Zondagmiddag

Geërgerd veegt Tio met de zijkant van zijn hand de zwarte lettertjes van de spiegel. ‘Flip!’ gilt hij naar zijn vader. Niet omdat zijn vader zo heet - volgens zijn geboortebewijs heet hij Philip en volgens de zijkant van de grote, zwarte wagen waarmee hij over de wegen rijdt en die alle spullen bevat die hij in de loop van zijn leven bij elkaar verzameld heeft, heet hij in spetterende rode letters FILIPPO! Tio’s vader vond die naam wel mooi klinken voor een wereldberoemde goochelact. Helaas is zijn goochelact nooit wereldberoemd geworden, en als je het aan Tio vraagt, dan kun je dat woordje goochel ook wel weglaten. Een klungelact is het. Tio vindt dat zijn vader er maar zo’n beetje op los hannest, hij moet het vooral hebben van de lichtshow die zijn foutjes verdoezelt. Tio zelf kijkt ernaar met kromme tenen van schaamte. Iedere vakantie opnieuw moet hij het gestuntel van dichtbij meemaken. Wat Tio betreft mogen de scholen snel weer beginnen, want in de maanden dat hij naar school moet, woont hij bij zijn moeder. Zij woont niet in een huis op wielen, maar in een doodgewone rijtjeswoning die nooit ergens heen gaat en jaar in jaar uit keurig op zijn plek blijft. Prettig alledaags, vindt Tio dat. Van hem hoeft die hele Parade niet, het rijden langs hobbelige wegen, van de ene standplaats naar de volgende, het uitklappen en opzetten van de tent, het installeren van de lampen, het podium, de bankjes. En iedere dag diezelfde herrie aan je hoofd: de krakende muziek van de draaimolenachtige toestellen, de kreten van de kramen waar prijzen te winnen zijn. En de bedwelmende geuren niet te vergeten: de zoete geur van roze suikerspinnen, popcorn, wafels.

‘Flip!’ roept hij nogmaals. Niet meer en niet minder. Filippo vindt hij zwaar overdreven en Philip is wat zijn moeder zegt, altijd op een wat misprijzende toon. Zijn vader hoort hem blijkbaar niet, want er komt geen antwoord. ‘Wat is dat toch met die woordjes?’ vraagt Tio zich af. Dit is nu de derde keer dat hij het kriebelige handschrift op de spiegel ontdekt. Het lijkt geschreven met een zwart oogpotloodje, zo eentje als zijn vader gebruikt om zichzelf een mysterieuze, donkere oogopslag te geven wanneer hij het podium op moet. ‘Welke gek schrijft er nou op een spiegel?’ Het lijkt op een poging tot een gedicht, of althans tot een rijtje rijmwoorden.

zij

wij

voorbij

Hetzelfde stond er gisteren. ‘Pa!’ doet Tio een laatste poging. Pa gebruikt hij alleen als hij wil laten merken iets dringends te melden te hebben.

‘Ja, kom je even helpen?’ klinkt er dan eindelijk een antwoord vanuit de tent.

‘Waarom zit jij de hele tijd op de spiegel te kliederen?’ wil Tio weten.

‘Zit ik op de spiegel te kliederen?’ vraagt zijn vader. Hij klinkt niet geïnteresseerd. Het is meer alsof hij de woorden van zijn zoon maar zo’n beetje halfautomatisch herhaalt, omdat hij in gedachten met iets anders bezig is. En dat blijkt ook zo te zijn: ‘Kijk, ik vind nog steeds dat die lampen beter zo kunnen staan. Kom op, help nou effe.’

Met een zucht stapt Tio het kleine, zwartgeschilderde houten podiumpje op. Hij werpt een verveelde blik de duistere ruimte in, waar de bankjes in rijen staan opgesteld. Straks nemen daar allemaal mensen plaats om naar de beroerde act van een mislukte goochelaar te kijken. Ach, kleine kinderen vinden het meestal prachtig, sommige vinden het zelfs eng en moeten dan blèrend door hun moeders snel de frisse buitenlucht in worden getransporteerd.

Verrast constateert Tio dat er al iemand zit te wachten. Het is een meisje en ze zit op de eerste rij. Tio knikt haar bemoedigend toe. Nou, veel sterkte ermee, wenst hij haar in gedachten, wedden dat je het hier nog geen tien minuten uithoudt als hij eenmaal begonnen is? Hij spreekt die opvatting natuurlijk niet hardop uit, zijn vader staat pal naast hem en zou verbijsterd opkijken bij zulke meedogenloze woorden.

Het meisje knikt terug.

*

Na de derde middagvoorstelling (ze doen er op zondagmiddag altijd drie) ziet Tio tot zijn grote verbazing dat het meisje er nog steeds zit. Zou ze echt drie voorstellingen achter elkaar bekeken hebben? Hoe is het mogelijk! Met zo iemand wil Tio beslist eens nader kennismaken.

‘Jij moet je wel heel erg vervelen,’ zegt hij plompverloren wanneer hij naast haar op het houten bankje komt zitten.

‘Hmn?’ doet het meisje.

‘Dat je hier al die tijd bent blijven hangen, bij die schimmelige snertshow.’

De wenkbrauwen van het meisje kruipen omhoog tot onder de piekjes donkerbruin haar die over haar voorhoofd vallen.

‘Je gaat me toch niet vertellen dat je het leuk vond,’ snuift Tio.

Het meisje haalt haar schouders op. ‘Ik vind het grappig, juist omdat het zo slecht is,’ geeft ze dan schoorvoetend toe en ze kijkt Tio verontschuldigend aan. ‘Ik moet erom lachen. Jullie zouden het nog veel onnozeler moeten maken, dan rolt iederéén onderste-boven van het lachen.’

Tio grijnst. ‘Laat mijn vader het niet horen!’ Hij gebaart om zich heen. ‘Dit is zijn poging tot een heel serieuze goochelvoorstelling.’

Het meisje schatert. Dan kijkt ze Tio verlegen aan. ‘Uh... ik heet Ayse. En jij?’

‘Tio. En geeft niks, van die opmerkingen, ik vind het ook een stomme show.’ Hij grimast. ‘Heb jij ook zomervakantie?’

Ayse knikt.

‘Wanneer ik geen vakantie heb, dan woon ik bij mijn moeder,’ zegt Tio.

‘Zijn ze gescheiden, je ouders?’ wil Ayse weten.

Tio knikt. ‘Ja. Mijn vader heeft haar weggejaagd, met zijn rotvoorstelling. En van mij mag die vakantie best voorbij zijn, maar helaas is-ie nog maar net begonnen. Ik heb vrij tot eind augustus, jij ook?’

‘Nee, half augustus. Maar jij zit natuurlijk al op de middelbare?’

‘Ja, tweede klas. Ik ben dertien, bijna veertien.’

‘Ik ga pas naar groep acht,’ zucht Ayse. En dan voegt ze er haastig aan toe: ‘Maar ik ben een keer blijven zitten hoor, dus ik ben wel twaalf! En niet dat ik dom ben of zo, want dat ben ik niet! Ik had toen problemen thuis, want mijn broer was lastig en mijn moeder was overspannen en mijn vader zat in Turkije en bovendien was ik heel lang ziek en...’

Tio schuift bij haar vandaan en steekt beide handen in de lucht. ‘Ik zei toch niks?’

‘Nee... nou ja.’ Ayse pulkt aan een rafeltje van haar spijkerbroek. ‘Ik haat dat, als mensen meteen denken dat je dom bent.’

Het blijft even stil.

‘Jullie hebben een uitsmijter nodig,’ zegt het meisje dan. ‘Ik ben hier drie voorstellingen achter elkaar blijven zitten zonder bij te betalen en niemand die er wat van zei.’

‘Maar normaal gesproken houdt geen mens het drie voorstellingen lang vol! Ik geloof niet dat we ooit eerder een uitsmijter nodig gehad hebben. Hoezo, zoek je een vakantiebaantje?’

‘Ik mag nog niks, hooguit reclameblaadjes rondbrengen. Beetje geld zou leuk zijn. Al m’n vriendinnen zijn op vakantie en ik verveel me rot.’

Tio maakt een wegwuivend gebaar. ‘Ik vrees dat er bij ons niks te verdienen valt. M’n vader heeft toch al geen rooie cent.’ Hij staat op. ‘Heb je zin om een rondje over het terrein te lopen? Ik hoef pas om halfacht weer. We doen op zondagavond altijd nog maar twee voorstellingen, er komt dan toch geen hond meer kijken. Het weekend zit erop en de meeste mensen zijn moe. Ze hangen op de bank voor de televisie uit te buiken en kijken voetbal.’ Hij tilt een zwart gordijn op en gilt: ‘Flip! Ik ben effe weg, ik ga een rondje lopen.’

Hij krijgt zowaar antwoord. ‘O, neem je straks iets te eten voor me mee? Ik wil die lampen proberen anders op te hangen, ik denk niet dat ik me de tijd gun iets te koken.’

Tio gaat Ayse voor, de tent uit. Buiten knippert hij tegen het felle zonlicht dat hij de hele middag nog vrijwel niet heeft gezien. ‘Hier naar links?’

‘Mij best, jij weet de weg.’

‘Nou nee, overal waar we komen staan we weer anders opgesteld, en we zijn hier pas sinds gisteren.’

Ayse steekt haar handen in de zakken van haar spijkerbroek en slentert achter Tio aan. ‘Ik vind dit een rare kermis.’

‘Het is eigenlijk ook geen kermis. Ze hebben geprobeerd er iets leuks van te maken door zichzelf “De Oudste Rondtrekkende Parade Die Er Bestaat!” te noemen, met hoofdletters en uitroep-tekens. Wat ze daarmee niet hardop zeggen, is dat ze gewoon een stelletje halve garen zijn dat met “De Oudste Nog Enigszins Werkende Klerezooi” rondreist.’

