Seks op z’n Duits

Linda Duits

AUP

Met illustraties van Gemma Pauwels

Ontwerp omslag: Moker Ontwerp

Ontwerp binnenwerk: Crius Group, Hulshout

ISBN 978 94 6298 285 7

e-ISBN 978 90 4853 350 3 (pdf)

e-ISBN 978 90 4853 351 0 (ePub)

NUR 401 | 455

Uitgeverij AUP is een imprint van Amsterdam University Press.

© L. Duits / Amsterdam University Press B.V., Amsterdam 2018

Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand, of openbaar gemaakt, in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch, door fotokopieën, opnamen of enige andere manier, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.

Voor zover het maken van kopieën uit deze uitgave is toegestaan op grond van artikel 16B Auteurswet 1912 jº het Besluit van 20 juni 1974, Stb. 351, zoals gewijzigd bij het Besluit van 23 augustus 1985, Stb. 471 en artikel 17 Auteurswet 1912, dient men de daarvoor wettelijk verschuldigde vergoedingen te voldoen aan de Stichting Reprorecht (Postbus 3051, 2130 KB Hoofddorp). Voor het overnemen van gedeelte(n) uit deze uitgave in bloemlezingen, readers en andere compilatiewerken (artikel 16 Auteurswet 1912) dient men zich tot de uitgever te wenden.

Inhoud

Ter inleiding: goede seks

Beginnen

Slenterseks

Liefde in de hooiberg

Match je fetisj

Racistisch daten

Keuze-angst

Behouden

Liefdeskeerpunten

Schlampen mit Moral

Sleur

Voorland

IJskast

Liefdesverdriet als verdienmodel

Variaties

Wees wild

Truttige heterospanning

Die bi

Volgens de regels buiten de pot pissen

Extase

Seks op je cv

Aseksualiteit

Politiek

Superieure seks

Dromen van een post-gender wereld

Linkse wc’s

Lastige homo’s

Seks in de Kamer (deel I)

Seks in de Kamer (deel II)

Sekswerkers zijn burgers

Vrijhaven Amsterdam

Anatomie

Alle lichamen zijn pornolichamen

Slachtofferpiemels

Zelfbediening

Voorraadje libido

Lubber

Vrouwen geilen op buiken

Vaardigheden

Lente in bed

Praattechnieken

Samen komen is voor homo’s

Vampieren op zee

Pijpen is goed voor je zelfvertrouwen

Vergelijken

Behendig batsen

Seks aan de kersttafel

Het getal

Aantrekkelijkheidsfeedback

Bravere jeugd

Media & tech

Orgasmatron

Als Emma Watson aan de UvA studeerde

Red porno

Betere redenen om kutjes te kijken

Veiligheid

Kontknijpen is iedereens probleem

Pillengeluk

Red een homo

Als zij je dwingt

Had je maar niet

Baas in eigen zak

MeToo en vieze seks

Dankwoord

Ter inleiding: goede seks

Mensen reageren meestal een beetje raar als ik zeg dat ik columns over seks schrijf. Mannen – ik heb het dan over oudere heteromannen – gaan vaak net iets te dichtbij staan, zo in je aura. Jonge mensen vragen me veelal advies. Men denkt dan dat ik iets weet. En zo’n sexpert lust er vast wel pap van en een sexpert is vast ook therapeut.

De reacties weerspiegelen hoe seks is omgeven met onwennigheid, angst en onzekerheid. Dat is een erfenis van het Christendom. Toen we in de twintigste eeuw ontkerkelijkten zette de psychologie die nalatenschap voort. Goede seks werd gezonde seks, seks waarvan je geen lichamelijk of geestelijk letsel oploopt. Niet geheel toevallig vinden psychologen vooral monogame seks gezond, waarbij vaginale penetratie geldt als de standaard.

