TISQUANTUM

© 2020

Tekst van Bianca Mastenbroek, www.biancamastenbroek.nl

Omslag van Remco Nieboer, www.reer-art.nl

Illustraties schutblad voor: Remco Nieboer

Kaart schutblad voor: www.howlingpixel.com, aangepast

Kaart schutblad achter: John Smith (1624). Map of New England from The Generall Historie of Virginia, New England, and the Summer Isles; with the names of the Adventurers, Planters, and Governours from their first beginning, Anno: 1584, to this present 1624

NUR 284, 285, 242

ISBN 978 90 5116 924 9

Alle rechten voorbehouden.

Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand en/of openbaar gemaakt in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch, door fotokopieën, opnamen of op enige andere manier zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.

Hoofdstuk 1

Eikeltjesmaan 1614

Het water beukte tegen de rotsen en stoof hoog op. De wind blies de fijne nevel recht in zijn gezicht. Zout en koud, de krachten van de Geesten van Water en Wind vermengd.

Tisquantum probeerde ze naar binnen te zuigen. Vanmiddag moest zijn lichaam vloeibaar zijn als water, snel als de wind. Zijn vingers omklemden zijn geluksamulet. Hij zóú de wedstrijd winnen. Straks. Nu moest hij zijn vangst naar zijn moeder brengen, zijn mand zat tot de rand toe vol.

Of… toch nog wat oefeningen doen? Als hij een pniese wilde worden, moest hij tot het uiterste gaan. Van de vier kandidaten zou er slechts één een elitekrijger worden.

Hij!

Hij moest er niet aan denken dat Wampapaquan hem zou overtroeven. Híj was de zoon van het stamhoofd, dus híj moest de beste zijn. Grootse daden verrichten. Zijn vader trots maken.

Tisquantum hees de mand met schaaldieren op zijn rug. Het gewicht drukte zwaar op zijn schouders. Hoe zwaarder, hoe beter. Hij hurkte tot zijn billen de rotsen raakten en sprong weer op. Zakken en staan, zakken en staan, tot zijn spieren begonnen te branden.

Genoeg. Nee, een pniese liet zich niet tegenhouden door een beetje pijn. Vorige week nog hadden ze met blote benen door doornstruiken moeten lopen. ‘Je grootste kracht zit niet in de spieren waarmee je een boog aanspant,’ had Petonowit gezegd terwijl hij zijn hand op zijn borst legde, ‘die zit hier.’ En Petonowit kon het weten, hij wás een pniese.

Mijn hart is sterk, dacht Tisquantum, en mijn lichaam moet net zo sterk worden. Hij trok zijn mocassins uit en knoopte die om zijn nek. Op blote voeten rende hij langs de kust en negeerde de pijn van de schelpen en stenen die in zijn voetzolen prikten.

Zijn moeder was bij hun vuurplaats druk in de weer met de groenten voor de stoofpot. Zonder dat haar handen stilvielen, keek ze op en lachte. ‘Heb je het hele eind de heuvel op gerend?’

Natuurlijk!

‘De beproeving is vanmiddag pas.’ Soepel sprong ze op en verdween in hun wetu. Voor hij de mand met schaaldieren had kunnen neerzetten, schoof de mat voor de opening alweer opzij en kwam ze naar buiten met een maiskoek. ‘Eet.’

Met een paar happen was de maiskoek verdwenen.

‘Leg jij wat stenen in het vuur? Dan kun je me helpen om het vlees uit de schalen te halen en het te bakken.’

‘Koken is geen mannenwerk.’

‘Jij bent nog geen man.’

‘Dat duurt niet lang meer, moeder…’

Komende winter moest hij, net als iedere jongen van de stam, drie manen lang doorbrengen in het bos met slechts een mes, een tomahawk en pijl-en-boog. Als hij in de donkerste tijd van het jaar de kou, de wilde dieren en de honger wist te trotseren, zou hij terugkeren als een man.

Zijn moeder zuchtte. ‘Probeer niet sneller te lopen dan de tijd, Tisquantum.’

Hij pakte een grote, ronde, gladde steen en legde die aan de zijkant in het vuur om op te warmen. ‘Dat is precies wat ik vanmiddag moet doen.’ Hij zette de mand met schaaldieren tussen zijn moeder en hem in en peuterde met twee hertenbotjes het onwillige vlees uit de schaal van een krab.

‘Weet je waarom een krab er altijd uitziet alsof hij bloost?’

Dat wist hij, maar terwijl ze samen werkten, luisterde hij naar het verhaal van Koning Krab, die alles en iedereen in zijn koninkrijk aanviel met zijn scharen. Tot hij op een dag in de tenen van het mooiste meisje van het dorp kneep…

Tisquantum was er klaar voor: hij had zijn haar achter in zijn nek samengebonden, zijn huid ingesmeerd met vet en op zijn borst twee gele bliksemschichten geverfd voor extra snelheid.

Maar… Wampapaquan had de bloedrode pootafdruk van een bergkat op zijn borst. Dat zag er indrukwekkender uit dan bliksemschichten.

Ze stonden met z’n vieren bij Petonowit op het centrale plein. Over de andere twee jongens maakte Tisquantum zich geen zorgen, dat waren sprietjes die hij omver kon blazen, maar Wampapaquan was ruw en hard als een rots. Een rots die Tisquantum in de weg stond.

Petonowit hief zijn handen en meteen werd het stil. ‘Jongens, vandaag wacht jullie een nieuwe beproeving. Als pniese moet je niet alleen de snelste en de sterkste zijn, en de mannen aanvoeren in oorlogstijd, je behoort ook tot de vertrouwelingen van het stamhoofd. Bij belangrijke beslissingen zal hij je om advies vragen en je zult zijn stem zijn als je een boodschap moet overbrengen. Daar draait de beproeving van vandaag om.’

Wat saai. Zeker na de hardloopwedstrijd van de vorige keer. Maar… hier was hij goed in! Het afgelopen jaar hadden ze regelmatig oefeningen gedaan om hun geheugen te verbeteren. Hij kon minstens twaalf voorwerpen onthouden, terwijl Wampapaquan met het gruis in zijn kop meestal niet verder kwam dan negen.

