VAN ZELDZAME SCHOONHEID

Eveneens verschenen van Tamera Alexander

Fountain Creek Kronieken in drie delen

Ontvlamd

Onthuld

Onthouden

De erfenis

Timber Ridge Reeks

Uit de verte

Verder langs de weg

Diep in mijn hart

Belmont Reeks

Een blijvende indruk

Bell Meade Reeks

Fluister zacht haar naam

Tamera Alexander

Van zeldzame

schoonheid

Roman

© 2014 Tamera Alexander

Oorspronkelijke titel A Beauty So Rare – Belmont Mansion Novel, Book 2

Oorspronkelijke uitgever Bethany House Publishers, 11400 Hampshire Avenue South, Bloomington Minnesota 55438. USA. Bethany House is een onderdeel van Baker Publishing Group, Grand Rapids, Michigan.

www.bethanyhouse.com

© 2014 Nederlandse editie Uitgeverij Van Wijnen, Postbus 172, 8800 AD Franeker

Vertaling Margriet Visser-Slofstra

Omslagontwerp Jennifer Parker; omslagbelettering Garage-bno;

omslagfoto Mike Habermann Photography. LLC.

www.uitgeverijvanwijnen.nl

ISBN 9789051944440 / NUR 302

ISBN 9789051947083

Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand, of openbaar gemaakt, in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch, door fotokopieën, opnamen, of op enige andere manier, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.

Voor mijn lezers, die telkens weer

samen met mij op reis gaan,

wat mijn eigen reis zoveel vreugde

en schoonheid verleent.

Enkel met het hart kan men goed zien. Het essentiële is onzichtbaar voor de ogen.

Antoine de Saint-Exupéry

Woord vooraf

De roman die u zo dadelijk gaat lezen, is grotendeels gefingeerd, hoewel er historische gegevens en personages in zijn verweven. Het landhuis Belmont in Nashville, gebouwd in 1853, bestaat bijvoorbeeld echt. En mevrouw Adelicia Acklen, een van de personages in de roman, een dynamische vrouw die haar tijd ver vooruit was, heeft daar ook echt gewoond.

Afgezien van Adelicia Acklen komt er een groot aantal personages in de roman voor die zijn geïnspireerd door mensen uit die tijd – mensen die op Belmont hebben gewoond en gewerkt. Maar de karakters van die personen en hun daden in dit verhaal komen voort uit mijn verbeelding en moeten ook als zodanig worden opgevat.

Meteen na mijn eerste kennismaking met Belmont en met Adelicia’s bijzondere persoonlijkheid en leven wist ik dat ik verhalen wilde schrijven over haar leven, haar indrukwekkende landgoed en deze belangrijke periode in de geschiedenis van Amerika. Ik nodig u uit samen met mij de deur naar de geschiedenis te openen en een andere tijd en plaats te betreden.

Dank dat u mij uw tijd toevertrouwt. Van uw kant een flinke investering die ik waardeer en die ik nooit als vanzelfsprekend beschouw.

Tamera

Proloog

15 december 1864
Een veldhospitaal van de Geconfedereerden op enige
afstand van de gevechtslinie
Nashville, Tennessee

Eleanor Braddock schrok toen de soldaat haar hand pakte. Zijn greep was verrassend sterk, ook al was zijn hand glibberig van bloed, zweet en strijd. Met zijn ogen stijf dichtgeknepen klemde hij zich aan haar vast alsof ze de laatste mens was op aarde. Wat zij voor hem in zekere zin inderdaad was.

Uit gewoonte keek ze naar de linkerzak van het uniform hoe de soldaat heette, maar het materiaal was doordrenkt van bloed en door een kanonschot aan flarden gescheurd, net als hijzelf trouwens. Ze was blij dat hij zojuist tijdens het onderzoek van de legerarts buiten bewustzijn was geweest. Het bruuske hoofdschudden van de dokter was hem daardoor bespaard gebleven.

‘Zuster…’

Zijn blik zocht die van haar. Tegen de achtergrond van geweerschoten en kanonvuur zette Eleanor zich schrap voor de vraag die onvermijdelijk zou komen. Hoe vaak ze ook antwoord had moeten geven, het wende nooit om iemand te moeten vertellen dat hij op het punt stond te sterven.

Net zomin als dat het niet wende om iemand te zien sterven.

‘Ja?’ vroeg ze zacht. Ze nam niet de moeite hem te vertellen dat ze geen zuster was maar vrijwilligerswerk deed.

‘Kunt u me zeggen…’ Hij begon te kuchen en zijn bebaarde kin trilde van de kou of de pijn, of misschien wel van beide. Er welde een gorgelend geluid op achter in zijn keel. ‘Zijn we erin geslaagd… de heuvel te veroveren?’

Het verraste Eleanor dat hij in zat over de strijd in plaats van over zijn leven en de gespannen verwachting achter zijn vraag ontroerde haar. Ze kreeg er een brok van in de keel. ‘Ja,’ antwoordde ze zonder enige aarzeling, ook al had ze geen idee welk leger aan de winnende hand was. Ze wist alleen dat talloze mannen – vaders, zonen, echtgenoten… broers – niet ver hiervandaan afgeslacht werden. En deze man verdiende het te sterven met een vleugje vrede, in de overtuiging dat zijn leven zin had gehad. ‘Ja… dat is jullie gelukt.’ Ze probeerde te glimlachen. ‘Generaal Lee zal er blij mee zijn.’

Vlak voordat de ogen van de soldaat dicht zakten, stond er een glimp van trots, maar vooral van opluchting in te lezen. Zwoegend haalde hij adem, elke teug vergde heel wat kracht, en ze bad dat er snel een einde aan zijn strijd zou komen. Ze had echter bij soortgelijke verwondingen meegemaakt dat de mannen soms nog urenlang ondraaglijke pijnen hadden te doorstaan.

Hij was niet zo heel jong meer – zeker de dertig al gepasseerd – en zijn voeten staken heel wat centimeters over de rand van het bed. Beide laarzen waren ter hoogte van de tenen helemaal versleten. In zijn stem had ze iets Iers opgevangen, een klank van ver, die ze altijd had bewonderd.

Ze nam hem op en vroeg zich af hoe zijn leven voor de oorlog eruit had gezien en hoe hij terecht was gekomen op een naargeestig slagveld midden in Tennessee. Zijn jukbeenderen staken ver uit. Had ze nog maar wat van de bouillon die ze gisteravond voor de mannen had gemaakt. Vrijwel elke avond maakte ze er wat van klaar en hoe waterig ze het brouwsel ook maakte, de mannen wisten er wel raad mee. In geen maanden hebben we zoiets lekkers geproefd, zeiden ze altijd als ze hun beker leegdronken.

Ze had altijd al graag gekookt, maar voordat ze gewonde en stervende mannen van eten ging voorzien, had ze nooit verwacht er zoveel plezier aan te beleven om haar patiënten te zien eten, hoe weinig er soms ook in ging.

Ze ging iets verzitten, waarop de soldaat zijn greep verstevigde.

Er verscheen een grimas op zijn gezicht. Kreunend klemde hij zijn kaken op elkaar, alsof hij vastbesloten was het niet uit te schreeuwen van de pijn zoals de anderen deden.

Haar ogen schoten naar de lege flesjes laudanum op een nabijgelegen tafel. Had ze maar iets om hem te geven, maar de laatste pijnstillende middelen, de morfine, chloroform en ether, waren die ochtend toegediend, vlak voor ze hoorden dat – dankzij het federale leger – de verwachte zending geneesmiddelen niet zou komen.

Voor het onderscheppen van munitie en geld, zelfs van proviand, kon ze begrip opbrengen – maar van geneesmiddelen? Zelfs tijdens de oorlog zouden er bepaalde wetten moeten gelden.

In de verte bulderde het kanonvuur, terwijl een ijzige wind door het canvas van de hospitaaltent drong. De kreunen en kreten van de gewonde en stervende mannen verscheurden de lucht. Eleanor moest er onwillekeurig van huiveren. Het was misschien een absurde gedachte, maar ze meende de aarde onder haar voeten te horen kermen en zwoegen, alsof die zich afvroeg, net als zij, hoe lang deze waanzin nog kon voortduren. Het kon niet anders of zo ging het er in de hel aan toe…

Terwijl ze nadacht over het duistere onheil en de waanzin aan de andere kant van de heuvel, wist ze dat ze in dit tentenkamp slechts een glimp van de hel had opgevangen.

Hoe was ze zesentwintig geworden zonder zich te realiseren hoe kostbaar en broos het leven was? En hoe ragfijn de vrede. Ze had zich eerder nooit afgevraagd of ze haar leven had vergooid. Maar wanneer ze de ervaringen uit haar leven tot nu toe vergeleek met wat ze de afgelopen maanden had gezien en gedaan… dan leek vergooid een pijnlijk toepasselijke uitdrukking te zijn.

Haar blik gleed over de rij soldaten aan weerskanten van de tent. Hoeveel zouden er nog sterven voordat beide partijen besloten dat er genoeg bloed had gevloeid?

Bij het zien van de advertentie in de krant Murfreesboro, waarin werd gevraagd om ‘eenvoudig uitziende vrouwen tussen de vijfendertig en vijftig’ voor vrijwilligerswerk in veldhospitalen en hospitaaltenten, had ze zich afgevraagd of haar leeftijd een belemmering zou zijn om haar aan te nemen. Maar omdat er erg veel vrijwilligsters nodig waren – en zij zonder meer aan het eerste criterium voldeed – werd ze meteen aangenomen.

Het enige andere aspect wat haar de wenkbrauwen had doen fronsen, was het zinnetje ‘geen speciale medische kennis of ervaring nodig’. Het had echter niet lang geduurd of ze had door waarom. Ze realiseerde zich namelijk al snel dat ze het werk als vrijwilligster flink had onderschat.

Nadat haar broer, samen met de meeste mannelijke familieleden en vrienden, in dienst was gegaan, had ze niet thuis kunnen blijven en niets doen. Al helemaal niet vanwege hun vader die een warm voorstander was van de Confederatie.

Ze kneep haar ogen dicht, van vermoeidheid, maar ook van zorg. Pijnlijk helder zag ze in gedachten haar broer op een slagveld liggen, gewond, koud en alleen, terwijl het kostbare leven uit hem wegvloeide. Ze huiverde bij de gedachte.

Als Teddy iets overkwam, wist ze niet of ze dat kon verdragen. En of hun vader zich staande zou weten te houden onder het gewicht van een dergelijk verlies. Lichamelijk was hij nog zo sterk als iemand die half zou oud was als hij en met zijn een meter vijfennegentig – slechts vijftien centimeter langer dan zij – had hij nog steeds een kaarsrecht figuur. Alleen haar vaders geest ging achteruit. De dood van haar moeder, bijna tien jaar geleden, had hem sterk aangegrepen. Hij had een lange periode van rouw doorgemaakt. In de afgelopen maanden had Eleanor echter gemerkt dat zijn geheugen verslechterde en dat het hem moeite kostte zich recente gebeurtenissen te herinneren.

Een plotselinge windvlaag geselde de tent. Heel even vreesde Eleanor dat de tentstokken uit de grond gerukt zouden worden.

Boven het gerommel uit kondigden paardenhoeven en krakende wagenwielen de komst van weer een ambulance aan.

Twee van de drie vrijwilligers in de tent hielpen de gewonde mannen uit te laden. Eleanor wist dat van haar hetzelfde werd verwacht, en dat ze een standje zou krijgen van dokter Rankin als hij haar te lang bij een en dezelfde patiënt zag staan. Maar de gedachte aan Teddy, aan de mogelijkheid dat hij zich in een soortgelijke situatie bevond – bang, gewond en alleen – maakte dat ze zich er niet toe kon zetten van de zijde van de soldaat te wijken.

Zelfs niet als hij haar hand zou loslaten, wat hij nog steeds niet had gedaan.

Een mens lijdt dikwijls het meest door het lijden dat men vreest, Eleanor. Haar vaders wijze woorden van jaren geleden schoten haar te binnen. Als hij hier was geweest, dan had hij haar opgedragen niet in te zitten over datgene wat ze in haar verbeelding zag. De geest kan heel bedrieglijk zijn. Je moet verstandig zijn, dochter van me, en je niet overgeven aan de tobberige eigenschap die jouw sekse zo vaak treft. Richt je op datgene wat je kunt zien, niet op wat je verbeelding je doet geloven.

Uit ervaring wist ze dat hij gelijk had, maar haar verbeelding was soms zo sterk dat ze er moeilijk weerstand aan kon bieden. En de wetenschap dat een klein percentage angst wel waarheid werd, voedde haar zorgen. Dit provisorische hospitaal was daar het bewijs van.

‘De dokter…’ werd er hees gefluisterd.

Toen ze naar beneden keek, zag ze dat de soldaat haar weer aankeek.

‘Weet u soms wann…’ Hij klemde zijn kaken op elkaar en werd nog bleker dan hij al was. Het duurde even voordat hij verderging. ‘Wanneer hij… langskomt?’

Eleanor vond het vreselijk dat ze niets kon doen, maar dwong zichzelf met vaste stem te antwoorden. De korte opleiding die zij en de andere vrouwen in haar groep hadden gekregen, was duidelijk geweest, vooral met betrekking tot de stervenden. Bestook een soldaat niet met vragen wanneer zijn einde nabij is. Je bent er om hem tot troost te zijn. Als hij vraagt hoe het er met hem voorstaat, moet je hem altijd de waarheid vertellen. In theorie was Eleanor het hier volkomen mee eens.

Alleen waren theorie en praktijk twee heel verschillende dingen.

‘Nou…’ Ze deed haar best de waarheid behoedzaam te formuleren. ‘De dokter is al langs geweest.’ Ze gaf een kneepje in zijn hand. ‘Het spijt me heel erg, maar… hij kan niets meer voor je doen.’

Langzaam kneep de soldaat zijn ogen dicht. Met moeite en met enig ongeloof tilde hij vervolgens zijn hoofd op en keek langs zijn gehavende lichaam naar beneden. De realiteit maakte dat alle lucht uit zijn longen werd geperst. Eleanor legde zijn hoofd voorzichtig neer.

Er gleed een traan vanuit zijn ooghoek naar beneden en zijn schouders begonnen te trillen. Toch maakte hij geen enkel geluid.

Ze wilde graag tegen hem zeggen dat hij het gerust mocht uitschreeuwen, dat dat geen schande was. Maar iets weerhield haar ervan die woorden uit te spreken, zeiden haar dat die gefluisterde woorden hem niet zouden troosten. En ze wilde hem juist wel tot troost zijn.

Kon ze hem maar iets geven om zijn heengaan te verlichten, iets om de…

Vanuit haar ooghoek zag ze een kan water en een klein kopje naast de lege medicijnflesjes op het dienblad. Ze kreeg een idee.

Snel, voordat de rede haar zou kunnen ontmoedigen – of haar geweten met een tegenargument zou komen – maakte ze haar hand los, goot wat water in het kopje en keerde een leeg flesje laudanum om alsof ze de twee vloeistoffen mengde. Ze zorgde ervoor dat de soldaat haar kon zien – en hoopte maar dat verder niemand het in de gaten had – en bracht de inhoud van het kopje in beweging. Daarna hield ze het tegen zijn mond.

‘Hier,’ fluisterde ze met een waarschuwende klank in haar stem. ‘Een klein beetje maar. Het is sterk spul.’

Zijn inspanning om de inhoud op te drinken bezorgde haar hartzeer. Snakkend naar adem deed hij zijn best elke druppel door te slikken. Het ging echter te snel en hij hoestte er iets van op. Ze veegde zijn mond en baard schoon. De doek zat onder het bloed.

