SAM

 Hemelpoorttrilogie 2 

Lees ook!
– Deel 1 van de Hemelpoorttrilogie: Raaf

Van Barbara M. Veenman verschenen eerder bij Conserve:

Vergeten Farao
– Hofkroniek van de laatste Farao van de Zon

Hatsjepsoet
– Hofkroniek van de Farao zonder Baard

Het briesende Nijlpaard
– Hofkroniek van de Bevrijders van Egypte

En – samen met Jacqueline Zirkzee:
– Iris & Valentine

www.barbaraveenman.nl

BARBARA M. VEENMAN

CIP-gegevens Koninklijke Bibliotheek, Den Haag

Veenman, Barbara M.

Barbara M. Veenman: Sam – Hemelpoorttrilogie 2
Geïllustreerd door Erik Kriek
Schoorl: Conserve

ISBN 978 90 5429 359 0

NUR 301

Trefw.: engelen, demonen, leviathan, avonturen, young adult

© 2013 Barbara M. Veenman en Uitgeverij Conserve

Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, e-book, fotokopie, microfilm of op welke andere wijze ook zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever. No part of this book may be reproduced in any form, by print, e-book, photoprint, microfilm or any other means, without written permission from the publisher.

Wat moet je doen wanneer alle grond onder je voeten lijkt te zijn veranderd in een zompig moeras dat je beetje bij beetje, bij iedere stap die je moeizaam zet, langzaam dreigt te verzwelgen? Wanneer alles wat je de laatste maanden nog enig houvast heeft gegeven alsnog onder je voeten vandaan getrokken wordt?

Σ’ AΓAΠΩ. De woorden hadden weken, ja maandenlang rondgeraasd in mijn hoofd. Ik hou van je… Het was het enige dat me nog restte van Raphael, de jongen die vlak na het overlijden van mijn moeder naar de aarde was gezonden om over mij te waken. Vier ogenschijnlijk onbeduidende woordjes, maar al te vaak gebruikt in even onbeduidende liefdesliedjes. Vier woordjes, en een doos met sierlijke, witte veren die ik angstvallig onderin mijn kast verborgen hield omdat ik als de dood was dat mijn vader er alsnog achter zou komen wat zich allemaal had afgespeeld in die eerste weken nadat ik weer bij hem was komen wonen. Had het dan allemaal niets te betekenen gehad? Was het dan allemaal niets meer geweest dan een lieftallige, zoete droom die uiteindelijk was geëindigd in een nachtmerrie?

Zeker, iedereen was even bezorgd geweest in die eerste weken nadat Raphael me meer dood dan levend had thuis gebracht en er, nadat hij zich er van vergewist had dat ik het wel zou redden, met stille trom vandoor gegaan was. Elke dag na schooltijd waren mijn vrienden bij me langs geweest om te kijken hoe het met me ging. Om mijn verhalen aan te horen hoezeer ik Raphael miste, of om domweg het huiswerk van die dag samen met mij door te nemen. En mijn vader, mijn vader waakte op zijn eigen, unieke manier over me en trakteerde me zonder al te veel lastige vragen te stellen tot diep in het najaar dagelijks op verse aardbeien met slagroom in een onhandige poging me weer een beetje op te beuren. Gelukkig was Billy, mijn trouwe viervoeter die na het overlijden van mijn moeder was meeverhuisd vanuit Den Haag, wél dol op slagroom, al werd hij hierdoor met de dag steeds dikker.

‘Hoogste tijd dat jullie er samen weer eens op uittrekken, muis,’ had mijn vader op een ochtend verzucht met een argwanende blik op Billy, die zojuist de laatste slagroom triomfantelijk voor de ogen van mijn vader van zijn neus had afgelikt. ‘Je kunt niet eeuwig binnen blijven zitten treuren.’

En daar ging ik dan, voorzien van regenjas en laarsjes de modderige bospaden op. Enkele dagen na de gebeurtenissen op de walvis was de zomer dan toch definitief ten einde gekomen en hadden donkere wolken zich boven de bossen samengepakt. Het zachte zonlicht dat gedurende de zomermaanden zo vriendelijk door de bladeren had gespeeld had plaatsgemaakt voor een dichte, grauwe regensluier, die gestaag langs de kale takken naar beneden drupte en de bospaden had veranderd in een trieste, niet aflatende modderstroom die je bij elke voetstap die je zette vastzoog in de aarde.

Sop-sop-sop, gingen mijn laarsjes door de zompige modder. Drup-drup-drup, ging de regen die zich mengde met de tranen op mijn wangen. Dag na dag doolde ik zo door de natte bossen, om pas tegen het vallen van de avond weer doorweekt naar huis terug te keren, amper op tijd om droge kleren aan te trekken en voor mijn vader de auto uitgestapt was mijn gezicht weer enigszins in de plooi te trekken.

‘Beetje opgeknapt vandaag, muis?’ was de geijkte vraag bij binnenkomst. Wat anders kon ik hem zeggen dan dat het elke dag een beetje beter met me ging? Dat ik elke dag beter in staat was de gebeurtenissen op de walvis* te vergeten? Dat ik elke dag een beetje beter in staat was verder te leven met de wetenschap dat ik nooit meer Raphaels troostende armen om mij heen zou voelen? Dus knikte ik bevestigend, dekte de tafel en negeerde zo goed en zo kwaad als het ging zijn bezorgde blikken terwijl ik haastig de keuken in glipte om me op het avondeten te storten.

Soms schoot ik ’s nachts wakker, gekweld door angstige dromen over Lillith, en ontelbare groene, fluorescerende ogen die me vanuit het duister gade leken te slaan. En telkens weer was er dat doffe, niet aflatende gevoel van verdriet wanneer ik angstig om me heen tastte op zoek naar Raphael voor troost en bescherming, en steeds opnieuw slechts leegte om mij heen gewaar werd.

Σ’ AΓAΠΩ. Daar zou ik het mee moeten toen, drong het langzaam tot me door. Ik hou van je… Een dezer dagen zou ik ’s ochtends mijn schooltas weer inpakken en de draad van mijn leven weer oppakken. Ik zou weer naar school fietsen en plannen maken met mijn vrienden en vriendinnen. De herinnering aan Lillith en Sam zou beetje bij beetje naar de achtergrond verdwijnen, en misschien… misschien zou ooit het gapende gat dat Raphael in mijn hart had achtergelaten helen, en zou ik weer in staat zijn een ander lief te hebben. Ooit…

Toen op een zondagochtend in november de aardbeien bij het ontbijt uitbleven, realiseerde ik me dat ook mijn vader inmiddels de tijd rijp achtte om zo zoetjesaan weer eens terug te gaan naar school.

‘Misschien moet ik morgen maar weer eens een kijkje gaan nemen op school,’ begon ik aarzelend tegen mijn vader, die verscholen achter een absurd hoge stapel boeken zijn colleges voor de komende week zat voor te bereiden.

‘Uitstekend idee, muis,’ klonk het vanachter de boeken, gevolgd door een opgestoken duim. ‘Stilstand is achteruitgang!’

Ik stapelde de kopjes en bordjes van het ontbijt op het aanrecht en liep naar het kleine halletje om mijn jas en regenlaarsjes aan te trekken, op de voet gevolgd door Billy die luid geeuwend overeind kwam uit zijn mand. ‘Billy moet er hoognodig uit; ik doe de vaat wel als ik terugkom,’ probeerde ik nog, maar zag dat mijn vader alweer volledig in beslag was genomen door zijn boeken, opgelucht, dat alles weldra weer bij het oude zou zijn.

Ik trok mijn kraag op tegen de regen, die deze ochtend werkelijk van alle kanten leek te komen en liep achter Billy aan het vertrouwde, modderige bospad op dat naar het oude boswachtershuis leidde in een van de dichtst begroeide delen van het bos. Boswachters huis was wellicht een te groot woord voor het vervallen, met mos begroeide hutje dat verdwaalde wandelaars in vroeger tijden onderdak verleend had tegen de regen. Maar mij had het de afgelopen weken meer dan eens een veilige schuilplaats geboden waar ik mijn tranen zonder dat iemand het had kunnen zien de vrije loop had kunnen laten.

‘Het is genoeg geweest,’ fluisterde ik, nadat ik neergeploft was op het harde, houten bankje en mijn blonde krullen uit mijn ogen had gestreken. Ik voelde hoe Billy troostend zijn natte snuit op mijn knie legde en aarzelend begon te kwispelen. ‘Genoeg…’

Σ’ AΓAΠΩ, weerklonken Raphaels woorden nog een laatste keer in mijn hoofd.

‘Ik ook van jou,’ prevelde ik zachtjes voor me uit, en voelde hoe de tranen over mijn wangen naar beneden rolden, terwijl zelfs het bos die laatste ochtend in stilte met mij meehuilde…

________________

* Lees: Raaf – Boek één van de Hemelpoorttrilogie

‘Heb je alles, muis?’ Vanuit de deuropening stonden mijn vader en Billy meewarig toe te kijken hoe ik in de stromende regen mijn schooltas voor de laatste keer inspecteerde. ‘Ik wil je anders ook wel even brengen met de auto? Om nou al meteen de eerste dag helemaal verregend op school aan te komen…’

‘Niet nodig,’ antwoordde ik vastberaden. ‘Ik zal er toch ooit zelf ook eens doorheen moeten.’ Het had de afgelopen twee maanden werkelijk onophoudelijk geregend, en het zag er voorlopig niet naar uit dat het er de komende tijd veel beter op zou worden. Zelfs de weerprofeten op het Journaal waren inmiddels door hun positieve praatjes heen en kondigden ’s avonds machteloos de ene na de andere nieuwe storing aan.

‘Wil je soms een paraplu mee?’ probeerde mijn vader nog in een laatste poging me behulpzaam te zijn. Ik keek omhoog naar de niet aflatende stroom water die over me uitgestort werd en dankte in stilte de uitvinder van de waterproof mascara.

‘Dat kun je die paraplu niet aandoen,’ wuifde ik zijn aanbod dapper weg. ‘Ik overleef het heus wel.’

Ik boog me naar mijn vader toe en drukte zonder al te veel omhaal van woorden een kus op een van zijn stoppelige wangen om hem te bedanken voor alle goede zorgen gedurende de afgelopen maanden. ‘Bedankt, pap.’

Hij stak zijn handen in zijn broekzak en wiebelde schuchter heen en weer in de deuropening. ‘Spreekt toch vanzelf, muis…,’ mompelde hij met afgewende ogen. ‘Doe voorzichtig, hè. En als er ook maar iets is…’ Hij maakte met zijn handen een gebaar alsof hij een telefoon bij zijn oren hield.

‘Weet je dan ook waar je telefoon is?’

Geschrokken trok hij zijn handen uit zijn lege broekzakken.

‘In de oplader,’ hielp ik hem. ‘In de woonkamer. Die weet je hopelijk toch nog wel te vinden?’

‘Woonkamer. Natuurlijk,’ antwoordde hij en rolde theatraal met zijn ogen. ‘Einde van de hal, eitje!’

Gniffelend sprong ik op de fiets, en moest gelijk alle zeilen bijzetten om niet ter plekke onderuit te gaan in de modder.

‘Hebbes,’ grinnikte mijn vader met zijn armen om mijn schouders, blij dat hij toch nog iets voor me had kunnen betekenen. Samen liepen we in de stromende regen naar het fietspad, waar hij me uiteindelijk net zo lang stond uit te zwaaien tot de regen hem aan het zicht had onttrokken.

Ondanks dat ik zo hard doorfietste als ik kon, slaagde ik er maar niet in het ook maar een heel klein beetje warm te krijgen. En toen ook nog eens een ijskoud straaltje water zich via de opstaande kraag van mijn regenjas een weg naar binnen had weten te vinden en tergend langzaam langs mijn rug naar beneden begon te kruipen liepen binnen de kortste keren de rillingen over mijn hele lichaam. Hoeveel anders had de weg naar school geleken in de tijd dat Raphael me ’s ochtends nog had opgewacht, en we samen met de zon in onze haren het hele eind hadden gefietst.

Ik trok de kraag van mijn regenjas nog iets verder omhoog, en hoorde hier en daar de naden vervaarlijk kraken. Vanuit mijn half dichtgeknepen ogen trachtte ik eventuele andere fietsers te ontwaren die misschien dezelfde kant op gingen als ik, maar voor zover het zicht reikte in de dichte, grauwe regen was er niemand anders op het fietspad te bekennen. Ongetwijfeld zou Quirine op een dag als deze gewoon door haar moeder in die bespottelijk grote wagen voor het schoolplein worden afgezet. Onwillekeurig schoot met Quirine tevens Rick in mijn gedachten, en de gedachte aan diens aanstekelijke lach monterde me op eer ik er erg in had gehad.

Een windvlaag en een ijskoude golf water deden me spoorslags terugkeren in de realiteit. Ik keek over mijn schouder in de richting van waaruit de golf water over me was uitgestort, en even sloeg mijn hart een slag over toen ik tussen de donkere, kale boomstammen naast het fietspad een tweetal groene ogen leek te zien knipperen.

Geschrokken ging ik op de pedalen staan en trapte zo mogelijk nog harder om me zo snel als ik maar kon uit de voeten te maken. Was het dan toch niet allemaal afgelopen geweest na die afschuwelijke middag op de walvis? Ik moest er niet aan denken dat de demonen die me aan het begin van het schooljaar zo op de hielen hadden gezeten het opnieuw op mij voorzien hadden, maar toen ik nogmaals mijn blik op de troosteloze bossen aan weerszijden van het fietspad richtte leken de angstaanjagende ogen tot mijn opluchting alweer te zijn verdwenen.

Hersenspinsels, concludeerde ik, en trapte zonder mijn tempo te verlagen stevig door om maar zo snel mogelijk op school te zijn.

‘LIL! LIL!’ klonk het zodra ik onder de poort door het schoolplein op fietste. Met de herinnering aan de groene ogen in het bos voelde ik alle kleur al uit mijn gezicht wegtrekken, maar tot mijn opluchting waren de woorden afkomstig van een in het zwart gekleed meisje met een statige herenhoed bovenop haar hoofd.

‘Mikki!’ riep ik, blij haar weer te zien. Ik drukte de handrem zo hard in dat ik alsnog bijna onderuitging.

‘Wat een enthousiasme,’ grinnikte ze terwijl ze haar armen om me heen sloeg. ‘En dat op maandagochtend in de stromende regen.’

‘Hé, Lilly!’ klonk het minstens even uitbundig vanonder de kale kastanjebomen, die in dit jaargetijde amper nog beschutting boden tegen de invloeden van het weer. Vier paar armen wuifden me vrolijk tegemoet, en ik was maar wat blij toen ik ook Rick, Quirine, Sarah en Rogier zag staan, al zagen ze er minstens zo doorweekt uit als ik.

‘Wist je de weg naar school nog te vinden?’ vroeg Rogier, die galant mijn drijfnatte schooltas uit het mandje voorop mijn fiets viste. ‘Ik had al zo’n voorgevoel dat je deze week wel weer eens zou gaan beginnen op school. We gaan bij klassieke talen vandaag toevallig net met een nieuw onderdeel van start.’

‘Dido en Aeneas,’ vulde Sarah aan, die opvallend dicht bij Rogier stond in een vruchteloze poging hierdoor misschien iets minder nat te regenen.

‘Oftewel Dildo en Ananas, zoals Rick die twee genoemd heeft om hun namen beter te kunnen onthouden,’ grinnikte Quirine terwijl ze haar vriendje liefkozend in zijn billen kneep.

‘Nou zie je het zelf, Lilly. Ik heb echt helemaal niets meer te vertellen bij dit vreselijke mens,’ verzuchtte Rick met een brede grijns op zijn gezicht en gaf me een klapzoen die zelfs aan de andere kant van het schoolplein nog te horen moest zijn geweest. ‘Echt, we zijn allemaal hartstikke blij dat je er weer bent. Ik ben ervan overtuigd dat sommige docenten zelfs een gat in de lucht zullen springen zodra je hun lokaal binnenstapt.’

‘Ik hoop het,’ zei ik, terwijl ik aarzelend op mijn onderlip beet. ‘Ik heb het werk dat jullie me de afgelopen weken hebben doorgegeven steeds gemaakt, maar ik ben bang dat ik zo afschuwelijk veel gemist heb!’

‘Niets dat niet in een paar middagjes bijgespijkerd kan worden,’ probeerde Rogier me op te beuren. ‘Het belangrijkste is dat je er weer bent. Als je eens wist hoe vaak mevrouw Lerna heeft lopen jammeren dat uitgerekend jij en Raphael…’

Gelukkig voor Rogier ging op dat moment juist de schoolbel, want Sarah had haar hand al opgeheven om Rogier het zwijgen op te leggen.

‘Eh… sorry, Lilly,’ verontschuldigde hij zich tegen mij.

Ik pakte mijn schooltas van hem aan en liep met de anderen in mijn kielzog naar de fietsenstalling om mijn fiets weg te zetten. ‘Het geeft niet,’ stelde ik hem gerust. ‘Je kunt gewoon over hem praten. Hij is niet dood of zo. Hij is alleen maar… weg.’

Ik schoof mijn fiets in een van de open rekken en toen ik me omkeerde om samen met hen naar binnen te lopen zag ik pas hoe bezorgd hun gezichten stonden.

‘Echt,’ loog ik in een halfslachtige poging mijn vrienden gerust te stellen. ‘Je kunt er gewoon over praten, hoor. Het gaat wel weer. Echt waar!’

Rick had niets te veel gezegd; nog voordat ik de grote, houten trap naar de eerste verdieping was opgelopen was ik al door elke leerling uit mijn klas enthousiast begroet. Mevrouw Lerna drukte me zelfs bijna plat tegen haar omvangrijke boezem zodra ze mij over de drempel van het klaslokaal zag stappen. ‘Meid, wat heerlijk dat ik jou weer zie!’ kirde ze met overslaande stem, waarna ze me helemaal vooraan in de klas zette zodat ze me het hele lesuur goed zou kunnen zien. ‘Uitgerekend nu we vandaag met een nieuw onderdeel gaan beginnen. Ik weet zeker dat het je zal boeien, Lilly.’ Ze sloeg haar handen ineen en pauzeerde een moment om de spanning op te bouwen. ‘Dido en Aeneas! Ach Lilly, wie zou er ooit genoeg kunnen krijgen van Vergilius?’

Vanuit mijn ooghoeken zag ik vaag hoe Rick zijn hand opstak, er uiteraard voor hoedend dat mevrouw Lerna hem zou kunnen zien. Ik ritste mijn drijfnatte tas open om mijn schrift en etui tevoorschijn te halen – ik zou echt een dezer dagen regenkleding moeten kopen, werkelijk alles was doorweekt – en voordat ik het me goed en wel realiseerde had mevrouw Lerna ons al drieduizend jaar teruggevoerd in de tijd. Ademloos hoorde ik toe hoe niemand wilde luisteren naar Cassandra, die de Trojanen waarschuwde voor het houten paard dat ’s ochtends in alle vroegte op het verlaten strand van Troje was aangetroffen. Juichend en springend hadden ze het met zich meegevoerd de stad in, zonder zich te realiseren dat het vol zat met Griekse soldaten. Ik hoorde hoe Aeneas, toen de strijd tegen de Grieken hopeloos was, werd opgedragen een nieuw Troje te gaan stichten en hoe hij vervolgens tijdens zijn omzwervingen als een blok gevallen was voor de beeldschone Dido, koningin van Carthago. En hoewel ik allang wist hoe het af zou lopen, toch brak mijn hart opnieuw toen ik hoorde hoe Dido moederziel alleen was achtergebleven in Carthago nadat Aeneas door de goden was opgedragen om verder te trekken. Het leek verdacht veel op wat er aan het einde van de zomer was voorgevallen tussen Raphael en mij.