Het meisje schatert weer, zij schijnt het allemaal wel lollig te vinden.

Tio leidt haar rond over het terrein en stelt haar voor aan de mensen die hij al jaren kent. ‘Hier zit Irfan,’ hij tilt een tentdoek op, ‘hij kan op spijkerbedden liggen en messen inslikken.’

‘Ik wist niet dat zoiets nog bestond. Is dat niet heel ouderwets, zo’n show?’

‘Dat zei ik toch,’ snuift Tio, ‘een ouwe klerezooi.’ Hij wandelt de tent binnen. ‘Hoi Irf!’

Een jonge man met een lichtbruine huidskleur, zijn ogen nog donkerder geschminkt dan ze van nature al zijn, kijkt verstoord op. ‘Hé Tio. Hebben jullie ook zo’n sukkelmiddag? Verdomme, er komt geen mens vandaag.’

‘O nee?’ doet Tio zogenaamd verwonderd en hij werpt een blik op het meisje naast hem. ‘Wij krijgen publiek dat maar liefst drie voorstellingen achter elkaar blijft zitten!’

‘Dat meen je niet!’

‘Nee,’ geeft Tio toe. ‘Niet echt. ’t Was er maar eentje.’ Hij gebaart naar Ayse. ‘Deze hier.’

‘Hoi,’ knikt Ayse.

‘Ik laat haar alles zien,’ zegt Tio. ‘Kom op Irfan, ga eens even op je spijkers zitten voor haar.’

‘Nu even niet Tio,’ bromt de jonge man hoofdschuddend. ‘Ik sta op iets spectaculairs te broeden voor vanavond.’

Tio zucht. ‘Oké, we gaan alweer. Succes.’

Als ze weer buiten staan, kijkt Tio om zich heen. Wat zou nou eens leuk kunnen zijn om aan Ayse te laten zien? Momo de clown misschien? Of zou ze dan beledigd zijn, een meisje van twaalf, wanneer er een clown gekke hondjes voor haar begint te vouwen van ballonnen? Zou ze het interessant vinden om de lenige Nadya te ontmoeten en te zien hoe die zichzelf bijna in de knoop kan leggen? Misschien wil ze zich liever de hand laten lezen door de oude Seraphina, of gewoon een suikerspin eten bij het kraampje van Kleine Fabian of friet bij Grote Fabian. De draaimolen is uitgesloten, die is alleen voor kinderen beneden de zes, want het lor valt van zichzelf al bijna uit elkaar zonder dat er iemand op gaat zitten. En het zweefmolentje heeft stoeltjes waar alleen billen van hooguit drie jaar oud in passen.

Ze wandelen langs een kleine uitdragerij, een uitstalling van wonderlijke spullen: armbanden van metaal en van beschilderd hout, kettingen van glazen kralen, bonte geweven doeken. Alles te koop voor maar weinig geld. Tio werpt er een zijdelingse blik op. De man die erbij hoort komt hem niet bekend voor, Tio kan zich niet herinneren of hij hem ooit eerder gezien heeft. Niet dat dat nou zo vreemd is, er sluiten zich wel vaker nieuwe mensen bij de Parade aan. Nee, bij nader inzien weet Tio heel zeker dat hij deze vent niet kent. Het is een grote, zwarte man, breedgeschouderd en gespierd. Hij heeft wat gekleurde kleden op de grond gelegd, waar hij in kleermakerszit op heeft plaatsgenomen. Om hem heen ligt zijn koopwaar uitgestald. Het ziet er allemaal erg exotisch uit, net als de man zelf. Zijn kleding is wijdvallend en kleurig en op zijn hoofd draagt hij een grappig rood mutsje. Er hangen gouden kettingen met glimmende stenen op zijn borst. Hij kijkt op wanneer Tio bij zijn spullen stil blijft staan. Ook al zit de man in de schaduw, hij heeft toch een zonnebril op zijn neus. Een erg coole bril is het, felblauw en spiegelend. Tio kan de ogen van de man niet zien achter de reflecterende glazen.

‘Hoi,’ wuift hij, ‘ik ben Tio, van de goochelact van Filippo.’ Hij gebaart naar de tent een eindje verderop.

‘Hé,’ knikt de man en hij steekt een duim in de lucht. ‘Babatunde.’

Het duurt een paar seconden voor het tot Tio doordringt dat de man zich aan hem voorstelt. ‘O... zo héét je!’ begrijpt hij en hij grinnikt om zijn eigen traagheid. ‘Baba... Babatoe...’

‘Babatunde,’ herhaalt de man en hij knikt nogmaals.

‘Ik dacht even dat het een Afrikaanse begroeting was of zo.’

Babatunde glimlacht. ‘Zeg maar Buba.’ Hij buigt zich over iets dat hij in zijn handen heeft. Een kluwen gekleurde draadjes lijkt het Tio, maar dan hoort hij Ayse naast zich zeggen: ‘Knoop je die zelf? Gaaf man! Ik kan ze ook maken, maar niet met zulke ingewikkelde patronen.’

‘Wat zijn dat dan?’ vraagt Tio.

‘Armbandjes,’ antwoordt Ayse. Ze trekt de mouw van haar trui op en laat hem een kleurig bandje zien. ‘Ik dacht eigenlijk dat het uit Zuid-Amerika kwam, dit soort knoopwerk, bij de indianen vandaan of zo.’ Ze kijkt de zwarte man vragend aan.

Buba schokschoudert en staat op. ‘Ze verkopen goed, dus van mij mogen ze van de maan komen.’ Hij stapt over zijn uitgestalde waren heen en pakt Ayse bij de pols. Hij bekijkt het bandje goedkeurend. Dan mompelt hij iets en hij knikt. Hij bukt en raapt een eigen maaksel van het kleed. Het is een bandje met veel oranje, felroze en rood, warme kleuren die in een symmetrisch vlechtpatroon door elkaar lopen. ‘Voor jou,’ zegt Buba en hij knoopt het om de dunne pols van het meisje heen, naast haar eigenhandig geknoopte bandje.

Ayse bedankt hem verrast. ‘Kun je mij leren hoe je dat doet?’ vraagt ze dan gretig.

‘Natuurlijk,’ zegt Buba. ‘Als je morgenochtend hierheen komt, dan leer ik het je.’

‘Op maandagochtend is de Parade gesloten,’ legt Tio Ayse uit. ‘Dan slapen we uit en zo.’

‘Waar kan ik je vinden?’ wil Ayse van Buba weten. ‘Hier?’ Ze wijst op de kleden op de grond. Een echte kraam is het niet en hij kan wel zomaar overal gaan zitten met zijn spullen.

Maar Buba priemt met zijn wijsvinger naar een klein kampeertent-je aan de rand van het Paradeterrein. Het is een minuscuul koepeltentje, zo eentje dat je tot een prop kunt vouwen en op je rug meedragen. Meestal zijn zulke tentjes donkergroen of blauw, maar dit is knalrood.

‘Lollig ding,’ vindt Tio.

‘Hoe laat?’ vraagt Ayse aan de donkere man.

‘Tien uur is oké. Om twee uur ’s middags gaat hier alles weer open en moet ik op mijn kleden zitten om geld te verdienen.’

‘Nou, dan heb je vier uur de tijd om ’t te leren,’ zegt Tio tegen Ayse.

‘Dacht het niet! In die vier uurtjes kan hij me hooguit voordoen hoe het moet. Daarna zal ik dágen nodig hebben om te oefenen.’

Dan lopen Tio en Ayse weer verder. Ze krijgen een suikerspin van Kleine Fabian.

‘Krijg jij hier altijd alles gratis?’ vraagt Ayse aan Tio.

‘Vaak wel. Vooral aan ’t eind van de avond, restjes die niet opgegaan zijn. Maar we betalen elkaar ook wel gewoon, hoor. Ik ga nu friet halen, ik zou wat te eten meebrengen voor mijn vader heb ik hem beloofd.’ Tio haalt wat verfommeld papiergeld uit de zak van zijn spijkerbroek. ‘En dat ga ik dus gewoon betalen. Da’s normaal.’

Ayse eet het laatste roze plukje suikerspin op en blikt nog eens naar haar nieuwe armbandje. ‘Ik vind het, geloof ik, wel leuk hier!’

Voor ze bij de frietkraam zijn, passeren ze de zwart-paarse tent van Seraphina.

Seraphina zit in de zon en rookt een dun sigaartje. ‘Ai Tio,’ roept ze breeduit grijnzend. ‘Wil je weten of ze je toekomstige vrouw is?’

‘Bedoelt ze mij?’ vraagt Ayse en ze giechelt. ‘Kan ze echt in de toekomst kijken?’

‘Welnee,’ lacht Tio. ‘Maar ze doet erg leuk alsof. Reuzespannend, je moet beslist eens bij haar naar binnen gaan.’

‘Heeft ze zo’n kristallen bol?’

‘Tuurlijk.’

Ayse stapt op de donkerharige vrouw af. ‘Vertel mij maar met wie ik later zes kinderen ga krijgen!’ Een beetje geschrokken van haar eigen woorden klapt ze snel haar kaken weer op elkaar, ze hoopt dat ze de vrouw niet beledigd heeft, het klonk misschien wel wat spottend.

Van dichtbij blijkt de vrouw een stuk ouder dan Ayse vanuit de verte meende te zien en in het felle zonlicht is Seraphina’s bloedrode lippenstift, het koolzwart om haar ogen en de roze schmink op haar wangen - die bedoeld zijn om in het schemerduister van haar tent voor een geheimzinnig uiterlijk te zorgen - vreemd onecht en popperig. Aan de wortels zijn de zwartgeverfde haren van de vrouw zilverkleurig en wanneer ze een nieuwe trek van haar sigaartje neemt, plooien er diepe rimpels rond haar mond. ‘Geef me je rechterhand,’ gebiedt ze bruusk.