‘O, dank u wel. Dank u wel,’ fluisterde hij telkens en telkens weer, alsof ze hem een levenselixer had gegeven.

Nog een tijdlang lag hij omhoog te staren, haalde hij moeizaam adem en werd zijn lichaam geteisterd door rillingen. Eleanor stond dicht bij hem en wachtte op een veelzeggende blik in zijn ogen waaruit zou blijken dat hij doorhad wat ze had gedaan. Of wat ze had geprobeerd te doen.

Maar… geleidelijk aan trokken de scherpe lijnen in zijn gezicht weg, en tot haar verbazing en ongeloof nam de spanning in zijn lichaam af. Haar vader had het bij het rechte eind gehad – verbeelding was bedrieglijk.

De soldaat haalde adem, hield daarbij zijn borst vast en keek glazig uit zijn ogen. ‘Had ik… maar beter mijn best gedaan,’ gromde hij tussen zijn tanden door. ‘Had ik maar…’ Zijn stem brak, opnieuw reikte hij naar haar hand.

‘Ssst…’ Eleanor boog zich over hem heen. ‘Het komt goed.’

‘Nee…’ De spieren in zijn nek zwollen op. ‘Ik moet dit zeggen, lieverd… nu het nog kan.’

Terwijl ze wachtte, veegde ze het haar van zijn voorhoofd met een gebaar dat enkele maanden geleden veel te intiem zou zijn geweest. Maar de oorlog had er een handje van de etiquette te herschrijven.

‘Had ik… had ik…’ Er rolden tranen langs zijn slapen. Op zijn gezicht stond vastberadenheid te lezen. ‘Had ik maar… voor jou gedaan… wat ik heb gezegd, Mary lief. Wat ik voor mijn vertrek… heb beloofd.’ In zijn zucht klonk verlangen door. ‘In gedachten… heb ik elke dag…’

Hij verslikte zich in een snik en stak zijn hand uit alsof hij haar gezicht probeerde aan te raken. Eleanor begreep dat hij een andere vrouw voor zich zag. Ze legde haar handen om die van hem, waarop er opnieuw tranen over zijn gezicht rolden.

‘Wat wil je zeggen?’ drong ze zacht aan. Ze zag de pijn in zijn trekken en hoopte dat die zou afnemen als hij zijn wroeging hardop zou uiten.

Hij frunnikte aan de zoom van zijn jas en toen ze doorhad wat hij wilde doen, hielp ze hem iets uit zijn zak halen. Voorzichtig vouwde ze het open.

Een geborduurde zakdoek, onder het bloed. Met een roos erin.

‘Dit heb ik bij me gedragen, mijn lieve Mary,’ fluisterde hij. ‘Precies zoals je me had gevraagd.’ Zijn lippen trilden. Zijn blauwe ogen lachten. ‘Ik kan nog steeds niet geloven dat je van mij bent, liefste. Dat je tegen zo’n snuiter als ik… ja hebt gezegd.’

Pas toen Eleanor met haar ogen knipperde, voelde ze het vocht op haar wimpers. Ze had altijd goed tegen bloed gekund. Ze had geholpen in de operatietent, waar de grote houten tafel dagen achtereen rood had gekleurd. Ze had wagen na wagen weg zien rijden, vol geamputeerde ledematen. Maar dit…

Luisteren naar iemands laatste gefluisterde woorden, naar iemand die zijn hart uitstort voor een vreemde… dit kon ze niet met droge ogen aanhoren. Wie deze vrouw – deze Mary lief – ook was, ze bad dat de vrouw wist hoeveel hij van haar hield.

Of… van haar had gehouden.

Zonder enige aarzeling boog Eleanor zich over hem heen zodat hij haar goed kon horen. ‘Ik ben er trots op dat ik bij jou hoor, en dat is altijd zo geweest,’ zei ze, terwijl ze zich probeerde voor te stellen hoe het zou zijn als een man zoveel van je hield. Alleen lukte haar dat niet.

Ze keek weer naar de zakdoek en overdacht hoe kort het leven feitelijk was. Ze dacht aan al die dingen die ze nog niet had gedaan en die nog nooit waren gebeurd – ze was nog nooit gekust, laat staan dat ze was getrouwd of kinderen ter wereld had gebracht. Ze was nog nooit buiten Tennessee geweest en had nog nooit het getij van de oceaan gezien. Ze had nog nooit de hand van een jongen vastgehouden, afgezien van die van Teddy, en ze had nog nooit een nacht onder de sterrenhemel doorgebracht om de zon te zien opkomen. Er schoten ontelbare nog nooit gedaans door haar hoofd, maar… al die dingen verbleekten in vergelijking met de wereld die zich aan hen opdrong.

‘Jij bent er trots op dat je bij mij hoort,’ fluisterde hij, alsof hij van de gedachte genoot, maar die tegelijk bijna niet kon accepteren. ‘Het is te laat, dat weet ik, Mary lief, maar…’ Er verscheen een diepe rimpel op zijn voorhoofd. ‘Als het nog had gekund, dan…’ Hij vertrok zijn gezicht en zuchtte.

Eleanors borst deed pijn vanwege de wroeging van deze man en ze drukte hem de zakdoek in de hand. ‘Wat dan?’ fluisterde ze, terwijl ze in zijn hand kneep. Ze voelde hem wegglijden. ‘Wat had je dan gedaan?’

Hij keek haar in de ogen. ‘O, mijn allerliefste Mary… dan was ik mijn belofte nagekomen en…’

De canvaswanden van de tent schudden heen en weer. Eleanor voelde de grond deze keer ook bewegen en realiseerde zich dat het nu niet de wind was.

‘Miss Braddock!’

Toen ze zich omdraaide, zag ze dokter Rankin op zich af komen rennen. In de tent achter hem was het een en al chaos.

‘Vlug!’ schreeuwde hij. ‘Naar de ambulances! De federale troepen hebben de heuvel veroverd!’

Een schril geluid doorboorde de lucht en in de tijd die het haar kostte om het geluid te plaatsen… explodeerde de wereld om haar heen. Dokter Rankin greep haar schouder om haar op de been te houden. De tent kwam vol rook te staan. De lucht werd dik van de bijtende rook van buskruit.

‘Snel, miss Braddock! Alle vrijwilligers naar de ambulances. Nu!’

‘Maar… we kunnen de mannen toch niet achterlaten!’

‘We zullen er zoveel mogelijk verplaatsen.’ Hij draaide zich om. ‘Maar als we niet snel zijn, overleven we het zelf ook niet!’

Op dat moment realiseerde ze zich ineens… dat de soldaat haar hand had losgelaten.

Ze draaide zich naar hem toe, zag zijn ontspannen kaak en de dissonante vredige uitdrukking op zijn gezicht…

Tijdens een salvo van geweerschoten raakte ze vluchtig zijn wang aan. Ze hoopte dat zijn wroeging over wat hij bij leven nog graag had willen doen in het hiernamaals verlicht zou worden. Ze draaide zich om…

Maar bedacht zich.

Gejaagd zocht ze in de hand van de soldaat naar de zakdoek. Een tweede salvo van geweerschoten deed haar ineenkrimpen. Zijn hand bleek leeg te zijn. Het had geen enkele zin de zakdoek te bewaren, maar omdat die zoveel voor hem betekend had, voelde het niet goed die zomaar vertrapt en verloren achter te laten.

Uiteindelijk zag ze het bebloede doekje op de grond liggen en greep het beet. De roos bleek er niet meer in te zitten. Omdat ze nooit veel om bloemen had gegeven, liet ze het eerst voor wat het was. Maar al snel gingen haar gedachten uit naar de soldaat die de roos van zijn Mary lief in de strijd bij zich had gedragen.

Met bonkend hart en het bulderende kanonvuur van buiten in haar oren knielde ze op de grond. Het zoeken bezorgde haar een dwaas gevoel en ze vertelde zichzelf dat dit geen zin had. Ze moest…

Daar. Haar hand omsloot de tere gedroogde bloem waardoor er een paar rozenblaadjes afvielen. Ze legde de bloem voorzichtig in de zakdoek en stopte die in haar zak. Bij het omdraaien zag ze de anderen gewonden in de tent.

Zo veel nog…

Ze zag hoe een soldaat probeerde te gaan staan – een man die dokter Rankin nog had willen opereren – en met al haar kracht trok ze hem omhoog, legde haar arm om zijn schouders en droeg hem half slepend naar de ambulance. Iemand achter haar tilde haar op en schoof haar naast hem in de wagen, precies op het moment dat er een tweede fluitend geluid boven hen klonk.

Eleanor bedekte haar hoofd en zette zich schrap voor de inslag. Ze dacht aan Teddy en bad dat hij nog leefde. Ze beloofde zichzelf dat ze, als ze het er levend van afbracht – als er ooit een einde aan deze ellendige oorlog kwam – zich verre zou houden van dood en doodgaan, en dat ze meer van haar leven zou maken dan ze tot nu toe had gedaan. Ze zou ervoor zorgen dat haar leven de moeite waard was.

En ze zou op zoek gaan naar de weduwe van die soldaat, zijn Mary lief, om haar te vertellen wat hij had gezegd. En haar vragen wat hij ermee had bedoeld.

1

2 september 1868
Nashville, Tennessee

Eleanor was ervan overtuigd dat ze er goed aan deed – waarom stond ze dan nu, nu het eindelijk zo ver was, in tweestrijd?

Tegenover haar in het rijtuig zat haar vader ernstig naar buiten te staren. Zijn handen lagen rustig op zijn schoot, zo heel anders dan zo-even toen ze de stad Nashville waren binnengereden. Bijna kinderlijk enthousiast had hij gereageerd toen ze door de stadskern waren gereden.

Ze had de koetsier gevraagd bij het postkantoor halt te houden omdat ze daar even naar binnen moest. Ze wilde het getekende contract graag in haar bezit hebben voor haar afspraak later die middag. De eigenaar van het gebouw met wie ze de afgelopen weken had gecorrespondeerd, had gezegd dat hij het daar voor haar zou neerleggen.

‘Ik ga ernaartoe om te rusten,’ zei haar vader zacht, eerder vragend dan bevestigend.

Eleanor knikte, ze wist wat hij bedoelde. ‘Ja… papa, dat klopt. En het is maar voor even.’ Ze dwong zichzelf te glimlachen om haar woorden kracht bij te zetten en in de hoop dat de verwachtingen van de dokter uitkwamen.

Het was moeilijk te zeggen op welk moment haar rol als dochter precies was veranderd in die van verzorgster. Maar de aanblik van die reus van een man tegenover zich – van wie ze zo onnoemelijk veel hield – deed haar terugverlangen naar de tijd dat ze nog dat kleine meisje was dat bij het zien van haar vaders diepbruine ogen wist dat alles goed zou komen. Dat de wereld een veilige plek was. En te begrijpen viel.

Maar dat kleine meisje was verleden tijd. En feitelijk gold dat ook haar vader.

Het rijtuig minderde vaart. Eleanor zag het postkantoor al liggen. ‘Papa, ik ga even snel een boodschap doen. Ik ben zo weer terug hoor.’

Hij wierp een blik naar buiten. ‘Misschien moet ik even meegaan. Dan kan ik…’

‘Dat hoeft niet hoor,’ zei ze iets te snel. Ze had er meteen spijt van. Ze pakte zijn boek. ‘Als u nu eens hier blijft en verder leest waar we zijn gebleven. Dan praten we erover zodra we verder rijden.’

Zonder enige overtuiging bestudeerde hij het boek in zijn handen. Daarna knikte hij. ‘Je komt toch wel terug?’

‘Natuurlijk kom ik terug, papa.’ Ze gaf zijn hand een bevestigend kneepje, maar het schuldgevoel dat haar al op de hielen zat, belaagde haar nu des te meer.

De koetsier deed het portier open. Eleanor haastte zich het postkantoor in. Toen ze omkeek, zag ze dat haar vader inderdaad zat te lezen. Ze had hem niet mee naar binnen willen hebben, gezien de aanvallen waar hij tegenwoordig regelmatig last van had. Zijn stemming was heel erg onvoorspelbaar.

Het was drukker dan ze had verwacht. De rij reikte bijna tot aan de deur. Ze wierp een blik op de horlogeketting die op haar lijfje was bevestigd. Ze had nog wel even voor haar vaders afspraak en ze wilde per se dat contract in haar bezit hebben.

De rij schoof echter langzamer op dan ze graag had gewild. Na een tijdje keek ze door het voorraam naar het rijtuig. Ze verstijfde omdat ze haar vader niet zag.

Ze reikhalsde opzij. Misschien was hij op een andere plek gaan zitten. Sinds hun vertrek uit Murfreesboro die ochtend had hij daar al twee keer op aangedrongen omdat het volgens hem ongeluk bracht om een hele reis in een en dezelfde richting te rijden. Toen zag ze ineens dat het portier op een kier stond.

Ze rende naar buiten waar de koetsier nog steeds op de bok zat, maar waar ze het rijtuig leeg aantrof. Haar vader was in geen velden of wegen te bekennen.

‘Armstead!’ riep ze naar boven, terwijl haar ogen de straat af zochten. ‘Mijn vader. Hij is verdwenen.’

De koetsier kwam geschrokken naast haar staan. ‘Het spijt me, miss Braddock. Zopas zat hij nog binnen.’

‘Neemt u die kant.’ Ze stak haar hand uit. ‘En als u hem vindt, probeer hem dan alsjeblieft niet van streek te maken. We willen niet dat hij een scène veroorzaakt.’

‘Goed, miss.’

Eleanor ging zelf de andere kant op en keek in het voorbijgaan bij winkels en kantoorpanden naar binnen. Ze deed haar best niet aan haar vaders recente fratsen te denken of aan wat er zou kunnen gebeuren als iemand probeerde hem aan te spreken en hij van streek raakte.

Het hoge lachje viel haar als eerste op. Daarna zag ze hem staan. Aan de overkant van de straat. Voor het raam van een fourniturenzaak.

Ze ontweek een wagen en daarna nog een rijtuig en slaagde erin de overkant te bereiken. Haar vader was echter al naar binnen gelopen en had een rol lint van de plank gepakt, samen met een schaar.

Hij zag haar aankomen. ‘Eleanor! Mooi hè? Ik dacht wel dat je dit mooi zou vinden. Je draagt immers graag linten in je haar.’

Het lukte haar de schaar van hem af te pakken, maar de rol stopte hij in zijn zak.

‘Inderdaad prachtig, papa, maar… ik draag toch geen linten meer?’ Eleanor diepte de rol op en legde die terug op de plank. Toen zag ze een man, vermoedelijk de eigenaar, hun kant op komen. Er stond ontsteltenis op zijn gezicht te lezen.

Nijdig keek hij van haar vader naar haar. ‘Kan ik u ergens mee van dienst zijn?’

Eleanor deed haar best haar beschaamdheid te verbergen. ‘We wilden alleen even kijken, meneer. Nu dan…’ Ze pakte haar vader bij de arm. ‘Ik hoop dat u ons wilt verontschuldigen.’

Terwijl ze de ogen van de eigenaar in haar rug voelde prikken, haastte Eleanor zich naar buiten. Tot haar vreugde zag ze Armstead hun kant op lopen. Samen met hem slaagde ze erin haar vader zonder verdere problemen in het rijtuig te krijgen.

‘Ik zal hem nu goed in de gaten houden, miss Braddock,’ drong de koetsier aan. ‘Gaat u maar weer naar binnen.’

Gezien haar afspraak die middag had Eleanor het gevoel weinig keus te hebben.

