerken om na te kijken. Als dat niet zo was, dan was ik hier absoluut nog even gebleven om gezellig met jullie bij te kletsen.’

‘Nou, leuk hoor, juf,’ zei Wouter op zijn typische plagerige toon. ‘Komen wij speciaal voor u helemaal terug naar onze oude basisschool voor een toppresentatie… Worden we er daarna gewoon uitgezet!’

‘Tja, Wouter,’ lachte juf Miranda. ’Kom dan maar gewoon snel een keer terug, oké?’ Ze stopte de map en de proefwerken in haar tas en met z’n allen liepen ze de gang op. ‘Goed, jongens. Jullie weten vast nog wel hoe je buiten komt, toch?’ grapte ze. ‘Tot kijk maar weer.’

‘Tot ziens, juf!’ riepen Wouter en Suraya haar na.

Sanne riep niets. Ze zag hoe haar juf uit groep 7 langzaam richting het einde van de gang liep. Eigenlijk wilde ze haar nog iets vragen, maar kon dat wel? Vlak voordat juf Miranda de lerarenkamer binnen wilde gaan, besloot Sanne het erop te wagen.

‘Juf!’ riep ze.

‘Ja, Sanne?’ Juf Miranda zette twee stappen terug in haar richting. ‘Was er nog iets?’

Sanne aarzelde. ‘Ik vroeg me af of we… Of we misschien nog even naar de aula mogen. We zouden heel graag nog iets in het boek voor meneer Bart willen schrijven, snapt u.’

Juf Miranda glimlachte, kwam terug hun kant op gelopen en sloeg een arm om haar schouder. ‘Maar natuurlijk snap ik dat, Sanne. En uiteraard mogen jullie naar de aula. Dat hoef je echt niet te vragen. Nooit. Ik begrijp maar al te goed dat jullie daar iets in willen schrijven. Juist vandaag.’

Juist vandaag? dacht Sanne. ‘Hoe bedoelt u?’

‘Nou, vandaag is zijn… Ik bedoel… Vandaag zou hij 41 jaar geworden zijn.’

Sanne slikte. ‘Is dat vandaag?’ Ze voelde een vreemd soort spijt. Was het stom dat ze zijn verjaardag vergeten was? Ze wist in ieder geval even niet meer wat ze moest zeggen, maar gelukkig was Wouter er nog.

‘Dan moesten we hem maar eens gaan feliciteren,’ zei hij. ‘Kom, meiden. De juf moet gaan vergaderen.’

‘Bedankt, juf!’ zei Sanne terwijl ze van haar vroegere juf nog een laatste knuffel kreeg.

‘Nee, jullie nogmaals ontzettend bedankt, jongens. Het deed me goed om jullie weer te zien. Echt. Dus beloof nou maar dat jullie snel nog een keer langskomen.’

‘Beloofd!’ antwoordden Sanne, Suraya en Wouter tegelijkertijd.

Sanne had de aula van haar basisschool altijd erg kaal gevonden. Her en der waren enkele posters aan de muren geplakt en aan het plafond hingen de planeten van het zonnestelsel. Toch konden die de ruimte niet opfleuren. De planeten moesten hoognodig een keer vervangen worden, meende Sanne. Net als de posters. Jupiter was niets meer dan een half leeggelopen strandbal en de piepschuimen maan was vorig jaar steeds verder tegen de aarde gezakt. Het arme Ierland lag compleet verwoest onder die enorme ruimtebal.

Posters en planeten. Dat was het. En, o ja, eind vorig jaar waren er ook nog nieuwe tafels en stoelen aangeschaft. Stoelen in zes verschillende kleuren. Maar ook die hadden het niet gezelliger kunnen maken. Sanne bleef erbij: deze aula was een saaie ruimte.

Maar sinds een paar weken stond er midden in die saaie ruimte een enorme houten boom. Het drie meter hoge kunstwerk reikte zowat tot aan het plafond en in de takken hingen misschien wel duizend rode hartvormige blaadjes. En hoewel de teksten die daarop stonden verschilden van elkaar, hadden ze wel een vergelijkbare boodschap. Allemaal waren ze geschreven vanuit hetzelfde gevoel.

Sanne wist nog precies waar in welke tak ze kijken moest om haar eigen hartje te kunnen lezen.