‘En wat, mijn beste leerlingen,’ besloot mevrouw Lerna haar verhaal over de lotgevallen van Dido en Aeneas, ‘wat was de naam van dit nieuwe Troje dat door Aeneas werd gesticht?’

Her en der om mij heen zag ik vingers de lucht in gaan; alleen Rick bleef als een van de weinigen onverstoorbaar naar beneden kijken. Op hetzelfde moment dat ik in de gaten kreeg dat hij met zijn mobieltje in de weer was kreeg ook mevrouw Lerna hem in de smiezen.

‘Rick, weet jij misschien het antwoord?’ vroeg ze zuinigjes, terwijl haar lippen zich versmalden tot twee dunne streepjes op haar gezicht.

Van schrik liet Rick bijna zijn peperdure telefoon uit zijn handen vallen. Zijn hoofd verschoot van kleur en stamelend probeerde hij zich uit de situatie te redden. ‘Jawel, mevrouw Lerna. Het antwoord op uw vraag.’ Ik kon horen hoe Quirine, die vlak voor hem zat, koortsachtig probeerde hem iets in te fluisteren.

‘De stad…’ stotterde hij. ‘De naam van de stad…’

Hier en daar klonk nu gegrinnik op.

‘De naam van de stad van… Ananas.’

Mevrouw Lerna gaf geen krimp, maar de hele klas proestte het nu uit van het lachen.

‘Hoe lang kennen we elkaar nu al, Rick?’ verzuchtte mevrouw Lerna gelaten. ‘Dum spiro, spero,’* zullen we maar zeggen. Maar het wordt tijd dat je nu eindelijk je verantwoordelijkheid eens neemt ten aanzien van de klassieken, jongeman! Zo kunnen we niet langer verder met elkaar.’

‘Een opstel van vijf kantjes over de Punische oorlog!’ brieste Rick in de pauze. ‘Alleen maar omdat ik me vergiste in die stomme naam!’

‘Wees blij dat ze je niet heeft gevraagd naar de naam van Ananas’ geliefde,’ zei Mikki droog. ‘Dan had je er minstens tien vol moeten pennen.’

‘Ik help je wel,’ nam Quirine het voor haar vriendje op. ‘Ik heb in de derde klas al eens een werkstuk over de Punische oorlog gemaakt, volgens mij kun je daar zo hele stukken van overnemen.’

‘Werkelijk?’ vroeg Rick met een schaapachtige grijns op zijn gezicht. Zijn verontwaardiging leek als sneeuw voor de zon te zijn gesmolten.

‘Echt,’ glimlachte Quirine. ‘Ik heb het thuis nog wel ergens op mijn computer staan. Kom nou maar gewoon vanmiddag bij mij het huiswerk maken, dan doen we dit er wel gewoon even tussendoor.’

‘Waar zou ik zijn zonder die meid, hè,’ sprak hij opgelucht en nam tevreden een slok van zijn koffie die Rogier zojuist voor ons had gehaald. ‘Natuurlijk zou ik er uiteindelijk zelf ook wel opgekomen zijn, het schoot me alleen op dat moment net even niet te binnen.’

‘Daar kan ik me wat bij indenken,’ klonk het begripvol uit Rogiers mond. ‘Uiteindelijk was het ook niet meer dan een onbeduidend dorp waar praktisch niemand vandaag de dag nog van gehoord heeft.’

‘Precies,’ lachte Rick triomfantelijk, blij dat tenminste iemand zijn kant had gekozen. ‘Ik bedoel maar, wist jij hoe die stad heette waar ze het over had, Rogier?’

‘Jawel,’ klonk het zuinigjes uit diens mond. ‘Rome.’

‘Oh God,’ kreunde Rick, terwijl hij onder hoongelach het hoofd in zijn handen borg en besloot er de rest van de dag het zwijgen maar toe te doen.

________________

* Latijn: Zo lang ik adem, hoop ik.

Toen ik aan het einde van die middag dan eindelijk mijn schooltas in het mandje van mijn fiets slingerde was ik werkelijk tot op de draad versleten. Thuis mocht ik me de laatste dagen dan al heel wat hebben gevoel; één dag op school zette me binnen een paar uurtjes weer met beide benen op de grond. Ik realiseerde me dat de gebeurtenissen van de afgelopen maanden – de dood van mijn moeder, de gebeurtenissen op de walvis en het plotselinge afscheid van Raphael – me echt niet in de koude kleren waren gaan zitten. Ik besloot het me voor deze avond dan ook maar eens gemakkelijk te maken toen ik niet veel later in de kleine dorpssupermarkt stond te bedenken wat voor eten ik voor vanavond mee zou moeten nemen en kieperde zonder al te veel bedenkingen twee megablikken erwtensoep en een blik hondenvoer in mijn winkelmandje. In het kleine stukje van het Sint Jozef tot het dorp waar ik sinds deze zomer mijn boodschappen deed was in korte tijd zoveel regen gevallen dat ik het water inmiddels alweer in mijn All Stars voelde soppen. Het enige waar ik op dit moment nog aan kon denken was een warme douche en een kokendhete kom erwtensoep om weer enigszins op temperatuur te komen.

‘Gaat het nou weer een beetje beter met je?’ had de mollige mevrouw achter de kassa van de kleine supermarkt nieuwsgierig geïnformeerd toen ik zonder al te veel omhaal van woorden de blikken voor haar op de toonbank stapelde. ‘Ik zei laatst nog tegen je vader, dat arme schaap heeft toch wel een hoop te verduren gehad de laatste tijd. Eerst dat met haar moeder, en nu weer zo ziek. Weten ze nou eigenlijk al wat het geweest is?’

‘Eh… gewoon een beetje oververmoeid,’ zoog ik ter plekke uit mijn duim. ‘Het is me toch allemaal een beetje te veel geweest, denk ik.’

‘Ach, maar dat begrijpen we toch, lieverd,’ zei ze en kneep me voordat ik op tijd weg had kunnen duiken liefkozend in mijn wang. ‘Hier, neem dat maar lekker mee voor vanavond na het eten. Die krijg je gewoon zo mee van mij. Ik begreep van je vader dat je zo dol bent op aardbeien? Het zullen de laatste wel zo’n beetje zijn, het seizoen is nu echt afgelopen.’ Van onder de toonbank haalde ze een doosje verkleumde aardbeien tevoorschijn dat ze naar me toeschoof alsof het de kroonjuwelen van de koningin betrof. ‘Ik hoop echt dat je snel weer de oude zult zijn, kindje. Als je eens wist hoezeer je arme vader over je heeft ingezeten de laatste maanden!’

Zonder iets aan me te vragen nam ze het boodschappentasje uit mijn handen en begon de boodschappen al voor me in te pakken. ‘Je hebt toch hopelijk wel een regenpak bij je met dit verschrikkelijke weer?’ ging ze onverstoorbaar verder. ‘Anders ben je straks zo weer ziek. Je zou er nog geen hond op uitsturen met deze regen.’

Ik nam het tasje van haar aan en deed zekerheidshalve vast een stap naar achteren voor het geval ze het nogmaals in haar hoofd zou krijgen me in mijn wangen te willen knijpen. ‘Ik ben het helaas vergeten mee te nemen vanochtend,’ maakte ik me er vanaf met een leugentje om bestwil, wetende dat ik me echt niet eerder met dit weer in deze winkel zou kunnen vertonen voordat ik ook zo’n verschrikkelijk plastic pak zou dragen.

‘Nou, stevig doorfietsen dan maar,’ zei ze met een bik op het raam. ‘Het lijkt warempel wel een beetje minder hard te regenen nu, maar het is vandaag echt bar en boos geweest.’

Ik bedankte haar nogmaals voor de aardbeien, en stapte niet veel later voor de zoveelste keer die dag de stromende regen in. ‘Minder hard… yeah, right,’ mompelde ik terwijl ik het tasje met boodschappen op mijn doorweekte schooltas legde. Ik draaide mijn fiets om en trotseerde machteloos de vlagen regen die nu werkelijk van alle kanten leken te komen en trapte zo hard ik kon om maar zo snel mogelijk thuis te komen. Billy moest het deze middag maar doen met een heel kort ommetje, besloot ik toen ik in de verte ons huis in de regen zag opdoemen. Het enige waar ik nog aan kon denken was hoe ik ooit nog die natte, klamme kleding van mijn lichaam zou weten te krijgen en vroeg me vertwijfeld af of er nog wel voldoende warm water zou zijn om weer enigszins te ontdooien.

Ik had werkelijk geen idee gehad hoe lang ik onder de douche had gestaan, maar toen ik er uiteindelijk weer onder vandaan stapte zag mijn huid zo roze als van een pasgeboren biggetje. Roezig schoot ik mijn shirt en joggingbroek aan en modelleerde voor de beslagen spiegel mijn blonde krullen enigszins in model.

Net toen ik de trap af liep hoorde ik de auto van mijn vader voor de deur tot stilstand komen. Snel glipte ik de trap af naar de keuken, waar ik het tasje met de boodschappen had neergezet voordat ik met Billy naar buiten was gegaan. De aardbeien waren nog net niet aan het klappertanden toen ik ze uit het doorweekte tasje tevoorschijn haalde, maar de blikken waren er erger aan toe. Door de regen waren de etiketten losgeweekt, waardoor het ernaar uitzag dat de bereiding van het avondeten toch nog wel eens een stuk lastiger zou kunnen worden dan ik voor ogen had gehad.

‘Ha die muis,’ riep mijn vader enthousiast bij binnenkomst.

‘Lilly,’ verbeterde ik hem zonder enige hoop dat dit ook maar enig effect zou hebben.

‘Ik hoorde dat je vanmiddag boodschappen bent wezen doen en dat je helemaal verregend was,’ ging hij onverstoorbaar verder. ‘Dat had toch helemaal niet gehoeven?’

Het was werkelijk ongelooflijk dat er in al die weken niets van wat er die middag op de walvis was gebeurd was uitgelekt; er leek echt helemaal niets geheim te kunnen blijven in dit dorp!

‘Kijk eens wat ik voor je heb meegenomen?’ Uit een plastic tasje trok hij een knalroze regenpak tevoorschijn, dat me de komende jaren niet alleen droog zou houden, maar ook de reputatie van levende zuurstok op zou leveren. Wie had vaders in vredesnaam wijs gemaakt dat dochters altijd gek op roze waren? Dat handboek voor vaders zou echt eens herschreven moeten worden!

‘Geweldig, pap,’ loog ik voor de tweede keer die dag. ‘Precies wat ik nodig heb!’

Hij sloeg onhandig een arm om me heen en drukte een kus bovenop mijn natte krullen. ‘Ik weet wel wat mijn kleine muis nodig heeft,’ sprak hij zelfvoldaan. ‘En, wat gaan we eten vanavond?’

Ik keek naar de drie glanzende blikken die op het aanrecht stonden uitgestald. ‘Eh… verrassing?’ antwoordde ik terwijl ik me heimelijk afvroeg hoe ik dit vanavond ooit nog recht ging breien.

Gelukkig is erwtensoep groen en hondenvoer bruin – was alles in het leven maar zo eenvoudig! – zodat we tegen een uur of zes toch nog zonder gevaar voor eigen leven een hapje konden eten. In de keuken had ik de stukken worst uit mijn soep gevist en ze uiteindelijk maar aan Billy gegeven omdat die stakker er zelfs na dat kwartiertje dat hij buiten was geweest nog altijd compleet ver regend uitzag. Ik had de puf niet meer gehad om fatsoenlijk de tafel te dekken, en was uiteindelijk met soep en al op de bank neergeploft waar ik me tegoed had gedaan aan de dampende groene brij. Op de achtergrond drong vaag nog iets tot me door van een of ander kwebbelprogramma op de televisie, maar na de tweede kop soep rolde ik me behaaglijk op en voelde me onhoudbaar wegzinken in de geruststellende omarming van de slaap. De geluiden uit de keuken van stromend water en serviesgoed dat werd afgewassen kregen me nauwelijks wakker, en toen ik niet veel later twee sterke armen om me heen voelde die me de trap op droegen en in mijn bed legden, werd alles donker om me heen en zakte ik weg in een diepe, droomloze slaap.

Ik werd wakker van een enorme donderklap die mijn bed deed schudden op zijn poten. Van schrik vloog ik overeind en staarde verward in het donker om me heen. Hoe was ik in ’s hemelsnaam in bed terechtgekomen? Buiten hoorde ik hoe regen en wind tegen het raam beukten, en langzaam drong het tot me door dat ik na het avondeten domweg op de bank in slaap moest zijn gevallen en mijn vader me de trap op had gedragen en in bed gestopt. Geweldig, mompelde ik bij de gedachte aan het uur wiskunde dat we morgen zouden hebben en waar ik ’s avonds nog aan had willen werken. Op naar de volgende onvoldoende!

Ik wierp een blik op de wekker, en zag tot mijn verbazing dat het nog maar net half een was geweest. Ik had dus nog een hele nacht voor de boeg, realiseerde ik me opgelucht. Ik wilde alweer gaan liggen en het dekbed over me heen trekken, toen ik plotseling in het geluid van de stromende regen stemmen gewaar werd. Aarzelend kwam ik weer overeind, en probeerde met gespitste oren uit de geluiden op te maken wat er buiten gaande was.

‘Maak dat je wegkomt,’ klonk het tussen het onophoudelijke gekletter door, gevolgd door onverstaanbaar gemopper. ‘Schiet op!’

Wie is er nou nog buiten op dit uur van de dag, vroeg ik me vertwijfeld af, en schuifelde al op mijn blote voeten in de richting van het zolderraam om te kijken wat er aan de hand was. Ik schoof de gordijntjes op een kiertje, en probeerde door de stromende regen heen te ontwaren wat er beneden gaande was. Ik kneep mijn ogen tot spleetjes om maar iets te kunnen zien, en toen ik uiteindelijk in de gaten kreeg wat zich op hooguit enkele meters afstand van mij op straat afspeelde sloeg de schrik me om het hart.

‘LIL!’ klonk het enthousiast vanaf het fietspad, en ik zag hoe een zestal groene ogen knipperend tegen de regen mijn kant uitkeek. ‘LIL! LIL! LIL!’

Ik wilde me al omdraaien om mijn camera of een zaklamp te pakken om hen af te kunnen schrikken, toen ik plotseling in het duister nog iets anders zag. Een engelachtig gezicht dat me vaag aan Raphael deed denken lichtte kortstondig op toen zich knetterend een bliksemflits de grond in boorde.

‘Nog eentje dan, en daarna wegwezen,’ hoorde ik de jongen zeggen terwijl de aarde beefde onder de daaropvolgende donderklap. Ik zag hoe hij zich omdraaide, en toen de volgende lichtflits aan de hemel het bos deed oplichten was hij alweer verdwenen.

‘Raaf!’ gilde ik, en holde zonder me te bedenken de trap af, opende de voordeur en rende op mijn blote voeten door de modder het fietspad op. ‘Raaf!’

Met betraande ogen zocht ik vertwijfeld het donkere bos af, maar noch van Raphael noch van de demonen waarvoor ik ooit zo bang geweest was viel nog enig spoor te bekennen.

‘Kom terug,’ snikte ik gebroken, en hoorde hoe de bomen in het bos zachtjes met mij mee huilden. Toen pas zag ik door mijn tranen heen de verfomfaaide papiertjes in de modder liggen op de plek waar zojuist het drietal demonen nog had gestaan. Ik bukte me voorover naar de grond en raapte er een van op.

‘Toffees?’ vroeg ik me verbaasd af toen ik zag wat ik in mijn hand hield. ‘Wie heeft hier in vredesnaam nou midden in de nacht toffees staan eten?’

‘Hela, hola, muis…,’ begroette mijn vader me ’s ochtends aan de ontbijttafel waar ik al druk in de weer was met boterhammen smeren voor tussen de middag. ‘Je ziet er uit alsof je vannacht een geest hebt gezien!’

Ik overhandigde mijn vader zonder hem aan te kijken zijn lunchtrommeltje. ‘Twee boterhammen met worst, twee boterhammen met kaas,’ zei ik in een ongemakkelijke poging het gesprek snel op een ander onderwerp te brengen. ‘Op de fruitschaal liggen nog wel wat sinaasappels en bananen.’

‘Lilly…,’ klonk het vanaf de andere kant van de tafel met een zucht, en ik hoorde hoe mijn vader een stoel naar achteren trok. ‘Lilly, je kunt toch niet blijven treuren om die jongen? Hoe vaak heeft hij je nou geschreven sinds hij is vertrokken? Die jongen zit helemaal aan het andere eind van de wereld bij zijn ouders en komt misschien wel nooit meer terug. Je moet hem vergeten, kindje, je bent nog jong. Je bent echt niet het enige meisje in de wereld met een gebroken hart. Ooit zullen er weer andere jongens komen op wie je ook verliefd zult kunnen worden. Heus, geloof me!’

Hij pakte het trommeltje uit mijn handen en legde ze in die van hem. ‘Ik weet dat ik niet zo handig ben in dit soort zaken, muis… vrouwenzaken, bedoel ik. Maar ik weet zeker dat je moeder het met me eens zou zijn geweest. “Geen hand vol, maar een land vol”, zei ze vroeger altijd tegen haar vriendinnen wanneer die liefdesverdriet hadden. Echt, de pijn zal overgaan. En ooit zal er weer een ander komen, en denk je geen moment meer terug aan die Gabriël.’

‘Raphael,’ verbeterde ik hem. ‘Zijn naam was Raphael.’

‘Geloof me, muis,’ ging hij vastberaden verder en klopte geruststellend op mijn handen. ‘Over een paar maandjes weet zelfs jij zijn naam niet meer. Ga nou maar gewoon weer naar school, en trek er buiten schooltijd lekker op uit met je vrienden. Volgend weekend is er de jaarlijkse kermis in een van de nabijgelegen dorpen hier op de Veluwe, waarom gaan jullie daar niet gezellig met elkaar naartoe? Die Rogier bijvoorbeeld lijkt me een buitengewoon veelbelovende jongen.’

‘Pap!’ gilde ik verontwaardigd. Het laatste waar ik op dit moment behoefte aan had was dat mijn vader ook nog eens de rol van koppelaarster op zich zou nemen.

‘Oké, oké,’ verontschuldigde hij zich zichtbaar ongemakkelijk, en stond al op om zijn lunchtrommeltje in zijn oude schooltas te stoppen. ‘Ik wilde alleen maar zeggen dat je er binnenkort weer eens op uit moet. Gewoon, leuke dingen doen.’

Uit de binnenzak van zijn jasje haalde hij zijn portemonnee tevoorschijn en schoof vastberaden twee briefjes van tien euro onder mijn neus. ‘Voor de kermis,’ zei hij, en streek in het voorbijgaan even liefkozend over mijn wang.

‘Wat een leuk regenpak!’ riep Quirine enthousiast vanaf het schoolplein zodra ze in de gaten had wie er vermomd als zuurstok onder de poort door was gefietst. De hele weg naar school had ik me vertwijfeld afgevraagd wat er erger was geweest: de niet aflatende stroom regen of het vooruitzicht om uitgelachen te worden zodra ik het schoolplein op zou komen fietsen.