Enigszins ongeduldig liet Marcus Geoffrey zijn adem ontsnappen. Hij twijfelde opnieuw aan zijn verlangen om een leven als gewoon man te leiden. De rij in het postkantoor reikte bijna tot aan de deur en hij schatte minstens tien minuten te moeten wachten. Het leek erop dat hij was voorbestemd koste wat kost geduld te leren.

Achter hem ging de deur van het postkantoor open. Een oud, krom vrouwtje kwam wankelend binnenlopen. Op datzelfde moment stak de wind op en blies de deur dicht. De vrouw stak snel haar hand uit, maar struikelde. Marcus greep haar echter vast en hield de deur tegen voor die tegen de muur knalde.

‘O, bedankt, meneer.’ Nadat ze haar evenwicht had hervonden, legde ze haar hand over zijn hand heen. ‘Ik ben niet meer zo kwiek als vroeger.’

‘Wie van ons is dat nog wel, mevrouw?’

Ze wierp hem een dankbare blik toe. Marcus dacht aan zijn eigen lieve moeder, veel te vroeg gestorven, en gebaarde de vrouw zijn plek in de rij in te nemen. Hij haalde papier en pen uit zijn jaszak en maakte van de gelegenheid gebruik om wat ideeën op papier te zetten voor het pakhuis dat zijn werkploeg bezig was te renoveren. Er was hem eerder die ochtend iets te binnen geschoten en hij was er nog niet aan toegekomen…

‘Ja, dat klopt. Die meneer had gezegd dat hij het hier voor mij zou achterlaten,’ hoorde hij een vrouw ergens voor hem zeggen. ‘Zou u alstublieft nog een keer willen kijken?’

Langzaam tilde Marcus zijn hoofd op, nieuwsgierig naar de vrouw bij wie de bekoorlijke stem hoorde.

‘Ja, meneer,’ ging ze verder. ‘Zo heb ik het in ieder geval begrepen.’

Marcus keek in de richting van de toonbank en zag de vrouw – nee, eigenlijk de explosie van roze waaronder een vrouw schuilging – met de klerk in gesprek. Ze had hetzelfde accent als de mensen in Nashville, maar er klonk tevens iets uiterst aangenaams in door. Iets als een zachte bries op een hete zomerdag. Alleen haar kleding…

Haar jasje en rok, gedistingeerd van snit, staken fel af tegen de zwarte, grijze en blauwe tinten van de meeste andere klanten.

‘Het spijt me, miss, maar er ligt hier niets wat bij die beschrijving past. Evenmin kan ik hier iets vinden waaruit blijkt dat we iets dergelijks naar Belmont hebben gestuurd.’

Ze zuchtte en zag er terneergeslagen uit.

Ook al zag hij haar alleen maar van achteren en had hij niet het genoegen aan haar te zijn voorgesteld, Marcus wist nu toch wie zij was. Zijn eigen zaken noopten hem vrijwel dagelijks het landgoed van haar tante te bezoeken. En daar had hij mevrouw Adelicia Acklen Cheatham over de komst van de vrouw horen praten. Ze had kenbaar gemaakt dat ze ernaar uitzag haar aan iedereen op Belmont voor te stellen.

Maar aangezien hij zijn portie rijke, welopgevoede, veel te gretige, op echtgenoot beluste vrouwen ruimschoots had gehad – ondanks het feit dat deze vrouw veel langer was dan de meeste vrouwen en ze het nichtje was van de rijkste vrouw in Amerika – was hij niet van plan een kennismaking met haar na te streven of die aan te moedigen.

Mocht zij een poging doen zijn aandacht te trekken, dan zou hij zich vriendelijk, welwillend zelfs, opstellen, dat nam hij zich voor. En dan ook nog alleen omdat Adelicia Acklen Cheatham min of meer zijn weldoenster was. Maar verder dan dat zou hij mogelijke avances van de kant van de jonge vrouw vastberaden doch vriendelijk afwijzen.

Toen draaide ze zich om en kwam recht op hem af.

Hij deed zijn best bestudeerd nonchalant te kijken, terwijl hij in gedachten de woorden herhaalde… Vastberaden doch vriendelijk.

De vrouw keurde hem in het voorbijgaan echter geen enkele blik waardig.

Met het gevoel op zijn nummer gezet te zijn – een gevoel dat hem in het geheel niet aanstond – keek Marcus hoe ze het postkantoor verliet. Hij was er niet aan gewend genegeerd te worden, maar haar aandacht was duidelijk op andere zaken gericht. Hij bestudeerde haar terwijl ze naar een rijtuig liep waarvan de koetsier haar al bij het portier opwachtte.

Lang en blond als ze was, leek ze in niets op haar tante, die een kleine brunette was. Zelfs op haar leeftijd was Adelicia Cheatham nog steeds een opvallende donkerharige schoonheid. Deze vrouw had minder opvallende trekken, was minder fijngebouwd, ook al zag ze er niet onaantrekkelijk uit. Ze straalde meer kracht uit. Men zou haar zelfs statig kunnen noemen. En hij vermoedde dat ze ouder was dan hij in eerste instantie had gedacht…

‘Meneer?’

Marcus draaide zich om.

De oude vrouw die hij eerder had geholpen, was een heel stuk opgeschoven. Glimlachend gebaarde ze hem door te lopen.

Met een enigszins dwaas gevoel schoof Marcus naar voren. Daarna keek hij nog net op tijd om om de vrouw in het wachtende rijtuig te zien stappen.

Het was lang geleden dat een vrouw – zo dicht bij hem – hem geen enkele aandacht had geschonken. Natuurlijk, hij had geen enkele poging gedaan haar aandacht te trekken. Had hij dat wel gedaan, dan had ze vast naar hem gekeken, stelde hij zichzelf gerust.

Feitelijk betekende het niets. Hij had immers genoeg van dat soort vrouwen. En de vrouw die hij nu had, wilde hij eigenlijk helemaal niet hebben. Maar… hij liet zijn adem ontsnappen. Daar viel helaas niets aan te veranderen.

Na een aantal minuten stond hij voor de toonbank.

‘Goedemiddag, meneer Geoffrey.’ De klerk begroette hem en stond meteen op van zijn kruk. ‘We hebben iets voor u, meneer. Vanochtend aangekomen.’

Tevreden wachtte Marcus. Maar toen hij een envelop zag in plaats van een doos of krat verdween het tevreden gevoel. ‘Verder niets?’ vroeg hij.

De klerk schudde zijn hoofd. ‘Dit is alles. Het spijt me, meneer.’

Marcus slaagde erin beleefd te antwoorden en stapte opzij. Hij betastte de envelop. Het stempel kondigde de afzender al aan nog voor hij die had gelezen. Hij scheurde de brief open en trof er een andere envelop in aan. Toen hij het koninklijke lakzegel zag, legde hij er snel zijn hand overheen. Meteen had hij het gevoel dat er een strop om hem heen werd aangetrokken.

Oom Franz had hem nog nooit geschreven. Marcus wist maar al te goed wie hem daartoe had aangezet. Hij wilde de brief wegstoppen om die later te lezen, maar bij de gedachte aan zijn vaders zwakke gezondheid bedacht hij zich. In een wat rustiger hoekje van het postkantoor maakte hij de brief open.

Zijn blik viel op de aanhef en de eerste regels van de brief, en al snel realiseerde hij zich dat zijn vaders gezondheid niet in het geding was. De brief ging ergens anders over.

Aan de aartshertog Gerhard Marcus Gottfried von Habsburg…

Het feit dat zijn oom zijn officiële naam en titel gebruikte, beloofde niet veel goeds over het doel van de brief. Marcus was des te dankbaarder dat de oceaan hem scheidde van alles wat hij – voorlopig in ieder geval – had achtergelaten.

Zijn blik gleed naar beneden, langs de formele aanhef.

Gerhard, volgend jaar juni zal het aan jou verleende uitstel aflopen. Op dat moment zul jij in overeenstemming met onze overeenkomst thuiskomen, teneinde je plichten aan de kroon en het land te vervullen. Wie in bevoorrechte omstandigheden geboren is, moet die verantwoordelijkheden integer en eervol op zich nemen, ondanks iemands persoonlijke gevoelens en in weerwil van hun…

Marcus vouwde de brief dicht en stopte die terug in de envelop. Kon hij een verordening van zijn oom – de keizer van Oostenrijk – maar naast zich neerleggen! Hij kende de toespraak van zijn oom uit het hoofd. Als jonge jongen, toen hij derde in de lijn was voor de Oostenrijkse troon, na zijn vader en oudere broer, had hij die talloze malen gehoord.

Maar in de weken vlak voor zijn vertrek naar Amerika, toen de Oostenrijkse kranten hadden geschreven dat hij ‘door bijzondere omstandigheden’ tweede in de rij was geworden, had hij die nog veel vaker gehoord.

Nooit was hij uit geweest op de troon. Nooit had hij erbij stilgestaan dat hem dat ooit zou overkomen. En nog steeds geloofde hij niet dat het zou gebeuren. Zijn oom was immers gezond en sterk en deed nog steeds pogingen zelf een zoon te krijgen. Marcus hoopte – en bad er bij tijd en wijle zelfs voor – dat de Almachtige die koninklijke inspanningen vrucht zou laten dragen.

Hij kon nauwelijks geloven dat er sinds zijn vertrek uit zijn vaderland bijna een jaar was verstreken. Het verbaasde hem nog steeds dat zijn oom en vader hadden ingestemd met zijn vertrek naar Amerika. Maar na de dood van Rutger… was alles veranderd.

Was hij veranderd.

De geruchten rondom Rutgers dood hadden gemaakt dat zowel zijn oom als zijn vader het voor hem en voor het Habsburgse Huis goed had gevonden om een tijd weg te gaan. ‘Je kunt je nu maar beter een tijdlang niet in het openbaar vertonen, Gerhard,’ had oom Franz hem geadviseerd. ‘Laat het schandaal tot bedaren komen, om vervolgens geleidelijk aan in het niets te verdwijnen, wat in dit soort situaties – na verloop van tijd en wanneer de mensen iets anders krijgen om de tanden op stuk te bijten – vrijwel altijd gebeurt. En mocht je nog wat wilde haren kwijt moeten raken, doe dat dan alsjeblieft discreet. Het laatste wat we kunnen gebruiken, is een Amerikaans schandaal boven op het gebeurde hier.’

De laatste brief van zijn vader had bevestigd dat de voorspelling van oom Franz was uitgekomen. De geruchten namen af. De mensen vergaten wat er was voorgevallen.

Maar voor Marcus was vergeten onmogelijk.

Als er politieke onrust in het land was geweest, hadden zijn oom en vader hem nooit toestemming gegeven een stap buiten Europa te zetten. Maar nu de roerige oorlogsjaren achter hen lagen en er vorig jaar een compromis omtrent de dubbelmonarchie met Hongarije was bereikt, heerste er vrede in het keizerrijk. Het schip bevond zich in rustig vaarwater, zo had zijn oom het bij zijn vertrek verwoord.

Toch – Marcus keek naar de envelop – vond oom Franz het kennelijk nodig hem op zijn plicht te wijzen. Alsof hij die ooit zou vergeten. Hij hield van zijn land, en van zijn familie, hoeveel hebzucht en ambitie de leden ook hadden. Hij meed de kroon niet uit gebrek aan genegenheid of eer.

Hij had alleen geen enkel verlangen zijn land ooit te regeren. Die kant van het leven kende hij al. Hij wilde nu een andere kant zien.

Buiten op straat ademde Marcus de frisse lucht in waarin al een spoor van de herfst te ruiken was. Hij zocht de weg af voor het rijtuig – en de nicht van mevrouw Cheatham – terwijl hij terugdacht aan het feit dat ze hem geen blik waardig had gekeurd. Misschien was hij het inderdaad verleerd.

Of de nicht van Adelicia vertoonde meer gelijkenissen met haar tante dan men op het eerste gezicht zou denken. Hij glimlachte. Adelicia Cheatham was in elk opzicht een onafhankelijke vrouw. Hij had haar wel eens in de stad gezien. Ze liep met opgeheven hoofd, zonder opzij te kijken. Ze leek zich niets van de mensen om zich heen aan te trekken.

Na zijn volgende afspraak zou hij naar Belmont gaan om te kijken hoe zijn planten in de kas erbij stonden. Misschien deed zich daar een gelegenheid voor om kennis te maken met Adelicia’s nicht. Enkel en alleen vanuit sociaal opzicht uiteraard. Internationale betrekkingen, zou men kunnen zeggen.

Hij ging even bij zijn kamer in het pension langs en stopte de brief van zijn oom in de cederhouten hutkoffer aan de voet van zijn bed. Bij het sluiten van de deksel liet hij zijn hand op het kunstige houtsnijwerk liggen. Bij zijn vertrek uit Oostenrijk had hij uiteraard niet veel meubelstukken meegenomen. Maar de hutkoffer had hij onmogelijk thuis kunnen laten.

Zijn grootvader van moeders kant – een eenvoudige, bescheiden man – was opvallend vaardig met een mes geweest, een talent dat Marcus helaas niet van hem had geërfd. Hij gleed met zijn hand langs de randen van de hutkoffer. Het verschil tussen het artistieke werk en de minder goed geslaagde pogingen van een negenjarig jongetje was duidelijk te zien. Hij koesterde de herinnering aan de man die het samen bezig zijn met zijn kleinzoon hoger had geacht dan volmaaktheid.

Marcus stond op. Opnieuw was hij blij dat hij de hutkoffer had meegenomen. De koffer paste goed in deze omgeving.

Hij was gewend geraakt aan de spaarzame aankleding van zijn huidige verblijf, zo heel anders dan het paleis en de privéwoning van de familie. Hij was de eenvoud zelfs gaan waarderen. Bij aankomst in Nashville had hij ook een huis kunnen huren of zelfs kopen. Maar dat zou hebben ingedruist tegen de beslissing die hij voor zijn komst naar dit land had genomen…

Hij wilde ervaren hoe gewone mensen leven, en al doende kwam hij veel over zichzelf te weten. Niet alles stond hem aan.

Zijn oom had hem ervoor gewaarschuwd hier in Amerika geen schandaal te veroorzaken, maar daar hoefde zijn oom absoluut niet over in te zitten. Met dat deel van zijn leven had Marcus afgedaan. Niet meer achter de vrouwen aan en geen drank meer – niet buitensporig in ieder geval. Hij was inmiddels tot het besef gekomen dat hij zijn leven had verknoeid en wilde daarmee stoppen.

Hij riep die gedachtegang nu echter een halt toe en beende in de richting van het stedelijke gerechtsgebouw. Hij werd zich bewust van een dof gebonk achter in zijn hoofd. Te druk misschien. Hij had goede hoop dat zijn personeel dat bezig was het pakhuis aan de andere kant van de stad te renoveren nog steeds goede vorderingen maakte. Ze lagen een week voor op schema en dat wilde hij graag zo houden.

Onderweg speurde hij de blauwe luchten af, om vervolgens zijn blik te laten dwalen over de groene heuvels rondom de stad. In gedachten zag hij echter de besneeuwde toppen van de Alpen in zijn eigen land.

Terugkijkend over zijn leven realiseerde zich hoe veel tijd er door zijn vingers was gegleden, en hoe zo’n groot deel van zijn leven door een ander was bepaald. Hij had een opvoeding gehad vol privileges, dat leed geen enkele twijfel, met ruimschoots de mogelijkheid om verder te leren en te studeren. Maar ook met verplichtingen. Met altijd weer die verplichtingen.