Ik kan en wil het nog steeds niet geloven, las ze.

En zo voelde het, ook vandaag, nog steeds.

Onder de boom stond een tafel waarop meerdere tekeningen, kaarten en spullen uitgestald lagen. Naast een elektronisch kaarsje lag bijvoorbeeld het naambordje dat altijd op de deur van zijn lokaal geplakt zat.

‘Meneer Bart,’ las Sanne de witte letters op het zwarte plaatje hardop voor. En het was heel gek, maar juist door zijn naam hardop uit te spreken kreeg Sanne heel even het gevoel alsof haar leraar uit groep 8 hier nog gewoon ergens rond moest lopen. Alsof hij hen elk moment kon komen groeten.

Hé, brugwuppen! Wat leuk om jullie weer eens te zien. Bevalt het leven op de middelbare school een beetje?

Alsof de afgelopen zomervakantie slechts een nachtmerrie was geweest.

Naast het naambordje stond een digitaal fotolijstje waarop om de vijf seconden een andere foto verscheen.

‘Kijk!’ riep Wouter enthousiast. ‘Dit was tijdens het schoolkamp.’ Op de foto stonden meneer Bart en Menno. Meneer Bart hield een klappertjespistool hoog in de lucht en Menno, zittend op een mountainbike, wachtte op het startschot. ‘Hier dacht Menno nog serieus een kans te maken tegen mij,’ lachte Wouter trots.

Een volgende foto kwam in beeld.

‘En dit was vlak na de musical,’ zei Suraya op een rustige, haast sombere toon. Op deze foto stonden alle kinderen van hun oude klas, opgesteld in rijen van drie op het podium. Ze hadden hier net het applaus voor het slotlied in ontvangst genomen. Meneer Bart stond aan de zijkant met een microfoon in zijn hand. ‘Hier wenste hij óns nog een goede reis,’ sprak Suraya binnensmonds.

Terwijl Wouter en Suraya nog meer foto’s bekeken en herinneringen ophaalden, boog Sanne zich over het dikke boek dat in het midden van de tafel lag. Ze opende het ergens halverwege en las enkele reacties van leerlingen, oud-leerlingen, ouders en leerkrachten.

Sanne bladerde door tot aan de eerstvolgende lege bladzijde. Ze nam een pen van tafel en wilde net wat gaan schrijven toen haar oog ineens op de laatste twee volgeschreven bladzijdes viel. Vol verbazing sloeg ze haar hand voor haar mond.

Suraya draaide zich om. ‘Wat is er?’ vroeg ze bezorgd.

‘Dit,’ zei Sanne. ‘Moet je dit zien.’ Ze drukte haar vinger stevig tegen het papier. ‘Dit geloof je toch niet?’ Boven haar wijsvinger stond een naam die ze nooit, maar dan ook echt nooit in dit boek had verwacht.

Suraya kwam dichter naast Sanne staan. Haar ogen schoten van links naar rechts over de volgeschreven bladzijdes.

‘Wow!’ reageerde ze stomverbaasd. ‘Deze had ik inderdaad niet aan zien komen, nee…’

‘Wat had je niet aan zien komen, wat dan?’ Wouter probeerde zich tussen de twee meiden te wringen. Toen ook hij de naam in het boek zag, leek hij net zo verrast te zijn als Sanne en Suraya.

‘Dit meen je niet,’ zei hij met grote ogen.

Samen lazen ze nog een keer de tekst die boven de naam stond. Zin voor zin. Woord voor woord.

‘Zou hij dit vandaag geschreven hebben?’ vroeg Suraya bijna fluisterend.

Wouter knikte en legde zijn vinger op de vijfde regel van de tekst. ‘Dat moet haast wel, toch?’

Sanne bleef vol verbijstering naar het boek staren. ‘Dit had ik écht nooit van hem verwacht,’ stamelde ze.

2

Een jaar eerder

Maandag 12 augustus 2013

‘Succes, lieverd!’ klonk nog snel de laatste aanmoediging vanuit de woonkamer.