Een beetje teleurgesteld steekt Ayse haar een hand toe. Ze had gehoopt de tent binnen te mogen, ze had die kristallen bol wel eens willen zien. Maar daarvoor zou ze waarschijnlijk moeten betalen en ze heeft geen rooie cent op zak.

Zonder van haar klapstoeltje overeind te komen, grijpt de vrouw haar hand en trekt die naar zich toe. ‘Aijah,’ roept ze direct, eigenlijk voordat ze zelfs nog maar gekeken heeft. ‘Dat worden mooie kinderen!’ De vrouw lacht, het geluid schalt tussen de tenten door.

Ayse begint zich nu een klein beetje ongemakkelijk te voelen en kijkt besmuikt om zich heen.

‘Niks geloven van wat zij zegt,’ wuift een meneer die een eindje verderop staat. ‘Jou niets wijs laten maken.’ Hij lacht.

‘Dat is Maxim,’ zegt Tio. ‘Hij is haar zoon. Hij is van die gebakskraam waar we net voorbijliepen, die kraam met die wafels en oliebollen.’

Ayse knikt. Gelaten wacht ze op wat de vrouw haar nog meer voor flauwekul zal gaan vertellen. Maar dan voelt ze een kort rukje aan haar hand.

Seraphina leunt voorover, haar hoofd over Ayses handpalm gebogen. ‘Aijahh...’

‘Wat is er?’ vraagt Ayse haastig. Ook al vertelt iedereen haar er geen snars van te geloven, ze vindt het stiekem toch wel spannend. ‘Jesses, ik ga toch niet al heel jong dood of zo, hè?’

Het blijft een paar tellen stil.

‘Aii,’ doet Seraphina dan nog eens aarzelend. Ze kijkt op en staart het meisje verwonderd in het gezicht.

Nerveus blikt Ayse van de oude vrouw naar Tio en weer terug. ‘Wat is er dan? Iets engs?’

Tio doet een stapje in haar richting. Hij wil het meisje er nog eens van verzekeren dat het allemaal onzin is, een geintje. ‘Joh, ze doet maar...’ Maar dan vangt hij Seraphina’s blik op en haar ogen zijn groot en rond. ‘Hé...’ doet hij lacherig, maar een beetje onzeker, ‘Sera... nou niet zo plagen. Ayse schrikt zich dood van je.’

Seraphina zegt niets, ze schudt haar hoofd en buigt zich dan opnieuw over Ayses hand.

Ayse probeert zenuwachtig er zelf ook maar een grapje van te maken: ‘Ja, vertel het me nou maar, ik ga op reis en ontmoet een knappe vreemdeling.’

‘Ik kijk later,’ bromt Seraphina. ‘Ik kijk ver. Jij wordt groot.’ Ze blikt naar Ayse omhoog. ‘Jij wordt groot... gróót mens.’

Ayse trekt haar wenkbrauwen op. Wat zou de oude vrouw daarmee bedoelen?

‘Wereldberoemd?’ vraagt Tio en hij port Ayse met zijn elleboog. ‘Een filmster of zo?’

‘Niks film,’ sist Seraphina en ze duwt met een beledigd gebaar Ayses hand van zich af. ‘Jullie willen niet weten? Is ook goed.’ Ze neemt een ongeduldige trek van haar sigaartje en blaast een dikke, blauwe rookwolk rond het meisje.

Ayse kucht. ‘Jawel, ik wil het wel weten. Als het echt waar is.’

Maar Seraphina leunt achterover en zwijgt narrig.

‘Ah kom op nou, Sera.’ Tio legt een hand op Ayses schouder. ‘Nou moet je ons de rest ook vertellen. Wordt ze een popster, een zangeres? Of zo’n bekend televisiegezicht?’

‘Is allemaal onbelangrijk,’ gromt Seraphina. Ze staat op en draait zich om. Ze tilt het tentdoek op. ‘Zulke zijn onbelangrijke mensen.’

‘Nee, wacht nou!’ roept Ayse. ‘Ik wil het echt weten. Wat word ik dan later?’

‘Een wereldberoemde wetenschapper!’ probeert Tio. ‘Of koningin?’ Hij kan het niet helpen dat hij er toch een beetje bij moet grinniken. ‘Minister-president?’

Seraphina werpt een laatste blik over haar schouder. Ze knipt met haar vingers en prikt Tio dan met een puntige nagel in de borst. ‘En jij... jij mag blij zijn om te helpen. Jullie samen, jullie twee,’ knikt ze en er blinken gretige lichtjes in haar ogen.

‘O, ja hoor,’ zucht Tio. ‘We gaan toch met elkaar trouwen, ha ha.’

‘En zij...’ Seraphina knikt nog eens naar Ayse. ‘Groot mens, heel groot mens!’ En dan verdwijnt ze onverbiddelijk in haar tent.

‘Nou weten we nog niks,’ zegt Tio. ‘Pfff, flauwekul.’

Maar Ayse kauwt op de binnenkant van haar wang. ‘Heeft ze het wel eens goed voorspeld, ooit, bij iemand?’

‘Bedoel je dat je van plan bent haar te geloven?’

‘Wat zou ze bedoelen met groot?’

‘Belangrijk,’ meent Tio. ‘Beroemd.’ Hij kijkt Ayse pruilend aan. ‘En ik mocht blij zijn om te helpen? Wat bedoelt ze dáár nou weer mee! Word ik je hulpje? Zie je, ik zei het je, jij wordt president of zo en dan ben ik natuurlijk zo’n meneertje dat de hele dag met stapels papieren achter je aan sjouwt en de telefoon voor je aanneemt. Dat heb ík weer.’ Hij schatert.

‘Oi,’ roept Maxim naar hen. ‘Niet uitlachen eh! Mijn moeder niet uitlachen!’ En dat terwijl hij eerder nog tegen hen gezegd had dat ze zich niets wijs moesten laten maken door haar.

‘Nee hoor,’ wuift Tio. ‘We lachen alleen maar omdat we zo blij zijn, er is ons zojuist een geweldig leuke toekomst voorspeld, huh huh. Vooral mij.’

Ayse zucht. ‘Jaah... je hebt gelijk, het is natuurlijk allemaal onzin, maar het leek zo echt, net alsof ze het meende.’

‘Ja, Sera kan geweldig goed toneelspelen,’ zegt Tio. Toch heeft hij ook verhalen gehoord die vertelden van de keren dat Seraphina het bij het juiste eind had. Maar ach, dat waren maar gewoon mooie verhalen, toch?

‘Kom, ik ga patat halen. Heb je ook honger? Fabian geeft toch altijd veel te veel, je kunt best mee-eten als je wilt.’

*

‘Hoe lang blijven jullie hier nog?’ wil Ayse weten. Ze veegt een paar vettige vingers aan haar broekspijpen af. De afspraak was dat ze om zeven uur thuis zou zijn om te eten, maar de friet rook zo verleidelijk dat ze het niet kon laten er wat van mee te pikken.

‘Nog een dag of acht,’ antwoordt Tio. ‘Ik geloof dat we de vijftiende weer verder trekken. Kan het m’n vader vragen.’ Hij kijkt over zijn schouder. ‘Flip?’ roept hij. Maar zijn vader is - na haastig wat friet in zijn mond te hebben gepropt - alweer bezig met de lichtshow van vanavond.

‘Ik moet zo weg,’ zegt Ayse. ‘Maar ik kom morgen terug. Die Baba... hoe heet hij ook weer?’

‘Babatunde?’

Tio frommelt een papieren zak tot een prop en mikt hem, van een meter of wat afstand, in een verderop staande prullenbak. ‘Ha, raak! Hij is nieuw.’

‘Wat is nieuw?’ Ayse kijkt naar de prullenbak.

‘Nee, die vent, die Buba, ik kende hem niet.’

‘Gebeurt dat wel vaker, dat er zomaar ineens nieuwe mensen mee komen doen?’

‘Vrij vaak,’ knikt Tio. Hij grijnst breeduit. ‘Als je nou echt overal totaal mislukt bent en door iedereen uitgekotst, dan kun je altijd nog mee komen doen met De Oudste Parade.’

‘Toch denk ik dat jullie programma best leuk kan worden. Er zitten leuke stukjes in. Dat met die zwarte kist waar jij uit verdwijnt, die dan ineens leeg is als je vader hem weer opendoet?’

‘O dat.’ Tio knikt. ‘Die truc doen we alleen als ik erbij ben natuurlijk. Wanneer het geen vakantie is en ik op school zit, dan moet mijn vader dat stuk laten vallen. En ja, dat is inderdaad het enige geslaagde deel van de hele voorstelling. Hebben we trouwens niet zelf verzonnen. Die zwarte kist heeft mijn vader overgenomen van een andere goochelaar en die heeft hem zijn act erbij geleerd. Het is ook de enige truc die altijd lukt.’

‘Hoe werkt dat eigenlijk, met zo’n kist?’ Ayse kijkt Tio hoopvol aan. ‘Of is dat geheim?’

‘Normaal gesproken wel. Maar ik wil het jou wel laten zien hoor.’ Tio staat op. ‘Kom maar mee.’ Hij gaat Ayse voor, de donkere tent in. Zijn vader is druk bezig met de lampen, maar Tio neemt Ayse mee achter het zwarte gordijn met de zilveren sterren dat de achtergrond vormt bij de goochelact. Daarachter is een duistere ruimte die het publiek nooit te zien krijgt, de materialen voor de verschillende trucs staan er in volgorde opgesteld. ‘Dit is ’m,’ wijst hij. ‘Kijk, je stapt er zo in.’ Hij doet het haar voor. ‘Je past er wel bij hoor, kom maar.’

Aarzelend stapt Ayse in de zwarte, houten kist.