‘Ik weet dat ik er belachelijk uitzie,’ verontschuldigde ik me. Eigenlijk wilde ik niets liever dan zo snel mogelijk mijn fiets wegzetten en naar binnen gaan om dat opzichtige regenpak uit te kunnen trekken. ‘Maar mijn vader heeft nou eenmaal het belachelijke idee dat roze mijn lievelingskleur is.’

‘Nou, zo belachelijk is dat niet. Het staat hartstikke goed bij je blonde krullen en je lichte ogen.’

‘Echt?’ sputterde ik verbaasd tegen. ‘Ik dacht vanochtend: ik zie er niet uit!’

‘Welnee,’ zei ze en trok plagerig aan de koordjes van mijn capuchon. ‘Wat ze ook van je zeggen, je bent in ieder geval geen grijze muis!’

‘Wie is hier geen grijze muis?’ vroeg Rick, die me stomverbaasd van top tot teen stond op te nemen zodra hij in de gaten had dat ik het was die schuilging onder al dat roze.

‘Jees, Lilly,’ grijnsde hij. ‘Dat is wel heel erg veel roze zo vroeg op de morgen.’

‘Het houdt me droog,’ antwoordde ik, een stuk opgewekter nu. Hoe slecht ik ook geslapen had vannacht, mijn vrienden wisten me gelukkig elke keer opnieuw met slechts enkele woorden weer op te beuren.

‘Heb je gisteren nog wat kunnen doen aan je werkstuk over de Punische oorlog?’ vroeg ik belangstellend.

‘Ze gaat donderdag echt huilen,’ sprak Rick plechtig. Ook Sarah en Rogier waren inmiddels bij ons komen staan.

‘Zo slecht?’ vroeg Rogier.

‘Zo goed!’ verbeterde Rick hem verontwaardigd. ‘Dat werkstuk van Quirine zat echt waanzinnig goed in elkaar! Paar plaatjes erbij, glimlachje op het gezicht… ik verzeker je, die gaat donderdag huilen zodra ze het in handen krijgt!’

‘Oh Rick, wat moet het toch heerlijk zijn om in dat kleine, beperkte wereldje van jou te leven,’ lachte Sarah opgewekt.

‘Welcome to my world! Altijd zon, en nooit een wolkje aan de lucht.’

‘Waar is dat?’ vroeg Mikki, die met piepende remmen naast ons tot stilstand was gekomen en nog net de laatste woorden van Rick moest hebben opgevangen. ‘Hebben jullie de weersverwachting voor Nederland toevallig ook nog gehoord vanochtend?’

‘Laat me raden,’ zei Quirine. ‘Regen?’

‘Ik wil emigreren,’ mopperde Mikki, terwijl ze het natte kuifje op haar hoofd zo goed en zo kwaad als het ging weer enigszins in model draaide. ‘Dit is toch niet normaal meer? Ik heb de zon al in geen weken meer gezien! Kom op, Lilly, dan zetten we onze fietsen in de stalling en gaan we snel naar binnen.’

Samen liepen we met onze fietsen aan de hand naar de fietsenstalling. ‘Ik word echt chagrijnig van dit weer,’ mopperde Mikki voor zich uit. ‘Ik sta ’s ochtends zeker een half uur voor de spiegel om een beetje voor de dag te kunnen komen, en uiteindelijk kom ik gewoon elke dag opnieuw als een verzopen kat op school aan. Volgens mij ben ik gewoon in het verkeerde werelddeel geboren. Heb jij er dan helemaal geen last van?’

‘Een beetje,’ antwoordde ik, niet van plan mijn humeur te laten bederven door Mikki’s sombere bespiegelingen over het weer. Vandaag wilde ik niet denken aan de regen, die nu al wekenlang zonder enige onderbreking uit de hemel naar beneden kwam. Vandaag wilde ik niet denken aan de spookachtige, groene ogen die me gisterenochtend vanuit de donkere, sombere bossen aan hadden gestaard. En ik wilde al helemaal niet denken aan de jongen met het engelachtige gezicht die ik vannacht voor mijn deur had zien staan, en de pijn die het me gedaan had toen hij minstens zo snel als hij was verschenen weer was verdwenen in de duisternis. De herinnering alleen al deed mijn hart ineenkrimpen.

‘Sorry, Lilly. Heb ik iets verkeerds gezegd?’ Pas toen ik me naar Mikki omdraaide, zag ik hoe bezorgd ze naar me keek. ‘Je ziet eruit alsof je zojuist een geest gezien hebt.’

‘Geen geest,’ verzuchtte ik, niet langer in staat om nogmaals weerstand te bieden aan deze vraag en voelde de tranen al achter mijn ogen prikken. Ik moest mijn verhaal uiteindelijk toch aan iemand kwijt. ‘Ik denk dat ik vannacht… Raphael heb gezien.’

Het duurde tot de grote pauze eer we eindelijk enigszins rustig bij elkaar konden zitten in een hoekje van de bomvolle schoolkantine. Door het slechte weer waagde zich de afgelopen weken werkelijk niemand meer op het schoolplein tijdens de pauzes, een enkele verstokte roker daargelaten die steevast op hoongelach getrakteerd werd wanneer deze drijfnat terugkeerde van zijn nicotineshot.

‘Weet je zeker dat het Raphael was?’ vroeg Mikki, terwijl ze intussen haar broodtrommeltje opende en nieuwsgierig haar boter hammen inspecteerde. ‘Je zei toch dat het ’s nachts was?’

‘Ik weet het niet,’ begon ik aarzelend. ‘Ik zag zijn gezicht maar heel even, toen het oplichtte door de bliksem. Ik moest meteen aan Raphael denken. Maar toen ik eenmaal buiten stond…’

‘Dacht je: waarom is hij ’m nu alweer gevlogen,’ vulde Mikki me aan. ‘Ik bedoel… waarom is hij er nu alweer vandoor?’

Ik knikte. ‘Ik kan me niet indenken dat Raphael terugkeert naar de aarde zonder mij te willen zien. Ik weet zeker dat hij net zoveel van mij hield, als ik van hem.’

‘Sommige jongens zijn gewoonweg niet te vertrouwen,’ zei Sarah. ‘Kennelijk geldt dat ook voor engelen.’

‘Kom nou, Sarah,’ protesteerde Mikki. ‘Je hebt zelf gezien hoe Raphael was met Lilly. Die jongen was echt tot over zijn oren verliefd op haar.’

‘Tja,’ verzuchtte Sarah, en beet aarzelend op haar onderlip. ‘Dan weet ik het ook even niet. Wat stond hij daar buiten eigenlijk te doen als ik vragen mag?’

Ik vroeg me af hoe mijn vrienden zouden reageren wanneer ik hen vertelde dat samen met Raphael ook een aantal demonen was teruggekeerd naar het dorp. Ik wist niet, waar ik zelf meer van ondersteboven was geweest: van de vermeende terugkeer van Raphael, of van de aanblik van die onheilspellende groene ogen die me vanuit de bossen zo verwachtingsvol aan hadden zitten staren.

‘Beloof me dat jullie niet zullen schrikken,’ begon ik voorzichtig. ‘Maar hij probeerde een drietal… demonen weg te sturen dat voor mijn deur stond.’

Nu was het de beurt aan de anderen om wit weg te trekken. ‘Eigenlijk zag het er nogal bespottelijk uit,’ moest ik bekennen. ‘Hij stond gewoon met ze praten, en probeerde ze met een handvol toffees te paaien om weg te gaan.’

‘Toffees?’ vroeg Quirine, terwijl ze een vies gezicht trok.

‘De grond lag bezaaid met papiertjes,’ legde ik uit. ‘Geen vlammende zwaarden, hemels licht of andere spectaculaire middelen. Hij gaf ze gewoon wat toffees.’

Het was Rick die als eerste begon te grinniken. ‘Dat meen je niet,’ riep hij breed grijnzend uit. ‘Als we dat van tevoren hadden geweten!’

‘Ik weet niet of het dezelfde soort demonen zijn als die ons een paar maanden geleden zo de stuipen op het lijf hebben gejaagd, maar ze kwamen op mij nogal – hoe moet ik het zeggen – dom over! Had Sam immers niet gezegd dat het lage demonen waren geweest? Nou, hoeveel lager kun je zinken als je je om de tuin laat leiden met een handvol toffees?’

‘Allemaal mooi en aardig,’ ging Rogier nuchter verder, ‘maar daarmee weten we nog steeds niet wat ze vannacht bij jou voor de deur hadden te zoeken.’

‘Ik heb misschien wel een idee,’ begon ik voorzichtig. Tijdens de wiskundeles waren mijn gedachten meermaals afgegleden naar de maandagochtend waarop we het beeld van Sint Jozef in stukken geslagen in de hal van de school hadden aangetroffen. Raphael had toen iets opgeraapt van de grond en in zijn tas gestopt, zonder te hebben willen zeggen wat het was. ‘Het kan zijn dat ik er helemaal naast zit,’ ging ik verder, ‘maar herinneren jullie je nog dat weekend dat er ingebroken was in onze school en ze de boel hier zo op stelten hebben gezet? Kruisen ondersteboven opgehangen in de lokalen en het beeld van Sint Jozef in stukken geslagen?’

‘Alsof we dat zouden kunnen vergeten,’ antwoordde Sarah verbolgen. ‘Dat beeld was eeuwenoud en het pronkstuk van onze school!’

‘Op weg naar ons klaslokaal heb ik Raaf toen iets op zien rapen, maar hij wilde met geen mogelijkheid zeggen wat het was. Misschien… misschien heeft het daar iets mee te maken. Ik heb zo’n gevoel dat wat er enkele maanden geleden is gebeurd nog lang niet afgelopen is. Sterker nog… er bekruipt me het ongemakkelijke gevoel dat het met die mislukte poging van Lillith om terug te keren op aarde nu pas echt begonnen is!’

Aan het einde van de dag tolden de gedachten werkelijk door mijn hoofd, en ik was maar wat blij geweest toen we het tekenlokaal binnenstapten en ik de geruststellende geur van puntenslijpsel en papier kon opsnuiven. Niets is heerlijker om te ontspannen dan simpelweg een potlood op papier te zetten en aan niets anders te hoeven denken dan in welke richting je je hand moet voortbewegen.

‘Ha, Lilly,’ riep mevrouw Quast opgewekt vanachter haar computer. ‘Fijn dat je er weer bent, meid. Gaat alles goed met je?’ Een wervelwind van bonte, buitengewoon artistiek verantwoorde kleding kwam met uitgestoken hand op mij afgefladderd. ‘Ga lekker zitten,’ zei ze, terwijl ze behulpzaam een kruk aan een van de grote tekentafels voor mij naar achteren schoof en gebaarde plaats te nemen. ‘We gaan vandaag juist aan een nieuwe opdracht beginnen. Toch jammer dat ik je niet meer heb gezien na die eerste paar lessen; nadat je die mooie voetjes had getekend had je zelf van de ene op de andere dag de benen genomen. Ik ben heel benieuwd naar wat je van deze nieuwe opdracht gaat maken.’

Na me een aai over mijn bol te hebben gegeven klapte ze een paar keer in haar handen om stilte, en begon vervolgens aan een enthousiaste uiteenzetting over het leven van de Nederlandse schilder Vincent van Gogh. Zonnebloemen, korenvelden, portretten en een met sterren bezaaide hemel; een voor een kwamen ze voorbij op het smartboard, en al had ik tot voor kort niet meer van Vincent van Gogh geweten dan dat hij ooit in een enthousiaste bui een van zijn eigen oren had afgesneden, nu raakte ik behoorlijk onder de indruk van zijn wervelende manier van schilderen.

Bij het laatste schilderij, een fel verlicht terras onder de nachtelijke sterrenhemel, deed mevrouw Quast er het zwijgen toe. ‘Wat valt jullie hieraan op?’ vroeg ze, en vouwde afwachtend haar armen over elkaar. ‘Niemand?’ vroeg ze met gespeelde verbazing.

‘Het terras is felverlicht,’ zei Paul, die tegenover me zat. Net als ik compenseerde Paul een hardnekkige vorm van wislexie met een bovengemiddeld enthousiasme voor de klassieke talen en tekenen. ‘Daarbuiten is het donker.’

‘Prima,’ zei mevrouw Quast. ‘Een groot contrast tussen licht en donker. En wat valt jullie verder nog op?’

Ik keek naar de sterren aan de donkere hemel, die fel oplichtten en me vaag deden denken aan de groene, fluorescerende ogen van de demonen die me afgelopen nacht vanuit het donker hadden aangestaard. Als je er te lang naar keek, leek het wel alsof ze begonnen te draaien. ‘Ja, Lilly, zeg het maar?’

‘Ik weet het niet zeker,’ begon ik aarzelend, ‘maar het lijkt wel alsof de sterren draaien als je er te lang naar kijkt.’

‘Precies!’ riep mevrouw Quast enthousiast. ‘Door die enorme contrasten lijkt het hele schilderij wel tot leven te komen, wat ik helaas niet kan zeggen van onze Rick. Hou jij je oren er deze les wel bij, jongeman?’ Hier en daar klonk besmuikt gelach op, en tot mijn verbazing kleurde Rick akelig rood.

‘Sorry, mevrouw Quast,’ stamelde hij slaperig, en ging weer rechtop zitten.

‘Goed dan. Ongetwijfeld zijn jullie allemaal op de hoogte van het feit dat het komend weekeinde de jaarlijkse kermis weer in de buurt is neergestreken?’ Onmiddellijk steeg enthousiast geroezemoes op vanuit de klas, hetgeen door mevrouw Quast onverbiddelijk in de kiem werd gesmoord met een paar ferme tikken van haar koffiebeker op het bureau. ‘De kermis is natuurlijk het leukst wanneer het ’s avonds donker is, en je al die verschillend gekleurde lichtjes goed kunt zien. Wat ik nu aan jullie wil vragen is, om in de voetsporen van Vincent van Gogh met krijt een nachtelijke kermis te tekenen, die jullie vervolgens met donkerblauwe inkt gaan inwassen. Je zult zien dat de heldere kleuren dan extra mooi oplichten. Denk ook eens aan een mooie invalshoek, en ja: Rick, na het trieste resultaat van je laatste verrichtingen in dit lokaal mag je inzet zich bij dit nieuwe onderdeel koesteren in onze meer dan warme belangstelling. Bedenk goed dat een onvoldoende voor tekenen op het Sint Jozef net zo hard meetelt als een onvoldoende voor wiskunde, waarmee maar weer eens is aangetoond dat er wel degelijk zoiets bestaat als gerechtigheid in dit aardse tranendal.’ Hierop schakelde zij triomfantelijk haar computer uit, en riep: ‘Goed, genoeg gepraat nu. Aan de slag!’

De hele klas kwam in beweging; papier en krijt werden uitgedeeld, en luttele minuten later was iedereen hard aan het werk. Rick, die naast me was komen zitten, keek heimelijk over mijn schouder mee om te zien hoe ik het ging aanpakken.

‘Kermis, oké,’ zuchtte hij verslagen. ‘Kermis tekenen, duidelijk niet oké. Ik kan dit echt niet, hoor. Zeker weten dat ik dit vak volgend jaar ga laten vallen.’

‘Als jij mijn wiskundetoetsen voortaan maakt, wil ik jouw teken werk wel onder mijn hoede nemen,’ bood ik aan.

‘Stinken ze nooit in hier op deze school,’ jammerde hij, en begon uiteindelijk tegen heug en meug in maar wat te tekenen. ‘Maar we gaan toch zeker wel, hè?’

‘Waarheen?’ vroeg ik.

‘Naar de kermis natuurlijk!’

‘Zeker weten,’ siste Mikki vanaf de andere tafel, nog voordat ik antwoord had kunnen geven. Vanaf het moment dat mijn vader vanochtend het geld voor de kermis onder mijn neus had geschoven had ik lopen piekeren of ik de anderen al dan niet zou vragen om met me mee te gaan. Eigenlijk stond mijn hoofd er helemaal niet naar, maar het vooruitzicht dat mijn vader anders wel eens een beroep zou kunnen gaan doen op tante Magda om me thuis op te komen beuren stond me al helemaal niet aan.

‘Maar we hebben hartstikke veel huiswerk voor volgende week!’ piepte Sarah nerveus. ‘Als ik dit weekend ook nog eens naar de kermis ga, raakt mijn planning echt hopeloos in de war!’

‘Naar de kermis gaan valt toch ook onder huiswerk?’ wierp Mikki tegen. ‘Hoe zou je anders een kermis moeten tekenen als je er nog nooit geweest bent?

Hier had zelfs Sarah niet van terug. ‘Tja, als je het zo bekijkt…’

‘Bovendien wordt het weer eens tijd dat we iets leuks doen met elkaar. Het laatste wat we met elkaar hebben ondernomen was… nou ja, je weet wel… toen op de walvis…’

‘Dat is geloof ik niet echt voor herhaling vatbaar,’ lachte ik schamper.

‘Dacht het niet, nee,’ antwoordde Rick vastberaden. ‘Ik denk, dat het de hoogste tijd is voor een avondje ouderwetse lol op de kermis. Je weet wel, jezelf helemaal volstoppen met friet en suikerspinnen en vervolgens bovenin de achtbaan alles er weer uitkotsen over de mensen die voor je in het wagentje zitten. Wat kan daar nou tegenop?’

‘Wil je een lijstje?’ lachte ik.

‘Nah… zeg nou maar gewoon dat je ook meegaat zaterdag.’

Ik keek rond naar de anderen die me stuk voor stuk verwachtingsvol zaten aan te kijken. ‘Heel graag,’ antwoordde ik. ‘Zolang je maar niet achter me komt zitten in de achtbaan!’

Het laatste uur was voorbij gevlogen voor ik er erg in had gehad. Ik was best een aardig eind gekomen, en toen ik nadat de bel gegaan was mijn tekening op de stapel voor in de klas legde besloot ik om zaterdag mijn ogen goed de kost te zullen geven. Misschien zou ik nog wel eens een paar goede ideetjes opdoen op de kermis.

Hoewel het inmiddels iets minder hard leek te regenen dan vanochtend, was het nog altijd geen weer om zonder regenpak terug naar huis te fietsen. Temidden van tientallen andere leerlingen stond ik dan ook niet veel later in de grote hal bij de voordeur mijn regenpak aan te trekken, waarbij gezegd moet worden dat mijn regenpak ontegenzeglijk het meest opvallende was van de hele school. Hier en daar hoorde ik besmuikt gegrinnik, maar ik besloot me er mooi niets van aan te trekken. Quirine had gewoon hartstikke gelijk; niet alleen hield dat opzichtige roze regenpak me lekker droog, door de opvallende kleur was ik tenminste ook nog eens geen grijze muis.