‘Een boodschap moet niet alleen snel worden overgebracht, maar ook nauwkeurig en aan de juiste persoon. Jullie zullen op al die aspecten beoordeeld worden.’ Petonowit wenkte en de blauwe schelpen in zijn ene zilveren streng haar tinkelden. ‘Tisquantum, kom naar me toe om jouw boodschap te ontvangen.’

Vluchtig raakte hij zijn geluksamulet aan, maar de spanning werd er niet minder door. Van spanning blijf je alert, hielp hij zichzelf herinneren.

Petonowit bracht zijn lippen naar Tisquantums oor. ‘Jullie gaan naar ons buurdorp Nemasket. Jouw boodschap is bestemd voor Witte Bever. Luister goed, ik vertel je de boodschap slechts één keer.’

Tisquantum hield zijn adem in en maakte zijn geest leeg.

‘Weena hawala dorgistu mochalla vinbettoi parida munnot.’

Wat was dat voor onzin? Nee, niet nadenken, de woorden onthouden. Hij liet de vreemde klanken door zijn hoofd stromen. Opnieuw en opnieuw, totdat ze een lied werden.

Ondertussen fluisterde Petonowit ook bij de andere drie een boodschap in het oor. ‘Ook als je de boodschap niet begrijpt,’ zei de pniese, ‘moet je haar foutloos overbrengen. Wie mij als eerste een kalkoenveer brengt als teken dat de boodschap goed is overgebracht, wint deze opdracht.’

Tisquantum stoof weg. Wat er ook gebeurde, hij zou als eerste terug zijn met een kalkoenveer!

Hoofdstuk 2

Met een stofwolk om zich heen denderde Tisquantum Nemasket binnen. Waar is Witte Bever? wilde hij schreeuwen, maar een pniese draafde niet als een dolle hond een buurdorp binnen.

Rustig worden. Eerst nadenken. Hoe kon hij Witte Bever zo vlug mogelijk vinden?

Door het de dorpelingen te vragen, maar dan moest hij ze wel iets geven als dank voor hun hulp. Hij holde terug het bos in, plukte een handvol appels en bedankte de boom voor zijn gift. In het dorp liep hij naar de eerste persoon die hij zag. ‘Wuneekeesuq,’ begroette hij een man die takken aan het gladschaven was om er pijlen van te maken. ‘Ik heb een boodschap voor Witte Bever. Kunt u mij vertellen waar ik hem kan vinden?’ En hij bood de man de appels aan.

Met een glimlach legde de man zijn spullen op de grond en wenkte Tisquantum mee te komen. Ze liepen tussen de wetu’s door naar de andere kant van het dorp. Vanuit zijn ooghoeken keek Tisquantum uit naar zijn rivalen. Niemand. Zou hij de eerste zijn? Zijn hoop rafelde door de scherpe kantjes van zijn vrees. Hij kon net zo goed de laatste zijn.

‘Daar,’ wees zijn gids, waarna hij vertrok.

Voor een wetu bewerkte een man met een witte bevervacht om zijn schouders een stuk vuursteen tot een mes. Het leek overbodig om te vragen wie dat was, maar Petonowit verstopte regelmatig een test in een test. Wie weet droegen meer mannen in dit dorp een witte bevervacht. ‘Bent u Witte Bever van de Nemaskets?’

De man knikte.

‘Bent u de enige Witte Bever hier?’

Er verscheen een dunne glimlach op zijn gezicht. ‘Een goede vraag, jongen. Ja, voor zover ik weet, ben ik de enige die ooit een witte bever is tegengekomen tijdens de jacht.’

‘Dan heb ik een boodschap voor u van Petonowit.’ Nu kwam het erop aan. Met zijn voeten zocht hij steun bij Moeder Aarde. ‘Weena hawala dorgistu mochalla vinbettoi parida munnot.’

‘Dankjewel.’ Met een uitdrukkingsloos gezicht verdween de man in zijn wetu.

Jachtig streken Tisquantums vingers over zijn geluksamulet. Ging Witte Bever de kalkoenveer halen? Goede Geesten, laat het zo zijn!

De mat voor de opening van de wetu werd opzijgeschoven en Witte Bever kwam naar buiten. Niet met een kalkoenveer, maar met een grijsbruine staartveer van een havik in zijn hand.

Bij de dondergeesten, hij had het verpest!

‘Zeg Petonowit dat ik hem rustige nachten vol vreedzame dromen toewens.’

‘Dat zal ik doen, geëerde wijze.’ Hij klonk net zo mat als hij zich voelde, maar de strijd hoefde nog niet verloren te zijn. Wie weet had Wampapaquan ook fouten gemaakt en ging het er nu nog om wie als eerste terug was.

Tisquantum begon te rennen.

Op het plein, omringd door opgetogen dorpelingen, stond Wampapaquan met een kalkoenveer in zijn hand. En de grijns op zijn gezicht…

Waarom was het die brulkikker wel gelukt? Rennen, dat kon hij, ja. Maar iets onthouden?

‘Vanwaar die teleurgestelde blik?’ vroeg Petonowit.

Moest hij openlijk zijn nederlaag toegeven? Tisquantum toonde de haviksveer. ‘Ik heb gefaald.’

Petonowit glimlachte zijn onpeilbare lach. ‘Een vogel op een tak is nooit bang dat de tak zal breken, want hij vertrouwt op zijn vleugels. Kom vanavond, als de maan helder aan de hemel staat, naar me toe. Ik wil iets met je bespreken.’

Tisquantum kon zich niet voorstellen wát, maar hij knikte.

Terwijl de rivier rustig in zijn bedding ruiste, kolkten de gedachten door Tisquantums hoofd. Waarom liep hij hier samen met Petonowit, onder het wakend oog van Grootmoeder Maan? Was het een straf? Een les? Een aanmoediging om beter zijn best te doen?

Petonowit ging op een boomstam zitten, die half op de oever, half in het water lag. Zijn gekromde neus stak scherp af tegen het glinsterende water achter hem. ‘Je gedachten sissen als een nest opgeschrikte slangen.’

