HET HART ALS INZET

Van Tamera Alexander zijn de volgende boeken verschenen:

Fountain Creek Kronieken in drie delen

Ontvlamd – Onthuld – Onthouden

De erfenis

Timber Ridge Reeks, drie delen

Uit de verte – Verder langs de weg – Diep in mijn hart

Belmont Reeks, drie delen

Een blijvende indruk

Van blijvende schoonheid

Op liefelijke tonen

Bell Meade Reeks, drie delen

Fluister zacht haar naam

Op weg naar haar hart

Het hart als inzet

Tamera Alexander

Het hart

als inzet

Roman

Tweede druk 2018

© 2017 Tamera Alexander

Oorspronkelijke titel To Wager Her Heart – Belle Meade Plantation Novels, Book 3

Uitgegeven met toestemming van de oorspronkelijke uitgever: The Zondervan Corporation L.L.C., een divisie van HarperCollins Christian Publishing Incl., USA

© 2018 Nederlandse editie Uitgeverij Van Wijnen, Postbus 172, 8800 AD Franeker

Vertaling Margriet Visser-Slofstra

Omslagontwerp James W. Hall, omslagfotografie Steve Gardner, Shutterstock. Library of Congress en Fisk University, Jophn Hope en Aurelia E. Franklin Library, Special Collections

Omslagbelettering Garage-bno, Kampen

www.uitgeverijvanwijnen.nl

ISBN 9789051944693 / NUR 302

ISBN e-book 9789051947120

Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand, of openbaar gemaakt, in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch, door fotokopieën, opnamen, of op enige andere manier, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever

Ter ere van de oorspronkelijke Jubilee Singers
van Fisk University, Nashville, Tennessee.

Jullie moed en geloof blijven ons inspireren.

Maar wij zijn slechts een aarden pot voor deze schat;

het moet duidelijk zijn dat onze overweldigende kracht

niet van onszelf komt, maar van God.

2 Korintiërs 4:7

Woord vooraf

De roman die u zo dadelijk gaat lezen, is grotendeels gefingeerd, hoewel er historische gegevens en personages in zijn verweven. De Fisk University Jubilee Singers hebben echt bestaan en hun enorm belangrijke en moedige onderneming in de negentiende eeuw is waargebeurd en verweven in de fictieve draden in deze roman. Belle Meade in Nashville bestaat ook echt en staat nog steeds bekend als de koningin van de zuidelijke plantages. Het landhuis is gebouwd in 1820 en heet bezoekers hartelijk welkom.

Na mijn eerste bezoek aan Belle Meade en mijn kennismaking met oom Bob Green, Suzanna Carter en zovele andere voormalige slaven die op Belle Meade hebben gewoond en gewerkt, wist ik meteen dat ik verhalen wilde schrijven over deze mensen, dit geweldige landgoed en deze bijzondere periode in de geschiedenis van ons land.

Tennessee in de periode rond 1870 werd gekenmerkt door een opvallende tweedeling. De staat ging prat op een aantal van de grootste plantages in het zuiden, samen met hun voormalige slavenhouders, en verheugde zich tegelijk in een groep getalenteerde en welbespraakte goed opgeleide Afro-Amerikaanse mannen en vrouwen die de wereld op zijn kop zette en de cultuur in dat tijdperk veranderde.

In diezelfde tijd domineerde Tennessee het paardenrennen in de Verenigde Staten en was Belle Meade de meest toonaangevende stoeterij in het land. Klinkt de naam Secretariat u bekend in de oren? En Sunday Silence en American Pharaoh? De afstamming van deze kampioenspaarden en van talloze andere paarden voert terug op Belle Meade.

Hoewel deze roman wordt bevolkt door personages uit die periode en enkele beschreven gebeurtenissen daadwerkelijk gebeurd zijn, komen hun karakters en daden in dit boek voort uit mijn verbeelding.

Dank dat u mij uw tijd toevertrouwt. Van uw kant een flinke investering die ik waardeer en nooit als vanzelfsprekend beschouw. Ik nodig u uit samen met mij de deur naar de geschiedenis te openen en een andere tijd en plaats te betreden.

Welkom (nogmaals) op Belle Meade,

Tamera

1

Nashville, Tennessee
9 augustus 1871

Alexandra Jamison had altijd graag een zusje willen hebben. In plaats daarvan had ze drie broers. Alle drie ouder dan zij. Twee van hen leken in alle opzichten op hun vader. Jacob, de derde en haar lievelingsbroer, leek juist in niets op hem. En alsof de wereld die afwijking niet kon verdragen, was de oorlog de strijd met hem aangegaan – en had gewonnen. Alleen daarom al, en om nog duizend andere redenen, zou ze het die oorlog nooit vergeven.

De andere twee broers waren het huis en daarmee de schaduw van hun vader ontvlucht zo snel ze konden. Had zij die mogelijkheid ook maar!

Er stond een rijtuig voor haar ouderlijk huis aan Sycamore Lane, de met bomen omzoomde weg in een van de mooiste buurten van Nashville. Haar vaders plannen voor haar leven betekenden helaas geen ‘vlucht’. Ze werd eerder ‘van de wal in de sloot’ geholpen. In de studeerkamer wachtte er namelijk een man op haar, bijna drie keer zo oud als zij. In gedachten zag ze zijn wandelstok staan, naast zijn stoel tegen de boekenkast. Ze moest bekennen Horace Buford nog nooit met een stok te hebben zien lopen, maar in de nabije toekomst had hij er vast en zeker eentje nodig. Een toekomst die zij echter niet van plan was met hem te delen, ongeacht haar vaders ideeën hierover.

Ideeën die haar moeder stilzwijgend zou steunen, omdat ze haar eigen gedachten over dit onderwerp nooit uitsprak. Als ze al eigen gedachten had. Een van haar andere frustraties.

Alexandra hield van haar moeder, maar het kostte haar moeite haar te begrijpen. Soms had ze het gevoel haar nauwelijks te kennen.

Dit was nu precies de reden waarom ze een zus nodig had, dacht Alexandra, terwijl ze de treden naar de voordeur beklom. Om al haar geheimen, hartzeer en angsten mee te delen. Om haar frustraties mee te bespreken die gepaard gingen met het eren van de twee mensen die haar het leven hadden geschonken. Hoe kon ze haar ouders eren wanneer hun hoop en plannen voor haar leven zo verschilden van haar eigen plannen?

Ze was inmiddels vijfentwintig en had verwacht dit alles allang achter zich te hebben. Maar het leven was anders gelopen dan ze had gedacht.

De madeliefjes in de potten op de bovenste tree hadden net water gehad. Toch vertoonden ze onder de hete augustuszon tekenen van vermoeidheid. Ze voelde met ze mee, want ze voelde zich ook behoorlijk vermoeid. De bijeenkomst van de Damesbond van Nashville had ze vanochtend graag willen overslaan, maar haar moeder had erop aangedrongen dat ze ging – terwijl ze beweerde zelf te veel last van de hitte te hebben om haar te kunnen vergezellen.

‘De familie Jamison moet er vertegenwoordigd worden, Alexandra,’ had ze gezegd. ‘Onze familie behoort immers tot de grondleggers van Nashville. We moeten op de hoogte blijven van de laatste nieuwtjes. En daar wordt altijd veel verteld.’

Al die verhalen over wie met wie ging trouwen, wat je het beste bij de high tea kon serveren, wat volgens Godey de laatste mode was… Hoewel de bond zich ook altijd inspande om noden te lenigen, waren het vertoon en de onderwerpen van de betere kringen niet meer aan Alexandra besteed.

Niet sinds David. Niet sinds het gebeurde bij Dutchman’s Curve.

Ze pakte de deurknop vast en merkte dat haar afweer groeide. Dit huis was allang niet meer een veilige haven. Vooral niet wanneer ze wist dat haar vader thuis was. Dachten alle dochters zo over hun vaders?

Nog een vraag voor de zus die ze niet had.

Hij had niet ingestemd met haar keuze voor David. David was onderwijzer, een getalenteerde onderwijzer. Maar dat was voor haar vader niet goed genoeg geweest.

De mooie koperen plaat naast de voordeur met haar vaders naam erop glom meer dan anders. Hij had Melba vast gevraagd de plaat te poetsen, en dat kon maar één ding betekenen.

Een mogelijke klant. Alexandra wierp een blik op het rijtuig, moed vattend uit de gedachte dat het niet de oude meneer Horace Buford was die binnen op haar wachtte.

Ze deed de deur open terwijl de fluit van een trein de stilte van de morgen verbrak. De schrille klank deed haar schrikken en bracht herinneringen tot leven die maar beter niet gewekt konden worden. Beelden van versplinterde treinwagons en geschonden lichamen. Piepende wielen en knarsend staal die over een afstand van drie kilometer te horen waren. Ze kneep haar ogen stijf dicht toen het bekende gevoel van verlies haar weer overspoelde.

Morgen was het één jaar geleden. Hoe kon het dat er al zoveel tijd verstreken was? Vooral omdat ze het gevoel had een deel van zichzelf die afschuwelijke morgen bij Dutchman’s Curve te hebben achtergelaten…

‘Zolang je geliefde voortleeft in je herinnering, is hij nooit helemaal weg,’ werd er wel gezegd. Maar dat was een leugen. David was wel degelijk weg. En zou nooit meer terugkomen.