Bij de poort nam ik afscheid van de anderen, en weldra maakte het geroezemoes van de school plaats voor de stilte van de bossen en het zachte, regelmatige getik van de regen op mijn regenpak. De meeste bladeren waren rond deze tijd van het jaar al van de bomen gevallen, en de enige bomen die nog groen waren, waren de talloze naaldbomen die zilver oplichtten door de minuscule regendruppeltjes die aan de uiteinden van de naalden bleven hangen. Nu en dan werd de stilte verbroken door een enkele vogel, die zich luid schetterend van de ene naar de andere boom verplaatste, maar verder straalden de bossen een serene rust uit die paste bij de tijd van het jaar. In de verte doemde de kerktoren al tussen de kale boomstammen op, en hoewel ik tot nu toe zelden de binnenkant van een kerk had gezien – de laatste keer was tijdens de begrafenis van mijn moeder geweest – voelde ik plotseling een onbeschrijfelijke drang om naar binnen te gaan. Een tijd lang bleef ik voor de ingang staan, me vertwijfeld afvragend wat ik hier in ’s hemelsnaam te zoeken had, maar toen ik verder geen enkel geluid vanuit de kerk hoorde besloot ik het er maar op te wagen en duwde de grote, houten deuren open en stapte naar binnen.

Ik trok mijn capuchon naar beneden, en stond een moment lang in de deuropening met mijn ogen te knipperen om te wennen aan het duister. Naast het spaarzame licht dat door de gebrandschilderde ramen naar binnen viel was het enige licht in de kerk afkomstig van een aantal brandende kaarsen in een kleine kapel in een van de zijbeuken.

‘Is daar iemand?’ vroeg ik nog voor de zekerheid, maar zoals ik al had verwacht volgde er geen antwoord op mijn vraag. Ik snoof de onmiskenbare geur op van wierook en brandende kaarsen, en liep na de deur achter mij te hebben gesloten aarzelend in de richting van de kapel, aangetrokken door het flakkerende kaarslicht als een mot door de vlam. Met elke stap die ik dichterbij kwam voelde ik de spanning van de afgelopen dagen uit mijn lichaam wegebben, en toen ik het altaar eenmaal was genaderd boog ik me tot mijn eigen verbazing als vanzelf door de knieën, vouwde mijn handen en sloot devoot de ogen.

Hoe lang ik daar zo had gezeten, kon ik me achteraf niet herinneren. Maar toen ik uiteindelijk weer mijn ogen opende, ontnam de onverwachte aanblik van Raphael die hoog vanuit de hemel op mij neerkeek mij in een klap de adem.

Boos was ik geweest, toen ik uiteindelijk de kerk weer uitliep. Boos en verdrietig. Ongetwijfeld was er in al de jaren dat dit kerk gebouw bestond nog nooit iemand zo overstuur naar buiten gekomen als ik op dat moment. Want het was niet Raphael geweest wiens aanblik mij daarbinnen de adem had benomen. Het was slechts een schilderij boven het altaar geweest dat ik pas daadwerkelijk goed had kunnen zien nadat mijn ogen volledig gewend waren geraakt aan het spaarzame licht in de kerk. Zeker, het waren diezelfde grote blauwe ogen geweest die ooit zo liefdevol op mij hadden gerust; dezelfde lange, blonde haren die ik liefkozend door mijn vingers had laten glijden. Maar nu voorzien van het fijne craquelé in de eeuwenoude verf die destijds met zoveel vaardigheid op het doek was aangebracht. Had hij slechts vanuit zijn vrome fantasie getracht weer te geven hoe hij de engel Raphael zag, of had Raphael destijds daadwerkelijk zo voor hem geposeerd? Ik zou het waarschijnlijk nooit meer te weten komen. En ook dat maakte me boos en verdrietig. Dat, en de wetenschap dat het gezicht dat ik vannacht zo vluchtig had gezien niet hetzelfde was geweest als op dit schilderij. Zeker, er waren bepaalde overeenkomsten. Maar ondanks een zekere gelijkenis met het gezicht van Raphael wist ik nu echt dat het aan iemand anders moest hebben toebehoord.

Teleurgesteld stapte ik op mijn fiets, en nam niet eens de moeite om mijn capuchon op te zetten. Pas toen ik mijn fiets thuis in het schuurtje schoof, viel het me op dat het eindelijk na al die maanden even was gestopt met regenen. Een waterig zonnetje brak door de donkere wolken heen en brandde op mijn huid. Zonder me te bedenken trok ik snel mijn regenpak uit, verwisselde mijn gympen voor mijn regenlaarsjes en liet Billy naar buiten, die al voor de deur op me zat te wachten. Kwispelend sprong hij voor me uit de modderige bospaadjes op, onwetend van liefdesverdriet en andere ongemakken die klaarblijkelijk bij het leven horen.

Een laaghangende mist kroop tergend traag tussen de kale bomen door, en wekte zo nu en dan de illusie dat Billy zich als een scheepje over de zeeën voortbewoog. Regelmatig draaide hij zich even om om te kijken of ik hem nog steeds volgde, en liep dan weer zorgeloos verder in de richting van het oude boswachtershuisje waar we sinds de zomer zoveel uren hadden doorgebracht.

Zodra we de bocht om liepen vlogen twee kraaien verontwaardigd krijsend op, waarna we het bos weer voor onszelf leken te hebben. Ik nam plaats op het bankje onder het afdakje, en voelde hoe Billy zoals gebruikelijk neerstreek aan mijn voeten. Net toen ik me voorover wilde buigen om hem achter zijn oren te kriebelen, meende ik tussen de boomstammen langs het pad waar we zojuist langs waren gekomen iets te zien bewegen. Zonder mijn ogen los te laten van het groepje bomen voor me kwam ik behoedzaam overeind, en kneep mijn ogen tot fijne spleetjes om beter te kunnen zien. Zouden we op onze weg naar het oude boswachtershuisje gevolgd zijn? Had Billy daarom steeds achterom gekeken? Ik voelde in mijn jaszak of ik mijn mobieltje bij me had, maar kwam alleen mijn sleutelbos en een half pakje papieren zakdoekjes tegen. Geweldig, dacht ik bij mezelf, daar zou ik ongetwijfeld fantastisch mee van me af kunnen bijten wanneer ik werd aangevallen. Voorzichtig stond ik op en deed aarzelend een paar stappen naar voren, mijn ogen nog altijd op dezelfde plek tussen de bomen gericht. Nog steeds was er niets bijzonders te zien. Geen demonen, geen toffees, geen Raphael. Had ik het me dan allemaal maar gewoon ingebeeld? Ik kon niet ontkennen dat mijn verbeelding me de laatste vierentwintig uur danig parten had gespeeld. Denkend aan tante Magda, die de afgelopen zomer een aantal weken de zorg voor mij op zich had genomen, kon ik niet anders dan concluderen dat een zekere mate van krankzinnigheid wel in de familie moest zitten, en er waarschijnlijk helemaal niets bijzonders aan de hand was toen ik plotseling een tak hoorde kraken. Achter me hoorde ik hoe Billy nu ook overeind was gekomen en zacht grommend naast me was komen staan. Gespannen staarden we in de richting van het geluid, maar nog altijd viel er niets te zien.

‘Wat was dat, Billy?’ fluisterde ik, en hoorde tot mijn ongenoegen dat mijn stem niet al te vast klonk. We waren een eeuwigheid verwijderd van huis, en ik schatte zo in dat wanneer ik het op een gillen zou zetten er geen sterveling was die me zou horen, laat staan ons te hulp zou kunnen schieten. Mijn benen begonnen te trillen, en vanaf de grond hoorde ik een zacht gejank opklinken.

‘Stil maar,’ fluisterde ik, nog altijd met mijn ogen op de bomen naast het voetpad gericht, maar toen ik me door mijn knieën boog om Billy gerust te stellen, zag ik dat deze verbaasd naar de grond stond te kijken die onder onze voeten in beweging leek te zijn gekomen. In de plassen rondom ons ontstonden kleine kringen, en de laatste regendruppels die aan de kale takken waren blijven hangen vielen nu ratelend naar beneden. Niet mijn knieën waren het geweest die zo hadden getrild, maar de drassige grond waarop we ons bevonden. En wat nog veel erger was: het zachte gejank onder mij was niet afkomstig van Billy, maar leek voort te komen uit de diepten van de aarde!

‘Echt, Mikki, ik zweer het!’ gilde ik hysterisch door de telefoon. Ik was zeker vijf keer onderuitgegaan in de modder, maar zodra ik in de gaten had gekregen wat er echt aan de hand was geweest, was ik zo snel als mijn benen me maar konden dragen naar huis gerend om hulp te zoeken. ‘Het geluid kwam uit de grond! Uit de grond!’

Billy lag me verbaasd vanuit zijn mand aan te staren; doorgaans was ik de rust zelve, maar nu moest het in zijn ogen hebben geleken of ik knettergek was geworden. ‘Ik zie de laatste tijd steeds vaker dingen die er helemaal niet zijn, Mikki. Eerst die demonen, en toen Raphael. En vanmiddag was ik in de kerk, en…’

‘In de kerk? Ik wist helemaal niet dat jij gelovig was?’ klonk het vanaf de andere kant.

‘Dat doet er toch helemaal niet toe? En toen dacht ik ook al dat ik Raphael zag, en dat was gewoon… een schilderij! Mikki, straks word ik nog hartstikke gek.’

Vanaf de andere kant klonk een diepe zucht, en ik was blij dat Mikki me nu niet kon zien. Ik zat van top tot teen onder de modder, en mijn ogen en mijn wangen waren helemaal rood van het huilen. ‘Lieve schat, je hebt gewoon een zware tijd achter de rug. Als je veel van iemand hebt gehouden en die persoon er opeens niet meer is, dan lijkt het wel alsof je hem of haar op elke hoek van de straat ziet. Dat is heel normaal. Je hebt vannacht waarschijnlijk gewoon een nare droom gehad. En aardbevingen komen hier al helemaal niet voor. Vraag maar aan Rogier, die houdt al dat soort dingen bij, dat is net een wandelende encyclopedie.’

‘En die snoeppapiertjes dan?’ bracht ik er onzeker tegenin.

Ik voelde er weinig voor om als hysterica weggezet te worden door iemand met blauw haar.

‘Heeft vast iemand daar gewoon uit zijn jaszak gegooid.’

‘Maar…’

‘En jij hebt ze vannacht netjes opgeruimd. Hoera, de natuur is gered! Wacht maar tot Quirines moeder hier van hoort, dan krijg je vast een gratis lidmaatschap van het Wereld Natuur Fonds van haar.’

Ik staarde een moment lang met open mond naar de telefoon en begon toen te grinniken. ‘Oh, Mikki,’ lachte ik opgelucht, ‘als jij er toch eens niet geweest was.’

‘Maar gelukkig ben ik er wel. Je weet toch dat je me altijd kunt bellen? Volgens mij heb jij gewoon een lekkere warme douche nodig, en moet je jezelf vanavond eens trakteren op een flinke pizza en een handvol soaps.’

‘Getver,’ kreunde ik. ‘Mag het ook wat anders zijn?’

‘Wat je maar wilt. Ontspan je. Je bent er bijna twee maanden tussenuit geweest. Niemand verwacht dat je meteen weer al je zaakjes op orde hebt. Neem een voorbeeld aan Rick. Heb je ooit gezien dat die zich ergens druk over maakt?’

‘Over de voetbalcompetitie misschien?’

‘Ja, duh!’ schaterde ze door de telefoon. ‘Dat telt niet mee. Douchen, pizza en soaps. Die combinatie werkt altijd! En nou moet ik ophangen, anders gaat mijn moeder weer lopen zeuren dat ik te lang aan de telefoon hang. Toedeledoki!’

Ik keek een moment lang naar mijn telefoon die alleen nog een hardnekkig tuut-tuut-tuut voortbracht en schakelde hem uit. Vanuit Billy’s mand klonk tevreden gesnurk op, en ik besloot dat ik in ieder geval Mikki’s eerste raad op zou kunnen volgen. Voordat ik de badkamer instapte had ik mijn kleren al uitgetrokken, en gooide ze samen met mijn favoriete jeans die ik morgen aan wilde doen naar school met een extra schep waspoeder in de wasmachine en schakelde het apparaat in. Niet veel later stond ik, gerust gesteld door Mikki’s kalmerende woorden, zo hard onder de douche te zingen dat ik niet eens mijn vader thuis had horen komen.

‘Muis! Muis!’ hoorde ik hem beneden aan de trap roepen. De kleine badkamer was inmiddels zo beslagen dat de deur niet eens meer zichtbaar was toen ik de kranen dichtdraaide. ‘Zit je boven, muis?’

Ik opende de deur van de badkamer, en stak mijn hoofd om de hoek. ‘Ik sta onder de douche,’ antwoordde ik, rillend van de kou die me vanuit het halletje tegemoet kwam.

‘Kom gauw naar beneden, muis. Ik heb het avondeten bij me!’

Oei, mijn vader had al voor het eten gezorgd. Dat betekende in de meeste gevallen pizza of Chinees, waarmee er een grote kans bestond dat ik nu ook Mikki’s tweede raad op zou moeten volgen. Terwijl ik me haastig afdroogde en iets behaaglijks aanschoot besloot ik dat ik mijn poot stijf zou houden wat betreft de soaps. Er lag nog een fikse vracht huiswerk op me te wachten, en de kans was groot dat we morgen een onverwachte toets voor wiskunde onder ons neus geschoven zouden krijgen, zodat ik me vanavond niet ook nog eens te buiten zou kunnen gaan aan een avondje ongestoord televisie kijken.

‘Ik wilde vanavond maar eens niet al te ingewikkeld doen met het eten,’ verontschuldigde mijn vader zich zodra ik de woonkamer binnenstapte en mijn neusgaten zich vulden met de heerlijke geur van versgebakken pizza’s. Eigenlijk had mijn vader sinds de scheiding nooit ingewikkeld gedaan met de maaltijden, wat hem in de tijd dat mijn moeder nog leefde regelmatig op een fikse woordenwisseling met haar was komen te staan. Mijn moeder was degene geweest die mij nog had leren koken en altijd had gewezen op het belang van gezonde, verse voeding. Het was extra wrang geweest dat juist zij degene was geweest die een paar jaar geleden kanker had gekregen en deze zomer de strijd op had moeten geven tegen deze vreselijke ziekte.

‘Maar wel voor ieder van ons een insalata verde,’ zei hij alsof het de gewoonste zaak van de wereld was, en zette bij ieder bord op tafel een bakje verse salade neer. ‘Voor de vitamines en zo. Ik neem aan dat Billy al naar buiten is geweest? Hij zit tenminste helemaal onder de modder.’ Hij trok een stoel naar achteren om op te gaan zitten, en wierp toen een blik op mijn verbaasde gezicht. ‘Is er wat?’

‘Nee hoor,’ zei ik met een brede grijns, en peuterde met enige moeite een champignon los uit de wanstaltig dikke laag kaas op mijn pizza. ‘Je weet toch dat ik dol ben op vitamines?’ Ik stak de champignon in mijn mond, en keek mijn vader glunderend aan. Hij had vanavond warempel zelfs de moeite genomen om een paar kaarsjes op tafel te zetten, en uit de muziekinstallatie klonk zachtjes opera.

‘Ik moet vanavond helaas nog wel het een en ander voorbereiden voor de colleges van morgen, muis,’ verontschuldigde hij zich terwijl hij tegelijkertijd een taaie sliert kaas van zijn neus lostrok. ‘Mijn studenten hebben me gevraagd iets dieper in te gaan op het Mesopotamische talstelsel, en dat is eigenlijk niet zo mijn sterkste punt. Ik neem aan dat er op jou ook nog wel wat huiswerk ligt te wachten?’

‘Jawel,’ mompelde ik met volle mond. ‘Frans en scheikunde. En wiskunde natuurlijk.’ Ik kon niet verhelpen dat dat laatste woord er met een zucht uitkwam. ‘Waarschijnlijk krijgen we morgen een toets.’

‘Je vindt het nog altijd even lastig, hè,’ probeerde mijn vader me een hart onder de riem te steken. ‘Geloof me, je kunt later volmaakt gelukkig worden zonder enige kennis van wiskunde, hoor. Neem nou een voorbeeld aan mij. Er is werkelijk niets van dat hele vak bij mij blijven hangen!’ Hierop propte hij zijn laatste pizzapunt naar binnen en spreidde triomfantelijk zijn handen. ‘Niets!’

‘Allemaal leuk en aardig,’ mopperde ik, terwijl ik nijdig een tomaat aan mijn vork spietste, ‘maar ik moet er over een paar jaar eerst nog wel examen in doen.’

‘Komt tijd, komt raad,’ wuifde mijn vader mijn zorgen laconiek weg. ‘Wacht nou eerst die toets maar eens even af, muis. Als het resultaat tegenvalt, dan zoeken we gewoon iemand voor een paar bijlesjes. Een Van Santen laat zich toch zeker niet klein krijgen door een onbenullig vak als wiskunde?’

Mijn vader stond op om de vaat vast naar de keuken te brengen. ‘Geen tijd voor een toetje, ben ik bang. Ik heb de tafel nodig voor mijn boeken. Vind je het heel erg, muis?’

Ik schudde mijn hoofd, en ging naar boven om mijn huiswerk te maken, blij dat ik stap drie van Mikki’s plan om de schrik van de afgelopen dagen te boven te komen nu tenminste niet uit zou hoeven voeren. Sommige meiden op mijn oude Haagse school hadden ’s avonds naar elke soap gekeken die ze maar konden volgen, en als ze de volgende dag op school met elkaar stonden te bespreken wat er de vorige avond allemaal was gebeurd had ik er nooit een touw aan vast kunnen knopen. Het echte leven was voor mij al ingewikkeld genoeg om me ook nog eens te vergapen aan al die verzonnen ellende op de televisie.

Ik legde mijn spullen klaar voor de volgende dag en stortte me als eerste maar op Frans. Talen waren voor mij een eitje, scheikunde werd al lastiger. Nadat ik het een uur uit had weten te stellen, begon ik dan toch maar aan mijn wiskunde. Ik sloeg mijn boek open en staarde naar de rood gedrukte formules, me in stilte afvragend waarom bij wiskunde zoveel letters gebruikt werden waar met geen mogelijkheid begrijpelijke woorden van waren te maken. Toen mijn wekker tien uur aangaf, vond ik het uiteindelijk welletjes en schoof de hele handel in mijn schooltas. Ik rekte me loom uit op mijn bed, en stelde de wekker in. Op het nachtkastje lag nog altijd het boek met sprookjes van Oscar Wilde, dat ik van Raphael had gekregen. Ik stompte mijn kussen op, en sloeg het open op het verhaal van de nachtegaal, die haar leven gaf omwille van de liefde. Weldra echter begonnen de letters voor mijn ogen te dansen, en voelde ik hoe het boek zachtjes uit mijn handen weggleed en mijn gedachten werden overgenomen door verwarde beelden van groenogige demonen, die zich tevreden in de natte dakgoot onder mijn zolderraam tegoed zaten te doen aan toffees en insalata verde. Voor de vitamines…

Het eerste wat ik deed zodra ik ’s ochtends de kleine, gebloemde gordijntjes van mijn zolderkamer openschoof was kijken of er misschien toch papiertjes van toffees in de dakgoot lagen, maar op een dikke laag donkerbruine, glimmende bladeren na was de dakgoot verder leeg.

‘Ik ben niet gek, ik ben niet gek,’ mompelde ik zachtjes om mezelf moed in te spreken. ‘Het lijkt alleen maar zo.’ Vanonder mijn bed kwam nog net het laatste puntje van Billy’s staart tevoorschijn, dat loom begon te kwispelen zodra het tot hem was doorgedrongen dat ik inmiddels was opgestaan. Ik knielde op de grond en stak mijn hand uit om hem even over zijn buik te aaien. ‘Nou, jij ziet er ook niet naar uit alsof je de hele nacht wakker hebt gelegen om een oogje in het zeil te houden,’ zei ik, nadat hij luidkeels geeuwend onder mijn bed vandaan was gekropen en liefkozend zijn snuit tegen mijn wang drukte.