Tisquantum hief zijn hoofd naar de nachthemel en liet zijn ogen over de sterren glijden. Met hun zilveren gloed leken ze zijn onrust weg te strijken.

‘Jij bent geslaagd voor de opdracht vanmiddag.’

Met een ruk draaide hij zijn hoofd. ‘Wat bedoelt u?’

Er lag een vriendelijke glinstering in Petonowits ogen. ‘De opdracht ging niet alleen om de boodschap, het was ook een test om te kijken hoe ver jullie zouden gaan om te winnen. Iedereen die de boodschap goed zou overbrengen, zou een haviksveer krijgen. Wie fouten maakte, zou een ganzenveer krijgen.’

Een ganzenveer, daarmee waren de twee anderen thuisgekomen. En hij… Hij had een haviksveer gekregen! Hij had het goed gedaan!

Maar Wampapaquan dan? Hoe kwam hij aan een kalkoenveer? Ach, natuurlijk, die beesten scharrelden overal in het woud, zelfs een kind kon makkelijk aan zo’n veer komen. ‘Maar dat betekent…’

‘Dat Wampapaquan zo graag wil winnen, dat hij zich als een Kwade Geest gedraagt.’

En daarom zal hij nooit een pniese worden, besefte Tisquantum. Wat had Petonowit een listige test bedacht! ‘Weet Wampapaquan dat u het weet?’

‘Ik vertel het hem als de tijd daar is. Jouw volgende opdracht is om deze kennis voor jezelf te houden, om ervoor te zorgen dat Wampapaquan niets zal merken.’

Mocht hij niet tegen Wampapaquan zeggen dat hij een mislukt stinkdier was? ‘Voor hoelang?’

‘Zo lang als nodig is. Er wacht jou een zware beproeving, Tisquantum.’

Dit ging niet meer over Wampapaquan. Wat voorvoelde Petonowit?

Pijn, kou, honger, Tisquantum zou het allemaal doorstaan, als hij maar een pniese werd! Maar wat als dat de beproeving was? Dat hij geen pniese zou worden…

Zijn vingers gleden naar zijn geluksamulet. Ze mochten hem alles aandoen, alles afnemen, maar niet dát!

Hoofdstuk 3

Tisquantum rechtte zijn rug en keek naar de voorraadkuil die hij gegraven had voor de vers geoogste mais. Diep genoeg. Even zijn benen strekken. Hij liep naar de rand van het dorp en keek uit over zee. Het was een wolkeloze dag, toch zag hij een flard wit in het blauw. Iets klopte er niet en hij kneep zijn ogen samen. Natuurlijk, het wit wolkte niet in de lucht, maar zweefde boven het blauw van de zee. Dat kon maar één ding betekenen…

Hij rende terug en zocht tussen de werkende stamleden naar het vertrouwde gezicht. ‘Vader, vader!’

Zijn vader gebaarde dat hij moest kalmeren. ‘Word je achternagezeten door een wild zwijn?’

‘Vader, er komt een zeekano met withuiden aan.’

Samen met zijn vader, enkele krijgers, pnieses en de raad van ouderen hield Tisquantum de zeekano vanaf de rand van het dorp in de gaten. Inmiddels lag die stil in het midden van de baai. Wat een gevaarte! Minstens zo groot als de nush wetu en daarin kon het hele dorp zich verzamelen.

Hij wilde de heuvel afstormen en naar de withuiden kanoën om met ze te ruilen, maar dan moest hij eerst toestemming krijgen. Een paar maanden geleden waren er ook withuiden verschenen in de baai en toen had hij van zijn vader in het dorp moeten blijven. Hij had alleen de verhalen gehoord: over mensen die net dieren leken. Ze hadden overal haar op hun gezicht. Tisquantum kon zich er niets bij voorstellen. Ook niet bij hun witte huid. Dat kon toch niet gezond zijn?

Net als iedereen had hij de spullen bewonderd die de withuiden hadden achtergelaten in ruil voor beverhuiden. Magische bolletjes, die steeds een andere kleur leken te hebben als je ze ronddraaide. De kookpot van een glanzend, glad materiaal dat niet barstte of brak. En natuurlijk het glimmende mes dat naar de krijgsleider was gegaan. Het was zo dun als een eikenblad, maar kon door botten snijden zonder te buigen of te breken, in tegenstelling tot hun eigen vuurstenen messen. Zo’n krachtig wapen wilde hij ook!

Vluchtig raakte hij zijn geluksamulet aan. ‘Vader, misschien kunnen wij kandidaat-pnieses een boodschap van u overbrengen aan de withuiden.’

‘Jij wilt naar ze toe.’

Was het zo duidelijk? Zijn vader was niet voor niets de sachem: een stamhoofd hield alles en iedereen in de gaten.

‘Misschien is het tijd. Als ze ons vaker bezoeken, zullen jullie ook met ze te maken krijgen.’ Hij bleef stil, zijn blik op de zeekano gericht. ‘Jullie mogen uitvinden of ze hier zijn om te vissen en te ruilen zoals de vorige withuiden, maar jullie gaan niet alleen. Blijf op je hoede tot je zeker weet dat ze vriendschappelijke bedoelingen hebben.’

Eindelijk zou hij de withuiden van dichtbij zien!

‘Eergisteren is gebleken dat ik de beste boodschapper ben,’ zei Wampapaquan hooghartig.

Tisquantum proestte het bijna uit, maar hij mocht niets laten blijken. Hij schraapte zijn keel alsof er een kriebel in zat.

‘Dus ik neem aan dat ik het woord voor u mag voeren,’ ging Wampapaquan verder.

Nee! Dat verdiende die valsspeler niet!

Lippen op elkaar. Anders zou hij falen voor zijn eigen test.

‘De withuiden spreken een andere taal dan wij, Wampapaquan,’ waarschuwde de sachem. ‘Gelukkig verstaat ieder mens de boodschap van vriendschap, dus die boodschap mag jij uitdragen. Verwelkom ze met lekkernijen en onze mooiste huiden. En dan hoop ik dat je in ruil zo’n glanzend, scherp mes voor me mee terugneemt.’