Sanne stond al met één been buiten het huis. ‘Bedankt, mam,’ zuchtte ze. En met het dichttrekken van de voordeur zaten de zes weken zomervakantie er nu dan echt op. Tijd om terug te keren naar de realiteit. Tijd voor de eerste dag van een nieuw jaar op De Appeltuin. Een bijzonder jaar, dat wel, want vanaf vandaag behoorde Sanne tot de oudsten van de school! Vorig jaar had ze van haar zus al een beetje af kunnen kijken hoe het was, dat leven in groep 8. Uiteindelijk leek dat toch het meest te draaien om het schoolkamp, de musical en de eindfeesten.

Dit werd meteen ook het eerste jaar waarin ze niet meer samen met Vera op dezelfde school zat. Eindelijk! Haar zus begon overmorgen in de brugklas van het RLC, en man, zenuwachtig dat ze was. Met name over haar nieuwe klas, want die kon toch onmogelijk nóg leuker zijn dan de groep waarin ze al die jaren op de basisschool gezeten had? Vera had niet kunnen stoppen met huilen na haar afscheidsmusical. Net als het grootste deel van haar klas trouwens, want hoe moest het nou toch verder met die groep die al die jaren zo hecht was geweest? De musical die Sanne die avond had bijgewoond, had ook geen toepasselijkere titel kunnen hebben: The Best Class Award. En na het slotlied had Vera’s klas, helemaal in de stijl van het verhaal, zichzelf de Best Class Ever Award overhandigd.

Sanne stak met tegenzin de parkeerplaats van het winkelcentrum over. Ze besefte maar al te goed dat haar eigen klas never nooit zo’n prijs zou winnen. En normaal gesproken zou ze dat niet zo erg hebben gevonden, als niet iedereen het steeds over die leuke klas van Vera had.

‘Blèh,’ walgde ze hardop. Die leuke klas… Hoe vaak ze daarover wel niet te horen kregen gedurende het schooljaar. Telkens wanneer haar eigen klasgenoten weer eens wat hadden uitgevreten, werd er door hun leerkracht naar de klas van haar zus gewezen.

‘Dit heb ik vorig jaar echt nooit meegemaakt!’

Of: ‘Jullie zouden een voorbeeld kunnen nemen aan de kinderen hiernaast.’

En deze gebruikte juf Miranda vorig jaar vaak: ‘Ik ben niet altijd zo’n mopperkont, hoor. Vraag maar aan mijn vorige groep.’

De leraar die Sanne dit jaar kreeg, meneer Bart, had ongetwijfeld ook een wereldtijd met Vera’s klas gehad. Ze kon alleen maar hopen dat hij het daar niet al te vaak over zou hebben. Ze was juist zo opgelucht dat de groep waar al die leraren altijd zo lovend over waren, niet langer slechts één deur verderop zat.

Over die nieuwe leraar had ze trouwens al veel goede verhalen gehoord. Meneer Bart was volgens haar zus de aardigste meester van de school. Hij maakte blijkbaar regelmatig grapjes, speelde bijna dagelijks op zijn gitaar en deed ook vaak leuke toneelspelletjes tussen de lessen door. Ook scheen hij goed te luisteren naar zijn leerlingen. Sanne had er dan ook alle vertrouwen in dat het dankzij hem nou eindelijk eens een leuk jaar ging worden. En met die positieve gedachte liep ze de hoek om, om vervolgens de Schoolstraat in te duiken.

Het had vanmorgen behoorlijk wat moeite gekost om uit bed te komen. Maar eerlijk is eerlijk, dat kwam niet alleen maar door haar klas. Sanne was nog maar net twee dagen terug van die fantastische reis! Samen met Vera en haar ouders was ze wel vijf weken bij haar opa en oma in Australië geweest. De eerste week hadden ze gelogeerd in hun huis in Katoomba, een klein stadje in de Blue Mountains. Een topweek, al was het alleen al vanwege de tientallen kangoeroes die ze elke ochtend door de tuin had zien springen wanneer ze haar gordijnen opendeed. Maar de reis was daarna nog mooier en nog spectaculairder geworden. In de tweede week hadden ze in Sydney een enorme camper gehuurd en van daaruit waren ze de hele kust afgereden, helemaal tot aan het tropische noorden toe. Sanne was onderweg van het ene avontuur in het andere beland: een trektocht door een vochtig regenwoud, een bezoek aan een bananenplantage en snorkelen tussen de meest exotische vissen. Verder waren er de gezellige kampvuurtjes, de heldere sterrenhemel en de vele witte stranden. Stranden zoals Sanne die eerder alleen nog maar op tv had gezien. Ze was in Australië van de ene verbazing in de andere gevallen. Het allermooiste was misschien wel het kajakken op open zee. Vooral toen ze ineens verrast werd door een groep dolfijnen die uit het niets naast haar kano was opgedoken.

