Waarom Belgen gelijk hebben en Nederlanders gelijk krijgen

Belevenissen van buren over de grens

Mick Matthys

AUP

Ontwerp omslag: Moker Ontwerp

Ontwerp binnenwerk: Crius Group, Hulshout

ISBN 978 94 6298 345 8

e-ISBN 978 90 4853 343 5 (pdf)

e-ISBN 978 90 4853 344 2 (ePub)

NUR 740 | 763

Uitgeverij AUP is een imprint van Amsterdam University Press.

© M.E.L. Matthys / Amsterdam University Press B.V., Amsterdam 2018

Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand, of openbaar gemaakt, in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch, door fotokopieën, opnamen of enige andere manier, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.

Voor zover het maken van kopieën uit deze uitgave is toegestaan op grond van artikel 16B Auteurswet 1912 jº het Besluit van 20 juni 1974, Stb. 351, zoals gewijzigd bij het Besluit van 23 augustus 1985, Stb. 471 en artikel 17 Auteurswet 1912, dient men de daarvoor wettelijk verschuldigde vergoedingen te voldoen aan de Stichting Reprorecht (Postbus 3051, 2130 KB Hoofddorp). Voor het overnemen van gedeelte(n) uit deze uitgave in bloemlezingen, readers en andere compilatiewerken (artikel 16 Auteurswet 1912) dient men zich tot de uitgever te wenden.

Inhoud

1. Kennen wij elkaar wel?

2. Welkom in Nederland!

3. Welkom in België

4. Vooroordelen en eigenaardigheden

5. Over directheid, assertiviteit en de dwang van de eigen mening

6. Over taal, tussentaal, Poldernederlands en taalallochtonen

7. Gezag en status

8. Mannen en vrouwen

9. Over economie en cultuur

10. Onderwijs, opvoeding en gezondheidszorg

11. Migratie en identiteit

12. Nationale identiteit: een zinloos project?

Noten

1. Kennen wij elkaar wel?

Het grootste deel van mijn leven en loopbaan heeft zich in Nederland afgespeeld waar ik met mijn vrouw, stiefdochter, schoonzoon, kleinkinderen en vrienden een door en door Nederlands bestaan leid. Ik woonde in Maldegem, Gent, in de buurt van Brussel, in Leuven en Antwerpen, maar nergens heb ik langer gewoond dan in Utrecht en ik voel me een Utrechter – ook al woon ik nu in Maarssen, een dorp ten noorden van Utrecht. Ik spreek met een Nederlands accent. Ik ben een Nederlandse professional en, zo voel ik het, zou nooit meer in Vlaanderen kunnen werken. Ik heb me hier steeds welkom gevoeld, er was openheid en directheid en ik werd gewaardeerd om wie ik was.

Echter, ik heb nog steeds het gevoel dat de Vlaming in mijzelf niet uit te roeien is. Dat merk ik wanneer ik weer eens een goede Vlaamse roman lees, wanneer De Rode Duivels en Vlaamse wielrenners aan het winnen zijn en een Vlaamse tv-serie de Nederlandse tv haalt. Bovendien vind ik het journaal van de VRT nog steeds beter dan elk Nederlands journaal. Aan de andere kant blijf ik me grondig ergeren aan de geslotenheid van de Vlamingen, hun slachtofferschap, hun gekuist (niet het echt) dialect dat als algemeen Vlaams wordt gepresenteerd en vooral wanneer ik met hun aversie tegen Nederland geconfronteerd wordt.

Het onuitroeibare gevoel van Belg zijn viel me rauw op mijn dak toen ik me in 2002 had laten naturaliseren tot Nederlander. Ik kon niet stemmen voor het parlement en voelde me daarom politiek onthand. Mijn verhaal is dat ik weliswaar de Nederlandse nationaliteit heb maar een Vlaamse identiteit. Mensen die mij goed kennen stemmen daar altijd volmondig mee in – ondanks een aantal Nederlandse trekken die ik mij tijdens mijn veertigjarig verblijf in Utrecht bewust of onbewust heb aangeleerd. Vlamingen die mij niet goed kennen, verklaren me voor gek. Een paar weken nadat ik genaturaliseerd was sommeerde de Belgische ambassade in Den Haag mij mijn Belgisch paspoort in te leveren. Ik vond het verschrikkelijk, het was alsof er iets vertrouwds van mezelf vervangen werd door iets vreemds – en toen woonde ik toch al vijfentwintig jaar in Nederland. Ook al is nationaliteit een constructie, ze is fundamenteel met je persoonlijkheid verbonden.