Hoofdstuk 1

De nieuwe bank is rood. Fay wipt op en neer op de zitting. Het kraakt een beetje, maar de vering stuitert heerlijk. Net als een trampoline.

‘Ga daar eens af, die heb ik net schoongemaakt.’ Mama loopt door het gangpad. Ze wappert met een hand naar Fay, alsof ze haar van die afstand kan wegwapperen. In haar andere hand heeft ze een grote schemerlamp geklemd.

Fay zucht, veert nog even gauw twee keer extra en staat dan op. Met een plof laat ze zich vallen op de bank ertegenover. Een blauw gestreepte. Daar zakt ze een eind in weg. Misschien is er toch nog een veer aan de binnenkant kapot.

‘Nou, Fay!’ Mama’s mopperhoofd komt om de hoek van een kast. ‘Doe niet zo vervelend. Het hoeft allemaal niet stuk. Als je je verveelt, ga je maar kijken of er leuke boeken zijn binnengekomen.’

Fay blijft zitten waar ze zit. Ze heeft nu geen zin om de boeken uit te pakken. En ook niet om boeken uit te zoeken van de plank. Er staat al heel lang een mevrouw in de boekenhoek, die gelukkige geluidjes laat horen bij ieder boek dat ze op haar stapel uitgekozen boeken legt. Ze heeft niet eens oog voor haar zoontje, die in de speelgoedhoek test of de poppen echt onbreekbaar zijn.

Fay kijkt naar de mooie rode bank. Van wie zou die zijn geweest? Hij ziet er nog heel goed uit. Jammer. Zulke mooie spullen blijven nooit lang.

De ouders van Fay hebben een winkel in tweedehands spullen. Eigenlijk is het gewoon een kringloopwinkel, maar dat vindt Fay een beetje stoffig klinken. Deze winkel is juist hip. Voordat iets in de winkel terechtkomt repareert papa alles wat kapot of beschadigd is en poetst mama alles tot het weer als nieuw ruikt. Alle kleren die binnenkomen, gaan eerst in de was en alle meubels krijgen een sopje. Alleen de boeken kunnen niet gesopt worden. En gelukkig maar, vindt Fay. Ze houdt van de geur van geel papier. De rest van de winkel ruikt altijd naar bloemetjes, maar de boekenhoek ruikt naar geheimen en spannende verhalen. Daar is Fay graag.

Papa heeft de winkel ‘Hebbus’ genoemd. Dat vond hij zelf heel grappig. Het is wat mensen roepen als ze iets vinden waarnaar ze zochten. Maar het woord staat in deze spelling in geen enkel woordenboek. Als Fay het op school gebruikt in een opstel, zet de juf er vast een dikke rooie streep doorheen.

Dat haar ouders een tweedehandswinkel hebben, vindt Fay helemaal niet erg. Als je antiek verkoopt, is dat ook tweedehands. Of misschien wel honderdstehands. En antiekwinkels zijn zelfs heel sjiek. Maar er is wel een groot geheim. Iets wat ze op school nooit, echt nooit mogen weten. Haar ouders wérken niet alleen in de winkel, maar wonen er ook. Samen met Fay en haar grote broer Morris natuurlijk. Papa en mama kunnen geen huis betalen. Vroeger woonden ze wel in een huis. Maar toen is er iets gruwelijk misgegaan met geld en zo. Iets met een lening en een broer van papa. En nu wonen ze in de winkel. Er is een keuken, waar mama kookt en waar ze kunnen eten, en daar staan ook een enorme wasmachine en een wasdroger. En een koelkast. Alles tweedehands uiteraard. Naast het keukentje is nog een klein kantoortje, waar papa af en toe op de computer werkt. Maar verder zijn er eigenlijk geen kamers. In de keuken staan drie grote tassen. In iedere tas zitten een dekbed, een kussen en een hoeslaken. Iedere avond moeten de bedden opnieuw worden opgemaakt. Want overdag moeten ze natuurlijk kaal zijn. Dat ze hier wonen, is ook het grote geheim van papa en mama. Papa rekent vaak met de computer uit hoelang het nog duurt voor ze weer een echt huis zullen hebben. ‘We zijn weer een stapje dichterbij,’ zegt hij dan tegen mama. Maar hoeveel stapjes er nog moeten komen, daar zegt hij nooit iets over.