‘Hoi, Sanne.’

Alsof ze op de vlucht sloegen, zwommen de dolfijnen weg uit haar gedachten en ontwaakte Sanne uit haar dagdroom. Ze bevond zich ondertussen op het schoolplein en was daar niet als eerste van haar klas. Quan had zijn plekje bij het duikelrek alweer veroverd. Dat duikelrek was al jaren de plek waar Quan iedere ochtend te vinden was. Meestal samen met Ruben en Jort, al waren die op dit moment nog nergens te bekennen.

‘Goedemorgen, Quan,’ groette Sanne hem vriendelijk terug. ‘Heb je een leuke vakantie gehad?’

‘Jawel.’ Meer zat er blijkbaar niet in, want de jongen uit Vietnam draaide zijn rug naar haar toe.

Het bleef een aparte jongen. Niet onaardig of zo, maar hij kon altijd zo eigenaardig reageren. Quan was dan ook regelmatig het mikpunt van pesterijen;
meestal door het vaste groepje jongens uit haar klas, al had Reina het sinds vorig jaar ook steeds vaker op hem gemunt.

Voor de schoolpoort stopte een auto, waar Rafiq en Suraya uitstapten. Tegelijkertijd kwamen Loïs en Marit, onafscheidelijk als ze waren, samen het plein op gefietst. Zo op het eerste gezicht leek er geen spat veranderd te zijn aan die twee. Allebei de nieuwste merkkleding aan, mobiel in de hand en alleen maar geïnteresseerd in elkaar. Zij waren zo níét het type van Sanne.

Ah, daar zul je ze hebben, dacht ze, toen ze Ruben en Jort de plek naast Quan bij het duikelrek in zag nemen. Ondertussen kwamen iets verderop Sjors en Anthony via de kleine schoolpoort het plein opgelopen. En zo keerden er langzaamaan steeds meer klasgenoten terug van de vakantie.

‘Hello there, mate!’ klonk er opeens een mislukt Australisch accentje achter haar.

Sanne hoefde zich niet om te draaien om te weten wie er achter haar stond. ‘Woutertje!’ riep ze uitbundig. ‘Ben je uitgefietst?’

Wouter was samen met zijn vader twee weken naar Frankrijk geweest om de Tour de France achterna te rijden. En uiteraard had hij daar zelf ook de nodige fietskilometers gemaakt. Op het shirt dat hij droeg, stonden hoofden afgebeeld. Waarschijnlijk de gezichten van bekende wielrenners, dacht Sanne.

‘Uitgefietst? Ik had nog makkelijk drie weken door kunnen gaan! Eigenlijk is het gewoon doodzonde dat ik me nog niet in mag schrijven voor de Tour,’ grapte hij. ‘Maar ik zeg het je: over een paar jaar sta ik erbij!’

‘Daar twijfel ik geen moment aan,’ zei Sanne.

‘En jij?’ vroeg Wouter. ‘Jij de reis met opa-één-hand overleefd?’

Sanne lachte. ‘Opa Aad mist niet zijn héle hand, hoor. En zoals jij het zegt, lijkt het net alsof hij een of andere killer is uit een horrorfilm.’

‘Hij mist toch een paar vingers?’

Sanne drukte haar wijs-, middel- en ringvinger tegen de palm van haar hand. ‘Hij mist een paar vingers van zijn linkerhand, ja.’ Met haar pink en duim vormde ze een soort tangetje dat ze richting Wouter uitstak.

‘Scary, man,’ griezelde hij. ‘Hoe heeft hij dat eigenlijk voor elkaar gekregen?’

Sanne haalde haar schouders op. ‘Opa kwam in de vakantie weer met een nieuw verhaal daarover. Deze keer beweerde hij, en beloof me dat je niet gaat lachen, dat zijn vingers eraf zijn gebeten door een krokodil.’

‘Door een krokodil?’

‘Ja, toen hij een kies bij zo’n beest probeerde te trekken.’