Het fluitje klonk opnieuw, dichterbij deze keer. Ze rook in gedachten de bijtende geur van de rook en de sintels. Ze voelde weer de rare schok toen de wagon waarin zij zat uit de rails liep. En ze zag in gedachten Davids geschonden, deels verbrande lichaam in het maisveld naast de andere lichamen liggen.

Ze haastte zich naar binnen en gooide de deur achter zich dicht, terwijl ze probeerde de kwellende beelden en geluiden buiten te sluiten.

‘Miss Alexandra… gaat het?’

Met kloppend hart keek Alexandra op. ‘Melba,’ fluisterde ze. In de ogen van de oudere vrouw verscheen een zorgelijke blik.

‘Wat is er, mijn kind? Hebt u soms iets onder de leden?’

Alexandra schudde haar hoofd. ‘Het gaat goed, hoor. Alleen wat oververhit, meer niet.’ Zouden anderen zich herinneren welke dag het morgen was? Melba was het vast niet vergeten.

‘Het is verschrikkelijk warm vandaag, miss. U had dat parasolletje mee moeten nemen.’

Toen ze de glimlach om Melba’s mondhoeken zag verschijnen, deed Alexandra haar best haar blik te beantwoorden. ‘Je weet hoe dol ik ben op parasols, Melba.’

De melodieuze lach van de oude vrouw klonk heerlijk vertrouwd. ‘Als klein kind had u er al een hekel aan. Maar uw moeder liep er graag mee rond. Ze dwong u om er altijd eentje bij u te dragen.’

‘Alsof ik dat vergeten ben…’

Alexandra legde haar tasje op tafel en keek toe hoe Melba in de antieke vaas op de tafel midden in de hal een boeket schikte van zojuist geplukte bloemen uit de tuin. De voormalige slavin maakte evenzeer deel uit van haar leven als de andere bewoners van dit huis. In bepaalde opzichten meer zelfs. Omdat Melba dingen zag die haar ouders niet zagen. Zelfs als jong meisje was het Alexandra nooit gelukt haar voor de gek te houden.

Net zoals een andere slavin die ze als kind had gekend. Een slavin van wie ze zielsveel had gehouden, maar die kennelijk minder van haar had gehouden.

Ze hoorde stemmen uit haar vaders studeerkamer komen. ‘Een mogelijke klant?’ vroeg ze zacht.

Melba knikte. ‘Een man die hier nog maar pas woont, zei uw vader.’

Vier maanden geleden had haar vader zijn kantoor verplaatst naar huis. Als reden daarvoor had hij gezegd dat het gebouw in de stad waar hij ruimte huurde niet goed werd onderhouden, maar Alexandra vermoedde dat de beslissing in werkelijkheid te maken had met geld. De oorlog lag inmiddels zes jaar achter hen, en de zaken in Nashville leken zich te herstellen. Toch waren er nog steeds meer advocaten dan er nodig waren.

De deur van de studeerkamer ging open en haar vader keek de gang in. ‘Alexandra, je bent thuis. Fijn. Zou je binnen willen komen? Ik zou je hulp goed kunnen gebruiken.’

‘Natuurlijk.’

Hij duwde de deur weer dicht.

Omdat ze wist dat ze hem maar beter niet kon laten wachten, klopte ze snel het stof van de voorkant van haar jurk.

‘Laat mij u daarbij helpen, miss.’ Melba ging achter haar staan en wreef de achterkant van haar jurk schoon.

‘Met het oog op morgen, miss Alexandra, kunnen we misschien uw blauwe jurk weer eens tevoorschijn halen. Of die blauwgroene met het witte kanten kraagje die zo mooi staat bij uw blonde haar. Als u eraan toe bent tenminste.’

Alexandra draaide zich om. ‘Ik wist dat je eraan zou denken.’

Melba zuchtte. ‘Die dag zal deze oude dame nooit vergeten.’

Alexandra omhelsde haar en genoot van de manier waarop Melba haar armen om haar schouders sloeg, sterk en beschermend. En van hoe de vrouw rook. Naar verse koffie en warm brood, zo uit de oven.

Na een snelle blik in de spiegel boven de tafel stapte Alexandra de studeerkamer binnen en kwam tot de ontdekking dat het rijtuig voor het huis in het geheel niet aan Horace Buford toebehoorde.

De vreemdeling die opstond, evenaarde haar vaders lengte, en dat wilde heel wat zeggen. Zijn perfect passende zwarte jas reikte tot net boven de knie. Met zijn broek in zijn donkere leren laarzen had hij meer weg van een bandiet of een revolverheld dan van een heer uit Nashville, Tennessee. De schaduw langs zijn kaaklijn en de Stetson op zijn hoofd – binnenshuis nog wel, had de man geen manieren? – versterkten die indruk alleen maar.

Hij had ook iets uitdagends over zich. Zijn houding bijvoorbeeld. Vol zelfvertrouwen. Afstandelijk bijna. Heel anders dan haar David, die iedereen op zijn gemak had weten te stellen. Een eigenschap die zijn talent voor het onderwijs alleen maar had versterkt. Open, eerlijk, begaan – allemaal eigenschappen die ertoe hadden bijgedragen dat ze verliefd was geworden.

En redenen die – vreemd genoeg – hadden bijgedragen aan zijn voortijdige dood.

‘Meneer Rutledge, ik wil u graag voorstellen aan mijn dochter, miss Jamison.’ Haar vader keek haar kant op. ‘Dit is meneer Sylas Rutledge, eigenaar van de Northeast Line Railroad, die onlangs vanuit Colorado hiernaartoe is verhuisd.’

Colorado. Nou, dat paste. Een wild, ongetemd territorium voor een wilde, ongetemde man. ‘Goedendag, meneer Rutledge.’

Hij knikte. ‘Mevrouw.’

Mevrouw? Wat voor nette begroeting was dat?

Op dat moment zag ze de hond naast zijn voeten. Een hond! In haar vaders studeerkamer. Dan moest die man wel heel rijk zijn. Want Barrett Broderick Jamison liet nooit dieren in zijn huis toe, laat staan in zijn kantoor.

De hond, een volwassen jachthond zo te zien, staarde haar aan. Zijn grote bruine ogen straalden een warmte uit die zijn baas ontbeerde. Het was een prachtig dier – geelbruin met witte vlekken op zijn kop en witte sokjes. Kwispelend bewoog hij haar kant op. Alexandra stak haar hand uit om hem te aaien, maar meneer Rutledge knipte onmiddellijk met zijn vingers, waarna de hond weer ging zitten.

Alexandra trok haar hand terug. ‘Neemt u mij niet kwalijk, meneer. Ik wilde hem alleen even aaien.’

Zonder iets te zeggen keek meneer Rutledge naar de grond en knikte de hond één keer toe. De hond kroop opnieuw haar kant op. Alexandra wreef de hond stevig achter de oren en kreeg met de minuut meer medelijden met het dier.

‘Ik heb een standaardeigendomsakte nodig voor meneer Rutledge,’ zei haar vader, terwijl hij de papieren op zijn bureau doorzocht. ‘Meneer Rutledge, u kunt die meenemen en doorlezen. Maar als u wilt, kan mijn dochter die meteen voor u invullen, en kan ik die tegen een kleine vergoeding voor u indienen. Dan kunnen we de aanvraag snel in gang zetten.’

‘Ik neem de akte mee.’

Alexandra deed wat haar vader vroeg. Ze voelde meteen aan dat deze mogelijke klant eerder een goudzoeker was dan een goudmijn. Ze had in de loop der jaren bij voldoende bijeenkomsten geholpen om te weten of iemand bereid was een handtekening te zetten of niet. Meneer Rutledge uit Colorado was niet voornemens vandaag iets te tekenen.

Toegegeven, ze was nog maar net binnen, maar ze vermoedde dat de man uit was op het inwinnen van informatie en zich nog niet wilde vastleggen.

Ze deed een stap zijn kant op en hield het formulier tussen hen in. ‘Meneer Rutledge, sta mij toe de wettelijke vereisten rondom een eigendomsakte in Tennessee kort met u door te nemen. Met dit document wordt de overdracht van onroerend goed geregeld. De akte bevat de namen van de oude en nieuwe eigenaar, en een wettige beschrijving van het eigendom – die moet worden bevestigd door de rechtbank. Afhankelijk van de aard van uw grondaankoop…’

Terwijl zij sprak, hield hij zijn ogen strak op haar gericht. Zijn aandacht maakte haar wat zelfbewust.

‘…is het wellicht ook nodig een waarborgakte, een overdrachtsakte, en misschien een afstandsakte op te stellen. Een afstandsakte regelt de overdracht van eigendomsrechten die iemand op een stuk grond kan hebben. Daarbij gaat het bijvoorbeeld om mineralen of olievelden.’

Ze wachtte even, maar hij zei niets.

‘Is dit alles duidelijk, meneer Rutledge?’

‘Volkomen.’

Omdat ze vermoedde dat ze klaar waren, overhandigde ze hem het formulier. Hij vouwde het dubbel en stak het zonder te bedanken of een knikje te geven in zijn jaszak. De man had nog heel wat te leren over de manieren in het zuiden en de omgang met de zakenlui in deze stad.