Met Billy in mijn kielzog liep ik de trap af om thee te zetten en boterhammen te smeren, en niet veel later hoorde ik ook mijn vader boven stommelen in de badkamer. ‘Goed geslapen vannacht, muis?’ zei hij toen hij even later nog worstelend met zijn stropdas de woonkamer binnenstapte. ‘Hè, verdraaid nog aan toe,’ mopperde hij, ‘ik krijg die ondingen nooit goed om. Misschien moet ik er maar gewoon eens eentje kopen met een elastiekje.’

Ik zette de theepot op tafel en ging op mijn tenen achter hem staan om hem te helpen. ‘Als je het maar uit je hoofd laat. Het is echt geen hogere wiskunde, pap,’ zei ik en strikte met twee handige halen zijn stropdas en trok hem netjes aan. ‘Ziezo,’ glunderde ik. ‘Stropdassen met elastiekjes zijn voor losers.’

Enigszins verbaasd controleerde hij zijn stropdas in de kleine spiegel in het halletje. ‘Vroeger deed je moeder dat altijd voor me,’ sprak hij spijtig. ‘Je doet me elke dag opnieuw weer aan haar denken, Lilly.’

Zonder hem aan te kijken stopte ik zijn broodtrommeltje in zijn tas, en schonk voor ons allebei een kop thee in. Ik wilde nu even niet aan mijn moeder denken, of aan al die andere dingen die ik de laatste maanden aan mijn hoofd had gehad. Ik wilde nu eindelijk wel weer eens gewoon de draad van mijn leven oppakken. Straks net als al mijn andere leeftijdgenoten op de fiets naar school, en in het weekend met mijn vrienden naar de kermis in het dorp. ‘De pindakaas is op,’ zei ik, om het gesprek op een ander onderwerp te brengen. ‘Zou jij vanmiddag de boodschappen willen halen met de auto?’

‘Natuurlijk, muis,’ antwoordde mijn vader lichtelijk verbaasd.

‘Ik heb een lijstje in je jaszak gedaan,’ zei ik, terwijl ik vastberaden de trap opliep naar de badkamer. ‘En denk erom, geen pizza of Chinees vanavond!’

Voor de verandering kwam de regen deze ochtend met bakken tegelijk uit de hemel vallen. Ik trapte stevig door, dankbaar dat mijn gekke, roze regenpak me tenminste lekker droog hield, en hield de blik hardnekkig op het fietspad voor me gericht. Ik voelde er weinig voor om mijn verbeelding deze ochtend opnieuw met me op de loop te laten gaan en achter elke willekeurige boom een naar toffees smachtende demon te zien.

‘Ik ben niet gek, ik ben niet gek,’ zong ik elke keer dat ik een pedaal naar beneden trapte. ‘Het lijkt alleen maar zo.’

Kennelijk had het vannacht zo hard geregend, dat er nu enorme plassen water op het fietspad lagen. Op een gegeven moment begon ik er zelfs lol in te krijgen er dwars doorheen te fietsen en te zien hoe het water aan weerskanten van mijn fiets omhoog spoot.

‘Als Mozes dit eens had kunnen zien,’ grinnikte ik bij het zien van het spectaculaire waterballet. ‘Maar ik ben niet gek, ik ben niet gek. Het lijkt alleen maar zo.’

Ik kwam op weg naar school slechts een keer iemand tegen, die ik vanuit mijn ooghoeken nog net vloekend en tierend kon zien wegspringen nadat ik door een diepe plas was heen gereden. ‘Sorry,’ riep ik hem nog verontschuldigend na, hopende dat hij door het hoge water niet gezien zou hebben wie hem met dat natte pak had opgescheept.

Het was het enige minpuntje die morgen, dat helaas later op de dag gevolgd werd door een veel groter toen we bij wiskunde inderdaad de gevreesde toets onder onze neus geschoven kregen.

‘Het moment van de waarheid,’ grapte meneer Molenaer, onze wiskundedocent nadat hij achter zijn bureau had plaatsgenomen en een blik op de klok had geworpen. ‘Zie het maar gewoon als een leuke uitdaging om te weten te komen wat jullie hebben opgestoken in die laatste paar lessen.

Ik bladerde de opgaven vluchtig door, en kon met geen mogelijkheid ontdekken wat hier nou ‘leuk’ aan was. Ik keek over mijn schouder naar Mikki, die schuin achter me zat, maar zag tot mijn verbijstering dat die al was begonnen en geen enkele moeite leek te hebben om iets zinnigs op te schrijven. Met een zucht die vanuit mijn tenen leek te komen ritste ik mijn etui open en haalde een pen tevoorschijn om in ieder geval vast mijn naam en klas in te vullen op het antwoordenblad. Het vakje voor het cijfer liet ik uiteraard leeg, maar ik had al zo’n donkerbruin vermoeden wat er in zou staan wanneer ik het weer terug zou krijgen.

Ik borg mijn hoofd in mijn handen, en staarde met afgrijzen naar het eerste schema, waarvan ik geen idee had wat ik ermee aan moest. Toen na een half uur ook nog eens Rogier zijn blaadje inleverde en triomfantelijk de klas uitbeende leek deze toets voor mij althans een verloren zaak en vertwijfeld vroeg ik me af hoeveel erger deze dag nog zou kunnen worden.

Veel erger, zo bleek algauw toen ik later die dag thuis kwam en zag wie er op het stoepje onder een gitzwarte paraplu op me stond te wachten.

‘Kind, wat heb jij nou toch in vredesnaam aan?’ snerpte tante Magda met een afkeurende blik op mijn opzichtige, roze regenpak. ‘Zet je fiets maar snel in het schuurtje voordat de buren je zo zien.’

Ik schoof mijn fiets de schuur in en benutte de tijd die ik nodig had om mijn regenpak uit te trekken zo goed en zo kwaad als het ging om me enigszins te verzoenen met het idee dat tante Magda buiten op de stoep op me stond te wachten. Kennelijk duurde het allemaal veel te lang naar haar zin, want ik had mijn broek nog niet uitgetrokken of ik hoorde haar al roepen dat ik de deur voor haar moest openmaken. ‘Ik sta hier zeker al een uur te wachten in die snertregen,’ mopperde ze. ‘Je vader was zeker weer eens vergeten dat ik vandaag zou komen, hè?’

Ik wierp een blik op de doos met oud papier naast de schuurdeur, en zag nog net een van tante Magda’s beruchte lavendelblauwe enveloppen tussen de oude kranten uitsteken. Ik viste hem er tussen twee vingers uit, en zag dat hij ongeopend was.

‘Nee hoor,’ loog ik. ‘Hij verheugt zich enorm op uw komst, hij kan al dagen nergens anders over praten.’

Dit had tante Magda kennelijk niet verwacht. ‘Werkelijk?’ sputterde ze verbaasd.

Ik schoof snel de envelop weer tussen de oude kranten en trok de schuurdeur achter me in het slot. ‘Zullen we dan maar naar binnen gaan?’ sprak ik op luchtige toon. Toen ze haar paraplu inklapte, zag ik pas dat ze een hoed op had in de vorm van een rijkelijk gevulde fruitschaal. Ik nam me voor die op een plek te verstoppen waar Billy hem niet zou kunnen vinden, omdat hij er anders zeker mee aan de haal zou gaan. Hoeden waren heilig voor tante Magda, en ze zou het me nooit vergeven als Billy haar halve fruitschaal zou hebben leeggegeten.

‘Hadden jullie niet een hond?’ vroeg tante Magda wantrouwend zodra ze over de drempel heen naar binnen stapte.

Ik wierp een blik omhoog en zag dat Billy me vanaf de eerste verdieping nerveus lag aan te staren. ‘Ik denk dat hij ligt te slapen,’ loog ik opnieuw. Gek was dat, op de een of andere manier ging liegen tegen tante Magda me vandaag ontzettend makkelijk af.

‘Nou, daar heb je dan ook mooi niets aan,’ ging tante Magda verder. ‘Een normale hond hoort toch aan te slaan wanneer er iemand binnenkomt. Op deze manier kost hij je alleen maar geld, en nog vlooien op de koop toe ook.’

Ze hing haar regenjas aan de kapstok, en streek in het voorbijgaan even met haar vingers langs de bovenkant van de deurpost. ‘Nou, daar is ook al lang geen stofdoekje meer overheen geweest zie ik. Zeg, Lilly, als jij nou eens even mijn tas naar boven brengt en de logeerkamer in orde maakt, dan trek ik alvast mijn schortje aan.

Uit haar tas toverde ze een glanzend, gebloemd schortje tevoorschijn dat ze aanschoot met een vanzelfsprekendheid alsof ze van plan was hier binnenkort definitief haar intrek te zullen nemen. ‘Stofdoeken liggen zeker in de keuken?’

‘Eh… ja,’ antwoordde ik lichtelijk uit het veld geslagen. ‘Onder het aanrecht.’ Ik pakte de loodzware tas op, en kneep met een hand mijn neus dicht tegen de verstikkende geur van mottenballen die eruit opsteeg. Ik had geen idee wat tante Magda precies bedoeld had met de logeerkamer, want die was er helemaal niet in dit kleine huis. Maar wat ik wel begreep, was dat ze kennelijk van plan was voorlopig een poosje te blijven en dat ik dat dus absoluut niet zag zitten.

‘Lafaard!’ beet ik Billy nauwelijks hoorbaar toe zodra ik hem boven aan de trap passeerde, en smeet nijdig tante Magda’s tas in een hoek van mijn vaders slaapkamer. Ik plofte op het bed neer en haalde mijn telefoon tevoorschijn om mijn vader te waarschuwen voor de onverwachte gezinsuitbreiding. Ik toetste zijn nummer in, en hoorde luttele tellen later zijn telefoon overgaan die natuurlijk weer eens gewoon op het nachtkastje naast zijn bed lag.

‘Geweldig,’ verzuchtte ik, en besloot dat mijn vader zich dan maar een paar nachten op zou moeten offeren voor tante Magda door op de bank te slapen. Ik verschoonde snel het beddengoed en nam me voor zolang mijn vader er nog niet was eerst maar eens een flinke wandeling met Billy te gaan maken.

‘Maar ik heb net thee gezet,’ sputterde tante Magda tegen toen ze in de gaten kreeg dat ik naar buiten wilde gaan met Billy. ‘Je kunt er nou toch niet uitgaan met dat vreselijke weer?’

‘Ik zal wel moeten,’ verontschuldigde ik me en trachtte een vette grijns op mijn gezicht te onderdrukken. ‘Anders zitten we hier binnen straks ook nog met nattigheid.’

Dit was kennelijk afdoende voor tante Magda. ‘Nou, ga dan maar gauw,’ snerpte ze met opgetrokken neus. ‘Een stofdoekje door het huis halen daar heb ik geen bezwaar tegen, maar je vader kan niet van me verwachten dat ik hier ook nog eens ga lopen dweilen met mijn ischias.’

‘Ik verwacht hem elk moment thuis,’ stelde ik haar gerust. ‘En toevallig is mijn vader dol op thee!’

‘Werkelijk?’ vroeg tante Magda. Ik zag dat haar gezicht helemaal opklaarde.

‘Absoluut,’ loog ik voor de derde keer die dag. ‘En lange gesprekken. Als er iemand is die goed kan luisteren, is het mijn vader wel!’ En tevreden fluitend trok ik de deur achter me dicht, en liep opgewekt de regen in.

Hoewel het water in mijn regenlaarsjes bijna klotste toen ik in de schemering weer huiswaarts keerde realiseerde ik me dat het het allemaal meer dan waard was geweest. Zodra ik de voordeur opendeed drong de weeë geur van doodgekookte spruitjes zich al aan mij op, en vanuit de woonkamer hoorde ik hoe mijn vader dapper poogde de draad te volgen van tante Magda’s dagelijkse beslommeringen.

‘Nou, nou, tante Magda, ’t is me wat, zeg…,’ klonk het met de moed der wanhoop. ‘Je zult het toch maar allemaal meemaken!’

‘Wat je zegt, Lodewijk. En weet je wat nou nog het allerergste was?’ hoorde ik tante Magda onverstoorbaar verdergaan.

‘Al sla je me dood!’ verzuchtte mijn vader. ‘Ik bedoel natuurlijk, eh… wat was er dan zo erg, tante Magda?’

‘Een week later hing het gewoon in de uitverkoop!’

‘Nou ja, hoe bestaat het! Hela, hola… als dat onze Lilly niet is!’ riep mijn vader opgelucht zodra hij me in de deuropening zag staan. Hij zag eruit alsof hij zojuist drie maal door een afgeladen dubbeldekker was overreden, en in zijn ogen stonden warempel tranen van machteloosheid. ‘Wat ben ik blij jou te weer te zien!’

Hij zette zijn theekopje op de kleine salontafel en stond haastig op om me te begroeten. ‘Misschien kun je meteen even met me meelopen voor dat boek waar ik het gisteren met je over heb gehad?’ zei hij en trok me voordat ik kon vragen waar hij het in vredesnaam over had al aan mijn arm de trap op mee naar boven.

‘Wat doet tante Magda hier?’ siste hij zodra we boven aan de trap waren aanbeland. Zelfs boven in het halletje stonk het nog naar spruitjes.

‘Geen idee,’ antwoordde ik hem geheel naar waarheid. ‘Je gelooft toch zeker zelf niet dat ik het ook maar een seconde in mijn hoofd zou halen om tante Magda voor mijn plezier bij ons uit te nodigen? Misschien had je gewoon haar brief eens moeten lezen die ik vanmiddag tussen de oude kranten vandaan viste, pap. Dan hadden we misschien nog voorzorgsmaatregelen kunnen nemen.’

‘Voorzorgsmaatregelen?’ Zijn stem sloeg bijna over van pure wanhoop. ‘En waaraan had je dan zoal gedacht, muis? Verhuizen? Andere sloten?’

‘Heb je misschien iets over mij gezegd door de telefoon? Ik weet dat je je de afgelopen tijd best wel zorgen om mij hebt gemaakt.’

Hij wreef een aantal malen peinzend over de stoppeltjes op zijn kin, hetgeen een gek geluid maakte. ‘Ik zou misschien wel eens iets gezegd kunnen hebben,’ zei hij, en trok een verontschuldigend gezicht. ‘Maar hoe had ik nou kunnen weten dat ze gelijk haar koffers zou pakken om haar intrek bij ons te nemen?’

Ik hoorde hoe tante Magda beneden druk in de weer was met serviesgoed en bestek en bad in stilte dat de spruitjes snel uit hun lijden zouden worden verlost. De stank was inmiddels ondraaglijk, en ik vreesde dat het weken zou duren voor de lucht zou zijn weggetrokken. ‘Luister, pap, vorige keer toen tante Magda kwam logeren had ze een enorme koffer bij zich, en nu alleen maar een reistas. Ik schat dat ze hooguit van plan is om een paar dagen te blijven. We moeten ons er maar gewoon doorheen bijten.’

‘Er zit klaarblijkelijk niets anders op,’ verzuchtte mijn vader.

‘En pap?’

‘Muis?’

‘Ga voortaan alsjeblieft wat zorgvuldiger met de post om.’ Beneden ging de deur van de woonkamer open. ‘Komen jullie eten? Het zou zonde zijn als het eten helemaal verpieterde.’

‘We komen eraan,’ antwoordde mijn vader, trachtend zijn stem zo opgewekt mogelijk te laten klinken. ‘Wat eten we vanavond voor lekkers, tante Magda?’

‘Spruitjes!’ klonk het enthousiast van onder aan de trap.

‘Lekker!’ antwoordde mijn vader, en gaf me in het voorbijgaan naar beneden een vette knipoog. ‘Lilly is er dol op!’

Hoewel ik de halve nacht wakker had gelegen van het avondeten dat in hevige strijd met mijn ingewanden verwikkeld was geraakt, leek het buiten allemaal aanmerkelijk rustiger te verlopen. Zo nu en dan was ik opgestaan om een blik naar buiten te kunnen werpen, maar in het spaarzame licht van de straatlantaarns was geen spoor te bekennen geweest van de groenogige griezels die me een paar maanden geleden nog zo de stuipen op het lijf hadden gejaagd.

Vanuit de slaapkamer van mijn vader steeg een gelijkmatig gesnurk op, en ik vroeg me af of tante Magda het wel op prijs zou stellen wanneer ze morgenochtend tot de ontdekking zou komen dat Billy ’s nachts bij haar op de kamer had liggen slapen. Maar toen ik even later weer in mijn bed wilde stappen en ik ook vanonder mijn matras gesnurk hoorde opstijgen, realiseerde ik me dat dat laatste tenminste iets was waar ik me morgen geen zorgen over zou hoeven maken.

‘Thee voor jou, en koffie voor je vader was het dacht ik, hè?’ vroeg tante Magda opgewekt toen ik ’s ochtends voor het ontbijt de woonkamer binnen stapte. Er hing nog altijd een onmiskenbare geur van jammerlijk aan hun einde gekomen spruitjes in het huis, maar de geur van vers gezette koffie deed tenminste zijn best om de stank nog enigszins te verdoezelen. ‘Gelukkig heeft je vader gisteren allemaal gezonde dingen meegebracht van de supermarkt. Ik was al bang dat jullie elke avond pizza of Chinees zouden eten.’ Kennelijk was mijn vader er gisteren in geslaagd het boodschappenbriefje dat ik voor hem had gemaakt terug te vinden en had hij het bij wijze van hoge uitzondering nog netjes weten af te werken ook.

‘Pizza of Chinees?’ zei mijn vader, die wakker was geworden van de geur van vers gezette koffie en nu moeizaam overeind krabbelde van de bank. ‘Hoe verzin je het. Nee hoor, tante Magda, wij zijn hier helemaal op de gezonde toer. Pizza, dat is toch geen eten voor een opgroeiend kind?’

‘Ach, zo af en toe lijkt me dat geen kwaad kunnen, Lodewijk,’ zei tante Magda vergoelijkend, terwijl ze me twee dik besmeerde boterhammen met pindakaas onder mijn neus schoof. ‘Je moet ze nou eenmaal alles leren eten wanneer ze jong zijn, anders worden het later zulke moeilijke eters.’

Voordat ik het in de gaten had gehad, had ze me al met twee vingers in mijn wang geknepen, zodat ik nu de rest van de dag waarschijnlijk ook nog eens met rode vlekken in mijn gezicht zat opgezadeld. Er waren zo van die dagen dat een schooldag niet lang genoeg kon duren, realiseerde ik me toen ik niet veel later die ochtend mijn schooltas in het mandje voorop mijn fiets propte en wegfietste. Ik nam me plechtig voor die middag zo lang mogelijk op school te blijven plakken, en terwijl regen en wind langzaam de geur van fijngekookte spruitjes uit mijn haar en kleding liet verdwijnen bad ik in stilte dat tante Magda vanavond meer genade zou tonen voor het arme bloemkooltje dat ongetwijfeld bevend van angst al in de koelkast op haar lag te wachten.