Voor het grote winkelraam schuift een jongen voorbij op een bakfiets. Hij zwaait naar Fay.

‘Waar gaat Morris heen?’ roept Fay naar haar moeder.

‘Er is gebeld of hij even iets wil komen halen.’

‘Wanneer mag ik met de bakfiets spullen op gaan halen bij mensen?’

‘Nou, voorlopig niet, Fay. Het is niet makkelijk hoor, op zo’n zware fiets. Morris is al een grote vent. Die kan dat goed.’

‘Pff!’ Fay zucht beledigd. Grote vent. Morris is maar drie jaar ouder dan zij. Wedden dat zij ook heel goed met die bakfiets kan rijden?

De boekenmevrouw heeft haar keuze gemaakt en loopt met een enorme stapel boeken naar de kassa.

‘Kom je, schat?’ roept ze naar haar zoontje. ‘Mama is klaar. We gaan naar huis!’ Loeiend als een sirene komt de jongen met een poppenwagen door de gangpaden aanstuiven. De moeder van Fay, die ook op weg is naar de kassa, kan hem maar net ontwijken. Ze maakt een rare slinger en moet zich vasthouden aan de toonbank. ‘Pas op!’ waarschuwt de mevrouw haar zoontje. ‘Straks doe je jezelf nog pijn.’ Het jongetje staat met een ruk stil en duwt de poppenwagen hard van zich af. De wagen komt met een knal tot stilstand tegen een vitrinekast. De mevrouw zegt niets. Fay weet dat mama zich nu groen en geel ergert. Als het jochie en zijn moeder vertrokken zijn, brengt mama zuchtend de poppenwagen terug naar de speelgoedhoek.

Het belletje boven de ingang vertelt dat er iemand binnenkomt. Meestal is dat een klant. Fay springt op van de bank en loopt naar de boekenhoek. Daar staan de boekenkasten haaks op de muur, net als in een bibliotheek. Er is één boekenkast bij die geen achterkant heeft. Als Fay daar staat, kan ze glurend over de boeken de winkel in de gaten houden. Ze ziet de oude mevrouw Parel binnenkomen. Die mevrouw heet niet echt zo, maar ze ziet er altijd uit alsof ze gaat lunchen bij de koningin. Ze draagt glanzende stoffen en veel sieraden. En in ieder oor hangt, aan een kettinkje, een enorme, gigantische parel. Altijd. Mevrouw Parel komt vaak in de winkel de laatste tijd. Ze geniet van het snuffelen tussen de spullen van vroeger.

Het belletje rinkelt nog een keer. Nieuwsgierig rekt Fay zich uit om te kunnen zien wie er nog meer over de drempel stapt. Ze ziet de blonde krullen van Joppe. Joppe zit bij Fay in de klas en hij en Fay zijn dikke vrienden. Ze zijn veel samen en hebben geen geheimen voor elkaar. Nou ja, oké. Fay dus wel voor Joppe. Eentje maar.

Joppe heeft een lange tak in zijn hand, waarmee hij op de grond tikt. Zijn ogen heeft hij stijf dicht.

‘Hee Joppe!’ roept Fay, terwijl ze achter de boekenkast vandaan springt. ‘Waarom heb je je ogen dicht?’

‘Roept iemand mij?’ Joppe richt zijn gezicht naar boven, zodat het lijkt of hij zijn vraag aan het plafond stelt. Dan draait hij zijn hoofd in de richting van het geluid. Nog altijd met gesloten ogen.

Fay voelt een lachkriebel opkomen. Die gekke Joppe verzint altijd iets nieuws. Wat is dit nou weer?