‘Zie je dit grendeltje hieronder? Hier kan het open. Dit is een soort dubbele bodem. Je kunt er hier uit, zie je?’ Tio schuift het zwarte hout opzij en wurmt zich door een opening naar buiten. ‘Ja, je moet dit wel effe oefenen hoor, voordat dit een beetje soepeltjes gaat. Ik stond in het begin ook te klunzen en dan zat ik telkens klem. Nee, je schouders eerst, ja zo, en nu hieroverheen met je been...’ Tio helpt Ayse zich uit de houten kist te werken. ‘Valt niet mee, hè?’

‘Jesses zeg,’ puft Ayse. ‘Hier moet je hartstikke lenig voor zijn. En wat...’ Ze kijkt verwonderd om zich heen. ‘En wat is dit dan?’

‘Hoe bedoel je?’ Tio kijkt op.

‘Waar zijn we nu? Is dit de achterkant van de tent? Ik snap niet hoe we... waar we...’

‘Dit is...’ Tio blikt langs haar heen. Even dacht hij gewoon in de tent te zijn, het is hier donker net als daar. Maar het is een ander soort donker, ziet hij nu, een nachtelijk duister. ‘Shit,’ laat hij zich ontvallen. Hij kijkt Ayse schaapachtig aan. ‘Uhm... wacht effe hoor... nou zie ik zelf ook even niet waar we nou ineens...’ Hij valt stil.

Ayse doet een paar stappen opzij. Ze tuurt om de kist heen. ‘Hè?’ laat ze zich verbijsterd ontvallen. ‘Wauw! Dat is echt een goeie truc, man! Leg me eens uit waar we nou terechtgekomen zijn.’ Ze schudt driftig met haar hoofd. ‘Maar dit kan toch helemaal niet.’

‘Nee,’ geeft Tio toe. ‘Ik snap het ook niet.’ Hij knippert met zijn ogen, houdt ze een paar seconden dicht, kijkt opnieuw. ‘Krijg nou de pest.’

Ze hadden in de tent moeten staan. Gewoon, in dezelfde ruimte als waar ze zojuist aan de truc begonnen. Alles wat er had moeten gebeuren, was dat Tio Ayse zou hebben laten zien hoe ze door de dubbele bodem had kunnen verdwijnen. Maar er is iets anders gebeurd. Iets merkwaardigs. Iets wat niet kan. Het lijkt alsof een donker bos hen omgeeft.

‘Ik wil naar huis.’ Ayses stem slaat over van de zenuwen. ‘Ik ga hartstikke op m’n kop krijgen straks als ik zo laat kom! Kunnen we nu gewoon terug?’

‘Ja, dat hoop ik wel...’

Ayse werpt Tio een verontwaardigde blik toe. ‘Kom op nou, doe niet zo flauw!’

‘Ik doe niet flauw,’ mompelt Tio. ‘Ik doe dit niet expres hoor, ik snap er niks van.’ Hij sleept Ayse opnieuw achter zich aan de kist in. En er weer uit. Waarna ze wederom onder de donkere bomen staan.

Ze gaan nog eens heen. En weer terug.

Ayse voelt haar knieën trillen. ‘Gaan we hier weer uit komen?’

‘We zitten in een soort lus,’ zegt Tio en zijn stem klinkt hoog en onvast. ‘We komen de hele tijd alleen maar hier in dit donkere bos.’

Ayse slaat haar armen om zichzelf heen en rilt. ‘Je zit me toch niet in de maling te nemen of zo, hè? Dat dit een geweldige grap is, die je gewoon altijd uithaalt met iedereen die die rotkist van je wil bekijken?’

‘Was het maar waar. Ik snap niet wat dit voor iets is.’

‘Ik wil niet eens weten wat dit voor iets is. Ik vind het hier eng.’

‘Het is gewoon een bos.’

‘Gewóón een bos?’

‘Laten we nog maar een keer door de kist gaan.’

Met een trillende zucht draait Ayse zich om, om Tio nog maar weer eens te volgen.

Ze kruipen nogmaals tussen de zwarte planken door.

‘Nou,’ zegt Tio. ‘Hopelijk zijn we nu...’

En dan staan ze weer in de tent van zijn vader.

‘Yes!’ roept Ayse opgelucht als ze ziet waar ze zijn. Ze duwt Tio ruw opzij en stapt langs hem heen. Dan werpt ze hem een boze blik toe. ‘Ik ga meteen naar huis.’

Tio wil nog iets zeggen. Waarom kijkt ze hem zo nijdig aan? Ze denkt zeker nog steeds dat dit een griezelige truc van hem was. Ayse loopt achterwaarts bij hem vandaan. ‘Tot morgen?’ probeert Tio.

‘Hnff!’ doet het meisje verontwaardigd.

Die zie ik nooit meer terug, denkt Tio. Hij hoort de stem van zijn vader: ‘O... uhm dag,’ tegen Ayse wanneer ze haastig langs hem heen de tent uit struikelt. ‘O ja, was jij hier eerder ook al niet even? Hm ja, dag. Hé, zeg Tio? Ben jij daar? O, we gaan zo dadelijk beginnen hoor, sta je al klaar?’

Tio bromt een antwoord en kijkt naar de zwarte kist. De show gaat beginnen en hij zal er dus zo meteen weer in moeten. Durft hij dat eigenlijk nog wel? Zou er niet weer zoiets krankzinnigs gebeuren? Hij schudt zijn hoofd. Het kan niet anders of hij moet het gedroomd hebben. Misschien heeft hij zelfs die hele Ayse wel gedroomd. Een hallucinatie. Of misschien wordt hij op erg jonge leeftijd al volslagen gek.

Wat een idiote middag.

Maandagochtend

Tio wandelt over het Paradeterrein. De gebeurtenis van gisteren spookt nog steeds door zijn hoofd. Zou iemand hem een raar middeltje toegediend hebben, zoiets waar je visioenen van krijgt? Hij heeft ’s avonds twee keer de verdwijntruc uitgevoerd. Er gebeurde niets raars. Hij deed de truc met de kist gewoon zoals hij hoort, zonder in het bos terecht te komen.

De zon staat al heet aan de zomerhemel en Tio’s voeten doen stoffige wolkjes opwaaien op het zanderige terrein. Hij sjokt voorbij de frietkraam, die nog dicht is, maar binnen is men zo te ruiken al druk bezig met het snijden van uien. ‘Hoi,’ begroet hij Maxim en hij wuift in het voorbijgaan naar Nadya.

Sommige mensen zijn nog niet op, zoals Seraphina, wier wagen nog potdicht zit, de luiken nog voor de ramen. Iedereen weet dat Seraphina ’s avonds altijd een flinke hoeveelheid pruimenjenever wegwerkt en dat je haar ’s ochtends dus niet moet storen. Tio sluipt dan ook op zijn tenen haar wagen voorbij.

Aan de rand van het terrein gekomen, blijft Tio staan. Het veld dat hun deze keer toegewezen is, ligt tegen een lelijke buitenwijk van een stad aan en Tio staart naar de tientallen identieke daken van huizen en naar grijze flatgebouwen. Zou ze daar ergens wonen? Hij denkt aan gisteren, de vreemde namiddag en het meisje dat hij ontmoet (of gedroomd?) heeft. Plotseling herinnert hij zich iets, en hij draait zich om en begint tussen de wagens door te draven. Om een poffertjeskraam heen, langs de suikerspinnen. Wanneer hij het kleine, rode bultje in het oog krijgt, maakt hij onwillekeurig een sprongetje van blijdschap. Het rode koepeltentje staat er nog! Dát heeft hij in elk geval niet gedroomd. Hij loopt er doelbewust op af.

Ze zitten buiten, naast het tentje, op een kleed: Buba en het meisje Ayse.

‘Hoi!’ roept Tio. ‘Ik zie dat jullie al bezig zijn.’ Hij lacht naar Ayse, die een bundeltje gekleurde draadjes in haar handen houdt. ‘Lukt het een beetje?’

Ayses mond gaat open en weer dicht. ‘Hmm,’ doet ze dan, ‘het is moeilijk, zo’n patroon.’

Het blijft even stil. Ayse en Tio kijken elkaar een beetje ongemakkelijk aan, alsof ze nu geen van beiden meer weten of ze gedroomd hebben gisteren, of toch niet. Het was te raar om echt gebeurd te zijn. Het was te echt om niet waar te zijn.

‘Kom zitten,’ gebaart Buba met zijn brede glimlach. ‘Wil je iets drinken? We hebben thee.’

‘Lekker,’ knikt Tio en hij laat zich op het kleed zakken. Hij laat zich thee inschenken, hij kijkt naar de vlugge vingers van Buba die Ayse voordoen hoe ze moet knopen, hij geniet van de zon en tussendoor babbelen ze wat. Over De Kist wordt zorgvuldig gezwegen.

‘Wil jij het ook leren?’ vraagt Buba Tio na een tijdje.

Tio aarzelt. Hij vindt de geknoopte bandjes wel leuk, maar hij vreest te onhandig te zijn.

Buba wijst hem een koffer vol met bolletjes katoen in alle mogelijke kleuren. ‘Zoek maar uit. Twee kleuren voor beginners, niet meer.’

Tio buigt zich over de koffer. ‘Iets met zwart in elk geval,’ is zijn voorkeur. ‘Met blauw?’ Hij laat Ayse een kleurtje zien.

‘Da’s lila,’ zegt Ayse.