Het is stom om alleen aan seks te denken in termen van penissen die in vagina’s gaan. Hetero’s zijn namelijk vaak vrij beperkt als het op seks aankomt – zo hebben heterovrouwen veel minder orgasmes dan lesbiennes – en die moet je dus niet als norm nemen. Uit deze bundel spreekt hopelijk een andere moraal.

Mijn grote seksvoorbeeld is de Amerikaanse antropoloog en feminist Gayle Rubin. Zij strijdt tegen erotische onrechtvaardigheid: het afkeuren van seksuele gedragingen omdat ze anders zijn dan wat ‘normale’ mensen doen. Als we nadenken over wat goede seks is, moet we volgens Rubin beoordelen hoe partners elkaar behandelen: de inschikkelijkheid naar elkaar, de afwezigheid van dwang en vooral de kwantiteit en kwaliteit van het plezier dat ze elkaar geven. Ik hoop dat haar ethiek doorschemert op deze pagina’s.

Seks op z’n Duits is geen standje, maar een maatschappelijke beschouwing van seks. Deze bundel gaat niet alleen over wat je in bed doet, maar ook over de weg daarnaartoe en het gedoe eromheen; over hulpmiddelen en handigheden; over liefde en lichaamsdelen. Omdat deze columns oorspronkelijk verschenen in een studentenblad schrijf ik vaak specifiek over studentenseks, maar je hoeft geen student te zijn om seks op z’n Duits te beleven.

Die mannen die net te dichtbij komen staan zijn trouwens het enige nadeel aan sekscolumns schrijven. Het is verder onwijs leuk om te doen, net als seks zelf. Beide kan ik iedereen vol goesting aanraden.

Beginnen

Slenterseks

Seks tijdens je studie valt niet mee. Niet dat het moeilijk is om seks te krijgen als student – naar de Bubbels gaan is meestal voldoende. Het probleem zit in hoe je vervolgens de relatie noemt die met zo’n bedpartner kan ontstaan. Een onenightstand mondt al snel uit in een tweede nacht. En dan? Is hij of zij je scharrel? Je woordkeuze is veelzeggend.

Op een feestje kwam ik twee verliefde jongmensen tegen die heel gelukkig naar elkaar zaten te kijken. Ik vroeg of ze verkering hadden. Super awkward, maar ik vind het leuk om pijnlijke vragen te stellen. Ik kreeg als antwoord dat ze appten. Die term hadden ze zelf bedacht toen ze bespraken ‘wat’ ze hadden. Daten klinkt zo Amerikaans en dekt de lading niet. Dan klinkt het alsof je de hele tijd met elkaar uit eten gaat, zeiden ze. Scharrelen vonden ze ook niet passen. Te veel nadruk op het seksuele. Met appen wilden ze aanduiden dat ze speciaal contact hadden. ‘Omgang hebben met elkaar’, heette dat denk ik vroeger.

Relatieterminologie is aan mode onderhevig. Verkering was voor mij een woord dat alleen basisschoolleerlingen gebruikten, totdat ik het zelf kreeg met een twintiger. Archaïsche termen zijn nu eenmaal in onder Amsterdamse studenten. In Utrecht zijn woorden als barrel, kwarrel en prela in omloop. Een barrel is een slechte scharrel, een kwarrel is een scharrel van hoge kwaliteit. Zo’n kwarrel kan uitmonden in een pre-relatie: verkering die je nog niet zo durft te benoemen. Verkering heet in die kringen trouwens een rela. Zoals jullie begrijpen ben ik blij dat ik niet in Utrecht woon.

De Utrechtse termen zijn opmerkelijk lineair. Er spreekt hoop uit dat de ene fase tot de andere leidt. Daardoor doen zulke seksuele omgangsvormen, hoe los ze ook zijn, toch ouderwets aan. Seks buiten een relatie mag, maar alleen als er een band in de toekomst in het verschiet ligt. Het gaat dan over experimenteren voor je de ware vindt, zoals er nu ook romcoms zijn over casual seks. Films als het aanlokkelijk getitelde Friends with Benefits lijken heel progressief, maar propageren uiteindelijk toch gewoon de heteroseksuele queeste naar romantische liefde.