Donderdag en vrijdag gingen op school voorbij zonder noemenswaardige bijzonderheden, met uitzondering dan van de biologieles, waarin we in tweetallen een schapenoog voorgeschoteld hadden gekregen om gezellig te ontleden. Omdat Quirine al onderuit was gegaan toen ze te horen had gekregen wat ons deze les te wachten stond, had ik haar plaats naast Rick in moeten nemen, die zonder verdere instructies af te wachten zijn scalpel recht in het oog had gedrukt, waarna dit met een wijde boog door de klas was gevlogen. Het belandde precies in de nek van Mikki, die eerst wit was weggetrokken, en het vervolgens op zo’n gillen had gezet dat meneer Van Galen uiteindelijk de klas was binnengestormd om te zien of er wellicht iets in brand gevlogen was.

’s Avonds wisselden de ene na de andere ‘hoogwaardige’ maaltijd elkaar af, en op zaterdagmorgen begon mijn vader zich dan toch werkelijk ongerust te maken over het veel te langdurige verblijf van tante Magda in zijn krappe woninkje. Tijdens de wandeling met Billy had ik hem over de streep weten te trekken om het onderwerp nu eindelijk eens ter sprake te brengen, echter niet nadat ik hem eerst plechtig had moeten beloven dat ik er van nu af aan wat meer op uit zou trekken met mijn vrienden.

‘Nou, tante Magda,’ begon hij aarzelend toen we niet veel later aan de koffie zaten, en schraapte ongemakkelijk zijn keel. ‘Dat waren toch een paar heel bijzondere dagen, nietwaar?’

Tante Magda tikte haar lepeltje af tegen de rand van haar koffie kopje, en trok een zuinig mondje.

‘Alles glimt en blinkt hier weer, en we zullen ongetwijfeld nog lang aan uw ongeëvenaarde kookkunsten terugdenken.’ Zodra ze weg is, gooien we hier meteen de ramen open, dacht ik. Het stinkt hier nog steeds naar dooie spruiten.

‘Ik begrijp heus wel waar jij naar toe wilt, Lodewijk,’ onderbrak tante Magda hem zuur, ‘maar ik ben hier natuurlijk alleen maar gekomen om eens te kijken of het een beetje gaat met dat arme schaap daar. Als jij zo nodig een huishoudster zoekt, dan zul je toch echt een advertentie moeten plaatsen. Denk je soms dat ik thuis zelf niets te doen heb?’

‘Oh, maar zo bedoelde ik het helemaal niet, tante Magda…,’ sputterde mijn vader verbouwereerd tegen.

‘Kijk, ik heb donderdagavond natuurlijk al mijn koor moeten laten schieten, maar mevrouw De Waal rekent erop dat ik vanmiddag gewoon bij haar kom bridgen. Dat arme, ouwe mens is achtentachtig nu, en zo lang als ik haar ken bridgen we nu al samen met de overburen op de zaterdagmiddag. Dus als jij nou zo vriendelijk zou willen zijn om voor je oude tante Magda eens eventjes een taxi te bellen, dan ga ik zo zoetjesaan maar eens naar boven om mijn spulletjes in te pakken.’

‘Eh, ja… natuurlijk. Als u er op staat,’ stamelde mijn vader opgelaten, en tastte haastig in zijn zakken naar zijn leesbril om zo snel mogelijk het nummer van de taxicentrale te kunnen vinden.

Een klein half uurtje later was de taxi al voorgereden. In het kleine halletje hielp mijn vader tante Magda galant in haar regenjas, blij dat het einde van zijn beproevingen nu bijna in zicht leek te zijn. ‘Mijn hoed,’ riep ze geschrokken, toen ze haar jas had dichtgeknoopt en zich plotseling realiseerde dat ze haar hoed nog niet op had. ‘Waar is mijn hoed gebleven?’

Ik liep de woonkamer in om haar hoed te pakken, die ik zolang op de fruitschaal had gelegd omdat hij daar het minst op zou vallen, en zag toen ik hem haar aangaf pas dat er een paar kersen waren verdwenen.

‘Dank je wel, Lilly,’ zei ze nadat ze zichzelf had geïnspecteerd in de spiegel en zich tegelijkertijd afvroeg waarom Billy toch zo merkwaardig naar haar hoed zat te staren. ‘Zorg goed voor jezelf, lieve kind.’ Ze boog zich naar me toe en trakteerde me op een tweetal kleffe zoenen op elke wang, waarbij een aantal donkere haren boven op haar kin me even akelig prikten. Hierop overhandigde ze haar tas aan de chauffeur, en luttele ogenblikken later zagen we haar vanuit de deuropening wegrijden in de stromende regen.

‘Zo, dus jij gaat vanavond gezellig met je vrienden naar de kermis?’ herinnerde mijn vader me aan mijn belofte van die ochtend, terwijl we samen met onze ogen de achterlichtjes van de taxi met daarin tante Magda volgden tot we er zeker van waren dat ze echt weg was.

‘Zeker weten,’ antwoordde ik.

‘Mooi zo,’ hoorde ik mijn vader vergenoegd zeggen. ‘Ik geloof warempel dat het vandaag toch nog een prachtige dag gaat worden,’ zei hij, en keek tevreden toe hoe enkele honderden meters verderop met donderend geweld een boom door de bliksem in tweeën werd gekliefd.

‘Eew,’ was het enige dat Mikki met opgetrokken neus wist uit te brengen toen ze ’s middags bij ons naar binnenstapte en de alom tegenwoordige geur van tante Magda’s kookkunsten opsnoof. Ondanks de regen en het onweer hadden we alle ramen en de tuindeur tegenover elkaar opengezet om stevig door te luchten, maar Mikki wist me er met een enkel woord van te overtuigen dat er drastischer maatregelen nodig zouden zijn om de lucht van treurig aan hun eind gekomen spruitjes en bloemkool uit ons huis te krijgen. Hier hielpen geen huis-, tuin- en keukenmiddeltjes meer, en het zag er naar uit dat er wellicht nog een exorcist aan te pas zou moeten komen om tante Magda’s kwaadaardige dampen te verdrijven.

‘Het goede nieuws is, dat ze vanochtend eindelijk is vertrokken,’ probeerde ik haar gerust te stellen, toen ik zag dat ze met een zorgelijke blik over mijn schouders heen de woonkamer inspecteerde. Mijn vader zat in gedachten verzonken aan de eettafel in de woonkamer in zijn aantekeningen te rommelen, omgeven door een geruststellend hoge muur van studieboeken. ‘Zullen we naar boven gaan?’

‘Da’s goed,’ glimlachte Mikki opgelucht, terwijl ze in het voorbijgaan haar hand opstak om mijn vader te begroeten. Ik liep achter haar aan de trap op, en zette zodra ik mijn kamertje was binnen gestapt een cd’tje op.

‘Ik hoop dat het vanavond in ieder geval een paar uurtjes droog blijft,’ vroeg Mikki zich hardop af. Ze stond met haar rug naar me toe gekeerd door het zolderraam naar buiten te kijken, waar de regen nog altijd met bakken tegelijk naar beneden kwam. In ieder geval was het een half uurtje voordat ze had aangebeld tenminste opgehouden met onweren, wat alles bij elkaar genomen al heel wat was. Ik had me de afgelopen weken meerdere keren afgevraagd hoeveel regen er kon vallen voor we eindelijk met huis en al zouden worden weggespoeld, maar kennelijk wist de bosgrond eindeloze hoeveelheden water op te nemen voordat het echt riskant voor ons ging worden.

‘Ik zie dat je de tekening van Raphaels voetjes hebt weggehaald?’ zei ze, toen ze zich had omgedraaid en een blik op de lege plek aan de muur boven mijn bed had geworpen. Ze plofte naast me neer op bed en keek me onderzoekend aan.

‘Nou ja…,’ mompelde ik en haalde quasi onverschillig mijn schouders op. ‘Ik werd er elke keer zo down van als ik ernaar keek. Misschien moet ik me er maar gewoon bij neerleggen dat hij nooit meer terugkomt voordat ik helemaal knetter word.’

Mikki trok een zuinig mondje, en gaf me vervolgens een zoen op mijn wang om me op te beuren. ‘Heb je die doos met veren nog?’

Ik knikte, en stond al op om hem te pakken. Ik opende de kastdeuren, schoof Raphaels gympies opzij en viste de doos onder uit de kast te voorschijn. ‘De tekening zit er ook in,’ zei ik, en draaide me om naar het raam. Ik had geen zin om er weer naar te moeten kijken. Ik had de laatste weken al zo vaak stilletjes boven deze doos zitten huilen, me keer op keer opnieuw afvragend waarom Raphael toch zo abrupt uit mijn leven was verdwenen.

‘Ze ruiken lekker,’ hoorde ik Mikki achter me zeggen. ‘Wist je dat?’

‘Wat?’ vroeg ik verbaasd.

‘Raphaels veren. Ze ruiken lekker.’

Ik draaide me naar haar om, en zag dat ze een handvol witte veren onder haar neus hield. Naast haar op het bed lag de tekening die ik tijdens de eerste tekenles van Raphaels blote voetjes had gemaakt. Ik herinnerde me nog hoe ongeloofwaardig het had geklonken toen hij me destijds verteld had dat hij helemaal niet gewend was om op schoenen te lopen; nu wist ik maar al te goed waarom dat was geweest. ‘Ze ruiken… lekker?’

‘Wist je dat niet?’ zei ze verbaasd, en stak haar hand met daarin een aantal van Raphaels veren al naar me uit. ‘Hier, ruik zelf maar.’

Ik schoof de tekening opzij en ging weer naast haar op het bed zitten om aan de veren in haar hand te kunnen ruiken.

‘Het lijkt wel… parfum,’ ging ze verder. ‘Heb je dat nooit gemerkt?’

Ik snoof de geur op, en moest inderdaad bekennen dat het me nooit eerder was opgevallen dat de veren die ik destijds verzameld had zo heerlijk geurden. Kennelijk werkte je neus niet altijd even goed wanneer je ogen vol met tranen stonden. Het rook vaag naar Raphael. De geur van het paradijs…

‘Had ik het niet moeten zeggen?’ vroeg Mikki, bang dat ze me nodeloos verdrietig had gemaakt.

‘Nee hoor,’ zei ik, en schudde mijn hoofd. ‘Ik zal er uiteindelijk toch mee om moeten leren gaan. Ik kan niet eeuwig blijven treuren om die jongen. Beter gezegd: om die engel… oh, het is zo verwarrend allemaal!’

‘Kom,’ zei Mikki, die haar tas openritste en haar make-up spulletjes tevoorschijn haalde. ‘We gaan vanavond gewoon lekker een avondje lol trappen en zorgen dat je tenminste voor een paar uurtjes weer even ergens anders aan kunt denken. Heb jij die kleine klemmetjes nog, dan zal ik je haar voor je opsteken.’

Van mijn nachtkastje pakte ze de ketting met de glazen kraal, die ik nog van Raphael had gekregen. ‘En die doe je vanavond gewoon weer om, want hij staat waaninnig goed…’

‘… bij mijn ogen,’ vulde ik haar aan, en sloeg glimlachend mijn armen om haar heen.

Toen we aan het einde van de middag de woonkamer instapten rook het warempel een stuk frisser dan de afgelopen dagen; vanuit de keuken hoorde ik mijn vader rommelen die druk in de weer was met het bereiden van de pompoensoep die mijn moeder vroeger ook altijd in het najaar voor mij had gekookt en waarvan ik het recept die middag met een plakbandje boven het fornuis had opgehangen. Op de tafel stonden stokbrood en een schaal met Franse kaasjes en paté, en we konden het niet laten er al vast een paar soldaat te maken nog voordat mijn vader de soep had opgediend.

‘Lekker, meneer Van Santen,’ zei Mikki even later, blazend boven een lepel kokendhete soep. ‘Dat zal ons in ieder geval een beetje warm houden vanavond.’

‘Ach ja, de kermis,’ zei mijn vader, terwijl hij ons zorgvuldig inspecteerde. ‘Jullie zien er prachtig uit, allebei. Willen jullie misschien dat ik jullie straks even met de auto breng?’

‘Hoeft niet, pap,’ zei ik snel voordat Mikki ja had kunnen zeggen. Het was een uurtje geleden eindelijk opgehouden met regenen, en we hadden zelfs nog even een waterig zonnetje tussen de wolken heen zien gluren. Het zou fijn zijn om na al die avonden met mijn vader en tante Magda nu eindelijk eens een avondje met mensen van mijn eigen leeftijd door te kunnen brengen.

‘Prima, prima,’ zei mijn vader, ergens ook wel blij dat hij na het avondeten nu nog even door zou kunnen werken. ‘Zouden jullie dan misschien Billy nog even uit willen laten voordat jullie weggaan? Het is dan wel donker, maar jullie zijn toch met zijn tweeën.’

‘Tuurlijk,’ mompelde Mikki, die net een dik met paté belegd stuk stokbrood naar binnen schoof. ‘Wat zou er nou in ’s hemelsnaam kunnen gebeuren?’

‘Ben ik even blij dat wij geen hond hebben, zeg,’ mopperde Mikki toen ze zich na het avondeten gehuld in de veel te grote regenlaarzen van mijn vader moeizaam een weg achter Billy aan door de modder baande. Achter ons zagen we de lichten van het kleine huisje van mijn vader kleiner en kleiner worden, tot het donkere bos ons uiteindelijk had verzwolgen en we alleen nog aan het geglibber van Billy’s pootjes voor ons konden horen welke kant we op moesten lopen. ‘Doe je dit elke dag?’

‘Een keer of drie,’ antwoordde ik. ‘Maar zodra het donker wordt, loopt mijn vader altijd met me mee.’

‘Ik kan begrijpen waarom,’ zei Mikki, en het leek warempel wel of haar stem trilde. ‘Je ziet hier echt geen hand voor ogen.’

‘Langs de weg staan hier en daar wel straatlantaarns. Als je niet te ver het bos in trekt, verlichten die de paden net genoeg.’ Ik keek naar boven, waar ik tussen de kale takken door hier en daar een ster tussen het gebroken wolkendek heen zag schitteren. ‘In Den Haag ging ik meestal met Billy naar het strand, daar wordt het nooit echt donker.’

‘Oh, ik hoorde dat we voor bio binnenkort naar het zeeaquarium in Den Haag gaan,’ herinnerde Mikki zich plotseling toen ik over het strand was begonnen. ‘Misschien kunnen we er achteraf met elkaar tussenuit glippen, zodat je ons je oude stad eens kunt laten zien?’

‘Ik wist niet dat jij zo gek was op biologie?’ vroeg ik verbaasd, denkend aan het incident met het schapenoog van gisteren.

‘Niet echt,’ grinnikte ze, ‘maar ik vind het natuurlijk wel net als iedereen hartstikke lekker om even een middagje in de grote stad rond te kunnen struinen. Als je net als ik je hele leven in een gehucht hebt gewoond snak je zo nu en dan gewoon naar een beetje afwisseling.’

Ik was al helemaal vergeten dat we over twee weken met onze klas naar het zeeaquarium in Den Haag zouden gaan. Misschien zou het helemaal zo gek niet zijn om te kijken of we na afloop nog een paar uurtjes in de stad zouden kunnen blijven plakken. Ik had de zee nu al zo lang niet gezien; het zou heerlijk zijn om de zilte zeewind weer eens op te kunnen snuiven en met elkaar langs de vloedlijn te lopen.

‘Oh, kijk,’ hoorde ik Mikki enthousiast naast me roepen, ‘daar zie ik al een lantaarn tussen de bomen!’

Verbaasd tuurde ik in de richting waarin Mikki wees. Ik had weliswaar een belabberd gevoel voor richting, maar volgens mij lag het fietspad toch echt achter ons. ‘Waar dan?’ vroeg ik. ‘Ik zie niets.’

‘Daar, recht voor me,’ zei Mikki, en kwam naast me staan om aan te wijzen waar ze volgens haar het licht van de lantaarn gezien had. ‘Dat kleine groene lichtje… Oh, nu zijn het er zelfs twee!’

Bij het horen van die woorden gingen direct alle alarmbelletjes in mijn hoofd rinkelen. Ik zag de kleine groene lichtjes nu ook, en toen Billy, die inmiddels beschermend voor ons was komen staan, zachtjes begon te grommen wist ik precies hoe laat het was. ‘Het fietspad ligt achter ons, Mikki,’ fluisterde ik in de hoop dat het wezen dat ons van tussen de donkere bomen zat aan te staren niet zou kunnen horen. Op dat moment voegden zich nog twee paar ogen bij het eerste, en drong ook bij Mikki het besef door dat ze zich gruwelijk moest hebben vergist.

‘Shi…’ hoorde ik haar naast me zeggen. ‘Wegwezen, Lilly.’

Vliegensvlug draaide ze zich om en greep mijn hand, waarna we samen zo snel onze benen ons konden dragen over het modderige wandelpad naar huis holden. Nu en dan wierp ik een angstige blik over mijn schouder, en zag tot mijn opluchting dat de groene ogen telkens een stukje kleiner leken te worden en we klaarblijkelijk dus niet werden gevolgd.

‘Stop, Lil!’ riep Mikki plotseling, en rukte haar hand los uit die van mij. ‘Mijn laars is vast blijven steken in de modder. We hielden abrupt stil, en terwijl ik mijn hart in mijn keel voelde bonken vroeg ik me af of we terug zouden moeten keren om mijn vaders laars uit de modder te bevrijden of het zekere voor het onzekere zouden moeten nemen en doorrennen. Vanuit het bos leek er niets op ons af te komen; buiten het gedruppel van de laatste waterdruppels die loslieten van de kale takken was er evenmin iets bijzonders te horen, en om lastige vragen van mijn vader te vermijden was het misschien niet eens zo’n slecht idee om even een paar stappen terug te lopen. Hoe ver terug kon het immers zijn?

Even brak het maanlicht door het wolkendek heen, en verlichtte het pad waar we langs waren gekomen. Ik zag hoe Mikki behoedzaam om zich heen kijkend terugliep naar haar laars, die zo’n vijftien meter terug triest omhoog stak uit de modder. Nerveus nam ik mijn omgeving in mij op, en zag toen in een flits het gezicht dat ik deze week ’s nachts had gezien en mij zo bekend was voorgekomen.

‘Mikki!’ siste ik in paniek, en hoorde hoe even verderop de laars met een zuigend geluid losschoot uit de modder. ‘Meekomen, nu!’

Binnen luttele tellen stond ze naast me, greep mijn hand en sleurde me alweer achter zich aan het bospad op, net zolang tot we in de verte de lichten van het huis van mijn vader alweer tussen de bomen door zagen schijnen.

Hijgend kwamen we tot stilstand, en keken een moment lang achterom om te zien of we wellicht toch waren gevolgd. Maar opnieuw leek het bos achter ons te zwijgen.

‘Wat zou er nou kunnen gebeuren, hè,’ herhaalde ik Mikki’s woorden die ze tijdens het eten tegen mijn vader had gesproken.

‘Sodeju,’ grinnikte ze. ‘Ik ben me lam geschrokken. Ik dacht dat we van die griezels af waren!’

‘Ik had het je toch gezegd? Ik heb ze wel degelijk gezien. En ook die jongen.’

‘Welke jongen?’

‘Die jongen waarvan ik eerst dacht dat het Raphael was.’

‘Wanneer dan?’

‘Nu net, toen jij je laars uit de modder stond te trekken.’

‘Maar… waarom heb me je daar helemaal niets van gezegd!’ In het spaarzame licht kon ik zien dat ze helemaal wit wegtrok.