Als Wampapaquan het niet doet, dan zal ik ervoor zorgen, beloofde hij zichzelf en zijn vader.

Tisquantum wachtte samen met de krijgers bij de nush wetu. De mannen hadden zwarte banen over hun gezicht geverfd om de vijand angst aan te jagen.

Petonowit voegde zich bij hen. Hij had zijn gezicht wit beschilderd om zich te beschermen tegen het kwaad. Ineens voelde Tisquantum zich naakt. Had hij maar net als eergisteren bliksemschichten op zijn borst getekend. De bliksem was niet alleen snel, maar ook gevaarlijk!

Als laatste arriveerde Wampapaquan. Die aaseter had zijn gezicht geverfd! Had niemand daar iets van gezegd? Alleen mánnen mochten symbolen op hun gezicht aanbrengen. Straks riep hij de woede van de Geesten op. Wat als hij daardoor iedereen in gevaar bracht?

Tisquantums vader gebaarde dat de kandidaat-pnieses bij hem moesten komen staan. ‘Dit is geen wedstrijd, geen beproeving, jullie moeten dit samen doen. Breng vriendschap naar de withuiden en neem hun vriendschap mee terug.’

De kano waarin Tisquantum zat, was van één enkele boomstam gemaakt, voor de zeekano van de withuiden moest een half bos geveld zijn. Er stonden zelfs drie boomstammen rechtop, waar witte doeken aan wapperden.

Dat zoiets groots bleef drijven.

Meer en meer withuiden hingen over de rand van de zeekano. Hun lichamen van top tot teen bedekt, ook al was het daar veel te warm voor. Sommigen droegen huiden die net zo grauw waren als hun gezicht.

En hun haren! Niet alleen zwart of grijs van kleur, maar goud, rood, bruin en oranje. Wat een vreemde wezens. Had de Schepper hen ook gemaakt?

De withuiden gooiden een touw met dikke knopen overboord. Om naar boven te klauteren natuurlijk, want aan de gladde huid van de zeekano had zelfs de beste klimmer geen houvast. ‘Mag ik?’

Petonowit schudde zijn hoofd. ‘Musquatoqussand gaat eerst.’

Tisquantum onderdrukte zijn teleurstelling. Natuurlijk zou de krijgsleider eerst gaan.

Binnen een paar tellen was Musquatoqussand bij de rand en werd eroverheen geholpen. De krijgers volgden hem vanuit de kano’s met pijl-en-boog, maar de withuiden leken niet vijandig. Ze lachten en bogen naar Musquatoqussand. Was dat hun manier van begroeten?

‘Het lijkt veilig,’ riep de krijgsleider naar beneden. ‘Laat de kandidaat-pnieses maar komen met de ruilgoederen.’

Wampapaquan had het touw al vast en Tisquantum liet zijn rivaal voorgaan. Laat alles goed gaan, smeekte hij de Goede Geesten terwijl hij zijn geluksamulet aanraakte. Hij sloeg de beverhuiden die ze hadden meegekregen over zijn schouder en klauterde over de knopen van het touw naar boven.

‘Welkom withuiden,’ zei Wampapaquan terwijl Tisquantum over de reling werd geholpen. De witte man die hem bij zijn armen had gegrepen stonk. Tisquantum ging snel met zijn rug tegen de wind in staan, maar hield zijn blik op de man gericht. Die grauwe huid… Alsof de Kwade Geesten het bloed uit zijn gezicht gezogen hadden.

En de kleur van zijn ogen! Grijsblauw, zoals de zee in de ochtendmist.

Hij draaide zijn hoofd weg, op zoek naar iets vertrouwds. Maar de mensen, de vormen, de materialen, alles was anders.

Vlak naast hem bood Wampapaquan een withuid een zak met maiskoeken aan. Diens gezicht ging schuil in de schaduwen van een enorm hoofddeksel. Hij had een rode mantel aan die wapperde in de wind. Zijn zwarte mocassins kwamen tot aan zijn knieën. Aan zijn mantel en mocassins zaten versieringen die schitterden alsof Grootvader Zon erin gevangen zat. Wat een magie!

‘Wij komen in vriendschap en willen graag ruilen.’ Wampapaquan klopte op zijn borst. ‘Ik ben Wampapaquan, kandidaat-pniese van de Patuxets.’

De withuid nam de zak met maiskoeken aan, maar keek er niet in. Hij gebaarde en van achter hem kwam een withuid met een schaal van een glimmend materiaal waarop groene bolletjes lagen, nog kleiner dan een pinknagel. De man liep ermee naar Wampapaquan en zei: ‘Iet.’ Hij gebaarde naar zijn mond. ‘Ietfrent.’ Hij wees naar de groene bolletjes en nogmaals naar zijn mond.

‘Ik denk dat je moet eten,’ fluisterde Tisquantum.

‘Dat had ik zelf al bedacht.’ Wampapaquan probeerde stoer te klinken, maar de spanning klonk door in zijn stem.

Weer drong de withuid met de schaal aan.

‘Ik ben een pniese, het kwaad kan mij niet raken.’ Wampapaquan greep wat groene bolletjes en stopte die in zijn mond.

Wat als het vergif was? Wampapaquan was nog geen pniese, hij zou het nooit worden en was dus ook niet onoverwinnelijk. Tisquantum zei niets, maar hield zijn rivaal nauwlettend in de gaten terwijl die kauwde.

Eerst keek Wampapaquan bedenkelijk, toen klaarde zijn gezicht op. ‘Het is vreemd, maar best lekker.’ En hij stopte nog een handvol in zijn mond.

Tisquantum nam ook. De bolletjes waren glad vanbuiten, maar toen hij erop beet, bleek de binnenkant zacht. Het smaakte als… als iets waar hij meer van lustte. Maar eerst moest hij de withuiden bedanken voor hun gift. Hij haalde de beverhuiden van zijn schouder en ging voor de man met de rode mantel staan, dat moest hun leider zijn, hun sachem. ‘Namens mijn vader, de sachem van Patuxet, heet ik u welkom en bied ik u deze beverhuiden aan.’