In het Afrikaans noemen ze alle vormen van ongebonden seks slenterseks. Ik vind dit de mooiste term. Slenteren heeft een doelloze connotatie: we slenteren maar wat. Maar je kunt kan al slenterend ook op een prachtige, onverwachte plek uitkomen.

Een paar maanden later kwam ik het appende stelletje weer tegen. Trots vertelden ze dat ze nu ‘gewoon’ verkering hebben.

Liefde in de hooiberg

Mijn verkering heb ik van internet. Dat is minder controversieel dan het klinkt. We kennen elkaar van Twitter, een microkosmos waar vreemden elkaar volgen op basis van gedeelde interesses. Twitteraars ontmoeten elkaar voortdurend offline en er wordt veel gedatet, maar daar kleeft evenveel stigma aan als elkaar kennen van een Wie is de mol?-fanforum of van World of Warcraft. Het is hooguit een beetje nerdy. Dat is anders met datingsites. Stelletjes die daar geboren worden, schamen zich ervoor. Ze verzinnen een alternatieve genesis die meer geaccepteerd is. ‘Uit de kroeg’ is minder erg dan ‘van Tinder’.

Van jongs af aan leren we naar een heteroseksuele, monogame relatie te verlangen. Het zit niet alleen in Disney-films en in popliedjes, het wordt ook aangemoedigd door juffen op de basisschool en door die vervelende oom die maar blijft vragen of je al een beetje verkering hebt. De paradox van die aangeprate romantiek is dat je de liefde van je leven pas ontmoet als je hem of haar niet zoekt. Het Universum moet het voor je doen, het Lot.

Vrienden die verzuchten dat ze altijd alleen zullen blijven, krijgen het advies dat het ‘wel komt’, en altijd als je dit het minst verwacht. Dat is immers poëtisch. Liefde die ontstaat op basis van algoritmes voelt niet authentiek. Het stigma van datingsites ligt echter niet in de technologie, maar in het impliciete bekennen van je queeste.

Tinder brak met conventionele datingsites door de ludieke aard ervan. Swipen is een spelletje. Een match verschilt niet veel van oogcontact in een kroeg. Je moet nog steeds met een goede opening komen, waarbij die eerste zinnen altijd ondergeschikt zijn aan je uiterlijk. Maar de speelsheid van Tinder neemt niet weg dat je er uiteindelijk toch zit omdat je op zoek bent.

Als je je op een datingsite begeeft, zet je jezelf in de verkoop. Soms moet je daar zelfs voor betalen. Dat vinden we sneu. Twee tientjes neertellen voor een clubavond waar je dronken naartoe strompelt op zoek naar seks is daarentegen geen probleem. Je kunt namelijk net doen alsof je voor de muziek komt. Om half 3 lieg je makkelijk tegen jezelf.

Omdat Twitter in 2016 tien jaar bestond, interviewde een journalist me over mijn verkering. Schaapachtig herhaalde ik de ontstaansgeschiedenis, zoals ik al duizend keer heb gedaan. Het is een mooi verhaal, waarin het sociale medium uiteindelijk nauwelijks een rol speelt. Het doet er niet zoveel toe hoe je elkaar kent; het gaat erom dat je elkaar gevonden hebt. Voor echte liefde is een romantisch begin helemaal geen vereiste.

Match je fetisj

Vaginale seks is de hoeksteen van heteroseksualiteit. Als je daarvan houdt, ben je het. Dat betekent niet dat hetero’s vaginaal de lekkerste seks vinden, of de fijnste. Hetero’s doen het omdat het normaal is. Praten over wat je echt geil vindt, blijkt moeilijk voor ze.