Wouters ogen vielen nog net niet uit hun kassen. ‘Is jouw opa dan dierenarts geweest of zo?’

‘Geen idee. Opa heeft me nu al zoveel verschillende verhalen verteld dat ik eerlijk gezegd geen flauw idee meer heb wat er nou echt met zijn hand gebeurd is.’

‘Hm, mysterieus,’ fluisterde Wouter theatraal.

‘Maar weet je,’ riep Sanne, ‘je kunt het hem over vier maanden zelf vragen! Hij komt namelijk naar Nederland met kerst.’

‘Oeh!’ huiverde Wouter. ‘Een ontmoeting met de handloze opa van Sanne.’

‘Hij mist niet zijn hele…’

‘Ja, daar zijn we weer!’ klonk het ineens luid kauwgom kauwend achter hen. Maar nog voordat Sanne zich om kon draaien, had Eva haar en Wouter al om hun nek gevlogen en in een houdgreep genomen.

‘Wereldreiziger en fietsertje van me!’ Met haar knokkels wreef ze ruw over hun hoofden. ‘Wat heb ik jullie gemist, zeg!’ Daarna liet ze hen los en deed ze een paar stappen naar achteren. ‘Wouter?’ vroeg ze verbaasd. ‘Ben jij… Ben jij nou gegroeid in de vakantie?’

Eva liet maar weinig kansen onbenut om grappen te maken over Wouters lengte. Maar als er iemand was die daar goed tegen kon, dan was het Wouter wel.

‘Ik durf te wedden dat ik in de afgelopen weken meer millimeters ben gegroeid dan dat jij doelpunten hebt gemaakt,’ verdedigde hij zichzelf.

‘Ja, dat is nogal logisch, hè?’ lachte Eva. ‘Ik ben keeper.’

Eva was supersportief en echt altijd aan het voetballen. Na schooltijd op het plein, ’s avonds na het eten op het veldje tegenover de gymzaal, in het weekend. Maar in keepen was ze echt de allerbeste. Dat had ze vorig jaar wel bewezen op het schoolvoetbaltoernooi, waar de meiden van De Appeltuin overtuigend kampioen waren geworden. Eva was als enige geselecteerde uit groep 7 de jongste deelneemster geweest, maar had die middag niet één bal doorgelaten. En nu vertelde ze vol trots dat ze in de zomervakantie op voetbalkamp was geweest en dat er daar ook maar weinig ballen in haar doel beland waren.

Het voelde goed om haar beste vrienden weer om haar heen te hebben. Sanne mocht dan wel niet zoals haar zus in een prijswinnende klas zitten, haar twee vrienden waren alles wat ze nodig had. Zelf werd ze door anderen vaak omschreven als een rustig, misschien wat onzeker meisje, maar als ze bij Wouter was, durfde ze net even iets meer. Alsof ze bij hem in de buurt over bepaalde superkrachten beschikte. Met Eva had het al meteen vanaf de kleuterklas geklikt. Met haar deelde ze dan ook echt alles. Had Sanne een spannende roddel gehoord, dan was Eva de eerste die het hoorde. Voelde ze zich rot, dan wist Eva haar altijd weer aan het lachen te krijgen.

Nou was Eva zonder twijfel de grappigste van de klas. Iets wat je absoluut niet kon zeggen van het meisje dat nu aan de andere kant van het plein de fietsenstalling uit kwam slenteren: Milou van Beekbergen. Zij was honderd, misschien wel tweehonderd procent het tegenovergestelde van Eva. Ook na zes weken zomervakantie straalde ze nog altijd de levenslust uit van een rotte aardappel. Maar dat was typisch Milou. Haar gezicht stond altijd zuur. Die kon nou eenmaal nergens om lachen. Nou ja, behalve dan om de zogenaamd grappige opmerkingen van haar
zogenaamd beste vriendin, Reina de Hollander. En laat dat nou precies degene zijn op wie ze nu regelrecht afliep.

Samen met haar neef Fabian zat Reina bovenop de betonnen tafeltennistafel. Koningin Reina. Die houding straalde ze uit. Al was dit zeker geen koningin die geliefd was bij het volk. Degenen die wel aardig deden tegen Queen blaaskaak, deden dat vooral omdat ze bang voor haar waren. Net zoals voor haar neef. Die was net zo erg. De vaders van Reina en Fabian waren broers van elkaar en rond de jaarwisseling hadden die het serieuze plan bedacht om een restaurant te gaan beginnen aan de kust. Heel even leek het er dus op dat de hele familie De Hollander zou gaan verhuizen. Jammer genoeg was dat plan niet doorgegaan.