Het zuiden van Amerika had meer last van de oorlog en de naweeën ervan waren erger dan hij had verwacht, maar hier kon hij zijn deskundigheid tenminste gebruiken. Het leven hier was zo anders en zo bevrijdend dat hij, heel soms, bijna vergat welk leven hij had achtergelaten. Sinds hij als kleine jongen van zijn onderwijzer had gehoord over de ‘dertien moedige kleine kolonien’ had hij al naar Amerika gewild. Maar pas toen een dierbare leermeester hem had laten kennismaken met de uitgaven van Luther Burbank en Marcus de botanist vervolgens persoonlijk had ontmoet – en later zijn kwekerij in Boston met duizenden planten had bezocht – was zijn droom om hier een tijd te wonen en werken ontstaan.

Hoe kort de droom ook zou blijken te zijn.

2

‘Weet je, Eleanor…’

Eleanor keek toe hoe haar vader zich in het rijtuig naar voren boog. Haar frustratie om hem was ze alweer kwijt. Maar dat gold niet voor haar frustratie over het contract dat ze nog niet had. Ze hoopte maar dat het niet nakomen van de afspraak door de eigenaar van het gebouw geen slecht voorteken was.

‘Ik denk dat het een goed besluit is,’ ging haar vader verder. ‘Zoals je zei, geeft het mij de gelegenheid te rusten en’… onder zijn zilverwitte baard die ze ’s ochtends nog had bijgewerkt was een vaag lachje te zien… ‘schenkt het jou de mogelijkheden die een jongedame zoals jij nodig heeft.’

Eleanor was geneigd te lachen. Een jongedame zoals jij…

Ze was negenentwintig en kon het aantal maanden tot aan haar dertigste verjaardag op één hand tellen. Ze kon nauwelijks meer jong genoemd worden. Zo voelde ze zich ook niet meer.

Haar vaders opmerking herinnerde haar aan de woorden die mevrouw Hodges, de naaister, een paar dagen geleden had gewaagd uit te spreken. Eleanor betastte de mouw van haar nieuwe jas, waarna ze haar hand over haar rok liet glijden. Ze voelde zich nog steeds een tikkeltje beschaamd en was nogal in verwarring gebracht door het verloop van het gesprek en de bemoeienis van mevrouw Hodges.

‘Wat een heerlijke maaltijd heb je eerder deze week voor ons bereid,’ sprak haar vader. ‘Hoewel het mij nog steeds niet aanstaat dat jij gedwongen bent te koken.’ Hij vertrok zijn gezicht. ‘Bernice had ons niet mogen verlaten voor die betrekking bij een andere familie. Ik ben meer dan teleurgesteld in haar. Ze had het ons op z’n minst eerder kunnen laten weten.’

Eleanor betreurde haar vaders wrok tegen hun voormalige huishoudster en kokkin, vooral omdat zij zelf verantwoordelijk was Bernice’s vertrek. Het zou hem echter te veel pijn doen als ze hem de ware reden vertelde waarom Bernice niet langer bij hen in dienst was.

Ze wendde dus vrolijkheid voor en stuurde het gesprek een andere kant op, een vaardigheid die ze in de afgelopen maanden goed onder de knie had gekregen. ‘U hoeft er niet over in te zitten, vader. Zoals ik u al eerder heb verteld… ik vind het leuk om te koken. Trouwens, u eet tegenwoordig een stuk beter. Uw eetlust is verbeterd.’

Zijn wenkbrauwen schoten omhoog. ‘Hoe kan het ook anders met die… hoe heet het ook alweer? Dat heerlijke eiergerecht dat je had gemaakt?’

‘Een hartige eiercustard. Volgens mij had ik deze keer eindelijk de juiste combinatie van ingrediënten.’

‘Daar ben ik het helemaal mee eens. Ik hoop dat je precies hebt bijgehouden wat je erin hebt gedaan. Ik wil het graag nog een keer eten.’

‘Dat heb ik gedaan.’ Ze hield al haar recepten nauwkeurig bij, zowel degene die ze van haar lieve moeder had gekregen als degene die ze zelf had bedacht – en niet zonder reden, gezien hun huidige omstandigheden.

Vrijwel al haar recepten gingen de hartige kant op, maar ze was ook gek op zoetigheid.

Tijdens hun rit door Nashville had ze een bakkerij gezien die beweerde de Lekkerste donuts in de stad te hebben. Ze verheugde zich erop om te proberen of de boodschap op het bord klopte, en ook om haar mogelijke ‘concurrent’ te verkennen.

Maar die kleine bakkerij zou alleen een concurrent worden als haar plannen doorgang vonden.

Toen drong ineens tot haar door… hoe samenhangend haar vader had gesproken, bijna alsof hij de oude was. Ze keek zijn kant op en vroeg zich opnieuw af of ze er goed aan deed. Of dat ze misschien te voorbarig was.

Meestal wist haar vader na vijf minuten al niet meer wat hij had gegeten, laat staan na een aantal dagen. Gebeurtenissen uit zijn jeugd of uit de beginjaren van zijn huwelijk herinnerde hij zich echter nog verrassend goed.

‘Het was alleen jammer’… er trok een peinzende trek over zijn gezicht… ‘dat Teddy er niet was om samen met ons van het eten te genieten.’

Eleanor voelde een steek bij de naam van haar broer en bij de verlangende blik op haar vaders gezicht.

‘Hij vindt die hartige eiercustard vast ook lekker, Eleanor. Ik hoop dat je er iets van hebt bewaard voor hem.’ Met opgetrokken wenkbrauwen keek hij haar samenzweerderig aan. ‘En wat van die kleine muffins met jam. Hij houdt namelijk ook erg van zoet.’

Het kostte Eleanor de nodige moeite hem aan te blijven kijken, aangezien er diep vanbinnen opnieuw een deel van haar hart afbrak. ‘Ja,’ fluisterde ze. ‘Dat weet ik.’

‘Heb ik zijn meest recente brief al aan je voorgelezen?’ Haar vader klopte eerst op de linkerborstzak van zijn jas, toen op de andere. ‘Hij doet het heel goed, Eleanor. Maar dat heb ik altijd al geweten.’

De bevestiging dat ze toch de juiste keuze had gemaakt bezorgde haar een misselijk gevoel. Ze keek naar buiten terwijl hij zocht naar de brief die er niet was.

In de verte verscheen het omvangrijke vier verdiepingen tellende gebouw in zicht. De koetsier liet de paarden langzamer lopen om de bocht te maken, de lange, smalle oprit op. Tot haar schande moest Eleanor bekennen dat ze opgelucht was geen andere rijtuigen te zien.

Toen ze maanden geleden inlichtingen had ingewonnen, was de instelling vol geweest, en bleek er een wachtlijst te zijn. En de enige reden waarom er nu wel plaats was, wist ze, was te danken aan de invloed van haar tante, of om precies te zijn, aan de echtgenoot van haar tante. Hij was onlangs met pensioen gegaan, maar was jarenlang directeur van de instelling geweest.

Men had Eleanor ervan verzekerd dat haar vaders opname niet openbaar bekend zou worden gemaakt. Ze was er ook van overtuigd dat ze daar hun uiterste best voor deden, maar als iemand ontdekte dat haar vader – Garrison Theodore Braddock, eens een van de aanzienlijkste advocaten in de staat Tennessee – hier was, dan zou er van het fineerlaagje eer en respect dat nog aan de familienaam Braddock kleefde niets meer overblijven.

Ze gebaarde naar het andere raam, omdat ze niet wilde dat haar vader het bord bij de ingang van de instelling zag. Hij wist alleen dat hij ‘naar een fijne plek ging om uit te rusten’, zoals de dokter haar had opgedragen te zeggen.

‘Kijk eens, papa.’ Ze wees uit het raam dat uitkeek over een veld. ‘Kardinalen, daar bent u altijd gek op geweest.’

De helderrode vogel met de kenmerkende zwarte tekening zat op een tak alsof de hemel zelf voor afleiding had willen zorgen. Wat zou ze dat graag willen geloven. Maar de hemel en de Schepper ervan hadden nog nooit zo ver weg gevoeld. En waren nog nooit zo stil geweest.

Het prachtige rijtuig waar ze in reisden – veel mooier dan haar familie zich ooit had kunnen veroorloven – hobbelde over de oprit. Eleanor verstevigde haar greep op haar tas terwijl de knoop in haar maag nog iets strakker werd aangedraaid.

Nog niet zo lang geleden was ze erin geslaagd hun huis te verkopen, het huis waar ze haar hele leven had gewoond en waar haar vader was opgegroeid, samen met het merendeel van de meubelstukken. Ze had slechts enkele stukken gehouden die binnen een week hier, bij haar vader, of in haar ‘nieuwe huis’ – als ze dat zo kon noemen – bezorgd zouden worden. Ze was niet van plan er lang te blijven wonen.

Haar ouderlijk huis was in de loop der jaren verslechterd en het schamele bedrag dat de verkoop had opgeleverd, was opgegaan aan de afbetaling van een lening die haar vader jaren geleden had afgesloten, en waarvoor hij het huis als onderpand had gebruikt. De rest was grotendeels opgegaan aan de behandeling van haar vader. De instelling vroeg om zes maanden vooruit te betalen, met de belofte van terugbetaling mocht de patiënt er korter verblijven. Ze vertrouwde erop dat haar vader in die categorie zou vallen, maar ze was sowieso vast van plan zo zuinig mogelijk te zijn met het kleine beetje geld dat er nog was.

Bernice, de kokkin en huishoudster die twaalf jaar bij hen in dienst was geweest, had er alle begrip voor gehad dat ze ontslag had gekregen – ze konden haar gewoon niet meer betalen. Nadat het advocatenkantoor – een praktijk die haar vader meer dan vijfentwintig jaar had opgebouwd en geleid – na de oorlog de deuren had moeten sluiten, hadden ze zich dat niet meer kunnen veroorloven.

Ze had zich er niet toe kunnen zetten haar vader te vertellen hoe slecht ze er financieel voorstonden. Als hij wist hoe diep ze waren gezakt, zou hem dat vast en zeker de das omdoen.

‘Misschien kun je vanavond een antwoord aan Teddy op papier zetten, Eleanor.’ Haar vader knikte alsof hij dat een uitstekend voorstel vond. ‘We kunnen dat samen opstellen, na het eten. Waarschijnlijk vraagt hij zich af waarom we niet hebben teruggeschreven. Maar…’ Hij richtte zich tot de tas op de zitting naast hem. ‘Waar is die brief toch?’ Hij zocht tussen de spullen en ging daarbij steeds driftiger te werk.

Omdat ze zijn frustratie zag toenemen, wist Eleanor dat ze er maar beter niet tegenin kon gaan. Alweer bijna vier jaar geleden was Teddy in de oorlog omgekomen. Nog steeds deden er zich momenten voor waarop de pijn van het verlies voelde alsof ze het nieuws gisteren hadden gehoord. Helemaal wanneer haar vader in de tegenwoordige tijd over hem sprak.

Het gebeurde steeds vaker, wat haar beroofde van de hoop dat de dokters het bij het verkeerde eind hadden. Haar vaders geestelijke vermogens keerden inderdaad niet terug.

Enige tijd geleden was ze ermee gestopt haar vader te corrigeren wanneer zijn geheugen hem in de steek liet. Deed ze dat wel, dan werd hij emotioneel en raakte hij geagiteerd. Verscheidene keren had zijn gedrag zelfs gewelddadige trekjes gekregen. Ze was bang geworden dat hij haar, niet moedwillig weliswaar, kwaad zou doen. Hoewel ze lang en sterk was – of gezet, zoals haar grootmoeder haar vroeger een keer met een tikje op haar been had beschreven – was ze geen partij voor hem.

Plotseling verstijfde hij. Hij keek haar kant op.

Hij kneep zijn ogen samen alsof hij haar gedachten las. Eleanor zette zich schrap voor wat er ging komen.

‘Theodore,’ fluisterde hij. ‘O, mijn lieve zoon…’ Zijn ogen werden vochtig. Zijn kin begon te trillen. ‘Waarom, Eleanor? Waarom hebben ze mijn zoon gedood? Ze…’ Zijn stem brak. ‘Ze hadden mijn enige zoon niet mogen doden.’

Eleanor knikte langzaam terwijl haar ademhaling steeds gejaagder werd. ‘Dat hadden ze inderdaad niet mogen doen, papa. Dat hadden ze niet mogen doen…’ Bij elke traan die in haar vaders baard verdween, voelde ze zijn beheersing – en hemzelf – opnieuw verdwijnen.

Dit is voor zijn bestwil, prentte ze zichzelf telkens opnieuw in. En op doktersadvies. Toch viel niet te ontkennen dat het schuldgevoel zwaar op haar drukte.

Het rijtuig minderde vaart.

Ze bekeek de horlogeketting op haar lijfje. Eén uur. Precies wat ze tegen de directeur had gezegd.

Toen ze naar buiten keek, zag ze een vrouw en twee mannen de treden voor het gebouw afdalen. Gezien hun kleding – de vrouw in een donkere jurk met een gesteven wit schort voor, de mannen in donkere broeken en witte jasjes – ging ze ervan uit dat ze in de instelling werkten.

Ook haar vader keek naar buiten, waarna hij haar aankeek. De gepijnigde blik op zijn gezicht maakte langzaam plaats voor angst. ‘Waar zijn we? Wat is dit voor plaats?’

Ze stak haar hand uit om hem te kalmeren, maar er stond al achterdocht in zijn ogen te lezen.

‘Vader, het komt allemaal goed. Weet u nog wat de dokter zei over een plaats waar u tot rust kunt komen. Dit is…’

‘Nee…’ Hoofdschuddend trok hij zich terug. ‘Ik wil hier niet naartoe. Ik wil naar huis.’

‘Papa,’ zei ze, zacht en vriendelijk maar wel vastberaden. ‘Hoor eens.’

Zijn gezicht verstrakte. ‘Je moet me naar huis brengen, Eleanor!’

‘We hebben dit al vaker besproken,’ ging ze verder. ‘En u vond het toen een goed…’

‘Koetsier!’ Hij bonkte op de zijkant van het rijtuig. ‘Ik sta erop dat u ons naar huis brengt. Nu meteen!’

Hij reikte naar de deur terwijl het rijtuig nog reed. Maar Eleanor was hem voor. Zijn hand omklemde die van haar zo krachtig dat het pijn deed.

‘Breng… mij… naar… huis,’ baste hij, terwijl hij rechtop ging zitten en op haar neerkeek.

Onder zijn pijnlijke greep voelde Eleanor de tranen in haar ogen schieten, zowel van verdriet als van fysieke pijn.

Het rijtuig kwam tot stilstand waarop de twee mannen dichterbij kwamen. Ze waren kort van stuk, maar breedgeschouderd en zagen er sterk uit. Hun voorkomen drukte absoluut geen hartelijk welkom of troost uit.

Dokter Crawford had zich bij hen gevoegd. Hij was de directeur met wie ze enkele weken geleden een gesprek had gehad toen ze het gebouw had bekeken – dat gedeelte in ieder geval waar de familie mocht rondkijken.

Ze keek hun kant op en schudde haar hoofd, in een poging hen op afstand te houden. De pijn in haar hand was bijna niet meer te verdragen. Als ze haar een paar minuten de tijd gaven, dan zou ze haar vader kunnen kalmeren. Ze wilde niet dat hun eerste indruk van hem verkeerd was.

‘Papa… de mensen hier gaan u helpen.’ Ze probeerde haar hand onder die van hem vandaan te trekken, maar dat lukte niet. ‘Wilt u mij alstublieft loslaten. U doet mij pijn.’

‘Je geeft niets om mij, Eleanor.’ Zijn gezicht stond boos en in elk woord klonk een beschuldiging door. ‘Deed je dat wel, dan zou je dit niet hebben gedaan.’

Na een laatste pijnlijke kneep in haar hand liet hij die los, gooide het portier open en schoot het rijtuig uit.