‘Wat doe je raar?’ giechelt Fay.

Joppe komt haar kant op, nog steeds met de stok voor zich uit zwaaiend en tikkend.

‘Ik doe helemaal niet raar,’ zegt hij, ‘ik kijk hoe het is om blind te zijn. Dan begrijp je blinde mensen veel beter. Ik kan met mijn ogen dicht naar je toe lopen, zonder dat ik ergens tegenaan knal. Door deze stok.’ Trots steekt Joppe de tak omhoog om hem aan Fay te laten zien. Het is een tak met een zijtakje, ziet Fay. En dat zijtakje haakt nu aan de kap van een grote vaaslamp, die gevaarlijk begint te wankelen. Joppe merkt niets. Fay doet gauw een sprong naar voren om de lamp op te vangen. Joppe voelt nu wel dat zijn tak ergens aan blijft haken, maar hij wil zijn spel nog niet opgeven. Hij doet nog een paar ferme passen vooruit en tuimelt – gillend als een varkentje – in volle vaart over de armleuning van een bank.

Hoofdstuk 2

De open mond van Joppe hapt in een zacht kussen. Het smoort zijn kreet tot een dof geluid. Zijn benen steken boven de bank uit en maaien wild in de lucht.

Slap van het lachen leunt Fay tegen een kastje. De tranen lopen over haar wangen. Wat was dit een idioot gezicht!

‘Sta niet zo te lachen!’ klinkt het uit het kussen. ‘Help me hier liever even uit.’

Maar Fay kan Joppe niet helpen. Ze staat dubbelgevouwen en met haar armen om haar buik te gieren van het lachen. Het gespartel van Joppe om overeind te komen helpt daar ook niet echt tegen.

‘Ik pies in mijn broek!’ piept Fay.

Bij het schap met ijzerwaren kijkt een man even verstoord om het hoekje. Mama komt aangezigzagd tussen de meubels door. ‘Wat gebeurt er? Wat gebeurt er?’ roept ze al van ver.

Kreunend duwt Joppe zich uit de kussens van de bank omhoog.

‘Dat valt nog niet mee hoor, blind zijn,’ zegt hij tegen de moeder van Fay, die wit weggetrokken en met grote ogen over de bank heen buigt. Ze kijkt van Joppe naar de schaterende Fay en weer terug.

‘Ik schrok me rot! Ik dacht dat je stond te huilen,’ zegt ze bestraffend tegen Fay. Ze helpt Joppe overeind. ‘En jij een beetje uitkijken, Joppe,’ bromt ze zachtjes. ‘Als je wilt klimmen, ga je maar naar de speeltuin.’

‘Ja, dat kon ik nou juist niet: uitkijken. Ik had mijn ogen dicht,’ legt Joppe uit.

Mama schudt niet-begrijpend haar hoofd en loopt terug naar de hoek van de winkel waar ze aan het werk was.

Mevrouw Parel schuifelt ook nieuwsgierig dichterbij. Ze rekt haar rimpelnek om te zien wat er aan de hand is. In haar zachte gezicht staan glimlachende ogen.

‘Dat is ook een mooie lamp,’ ze wijst naar de vaaslamp die Fay in haar handen heeft. Dan ziet ze het plantentafeltje waar de lamp op gestaan heeft. Verbaasd deinst ze eerst achteruit, om zich vervolgens ver naar voren te buigen.

‘Nou, dat is ook wat,’ pruttelt ze een beetje afwezig, ‘dat is mijn tafeltje.’

Fay werpt een snelle blik op het houten meubel.

‘Heeft u ook zo’n tafeltje?’ vraagt ze vriendelijk.

De oude vrouw schudt haar hoofd. ‘Ik héb niet ook zo’n tafeltje, dit ís mijn tafeltje. Hoe komt dat hier? Hebben jullie dat uit mijn huis gehaald?’

Fay weet niet goed wat ze moet zeggen. Aarzelend wisselt ze een blik met Joppe.