Vanaf hun troon keken Reina en Fabian neer op hun onderdanen. En toen Reina’s opperonderdaan Milou haar kant op kwam lopen, liet ze zich van de tafel glijden en begroette ze haar vriendin alsof ze die al in geen jaren meer gezien had.

‘Milou! O Miloutje!’ bulderde haar zware harde stem over het schoolplein.

Sanne walgde van dat hysterische gedoe.

Aan de andere kant van de tafeltennistafel stond een jongen die Sanne nog niet eerder hier op school had gezien.

‘Is dat hem?’ vroeg ze.

‘Wat bedoel je?’ vroeg Eva.

‘Die jongen bij Fabian en Reina. Is dat onze laatste aanwinst?’

‘Dat is Dennis ja,’ klonk het plots onheilspellend achter hen. ‘En met die gast kun je maar beter geen ruzie krijgen.’

Sanne draaide zich om en rolde met haar ogen. Het was Menno die zo geruisloos achter hen was komen staan. Menno, de praatjesmaker. En dat overdreven stoer praten had hij in de vakantie blijkbaar nog niet verleerd.

‘Ik meen het hoor,’ waarschuwde hij. ‘Je kunt maar beter uit zijn buurt blijven.’

‘Tuurlijk, Menno,’ wuifde Sanne zijn wilde praatjes weg en ze bekeek de nieuwe jongen nog eens goed. Die Dennis zag er lang niet zo gevaarlijk uit als Menno deed geloven, verre van dat zelfs. Hij stond daar maar een beetje verloren tussen de andere kinderen. Hij leek onzeker, verlegen zelfs. Helemaal niet zo vreemd natuurlijk als je net nieuw bent ergens. Verder viel het Sanne op hoe mager hij was.

‘Als ik hem zo eens bekijk,’ oordeelde ze, ‘dan denk ik dat wat jij beweert wel meevalt.’

Menno schudde zijn hoofd. ‘Laat je vooral niet misleiden door iemands uiterlijk, Sanne,’ klonk hij wijs, véél te wijs voor zijn doen. ‘Het gaat er niet om hoe iemand eruitziet, het gaat om daden.’

‘Daden?’ herhaalde Sanne zijn woorden overdreven serieus. ‘Tja, als je het zo bekijkt. Zijn eerste daad is in ieder geval al meteen geen al te beste.’

Wouter en Eva keken haar vragend aan.

‘Zeg nou zelf,’ zei ze. ‘Hij gaat meteen bij de meest foute figuren van de klas staan.’

‘O, maar hij is zelf nog veel fouter,’ zei Menno, die overdreven begon te grinniken. Een smerig geluid dat Sanne de afgelopen zes weken allesbehalve had gemist.

‘Weet je…’

Sanne meende plots iets van bewondering in zijn stem te horen.

‘Ik heb gehoord dat hij van zijn vorige school afgetrapt is.’

‘Bedoel je dat ze hem geschorst hebben?’ vroeg Eva, die meteen na haar vraag een grote mintgroene kauwgombel liet klappen.

Menno keek haar aan alsof ze een domme opmerking had gemaakt. ‘Nee, Eva. Als ze je schorsen, dan mag je nog terugkomen,’ legde hij uit. ‘Dan krijg je nog een tweede kans. Maar onze Dennis daar… nee, die is niet langer welkom meer op zijn oude school.’

‘Wat heeft hij gedaan dan?’ vroeg Wouter.

Menno haalde nonchalant zijn schouders op. ‘Weet ik veel. Maar je wordt niet zomaar van school af gegooid toch?’

‘En nou komt hij dus gezellig bij ons?’ mompelde Sanne. Het schooljaar moest nog beginnen of ze kreeg al meteen een naar gevoel in haar onderbuik. Zo iemand konden ze er nou net niet bij hebben. Ezzat, Fabian, Duman, Menno… Er zaten al meer dan genoeg kwallen in haar klas.

‘Laten we anders gewoon even hoi tegen hem gaan zeggen,’ stelde Wouter voor.