‘Oké, ik doe zwart met lila.’ Tio wil de koffer weer dichtdoen. Dan valt zijn blik op een stukje karton. Er staan letters op het karton, maar die worden voor een deel aan het oog onttrokken door een rood draadje dat eromheen gewikkeld zit. Tio schuift het restje rode katoen met zijn wijsvinger opzij om de woordjes eronder te kunnen lezen.

zij

wij

voorbij

Hij duwt het stukje karton terug en blijft een paar tellen aarzelend in de koffer staren. Wat heeft dit te betekenen? Het zijn de woorden die gisteren bij zijn vader op de spiegel stonden. Tio probeert te bedenken wat er eerder al eens stond, er hebben meerdere keren kriebelige lettertjes op de spiegel gestaan. Maar hij kan het zich niet meer herinneren. Hij had gemeend dat zijn vader, die wel vaker wat verstrooid is, die zinnetjes daar gekrabbeld had. Dat hij ze nu hier ziet, wil dat soms zeggen dat Buba zomaar hun wagen binnengeslopen is en die woorden bij hen op de spiegel heeft staan krassen? Nogal vreemd.

‘Zoek je de schaar?’ vraagt Buba. ‘Die heb ik hier.’

‘Hè? Wat? O uh... ja,’ stottert Tio. In gedachten verzonken knipt hij draadjes op maat en laat zich voordoen hoe te beginnen. Hij heeft de grootste moeite er zijn aandacht bij te houden en vanuit zijn ooghoeken bestudeert hij de grote, zwarte man in de felgekleurde, exotische kleding. Buba draagt ook vandaag weer de spiegelende blauwe zonnebril die zijn ogen verbergt, waardoor Tio niet eens kan zien of de man hem aankijkt. Zou Buba iets met het voorval met de kist te maken hebben gehad? Tio blikt onwillekeurig naar zijn halfleeggedronken beker thee. Zou Buba hun misschien een raar middeltje toegediend hebben? Maar gisteren hadden ze niets te eten of te drinken van hem aangenomen, Ayse had alleen het geknoopte bandje van hem gekregen. En waarom zou Buba zoiets doen, wat heeft hij eraan dat twee kinderen samen een vreemde droom beleven? Tio schudt ongemerkt zijn hoofd. Hij voelt zich niet raar. Niet dronken, niet duizelig, niet licht in het hoofd. Niks aan de hand.

Na een uurtje heeft Ayse er genoeg van. ‘Mijn vingers liggen in een kramp,’ zucht ze en ze strekt en buigt ze beurtelings. ‘Ik moet een poosje pauze houden hoor.’

‘Mooi tijdstip voor een lunchpauze,’ knikt Buba glimlachend. ‘Ik ga wat boodschappen doen.’

Hij laat zich door Ayse de weg naar een winkelcentrum wijzen.

Onzeker stelt Tio aan Ayse voor om in de wagen van zijn vader een boterhammetje te eten.

Even aarzelt het meisje, maar dan geeft ze toe.

Gelukkig, ze durft. Tio lacht naar haar.

‘Flip!’ roept hij uitgelaten wanneer hij de wagen binnenstapt. Maar zijn vader is nergens te bekennen.

‘Zeker ook boodschappen doen,’ mompelt Tio. Hij besmeert wat boterhammen met pindakaas.

Ze nemen het stapeltje boterhammen mee naar buiten en gaan in de zon op twee plastic tuinstoeltjes zitten. Tio gaat nog een keertje heen en weer omdat hij vergeten is Ayse iets te drinken erbij aan te bieden. Hij haalt een pak melk en twee glazen.

Nog steeds durft geen van beiden het over de gebeurtenis van gisteren te hebben.

Totdat de boterhammen op zijn en het pak melk halfleeg, dan zegt Ayse: ‘Die kist...’, terwijl Tio begint met: ‘Die Buba...’

Ze kijken elkaar onzeker aan.

Tio pulkt een stukje pinda tussen zijn voortanden uit, om even iets te doen te hebben, en schraapt dan zijn keel en begint opnieuw. ‘Ik heb gisteravond twee keer achter elkaar de verdwijntruc gedaan. Er gebeurde niks raars.’

‘Toen ik gisteravond in bed lag, was ik er zeker van dat ik het gedroomd had,’ zegt Ayse.

‘Maar dat is dus niet zo,’ schokschoudert Tio, ‘tenzij ik precies hetzelfde gedroomd heb.’

‘Wat wou je gaan zeggen over Buba?’

Tio legt uit wat hij op het kartonnetje gelezen heeft. Dezelfde woorden als op de spiegel stonden. ‘Daarom dacht ik ineens... zou hij er iets mee te maken hebben? Niet dat ik hem niet mag of zo, hij lijkt me heel aardig. Hij leert ons bandjes knopen, hij geeft ons thee... maar ik vind het gek. Toevallig precies diezelfde woorden. En ik weet het niet maar... nou ja, met die kleurige kleding van ’m en die kraam met al die glimmende voorwerpen en dat zoete geurtje dat rondom zijn kleden hangt... het heeft iets betoverends als je bij hem zit.’

Plotseling staat Ayse op. ‘Mag ik die kist nog eens bekijken?’

‘Natuurlijk,’ zegt Tio.

‘Maar ik wil er niet in!’

‘Dat hoeft toch ook niet.’

De kist is nog steeds dezelfde kist.

‘Hij ziet er gewoon uit zoals hij er altijd uitziet en wat ik zei: gisteravond heb ik de truc twee keer gedaan zonder dat er iets onverklaarbaars gebeurde. Kijk, vanbinnen zie je ook niks geks.’

‘Nee. Maar waar waren we dan gisteren? Ik snap het gewoon niet.’

‘Het was een soort droom. Of een nachtmerrie.’

‘En wat nou als het inderdaad die Buba is die ons op die manier betovert? Waarom zou hij dat dan doen?’ Ayse fronst. ‘Zou jij nog eens durven?’ vraagt ze dan ineens. Ze lijkt te schrikken van haar eigen voorstel en doet snel een stapje achteruit.

‘Nou, durven wel,’ antwoordt Tio. ‘Ik heb het toch gisteravond ook gedaan?’

‘Hé, misschien ligt het wel aan mij, gebeurt het alleen wanneer ik erbij ben.’

‘We hebben eens een hypnotiseur gehad,’ herinnert Tio zich. ‘Hier op de Parade. Die man kon mensen de gekste dingen laten doen en hun van alles wijsmaken. Misschien is dát wat Buba met ons doet. Hij hypnotiseert ons, waardoor we denken dat we iets geks meemaken.’

‘Wel knap, dat hij ons allebei precies hetzelfde kan laten meemaken,’ zegt Ayse ongelovig.

‘Nou,’ zegt Tio en hij recht zijn rug. ‘Als dat alles is, gewoon een soort hypnose... dat kan nooit gevaarlijk zijn, toch? We zullen daar geen gevaar lopen, want het is toch allemaal niet echt. Dan kunnen we er best nog wel even gaan kijken.’

‘Als het tenminste nog eens lukt om er te komen.’ Ayse zet aarzelend een voet in de zwarte kist. ‘Weet je zeker dat het veilig is?’

Tio geeft Ayse een duwtje in de rug.

‘Niet doen!’ zegt Ayse kribbig en ze maait met haar arm door de lucht om Tio van zich af te houden. ‘Straks zit ik daar in m’n eentje in die... hé, wat is dit?’ Haar vingers glijden langs het hout van de kist. ‘Er zit hier een papiertje.’ Ayse trekt het briefje dat op het hout geplakt zit los. ‘Zijn dit jouw instructies, voor tijdens de show?’

‘Ik heb geen instructies meer nodig, ik doe deze truc al drie jaar. Ik kan het binnen een paar seconden, hierdoorheen...’ Tio duwt Ayse nog eens in de rug, ‘... en hier er weer uit.’ Hij kijkt om zich heen. ‘Ha, gelukt! We zijn weer in het bos. Alleen... het is nu geen nacht.’

Ayse blijft met één hand angstvallig het hout van de kist vasthouden, ze wil zo snel mogelijk terug naar het Paradeterrein. In haar andere hand heeft ze het briefje dat ze van de binnenkant van de kist geplukt heeft. Haar ogen gaan langs de regels. Nee, het zijn geen instructies, het is een suf rijmpje:

Is er een wij

dan is er een zij.

Ayse leest hardop voor wat er staat. ‘Heb jij dat verzonnen?’

Tio geeft geen antwoord, hij staart naar het papiertje in haar handen.

‘Ik vroeg je wat.’

‘Uh ja... uhm nee...’ stamelt Tio. ‘Dat is hetzelfde handschrift,’ wijst hij dan. ‘Het handschrift van vanochtend op dat kartonnetje. En misschien ook wel van de spiegel... daar heb ik eigenlijk niet zo op gelet... Ik dacht toen dat mijn vader... nou, wedden dat die Buba zo’n hypnotiseur is! De rijmwoordjes van de spiegel en van het kartonnetje: wij, zij.’ Hij tikt met zijn wijsvinger op het papiertje in Ayses handen.

‘Voorbij,’ vult Ayse aan. ‘Het derde woord was voorbij, maar zo ver gaat dit rijmpje niet.’

Tio gebaart naar het bos. ‘Ga je mee een eindje verderop kijken?’

De knokkers

‘Waarom zou het deze keer dag zijn in plaats van nacht?’

‘Misschien omdat Buba wil dat we op onderzoek uitgaan,’ oppert Ayse.

‘Laten we dat dan maar doen.’ Tio wijst. ‘Daar is een pad.’ Hij kijkt Ayse vragend aan.

Ayse knikt weifelend. Ze blijft nog een paar tellen staan om zichzelf moed in te spreken.

Tio gaat al dapper voorop.

Het is een pad vol afgevallen bladeren van een voorbije herfst. Het afgevallen blad dempt het geluid van hun voetstappen, maar af en toe kraakt er een takje onder hun schoen en dan kijken ze elkaar geschrokken aan. In het verder zo doodstille bos klinkt zo’n brekend takje als een donderslag.

Het pad wordt langzaamaan wat breder, de bomen staan steeds wijder uiteen. Nu horen ze eindelijk vogelgeluiden en zo af en toe wat geritsel van kleine beestjes die door de struiken scharrelen.