3

Niet bij machte om in te grijpen moest Eleanor toekijken hoe haar vader – hoewel hij een kop groter was dan de mannen – niet tegen hen op kon. Toen ze hem in bedwang kregen door zijn armen achter zijn rug te klemmen, werd ze innerlijk verscheurd door haar vaders boze geschreeuw en kreten. Ook haar geweten speelde op.

Armstead klom naar beneden en stond met grote ogen naast het portier te kijken, niet wetend wat hij hiermee aan moest.

Met een nog steeds pijnlijke hand stapte Eleanor uit het rijtuig, waar ze door dokter Crawford werd aangesproken.

‘Mijn verontschuldigingen, miss Braddock.’ Hij stak zijn hand waarschuwend omhoog. ‘Maar onder de gegeven omstandigheden kunt u uw vader vandaag niet naar binnen vergezellen.’

‘Maar…’ Eleanor keek langs hem heen naar de mannen die haar vader meenamen – bijna meesleepten – de trap op naar de imponerende dubbele deuren. Bij elke stap bood hij weerstand en riep hij haar naam. Ze dwong zichzelf weg te kijken en sprak de dokter aan. ‘U hebt gezegd dat ik altijd welkom ben, dokter Crawford.’

‘Dat is ook zo,’ verzekerde hij haar, terwijl hij een blik wierp op een jonge vrouw achter zich. ‘Maar uw aanwezigheid vandaag,’ zei hij hoofdschuddend, ‘zou uw vaders agitatie alleen maar verergeren. We zullen hem meteen een kalmeringsmiddel toedienen en…’

‘Een kalmeringsmiddel?’

Hij knikte. ‘Om zijn onrust weg te nemen.’

‘Is dat nodig? Meestal is hij binnen enkele minuten weer rustig.’

Dokter Crawford keek haar eens goed aan. Ze herinnerde zich toen de details die ze tijdens haar vorige bezoek uit de doeken had gedaan. Ze draaide haar hoofd weg en zag dat Armstead zich met de paarden bezighield. ‘Soms duurt het inderdaad wel een uur,’ gaf ze zacht toe. ‘Of langer.’

‘Miss Braddock…’ In dokter Crawfords stem klonk mededogen door. ‘Het is heel nobel wat u hebt gedaan… hoe u voor uw vader hebt gezorgd. En inderdaad,’ voegde hij er snel aan toe, ‘er doen zich momenten voor waarop er niets aan de hand lijkt te zijn, dat weet ik. Maar zoals u zelf hebt gezegd, komt dat steeds minder vaak voor.’

‘Zoals ik tijdens onze eerste afspraak heb uitgelegd, is het noodzakelijk uw vader onder te dompelen in een zorgvuldig gecontroleerde omgeving, waarin confrontaties en wrijvingen tot een minimum beperkt worden. Uit datgene wat u mij hebt verteld en… eerlijk gezegd ook uit datgene wat ik zojuist heb gezien, lijkt het me voor u beiden het beste als u ons toestaat om te handelen zoals ik heb voorgesteld.’

Eleanor keek van hem naar de imponerende dubbele deuren en weer naar hem. Ze voelde er niets voor haar instemming te geven, omdat ze niet goed wist waar ze goed aan deed.

‘Als we uw vader willen helpen,’ ging hij verder, ‘als het überhaupt mogelijk is hem te helpen’… zijn zwijgen leek een eeuwigheid te duren… ‘dan moeten we dat nu doen, miss Braddock, voordat zijn geheugenverlies erger wordt. En… het is verstandig ons een paar dagen de tijd te geven voordat u terugkomt. Ik stuur u een berichtje zodra hij eraan toe is u te ontvangen.’

Inwendig verzette ze zich ertegen om haar vader achter te laten, helemaal nu hij zo over zijn toeren was, en dan ook nog eens te moeten wachten tot ze terug kon komen. Maar hoe ze ook haar best deed, ze kon geen enkel argument bedenken om tegen het voorschrift van de dokter in te gaan. Haar vader beschuldigde haar ervan hem hier mee naartoe te hebben genomen en zou ongetwijfeld nog heel lang boos op haar blijven.

Nadat hij een olielamp had aangestoken en de nog brandende lucifer boven op een krant had gelegd, had ze alle lucifers in huis in beslag genomen. Daarop had hij een week lang niet tegen haar gesproken. En toen ging het alleen nog maar om lucifers.

Uiteindelijk knikte ze.

‘Heel goed,’ zei dokter Crawford. Er klonk enige opluchting door in zijn stem. ‘Ik verzeker u ervan, miss Braddock, dat dit de beste aanpak is.’

Eleanor keek nog eens om naar het gebouw. Bij de eerste aanblik had ze het zo statig en koninklijk gevonden. Nu kwam het steriel en eenzaam, bijna dreigend, over. Niet als een plek waar men genezing vond, maar meer als een plek waar men werd… opgesloten.

‘Voordat u gaat, miss Braddock…’ De dokter gebaarde naar de vrouw achter zich. ‘Wil ik u graag voorstellen aan de zuster die tijdens uw vaders verblijf voor hem zal zorgen.’ De zuster deed een stap naar voren, waarop dokter Crawford verderging met voorstellen. ‘Miss Smith woont nog maar sinds kort in onze fraaie stad, maar heeft eersteklas referenties.’

De uitstraling van de jonge vrouw liet zich het beste omschrijven als nieuwsgierig. Maar haar ogen, zo blauw als het ei van een roodborstje, keken haar vriendelijk en open aan toen ze zei: ‘Zeer vereerd kennis met u te maken, miss Braddock.’ Miss Smith maakte een keurige reverence. Haar heldere Britse accent paste precies bij haar.

Eleanor trok haar wenkbrauw op. De manier waarop ze werd begroet, deed haar deugd, maar verraste haar ook een beetje. ‘Heel fijn, miss Smith. Maar het genoegen is geheel aan mijn kant.’ Ze beantwoordde de reverence. ‘Ik pak mijn vaders tas even. Die ligt op de zitting in het…’

‘O, nee, miss!’ Miss Smith sprong bijna naar het portier toe. ‘Ik haal die met alle plezier voor u.’ Toen ze dat had gedaan en weer uitstapte, gaf ze het rijtuig nog een bewonderende blik.

Toen pas drong het tot Eleanor door… Dacht de vrouw soms dat zij zo’n prachtig rijtuig bezat? Dat zij zo rijk, hoogverheven en machtig was? Het was om te lachen, maar Eleanor hield zich stil. Ze gebaarde naar het boek in het zijvak van de tas. ‘In al mijn vaders boeken heb ik aangegeven waar we zijn gebleven. Ik lees hem elke avond voor het slapengaan voor. En soms ook gedurende de middag. Hij wordt er rustig van.’

‘Dan zal ik dat ook doen, miss Braddock.’ Met nog een reverence ten afscheid draaide miss Smith zich om en verdween naar binnen.

Eleanor dacht aan het enige boek dat ze niet in haar vaders tas had gestopt. Dat boek was van haar, maar ze vonden het allebei prachtig en lazen er vaak uit. Vaak ondervroeg ze hem over de inhoud, in de hoop dat dat ritueel zou helpen zijn geest scherp te houden. Ze vermoedde dat hij het boekje niet zou missen. Zij zou het echter wel missen als ze het bij hem zou achterlaten.

Ze aanvaardde dokter Crawfords hulp bij het instappen, maar vocht nog steeds tegen het terugkerende schuldgevoel.

‘Miss Braddock…’

Toen ze omkeek, glimlachte hij tot haar verrassing, iets wat ze hem nog niet eerder had zien doen. De uitdrukking maakte hem jaren jonger. Hij leek te aarzelen om haar hand los te laten.

‘Sta mij toe, miss, u nogmaals te bedanken voor uw vertrouwen. Ik verzeker u dat ik, samen met mijn collega’s, al het mogelijke voor uw vader zal doen.’ Hij gaf haar hand een zacht kneepje. ‘Probeert u zich dus alstublieft geen zorgen te maken.’

Met een dokterlijk, bijna vaderlijk, knikje, liet hij haar hand los.

‘Dank u, dokter. Ik kan u niet beloven dat ik mij geen zorgen zal maken over mijn vader, ik kan u wel vertellen dat ik op uw oordeel vertrouw. En ik doe mijn best positief te denken over de uitkomst van mijn vaders behandeling.’

‘Mooi gesproken, miss Braddock. Oprecht en eerlijk.’ Dokter Braddock knikte en deed een stap naar achteren. ‘Net als uw hooggeachte tante, als ik zo vrij mag zijn.’

Zijn laatste opmerking wekte Eleanors ergernis, maar de zweem van een lach in zijn ogen gaf aan dat hij die als compliment had bedoeld. Ze slaagde erin te lachen en leunde achterover terwijl Armstead op de bok klom en de paarden aanspoorde in beweging te komen. Ze kon het niet helpen dat haar gedachten teruggingen naar de tijd waarin ze de Damesacademie van Nashville bezocht en hoe diezelfde vergelijkingen door de leraren haar hadden dwarsgezeten. Uw tante haalde ook voorbeeldige cijfers voor rekenen, miss Braddock, en ook voor Frans en Duits, net als u. Uw reciteervaardigheden zijn nog niet zo goed als die van haar, maar daar is nog tijd voor. Zij was echter buitengewoon getalenteerd.

Terwijl Armstead het rijtuig over het pad manoeuvreerde, deed Eleanor haar ogen zuchtend dicht. Ze verdroeg die herinneringen en koos ervoor zich te vermannen en zich te concentreren op de volgende horde – de ontmoeting met haar hooggeachte tante.

Ze had Adelicia Acklen – inmiddels Cheatham geheten, prentte ze zichzelf in, aangezien haar tante vorig jaar hertrouwd was – sinds de herfst van 1860 niet meer gezien. Dat was nog voor de oorlog geweest en alles wat die had gebracht en genomen. Voor Joseph, tante Adelicia’s tweede echtgenoot en papa’s meest nabije neef, was overleden.

Eleanor wierp een blik naar beneden en hoopte maar dat haar kleding – haar mooiste jurk, ook al was die roze, haar minst geliefde kleur – netjes genoeg zou zijn. Sinds de oorlog had ze alleen nog maar daagse jurken gekocht. Iets anders had ze tot nu toe niet nodig gehad.

Met een frons vanwege de opzichtige kleur van het materiaal dacht ze terug aan haar gesprek met de naaister thuis…

‘Een vrouw als u, miss Braddock, moet meer kleur dragen. Dat helpt’… de oude vrouw fladderde met haar handen… ‘om iemands trekken te versterken. En liefje, als ik zo vrij mag zijn… die van u kunnen wel wat versterking gebruiken.’

Mevrouw Hodges… ze nam nooit een blad voor de mond. Maar dat gaf niet. Dat deed Eleanor ook niet. ‘Dat mag dan wel zo zijn, mevrouw Hodges, maar ik ben nooit dol geweest op roze. Ik geef de voorkeur aan okergeel of misschien diepbruin. Die kleuren zijn veel praktischer. En veel geschikter, aangezien zoveel vrienden en familie nog steeds rouwkleding dragen.’

‘Ja, ja…’ Mevrouw Hodges slaakte een zucht en kneep haar lippen samen. ‘We hebben allemaal wel iemand in de oorlog verloren. Of verscheidene iemanden,’ zei ze zacht, terwijl ze wegkeek. ‘Ik heb voor de rest van mijn leven genoeg zwarte jurken genaaid, miss Braddock. Maar het is nu drie jaar geleden en de draad van het leven weer oppakken’… ze haalde diep adem… ‘komt ook tot uiting in hoe we ons kleden. En zoals ik altijd al heb gezegd, hoe alledaagser een vrouw eruitziet, hoe fleuriger ze zich…’

Eleanor stak haar hand op. ‘Okergeel, alstublieft, mevrouw Hodges. Of diepbruin.’

Mevrouw Hodges, een aloude vriendin van de familie, keek haar met samengeknepen lippen aan en mompelde zacht voor zich uit. Eleanor had er toen geen aandacht aan besteed, maar toen ze enkele dagen geleden de naaister bezocht om de rok en het jasje te passen, wenste ze dat ze dat wel had gedaan.

‘Ik had niet genoeg van de okergele of diepbruine stof, miss Braddock. Ik reken daarom slechts de helft van de afgesproken prijs. Kijk nou eens,’ had mevrouw Hodges gezegd, zodra Eleanor achter het gordijn tevoorschijn was gekomen, ‘ziet dat er niet mooi uit! En het maakt je jaren jonger, liefje. Dat had ik wel gedacht! Als je nu niet de aandacht van iemand van het mannelijke geslacht trekt.’

Het geratel van het rijtuig deed Eleanor weer in het heden belanden. Ze wierp nog eens een blik op haar rok en jasje, die haar deden denken aan aardbeiglazuur boven op een taart. Voor haar gevoel was de kans groter dat het rijtuig vleugels zou krijgen en de afstand tot de stad vliegend zou afleggen dan dat zij de aandacht van iemand van het mannelijke geslacht zou trekken.

Ze moest overigens bekennen, ook al had mevrouw Hodges’ bemoeienis haar geërgerd, dat de korting op de jurk, gezien haar hachelijke financiële situatie, welkom was geweest.

Waar ze op dat moment meer last van had, was het besef dat ze zich druk maakte over kleding. Zoveel geneugten van het leven waren in de jaren na de oorlog onbelangrijk geworden.

Maar aan de andere kant…

Ze had de hulp van haar tante nodig en daarvoor moest ze eerst haar goedkeuring zien te krijgen, en op grond van eerdere ervaringen zou dat geen eenvoudige klus zijn. Haar tante vond het heel belangrijk hoe iemand zich kleedde. Daarom was dat voor haar ook heel belangrijk. Vandaag in ieder geval.

Eleanor ging verzitten toen haar zenuwen de overhand kregen. Armstead spoorde de paarden aan sneller te stappen. Haar gedachten gingen naar het plan dat ze had bedacht en dat tante Adelicia vast zou overtuigen. Het plan had niets met de oorlog te maken, of met dood of doodgaan. Het zou haar en haar vader, zodra hij beter was, weer financieel onafhankelijk maken.

Toen ze nadacht over de overeenkomst met de eigenaar van het gebouw hoopte ze maar dat haar vastberadenheid haar geen misstap had laten maken waar ze een hoge prijs voor moest betalen.

Eleanor legde haar hoofd tegen de fluwelen zitting. Wat was er veel gebeurd sinds haar laatste ontmoeting met haar tante. Innerlijk voelde ze zich nu heel anders. Maar uiterlijk…

Was ze nog steeds grotendeels dezelfde. Alledaags en lang. Nee, langer.

Eleanor verwachtte dat tante Adelicia nog steeds verbluffend mooi en verbluffend rijk was, en dat ze nog steeds de immer hoffelijke gastvrouw van Belmont was, het allermooiste landgoed in Tennessee – misschien zelfs wel in Amerika, volgens een onlangs gelezen krantenartikel.

Maar één uitdrukking die de verslaggever bij de beschrijving van haar tante had gebruikt – van Amerikaanse koninklijken bloede – had haar overdreven in de oren geklonken.

Ze lachte minzaam. Ze was haar tante dankbaar voor haar goedgeefsheid, maar van koninklijken bloede? Echt niet. Maar stel dat haar tante wel was gaan lijken op een van die verwende, opgeblazen Europese hertogen en hertoginnen over wie ze in Harpers Weekly had gelezen? Diegenen die zich ver verheven voelden boven de rest van de gewone burgers… van het gepeupel.