‘Hij stond tussen de bomen door naar ons te kijken. En het gekke is, dat ik het idee heb dat ik hem al eens eerder heb gezien.’

‘Waar dan?’ vroeg Mikki, en keek nogmaals achterom om te zien of ze de jongen alsnog ergens tussen de bomen zou kunnen ontwaren.

‘Ik wou dat ik het wist,’ verzuchtte ik. ‘Ik heb werkelijk geen flauw idee.’

Het enige dat Mikki nog kon uitbrengen toen ze nog nahijgend van het harde hollen de veiligheid van mijn vaders huisje binnenstapte, was dat ze opnieuw mascara op moest brengen. Haar handen trilden zo hevig, dat ze minstens een kwartier voor de spiegel bezig was geweest en het eindresultaat nog het meest deed denken aan het gezicht van een kleine wasbeer.

‘Begrijp je nou waarom ik de afgelopen dagen zo uit mijn doen was?’ vroeg ik, terwijl ik haar een beker sterke koffie in haar handen drukte. Ze knikte, en nipte nerveus aan de rand van haar beker.

‘Ik heb altijd gedacht… gehoopt misschien, dat wat er in september bij de walvis is gebeurd een einde had gemaakt aan al die vreselijke gebeurtenissen. Maar nu, nu lijkt het wel…’

‘… alsof dat alles slechts het begin is geweest van iets veel groters?’ maakte ik haar zin voor haar af.

Ze knikte, en verslikte zich bijna in haar koffie. ‘We moeten het de anderen ook vertellen,’ zei ze. ‘Ze moeten zo snel mogelijk weten dat die afgrijselijke demonen weer terug zijn. Heb jij je camera bij je?’

‘Nee,’ antwoordde ik, ‘maar ik kan hem zo pakken. En als het goed is, heeft mijn vader woensdag toffees meegenomen van de supermarkt. Die had ik al uit voorzorg op het boodschappenlijstje gezet. Met een beetje geluk liggen ze gewoon in de voorraadkast.’

‘Ik stel voor dat we die dan ook maar gelijk meenemen,’ zei ze op vanzelfsprekende toon. ‘Sodeju, Lil… houdt het dan nooit op?’

Ik wierp een blik uit het raam van mijn kamertje om te kijken of we misschien gevolgd waren, maar in het schemerige licht van de straatlantaarns kon ik zo gauw niets verontrustends ontdekken. ‘Volgens mij is het rustig buiten,’ zei ik, in de hoop Mikki weer een beetje tot bedaren te brengen. ‘Als je nog naar de kermis wilt, moeten we nu wel gaan, anders staan de anderen straks voor niets op ons te wachten. Eigenlijk wil ik ze zo snel mogelijk vertellen wat hier allemaal is voorgevallen, zodat ook zij hun voorzorgsmaatregelen kunnen treffen.’

Mikki goot het laatste slokje koffie naar binnen, en ik kreeg de indruk dat de sterke koffie haar weer enigszins tot bedaren had weten te brengen. ‘Kom, dan gaan we,’ zei ik, en hoopte maar dat mijn stem overtuigend genoeg klonk. Eigenlijk zag ik er nu toch ook wel een beetje tegen op om het hele eind naar het dorp te moeten fietsen. ‘Eerst maar eens kijken of ik die toffees kan vinden.’

Ik liep naar beneden, en trok de voorraadkast in de keuken open, waar ik de toffees volgens de compleet ondoorgrondelijke logica van mijn vader tussen een pak pasta en een flesje koperpoets zag staan. ‘Hebbes,’ zei ik, terwijl ik de complete zak toffees onopvallend in mijn tas liet glijden. Onderin de kast zag ik ook nog de grote zaklantaarn liggen die mijn vader destijds had aangeschaft voor noodgevallen. Ooit had ik tijdens een van de vakanties het hele huis bij elkaar gegild toen ’s avonds onverwacht de stroom was uitgevallen. Ik besloot dat vanavond ook als noodgeval aangemerkt kon worden, en overhandigde hem stilzwijgend aan Mikki, die hem als een volleerde winkeldief geruisloos in de mouw van haar jas liet glijden.

‘Denk erom, muis, uiterlijk twaalf uur weer thuis, hè,’ zei mijn vader vanuit de woonkamer terwijl hij ons ernstig opnam over de rand van zijn leesbrilletje. ‘En als er wat is, kunnen jullie me altijd bellen.’

‘Ja pap,’ zei ik met mijn allerbraafste stemmetje, en liep vervolgens achter Mikki aan naar buiten om onze fietsen te pakken.

‘Gaat het weer een beetje?’ vroeg ik, zodra we het fietspad opreden en in het flauwe schijnsel van onze fietslampen trachtten te zien wat zich voor ons op het fietspad bevond. Mikki’s jaszakken puilden uit van de toffees, die ze in geval van nood om zich heen zou kunnen strooien, en uit het mandje voorop haar fiets stak de kolossale zaklamp, die eventueel ook nog als slagwapen dienst zou kunnen doen.

‘Niets aan de hand,’ zei ze, een stuk vastberadener dan een klein half uurtje geleden. ‘De eerste demon die vanavond voor mijn wielen komt sla ik gelijk de hersens in.’

‘Probeer het eerst maar eens met een handvol toffees,’ zei ik. Wanneer ik terugdacht aan die ene middag bij de walvis, verbaasde het me nog altijd hoeveel eenvoudiger het misschien geweest was om ons de demonen van het lijf te houden als we dit toen ook al hadden geweten. Ik had destijds slechts bij toeval ontdekt dat ze niet bestand waren geweest tegen fel licht, en ook al had deze kennis ons uiteindelijk het leven gered, het was elke keer opnieuw een afschuwelijk gezicht geweest om hen voor onze ogen te zien vergaan.

De eerste vijftien minuten reden we zonder al te veel tegen elkaar te zeggen verder, slechts nu en dan om ons heen kijkend of we niet werden gevolgd. In de verte konden we het zachte schijnsel van de huizen in het dorp al zien opdoemen, toen Mikki plotseling haar handrem indrukte en met luid piepende banden tot stilstand kwam.

‘Daar!’ siste ze, wijzend op een groepje bomen aan de linkerkant van het fietspad. Ik stapte van mijn fiets af en ging naast haar staan. ‘Misschien kunnen we beter doorrijden, Mik,’ fluisterde ik gespannen toen ik zag dat ze al een handvol toffees uit haar jaszak had gehaald.

‘Lil?’ klonk het aarzelend vanuit de richting van de bomen. Toen pas zag ik hem ook. Een paar maanden eerder zou ik gelijk mijn camera hebben ingeschakeld om hem met behulp van mijn flitser te vernietigen, maar nu ik eenmaal wist dat er ook nog andere manieren waren om hem van het lijf te houden, stond ik gebiologeerd toe te kijken hoe hij op ons afkwam. Vaag deed hij me nog ergens denken aan een mens, alleen bewoog hij zich voort op handen en voeten als een dier, en zijn huid was zwart en glanzend. Het meest opvallend aan zijn gezicht waren de groene, uitpuilende ogen, die licht leken te geven in het donker, en zijn lachwekkend grote oren, die uitliepen in een punt en halverwege slap naar beneden hingen en bij iedere stap die hij maakte even opwipten.

‘Lil, Lil, Lil!’ riep hij enthousiast toen hij mij leek te herkennen, en kwam moeizaam hijgend op ons af gehobbeld.

‘Sodeju, Lil…’ piepte Mikki, die hem met stijgende paniek op ons af zag komen en in een reflex al haar toffees in de richting van de demon had gegooid. Voor onze ogen doken nu minstens vijf andere demonen enthousiast gillend op vanachter de bomen, die zich trekkend en duwend vol overgave op de toffees op de grond stortten. ‘Wegwezen!’ was het laatste dat ik van Mikki hoorde, die al op haar fiets gesprongen was en zo hard ze kon wegfietste in de richting van het dorp. Binnen een seconde was ik ook op mijn fiets gesprongen en racete als een bezetene achter het kleine rode lichtje in het donker aan.

‘Het werkt!’ riep ik opgelucht zodra ik haar had ingehaald. ‘Het werkt echt!’

‘Absoluut,’ hijgde Mikki, die nog altijd even hard doorfietste. ‘Maar ik geloof dat ik mijn portie demonen voor vanavond wel zo’n beetje heb gehad. Je hoeft mij straks echt niet meer te vragen of ik ook nog in het spookhuis wil,’ lachte ze nerveus, en stak haar hand al op naar de anderen die ons even verderop in het schijnsel van de straatlantaarns stonden op te wachten.

‘Ga weg!’ riep Quirine verbaasd uit. ‘Toffees?’

‘Toffees,’ beaamde Mikki, en keek mijn kant uit ter bevestiging.

‘Ik heb het dus niet gedroomd,’ zei ik. ‘Ze zijn er nog steeds, al blijken ze een stuk minder gevaarlijk dan we eerder hadden gevreesd.’

Ik zag dat Sarah, die al die tijd stilletjes had staan luisteren naar Mikki’s relaas over wat ons de laatste paar uur allemaal was overkomen, met de minuut witter was weggetrokken. ‘Ik ben blij dat Quirine en ik onze camera’s toevallig hebben meegenomen om foto’s te maken voor tekenen,’ zei ze zachtjes toen Mikki haar verhaal had afgerond. ‘Of hebben jullie misschien nog wat toffees over voor ons?’

Mikki haalde een laatste toffee tevoorschijn uit haar jaszak, die Rick voordat iemand anders hem had kunnen pakken al uit haar handen had gegrist en in zijn mond had gestopt.

‘Lekker, Mik,’ grijnsde hij, en incasseerde schaapachtig de draai om zijn oren waarop Quirine hem spontaan trakteerde.

‘Kom op,’ lachte hij, terwijl hij alweer op zijn fiets stapte om ons voor te gaan. ‘We hadden toch met elkaar afgesproken om weer eens lekker een avondje lol te trappen? Het is nog zeker twintig minuten fietsen naar het andere dorp, en ik heb helemaal geen zin om mijn tijd hier te verdoen met praten over die smerige griezels. Vooruit, waar gaan we straks als eerste in?’

En al viel er nog genoeg te bespreken, geen van ons leek er vanavond zin in te hebben om over datgene te praten waar we diep van binnen allemaal doodsbenauwd voor waren. Zonder tegenspraak stapten we op onze fietsen en reden, ieder van ons verzonken in zijn of haar gedachten, achter Rick aan.

We konden de kermis al vanuit de verte horen. Boven het geluid van de stampende muziek en de sirenes uit klonk het gegil van de mensen die in de achtbaan naar beneden suisden en over de kop gingen.

‘Die doen we als laatste,’ lachte Rick opgetogen, ‘na de friet en suikerspinnen, voor het maximale resultaat.’

‘Smeerpijp,’ giechelde Quirine, en pakte verliefd zijn hand. In optocht liepen we met elkaar over de kermis om ons te vergapen aan de attracties, en al spookte er nog zoveel door mijn hoofd, het was fijn om door het lawaai en de zee van flikkerende lichtjes even nergens anders aan te kunnen denken. Als eerste gingen we in de octopus, waar Sarah het presteerde om zo hard te gillen dat ze met gemak boven de sirenes uitkwam.

‘Welke gek heeft dit apparaat uitgevonden?’ giechelde ze als een klein kind toen ze zich nog wat onvast ter been door Rogier uit het kleine kuipje liet helpen. Door de enorme vaart van de attractie was het lint waarmee ze doorgaans haar woeste bos met krullen in bedwang hield losgeschoten, waardoor haar haren nu werkelijk alle kanten op stonden.

‘Daar, het spookhuis!’ riep Rick al uit voordat iemand haar vraag had kunnen beantwoorden. Recht voor ons uit zagen we een enorme spin vanaf een kasteeltoren op de omstanders voor de kassa neerdalen, en vanachter ramen en deuren verschenen nu en dan spoken en geraamten die hen kermend en krijsend de stuipen op het lijf probeerden te jagen. ‘Daar heb ik nou echt zin in! Rogier, ga je mee?’

‘Oh, en waarom zouden de meiden niet meegaan?’ reageerde Mikki, die kennelijk door Ricks betuttelende woorden haar strijdlust weer leek te hebben hervonden. Ze keek naar Sarah, Quirine en mij op een manier die geen tegenspraak leek te dulden, en voor we het wisten stonden we met elkaar in de rij voor het spookhuis. Elke keer als er weer een karretje naar binnen reed en de rij voor ons een stukje kleiner werd, werden de jongens uitgelatener. Ik wierp een blik op Mikki, die naast me stond en bij elke stap voorwaarts aanmerkelijk stiller werd.

‘Als de anderen naar binnen zijn, kunnen wij er gewoon tussenuit knijpen als je wilt, hoor,’ fluisterde ik om haar op te beuren. ‘Niemand die het in de gaten heeft.’

‘En als ze ons dan staan op te wachten bij de uitgang?’ zei ze, en ging nerveus met haar handen door het haar. ‘Nee, Lilly, wie A zegt, moet ook B zeggen, ben ik bang.’

Voor ons stapten Rick en Quirine in een wagentje in de vorm van een pompoen en verdwenen giechelend door de klapdeuren naar binnen. Ik zag dat Rogier, die voor ons stond, beschermend zijn arm om Sarah heen sloeg. Ik wierp een vragende blik op Mikki, die al net zo verbaasd leek te zijn als ik. ‘Ik weet niet wat ik enger vind,’ giechelde ze zachtjes in mijn oor, ‘dat idiote spookhuis of Sarah en Rogier die verkering met elkaar lijken te hebben.’

Nadat Sarah en Rogier in een zwart geblakerde kookpot waren verdwenen was het onze beurt om in een kleine, ronde draak te stappen, die luid ratelend voor onze voeten tot stilstand kwam. Ik hoorde Mikki naast me kreunen toen de metalen stang voor ons neerdaalde en we geen kant meer op konden. ‘Gaat het?’ vroeg ik nog, maar voordat Mikki antwoord had kunnen geven schoot het wagentje al met een ruk naar voren en reden we de zwarte klapdeuren door.

Het eerste stukje viel alles bij elkaar genomen nog wel mee; ik werd alleen een beetje misselijk door de scherpe bochten waarmee het wagentje in het donker leek voort te hobbelen. Als eerste doemde er een doodskist voor ons op, van waaruit een lichtgevend skelet krijsend naar ons uithaalde. Naast me hoorde ik Mikki giechelen, wellicht van de zenuwen, maar misschien ook omdat het allemaal een stuk minder eng bleek te zijn dan ze had gevreesd. Nu en dan voelden we spinnenwebben langs onze gezichten strijken, en net toen ik dacht dat het allemaal toch wel meeviel, schoot vanaf de zijkant onverwacht een enorme vleermuis op ons af. Ik gilde zo hard, dat Mikki nog meer van mij leek te schrikken dan van het hele beest.

‘Sodeju, Lil,’ lachte ze nerveus. ‘Straks vragen ze jou nog om hier te komen werken.’

En weer begon ik te gillen. Niet van die plastic vleermuis, of een of ander suf skelet. Voor mij zag ik namelijk het gezicht oplichten van de jongen die ik nu al een paar keer eerder in het bos had gezien.

‘Wat is er?’ vroeg Mikki, die inmiddels mijn hand had beetgepakt en probeerde me zo goed en zo kwaad het ging enigszins te kalmeren. ‘Het is allemaal nep, Lilly. Dat weet je toch?’

Voor ons doemde de mond op van een monster, dat ons luidkeels brullend met wagentje en al dreigde te verslinden, en opnieuw zette ik het op een gillen. ‘Daar! Daar!’ gilde ik in paniek. ‘Zie je hem dan niet?’ Steeds opnieuw zag ik het gezicht van dezelfde jongen opdoemen in het duister, en ook Mikki leek hem nu te kunnen zien.

‘Maar dat gezicht ken ik toch’, zei ze, en opeens wist ik waar ik deze jongen eerder had gezien.

Zodra ik uit het wagentje was gestapt zag ik hem al staan tussen de uitgelaten menigte. Ik negeerde de anderen, die verbaasd stonden toe te kijken hoe ik op hem afbeende en vol naar hem uithaalde.

‘Sam!’ riep ik verontwaardigd, niet in de laatste plaats omdat hij net op tijd had weten te bukken. ‘Wat doe jij nou hier!’

‘Nog altijd even blij om me te zien,’ zei hij grijnzend, en deed snel een paar stappen naar achteren in een poging een tweede uithaal te kunnen ontwijken. ‘Nou ja, wat is er met jou aan de hand?’

Rick en Rogier sprongen haastig tussenbeide, en duwden hem nog een paar passen verder weg de stampende menigte in.

‘Hé, is dat nou een manier om een oude bekende te begroeten?’ zei hij, en trok vinnig Ricks handen van zijn shirt. Zijn grote, blauwe ogen schoten vuur, en ik kon nu begrijpen waarom ik hem eerder voor Raphael had aangezien. Zijn donkere haar was een stuk langer dan toen ik hem de laatste keer had gezien, en hij zag er inmiddels een stuk verzorgder uit.

‘Wat kom je hier doen, Samael?’ riep Sarah boven de herrie van de kermis uit, en prikte nijdig met een van haar vingers in diens shirt. ‘Eerst bezorg je ons niets anders dan narigheid, en nou duik je zomaar weer vanuit het niets op. Denk je soms dat nu Raphael uit beeld verdwenen is, jij weer een kansje maakt?’

‘Wat een lage gedachte!’ siste hij, en kneep zijn ogen tot fijne spleetjes. ‘Zoals de waard is…’ Hij trok haar vinger van zijn shirt en deed een stap naar voren. ‘En mag ik je verzoeken geen kreukels in mijn gloednieuwe Armanishirt te maken?’

Rogier sprong gauw tussenbeide en trok Sarah beschermend achter zijn rug. ‘Wat wil je van Lilly, Sam? De laatste keer dat we je zagen was nou niet bepaald een succes. Als je denkt misbruik van de situatie te kunnen maken en Lilly pijn wilt doen, krijg je toch heus met ons te maken.’

‘Misbruik? Ik?’ sprak hij theatraal, en trok een pruillip alsof Rogier hem diep gekwetst had. ‘Sinds die lafaard de benen heeft genomen doe ik ieder uur van de dag mijn stinkende best om over Lilly’s veiligheid te waken, en wat krijg ik ervoor terug?’

Mijn mond viel open van verbazing. Hoe haalde hij het in zijn hoofd om Raphael een lafaard te noemen! Ik probeerde me langs Rogier en Rick heen te worstelen om hem opnieuw te lijf te kunnen gaan, maar voor ik bij hem was hadden Mikki en Quirine me al van achteren vastgegrepen en bij hem vandaan getrokken.

‘Zie je nou wel? Stank voor dank!’ ging hij verontwaardigd verder. ‘Heeft niemand je dan geleerd dat ieder mens een beschermengel heeft, Lilly van Santen? Ik heb de afgelopen maanden een fortuin gespendeerd aan toffees en benzine om ervoor te zorgen dat jij je onbezorgde wandelingetjes door het bos kon maken en ooit weer veilig op de fiets naar school zou kunnen rijden, en nog is het niet goed.’

‘Maar waarom dan in hemelsnaam, Sam?’ vroeg ik stomverbaasd. ‘Waarom zou uitgerekend jij me nou willen helpen? Een paar maanden geleden wilde je me nog het liefste dood hebben!’