‘Ik geloof dat we zo het bos uit lopen,’ zegt Tio.

‘Des te beter,’ vindt Ayse. ‘Ik hou niet zo erg van bos. Het is zo donker.’ Het doet Ayse dan ook plezier om te zien dat Tio gelijk had: binnen tien minuten zijn ze aan de rand van het bos gekomen. Een weids, heuvelend landschap strekt zich voor hen uit.

Tio speurt de omgeving af. Hij ziet nergens mensen, geen auto’s, fietsers of wandelaars. Alleen wat geiten in een weiland, verder niets.

‘Het is hier heel ander weer dan bij ons,’ merkt Ayse op. ‘Vanochtend zaten we voor Buba’s tent in de gloeiend hete zon.’ Ze kijkt omhoog. ‘Hier hangen dikke wolken. Moet je daar in de verte zien, dat is vast onweer.’ Ze elleboogt Tio in de zij. ‘Volgens mij moeten we maar weer eens teruggaan. Terug naar de kist en naar huis. We hebben nou gezien wat er hier is. Niks bijzonders dus, eigenlijk.’ En ze draait zich al om.

‘Ja maar, wacht nou even...’

‘Nee, ik ga. Ik wil hier weg, ik vind er niks aan.’ Ayse keert om. Zonder nog naar Tio’s tegenwerpingen te luisteren, draaft ze langs het bospad terug.

Tio moppert nog wat, maar zet dan de achtervolging in.

Na een kwartiertje staat Ayse stil. Ze blikt verwilderd om zich heen.

‘Hèhè,’ zegt Tio. ‘Jij had haast zeg.’

Ayse zegt niets. Zwijgend staat ze voor hem, haar ogen donker onder gefronste wenkbrauwen.

‘Waarom stop je?’ wil Tio weten.

Ayse maakt een vertwijfeld gebaar. ‘Omdat het hier was.’

‘Wat was hier?’

‘De kist, sukkel! Ben jij blind of zo?’

‘Nee, maar ik zie nergens een kist. Jij wel?’ Tio lacht wat schamper.

‘Nee, dat bedoel ik!’ Ayses stem slaat over van de zenuwen. ‘De kist is verdwenen.’

‘Welnee, dat kan niet. Het was een bochtje verderop.’

‘Kijk dan!’ Ayse wijst naar het zwartgrijze boszand onder hun voeten. ‘Zie je die vorm dan niet, dat vierkant?’

Tio wilde juist nog iets zeggen, maar nu stokt de lollige opmerking in zijn keel. Hij buigt voorover en bestudeert het zand. Inderdaad, de vier hoeken van de kist staan er duidelijk in afgetekend. ‘Shit!’ gilt nu ook Tio paniekerig. Hij kijkt Ayse met grote ogen aan. ‘Nee hè... hij is weg! Dan kunnen we niet terug.’

‘Nee, dan kunnen we niet terug nee,’ sist Ayse vol ingehouden woede.

Ze krijgen prompt ruzie.

‘Het was net zo goed jouw idee om hier nog eens te gaan kijken, hoor!’

‘Ja, maar ik wilde bij de kist blijven.’

‘Da’s helemaal niet waar, jij wilde ook op onderzoek.’

Ze kijven een poosje door, totdat Ayse met gebalde vuisten een laatste nijdige gil slaakt, zomaar, om ervan af te wezen. En dan wordt het weer stil in het bos.

Na een tijdje is het Tio die een beslissing neemt. ‘We kunnen hier wel gaan zitten wachten totdat die kist weer uit de lucht komt vallen, maar dat zal vast niet gebeuren, denk jij wel?’

Ayse schudt haar hoofd. ‘Het is blijkbaar de bedoeling dat we niet teruggaan maar iets uhm... doen.’

‘Een opdracht?’

Ayse grimast. ‘Een queeste,’ zegt ze honend.

‘Wat is dát nou weer!’

‘Een soort uh... tocht, een reis, maar dan eentje met een opdracht, dus niet dat je zomaar effe lekker op vakantie bent of zo. Ken je die computerspellen, die adventures waarbij je allerlei dingen moet vinden en bij mekaar puzzelen om naar het volgende level te komen? Dát is een queeste, dat wat je poppetje moet afleggen om iets op te lossen, net zo lang tot het spel uit is.’

‘Hm,’ doet Tio. ‘Dan hoop ik dat het volgende level gewoon m’n eigen goocheltent is...’

En daar is Ayse het hartgrondig mee eens.

Maar wat moeten ze doen om daar weer te komen?

*

Het meest logische is om het pad maar weer te volgen totdat ze opnieuw aan de rand van het bos staan.

‘En nu?’ vraagt Ayse. ‘Deze weg blijven volgen? Of gewoon dwars door die weilanden?’

‘Laten we hier even gaan zitten.’ Tio wijst op een omgevallen boomstam. ‘Dan kunnen we overleggen.’

Het blijft eerst een poosje stil nadat ze naast elkaar zijn gaan zitten. Beiden turen naar het uitgestrekte landschap dat aan hun voeten ligt. Wat zou de bedoeling zijn? Welke kant moeten ze op? Wat wordt er van hen verwacht? Op geen enkele vraag weten ze het antwoord.

‘Het simpelst is om maar langs deze weg te blijven lopen,’ stelt Ayse voor.

De zon breekt door het wolkendek.

‘Wat zou dat daar zijn, in de verte?’ Tio wijst voor zich uit. ‘Zie je die glinstering, dat lijkt wel water.’

‘Een meer?’ Ayse houdt een hand boven haar ogen tegen het felle licht. ‘En rechts daarvan, zie je dat? Daken van huizen. Ligt daar een stad misschien?’

‘Op zijn minst een dorpje, denk ik. Hóóp ik. Iets waar mensen zijn.’

‘Weet je...’ Ayse gaat verzitten. Ze plukt iets uit haar broekzak. ‘Dat briefje, ik heb het meegenomen.’ Ze houdt Tio het briefje dat in de kist geplakt zat, onder de neus.

‘Is er een wij, dan is er een zij,’ leest Tio de regels nog eens voor. ‘Ja... en?’

‘Zou dát onze opdracht zijn?’

Tio neemt haar het briefje uit handen en staart er een poosje naar. ‘Nogal suffe opdracht. Ik bedoel, wat moet je ermee? Waar slaat het op? Ja, natuurlijk is er een wij, namelijk jij en ik. Toch? Dus nu moeten we op zoek naar een zij?’ Hij geeft Ayse het papiertje terug. ‘En als we die zij gevonden hebben, mogen we dan weer naar huis, want dan is het voorbij, zoals het volgende rijmwoord luidde? Nou goed, dan weet ik de oplossing wel. Kom, we gaan naar die huizen daar.’ Tio springt uitgelaten van de boomstam af.

Ayse frommelt het papiertje weer in de zak van haar spijkerbroek. ‘Wel een adventure voor beginners hoor, dit.’ Ze zet een raar stemmetje op. ‘Wij, zij, blahblah. Ooh, wat moeilijk!’ Met haar armen stijf over elkaar geslagen wandelt ze hooghartig voor Tio uit.

De weg is zanderig en stoffig, het is geen verharde weg zoals die voor auto’s aangelegd worden. Die zijn dan ook in de verste verte nog steeds niet te bekennen.

‘Een lift zou leuk geweest zijn,’ moppert Ayse. ‘Het is een pokken-end lopen naar dat dorp!’

Er glijdt opnieuw een wolk langs de zon, alsof er iemand een lampje uitdoet. Zonder het warme zonlicht heeft het landschap iets kils en saais.

‘Zullen we daar tussen die weilanden door?’ doet Tio een nieuw voorstel. ‘Daar ligt een boerderij, zie je wel? Misschien kan iemand daar ons iets vertellen. Op het platteland zijn de mensen altijd heel vriendelijk, toch?’ Hij klinkt hoopvol.

‘Of niet,’ werpt Ayse hardvochtig tegen. ‘Soms zijn ze juist heel stug en griezelig.’

Maar ze besluiten het toch maar te proberen. Het is maar een kort weggetje, een soort privéopritje, dat naar de boerderij leidt, en zo heel veel tijd verliezen ze er nu ook weer niet mee als ze er niet geholpen worden.

Het erf is een beetje drassig en vies en voorzichtig wandelen ze op hun zomerschoenen tussen de modderplassen door. Wanneer ze vlak bij de boerderij zijn, zien ze dat het een rommelige bedoening is.

Het huis is opgetrokken uit grijze brokken steen met mos erop en heeft raamloze houten deuren, die ooit heldergroen geschilderd moeten zijn geweest, maar die nu verbleekt zijn tot een flets, onbestemd kleurtje. Ze zijn allemaal dicht. Tio klopt op een deur aan de voorkant van het gebouw. En nog eens, wat harder. Een bel is er niet. Ayse wandelt om het huis heen naar de zijkant, waar ze een tweede deur ontdekt, een brede, dubbele deur.

‘Lijkt me een staldeur,’ meent Tio, die achter haar aan is gewandeld toen er na drie keer bonzen op de voordeur nog steeds niemand was komen kijken. Ze bonken hier samen ook een poosje tegenaan. De deur blijft gesloten.

Ze lopen een rondje om de oude boerderij en turen door de ramen naar binnen.

‘Wat een ouwe klerezooi zeg,’ vindt Ayse. ‘En verlaten, ben ik bang. Volgens mij woont hier al jaren helemaal niemand meer.’

‘Nee, dat klopt niet.’ Tio draait een rondje om zijn eigen as en bestudeert het huis en het erf nog eens uitgebreid. ‘Binnen staan meubels. Ik zag in ieder geval een tafel en twee stoelen bij het raam. En op die tafel stond een vaas met bloemen. Niet verlept, niet oud en volgens mij ook niet van plastic. Er is alleen niemand thuis. Zouden ze hun huis nogal haastig verlaten hebben?’ Hij kijkt naar de modder onder zijn voeten. ‘Ik zie ook sporen. Voetsporen en bandensporen.’