Joël Leuwener schreef zijn masterscriptie over Amsterdamse dertigers en hun belevenis van heteroseks. Daaruit komen duidelijke normen naar voren. Zo vonden zijn respondenten (heteromannen en -vrouwen) dat een ‘emotionele connectie’ voorwaarde is voor goede seks. Seks zagen ze als beter als het intiem en betekenisvol is. Voor de mannen die Leuwener interviewde was dat niet altijd makkelijk. Sommige meisjes gaven hen het idee een alfaman te willen, en knuffelend over je gevoelens praten past daar niet bij.

Deze respondenten meenden dat seks beter is met iemand die je kent, en dat emotioneel kennen draait – heel ironisch – om weten wat iemand fysiek lekker vindt. Bij onenightstands is dat een probleem: de geïnterviewde dertigers vonden praten over voorkeuren op zo’n moment niet gepast. Ze gaan dus maar af op allerlei non-verbale aanwijzingen en dat leidt vaak tot gepiel in bed. Uit onzekerheid of angst durven de respondenten van Leuwener niet te zeggen wat hen opwindt. Wat als de ander je wensen raar vindt?

Deze tegenstelling is een ongewenste bijwerking van de emancipatie van de jaren 70. Daarmee kwam de nadruk te liggen op de gelijkwaardigheid van man en vrouw, en die moest ook in bed gelden. Maar seksuele voorkeuren zijn niet politiek correct: je kunt in bed prima overheerst willen worden en toch feminist zijn. Bij hetero’s staat het belang van gelijkwaardigheid communicatie over wat je lekker vindt in de weg. Dat is eeuwig zonde.

Hetero’s kunnen hier van homo’s leren. In de homoscene is het doodnormaal om te praten over je voorkeuren. Zo biedt PlanetRomeo, een sociaal netwerk voor homo- en biseksuele mannen, eindeloos veel mogelijkheden om dat al te doen voordat je iemand ontmoet. In je profiel zijn heel veel velden beschikbaar die je kán, maar niet hóéft in te vullen. PlanetRomeo stelt gebruikers in staat aan te geven hoe hun lichaam eruitziet (zoals penisgrootte en behaardheid), welke positie ze prefereren (actief, passief of beide) en om in detail hun fetisjen aan te geven: of je bijvoorbeeld van fistfucking of ‘watersport’ houdt. Andere gebruikers kunnen daarop zoeken.

Matchen op fetisjen is veel zinvoller dan matchen op ‘ik houd van lekker eten en reizen’ – zoals heterosites aanbieden. Zo ben je bij een losse seksuele ontmoeting of een eventuele relatie verzekerd van gelijkgestemdheid – en dat is veel waardevoller dan die gelijkwaardigheid in rollen, waarmee hetero’s tijdens de seks zo worstelen.

Racistisch daten

Huidskleur kan een fetisj zijn. Sla een willekeurige mainstream pornosite open en je vindt bij de categorie-indeling alle kleuren terug, in verschillende maten. Porno gaat over fantasie. Het is de seks waarvan je droomt, niet per se de seks die je hebt of wilt hebben. Op datingsites als Tinder is huidskleur een heet hangijzer: voorkeur aangeven kan daar gezien worden als exotisme.

Exotisme betekent een voorkeur voor het vreemde. Dus bijvoorbeeld wanneer je als witte man graag zwart wilt daten, omdat je op donker valt. Exotisme houdt in dat je iemand met een andere etnische achtergrond tot exotische Ander maakt: je valt dan niet op iemand, maar alleen op diens kleur.