Eleanor schudde haar hoofd. Laat dat alstublieft niet het geval zijn…

Terwijl het rijtuig over de lange smalle oprit hobbelde, staarde Eleanor naar de lege plaats tegenover zich. Ze hoorde haar geweten bijna mopperen. Hoe lang was het geleden dat ze haar vader een tijdlang alleen had gelaten? Ze kon nauwelijks geloven dat ze hem nu daadwerkelijk had achtergelaten.

Bijna zonder nadenken stak ze haar hand in de zak van haar rok en haalde er de zakdoek uit tevoorschijn die ze al die jaren bij zich had gedragen. Het materiaal voelde zijdezacht tussen haar vingers. Het vertrouwde gevoel – en de geschiedenis hoe ze eraan kwam – gaf haar op onverklaarbare wijze enige troost.

Ze liet haar vinger glijden over de geborduurde bloemen die door de vele wasbeurten verbleekt waren. Ondanks haar pogingen om het bloed eruit te wassen was daar nog steeds een zweem van te zien. Ze had geprobeerd haar te vinden. De Mary lief van de soldaat.

Na de oorlog had ze haar twee jaar lang gezocht. Maar al haar inspanningen waren voor niets geweest, alsof ze de oceaan vingerhoedje voor vingerhoedje had willen leegscheppen. Overal waar ze had gezocht, was er weer een eindeloze zee aan weduwen en vaderloze kinderen opgedoemd. Ze kon zich nu niet voorstellen dat ze ooit had gedacht de vrouw te kunnen vinden.

Nee, dat was niet waar. Ze wist waarom ze eerder die hoop had gekoesterd.

Indertijd had ze gedacht dat het Gods bedoeling was dat zij de vrouw zou vinden. Dat zij haar moest vertellen dat haar man niet alleen was gestorven en dat hij tot het einde toe van haar had gehouden. Om haar vervolgens te vertellen wat hij had gezegd en er dan misschien achter te komen wat hij had bedoeld. Maar wat een dwaze, romantische gedachte was dat achteraf geweest.

Het was goed om te weten wanneer je een droom moest laten varen, en het was zelfs nog beter wanneer je wist wanneer een droom jou had verlaten.

Het was vreemd, en misschien ook wel verkeerd – daar was Eleanor niet zeker van – maar diep vanbinnen droeg ze nog steeds iets van de liefde mee die vlak voor zijn dood over de lippen van de soldaat was gevloeid. Het leefde en klopte nog steeds in haar. Soms heel zwak. Soms vrij krachtig.

Het gaf haar echter geen troost. Integendeel. Het maakte haar dankbaar dat ze nooit in de gelegenheid was geweest haar hart aan een man te schenken. Zij was een van de gelukkigen, had ze geconcludeerd. Het verdriet van liefhebben en kwijtraken was haar bespaard gebleven. Na al die gesprekken en hartverscheurende verhalen van talloze weduwen te hebben gehoord, was ze tot de conclusie gekomen dat het, in tegenstelling tot het lievelingscitaat van haar vader uit In Memoriam van Tennyson, toch beter was om nooit te hebben liefgehad.

Toen het rijtuig de doorgaande weg naderde, boog ze zich richting het raam om een hap frisse lucht te nemen. Haar oog viel op het bord bij de ingang. Krankzinnigengesticht van Tennessee. Ze kromp ineen. Het stuk kalkzandsteen met daarin de prachtig gegraveerde letters rustte op een rots dat ironisch genoeg een trotse uitstraling had. Even ironisch als het feit dat de wijste, grappigste, vriendelijkste en zinnigste man die ze ooit had gekend nu binnen de muren van het krankzinnigengesticht verbleef.

Ergens diep vanbinnen ontstond het gevoel dat ze kopje onder dreigde te gaan. Ze strekte zich uit en ging rechtop zitten. Ze herinnerde zichzelf eraan dat ze tegen dokter Crawford had gezegd dat ze vastbesloten was positief te denken over de uitkomst van haar vaders behandeling.

Naar buiten kijkend speurde ze de takken af, in de hoop de kardinaalvogel weer te zien.

Maar de kale takken waren leeg.

Marcus beantwoordde de bedeesde reactie van de man met een uitdagende blik. Hij leek iets te verbergen. Ongetwijfeld op aanwijzing van zijn superieur, de illustere burgemeester van Nashville, Augustus E. Adler – een man aan wie Marcus niet graag rekenschap wilde afleggen, laat staan dat hij op een dag hem zou moeten gehoorzamen.

Meneer Barrett, de nerveuze medewerker van de burgemeester, leunde naar voren, terwijl hij zijn handen boven op het bureau – een tamelijk slechte replica in de stijl van Napoleon – stijf samenkneep. ‘Sta mij toe een en ander toe te lichten, H-Herr… Geoffrey.’

Barrett struikelde over de titel, waarbij zijn zuidelijke accent het woord uitrekte tot twee ongelijk verdeelde lettergrepen in plaats van een. Marcus’ geduld was al danig op de proef gesteld, maar nu bleef er vrijwel niets meer van over. Telkens wanneer bepaalde mensen – zoals meneer Barrett – iets ‘Europees’ in zijn stem hoorden, zoals ze dat noemden, schakelden ze over op hun ‘zuidelijk Amerikaanse Duits’.

‘Meneer Geoffrey volstaat, meneer Barrett,’ zei Marcus. Met moeite lukte het hem vriendelijk te klinken. ‘Ga verder, alstublieft.’

‘O… dank u, meneer Geoffrey. Heel vriendelijk van u, meneer.’

Het overdreven lachje van de man deed het gebonk achter op Marcus’ hoofd alleen maar toenemen.

‘Mag ik zeggen, meneer Geoffrey’… weer dat lachje… ‘dat uw Engels buitengewoon goed is. Ik vraag me af, meneer, hoe u erin geslaagd bent onze taal zo…’

‘Meneer Barrett…’ Marcus leunde naar voren, terwijl hij tegelijkertijd de echo hoorde van een waarschuwing die hij in zijn kindertijd zo vaak had gekregen. De Engelse taal kent niet de krachtige keelklanken die onze taal heeft, Uwe Excellentie. Spreekt u de taal wel op die manier uit, dan kan het zijn dat uw woorden verkeerd overkomen. Opnieuw graag. En deze keer wat eleganter graag. Marcus ademde in en uit. ‘Het enige wat ik van u nodig heb, meneer Barrett, is dat u mij vertelt of burgemeester Adler al dan niet een besluit heeft genomen over dit project. Afgelopen week heeft hij mij beloofd – mij en de andere drie aannemers – dat het besluit vandaag bekend zou zijn.’

Een paar seconden lang bewoog de mond van meneer Barrett zonder geluid voort te brengen. ‘Laat…

Laat me het uitleggen, meneer.’ Zijn gezicht werd rood. ‘Het was inderdaad de bedoeling van de burgemeester om het contract voor het project vandaag toe te wijzen. Maar, helaas…’ Barrett zuchtte, alsof hij in ademnood verkeerde. ‘Burgemeester Adler is nog steeds bezig met het bestuderen van de verschillende ontwerpen, waaronder’… hij vertrok zijn gezicht… ‘een vijfde offerte die op het laatste moment bij hem werd ingediend.’

‘Een vijfde offerte?’ Marcus fronste zijn voorhoofd. Zelfs op anderhalve meter afstand hoorde hij Barrett slikken. ‘Ingediend door wie?’

‘Een… bedrijf hier uit de stad, meneer.’

Marcus keek hem strak aan. Het gebonk in zijn hoofd ging over in aanhoudend gedreun. Als deze man eens wist tegen wie hij het had. ‘En heeft dit bedrijf hier uit de stad een naam, meneer Barrett?’

‘Ongetwijfeld.’ Barrett keek alle kanten op behalve naar de overkant van zijn bureau. ‘Maar die informatie is mij niet bekend, meneer. Dat verzeker ik u, meneer Geoffrey.’

De stilte duurde voort en Marcus liet het zo.

Sinds hij burgemeester Adler meteen bij hun eerste ontmoeting op een leugen had betrapt, had hij de man al niet vertrouwd. Hij had hem er indertijd op aangesproken en dat was hem duur komen te staan. Adler had hem te kennen gegeven dat ‘hij niet veel ophad met Europeanen’. Eigenlijk had Marcus dat lachwekkend gevonden, gezien de afkomst van de meeste Amerikaanse burgers.

Marcus wierp een blik op de zijdeur die naar het kantoor van de burgemeester leidde. Hij vroeg zich af of Adler werkelijk de stad uit was. Hij was geneigd naar binnen te stormen om te kijken of de bewering al dan niet klopte, maar een dergelijke actie bracht hem niet dichter bij de bouw van het mooiste operagebouw dat Nashville, of misschien wel heel Amerika, ooit had gezien. Evenmin zou het hem helpen om zijn naam te vestigen – een naam die niet voortvloeide uit een vorstenhuis, of uit de prestaties van zijn vader of oom, maar juist uit zijn eigen harde werk en vindingrijkheid. In Europa zou hem dat sowieso nooit zijn gelukt. Maar nu de omstandigheden niet meewerkten, werd het steeds minder aannemelijk dat hij in Nashville wel succes zou weten te behalen.

Hun aandacht werd getrokken door een klop op de deur, waarna er een vrouw het kantoor binnenkwam.

‘Meneer Barrett, ik heb een kopje thee voor u,’ zei ze quasischuchter. De kleine brunette keek Marcus aan. Daarna keek ze weer naar Barrett en voegde er snel aan toe: ‘Voor u beiden.’

‘Dank u, miss Thornton.’ Barrett maakte een gebaar en reageerde enigszins opgelucht op de onderbreking.

De jonge vrouw zette het theeservies op de hoek van het bureau dicht bij Marcus en schonk rustig thee in. Te rustig naar Marcus’ mening. Maar haar aanhoudende blikken zijn kant op maakten duidelijk dat ze niet van plan was snel te handelen.

Ze was klein van stuk. En mooi. En dat was haarzelf maar al te goed bekend.

Hij betwijfelde – aangezien hij de lengte van zijn ouders had geërfd – of de jonge vrouw tot halverwege zijn borst zou reiken, zelfs niet als ze op haar tenen zou staan. Ze was erg fragiel en zag er teer uit, net als het fraaie porselein dat ze hem aanreikte. En al te zeer net als barones Maria Elizabeth Albrecht von Haas.

Zijn humeur werd er niet beter op toen hij dacht aan de barones en hun… relatie, als men het zo kon noemen, en aan het lot dat hem bij terugkeer in Oostenrijk wachtte. Uitbreiding van het rijk door middel van een huwelijk was een aloude traditie van de familie Von Habsburg. Hij zag zijn oom de nieuwe grenslijnen al bijna inkleuren.

Marcus tilde het kopje op en nam een slok thee. Hij had liever iets sterkers gehad dan thee… zelfs een kop pittige koffie had volstaan.

Van jongs af aan was hij gewend geraakt aan dit soort aandacht van vrouwen. In eerste instantie had hij het fascinerend gevonden hoe ze naar hem toekwamen. Zonder dat hij er moeite voor hoefde te doen. Naarmate hij ouder werd, maakte die fascinatie plaats voor vermakelijkheid en begon hij er een sport van te maken. ‘De uitdaging van de jacht,’ zoals een van zijn vrienden gewend was te zeggen.

Maar na wat er met Rutger was gebeurd…

In gedachten zag Marcus het gezicht van zijn broer helder voor zich. Hij slikte uit alle macht om de emoties op afstand te houden. De manier waarop hij had geleefd voor het incident kwam hem nu vreemd voor. Toch kon hij het niet vergeten. God helpe hem – als God nog naar hem wilde luisteren, als God mannen als hij een tweede kans wilde geven…

Strak voor zich uitkijkend zorgde hij ervoor de aandacht van de jonge vrouw naast zich niet verder aan te moedigen.

Uiteindelijk liep ze naar de deur en trok die zacht achter zich dicht.

‘Ik weet zeker,’ ging Barrett verder, ‘dat de burgemeester uiterlijk over een week zijn besluit kenbaar zal maken.’

‘Ik wenste dat ik daar ook zo zeker van was, meneer Barrett.’

Marcus zette zijn lege kopje op het blad en ging staan. Hij was gefrustreerd om het uitstel van de burgemeester en had haast om weg te komen. ‘Wanneer verwacht u burgemeester Adler terug?’

‘Uiterlijk maandag, meneer.’ Er gleed een opgeluchte blik over Barretts gezicht. ‘Zodra hij uit de trein stapt, zal ik hem vertellen dat u langs ben geweest. En ik zal hem ook doorgeven dat u hebt geïnformeerd naar de stand van zaken omtrent de offerte.’

Marcus liep naar de deur. ‘Wilt u ook zo vriendelijk zijn om de burgemeester te vertellen dat ik, samen met de drie andere firma’s die hun offerte op tijd en volgens de juiste procedure hebben ingeleverd, een bevestiging verwacht dat deze… anonieme vijfde bieder hetzelfde heeft gedaan?’

Barrett knipperde met zijn ogen. ‘Ja, meneer, natuurlijk. Dat verzoek breng ik ook aan burgemeester Adler over. En sta mij toe in alle oprechtheid te zeggen, meneer Geofrrey, dat de burgemeester graag zou willen dat ik u ervan verzeker dat zijn kantoor hulp wenst te bieden bij alle…’

‘Goedendag, meneer Barrett.’

Marcus deed de deur achter zich dicht. Hij had er geen enkele behoefte aan Barretts huichelachtige afscheidswoorden te horen.

Even later, toen hij op weg naar Belmont langs het postkantoor liep, wenste hij opnieuw dat zijn collega uit Boston, Luther Burbank, het beloofde pakket zou sturen. Hij had niet de indruk dat Burbank op zijn belofte terugkwam.

Maar gezien het onderwerp van hun samenwerking was die kans wel aanwezig.

‘Weet u zeker dat u hier afgezet wil worden, miss Braddock? Het is nog een heel eind naar het grote huis, miss. En grotendeels heuvelopwaarts.’

‘Ja, dat weet ik zeker, Armstead. Dank je.’

Eleanor nam zijn hulp bij het uitstappen aan. Op haar horloge had ze gezien dat ze vroeg was, ondanks de rondleiding door de stad en in de omgeving die Armstead haar had gegeven. Ze was van plan geweest een tijdje bij haar vader in het gesticht te blijven, maar aangezien die plannen op niets waren uitgelopen… ‘Mevrouw Cheatham verwacht mij niet zo vroeg. En na al die tijd in het rijtuig vandaag vind ik het fijn een stukje te kunnen lopen.’

Ze was niet van plan veel te vroeg op de afspraak met haar tante te verschijnen, helemaal niet op haar eerste afspraak in jaren. Ze wist hoeveel waarde Adelicia Acklen Cheatham hechtte aan punctualiteit, ook al was Armstead zich daar misschien niet van bewust. Alhoewel, zijn bedachtzame blik gaf haar het gevoel dat hij het drommels goed begreep.

‘Wandelen, dat is goed voor een mens,’ zei hij, met een zweem van een glimlach in zijn stem.

Bij wijze van grap keek ze om zich heen, net alsof ze bang was dat anderen hen zouden kunnen horen. ‘Ik ben hier in geen jaren geweest, maar ik ben niet vergeten hoe punctueel mijn tante is. Ik wil net zomin een uur te vroeg als een minuut te laat aankomen.’

‘Klopt, miss.’ Er trok een veelzeggende grijns over zijn gezicht. ‘Mevrouw heeft graag dat alles volgens schema verloopt. Dat is zeker. Zij hanteert een strak tijdschema en daar kunnen wij ons maar beter aan houden.’

Eleanor glimlachte. Ze voelde een onverwachte verwantschap met de man, helemaal gezien datgene waar hij vandaag getuige van was geweest. ‘Ik ga een bezoekje brengen aan de oranjerie, waarna ik richting het huis loop.’