‘Ik zou vooral lekker uit zijn buurt blijven als ik jullie was,’ waarschuwde Menno nog een keer.

Sanne wist ook niet of ze daar nou zoveel zin in had, totdat ze een nieuwe blik op de magere jongen wierp. Die magere, beetje sullige, verlegen jongen. Ach, besloot ze uiteindelijk. Menno kletste gewoon maar wat. Dat deed hij altijd. Kennismaken met Dennis was helemaal zo’n gek idee nog niet.

‘Kunnen we hem meteen uit de klauwen van Fabian en Reina redden,’ zei ze.

‘Doe vooral wat je wilt,’ zei Menno. ‘Maar kom straks niet zeggen dat ik jullie niet gewaarschuwd heb.’

‘Hoi!’ groette Wouter de nieuweling enthousiast. ‘Jij bent Dennis, toch?’

De jongen draaide langzaam zijn hoofd hun kant op. Nu ze op zo’n twee meter van hem vandaan stonden, viel het pas op dat hij niet zozeer mager was, maar eerder pezig. Hij was best gespierd eigenlijk.

‘Ja, ik ben Dennis,’ antwoordde hij ongeïnteresseerd.

Wouter stak uitnodigend zijn hand uit. ‘Ik ben Wouter.’

Dennis schudde hem slapjes de hand en keek met een schuin oog opzij naar Fabian en Reina. ‘Oké dan… Hoi, Wouter.’

‘Welkom op onze school,’ probeerde Sanne hem op zijn gemak te stellen. ‘Hopelijk voel je je hier snel thuis. Ik kan me voorstellen dat het best even wennen moet zijn als je van een andere…’

‘En jij bent zijn assistent?’ onderbrak Dennis haar.

Fabian begon aanstellerig te grinniken, terwijl Sanne niet goed in kon schatten wat ze van die opmerking moest denken.

‘Assistent?’ aarzelde ze. ‘Nee hoor. Ik ben gewoon Sanne.’

‘Oké, dat is duidelijk dan,’ zei Dennis. ‘Hoi, gewoon Sanne.’

Nu was het Reina die het schijnbaar allemaal nogal lollig leek te vinden.

‘Hou je van fietsen?’ deed Wouter een nieuwe poging.

‘Van fietsen?’ reageerde Dennis verbaasd. Hij keek Wouter aan alsof die iets belachelijks gezegd had.

‘Je weet wel.’ Wouter wees naar een paar hoofden op zijn shirt. ‘Contador, Froome… Nibali ken je toch wel?’

Voor een fietsfanaat waren dit vast heel bekende namen, dacht Sanne. Zelf had zij nog nooit van deze mannen gehoord. En ook Dennis schudde zijn hoofd en staarde hem nietszeggend aan.

‘Wielrennen,’ zei Wouter, alsof hij het antwoord op een of ander lastig raadsel verklapte.

‘O, dat,’ antwoordde Dennis. ‘Nee joh. Die onzin volg ik niet.’

‘Onzin?’ lachte Wouter ongemakkelijk. ‘Ik neem je anders wel een keer mee voor een rit. Wedden dat je er dan anders over denkt?’

‘Weet je wat, Wouter,’ mengde Fabian zich in het gesprek. ‘Als jij zó van fietsen houdt, dan komt Dennis je wel een keer opzoeken als zijn fiets kapot is, oké?’

‘Ja,’ proestte Reina. ‘Als hij een lekke band heeft of zo.’

Dennis reageerde niet op Fabian en Reina. In plaats daarvan bleef hij Wouter afwachtend aankijken, terwijl er een flauw lachje op zijn gezicht verscheen.

‘De uitnodiging geldt voor het hele jaar,’ zei Wouter, al klonk hij nu een stuk minder enthousiast dan een minuut geleden. ‘Laat maar weten als je van gedachten verandert.’

Dennis knikte. ‘Dat zal ik zeker doen, Wouter.’ Maar door de overdreven vriendelijke toon waarop hij zijn woorden uitsprak, was juist het tegenovergestelde overduidelijk. Hij en Wouter zouden nooit samen de fiets op gaan.

Tring!

Nog zo’n geluid dat Sanne de afgelopen zes weken niet gemist had.