De withuid boog en wees naar zijn borst. ‘Masterhunt.’

Was dat zijn naam? Tisquantum boog ook. ‘Welkom Masterhunt,’ en stak de beverhuiden naar voren.

Masterhunt liet zijn hand over de bovenste huid glijden en zijn ogen werden groot. Achteloos gooide hij de zak met maiskoeken op de grond en trok de beverhuiden uit Tisquantums handen.

Tisquantum wees richting het dorp. ‘Wij hebben meer huiden en willen graag met u ruilen.’ Toen wees hij naar het glimmende mes dat aan de riem van de witte sachem hing.

Masterhunt leek niet te begrijpen wat hij bedoelde. Of wilde hij het niet begrijpen? Tisquantum had het gevoel dat Koning Krab waarschuwend tussen zijn schouderbladen prikte.

Hoofdstuk 4

Tisquantum bekeek de witte sachem eens goed. Overal had hij haar: op zijn lip, zijn wangen, zijn kin. Boven zijn linkeroog liep een vervaagd litteken. Hij zag er eerder tanig dan gespierd uit, toch vertrouwde Tisquantum het niet. Masterhunt lachte als een vos die een streek had uitgehaald.

Wampapaquan gaf hem een duw. ‘Ik voer het woord. Je vader heeft míj uitgekozen.’

Hij opende zijn mond om Wampapaquan de waarheid te vertellen, maar sloot die meteen weer. Dit was niet de plek voor rivaliteit. Hij liet Wampapaquan zichzelf belangrijk vinden en het hoogste woord voeren, terwijl hij Masterhunt en diens mannen in de gaten hield. Al die witte mensen, de glimmende voorwerpen, de onbekende vormen en kleuren. Het was alsof hij in het land van de Geesten terechtgekomen was. Maar waren het Goede of Kwade Geesten? Misschien wist Petonowit het, die stond nog dicht bij de rand.

‘Ik weet niet of ze wel zo vriendelijk zijn als ze doen voorkomen,’ fluisterde Tisquantum.

‘Daarom heb ik enkele mannen opdracht gegeven om in de kano’s te wachten. Met pijl-en-boog in de hand.’

Vluchtig telde Tisquantum zijn stamgenoten. Negentien, dan moesten er zes achtergebleven zijn. Vanaf hier kon hij ze niet zien, dus zij konden hem ook niet zien, of wat hier gebeurde.

De witte sachem wees op hun speren en pijl-en-bogen. Op de grond moesten ze. Zelf liet hij zijn handpalmen zien. Geen wapens. Alleen het glimmende mes aan zijn riem. De andere withuiden hadden ook geen speren of pijl-en-boog.

Met wapens breng je geen vriendschap.

Alsof de Schepper die gedachte ook Wampapaquan ingefluisterd had, zei hij: ‘Leg de wapens weg.’ En meteen daarna: ‘Maar zorg dat ze binnen handbereik zijn.’

Verstandig. En dat voor Wampapaquan.

Nadat de krijgers hun wapens op de grond hadden gelegd, liet de witte sachem drie andere withuiden komen. Hun hoofd en borst waren bedekt met glimmend materiaal. Het zag er stevig uit. De drie hadden lange stokken vast. Aan die stokken zat ook van dat glimmende materiaal.

‘Wiesaaloetjoe,’ zei Masterhunt. De drie mannen staken hun stokken de lucht in en…

Een knal bulderde door de lucht. Tisquantum drukte zijn handen tegen zijn oren en kromp in elkaar. De dondergeesten zaten in zijn hoofd. ‘Ze vermoorden ons!’

‘Blijf kalm,’ gebood Petonowit. ‘Niemand is gewond.’

Schichtig keek hij rond, al zijn stamgenoten stonden nog rechtop. De een meer geschrokken dan de ander. ‘Wwwat was dat?’

De vuurstokken braakten het antwoord in grijze walmen uit. Angst. De withuiden probeerden hen bang te maken, als krijgers die oorlogskreten slaakten. Een bange vijand was een makkelijke prooi. Maar hij zou niet bibberen voor de vuurstokken van de withuiden! Hij greep zijn amulet stevig vast. De Goede Geesten zouden hem beschermen.

De witte sachem grijnsde; hij leek het grappig te vinden. De andere withuiden ook. Ze zagen er niet uit alsof ze op oorlogspad waren. Er werd ook niemand aangevallen.

Tisquantum sprak zichzelf toe. Hij was hier om te ruilen, om vriendschap te brengen namens zijn vader. Dus hij pakte een van de glanzende bolletjes aan die de witte sachem uitdeelde en draaide het rond tussen zijn vingertoppen.

Enkele withuiden kwamen aangelopen met schalen eten en verdwenen ermee in een gat in de vloer. Even later kwamen ze terug met lege handen. De witte sachem zei van alles en gebaarde: ga in het gat, daar kun je eten.

Wampapaquan zocht oogcontact met Petonowit. ‘Zal ik gaan kijken?’

‘Jij neemt de beslissing.’

‘Ik wil weten wat daar is.’

Goed dat Wampapaquan zich niet bang had laten maken door de vuurstokken. ‘Wij houden ze in de gaten,’ verzekerde Tisquantum hem en liep mee tot de rand van het gat. Daar begon een stellage van houten stokken. Wampapaquan daalde erover af en verdween in het donker.

‘Een grote, lege ruimte. Op de grond staan de schalen met eten,’ rapporteerde hij. ‘Verder is er niets. Ook niets wat ons kwaad kan doen.’

De witte sachem gebaarde dat de rest van de groep ook naar beneden moest. Tisquantum twijfelde. Het voelde alsof hij omsingeld was door wolven en die keerde je niet de rug toe.

Drie krijgers liepen naar beneden en riepen dat het goed was. Toch voelde het niet zo. Meer en meer Patuxets verdwenen in het gat. Tisquantum kon zijn benen niet in beweging krijgen. Hij wilde de withuiden niet beledigen, maar Petonowit had gezegd dat hij op zichzelf moest vertrouwen. ‘Ik blijf hier,’ zei hij tegen zijn leermeester, die als laatste naar beneden ging.