‘Goed, mevrouw.’

‘En, Armstead…’

Hij draaide zich nog even om.

‘Bedankt voor je begrip voor het gebeurde met mijn vader. En voor je… discretie.’

Hij nam de tijd om antwoord te geven. ‘We hebben allemaal onze weg te gaan, miss. En dat is niet altijd even gemakkelijk.’

‘Nee, dat klopt.’

Hij wilde weggaan en tikte tegen zijn hoed, maar leek te aarzelen. ‘Wat vindt u ervan als ik wacht met uw bagage totdat u naar het huis loopt. Om het helemaal netjes te doen.’

‘Dat zou ik zeer waarderen, Armstead.’ Glimlachend maakte ze een reverence.

Terwijl het rijtuig wegreed, bleef ze dankbaar glimlachen. Eleanor liet vervolgens haar blik over het enorme terrein en de tuinen van het landgoed dwalen totdat ze haar ogen liet rusten op het herenhuis boven op de heuvel.

De namiddagzon deed de enorme in Italiaanse stijl gebouwde villa baden in een warme gloed, waardoor het van deze afstand een roodroze glans kreeg. Haar tante had het huis heel toepasselijk Belmont genoemd, Belle Monte in het Frans. Mooie berg…

Eleanor verplaatste haar blik naar beneden en bestudeerde de prachtig aangelegde tuinen voor het herenhuis. De tuinen waren cirkelvormig aangelegd – de grootste van de drie lag het dichtst bij het huis, de andere twee waren lagergelegen en kleiner van omvang.

Verspreid over het terrein stonden marmeren beelden – soms naast een gietijzeren koepel, soms op zichzelf staand – als stilzwijgende schildwachten die hun domein bewaakten. Er waren eindeloos veel bloemen te zien met een verblekend zomerpalet van karmozijnrood, oranjegeel, paars en roze. Ze kon niet anders zeggen dan dat het roze de bloemen vele malen beter stond dan haar.

Ze keek de rijen struiken langs, op zoek naar een bepaalde plant die ze thuis in de tuin hadden gehad. Maar ze kon die nergens vinden. Misschien waren de bloemen niet elegant genoeg voor Belmont, maar zij had altijd erg van de geur genoten.

In de verte, aan de westkant van het huis, stond een gebouw in aanbouw. Ze was er vrijwel zeker van dat er jaren geleden ook al een gebouw had gestaan, maar misschien had ze het mis. Het nieuwe bouwwerk, in de vorm van een Griekse tempel met twee zuilengangen, was in alle opzichten even opvallend als de rest van Belmont.

Het landgoed was nog indrukwekkender dan ze zich herinnerde.

Zuchtend, omdat ze zich hier nietig en niet op haar plek voelde, draaide ze zich om. De glazen oranjerie met het koepelvormige dak met daarin tante Adelicia’s kostbare verzameling bloemen en bomen, struiken en kruiden, wekte de indruk drie keer zo groot te zijn als het ouderlijk huis dat Eleanor onlangs had verkocht. Er stonden ontelbaar veel verschillende planten die een fortuin moesten hebben gekost.

Ze volgde het pad naar de toegangsdeur van de oranjerie, maar voordat ze naar binnen ging, bleef ze even staan kijken naar de nabijgelegen watertoren.

Het stenen bouwwerk, naar schatting wel meer dan dertig meter hoog, stak helder af tegen het hemelsblauw. Haar blik gleed naar de top waar een windmolentje stond te draaien.

Hoe prachtig Belmont ook was, ze hoopte dat haar verblijf van korte duur zou zijn.

De gedachte aan het voorstel dat ze haar tante wilde doen – dat haar in staat zou stellen een bestaan voor zichzelf en haar vader op te bouwen, hoe bescheiden ook – veroorzaakte een gevoel van spanning dat macht uitoefende op haar zelfvertrouwen. Een vreemde emotie omdat ze zich normaal gesproken niet snel liet intimideren.

Maar er was niets gewoons aan Adelicia Acklen Cheatham. Of aan Belmont.

Bij eerdere bezoekjes had Eleanor zich er nooit thuis gevoeld. Maar wie zou zich in deze omgeving wel thuis voelen? Het was bijna een schijnwereld – in ieder geval in vergelijking met de wereld waarin zij leefde.

Zij deed de deur van de oranjerie open en werd begroet door een warme windvlaag. Niet verrassend, gezien het glazen plafond en de septemberzon die er volop op brandde. In een mum van tijd werd ze omringd door de sterke geur van rozen en – niet voorbereid op wat ze zou aantreffen – liet ze de deur achter zich dichtvallen.

Rozen. Potten vol rozen. Tafel na tafel, rij na rij. Sommige vrij hoog, zodat ze haar het zicht benamen op de volgende rij, en bloesem in elke denkbare kleur – van het donkerste karmozijn tot het witste wit, van goudgeel tot heel zachtroze. Sommige soorten, wat kleiner van stuk en meer gelijkend op een struik, kropen gezellig bijeen als buren over een schutting. Andere planten leken hun kopjes zonder enige gêne en vol trots te verheffen, alsof ze zich koninklijk voelden.

Honderden bloemen, misschien wel duizenden, vulden dit gedeelte van de oranjerie. Deze verzameling kon ongetwijfeld wedijveren met welke andere verzameling planten ook.

Maar toch… ook al hield ze van de natuur, genoot ze ervan buiten te zijn en had ze zelfs jaren geleden haar vader geholpen een moestuin te onderhouden; ze had nooit veel om bloemen gegeven. Ze waren prachtig, zeker, maar ook frivool en extravagant. Wat voor nut hadden ze, afgezien van er mooi uitzien?

Ze ademde de geparfumeerde lucht in. Ze moest bekennen dat de geur betoverend was.

Aan het einde van het eerste gangpad draaide ze zich om. Ze wilde het volgende pad nemen, maar toen ze stemmen hoorde, bleef ze stokstijf staan. Ze hield haar hoofd schuin, maar… hoorde niets.

Ervan overtuigd dat ze wel degelijk iets had gehoord, deed ze een stap terug en keek het gangpad in waar ze net vandaan was gekomen.

Maar er was niemand te bekennen.

Ze bekeek snel de rest van de rozenverzameling, sloeg uiteindelijk de laatste twee paden over en liep door een openstaande deur naar een ander gedeelte van de kas. Dit deel stond vol tropische planten, maar haar aandacht werd getrokken door een klein groepje planten in een hoek, op een aparte tafel.

Dit waren zo ongeveer de lelijkste planten die ze ooit had gezien.

Ze behoorden tot de cactusfamilie, als ze zich niet vergiste, en hadden lange, dunne stengels, zonder een enkele bloem. Aan de zijkant van de tafel zag ze een kaartje zitten. Ze bukte zich om te lezen wat erop stond. Selenicereus grandiflorus.

Haar beperkte studie van het Latijn in combinatie met het feit dat ze de taal na haar schooltijd nauwelijks meer had gebruikt, maakte dat ze de woorden wel zonder problemen kon uitspreken, maar er verder niets van begreep. Ze had geen idee wat de vertaling was of wat de gebruikelijke naam van de plant was.

Ze herinnerde zich echter wel haar leraar Latijn. Heel goed zelfs.

Meneer Carlton Adessa.

O, wat hadden de meisjes op school met hem gedweept. Ze hadden hem achter zijn rug om meneer Adonis genoemd, naar de god van de schoonheid in de Griekse mythologie. Het leek nog steeds onredelijk dat een man zo… mooi kon zijn. Met donkerbruine ogen en een zelfvertrouwen dat hem van alle kanten omringde. Alles aan de man oefende grote aantrekkingskracht uit. In het begin tenminste.

Ze herinnerde zich nog pijnlijk goed die dag waarop meneer Adessa haar in de gang voorbijliep. Ze was net teruggekeerd van een winderig wandelingetje en stond voor een spiegel haar haar te fatsoeneren. Hij glimlachte toen hij dichterbij kwam, terwijl zij zich nerveus afvroeg of hij zich haar naam nog zou herinneren, aangezien ze bij het laatste examen het hoogste cijfer had gehaald.

Terwijl ze haastig enkele onwillige haren op hun plek streek, slaagde ze erin te glimlachen. In het voorbijgaan zei hij toen: ‘Van een varkensoor kan men geen fluwelen beurs maken, miss Braddock. Haast u, de les begint bijna.’

Eleanor stootte een vreugdeloos lachje uit bij die herinnering. Ze wist nog goed dat zijn aantrekkingskracht voor haar in een ander licht was komen te staan. En dat dit voorval had gemaakt hoe zij zichzelf zag.

Tijdens haar jeugd was ze sterk, flink en zelfs wel eens statig genoemd. Maar knap was een woord dat nog nooit voor haar was gebruikt. Op zich waren haar kenmerken niet zonder waarde. Haar ogen waren donkerder bruin dan de meeste ogen. Haar blonde haar was lang, maar dun, daarom maakte ze er een vlecht van die ze onder in de nek in een knotje droeg. Haar neus was waarschijnlijk haar beste kenmerk – net als die van de Venus van Milo, was haar verteld.

Nu was ze vrijwel net zo lang als het standbeeld van Venus, wat meteen weer afbreuk deed aan dat ene positieve aspect in de vergelijking.

Ze zuchtte. Ze had indertijd niet de moed gehad meneer Adessa van repliek te dienen. Als jonge vrouw was ze veel te gretig bezig geweest het anderen naar de zin te maken en bevestiging te verkrijgen. Maar op enig moment was daar verandering in gekomen. Misschien omdat ze er uiteindelijk achter was gekomen dat het onmogelijk was om ieders goedkeuring te krijgen, helemaal omdat de mensen er zo heel andere criteria op nahielden om mensen te beoordelen dan zij.

Ze richtte haar aandacht weer op de cactussen en vroeg zich af waarom haar tante dergelijke planten in haar collectie wilde hebben.

Ze wist dat ze er maar beter af kon blijven, maar kon het toch niet laten. Voorzichtig raakte ze een van de stekels aan, om haar hand daarna snel weer terug te trekken. Heel wat scherper dan ze had gedacht. Ze stak het puntje van haar wijsvinger in haar mond om het prikkende gevoel te verzachten. Haar bewondering voor de plant werd iets groter. Het tekort aan schoonheid werd ruimschoots gecompenseerd door het vermogen zichzelf te beschermen.

Ze keek nog een keer hoe laat het was. Ze had nog heel wat tijd voor ze in het grote huis werd verwacht, daarom richtte ze haar aandacht op de tropische planten. Bomen waarvoor heel wat mannen nodig waren om ze te verplaatsen, als ze al te verplaatsen waren, stonden pal onder de koepel. Tijdens haar rondgang liep ze langs een gietijzeren fontein met daarop een gietijzeren cobra, klaar voor de aanval.

Een deur naar links met een trap naar beneden wekte haar nieuwsgierigheid. Maar omdat het er donker was, liep ze door. Het vooruitzicht om daar onder de grond op verkenning te gaan trok haar aan, maar dat gold niet voor het risico om straks onder de modder voor tante Adelicia te moeten verschijnen.

Voor zich zag ze nog een andere ruimte. Ze slaakte een zucht en schudde haar hoofd. Er kwam geen einde aan de oranjerie, net zoals er geen einde kwam aan het grote huis. Wat een overdaad…

In gedachten zag ze haar vaders vroegere moestuin voor zich. Dat lapje grond had hij altijd met erg veel plezier bewerkt en het had hem veel ontspanning gegeven. Misschien mocht hij in het gesticht wel een paar tomaten en pompoenen planten. En sperziebonen misschien. Daar was hij gek op.

Ze keek nog eens op het horloge op haar lijfje. Nog een paar minuten, dan was het tijd om richting het grote huis te lopen.

Toen ze een vertrouwd luchtje rook, bleef ze staan. Ze deed haar ogen dicht, ademde diep in en werd teruggevoerd naar die warme zomeravonden toen ze nog een klein meisje was, en haar slaapkamerraam openstond en de sterke leliegeur haar kamer – en haar dromen – binnendrong.

Een tijd waarin het leven nog eenvoudig was. Een tijd die ze miste.

Toen ze haar ogen opende, verbleekte de herinnering. Daarvoor in de plaats kwam een intens gevoel van eenzaamheid, dat haar maar al te vertrouwd was. Telkens wanneer ze aan haar vader dacht, aan hoe zijn toekomst – hun toekomst – eruit zou zien, vroeg ze zich af of dit gevoel van op drift zijn, van verweesd zijn, ooit weg zou gaan.

Omdat ze wist wat haar vader in zo’n geval zou hebben gezegd, rechtte ze als vanzelf haar schouders. ‘Gebruik je verstand,’ fluisterde ze. ‘Wees verstandig. Richt je op datgene wat er daadwerkelijk voor je ligt, Eleanor. Niet op datgene wat je verbeelding je wil laten geloven.’

De zacht uitgesproken woorden werkten als een talisman en hielpen de leegte te verdrijven. Niet voorgoed verbannen, dat wist ze, maar voor dit moment… op afstand gehouden.

Ze wilde net gaan toen haar oog op een deur viel – of eigenlijk op iets wat achter die deur lag.

Ze deed een stap naar voren, luisterde of ze achter de drempel iets hoorde en klopte op de deur. Piepend schoof ze de glazen deur een paar centimeter open.

‘Hallo?’ In de stilte maakte haar stem flink wat geluid. Haar ogen bleven haken aan iets wat op een ontleedmes van een dokter leek.

Ze wachtte…

Geen antwoord.

Bedachtzaam, maar vooral nieuwsgierig, duwde ze de deur verder open en tuurde naar binnen. Al snel vroeg ze zich af of de tuinmannen van tante Adelicia zich met planten bezighielden… of geneeskunde beoefenden.

Op een rij tafels tegen de verste muur stonden planten die leken te zijn… verbonden. De onderkant was namelijk met gaas omwikkeld. Erachter stonden potten vol grond, alsof iemand er net bij weg was gelopen en snel terug zou komen. Op dezelfde manier stonden er rijen flessen, schouder aan schouder, allemaal gevuld en met een kaartje met daarop Latijnse namen. Glimmende scalpels, zelfs spuiten, lagen netjes naast elkaar op een doek.

Ze fronste haar voorhoofd. Wat voor tuinman had al die…

‘Ik heb je gevraagd de onderkant indien nodig alleen te bevochtigen, niet te verdrinken!’

Bij het horen van die stem schrok Eleanor zich een hoedje. Ze draaide zich om en zag twee mannen in het gangpad haar kant op komen. Haar eerste reactie was zich te verstoppen. Maar waar? Ze was niet van plan zich hier in deze… ziekenzaal te verbergen. En als ze pal voor hen het gangpad overstak, zouden ze haar zien.

‘Het komt echt goed met de planten, meneer Geoffrey, daar ben ik van overtuigd. Ik heb gedaan wat ik nodig achtte. Ik ben tenslotte de… ‘

Nog flink wat meters verderop bleef de langste van de twee abrupt staan en draaide zich om, met zijn rug naar haar toe. ‘Ik weet wie u bent, meneer Gray. En ik ben me goed bewust van uw positie hier.’ Hij ademde hoorbaar uit.

Eleanor voelde zich net een ondeugend kind dat op het punt stond betrapt te worden. Ze deed haar best zich tussen de planten te verbergen. Had ze maar iets anders aangetrokken dan roze! Ze durfde zich niet te verroeren uit angst dat het ruisen van haar rokken haar zou verraden.