Zijn jas viel open. Alexandra zag daardoor dat hij op zijn heup een pistool droeg. Net als een van die bandieten in de stuiverromans. Ze kon haar ogen nauwelijks geloven. Besefte de man niet zich in de beschaafde wereld te bevinden? Dit was Nashville, Tennessee, niet een van die bandeloze steden in het westen.

Hij tikte tegen de rand van zijn hoed. ‘Meneer Jamison.’ Zonder een spoor van een glimlach keek hij om naar Alexandra. Toch bespeurde ze een schittering in zijn ogen. Alsof hij weet had van een voor haar onbekend geheim. ‘Miss,’ zei hij zacht, waarna hij de kamer verliet, op de voet gevolgd door de hond.

Haar vader volgde hem naar buiten, maar Alexandra bleef in het kantoor en keek toe vanachter het gordijn. Eigenaar van de Northeast Line Railroad. Vermoedelijk was hij hier om een offerte uit te brengen op het station Belle Meade waarover Mary Harding haar had verteld. Volgens Mary had haar vader, generaal William Giles Harding, spoorwegeigenaren uit heel het land gevraagd offertes uit te brengen.

Alexandra glimlachte, genoegen ontlenend aan het feit dat meneer Sylas Rutledge weinig tot geen kans maakte om genoemd project binnen te slepen. Zij kende generaal Harding en de man had weinig op met buitenbeentjes. Toen het rijtuig van meneer Rutledge wegreed, liep ze bij het raam vandaan.

Haar vader kwam het kantoor weer binnen. ‘Mooi. Je bent er nog, Alexandra.’ Met bruuske bewegingen, die zijn ongenoegen kenbaar maakten, legde hij de papieren op zijn bureau recht. ‘We hebben vanavond een gast aan tafel. Zorg ervoor er netjes uit te zien en geef hem het gevoel dat hij welkom is.’

Alexandra verstrakte. ‘Een gast aan tafel?’

Haar vader keek op. ‘Ik geloof dat ik dat zojuist duidelijk heb gezegd. Je kunt nu gaan. Ik heb nog een andere afspraak.’

Ze deed haar mond open om te informeren wie er kwam, maar dankzij zijn donkere blik zag ze daarvan af.

‘Nou, miss Jamison…’ Horace Buford keek haar vanaf de andere kant van de tafel aan, haar bestuderend zoals hij een bekroonde koe zou bekijken. ‘U ziet er vanavond betoverend uit. Die kleur staat u goed.’

Ze had de eenvoudigste, hoogst gesloten, minst flatterende jurk uit haar garderobe gekozen. Het feit dat die bruin was, een kleur die haar absoluut niet stond, was een bijkomend voordeel.

Omdat ze haar vaders blik voelde, dwong ze zichzelf te glimlachen. ‘Dank u, meneer Buford. Erg… aardig van u.’

Meneer Buford dronk zijn glas wijn leeg, waarna hij met zijn vingers knipte om meer. Alexandra zag een schaduw over haar moeders gezicht trekken terwijl zij zelf moest denken aan meneer Rutledge en zijn hond. De gedachte aan die man terwijl ze naar meneer Buford keek, maakte dat ze Sylas Rutledge in een heel wat gunstiger licht zag dan eerder op die dag. Hoe ongemanierd de man ook was, hij bood ‘een prettiger aanblik voor de ogen’ dan de man in haar blikveld. Zo zou Mary Harding dat hebben gezegd, met dat kokette lachje van haar. En het zou nog zacht uitgedrukt zijn ook.

Sylas Rutledge was een knappe man hoewel hij een mysterieuze en niet geheel betrouwbare indruk maakte. Zij vermoedde dat hij zich daar goed van bewust was, wat altijd afbreuk deed aan iemands aantrekkelijkheid.

‘Sta mij toe je te feliciteren, Horace, met de aankoop van je nieuwe huis.’ Haar vader wierp Alexandra een blik toe om aan te geven dat ze zich in het gesprek moest mengen. ‘Morrison is werkelijk een prachtig buitenhuis.’

‘Ja, dat is het zeker. En ik heb het heel voordelig kunnen kopen!’ Meneer Buford lachte, waarbij te zien was dat hij zijn mond nog vol had. ‘Het valt uiteraard te betreuren dat opnieuw iemand van de eens geachte families van Nashville niet meer is. Maar als er dan toch iemand van de situatie moet profiteren, dan offer ik mij graag op.’

Alexandra’s toch al geringe eetlust was snel verdwenen. Hoe was het mogelijk dat zij opnieuw in een dergelijke situatie verzeild was geraakt? Tegenover een oudere collega van haar vader, met haar moeder steels glimlachend aan het ene uiteinde en haar vader openlijk fronsend aan het andere uiteinde van de tafel. De onuitgesproken agenda van de avond klonk pijnlijk duidelijk door in elke geforceerd uitgesproken zin.

Het eten sleepte zich voort. Eindelijk werd het tijd om de salon op te zoeken. Alexandra stond op het punt zich te verontschuldigen toen haar vader het woord nam.

‘Alexandra, als jij meneer Buford zou willen vergezellen naar de salon, dan sluiten je moeder en ik ons dadelijk bij jullie aan.’

Ze voelde hoe er een blik tussen hen werd gewisseld, wat haar deed verstrakken. ‘Eerlijk gezegd ben ik tamelijk moe, vader. Ik denk dat ik…’

‘Meneer Buford ga vergezellen naar de salon, zoals ik al zei. Dankjewel, Alexandra. Je moeder en ik sluiten ons dadelijk bij jullie aan.’

Het ongenoegen hing in de lucht.

Alexandra voelde hoe meneer Buford van de een naar de ander keek. Ook al voelde ze niets voor de beste man, ze vond het ook niet terecht dat hij in deze krachtmeting met haar ouders terechtkwam.

‘Meneer Buford…’ Ze maakte een gebaar. ‘Loopt u mee naar de salon?’

‘Met het grootste genoegen, miss.’

Hij raakte haar onderrug aan toen ze hem voorging naar de salon. Ze kreeg er kippenvel van. Ze koos een van de fauteuils, in de wetenschap dat dat haar vader niet welgevallig was. Het was een kleine overwinning, maar ze genoot er evengoed van.

Meneer Buford nam plaats op de bank. Hij keek naar de lege plek naast zich en keek vervolgens haar kant op. ‘Zou u naast mij willen komen zitten, miss Jamison?’

‘Nee, dank u, ik zit liever op deze stoel.’

Ze keek alle kanten op, behalve naar hem. Vanuit haar ooghoek zag ze de pendule van de antieke klok heen en weer slingeren en de seconden wegtikken. Alleen niet snel genoeg.

‘Miss Jamison, zoals u ongetwijfeld weet, ben ik een welvarend man en geniet ik in deze stad veel aanzien. Ik ben gezond en heb veel energie voor iemand van mijn leeftijd. Ik word niet snel boos en drink niet buitensporig veel.’

Alexandra wilde hem eigenlijk niet aankijken, maar kon het evenmin opbrengen om onbeleefd te zijn. Ze beantwoordde zijn blik. Hij liet een glimlach zien die ze liever niet had gezien.

‘Men zou kunnen zeggen dat ik over veel eigenschappen beschik die mij tot aanbeveling strekken bij iemand van het schone geslacht, ook al zou ik dat nooit van mezelf zeggen. Zelfs niet als het ronduit waar zou zijn.’

‘Meneer Buford, sta mij toe u te onderbreken. Het is oprecht niet mijn bedoeling om…’

Hij stond verrassend vlot op van de bank en knielde voor haar neer. ‘Ik heb met uw vader gesproken, miss Jamison, en hij is van mening dat u en ik uitstekend bij elkaar passen. Ik ben het volledig met hem eens. Daarom ben ik hier gekomen om…’

‘Meneer Buford, ik moet u onderbreken.’ Alexandra probeerde te gaan staan, maar hij pakte haar hand vast.

‘U bent zo’n verrukkelijk schepsel. Ik merk dat ik met de minuut meer voor u ga voelen.’

Hij bracht haar hand naar zijn mond om er een kus op te drukken. Zijn bovenlip glom van het zweet.

Alexandra trok haar hand terug voor hij erin geslaagd was er een kus op te geven en ging staan om afstand tussen hen te creëren. ‘Meneer Buford, ik bied u mijn oprechte verontschuldigingen aan, maar mijn vader heeft mij hier niet over geraadpleegd. Neemt u mij niet kwalijk, maar ik kan niet anders dan duidelijke taal spreken. Duidelijker dan ik normaal gesproken zou doen.’

Zich opduwend aan de armleuning ging hij staan. ‘U hebt geen enkele reden om bedeesd te zijn, miss. Ik besef dat uw familie niet langer zo welvarend is als vroeger, maar uw relaties in de samenleving en uw familienaam strekken zeer tot aanbeveling. En u persoonlijk beschikt in ruime mate over kwaliteiten die een man graag in zijn vrouw ziet.’

‘Meneer Buford…’ Trillend van woede jegens haar vaders onverschilligheid perste Alexandra de woorden eruit. ‘Hoewel het mij een… eer is dat u mij uw genegenheid waard vindt, kan ik uw aanzoek niet aannemen.’