Vanuit alle hoeken van het plein schoten de leerlingen van De Appeltuin richting de ingang. Iedereen leek zin te hebben in het nieuwe schooljaar, maar Sanne zag dat Wouters gezicht op onweer stond. Logisch. Wouter baalde. Niet omdat Dennis zijn uitnodiging om samen een keer te gaan fietsen had afgewezen. Nee, hij baalde van de manier waarop Dennis dat gedaan had. Wouter was zelf altijd zo’n aardige jongen. Veel te aardig soms. En nu werd hij aan de start van het nieuwe schooljaar zo te kakken gezet.

Sanne probeerde het te begrijpen. Misschien had Dennis alleen maar zo stoer gedaan om indruk te maken op Fabian en Reina. Misschien had hij al heel snel begrepen dat je die twee maar beter te vriend kon houden en was hij bang geweest om zelf af te gaan. Misschien moesten ze hem op een later moment nog maar eens aanspreken. Maar toen schoten ineens Menno’s woorden door haar hoofd.

‘Je wordt niet zomaar van school af gegooid toch? Hij is zelf nog veel fouter. Ik zou vooral uit zijn buurt blijven als ik jullie was.’

Maar Menno de Praatjesmaker stond erom bekend dat hij graag overdreef. En Dennis verdiende toch op z’n minst een eerlijke kans?

Nadat Sanne niet veel later haar tas aan de kapstok had gehangen, liep ze vol goede moed haar nieuwe lokaal in. Ze zou het wel zien. Nu was het de hoogste tijd om kennis te maken met meneer Bart. Tijd voor groep 8! Het jaar van kamp, musical en feesten. Het jaar waarin alles beter zou worden!

3

Dinsdag 24 september 2013

Anderhalve maand later wist Sanne intussen dat sommige dingen nou eenmaal nooit veranderen. Haar klas was een rotklas, haar klas bleef een rotklas. De sfeer was sinds de start van het schooljaar zelfs alleen maar nog verder achteruitgegaan. Meneer Bart had nog maar weinig grapjes gemaakt, had zijn gitaar amper aangeraakt en voor leuke toneelspelletjes was al helemaal geen ruimte geweest. Dat was vooral te danken aan die nieuwe, aan die Dennis. Fabian en Menno keken enorm tegen die ‘stoere nieuwkomer’ op, waardoor ook zij in nog grotere eikels waren veranderd. Duman liet zich veel te makkelijk voor zijn karretje spannen en ook Ezzat werd op de verkeerde manier beïnvloed. Ezzat maakte dagelijks opmerkingen die op het randje waren, maar Dennis zou hem dit jaar ongetwijfeld nog over dat randje heen gaan duwen.

De eerste paar weken waren nog redelijk rustig verlopen. Alsof Dennis even de tijd had genomen om de kat uit de boom te kijken. Uitdagen, ja, dat had hij wel veelvuldig gedaan. Zo had hij onder andere het fietsen van Wouter en het toneelspelen van de meester regelmatig belachelijk gemaakt. Wielrennen was voor uitslovers die niets beters hadden te doen. Aan toneelspelen had hij een gruwelijke hekel, dat was iets voor watjes. Sanne had al meteen vanaf dag één een gruwelijke hekel aan Dennis gekregen. Die gast leek alleen maar te kunnen scoren over de rug van een ander. Gelukkig gebeurde dat tot nu toe alleen maar met woorden. Sanne was allang blij dat ze nog niet de jongen had gezien voor wie Menno hen een paar weken geleden zo gewaarschuwd had. De jongen die, om nog altijd onbekende redenen, van zijn vorige school af was getrapt.

Intussen stond de kalender op eind september, al deed de temperatuur vermoeden dat het nog hartje zomer was. En omdat de weersvoorspellingen nog wel een tijdje goed zouden blijven, had meneer Bart besloten om zijn verjaardag in De Druppel te vieren, het zwembad net buiten de stad.

‘We moeten hiervan profiteren, jongens,’ had hij gezegd. ‘Voor je het weet begint de herfst en is het voor maanden gedaan met het mooie weer.’

Het zou ook goed zijn voor de groep om, tijdens een dagje zwemmen, op een andere manier met elkaar bezig te zijn. Daarnaast hoopte hij dat hij op deze manier zijn nieuwe klas wat beter zou leren kennen.