‘Nee, natuurlijk niet. Dat tafeltje is door iemand gebracht. Vorige week. Maar het kan toch dat u precies hetzelfde tafeltje heeft?’

Nu krijgt mevrouw Parel een verbeten trek om haar mond. Met klem zegt ze: ‘Dit tafeltje heeft mijn man meegenomen uit Indië. Het is met de hand gemaakt. De poten zijn olifanten, kijk maar na. Het is mijn tafeltje.’

Fay zakt door haar knieën en ziet het meteen. In iedere poot van het tafeltje is een olifant uitgesneden, die op zijn achterpoten staat. Het blad van het tafeltje wordt gedragen door vier slurven.

‘Nou, dát is toevallig!’ roept ze uit.

De oude vrouw knikt een keer vastberaden. ‘Ik zei het je.’

‘Maar het tafeltje staat hier al een week, mevrouw. Uw tafeltje staat vast nog thuis op u te wachten. Maar het is wél echt heel toevallig,’ herhaalt Fay.

Even lijkt het erop dat mevrouw Parel niet van plan is ook maar een stap bij het tafeltje vandaan te gaan, maar na een paar minuten scharrelt ze toch verder.

‘Raar,’ fluistert Fay tegen Joppe. ‘Wees eerlijk: hoeveel van dit soort tafeltjes zullen er zijn? En dan precies zoals dit?’

‘Ze lijkt een beetje in de war,’ antwoordt Joppe, net zo zachtjes, ‘misschien heeft haar tafeltje wel helemaal geen olifanten.’

‘Nee joh.’ Fay schudt resoluut haar hoofd. ‘Ze wist toch van die olifanten, zonder dat ze de poten goed had gezien?’

Voor Joppe kan antwoorden, knalt er een korte gil door de winkel. Geschrokken haasten Joppe en Fay zich naar de plek waar het geluid vandaan kwam en ook mama komt verschrikt aanrennen. Het hoofd van de man komt weer even om het hoekje van het schap. Als hij ziet dat er niemand gewond is, duikt hij weer in een bak met ijzeren haken.

Mevrouw Parel staat nu voor een klok. Een oude en een dure, dat zie je zo. Het uurwerk zit in een glimmend, rood houten kastje met goudkleurige versieringen. En met kleine gouden bolpootjes.

‘Maar dat is mijn pendule!’ roept mevrouw Parel.

‘Welnee, dat is een klok!’ verbetert Joppe haar.

Fay kan er niets aan doen, ze begint weer te giechelen. Joppe weet blijkbaar niet dat een pendule een klok is.

‘Ik ben niet gek, jongeman!’ snauwt mevrouw Parel met een boze blik naar Joppe. ‘Dat is een pendule, en het is de mijne.’ Dan tilt ze de klok van de kast en houdt hem als een kostbare schat in haar armen geklemd. Fay kijkt onzeker naar Joppe, die met een vragend hoofd zijn schouders ophaalt. Mama steekt langzaam haar handen uit naar de klok.

‘U vergist u, echt. U heeft hier geen klok gebracht, toch? Hoe zou de klok hier dan moeten komen?’

Langzaam zet mevrouw Parel de klok weer neer, al gaat het niet van harte.

Zacht mopperend schuifelt ze naar de uitgang, nagestaard door Fay, Joppe en mama.

‘Vreemd,’ zegt mama.

‘Nou, inderdaad!’ valt Joppe haar luid en verbaasd bij. ‘Jongeman! Ze noemt me jongeman!’

Mama luistert niet. Ze denkt ineens aan iets anders.

‘O ja, Joppe, gooi jij die tak die je meegesleept hebt even naar buiten? Die hoort niet in de winkel.’

De tak! Die was Joppe alweer helemaal vergeten.

Joppe staat naast de struiken. Hij kijkt nog eens spijtig naar zijn mooie tak.

‘Adieu, tak. We hebben lol gehad, samen.’