‘Maar… uw vader heeft mij ervan verzekerd dat u…’

De deur naar de salon ging open en haar vader kwam binnen. Ze zag haar moeder in de hal achter hem staan, met wijd open en oplettende ogen.

‘Meneer Buford, ik draag u geen kwaad hart toe, maar ik ben nogal moe. Ik laat het gesprek aan u en mijn ouders over.’ Bij het weglopen greep haar vader haar arm vast en trok haar in de hal terzijde. Ze zag het laatste beetje geduld uit zijn gezicht wegtrekken.

‘Je hebt mijn wensen in dezen al één keer eerder genegeerd,’ fluisterde hij. ‘Dat gebeurt mij niet nog een keer.’

‘U kunt mij niet dwingen dit te doen.’

‘Dat kan ik wel.’ Hij verstevigde zijn greep. ‘Ik ben je vader. Ik heb het volste recht dergelijke beslissingen voor jou te nemen. Je hebt er de leeftijd voor. Dit is voor je eigen bestwil en voor de bestwil van onze familie.’

Alexandra trok haar arm los. De verbazing op haar vaders gezicht gaf haar onverwacht moed. ‘Het spijt me, vader. Maar mijn besluit staat vast.’ Ze pakte haar tasje van de tafel waar ze het ’s middags had neergelegd. Daarna hoorde ze haar moeders stem achter zich.

‘Alsjeblieft, Alexandra,’ fluisterde ze. ‘Luister naar je vader.’

Alexandra draaide zich om en zag de tranen over haar moeders wangen rollen. ‘Moeder, u kunt onmogelijk geloven dat dit een juiste keuze is.’

‘Hij is je vader, Alexandra. Hij is het hoofd van dit gezin, en je moet de wijsheid van dit besluit…’

‘Nee.’ Alexandra schudde haar hoofd, terwijl de tranen dreigden tevoorschijn te komen. ‘Ik lees het in uw ogen. U bent het niet met hem eens. Waarom zegt u niets? Waarom komt u niet voor mij op?’

Opnieuw rolden de tranen over haar moeders wangen. Maar toen Alexandra voetstappen uit de salon hoorde komen, snelde ze de voordeur uit, de straat op.

2

Met een hoofd vol emoties liep Alexandra over straat tot een steek in haar zij haar uiteindelijk dwong haar pas te vertragen. De zon was allang onder. Hoewel ze geen bestemming op het oog had, bleef ze lopen. Ze wilde zoveel mogelijk afstand creëren tussen zichzelf en haar vader. En de goedbedoelende maar slecht ingelichte meneer Horace Buford.

Telkens weer spookte het gesprek in de salon door haar hoofd. Bij elke herhaling nam haar boosheid toe. Toch wist ze dat haar vader ergens gelijk had. Niet dat ze met meneer Buford moest trouwen, wel dat het tijd werd om iets met haar leven te doen.

Want zo stond de situatie ervoor…

Ze was bijna zesentwintig en woonde nog steeds bij haar ouders. De meeste vriendinnen van haar leeftijd waren jaren geleden al getrouwd en hadden inmiddels kinderen. Als David niet bij dat ongeluk was omgekomen, dan was zij nu ook getrouwd geweest en zou ze niets meer te maken hebben gehad met haar vaders eisen.

Maar eigenlijk had ze meteen na de oorlog al een manier moeten vinden om net als haar broers het ouderlijk huis te verlaten – ondanks de moeiten die een dergelijk besluit zou hebben veroorzaakt. Die mogelijke moeiten hadden haar echter doen besluiten om te blijven. Ze was te bang geweest om het er alleen op te wagen.

Toen had ze David leren kennen. Hij was alles waar ze ooit naar had verlangd. Hij bood haar liefde, veiligheid, een aardig – maar bescheiden – huis, en ze had zijn aanzoek zonder enige aarzeling geaccepteerd. Om vervolgens het leven dat hen samen voor ogen stond zonder enige waarschuwing kwijt te raken, dankzij de onoplettendheid van een treinmachinist.

Harrison Kennedy. Zou ze die naam, en alles wat hij van haar had afgenomen, ooit vergeten?

Davids gezicht stond haar helder voor de geest. Ze dacht terug aan hun laatste gesprek voor ze die ochtend op het station in Memphis waren ingestapt. Ze waren twee dagen bijzonder gezellig op pad geweest, op zoek naar een woning in de nabijheid van het schoolgebouw.

‘De arbeiders met wie ik eerder sprak, kunnen niet lezen, Alexandra. Ze hebben dus geen idee wat er in het contract staat dat ze hebben gekregen. Toch worden ze geacht het bij aankomst in Nashville te tekenen, als ze hun baan willen houden. Waarom nemen jij en Melba niet plaats in het damesrijtuig? Ze laten haar toe omdat ze met jou meereist. Dan rij ik mee in het voorste rijtuig met de arbeiders.’

Ze had de altijd kreukelige revers van zijn jasje, wat ergens wel paste bij zijn beroep van universitair docent, gladgestreken. ‘Denk je dat ze dat toestaan? Dat jij meerijdt in het rijtuig van de voormalige slaven?’

‘Ik vraag me af of iemand er iets van zal zeggen. Maar als ze me wegsturen, dan zoek ik jou en Melba op voor we het station verlaten.’

Ze had geknikt, trots op wie hij was. En dankbaar voor Melba, die aan de kant stond, de perfecte chaperonne – en haar vertrouwelinge. ‘Overal en altijd een onderwijzer, meneer Thompson?’ had ze hem geplaagd.

Hij had zijn schouders opgehaald. ‘Iedereen die graag wil leren, moet de kans krijgen naar school te gaan.’

Ze had geglimlacht om zijn vaak gebruikte zin. ‘West Tennessee State School heeft geluk dat jij je bij hen voegt.’

‘Ze heeft geluk dat wij ons bij hen voegen, Alexandra. Zonder jou had ik dit nooit kunnen doen. Ik hoop dat je dat beseft.’

Wat had ze veel van deze man gehouden. Zijn goedgeefsheid en vriendelijkheid, zijn verstand, de manier waarop hij zich door niets liet afbrengen van zijn overtuigingen en standpunt ten aanzien van onderwijs. Zijn opvoeding in een gezin dat voor afschaffing van de slavernij was, had zijn zienswijze al op jonge leeftijd vormgegeven. Geleidelijk aan had hij haar overtuigd van de waarheid die al sinds mensenheugenis in haar had liggen sluimeren.

‘Ik ben enorm trots op je, David. Je bent een geweldige onderwijzer.’

‘Van dat laatste ben ik nog niet zo zeker, maar ik kan in ieder geval de contracten lezen en uitleggen waar ze hun handtekening onder zetten. Maar wat dat eerste betreft…’ Hij wierp een blik om zich heen, gaf haar een knipoog en drukte haar snel een kus op haar voorhoofd. ‘Ik denk hetzelfde over jou. Tot straks!’

Tot straks… Tot straks… De woorden van die dag dreven als een echo haar kant op.

Maar ze had hem nooit meer levend gezien.

Alexandra veegde de tranen van haar wangen terwijl de leegte binnen in haar zich vervaarlijk wijd opensperde. Het werd ondertussen steeds donkerder om haar heen. Op dat moment hoorde ze een geluid.

Gezang. In de verte.

Ze keek om zich heen en zag aan het einde van de straat licht stromen door de ramen van een gebouw. Toen ze er bijna was, zag ze buiten een bord staan met daarop de aankondiging woensdag 9 augustus, 19.00 uur, Masonic Hall presenteert het oratorium Esther, van de componist Händel. Aangetrokken door de bekende componist en zijn weergave van het Bijbelverhaal, en door de prachtige stemmen, deed ze de deur open en stapte naar binnen.

De hal was schaars verlicht.

Ze was blij dat ze haar tasje had meegenomen. Ze wilde geld tevoorschijn halen om een kaartje te kopen, maar de hal was leeg. Er zat niemand achter de tafel. De pianomuziek zwol aan en er klonk een sopraan, zo vol van klank, zo licht, dat Alexandra er kippenvel van kreeg ondanks de warmte in het gebouw. Een koor voegde zich bij de piano en de sopraan. Ze deed haar ogen dicht en liet de schoonheid van de harmonieën de scherpe kantjes van haar aanhoudende pijn sussen.

Voortgedreven door de muziek liep ze een gang in die uitkwam bij een kleine zaal. Tot haar verrassing was de zaal slechts halfvol. Moeilijk te geloven, gezien de klanken die ze hoorde. Maar toen ze naar de zangers op het podium keek, bleef ze abrupt staan.

De zangers waren allemaal zwart.

Ook het publiek bestond bijna helemaal uit zwarte mannen en vrouwen. Er was slechts een handvol blanken aanwezig. De ontdekking bracht haar niet in verwarring, maar ze moest wel bekennen nog nooit een concert te hebben bezocht met een gemengd publiek van blank en zwart.

David had het prachtig gevonden.

Opnieuw voelde ze een pijnscheut vol verlangen. Snel nam ze plaats achter in de zaal, terwijl ze zich afvroeg of het gemis ooit zou overgaan. Ze wist van het verlies van Jacob ten tijde van de oorlog dat de tijd helpt om de wonden te helen. Maar David had haar leven vervuld op een manier die nog nooit iemand had gedaan. Hij had haar uitgedaagd hogere eisen aan zichzelf te stellen, om de wereld op een geheel nieuwe manier te bekijken. Hij had een veel beter mens van haar gemaakt dan ze voor zijn komst was geweest.