De pniese knikte en zette wat wankele stappen op de houten stellage. Verder en verder verdween hij in het donker.

‘Joetoe,’ zei de witte sachem en hij gebaarde.

Nee.

Ineens stonden er twee withuiden achter hem. Veel te dichtbij. Tisquantum greep naar zijn mes, maar de mannen hadden hem al klemvast.

‘Gevaa…’ Hij kreeg een duw en viel zijn waarschuwing achterna. Hij graaide naar houvast, schreeuwde, schaafde met zijn armen en benen langs de houten stellage en viel boven op zijn stamgenoten. Iedereen riep van alles door elkaar, tot het met een doffe klap donker werd.

Tisquantum draaide zijn hoofd naar boven. Het gat was weg. Ze waren opgesloten!

Hij slaakte een oorlogskreet en werkte zich langs de stellage van stokken omhoog, tot zijn hoofd tegen de planken botste. Hij bonkte met zijn vuisten. In zijn rug drukten zijn stamgenoten. Ook zij klapten, dreunden en bonkten tegen de planken, maar het hout was te sterk.

Mijn mes!

Tisquantum stak en wrikte, maar hij kreeg er nauwelijks een splinter vanaf.

‘Stop,’ zei Petonowit.

Stoppen? Niet voordat hij uit dit donkere hol was!

‘Dit heeft geen zin. Aan de andere kant van dat hout wachten de withuiden met hun wapens. Wij hebben alleen onze messen.’

Tisquantums arm zakte naar beneden. Wat stom! Ze hadden hun wapens uit eigen beweging weggelegd.

‘Kom naar beneden.’

Ze stommelden de houten stellage af. Het was donker, maar hier en daar piepte een straaltje licht door de planken heen. Nu zijn ogen gewend waren, was het genoeg om silhouetten te zien.

‘De mannen in de kano’s moeten versterking halen.’

Iedereen begon door elkaar heen te roepen. In de kano’s zouden ze er waarschijnlijk niets van verstaan, maar de boodschap was duidelijk: het is mis, haal hulp.

Ze riepen tot hun geschreeuw weggevaagd werd door een knal. De dondergeesten raasden door de lucht. Nee, het waren weer die vuurstokken! Het geluid scheurde hun stemmen uiteen, knal op knal op knal. Uiteindelijk werd het boven ook stil.

Hadden de withuiden de mannen in de kano’s verjaagd met hun kwade magie?

Ze komen terug, hield Tisquantum zichzelf voor, met genoeg krijgers om alle withuiden weg te vagen.

Tot die tijd zat hij in dit hol opgesloten.

Hoofdstuk 5

Tisquantum liep van de ene naar de andere kant van het hol en terug. Steeds weer had hij de neiging om op de wanden van de zeekano te beuken, maar de schaafwonden op zijn vuisten hielpen hem herinneren dat ze sterker waren dan hij. En van Petonowit moest hij kalm blijven, wachten op een kans.

Hij schopte tegen de wand en een steek vlamde door zijn voet. Hier zouden de withuiden spijt van krijgen of zijn naam was geen Tisquantum meer. Hij zou ze de woede van de Grote Geest laten voelen!

De lucht was dik van boosheid, maar er werd nauwelijks gesproken. De meesten zaten daar maar. Tisquantum beende weer naar de andere kant. Als hij stil zou staan, zou de woede hem verzwelgen.

Een hand op zijn schouder. Ondanks het donker herkende hij Petonowit aan zijn gekromde neus. ‘Je staat gespannen als een boogpees. Dat heeft geen zin, Tisquantum.’

Hij ontspande zijn spieren, een beetje. ‘Waarom doen ze dit? Wat willen ze van ons?’

‘Ik…’

Er trok een schok door de zeekano. Kreten van schrik. Iemand smakte tegen de zijwand. De houten vloer deinde, de zeekano schommelde.

Ze voeren!

Tisquantum graaide naar zijn geluksamulet. ‘Goede Geesten, bescherm ons.’ Hij roffelde tegen de wand, schopte, knalde er met zijn schouder tegenaan. ‘Laat me eruit!’

‘Een pniese raakt nooit in paniek,’ fluisterde Petonowit.

Tisquantum haalde adem via zijn neus en blies uit via zijn mond. Zolang hij ademde, leefde hij. Zolang hij leefde, kon hij zich een weg terug naar huis vechten.

Zijn maag deinde mee met de zeekano en kroop steeds verder omhoog. Nog even en de groene bolletjes zouden eruit komen.

Opeens minderde de zeekano vaart. Hij deinde niet langer, schommelde alleen nog een beetje, tot ze bijna helemaal stillagen. Het zuur zakte langzaam terug naar beneden.

‘Petonowit?’ vroeg hij zachtjes.

‘Hier.’

Tisquantum schuifelde naar de pniese toe. ‘Waarom liggen we stil?’

‘Ik zou het niet weten, jongen.’

‘Zo lang hebben we niet gevaren, we moeten nog binnen de baai zijn. Waar blijven onze krijgers toch?’ Er kwam bijna geen licht meer door de kieren.

‘Ze komen als ze kunnen.’

Ze hadden er al moeten zijn!

‘We kunnen beter gaan slapen, zorgen dat we op krachten blijven.’

Hij wilde niet slapen, hij wilde hier weg!

Petonowit overlegde met Musquatoqussand. Drie mannen zouden waken, terwijl de rest een plek zocht voor de nacht. Tisquantum ging met zijn benen voor zich uitgestrekt tegen een wand zitten. Twee stamgenoten wurmden zich naast hem. Hij voelde hun warmte, hun onrustige bewegingen en werd er zelf onrustig van. De woede klopte als een etterende wond, maar hij probeerde stil te blijven zitten.