‘De volgende keer,’ zei de langste man, waarbij zijn buitenlandse accent de woorden extra scherp deden uitkomen, ‘doet u wat ik u heb opgedragen, niet wat u nodig acht. En probeer het dan zonder fles te doen. Dat helpt vast.’ De man mompelde iets onverstaanbaars. ‘Laat maar. Er komt geen volgende keer. Ik wil niet dat u de planten in de…’

De man die met zijn gezicht haar kant op stond, stak plotseling zijn hand op. Met een huivering realiseerde Eleanor zich dat hij haar strak aankeek.

4

De langste van de twee keek haar vol in het gezicht aan. Hij hield daarbij zijn hoofd schuin alsof hij zich probeerde te herinneren of ze elkaar eerder hadden gezien, wat natuurlijk niet het geval was. Alsof ze terugging in de tijd zag Eleanor zich opnieuw in de hal van de Damesacademie van Nashville staan, terwijl ‘meneer Adonis’ op haar neerkeek.

Alleen, in vergelijking met deze man zag haar vroegere leraar eruit als een verre, gedrongen achterneef. Het woord knap volstond feitelijk niet om hem te…

Ze knipperde met haar ogen. Ze wilde niet staren maar deed het toch. Hoe ze ook haar best deed, ze kon geen vergelijking vinden die hem recht deed. Een ding had ze echter al snel door – niet alleen vanwege de manier waarop hij meneer Gray had aangesproken, maar ook om hoe hij haar aankeek – hij en meneer Adessa waren uit hetzelfde arrogante hout gesneden.

Hij keek langs haar heen naar de open deur, waarna hij zijn blik weer op haar richtte. ‘Kunnen we u ergens mee van dienst zijn, miss?’

Zijn toon, heel formeel en afgemeten, beantwoordde haar vraag van wie deze werkplaats was en bevestigde tegelijk haar indruk van hem. Zijn accent – Duits, dacht ze – verklaarde zijn afstandelijke houding, deels in ieder geval. Duitsers stonden immers niet bekend om hun warmte en opgewektheid.

‘Ja…’ Eleanor knikte, in de hoop dat haar gezicht haar gedachten niet verraadde. ‘Dat zou ik zeer op prijs stellen, meneer. Dank u.’ Ze betrok de andere man erbij door zijn kant op te knikken. ‘Ik zoek de uitgang van de oranjerie, maar deze deur’… ze gebaarde achter zich, blij dat in haar stem zelfvertrouwen doorklonk… ‘leidde daar duidelijk niet naartoe.’

De man kneep zijn blauwe ogen een beetje dicht. Er speelde een zweem van een glimlach om zijn mond. Hij had door dat ze aan het rondsnuffelen was geweest. ‘Mijn verontschuldigingen, miss, dat uw… zoektocht u niet heeft opgeleverd wat u had gehoopt. De deur die u zoekt, is een van de zeven uitgangen aan de noordkant.’ Hij maakte een gebaar zonder zijn ogen van haar gezicht te halen.

Deze keer leed het geen enkele twijfel, aan zijn stem was duidelijk te horen dat hij dit een vermakelijke situatie vond. Als ze onterecht beschuldigd was geweest van rondsnuffelen, wat nu feitelijk stilzwijgend werd gedaan, had ze zich misschien beledigd gevoeld. Maar in dit geval…

‘Zo is het mooi geweest…’ Met een verontwaardigd lachje keek de tweede man de eerste afwijzend aan en liep om hem heen. Zijn glimlach en houding vormden een groot contrast met de eerste spreker. ‘Henry Gray, tot uw dienst, miss,’ zei hij. Zijn hartelijkheid compenseerde het gebrek eraan van de ander. ‘Hoofdtuinman hier op Belmont. En u moet miss Braddock zijn.’

Eleanor aarzelde. ‘Inderdaad… dat klopt, meneer. Maar hoe weet u…’

‘Mevrouw Cheatham heeft ons verteld dat een geliefde nicht van haar vandaag zou aankomen, wat betekent dat we ons allemaal van onze beste kant moeten laten zien.’

Meneer Gray maakte zich iets langer en trok aan de revers van zijn jasje. ‘Graag heet ik u hartelijk welkom op Belmont, miss Braddock. En wilt u…’ Hij wierp een blik over zijn schouder. ‘Meneer Geoffrey hier alstublieft vergeven.’ Hij gaf haar een knipoog. ‘Hij is wat kregelig. Dat gebeurt wel eens wanneer iemand zich met zijn experimenten bemoeit. Nou, eigenlijk… is hij vrijwel altijd kregelig. U kunt hem maar het beste negeren.’

Aan zijn stem was te horen dat meneer Gray dit plagerig bedoelde. Toch trok er een frons over het voorhoofd van meneer Geoffrey, wat bij Eleanor weer tot een glimlach leidde. Ze keek van de een naar de ander, omdat ze nog steeds geen hoogte van hen kreeg. Meneer Gray was de hoofdtuinman, maar de manier waarop meneer Geoffrey hem had aangesproken was allesbehalve respectvol. Vreemd gedrag voor een ondergeschikte.

Voor meneer Geoffrey kon ze weinig enthousiasme opbrengen, maar meneer Gray maakte een allervriendelijkste indruk op haar. Ook al moest ze haar blik behoorlijk laten zakken om hem in de ogen te kunnen kijken.

‘Ik begrijp dat uw vader niet in de gelegenheid was u te vergezellen, miss Braddock.’

De vraag van meneer Gray overviel haar. Ze zocht naar een antwoord. ‘Ah… ja. U hebt het opnieuw bij het rechte eind, meneer Gray.’ Hoe te reageren op zijn opmerking zonder de waarheid te onthullen? Of ronduit te liegen? ‘Mijn vader… Hij houdt…’

‘Zich bezig met familieaangelegenheden, heb ik begrepen,’ vulde meneer Gray aan. Aan zijn gezicht was te zien dat hij een onschuldige opmerking maakte, zonder enige bijbedoeling.

Ze haalde iets gemakkelijker adem. Kennelijk had tante Adelicia het onderwerp vader verwacht – en omzeild. Eleanor vond dat heel lief van haar tante. ‘Ja, dat is inderdaad het geval.’ Ze voelde dat meneer Geoffrey haar aankeek, maar ze hield haar blik gericht op zijn meerdere. ‘Mijn vader komt zodra hij daartoe in de gelegenheid is.’

Het was te begrijpen dat een aantal personeelsleden op Belmont zich de gedistingeerde advocaat Garrison Braddock van eerdere bezoeken herinnerde. En het was naïef van haar kant om te denken dat niemand in Nashville lucht had gekregen van hun precaire financiële situatie, of van het feit dat ze hun huis waren kwijtgeraakt. Slecht nieuws leek zich altijd sneller te verspreiden dan goed nieuws.

Maar zou iemand nog een keer naar haar vader vragen, dan was ze daar nu op voorbereid.

‘Meneer Gray!’

Achter haar klonken gehaaste voetstappen. Toen Eleanor zich omdraaide, zag ze een negerjongen in volle vaart door het gangpad rennen. Een halve meter voor haar kwam hij slippend tot stilstand. Met zijn hand in zijn zij snakte hij naar adem.

‘Meneer Gray’… de jongen stond enorm te hijgen… ‘meneer Thatcher… wil u spreken, meneer. Nu meteen. Bij de’… ‘nieuwe biljartzaal. Iets over… die lange spiltrappen die ze aan het maken zijn.’

Fronsend wisselde meneer Gray een blik uit met meneer Geoffrey, die niet verblikte of verbloosde.

‘Dankjewel, Zeke.’ Meneer Gray knikte hem toe. ‘Zeg maar dat ik eraan kom.’

Zeke liet zijn hoofd even zakken, maar tot Eleanors verrassing keek hij daarna bij het achteruitlopen grijnzend naar haar op. ‘U bent miss Braddock, de nicht van mevrouw.’

Eleanor glimlachte om de zekerheid die in zijn stem doorklonk. ‘Dat klopt. En jij moet Zeke zijn.’

Zijn bruine ogen lichtten op. ‘Klopt, mevrouw! Als u een paard, een pony of een rijtuig nodig hebt’… hij keek heel even achter zich… ‘of op Belmont iets nodig hebt, dan kunt u dat aan mij vragen, miss. Ik weet bijna alles en ik ben er om te helpen.’

Eleanor lachte, maar besefte al snel dat dat een vreemde reactie was. ‘Dankjewel, Zeke. Dat zal ik onthouden.’

Eleanor waagde een blik in de richting van meneer Geoffrey, om erachter te komen dat ‘Adonis’ haar aanstaarde. Zijn ogen waren net stukjes blauw glas waar de zon doorheen scheen. Het was bijna niet te bevatten hoe knap de man was. Maar ze proefde dat hij zich ervan bewust was, wat voor haar afbreuk deed aan zijn uiterlijk. Iets in ieder geval.

‘Aangenaam kennis met u te maken, miss Braddock,’ zei meneer Gray. ‘Mijn verontschuldigingen dat ik zo abrupt vertrek, maar ik nodig u van harte uit de oranjerie te allen tijde te bezoeken. Meneer Geoffrey zal u met alle genoegen naar buiten vergezellen. En ongetwijfeld ook naar het huis, mocht u dat graag willen.’

‘O, nee,’ zei Eleanor snel, toen ze zag hoe meneer Geoffrey van zijn meerdere naar haar keek. ‘Dat is niet nodig.’

‘Onzin, miss Braddock. Ik doe dat met alle genoegen.’ De basstem van meneer Geoffrey bevatte een bijna fluwelen klank, maar in zijn ogen las Eleanor slechts plichtsgevoel en inschikkelijkheid. En op geen van beide zat ze te wachten.

‘O, en meneer Geoffrey…’ Halverwege het gangpad draaide meneer Gray zich nog een keer om. Hij klonk bijna neerbuigend. ‘Vergeet niet dat mevrouw Cheatham graag op de hoogte wil worden gesteld van de voortgang van uw… samenwerking.’

Meneer Geoffrey fronste zijn voorhoofd. ‘Ik heb al…’

‘Morgenochtend vroeg graag, meneer Geoffrey. Ze was daar zeer duidelijk over.’ Met opgetrokken wenkbrauwen keek meneer Gray de man aan alsof hij had kunnen weten dat hij geen tegenspraak duldde. Daarna liep hij snel verder.

Eleanor wilde ook graag snel verder, maar zag tot haar ongenoegen dat meneer Geoffrey haar zijn arm aanbood.

‘Ik ben zeer goed in staat mijn eigen weg te vinden, meneer Geoffrey. Maar uw vriendelijke aanbod wordt uiteraard zeer gewaardeerd.’

Ze beende langs hem heen, als het ware wraak nemend op hem – maar hij bleek achter haar aan te komen.

Behoorlijk geïrriteerd nam ze zich voor zich niets van hem aan te trekken en haar pas te versnellen. Terwijl haar onderrokken alle kanten op zwierden, liep ze langs tafel na tafel. Ze deed haar best er niet aan te denken dat hij pal achter haar liep. Maar dat was onmogelijk.

‘U hoeft mij niet naar buiten te vergezellen, meneer Geoffrey.’

‘Maar het is mij een genoegen dat te doen, miss Braddock. Ik zou de lievelingsnicht van mevrouw Cheatham niet graag op haar eerste dag in de oranjerie willen laten verdwalen. De gevolgen van een dergelijke gebeurtenis doen mij de rillingen over de rug lopen.’

Met moeite weerstond Eleanor de neiging om met haar ogen te rollen.

Toen ze verderop de gietijzeren fontein onder de koepel zag staan, ging ze in gedachten het pad langs dat ze had afgelegd.

‘Daar linksaf,’ zei hij, ‘en dan de derde rechts…’

‘Ik weet hoe ik er moet komen, meneer Geoffrey.’

‘O… neemt u mij niet kwalijk, miss. Ik verkeerde in de veronderstelling dat u de weg kwijt was.’

Eleanor klemde haar lippen opeen. Ze voelde er niets voor zich nog met deze man bezig te houden. Kennelijk had hij een behoorlijk hoge dunk van zichzelf. En deed hij bewust pogingen haar te sarren – dat was wel duidelijk.

Tijdens haar verkenning van het ‘plantenhospitaal’ had ze niets verkeerds gedaan. Ze had niets aangeraakt of van zijn plek gehaald. Ze was alleen nieuwsgierig geweest, en nieuwsgierigheid was een uitstekende katalysator om iemands verstandelijke vermogens te verbeteren. En het gaf niet dat ze daarbij talloze malen in de problemen was geraakt.

‘Mocht u echt een keer verdwalen,’ ging hij verder, kennelijk meer genietend van de klank van zijn stem dan zij, ‘ergens te midden van de kamerdennen of de tropische palmbomen… of stel dat u naar binnen wordt gelokt door een stel vleesetende camelia’s, wees dan gerust dat we meteen een zoektocht op touw zetten.’

Ze liet haar adem ontsnappen. ‘Met vuurpijlen en al, hoop ik.’ Meteen had ze er spijt van dit te hebben gezegd. Ze versnelde haar pas.

Net als hij. ‘Eerlijk gezegd, nee. Het afschieten van een vuurpijl in een gebouw als dit wordt enigszins ontmoedigd, zoals u vast kunt begrijpen. Tenzij u natuurlijk een manier zoekt om alle levende dingen binnen deze glazen muren te vernietigen, en u ook het gebouw zelf zou willen verwoesten. Als dat de bedoeling zou zijn, dan vermoed ik dat het afschieten van een vuurpijl hoog op de lijst staat.’

Ze had zo’n vermoeden – ook al had ze de man nog maar net ontmoet – dat de glimlach in zijn stem niet op zijn gezicht te zien zou zijn. Maar ze was niet van plan dat te controleren.

Maar wacht eens…

Ze vertraagde haar pas, keek om zich heen en bleef toen staan. Waar was het gangpad met de…

‘U hebt uw afslag gemist, jonkvrouw,’ fluisterde hij achter haar. Hij klonk dichterbij dan ze had verwacht. ‘Een meter of vijf terug. Misschien kende u de weg toch niet zo goed als u meende te…’

Ze kreeg het er beurtelings warm en koud van. Zijn lage stem – en dat accent mogelijk ook, ook al wilde ze dat eigenlijk niet bekennen – had daar mogelijk ook iets mee te maken. Ze had mannen met accenten altijd bewonderd. Maar ze wist in dit geval wel beter. Ze kende hem nauwelijks, maar ze wist genoeg.

En dat was ook precies wat ze van hem had. Genoeg.

Ze deed nog een stap naar voren voordat ze zich omdraaide. ‘U hebt uw punt gemaakt, meneer Geoffrey. Luid en duidelijk. Ik geef toe dat u mij hebt betrapt op rondsnuffelen, en…’

Hoe was het mogelijk dat iemands ogen zo blauw waren? En met – kon het nog oneerlijker? – ook nog eens dikke donkere wimpers als omlijsting. Ze deed haar uiterste best niet aan haar eigen bleke blonde wimpers te denken.

‘Ik bied u mijn verontschuldigingen aan. Ik heb geen idee waarom ik de behoefte voelde mijn eerdere gedrag te verdoezelen. Ik heb niets in de ruimte verstoord. Dat beloof ik u. Ik was alleen nieuwsgierig over iets wat ik zag. Dus…’ Ze knikte een keer. ‘Zo staan de zaken ervoor.’

Alsof hij het gebaar voor het eerst uitprobeerde, zo langzaam vormde er zich een glimlach om zijn mond. Zijn hele uitstraling veranderde, met een nogal bedwelmend effect. Hetzelfde effect als de rozen hadden gehad.

‘Verontschuldiging aanvaard.’

Ze knikte. ‘Dank u…’

‘Op één voorwaarde.’