‘Misschien is de bewoner doodgegaan,’ zegt Ayse met opgetrokken neus. Ze werpt een blik vol afschuw op het woongedeelte van het huis en doet automatisch een stapje naar achteren. ‘Jesses, misschien ligt er daarbinnen wel ergens een lijk.’

‘Weet je niks leukers!’

‘Het is hier overal zo stil,’ mompelt Ayse. ‘Niet alleen hier, bij dit huis, maar...’ Ze maakt een weids gebaar. ‘Alsof er een epidemie heeft geheerst of zo. Net een enge film.’

Een plotselinge kreet breekt angstaanjagend door de stilte van het verlaten boerenerf. ‘Rááá!’ Tio en Ayse springen een halve meter de lucht in van schrik. Tio voelt zijn hart in zijn keel kloppen. Hij hoopt dat het meisje naast hem niet van hem verwacht dat hij een held zal zijn, want hij kan zich niet herinneren wanneer hij voor het laatst zo bang is geweest.

Ze blijven nog een paar tellen staan dralen, maar dan lijken ze tegelijkertijd te beslissen dat ze het hier helemaal niet aangenaam vinden, en zonder iets tegen elkaar te zeggen, draaien ze zich om en draven ervandoor.

Wanneer ze langs een golfplaten luifeltje rennen, vliegt er een zwarte kraai met veel gekras en een luidruchtig vleugelgeklapper onder vandaan.

‘Man!’ sist Ayse. ‘Het was gewoon een vogel, die schreeuw.’

Toch stoppen ze niet met rennen.

Pas als ze weer op de weg naar het dorp staan, een beetje buiten adem nog, durven ze wat vaart te minderen.

Ze kijken nog eens achterom. Vanuit de verte is het lang zo griezelig niet: ze zien nu dat er geiten lopen in een weitje naast het verlaten erf en dat een zwerm gezellige zwaluwen een rondje cirkelt boven het dak van de oude schuur.

Beiden voelen zich een beetje beschaamd en zwijgend lopen ze naast elkaar verder, hun blik onafgebroken gericht op de daken van het dorp in de verte. Zouden daar wel mensen zijn?

*

Het is een prachtig stadje. Het ligt aan een binnenmeer, een zeearm die diep in het landschap snijdt, er dobberen wat mooie houten boten op het water. De boten liggen vast met een ketting die onder het wateroppervlak verdwijnt, en ze dobberen zachtjes op en neer, waarbij ze klotsende geluidjes maken. Gezellige geluidjes, echt iets voor een dorp dat een geweldig toeristenoord zou kunnen zijn.

Als er mensen waren geweest.

Mensen die in de huizen zouden wonen en over het plein wandelen. Mensen die op het terras van het restaurantje aan het water zouden kunnen plaatsnemen en er de dagschotel bestellen, zodat je de geur van gebakken vis en friet op kon snuiven. Mensen die er zouden winkelen en roepen en lachen en de stille lucht vullen met geluiden.

Maar er is niemand, en het enige geluid dat je hoort, is het geruis van een lichte wind en het gekabbel rond de bootjes.

‘Ik vind het akelig,’ is Ayses mening. ‘Waar is iedereen? Zijn ze dood? Zijn ze met z’n allen verhuisd? Echt eng.’

‘Ja, ik vind het ook niet zo erg leuk,’ geeft Tio toe en hij trekt zijn schouders op en laat zijn bezorgde blik langs de lege huizen dwalen.

Ze hebben het hele stadje al bekeken, ze zijn door alle straten en steegjes geslopen, steeds behoedzamer en ongemakkelijker.

De winkels zijn dicht. Maar hun etalages niet stoffig of verbleekt.

De huizen zijn leeg en verlaten, maar niet vervallen.

‘Ik begin honger te krijgen,’ zegt Ayse en ze strijkt over haar maag. ‘Ik loop al een uur te knorren.’

‘Ik ook.’

‘Misschien moeten we op zoek naar eten.’

‘Zou dat er zijn, denk je?’

‘Ze zullen toch zeker wel iets achtergelaten hebben, de mensen die hier woonden? Ik heb een supermarkt gezien. We kwamen erlangs, daar vlak bij dat torentje, je weet wel.’

Tio kan zich de winkel niet herinneren, maar hij laat zich door Ayse, die de weg nog feilloos weet, meevoeren.

‘Het zal allemaal wel op slot zitten,’ zegt Tio, terwijl Ayse op de deuren van de winkel af loopt.

Slifff, doen de deuren en ze glijden open alsof het de normaalste zaak van de wereld is.

‘Alles werkt nog gewoon,’ mompelt Ayse. Ze duwt zich een weg door een draaihekje en huppelt de groenteafdeling op.

‘Hé, maar dat is toch ook raar...’ Tio wandelt met zijn handen in zijn broekzakken achter Ayse aan en werpt verwonderde blikken in het rond. ‘Die groenten... als de mensen hier al heel lang weg waren, dan zou dit hier allemaal beschimmeld en verrot moeten zijn. Hier ligt vers fruit!’

‘Bananen, lekker!’ zegt Ayse en ze grijpt er eentje.

‘Snap je wat ik bedoel? Dit ziet eruit alsof het vanochtend nog vers aangevoerd is.’

Ayse neemt een hap en nog een. ‘Het zijn echte bananen hoor, het is geen namaak. Hier, neem er eentje, ze zijn heerlijk.’

Weifelend knabbelt Tio wat kleine hapjes van de hem toegestoken banaan.

Ayse is intussen al aan een knalgroen appeltje begonnen. In haar andere hand heeft ze een vrucht waarvan ze de naam niet kent. ‘Weet jij wat dit is?’

‘Nee. Lijkt op een peer.’

‘Maar dan rood.’ Ayse legt hem terug. ‘Weet niet of ik die lust.’

‘Zullen we verderop gaan kijken?’ stelt Tio voor en hij gebaart met zijn banaan voor zich uit. ‘We lijken wel niet wijs, een hele supermarkt voor ons alleen en wij staan op de fruitafdeling! Laten we gaan kijken bij het snoep, bij de chocoladerepen en de chips.’

‘Goed idee.’

Tio heeft gelijk, de winkel ziet eruit alsof hij nog deze ochtend gevuld is met verse waren; groenten en fruit dat glanst, een broodafdeling vol croissants en goudgele kadetjes, een koelvitrine waarin heldergele blokken kaas mooi gesorteerd liggen, en even verderop biefstukken en hamburgers die daar zojuist door een slagershand lijken te zijn neergelegd.

‘Ik snap er niks van,’ bromt Tio.

‘Gaaf toch,’ schokschoudert Ayse. ‘We kunnen ons te barsten vreten aan alles wat we maar lekker vinden.’

‘Maar het is toch ráár,’ houdt Tio vol. ‘Denk er nou eens over na. Een dorp dat totaal leeg is, geen mens te bekennen, maar de winkel ligt vol verse spullen. Alsof de hele bevolking een paar uurtjes geleden overhaast is weggerend hiervandaan.’

Ayse slaat haar armen over elkaar, zakt door een heup en kijkt Tio geringschattend aan. ‘Tio... in een kist klauteren en er in een andere wereld weer uit klauteren is óók wel een beetje raar, vind je niet? Dus waar zeur je nou over, kom op, eet.’

Er is niet veel voor nodig om Tio over te halen, zijn maag rammelt bij het zien van al die lekkere dingen die zomaar voor het grijpen liggen. Hij rukt een zak chips open en propt handenvol naar binnen. Na een aantal happen bedenkt hij zich. Hij smijt de zak op de grond en wandelt naar een schap vol chocoladerepen. Hij zoekt een dikke reep uit en scheurt de wikkel eraf. Gulzig steekt hij grote donkerbruine brokken in zijn mond. Het is geen melkchocolade maar ook geen pure, het is bitterder dan welke soort chocolade dan ook die hij ooit geproefd heeft. Dan ziet hij een pak gesuikerde koekjes liggen. Kauwend en smakkend wandelt hij tussen de schappen door, het ene gangetje na het andere plunderend.

Bij de diepvrieskisten komt hij Ayse weer tegen. Ze leunt tegen de witte kist en staat op haar gemak te eten.

‘Moet je er echt zo’n zootje van maken?’ vraagt ze schamper. Zelf heeft ze na even zoeken een blikje knakworsten gevonden met een trekdekseltje waar geen blikopener voor nodig is. ‘Deze vind ik zóó lekker! Ik krijg ze thuis nooit omdat er varkensvlees in zit, en daar gaan mijn ouders van kotsen. Wil je er eentje?’

‘Heb je geen mosterd? Je moet er mosterd op doen, of ketchup.’

‘Daar zeg je iets! Mayonaise, ik ben gek op mayonaise!’

Tio wordt een beetje melig van de uitbundige vreetpartij; hij duikt in de broodvitrine en neemt van alle worstenbroodjes één hap, op de zuivelafdeling neemt hij een reusachtig stuk jong belegen kaas in twee handen en zet zijn tanden erin. ‘Zo moet een muis in de keukenkast zich ook voelen,’ roept hij met volle mond naar Ayse.

‘Kijk eens, de elektriciteit doet het hier ook nog gewoon, die diepvrieskisten staan aan! Wil je een ijsje toe?’

‘Hebben ze die met zo’n laag witte chocola?’

Ayse buigt voorover en hengelt een handvol ijsjes omhoog. Haar ogen glijden langs een opschrift. ‘Rhumbabonen... Tio? Heb jij wel eens van rhumbabonen gehoord?’

‘Nee, jij wel?’