Niemand zong. Zo kon hij toch niet slapen. Thuis zongen ze elkaar altijd in slaap. Hij probeerde zich zijn moeders heldere stem voor te stellen, met op de achtergrond het zachte gezang dat vanuit de omliggende wetu’s klonk. Maar misschien was het vannacht in het dorp net zo stil als hier. Of waren ze druk bezig een aanval voor te bereiden. Tisquantum zag al voor zich hoe zijn vader met de krijgers alle withuiden afslachtte. Maar er gebeurde niets. Hoe vurig hij het ook wenste.

Na een lange nacht krabbelde hij op. Voorzichtig, zonder de mensen te storen die nog lagen. Al geloofde hij niet dat iemand echt had geslapen. Hij had iedere zucht, iedere beweging, ieder gefluisterd woord van zijn stamgenoten gehoord.

De withuiden hadden zich niet laten zien. Ooit moesten ze komen kijken, dan zou hij ze krijgen! Met honger kon hij omgaan, maar met zijn woede…

Binnen in hem streden de twee wolven. De zwarte wolf stond voor het kwade, voor woede, haat en wraak. De witte wolf voor het goede, voor liefde en mededogen. De wolf die aandacht kreeg, zou winnen, zo werd verteld. Tisquantum wilde zijn zwarte wolf niet voeden, maar het beest jankte zo hard om aandacht, dat hij het niet kon negeren. Hij kneep zijn handen tot vuisten en zijn botjes kraakten.

‘Loop niet zo irritant heen en weer,’ zei Wampapaquan.

Hoe durfde hij! ‘Het is jouw schuld! Jij hebt de woede van de Geesten opgewekt door je gezicht te beschilderen terwijl je nog geen man bent. Door jou…’

Wampapaquan haalde uit met zijn been en Tisquantum viel boven op hem. Hij ramde met zijn vuist en kreeg een stomp in zijn maag. Ze rolden en sloegen, tot sterke vingers hem vastgrepen en van Wampapaquan af trokken.

Petonowit zei niets, maar Tisquantum voelde zijn blik… Beschaamd wendde hij zijn hoofd af. ‘Dat had ik niet moeten zeggen. Ik liet me leiden door de zwarte wolf,’ verontschuldigde hij zich bij Wampapaquan.

‘Die huilt ook in mij,’ reageerde Wampapaquan. ‘Die wil de withuiden verscheuren.’

Tisquantum reikte hem de hand. ‘Laten we ze samen verscheuren.’

Ze huilden als wolven richting het gat. Alsof de withuiden de dreiging hoorden, klonk er geschuif van hout over hout. Ineens werd er een mand zonlicht boven hun hoofd omgekieperd. Tisquantum bracht zijn hand beschermend omhoog. Met zijn andere greep hij zijn mes. Waar was de vijand? Hij knipperde. De zwarte en witte strepen voor zijn ogen veranderden in silhouetten. Er klonk gevloek en geschreeuw. En hij kon het verstaan!

Alsof het opgerolde bundels beverhuiden waren, werden twee mannen het hol ingegooid. Tisquantum probeerde een van hen op te vangen. Samen rolden ze over de vloer.

Voor hij kon opstaan, werden er nog drie mannen naar binnen gegooid. En nog twee. Toen verdween het licht weer.

‘Gaat het?’ Tisquantum zag niets, maar hoorde de ademhaling van de vreemdeling dichtbij.

‘Ik leef nog.’ De stem klonk jong.

‘Waar kom je vandaan?’

‘Nauset,’ verzuchtte hij terwijl hij opkrabbelde.

Dat lag aan de andere kant van de baai. Dan was de zeekano nog geen dag lopen van huis verwijderd! Waar bleven de krijgers?

‘Hoe hebben ze jullie te pakken gekregen?’ Het was een jongen van zijn leeftijd, zag Tisquantum nu zijn ogen weer gewend waren aan het duister.

‘De withuiden hadden hun zeekano vlak bij ons dorp stilgelegd,’ antwoordde iemand anders. ‘Zij waren aan het vissen en wij ook, dus we gingen eropaf. Die wezels deden alsof ze wilden ruilen, maar ze hebben ons gegrepen. En onze buit. Mogen de Kwade Geesten ze voor altijd achtervolgen.’

‘Maar ik eerst,’ zei de jongen naast Tisquantum.

‘Ho even, ík eerst, wij zitten hier al een nacht opgesloten.’

‘Ons hebben ze ook met een list te pakken genomen,’ zei Wampapaquan en toen begon iedereen door elkaar heen te praten.

Ineens kwam de zeekano in beweging. Ritmisch schommelde hij heen en weer. Zouden ze nu de baai verlaten? Het Grote Water opgaan?

Tisquantum drukte zijn handen tegen zijn slapen. Hij wilde niet denken aan wat er voorbij het Grote Water lag.

Hoofdstuk 6

Onherroepelijk voerden de golven hem verder weg van huis. Tisquantum hief zijn vuisten en liet ze net zo snel weer zakken. Nutteloos. De zeekano was op geen enkele manier te stoppen.

Niet ver van hem af hing de Nauset-jongen die hij had opgevangen tegen de wand aan, zijn handen tegen zijn buik gedrukt. Tisquantum wankelde naar hem toe. ‘Heb jij ook zo’n last van je maag?’

De jongen maakte een geluid tussen boeren en kokhalzen in. ‘Ik heb me nog nooit zo beroerd gevoeld.’

‘De kwade magie van de withuiden.’

Zijn woorden bleven tussen hen in hangen.

‘Ik ben Hoogspringer,’ stelde de jongen zich voor. ‘Nu denk je waarschijnlijk dat ik heel hoog kan springen.’ Hij grijnsde. ‘Dat kan ik ook, als ik achternagezeten word door een hert met een gigantisch gewei dat met mij wil uitvechten wie de sterkste is.’

Tisquantum lachte. ‘Ben je in een boom gesprongen?’

‘Bijna in de top. En daar heb ik gewacht tot het hert het opgaf. Mijn oudste zus heeft alles gezien. Eerst wilde ze me Wegloper noemen, maar gelukkig had mijn sprong net iets meer indruk gemaakt dan mijn sprint.’

‘Ik heb geen zussen of broers.’ Dat had hij altijd jammer gevonden. ‘Ik ben trouwens Woede van de Grote Geest.’