En ze wilde nooit meer terug naar die andere vrouw. Ze wilde een zinvol leven leiden. En ze wilde geen gearrangeerd huwelijk waar ze in het geheel niets voor voelde.

De pianomuziek veranderde van tempo. De stem van de krachtige sopraan steeg op naar de hogere registers. Alexandra merkte dat ze opnieuw geboeid raakte, net als de andere aanwezigen. Ze gaf zich helemaal over aan de muziek, dankbaar voor de afleiding. Wat een geweldige stem – en ogenschijnlijk met zo veel gemak gezongen. Het oratorium ging van het ene deel naar het volgende tot het duet aanbrak waar Alexandra naar had uitgekeken.

Haar ogen werden vochtig toen ze de bekende tekst indronk, eerst de woorden van koningin Esther, gezongen door de getalenteerde sopraan, en toen de woorden van een knappe jonge tenor die de rol van koning Ahasveros zong.

Wie roept mijn stervende ziel uit de dood… Ontwaak, mijn ziel, mijn leven, mijn adem. Hoor mijn bede, anders kom ik om… Vraag, mijn koningin, kan ik u iets weigeren?

Geleidelijk aan voegde de rest van het gezelschap zich bij hen en veel te snel stierf de laatste noot weg. Het publiek ging staan om te applaudisseren. Alexandra begon ook te klappen, vervuld van dankbaarheid en…

Ze knipperde met haar ogen. Wat deed meneer Sylas Rutledge hier?

Hij zat twee rijen voor haar aan het andere uiteinde. Maar met zijn een meter tachtig – en gekleed in die zwarte jas als de revolverheld zoals hij zichzelf kennelijk zag – viel de man in een menigte goed op.

Hij had op haar niet de indruk gewekt een liefhebber van klassieke muziek te zijn. Deze keer had hij in ieder geval het fatsoen gehad zijn hoed af te zetten, dus misschien was er nog hoop voor de man.

Op dat moment stapte een van de zangers naar voren en gingen de bezoekers weer zitten. Alexandra nam ook weer plaats, zich iets wegdraaiend om de kans dat meneer Rutledge haar zou zien zo klein mogelijk te maken. Ze voelde weinig voor een tweede ontmoeting met de man en de zakelijke verkenningen die hij uitvoerde. Maar ze had zich voor niets zorgen gemaakt.

Hij ging niet zitten, maar glipte stilletjes door het gangpad naar buiten.

‘Dank u, beste dames en heren.’ De jongeman op het podium had een zware stem, die in de stilte resoneerde. ‘We waarderen het zeer dat u op deze warme zomeravond bent komen luisteren naar ons optreden van Händels oratorium Esther, een zeer ontroerend oratorium. Dat vinden wij tenminste.’

Hij lachte en Alexandra lachte met de anderen mee. Toen viel haar pas de minimale aankleding op het toneel op en het ontbreken van prachtige kostuums. Maar dat had niets uitgemaakt. De stemmen waren het belangrijkst.

‘Als een van de studenten van Fisk University,’ vervolgde de spreker, ‘spreek ik onze dank uit voor uw steun en nodig ik u uit om na afloop met ons in gesprek te gaan, mocht u geïnteresseerd zijn in de universiteit en het onderwijsprogramma. En mag ik u nu voorstellen aan de rector van de universiteit …de heer Adam Spence.’

Er klonk opnieuw applaus toen iemand uit het publiek naar het podium liep. ‘Goedenavond, vrienden. Zoals meneer Green al zei, waarderen we uw komst naar dit prachtige concert en uw steun aan Fisk University door middel van de kaartverkoop. Normaal gesproken spreekt meneer George White u toe. Hij is de penningmeester van Fisk en de vermaarde leider van dit koor, maar hij is niet in de gelegenheid deze avond bij te wonen. Ook onze vaste pianiste was helaas onwel. Daarom wil ik graag mijn bijzondere dank uitspreken voor miss Anderson voor haar begeleiding vanavond.’

Het publiek klapte om zijn waardering te tonen. De jonge negerin achter de piano ging staan en maakte een buiging. Alexandra maakte van de gelegenheid gebruik om een blik op de deur te werpen. Meneer Rutledge was niet teruggekomen.

‘Onze studenten aan Fisk zijn allemaal vrijgemaakte slaven,’ ging rector Spence verder. ‘Ik doel hierbij uiteraard op zowel mannen als vrouwen. Fisk University biedt echter een opleiding aan aan iedereen die kennis wil opdoen, ongeacht zijn of haar huidskleur.’

Zijn uitspraak leidde tot nog meer applaus. Alexandra klapte mee, terwijl ze een vertrouwde boodschap in rector Spences woorden hoorde. Het had zoveel weg van wat David had gezegd.

‘Als rector van Fisk University kan ik u ervan verzekeren dat deze geweldige studenten dorsten naar kennis. Wij zijn erg trots op hun prestaties en op onze universiteit. Wij zijn op zoek naar leerkrachten, dus mocht u op dat terrein ervaring hebben, zoek mij dan op, dan kan ik u meer vertellen over de mogelijkheden.’

Na nog enkele andere opmerkingen nodigde rector Spence iedereen uit de hoofden te buigen, waarna hij de avond besloot met gebed. Alexandra boog haar hoofd, maar kon haar ogen niet dichthouden.

Ze bleef opkijken naar de studenten van Fisk, boven op het podium. Vervolgens tuurde ze naar haar handen, in een poging een verklaring te vinden voor het vreemde gevoel in haar maag en het onverklaarbare gevoel van nabijheid tot David op dat moment. En tot de dromen voor hun leven samen.

Laat op de avond keerde Alexandra terug naar een vrijwel donker huis. Er brandde alleen nog een lamp in de hal. Ze verwachtte half de voordeur op slot aan te treffen, gezien haar overhaaste vertrek, maar ze kon de knop omdraaien. Ze sloot de deur achter zich, doofde de lamp en glipte zachtjes in het donker de trap op naar haar kamer. De slaapkamer uit haar jeugd was haar in het donker net zo vertrouwd als in het licht. Ze pakte lucifers en ontstak de lamp op haar nachtkastje.

Het vlammetje wierp een warme gloed op haar bed en op Davids foto op haar dressoir. Ze ging op het bankje zitten, pakte de dierbare afbeelding op en keek naar zijn vriendelijke open blik, terwijl haar gedachten nog steeds cirkelden rond haar gesprek met rector Spence.

Had ze gevonden wat ze moest doen? Was dat de reden waarom ze vanavond ‘toevallig’ bij dat concert uitkwam? Er trok een gevoel van opwinding door haar heen, snel gevolgd door een gevoel van onzekerheid.

Ze wierp een blik op Davids koffer – vol boeken en lesmaterialen – aan haar voeteneinde. Voor de honderdste keer wenste ze dat ze meer vorderingen had gemaakt toen ze onder zijn leiding studeerde. Ondanks zijn bevestiging dat ze alles altijd snel begreep en dat haar geest net een spons was. Maar de tijd leek toen geen einde te kennen. Ze had gedacht een leven lang van hem te kunnen leren, zijn kennis te kunnen opzuigen.

Als kind had ze les gehad van een gouvernante. Als jonge vrouw had Alexandra graag samen met een stel vriendinnen de Damesacademie van Nashville willen bezoeken, maar daar had haar vader geen toestemming voor gegeven. Wel had ze in de loop der jaren heel wat kinderen lesgegeven, dus het kleine beetje dat ze had geleerd, had ze goed gebruikt.

‘Ik hoop dat U me vertelt of ik dit moet gaan doen,’ fluisterde ze, terwijl ze een vinger langs het lijstje liet glijden. ‘En, o, was hij nog maar bij me.’

Maar was hij vanavond in zekere zin niet bij haar geweest? Ze had zijn aanwezigheid gevoeld. En toen dat lied…

Na het concert had ze de koorleden achter in het gebouw zacht horen zingen. Het lied had ze sinds haar kindertijd niet meer gehoord. De tekst en de diepgang van de emoties in hun stem achtervolgden haar nog steeds.

In the morning when I rise, in the morning when I…

Er werd op haar deur geklopt.

Ze zette het lijstje terug op tafel en liep naar de deur, in de hoop dat het niet haar vader was.

‘Moeder.’ Opgelucht deed ze een stap opzij om haar binnen te laten. Zelfs in het zwakke schijnsel van de lamp was aan de roodomrande ogen van haar moeder te zien dat ze die avond veel had gehuild. Schuldgevoel daarover dempte de opwinding die ze voelde.

‘Liefste, ik heb op je gewacht.’ Haar moeder deed de slaapkamerdeur achter zich dicht. ‘Ik wilde zeker weten dat je veilig thuis was. Waar ben je geweest?’

‘Ik heb een eind gelopen. Een heel eind.’ Alexandra schonk haar een glimlach. ‘Ik had behoefte om te denken. Om mijn hoofd… leeg te maken.’

Met haar handen ineengevouwen knikte haar moeder. Daarna nam ze plaats op de rand van het bed. Alexandra ging naast haar zitten.