Buiten je eigen etnische groep daten kan leiden tot gemengde relaties. Dat kun je positief vinden: contact tussen groepen wordt dan gezien als iets goeds. Er zijn ook mensen die het afkeuren, om diverse racistische redenen. Onderzoek naar raciale voorkeuren van online daters wordt daarmee relevant, vooral als het vergelijkend gebeurt. Twee Zwitserse sociologen onderzochten1 raciale selectie van heteroseksuele gebruikers van eDarling uit negen Europese landen.

eDarling (tegenwoordig EliteDating) is een populaire site voor mensen die op zoek zijn naar een langdurige relatie. Gebruikers wordt gevraagd hun ras aan te geven en die variabele ook op te geven in hun zoekopdracht. Hoewel de vragenlijst van eDarling spreekt over etniciteit, stellen de onderzoekers dat er een raciale opvatting achter schuilgaat: het gaat bijvoorbeeld om Afrikanen, alsof dat één groep zou zijn. Op eDarling zitten relatief veel etnische minderheden, wat de site extra interessant studiemateriaal maakt. De onderzoekers analyseerden 58.880 profielen.

Direct wordt duidelijk dat Europeanen de meest gewilde groep zijn. Stukken gewilder zelfs dan de eigen groep: Aziaten willen twee keer liever met Europeanen dan met Aziaten, bij Afrikanen is dat zelfs drie keer liever. Arabieren en Afrikanen worden het minst gezocht. In Frankrijk en Nederland is de voorkeur voor de eigen groep overigens het hoogst.

Hoe meer migranten een land heeft (dat wil zeggen, mensen die in een ander land zijn geboren), hoe meer er voorkeur is voor mensen buiten de eigen groep. Zwitserland spant hier de kroon. In landen waar een sterk anti-immigratiesentiment heerst, zoals Italië en Frankrijk, hebben de Europese daters meer voorkeur voor mensen uit de eigen groep. Immigratiebeleid blijkt niet van belang: dat is los in Zweden, maar daar willen mensen weinig gemengd daten, en streng in Zwitserland, waar mensen dus juist wel buiten de eigen kring willen zoeken. De omvang van de eigen groep doet ertoe: in landen waar bijvoorbeeld relatief veel Arabieren wonen, is er onder Arabieren meer interesse in Arabieren.

Interraciale relaties kunnen veel spanningen geven, zeker wanneer er ook sprake is van religieuze verschillen. In die zin lijkt het logisch dat bij het zoeken naar serieuze relaties exotisme weinig voorkomt en mensen het liefst in de eigen groep daten. De voorkeuren van de gebruikers van eDarling laten echter een raciale hiërarchie zien, waar Europeanen bovenaan staan en waar het gebrek aan interesse in Arabieren en Afrikanen niets anders dan racistisch is te noemen. Online dating is juist een manier om mensen te ontmoeten die je niet iedere dag tegenkomt. Het is dan ook bijzonder treurig dat de mogelijkheden die internet biedt, hier juist gebruikt worden om efficiënt te discrimineren.

Noot

1.Potârcă, G., & Mills, M. (2015). ‘Racial preferences in online dating across European countries’. European Sociological Review, 31(3), 326-341.

Keuze-angst

Het gaat goed tussen jullie. Het daten is exclusief geworden en jullie zijn al een weekendje weggeweest, naar Antwerpen ofzo. De relatiestempel hangt boven jullie hoofd, maar dan ineens lijkt het alsof de ander alles doet om die te ontwijken. Je vrienden weten wat de kwaal is. Duidelijk gevalletje bindingsangst.

Een ander pathologiseren is fijn, want dan ligt het niet aan jou. ‘Bindingsangst’ als diagnose van de koude grond heeft nog een voordeel: het heet een angst. Eigenlijk wil die ander je wel, maar hij is gewoon bang. ‘Hij’ ja, want doorgaans wordt bindingsangst gezien als iets waar heteromannen aan lijden, en waar heterovrouwen last van ondervinden.

Bindingsangst in de psychologie is een probleem van individuen, die aan de slag moeten met zichzelf. De man moet zijn angst overwinnen, de vrouw moet de juiste technieken toepassen om de begeerde weifelaar toch te strikken. Voor beiden is er een enorm aanbod aan boeken en coaches, vol testjes en tips. Als je bindingsangst echter sociologisch benadert, ontstaat er een heel ander beeld.