‘Dat is…’

Een golf beukte tegen de zijwand. Hoogspringer kokhalsde en Tisquantums maag verkrampte.

‘… een krachtige naam. Hoe ben je daaraan gekomen?’

Met zijn hand zocht Tisquantum steun tegen de wand. Ja, dat was beter, zijn maag zakte terug naar zijn plek. ‘Toen ik werd geboren, stormde het. Geen gewone storm: het zeewater spatte omhoog tot aan de wolken, de bomen vlogen als takjes door de lucht, de matten van onze wetu’s dwarrelden als blaadjes in de wind. In het hele dorp richtte de woede van de Grote Geest schade aan, behalve aan de wetu van mijn ouders. Het leek alsof de Schepper een beschermende cirkel om ons huis had gelegd, zodat ik veilig geboren kon worden.’ Tisquantum hoorde het zijn moeder nog zeggen: ‘De Grote Geest hield ons beschut in de palm van zijn hand. Vanwege jou, mijn bijzondere zoon.’

‘Waarom was de Grote Geest zo boos?’ vroeg Hoogspringer.

De zeekano slingerde, Tisquantum verloor zijn evenwicht en kwakte tegen de wand. Hij ademde diep in en uit tot zijn maag teruggezakt was. ‘Dat weet ik nog steeds niet, maar hij heeft me gezegend met de kracht van zijn woede.’

‘Nou, dan hoop ik dat je die niet op mij zult richten,’ zei Hoogspringer.

‘Ik bewaar alles voor de withuiden.’

Hoogspringer klopte uitnodigend op het hout naast hem. Zijn gezicht vertrok en hij duwde zijn handen weer tegen zijn buik, alsof hij zo zijn omhoogkruipende maag tegen kon houden. ‘Ik zat net te denken wat ik met de witte sachem ga doen als ik hem in handen krijg…’

Tisquantum ging zitten. ‘Ik denk graag met je mee!’

Ze zaten stilletjes tegen de zijwand aan. De zeekano had al hun wraakplannen weggeklotst. Heen en weer; heen en weer.

Het zweet liep over zijn rug, terwijl hij bibberde van de kou. Was dit de ziekte waar de withuiden zo wit van werden? Werden zíj nu ook allemaal wit?

Het was te donker om te zien of Hoogspringer grauw weggetrokken was, maar zelf voelde hij zich vaal. Hij hield zijn hand vlak voor zijn ogen. In het schemerdonker leek zijn huid nog gekleurd.

De geur van braaksel walmde door het hol. Tisquantum voelde het zuur naar zijn keel schieten. Het brandde en hij slikte en slikte. Op handen en voeten kroop hij weg bij Hoogspringer, naar de hoek. Een zure brij kletterde op de grond. Bah, bah, bah!

Boven zijn hoofd klonk gerommel en geschuif. Ja, daar was de zon weer! De vlekken voor zijn ogen. En een vleugje frisse lucht dat de misselijkheid weg deed warrelen.

Opspringen. Zijn mes door die witte kelen halen. Maar zijn benen waren pap. Moeizaam wankelde hij richting de houten stellage. Zocht evenwicht. Ging met zijn mes in zijn hand naast Musquatoqussand staan.

Geleidelijk trokken de vlekken weg en hij ontwaarde twee withuiden boven het gat. De ene hield een glimmend mes voor zich uit, zo lang als een been. De andere liep langzaam de houten stellage af en richtte zijn vuurstok op Tisquantums borst. De man snoof, spoog op de grond en schreeuwde wat over zijn schouder omhoog.

‘Ik de man met de vuurstok, jij die met het mes?’ fluisterde Tisquantum tegen Musquatoqussand.

‘Ahhe.’

Tisquantum sprong naar voren, zijn mes zwaaiend door de lucht.

Een knal, rook, een klap die hem achterover deed slaan. Verdwaasd keek hij om zich heen. Voelde een schrijnende pijn in zijn bovenarm. Hij legde zijn hand ertegenaan. Warm, plakkerig vocht tegen zijn vingertoppen. Een wondje, daar ging hij niet dood van. Hij duwde de pijn naar de achtergrond zoals hij geleerd had.

Maar… hoe kon hij nou gewond zijn? Die withuid was niet in zijn buurt geweest. Had hem niet aangeraakt. Alleen met zijn vuurstok gewezen.

Tisquantum huiverde. Kwade magie.

De vuurstok rookte en de man wees er dreigend mee in het rond. Niemand bewoog. Niemand leek zelfs meer te ademen.

Er klonken korte, harde woorden van boven en de twee mannen trokken zich terug. Ineens plensde er water naar beneden. Koud, zout water, dat prikte in zijn wond.

Nog een bak water werd omgekeerd en nog een. Het vuil van de afgelopen dagen droop van hem af, maar de kwade magie liet zich niet wegspoelen, die schroeide in zijn lijf.

De waterbakkenregen hield op en er kwamen glimmende potten met hengsels naar beneden. Ze kletterden op de grond, zonder te scheuren of te breken. Er zaten grauwe huiden in.

‘We hebben water nodig,’ riep Petonowit naar boven.

Wat goed om daarom te vragen! Het eten op de glimmende schalen was onaangeraakt, niemand wilde voedsel van de vijand. Maar water, ook al kwam het van de vijand, hadden ze gewoon nodig.

Aan een touw zakte een houten ton naar beneden, terwijl er vanuit de opening twee vuurstokken dreigden: kom niet dichterbij. Petonowit pakte de ton vast en een withuid snauwde. Van links naar rechts werd het zonlicht verdreven door een vlot van planken. Weg waren de withuiden, weg was de kans om te ontsnappen. Als ze die al hadden gehad.

Tisquantum wees naar de ton. ‘Water?’

‘Het is vloeibaar.’

Petonowit zette de ton op de grond en samen onderzochten ze hem. Bovenaan voelde Tisquantum een rand. ‘Ik denk dat hij hier open kan.’ Met wat wrikken en draaien kwam het deksel los. Een reukloze vloeistof. ‘Zou het vergiftigd zijn?’