‘Alexandra… ik weet dat je David nog steeds erg mist, en ik besef dat je meneer Buford zelf niet zou hebben gekozen. Maar hij is een goede en een praktische partij. En hij zal goed voor je zorgen. Je zult nooit ergens gebrek aan hebben.’

‘Maar wel gebrek aan een man met wie ik graag mijn leven zou willen delen. Een man die ik kan bewonderen en respecteren. En die op zijn beurt mij en mijn meningen zal respecteren.’

Er trok een schaduw over haar moeders gezicht. ‘Alexandra, je vader is…’ Ze klemde haar lippen op elkaar en keek weg. Toen ze terugkeek, had ze een vastberaden trek op haar gezicht. ‘Je vader heeft het beste met je voor. Dat moet je geloven.’

‘Ik denk dat hij denkt te weten wat het beste is.’ Alexandra overwoog of ze de volgende woorden zou uitspreken. ‘Ik ben het alleen niet met hem eens. En ik vind het volkomen aanvaardbaar om een andere mening te hebben dan hij. En om die te verwoorden.’

Haar moeder keek haar aan. Daarna legde ze haar hand over die van Alexandra heen. ‘Zoals je weet hebben je grootouders het huwelijk van je vader en mij geregeld. Toen ik met hem trouwde en beloofde hem lief te hebben, te eren en te gehoorzamen, kende ik hem nauwelijks. Maar dat doet de belofte die ik die dag voor familie, vrienden en God heb afgelegd niet teniet.’

‘Maar het betekent niet dat u datgene wat u denkt en wie u bent opgeeft,’ zei Alexandra zacht. ‘Zo kijk ik er tenminste tegenaan.’

Haar moeder glimlachte zwakjes. ‘De wereld is aan het veranderen, liefste. Ik ben niet blind. Dat zie ik heus wel. En jij verandert mee. En ook al denk ik dat er een tijd komt waarin vrouwen veel meer mogelijkheden krijgen, wij moeten ons bewegen binnen de grenzen van de wereld waarin wij op dit moment wonen. En jij, mijn liefste, zit gevangen in een “tussentijd”.’

Alexandra keek haar moeder onderzoekend aan en zag een diep inzicht dat haar zowel verraste als goed deed.

‘Toegegeven, je leeft niet in mijn wereld,’ vervolgde haar moeder, ‘maar de wereld zoals jij die graag ziet, bestaat nog niet. Ik weet dat je dromen hebt, dat jij en David dromen hadden. Maar de deur naar die dromen is in het slot gevallen, mijn liefste. En hoe hartverscheurend ook, dat moet je aanvaarden.’

‘Dat aanvaard ik ook, moeder. Echt waar. Ik weet dat de dromen die David en ik deelden achter mij liggen. Maar dat betekent niet dat ik geen eigen versies kan hebben van die dromen. Vrouwen doen tegenwoordig zoveel meer dan vroeger. De oorlog heeft erg veel veranderingen teweeggebracht. Vrouwen werken tegenwoordig op kantoren en in fabrieken.’

Haar moeder keek haar aan. ‘Jij denkt er dus over om op kantoor te gaan werken? Of in een fabriek? Als wat? Als naaister in een katoenfabriek? Alexandra, je stamt uit een van de beste families in Nashville. Zoals ik al zei, we moeten ons allemaal bewegen binnen de grenzen van de wereld waarin we wonen. En dat, mijn liefste, is niet jouw wereld.’

Alexandra wilde er iets tegen inbrengen, maar zag ervan af.

‘Het is meer dan tijd, Alexandra, om te trouwen, een eigen huishouding te voeren en kinderen te krijgen. En aangezien de oorlog het leven van zoveel mannen heeft gekost’ – haar moeders kin trilde – ‘waaronder dat van onze dierbare Jacob, zijn je keuzes beperkt. Daar moet jij het zelfs over eens zijn… Een vrouw kan slechts kiezen uit de beschikbare mogelijkheden. Denk dus zorgvuldig na over je beslissing, mijn liefste. Ondanks het gebeurde vanavond is meneer Buford ten aanzien van jou niet van gedachten veranderd.’ Ze gaf een kneepje in Alexandra’s hand. ‘En ook al beschouw ik jou als de mooiste en liefste dochter die ik ooit van de Heer had kunnen vragen, het is niet gegarandeerd dat er een tweede kans komt. Je hebt er één gekregen, mijn liefste. Neem die aan. Nu het nog kan.’

Haar moeder ging staan, drukte een kus op Alexandra’s hoofd en trok de deur achter zich dicht.

Tot in de kleine uurtjes woog Alexandra het advies van haar moeder af tegen de aansporingen van haar hart, voortdurend biddend om wijsheid van boven en luisterend naar de minste of geringste fluistering van de Heer in haar hart.

Of… van David, mocht de hemel iets dergelijks toelaten.

Ze sliep die nacht niet veel, maar stond ruim voor zonsopkomst op met hernieuwde overtuiging. Ze twijfelde er niet meer aan wat haar te doen stond. De jaren van instemming en blinde gehoorzaamheid lagen achter haar. Het was tijd om haar eigen weg te kiezen. En dat ging ze doen ook.

Koste wat het kost.

3

De vervallen en wegrottende barakken die eerder door het noordelijke leger als hospitaal werden gebruikt, wekten de indruk met het minste of geringste zuchtje wind te kunnen omvallen. Alexandra liep stug door, met licht ingetrokken kin en haar ogen afgewend. Ze schaamde zich niet voor haar bestemming… toch wist ze dat mensen snel ergens schande van spraken. Voor een donderdagmorgen waren er veel mensen op straat en ze wilde niemand voer voor praatjes geven die hun weg naar haar ouders zouden kunnen vinden.

Vol verwachting maar ook zeer gespannen richtte ze zich op de gebeurtenissen van de vorige avond en op wat – en wie – haar op dit moment naar deze plaats bracht. Ze dacht ook na over alles wat er achter deze krakkemikkige, afbrokkelende muren gebeurde. Er werd gewerkt aan een nieuw leven, toekomsten werden gesmeed en nieuwe richtingen werden er ingeslagen – en zij was voornemens daar deel van uit te gaan maken.

Hoewel ze later was vertrokken dan gepland, was het haar toch gelukt het huis te verlaten voor haar vader was opgestaan. Opnieuw een teken dat ze God in deze beslissing aan haar kant had, want de man versliep zich zelden. Ze hoopte nu maar dat ze de moed die ze bij het ontwaken had gevoeld kon vasthouden, en dat ze niet ging luisteren naar de vragende stemmen diep vanbinnen.

Het snerpende fluitje van een naderende trein onderbrak haar gedachten. Ze keek richting de spoorbaan – zo’n vijftien meter verderop – terwijl het stalen monster haar kant op kwam, met als bestemming het station van Nashville.

Haar hartslag schoot iets omhoog.

Ondanks de vriendelijke uitnodiging van haar vriendin om de bijzondere onthulling van generaal Harding bij te wonen had ze spijt van haar belofte aan Mary Harding om haar later bij het station te treffen. Alexandra wist dat Mary zich de betekenis van deze dag herinnerde en wilde proberen haar op te beuren. En aangezien Mary Harding nooit genoegen nam met nee…

Toen de trein dichterbij kwam, kon Alexandra de naam aan de zijkant lezen – Northeast Line Railroad. Meneer Rutledge, alweer. Hij was een man van weinig woorden, maar hij wist wel hoe hij zijn aanwezigheid kenbaar moest maken. Ze vroeg zich af of hij gisteren net zo van het concert had genoten als zij, en of hij vaker iets dergelijks bijwoonde. Op grond van het weinige wat ze van de man wist, vond ze dat nog steeds lastig te geloven.

De rij passagiersrijtuigen kwam in zicht. Zelfs door de groezelige ramen heen zag ze de mensen zitten – pratend, krant lezend, sommigen waarschijnlijk slapend op het ritmische gedein van de wagons op het spoor. Onwetend van wat er in een oogwenk kon gebeuren.

De eerste passagiersrijtuigen denderden voorbij. Ze dwong zichzelf te kijken, ook al bracht de trein haar in een oogwenk terug naar het damesrijtuig dat op die fatale dag bij Dutchman’s Curve ontspoorde. Ze beleefde opnieuw dat ziekmakende gevoel van los te komen van de grond, toen haar maag zich omdraaide op het moment dat haar lichaam enkele seconden – die een eeuwigheid leken te duren – gewichtloos in de lucht hing voor het rijtuig in het maisveld op de zijkant terechtkwam.

Alexandra haalde bibberend adem. Je zit niet in die trein. Je zit niet in die trein. Je zit niet in die trein…

Ze had sindsdien nooit meer met de trein gereisd.

Ze vond het verschrikkelijk dat de angst haar nog zo in de greep had, dat ze zo zwak was, maar ze kon zichzelf niet dwingen in te stappen. Ze had het geprobeerd. Mary had haar zelfs verlokt met een reis naar New York. Alexandra had beleefd geweigerd. Op een dag… Ooit. Dat hield ze zichzelf tenminste voor.

Zonder om te kijken liep ze verder.

De ongenadige augustuszon scheen aan de wolkeloze hemel. Het aan haar overhemdbloes bevestigde horloge gaf aan dat het nog maar halftien was. Toch liep er al een druppel zweet over haar rug. En haar voeten, wat deden die pijn! Ze had gisteravond ook zoveel gelopen.