‘Ja, hier op deze verpakking. IJs met rhumbabonensmaak. Lollig. Dat ga ik proeven.’

‘En?’ vraagt Tio wanneer Ayse een paar happen genomen heeft.

‘Smaakt een beetje naar chocola met hazelnoten... nee, walnoten... hm, wel lekker, maar ik weet eigenlijk niet waar het naar smaakt. Beetje bitter.’

Het is ruim drie kwartier later voor ze weer naar buiten wandelen. In het voorbijgaan komen ze langs een cosmeticaschap.

‘Mochten we nog een keer verstandig worden: dáár liggen de tandenborstels,’ wijst Ayse.

Tio trekt zijn wenkbrauwen op. ‘Ander keertje, goed?’

*

Het is erg lollig om in een overvolle winkel alles te mogen pakken waar je maar trek in zou kunnen hebben, maar als ze weer een poosje door het dorp gelopen hebben, begint het vervelend te worden om helemaal alleen door lege straten te lopen waar niets gebeurt, niemand te zien is en geen bedrijvige geluiden weerklinken.

‘Er zijn best leuke winkeltjes,’ doet Ayse nog een poging tot vermaak. ‘De deuren zijn open, ga je mee binnen kijken?’

‘Bij welke?’

‘Deze.’

‘Getver, een kledingzaak. Ik háát nieuwe kleren kopen,’ bromt Tio. ‘Dat moet ik minstens twee keer per jaar, met mijn moeder. Dat ga ik niet nu hier voor mijn lol lopen doen, hoor.’

‘Ik wou alleen even kijken...’ Ayse duikt in een rek, bekijkt de kleuren, de modellen. ‘Wat een rare spullen, joh. Moet je zien!’ Ze trekt een lange blouse uit een rek en houdt die voor haar bovenlichaam. ‘Hij is wel mooi, maar op de een of andere manier zo ouderwets. En dat zijn al die andere dingen ook. Misschien niet allemaal, maar de meeste wel.’

‘Ik zie er niets ouderwets aan, gewoon een wit overhemd.’

‘Gggh!’ doet Ayse ongelovig. ‘Dan ben je kippig!’ Ze loopt een paar passen verder en haalt een overhemdjurk tevoorschijn, gemaakt van een bruine, grofgeweven en ruwe stof. ‘Zou een middeleeuwse geitenboerin niet misstaan.’ Met trage, aarzelende bewegingen hangt ze de jurk terug. ‘Zeg... zouden we in een heel ander land terechtgekomen zijn? Ik bedoel...’ Ayse kauwt een poosje op haar onderlip. ‘Er is hier beslist een andere mode. En in de supermarkt zag ik ook dingen die ik niet ken.’

‘Maar de taal op de verpakkingen dan? Daar zag ik niks vreemds aan, het was zelfs geen raar dialect of zo. Maar ja, we zijn nou eenmaal door die kist geklauterd, dus we zitten gewoon effe in een ander level.’

‘Een level waarin ze de poppetjes vergeten zijn.’

‘Ja, de medespelers.’

‘Of tegenstanders. Die waar je anders altijd op mag schieten.’

‘We hebben toch geen pistolen, dus dat komt goed uit.’

Tio en Ayse kijken elkaar aan, beiden met een starre grimas op hun gezicht. Ze willen nog niet toegeven dat ze het nogal onaangenaam zijn gaan vinden en doen hun best elkaar ervan te overtuigen dat dit vreselijk grappig is allemaal.

‘Nee, dan heb ik toch liever dat dit zo’n adventure is waarbij je alleen de puzzels op hoeft te lossen,’ zegt Tio. ‘Ik hou niet van schietspelletjes.’

‘Ik juist wel. Maar als dit zo’n adventure was, wat zou je nu dan doen?’

‘Op escape drukken,’ mompelt Tio na een poosje. Hij schopt tegen een metalen poot van een rek, draait zich om en wandelt de winkel uit.

Naarmate er meer tijd verstrijkt in stilte en eenzaamheid, begint Ayse hoe langer hoe harder aan te dringen op terugkeer.

‘Maar de kist was weg.’

‘We kunnen toch gaan kijken of-ie er inmiddels weer staat?’

Tio voelt er echter niets voor, hij heeft het idee dat er iets van hen verwacht wordt, dat ze iets moeten ondernemen. ‘We hebben die zij toch nog niet gevonden?’

‘Misschien hoeft dat ook helemaal niet, dat hadden we zelf verzonnen, dat dat de opdracht zou zijn. Misschien moesten we hier alleen maar even rondkijken.’

Het duurt niet lang of het draait weer uit op ruzie, een ruzie met felle woorden, en even later een drukkende stilte en naast elkaar verder wandelen in volstrekte zwijgzaamheid.

Ze slenteren langs een kade en gaan er een tijdje op een houten bankje zitten om over het water van het uitgestrekte binnenmeer te staren. Ze klauteren op een afgemeerd bootje, dat met gestreken zeilen ligt te dobberen langs de kant, hangen een poosje over de reling.

En als ze honger krijgen, dan eten ze weer wat uit een onbemand winkeltje.

Maar als de avond valt, wordt Ayse opstandig. ‘Ik ben het zat, ik wil naar huis. Zo dadelijk wordt het donker, dan wil ik hier niet meer zijn.’

Tio wil juist weer iets snauwerigs terugzeggen, als hij ziet dat ze rilt en dat haar ogen groot en huiverig zijn. Zelf heeft hij het idee dat ze hier niets te vrezen hebben: ‘Er ís helemaal niemand om bang voor te zijn,’ legt hij uit.

Maar Ayse is het niet met hem eens. ‘Misschien is er wel helemaal niemand omdat ze allemaal al uitgemoord zijn!’ Ze trekt haar schouders op en kijkt schichtig om zich heen. ‘Misschien komen hier ’s nachts enge vampiers uit de lucht vallen die iedereen om zeep helpen.’

‘Vampiers helpen nooit iemand om zeep. Ze veranderen iedereen in nieuwe vampiers.’

‘Ja nou, en hier zijn ze allemaal al aan de beurt geweest, ze liggen nu te slapen in hun doodskisten en te wachten tot het donker wordt!’

Tio begint van schrik te giechelen. Hij wou maar dat Ayse niet van die enge dingen verzon. Nog even en hij zet het op een rennen als ze nou niet heel snel uitscheidt met die onzin! ‘Zulke dingen bestaan toch helemaal niet,’ werpt hij wat halfslachtig tegen.

‘Nee, en kisten waardoor je van je eigen wereld in-in...’ stottert Ayse.

‘Ja oké, laat maar.’ Tio’s blik glijdt nog eens langs de gevels, langs de donkere slagschaduwen die zich in de steegjes beginnen op te houden, langs de ondoorzichtige ramen die een feloranje ondergaande zon weerkaatsen. Nu rilt hij ook. ‘Uhm... lopen we hierlangs vast zo’n beetje terug, die kant uit... uh... als er dan toch verder niks te beleven is hier?’ Hij wappert met zijn handen wat nerveus voor zich uit. ‘We kunnen hier langs het water...’ Liever blijft hij nu wat uit de buurt van de huizen en de donker wordende zijstraatjes, langs de kade lopen lijkt hem veiliger, overzichtelijker. Tenzij ze zich juist in het water schuilhouden natuurlijk, de monsters... Onmiddellijk ziet hij afschuwelijke zeewezens voor zich, die slijmerige grijpvingers naar hem uitsteken van onder het spiegelende wateroppervlak. Hij werpt een snelle blik opzij over het kademuurtje. Wanneer hij daar inderdaad iets ziet bewegen, klampt hij zich van pure ontsteltenis met beide handen aan Ayse vast. ‘Hnuhh!’ jammert hij iets onduidelijks.

‘Wat!’ gilt Ayse prompt. ‘Waar!’

‘Dáár!’ wijst Tio.

Angstig tuurt Ayse langs hem heen naar het kabbelende water. Ze ziet een spiegeling, kleuren en vormen, beweging. Even houdt ze de adem in.

Op de kade zijn lantaarns aangegaan en Ayse ziet de reflectie van de hoge lampen terug op het water. Het beeld dwarrelt en danst op de kleine windgolfjes van het meer heen en weer. Daar is niets vreemds aan, zo spiegelt water altijd. Maar wat beweegt zich daartussen? Die onduidelijke vormen die weerkaatsen op de waterspiegel, wat kunnen dat zijn?

Heel voorzichtig doet Ayse een aarzelend stapje dichter naar de waterkant. Ze blijft zich aan Tio vasthouden, die op zijn beurt ook Ayse nog steeds bij de mouw van haar shirt heeft.

‘Hé Tio.. zie jij... zie jij dat ook?’ Ayse wijst.

‘Ik uhm... ik weet niet of ik wil kijken.’ Maar Ayse trekt hem naar zich toe, waardoor hij vlak naast de kademuur komt te staan. Hij gluurt eroverheen. Jazeker ziet hij ze ook. Helder en duidelijk nu. Menselijke figuren. Ze bewegen zich over hun eigen kade, de kade die op het water weerspiegeld lijkt. Tio kijkt op en om zich heen. Waar zijn ze dan? Niet hier op deze kade, niet waar Ayse en hij zijn.

Maar wel in het water.

Dat is beslist het vreemdste dat ze tot nog toe hebben gezien hier in deze onwerkelijke wereld.

Tio kijkt achterom, over zijn schouder. Volgens het spiegelbeeld zouden er mensen achter hem langs lopen, precies op ditzelfde moment, hij zag ze gaan in het water. Hij buigt zich weer over de kademuur en bekijkt een weerspiegeling: een paar meter verderop hangt een meisje nonchalant - een sigaret tussen haar vingers - over de muur waar hij zelf ook tegenaan leunt. Ze blaast een rookwolk van zich af. Ze lijkt hem aan te kijken.