De afstand van huis was verder dan ze had berekend. Iets meer dan drie kilometer, wat normaal gesproken niet te ver was om te lopen. Maar met deze schoenen aan, en in deze hitte en met deze vochtigheidsgraad…

Ze had ervan afgezien een van de familierijtuigen te nemen, omdat ze wist dat Dockery, hun koetsier, haar vader desgevraagd zou vertellen waar ze naartoe was gegaan. En haar vader zou die vraag beslist hebben gesteld. Deze beslissing wilde ze voor zichzelf houden totdat ze zeker wist dat de informatie van president Spence juist was.

En totdat ze de tijd had gehad om een en ander bij haar ouders in de week te leggen. Ook al wist ze nu nog niet hoe ze dat moest aanpakken.

Ze passeerde de ene na de andere winkel. Sommige zaken waren nog steeds geopend, maar veel winkels hadden de deuren gesloten. De uithangborden hingen er vaak schots en scheef bij, en de namen van de leegstaande winkels waren nauwelijks meer te lezen. Gebarsten ruiten getuigden van betere tijden. Eén bepaald uithangbord trok haar aandacht. Ze vertraagde haar pas.

Het was het laatste gebouw aan de andere kant van de straat.

Het verweerde houten bord bevatte barsten, maar de geschilderde letters waren nog steeds leesbaar. Porters slavenverblijf. Het lezen van de naam, zelfs alleen in haar hoofd, veroorzaakte het gevoel van een dolksteek tussen haar ribben.

Haar blik dwaalde naar de open plek naast het gebouw, naar de wegrottende veilingplaats, half bezweken na al die jaren… en te lang uitgestelde gerechtigheid. Er schoot haar een beeld te binnen. Iets wat ze slechts één keer had meegemaakt, per ongeluk – afgaande op haar moeders hand die voor haar ogen werd gehouden – toen het familierijtuig onderweg een moment stilstond.

Toch zou ze dat beeld nooit vergeten.

Alexandra kneep haar ogen stijf dicht. Het beeld in haar hoofd markeerde een moment in haar leven dat haar veel meer had gevormd dan haar ouders zich indertijd hadden gerealiseerd. En dan zij zichzelf had gerealiseerd.

Vlak voor het einde van de oorlog had ze een artikel in de Nashville Banner gelezen over de sluiting van deze… zaak. Het artikel verhaalde over Porter, de eigenaar, die stapels handboeien en kettingen op zijn terrein had begraven, alsof hij zijn aandeel in de mensenhandel dacht te kunnen begraven en vergeten.

Ze wendde haar blik af en liep verder, met hernieuwde vastberadenheid en een krachtig gevoel in haar borstkas dat nauwelijks te tarten viel.

Er hing geen uithangbord bij de ingang. Een onverharde weg leidde naar de rijen gebouwen, het vroegere Fort Sill van het noordelijke leger, dat nu echter huisvesting bood aan de eerste school in het land die een hogere opleiding bood aan vrijgemaakte slaven.

De barakken waren door een lange doorlopende veranda aan elkaar verbonden. Na een tijdje realiseerde Alexandra zich wat ze miste. Ze had verwacht studenten te zien rondlopen. Maar tot haar teleurstelling waren de veranda en het omliggende terrein leeg.

Snel nam ze de treden naar de barak met het bord Administratie, terwijl ze haar schooltas stevig vastklemde.

In haar gesprek met president Spence, na afloop van het concert gisteravond, had hij haar gezegd te vragen naar een meneer George White. Zijn kantoor moest zich in dit gebouw bevinden. Hij had haar ervan verzekerd dat ze geen afspraak hoefde te maken.

Ze haalde diep adem, opende de deur en werd begroet door de scherpe lucht van zweet en verschaalde sigarenrook – en iets anders wat ze niet kon plaatsen, maar wat volgens haar duidelijk mannelijk van oorsprong was. Discreet hield ze haar wijsvinger onder haar neus, waarop ze een vrouw hoorde grinniken.

‘Het is een penetrante geur. Dat weet ik,’ klonk de stem van een vrouw, met een licht noordelijk accent. ‘U mag daarvoor alle noordelijke soldaten bedanken die hier tijdens de oorlog lagen te herstellen. Er is ons verteld dat er duizenden manschappen in deze barakken gelegerd zijn geweest.’

Alexandra’s ogen pasten zich al snel aan aan het licht binnen. Ze zag een zwarte vrouw van middelbare leeftijd achter een oude tafel zitten die nu dienstdeed als bureau. De blik van de vrouw was even scherp en onderscheidend als haar lach verwelkomend was.

‘Midden in de zomer is de stank altijd het ergst,’ sprak de vrouw verder. ‘Al dat leven komt dan uit dat hout tevoorschijn. En al dat sterven ook, denk ik,’ voegde ze er zacht aan toe.

Alexandra liet haar hand langs haar zij hangen en slaagde erin te glimlachen. ‘Ik denk dat we in staat moeten zijn om de geur te verdragen… gezien alles wat de soldaten hier hebben meegemaakt.’

Er verscheen een begripvolle trek op het gezicht van de vrouw. ‘Ja, miss. Dat zeggen wij ook vaak op de dagen dat de stank erg aanwezig is. Nu dan, waarmee kan ik u van dienst zijn?’

Na een korte afweging of ze al dan niet haar achternaam zou gebruiken, besloot Alexandra dat ze maar het beste eerlijk kon zijn. ‘Ik ben miss Alexandra Jamison, en ik ben hier om meneer George White te spreken. Over een positie als leerkracht,’ voegde ze er snel aan toe. ‘Ik heb gisteravond na het concert een gesprek gehad met president Spence. Hij vertelde dat meneer White degene was met wie ik zou moeten praten. Ik heb geen afspraak, maar president Spence zei dat dat niet nodig was. En ik ben in de gelegenheid om te wachten. Een tijdje, in ieder geval.’

De vrouw ging staan, terwijl ze haar opnam. ‘Ik ben mevrouw Chastain, de administratief medewerkster. Sta mij toe even te kijken of meneer White op dit moment tijd heeft voor een kennismakingsgesprek. Als u wilt, kunt u daar plaatsnemen, miss Jamison.’

Mevrouw Chastain verdween de gang in. Het viel Alexandra op dat de vrouw zich vol zelfvertrouwen bewoog. Ze was lang en statig en gezegd zou kunnen worden dat de vrouw ‘elegante’ trekken had.

Alexandra verplaatste haar gewicht van haar ene voet naar haar andere. Haar voetzolen begonnen te kloppen en ze besloot het aanbod van mevrouw Chastain aan te nemen. Maar na een tijdje te hebben gezeten, kregen haar zenuwen de overhand en ging ze weer staan.

‘Miss Jamison?’

Alexandra keek op en zag mevrouw Chastain in de gang staan.

‘Wilt u mij volgen, miss Jamison.’ De vrouw wachtte even. ‘Heeft president Spence u toevallig… advies gegeven over uw afspraak vandaag met meneer White?’

‘Advies?’ Alexandra keek haar onderzoekend aan, maar wist niet of ze een waarschuwing zag op het gezicht van de vrouw – of pret. ‘Nee, mevrouw Chastain, dat heeft hij niet gedaan. ‘Is er… iets wat ik zou moeten weten?’

De secretaresse kneep haar ogen dicht. ‘Kent u mensen die zeggen wat ze denken zonder er eerst goed over na te denken? Of ze denken erover na, beseffen dat ze iets niet zouden moeten zeggen, en doen het vervolgens toch? Iemand die geen enkele aarzeling kent om de waarheid te spreken, zelfs wanneer die waarheid misschien maar beter niet hardop verwoord moet worden?’

Alexandra knikte, terwijl haar zelfvertrouwen afbrokkelde.

‘Nou, zo iemand is meneer White.’ Mevrouw Chastain glimlachte. ‘Op een goede dag.’

Ze liep verder de gang in en Alexandra wist dat ze geacht werd te volgen. Toch kon ze het niet laten een blik achterom te werpen op de deur waardoor ze zojuist naar binnen was gekomen. Daarna dacht ze aan David en aan de overtuiging die ze midden in de nacht had gevoeld en draaide ze zich om.

Ze volgde mevrouw Chastain door de smalle, donkere gang tot de vrouw bleef staan bij een openstaande deur waar zonlicht op viel.

‘Meneer White, miss Jamison is hier om u te spreken.’

In het krappe kantoor stond een man, met een boek in de hand, naast een open raam. Hij was erg lang. Op z’n minst een meter vijfentachtig, en zijn lange, slanke postuur oogde nog langer door het zonlicht dat erop viel.

‘Kom binnen, miss Jamison.’ Meneer George White hield zijn ogen op zijn boek gericht en keek niet op. ‘Ik begrijp dat u hier bent op aanraden van president Spence om mij te spreken over een lesgevende positie. Hij en ik hebben elkaar de afgelopen dagen echter niet gesproken. Ik was me dus niet bewust van het feit dat wij een afspraak hadden. Wat wij uiteraard ook niet hebben omdat u geen afspraak hebt gemaakt. Komt u binnen en vertelt u snel waarover u mij wilt spreken. Ik moet dadelijk lesgeven.’

Ook al was ze gewaarschuwd, Alexandra voelde zich nog steeds overrompeld door de directheid van de man. Zijn kordaat klinkende New Yorkse accent deed het des te barser overkomen. Ze staarde naar zijn profiel en wachtte tot hij haar kant opkeek.

Toen dat niet gebeurde, wierp ze een blik op mevrouw Chastain, in de hoop dat de vrouw haar duidelijk maakte wat haar na deze begroeting te doen stond. Maar de secretaresse grinnikte slechts en leek het gedrag van de man niet in het minst verbazingwekkend te vinden. Vervolgens liep ze zonder iets te zeggen de gang weer in.

Het luide getik van een klok ergens in het kantoor leek meneer Whites oproep om snelheid te betrachten te onderstrepen. Alexandra liep daarom naar binnen. Er wachtte haar een stoel met rechte leuning, op nog geen twee stappen van haar, maar zonder uitnodiging waagde ze het niet om te gaan zitten.

Op grond van president Spences innige smeekbede om leerkrachten had ze een warme, zelfs uitbundige begroeting verwacht, niet deze koele ontvangst. Haar nervositeit nam nog verder toe.

Een ingelijste huwelijksfoto aan de muur – van een iets jongere meneer White en zijn vrouw, nam Alexandra aan – liet zien hoe de man er in vriendelijker tijden uitzag. Iets wat zij ongetwijfeld nooit zou meemaken.

Ze schraapte haar keel. ‘Tijdens een gesprek met president Spence hoorde ik over hetgeen hier aan Fisk University gebeurt. Ik had uiteraard eerder over de opleiding gehoord, maar ik had nog niet eerder persoonlijk met het instituut te maken gehad.’ Instituut leek een te fraai woord voor een campus die uit oude, vervallen en aftandse legerbarakken bestond, maar bij nervositeit was ze altijd geneigd te overdrijven. ‘Ik begrijp dat er bijna tweeduizend leerlingen en studenten zijn, meneer White, en dat er nog meer zijn die graag toegelaten willen worden. Dat is zeer indrukwekkend.’

Zijn aandacht bleef op het boek gericht en de stilte duurde voort.

Het ritmische getik van de klok beroofde haar van haar zelfvertrouwen. ‘De president en ik spraken gisteravond na het concert over…’

‘U hebt het concert bijgewoond?’ Eindelijk keek meneer White op. De doordringende blauwe ogen werden omlijst door donkere borstelige wenkbrauwen. ‘Wat vond u ervan?’

Ze aarzelde.

‘Van de zangers, miss Jamison. Wat vond u ervan?’

‘Ik vond ze… prachtig. Geweldig.’

‘En wat was uw favoriete deel van het oratorium?’

Ze glimlachte spontaan. ‘Verreweg het mooiste, meneer, vond ik het duet ‘Wie roept…’

‘…mijn stervende ziel uit de dood.’ Ja, ja, dat is een geweldig stuk. Händel overtrof zichzelf. En miss Porter heeft enorm veel talent.’

‘De sopraan? Ja, meneer, inderdaad.’

Hij klapte zijn boek dicht. ‘Hoe had u over het concert gehoord? Had u een pamflet gekregen? Een persoonlijke uitnodiging gehad?’

‘Niets van dat alles, meneer White. Ik maakte een wandeling en kwam er toevallig langs.’

Hij nam haar op en knikte. ‘Vertel wat u hier komt doen. Vertel alleen’ – hij maakte een gebaar – ‘meteen over uw onderwijservaring.’

De man gedroeg zich precies zoals mevrouw Chastain hem had beschreven. In het juiste perspectief bekeken, zou men dit verfrissend kunnen vinden. Alexandra hoefde in ieder geval niet te gissen wat de man dacht.

‘Ik ben een ervaren gouvernante, meneer White. Ik heb tot mijn twaalfde les gehad van mijn gouvernante, en daarna heb ik zelfstandig…’

‘Enige verdere opleiding? Universiteit misschien?’

Ze aarzelde. ‘Nee, meneer. Maar ik ben zeer belezen en…’

‘Waarom wilt u lesgeven aan Fisk University, miss Jamison?’

Hij liep naar zijn bureau zonder zijn ogen van haar af te houden en liet zijn lange lijf in de versleten leren stoel zakken, waarbij de oude veren protesteerden.

‘Nou, meneer… ik…’

Het is een eenvoudige vraag, miss Jamison. Eén die we stellen aan iedereen die hier wil komen lesgeven.’

Met zijn dikke zwarte haardos en zijn ruige baard en snor was George White een indrukwekkende verschijning waardoor de al stormachtig uitziende wenkbrauwen des te meer indruk maakten. Ook als ze niet had geweten wie hij was – de penningmeester van Fisk University, en de muziekdocent aan de opleiding – ze had meteen geraden dat hij iemand was met een gezaghebbende en invloedrijke positie.

Ze strekte zich uit, waarbij ze voelde hoe haar vochtige hemdje aan haar rug plakte. ‘Ik ben hier vanuit mijn verlangen de vrijgemaakte slaven te helpen een nieuw leven op te bouwen. Ik geloof dat wij een verantwoordelijkheid hebben om iedereen die wil leren te onderwijzen. Tot voor kort kregen vrijgemaakte slaven die gelegenheid niet. En ik wil graag helpen daar verandering in te brengen.’

Hij fronste zijn voorhoofd iets. ‘Ga verder.’

‘Zoals ik president Spence heb verteld, heb ik een zeer goede basisopleiding genoten, en weet ik van enkele andere onderwerpen meer dan de basiskennis. Ik kan leren lezen en schrijven. Ik kan leerlingen leren rekenen en kan ze onderwijzen in Amerikaanse en Europese geschiedenis. Ik heb veel literatuur en poëzie gelezen. Ik beheers het Frans en het Duits redelijk goed. En ik weet iets van Latijn, ook al is die kennis enigszins weggezakt omdat ik er een tijd niets mee heb gedaan. Maar ik verzeker u, ik wil hier vooral graag lesgeven om de ongetwijfeld lastige overgang voor de nieuwe leerlingen van Fisk te vergemakkelijken, en alle kennis die ik heb met hen te delen.’

Ze zette haar antwoord kracht bij met een glimlach, die echter niet werd beantwoord.

‘Dat zijn onbaatzuchtige doelen, miss Jamison. Zeer edelmoedig. Maar we moeten ervoor waken te denken dat we onszelf vernederen om iemand die minder fortuinlijk is te helpen.’

Ze slikte moeizaam om haar droge keel te smeren. ‘Meneer, mocht ik klinken alsof ik mijzelf zou moeten vernederen, dan komt dat alleen omdat ik…’

‘Me nog moet aanpassen aan deze nieuwe wereld. Ja, die uitleg heb ik eerder gehoord.’

‘Maar, meneer, dat wilde ik…’

Hij stak zijn hand op op een manier die paste bij de meest vereerde schoolmeester, en ze wist dat ze hem maar beter niet kon onderbreken.

‘Ongeacht de denkbeelden over vrijgemaakte slaven van een groot aantal mensen in dit deel van het land, miss Jamison, zijn zij schrander van geest en dorsten ze naar kennis. Zij willen zichzelf verbeteren, net zoals u en ik. En zij zijn die inspanningen waard, miss, niet omdat u en ik dat vinden, maar omdat God Almachtig dat vindt.’

‘Ja, meneer White. Ik probeer echter…’

‘Sta mij toe een wijsheid met u te delen, miss Jamison. Om zo een wijdverbreide misvatting onder veel mensen in de zuidelijke staten, en uit de samenleving in Nashville in het bijzonder, uit de weg te ruimen.’ Hij bleef haar doordringend aankijken en sprak verder zonder adem te halen. ‘Iedere wetenschapper hier aan Fisk is in verschillende onderwerpen geschoold – in talen, natuurwetenschappen, wiskunde, literatuur, geschiedenis. Onze leerlingen en studenten, zowel de jonge als de oudere, blinken uit in het onderwijs dat ze volgen en stijgen ver uit boven het niveau van basiskennis. Dat is dan ook de reden waarom wij geen leerkrachten aannemen die geen formele opleiding hebben genoten. We maken echter uitzonderingen. En hoewel ik u prijs, miss Jamison, voor uw bereidheid om aan Fisk University les te geven, moeten onze leerkachten beschikken over de juiste motivatie achter dat verlangen. Het is bijvoorbeeld niet in het belang van Fisk om iemand aan te nemen die het gevoel heeft een schuld te moeten inlossen. Of die medelijden heeft met de vrijgemaakte slaven. Of die de samenleving… of hun naaste familieleden wellicht… meent iets te moeten bewijzen.’

Hij keek haar nog indringender aan. Alexandra vroeg zich af of hij op de hoogte was van haar persoonlijke situatie. Maar… nee, dat kon niet het geval zijn. Of wel?

‘Een dergelijke ambitie zou zelfzuchtig zijn,’ ging hij verder. ‘En zou op den duur onze leerlingen en studenten of de reputatie van Fisk geen dienst bewijzen. Bent u dat met me eens?’

Met het gevoel zowel van alle blaam gezuiverd te zijn als te zijn schuldig bevonden knikte ze. ‘Daar ben ik het volledig mee eens, meneer.’