‘Dood? Ik? Lieve schat, ik weet niet waar je het over hebt! Jij zou toch als geen ander moeten weten hoezeer ik op je ben gesteld? En ja, je doet me denken aan iemand die ik ooit innig lief heb gehad. Er was destijds een redelijke kans dat ik haar door jou opnieuw in de armen had kunnen sluiten. Maar jij en ik weten toch allebei dat dat inmiddels ver achter ons ligt? Ik wil je alleen maar helpen, Lilly. Ik wil dat je veilig bent, dat is alles.’

Ik schudde vertwijfeld mijn hoofd. Het klonk allemaal zo belachelijk uit Samaels mond, dat het bijna weer geloofwaardig werd. ‘Wie zegt me, dat jij niet juist degene bent geweest die de laatste tijd al die demonen op me afgestuurd heeft om me de stuipen op het lijf te jagen?’

‘Precies, ja,’ hoorde ik Mikki achter me zeggen. ‘Er was er niet een meer over na die middag op de walvis. Waar komen deze dan vandaan?’

‘Jullie denken toch niet dat dat handjevol demonen dat jullie destijds in rook op hebben zien gaan de enige waren? Er zijn complete legioenen demonen, en om de een of andere reden lijken ze nog altijd buitengewoon geïnteresseerd te zijn in jou, Lilly. Ongetwijfeld heeft Lillith ze destijds op jouw pad gezet, maar dat betekent nog niet dat ze het jou niet ook zonder haar nog wel eens behoorlijk lastig zouden kunnen maken.’

‘Maar Sam? Waarom zou uitgerekend jij me nou willen helpen?’

Hij haalde zijn schouders op, en voor het eerst sinds die allereerste keer dat ik hem gezien had maakte hij een kwetsbare indruk.

‘Omdat je de enige mens op aarde bent om wie ik geef, Lilly,’ antwoordde hij schuchter. ‘Eeuwenlang heb ik hier rondgezworven in de hoop een manier te vinden om Lillith terug te krijgen. Je hebt zelf gezien hoe ik er aan toe was toen je me zag, die ene keer in Amsterdam. Ik had werkelijk niets meer, niets om voor te leven. Ooit was ik een engel, wiens taak het was om af te dalen tot de aarde om mensen naar de hemelpoort te begeleiden wanneer hun tijd gekomen was. Mijn liefde voor Lillith heeft me destijds aan de aarde vast gekluisterd, Lilly. De dag waarop jij en Raphael bij mij op de stoep stonden was er werkelijk niets meer van mij over, en leidde ik een miserabel, menselijk bestaan zonder enig perspectief. En ook al was ik nog zo teleurgesteld dat een eventuele terugkeer van Lillith nu zo goed als uitgesloten lijkt te zijn, jij hebt me eraan herinnerd hoe ik vroeger ooit geweest was. Nooit zal ik meer die engel zijn die mensen trachtte te troosten wanneer hun tijd gekomen was, Lilly. Die weg is voorgoed afgesloten. Maar misschien zal ik ooit nog wel eens een goed mens kunnen zijn.’

‘Wow,’ zei Quirine, die al met uitgestoken hand naar voren liep om hem te begroeten.

‘Even wachten,’ zei Rick, die haar hand beetpakte en weer naar beneden drukte. ‘Hoe weten we zeker dat deze gluiperd ditmaal wel de waarheid spreekt?’

‘Oh, je wilt de waarheid van mij horen?’ vroeg Samael met een zucht die vanuit zijn tenen leek te komen. ‘Zoals je wilt. Dit shirt wat ik aanheb, is helemaal geen echte Armani, maar afkomstig uit een of ander goedkoop toeristenstalletje op de Dam. Sarahs haar zit belachelijk zonder dat lintje dat normaal gesproken die hele warboel bij elkaar weet te houden en jij hebt in het spookhuis zonet een wind gelaten omdat je dacht dat toch niemand anders het zou merken. Nou tevreden?’

Ricks mond viel open van verbazing, en achter me hoorde ik Mikki zachtjes grinniken.

‘Komen we er een beetje uit met elkaar, jongens?’ klonk het vanaf de trap bij het spookhuis, waar een van de medewerkers ons kennelijk al een tijdje in de gaten had staan houden.

Ik draaide me naar hem om en stak mijn duim op. ‘Jawel,’ riep ik, terwijl ik koortsachtig probeerde in te schatten hoe oprecht Sams bedoelingen nu werkelijk waren. ‘Ik denk dat we er wel uit komen…’

‘Zijn jullie al in de achtbaan geweest?’ vroeg Sam even later opgetogen toe we gezamenlijk verder liepen over de kermis. Rick en Sarah hielden hem nog altijd nauwlettend in de gaten, maar desondanks deed hij zelf of er niets aan de hand was en liep met onze groep mee alsof we al jarenlang de allerbeste vrienden waren.

‘De achtbaan bewaren we voor het laatst,’ zei Rick nors. ‘Wat me eraan herinnert dat we hoognodig eens op zoek moeten gaan naar friet en suikerspinnen.’

‘Eindelijk,’ lachte Quirine, die vrolijk huppelend Ricks hand pakte en hem meetrok naar een paar kraampjes met etenswaren. ‘Ik wil de grootste suikerspin die ze hebben, en jij trakteert.’

Vijf minuten later stonden we voorzien van friet en suikerspinnen onder de luifel van een van de kraampjes toe te kijken hoe de regen inmiddels weer met bakken tegelijk naar beneden viel.

‘Het is echt abnormaal wat er de laatste tijd allemaal naar beneden is komen vallen,’ verzuchtte Rogier met een blik op de enorme plassen op straat.

‘Het is allemaal nog net een tandje erger wanneer je je realiseert wat ik daarvan allemaal op mijn kop gekregen heb,’ zei Samael, die met een van zijn vingers de laatste frietsaus uit zijn bakje veegde. ‘Als de paus zou weten wat ik de laatste maanden allemaal voor jou over heb gehad, Lilly, zou hij me spontaan heilig verklaren.’

‘En als hij zou weten wat je voor die tijd allemaal hebt uitgespookt, zou hij dat besluit direct terugdraaien,’ zei Sarah bits, die nog altijd niet overtuigd leek te zijn van Sams goede bedoelingen.

‘Au! Wat een gemeen mens ben jij toch,’ kermde Sam, alsof ze hem diep gekwetst had. ‘Nou Rogier, daar ga je in de toekomst nog je handen vol aan krijgen, jongen!’

‘Oh, we zijn alleen maar goede vrienden, hoor.’

‘Goede vrienden?’ zei Sam verbaasd, en rolde theatraal met zijn ogen. ‘Als jij het zegt. Trouwens, over de toekomst gesproken, zijn jullie al naar de waarzegster geweest?’

‘De waarzegster? Vijf euro betalen om te horen dat je morgen een brief krijgt en later zestien kinderen op de wereld zult zetten? Ik dacht het niet,’ antwoordde Rick schamper. ‘Dat is toch je grootst mogelijke oplichterij.’

‘Oh, maar ik wil wel horen wat de toekomst mij gaat brengen,’ riep Quirine enthousiast, weldra bijgestaan door Mikki. Eigenlijk was ik zelf ook wel nieuwsgierig geworden; zou een waarzegster me misschien iets kunnen vertellen over Raphael, en of ik hem ooit nog terug zou zien? Je wist het maar nooit. Alleen Sarah leek niet echt warm te lopen voor de waarzegster. Vast en zeker omdat ze weer eens in de veronderstelling verkeerde dat het niet zou mogen volgens haar geloof.

‘Zestien kinderen,’ mompelde Rick zonder zijn ogen van zijn bakje friet te halen. ‘Ik geloof niet, dat ik dat nou wil horen, Quirine. Gaan jullie meiden maar lekker met elkaar.’

‘Goed hoor, held,’ giechelde ze, en liep samen met mij en Mikki naar de overkant waar een mysterieus ogend stalletje ons een vooruitziende blik op de toekomst beloofde.

‘Vijf euro,’ blafte de man in het piepkleine hokje naast de ingang ons ongeïnteresseerd toe. Boven zijn hoofd knipperde in neonletters de naam Madame Helena, die kennelijk al achter het zware, donkerrode gordijn naast de kassa op ons zat te wachten. Ik durfde de anderen niet aan te kijken, omdat ik wist dat ze zich hoogstwaarschijnlijk net als ik in stilte stonden af te vragen hoe die kolossale man zich ooit in dat benauwde hokje had weten te wurmen.

‘Per persoon,’ bromde hij bars, toen hij zag dat alleen Quirine vijf euro tevoorschijn had gehaald. Geschrokken telden we elk nog eens vijf euro neer, ons heimelijk afvragend of we niet hartstikke werden bedrogen. Toen hij het kleine schuifje met daarop ons geld naar binnen trok, knipperden even de laatste drie letters van het woord Madame, waarmee ons hele bezoek op slag nog net een tikje twijfelachtiger werd.

‘Madame Helena zal u nu ontvangen,’ zei de man, iets vriendelijker nu, en gebaarde naar het kleine bankje dat voor het gordijn stond opgesteld. Nieuwsgierig namen we er naast elkaar op plaats. Ik durfde Mikki en Quirine niet eens aan te kijken, omdat ik bang was van de zenuwen onbedaarlijk in de lach te zullen schieten. Het was werkelijk allemaal te bespottelijk voor woorden, en ik wist zeker dat wanneer Rick erbij geweest was hij ons al lang en breed weer naar buiten zou hebben gesleurd.

Plotseling schoof het rode gordijn voor ons open, en in de schemerig verlichte ruimte daarachter zagen we een stevige, ronde vrouw zitten met warrig opgestoken grijze haren. Ze had haar ogen gesloten, en maakte met haar hand strijkende bewegingen boven een glazen bol, die temidden van een vijftal brandende kaarsen voor haar op een kleine tafel stond. Een vage, maar onmiskenbare geur van wierook kwam ons tegemoet, en vanuit mijn ooghoeken zag ik al hoe Mikki haar sjaal voor haar mond en neus getrokken had tegen de rook.

‘Drie zielen zijn voor mij verschenen. Drie zielen… drie oude zielen,’ zei ze, kennelijk om ons te imponeren. ‘Leg jullie handen in die van Madame Helena, en zij zal zeggen wat de toekomst voor jullie in petto heeft. Ach… ach…,’ kreunde ze theatraal, en ik moest heimelijk denken aan Sam, die haar dit staaltje acteren vast niet na had kunnen doen, ‘als jullie eens wisten hoe zwaar het ons valt al deze kennis mee te moeten torsen.’

‘Kennis?’ hoorde ik Mikki naast me brommen. ‘Overtollige kilo’s zal ze bedoelen!’

Quirine legde haar met een por het zwijgen op, en stak als eerste haar hand uit naar Madame Helena. Het viel me nu pas op dat ze vreselijk enge, knokige vingers had, die absoluut niet bij de rest van haar lichaam leken te passen, en onwillekeurig moest ik rillen bij de gedachte dat ik mijn hand straks ook in die van haar zou moeten leggen. ‘Wat een prachtige lijnen,’ ging ze verder. ‘Een sterrenkind, dat ben je! Geboren voor het geluk, wacht maar af wat er binnenkort op je pad komt. Ik zie… ik zie…’

Hierop pauzeerde ze even, en snoof met een mysterieuze glimlach op haar gelaat de overvloedige geur van wierook op. ‘Een brief. Binnenkort zul je een brief ontvangen met groot nieuws. Ja, een brief. Verder… verder is alles vaag.’

‘Nou ja,’ hoorde ik Mikki verontwaardigd blazen. ‘Dat had Rick ook al gezegd, en die was een stuk goedkoper. Ik mag toch hopen dat ze tegen mij niet over die zestien kinderen gaat beginnen, want anders ben ik hier echt weg,’ sputterde ze, en legde haar hand met nauwelijks verholen tegenzin in die van Madame Helena.

‘Een sterrenkind! Ja, nog een sterrenkind heeft Madame Helena hier voor zich!’

‘Zeker ook prachtige lijnen?’ onderbrak Mikki haar cynisch.

‘Verstoor de concentratie van Madame Helena niet!’ riep ze met wijd opengesperde ogen. Ik kon nu begrijpen waarom Rick en de anderen niet mee hadden gewild. Dit was echt doodzonde van ons geld.

Nadat Madame Helena haar ogen weer had gesloten, begon ze tot Mikki’s ontsteltenis inderdaad iets te mompelen over de enorme hoeveelheid kinderen die ze in de toekomst op de wereld zou gaan zetten.

‘Ik geloof dat ik zo wel weer genoeg gehoord heb,’ sprak ze boos, en trok haar hand met een venijnige ruk los uit die van de waarzegster. ‘Weet je zeker dat jij ook nog wilt, Lil, of houden we het gewoon voor gezien?’

‘Echt niet,’ zei ik tegen beter weten in, en stak mijn hand al uit naar Madame Helena. ‘Was jij het niet, die me vanavond gezegd heeft dat wie A zegt, ook B zal moeten zeggen?’

Zodra ze mijn hand had vastgepakt verstijfde ze echter voor onze ogen. Uit haar keel ontsnapte een akelig, gorgelend geluid, en toen ik in haar wijd opengesperde ogen staarde zag ik dat de pupil helemaal was weggedraaid en het hele oog wit was. Mikki en Quirine zaten van schrik vastgenageld op het wankele, houten bankje, en het enige dat in mij opkwam was dat ik hier zo snel mogelijk vandaan wilde.

‘Kind van de nacht,’ klonk het diep vanuit de keel van Madame Helena, ‘kind van de duisternis!’

Ik wilde mijn hand al los rukken en het op een lopen zetten, maar ik wist hem met geen mogelijkheid los te wrikken uit haar knokige vingers die zich inmiddels diep in mijn vlees hadden vastgezet. ‘Laat me gaan,’ riep ik hees, terwijl ik me nog altijd probeerde los te worstelen uit haar greep.

‘Eeuwige duisternis zal neerdalen over de aarde,’ klonk het hijgend uit haar keel. ‘De weg terug zal worden geopend, de orde verstoord. Maak baan voor de Meester, hij is in aantocht!’

‘Laat los!’ hoorde ik Quirine naast me gillen, terwijl Mikki krampachtig aan mijn arm stond te trekken. Vaag zag ik nog, dat de man in het kleine hokje de deur had geopend en in paniek naar buiten was gestormd, maar toen begon alles om mij heen al te draaien en zonk ik weg in een allesoverheersende duisternis.

Hoe ik uiteindelijk thuis gekomen ben kan ik me achteraf gezien amper meer herinneren. Vaag ligt me er nog iets van bij dat ik Quirine boven het lawaai van de kermis uit hoorde roepen dat ik bij Samael op zijn motor in ieder geval veilig zou zijn voor alle griezels die zich ophielden in de bossen, waarop Sarah er nukkig tegenin had gebracht dat de grootste griezel in diezelfde bossen nou juist rondreed op zo’n zelfde motor.

Samael had de hele woordenwisseling uiteindelijk niet verder afgewacht, me in zijn armen genomen alsof ik zo licht was als een veertje en me dwars door de toegestroomde menigte heen naar zijn motor gedragen. Het eerstvolgende dat ik me herinnerde was het regelmatige geronk van de motor en Samaels sterke armen, die hij beschermend om me heen geslagen had zodat ik niet van zijn motor zou kunnen vallen. Voor ons zag ik in het schijnsel van de lamp zo nu en dan het fietspad oplichten in de regen, hoewel ik me later niet kon herinneren of we op de terugweg nog belaagd waren geweest door de demonen die zich die avond ongetwijfeld ook weer in de bossen hadden opgehouden. Pas toen Samael zijn motor voor de deur had uitgeschakeld en de rust was teruggekeerd begon ik weer een beetje bij mijn positieven te komen.

‘Gaat het weer een beetje?’ vroeg hij, terwijl hij me galant hielp bij het afstappen. ‘Je hebt iedereen vanavond echt gigantisch de stuipen op het lijf gejaagd.’

Ik knikte, nog altijd verward over wat er allemaal was voorgevallen. ‘Die waarzegster,’ zei ik schor, ‘daar was iets mee.’

Ik trachtte mijn kleren enigszins glad te strijken, die drijfnat waren geworden op de motor.

‘Wat heeft ze dan gezegd?’ vroeg hij nieuwsgierig. In de verte hoorde ik de kerkklok luiden. Ik keek op mijn horloge, en zag dat het net twaalf uur was geweest.

‘Iets over de duisternis, en de Meester die zou terugkeren. Ik weet het allemaal niet meer zo precies. Volgens mij zei ze zomaar wat.’

‘De Meester? Wat bedoelde ze daarmee?’

Ik haalde mijn schouders op. ‘En iets over een weg terug. Ik zou het echt niet weten, Sam. Luister eens, ik moet nu echt naar binnen, anders wordt mijn vader boos.’

Ik viste mijn sleutelbos uit mijn tas, en stak de sleutel in het sleutelgat van de voordeur.

‘Luister eens, Lilly,’ sprak hij gehaast, en greep me in een opwelling vast bij mijn pols. ‘Sorry,’ zei hij toen hij mijn geschrokken blik zag en liet me snel weer los. ‘Ik wilde alleen maar vragen… zouden we misschien eens een keer iets af kunnen spreken?’

Even was ik uit het veld geslagen. Ongetwijfeld bedoelde hij het goed, maar hoeveel Samael me ook aan Raphael deed denken, hij was nou eenmaal niet dezelfde persoon. ‘Het spijt me, Sam,’ sprak ik verontschuldigend. ‘Ik waardeer het enorm wat je de afgelopen maanden allemaal voor me gedaan hebt. Maar… ik kan het niet. Ik hou van Raphael.’

Ik zag dat hij een pruilmondje trok, en dit keer leek het gemeend. ‘We kunnen toch ook gewoon eens iets afspreken als… vrienden?’

‘Als vrienden?’ lachte ik verbaasd.

‘Als ik je ook maar ergens mee kan helpen,’ zei hij bereidwillig. ‘Een mens kan immers nooit genoeg vrienden hebben.’

‘Het is allemaal erg lief bedoeld, Sam, maar ik geloof niet dat er ook maar iets is dat…’ Opeens schoot me de enorme vracht huiswerk te binnen die boven in mijn kamertje op me lag te wachten voor de volgende dag. ‘Of het moet zo zijn dat je net als Raphael toevallig ook verstand hebt van wiskunde?’

‘Wiskunde?’ lachte Samael, en ik zag dat zijn hele gezicht opklaarde. ‘Pythagoras en ik… twee handen op een buik!’

Toen ik die zondagochtend de gordijntjes van het zolderraam openschoof, was het eerste waar mijn oog opviel mijn fiets, die in de stromende regen tegen een boom aan stond. Ik had geen idee hoe die hier was gekomen, maar ik had zo’n flauw vermoeden dat Samael er iets mee te maken moest hebben gehad. In de deuropening stond Billy met een balletje in zijn bek uitdagend naar me te kwispelen, en aan zijn natte vacht te zien had mijn vader vanochtend kennelijk al een ommetje met hem gemaakt. Vanuit de keuken klonk gerommel van bakblikken gevolgd door een hele batterij aan woorden die in geen enkel hedendaags woordenboek terug te vinden zijn, en al snel bekroop me het onbehaaglijke gevoel dat mijn vader vanochtend waarschijnlijk weer eens gestruikeld was over een van zijn roemloze pogingen om uit te blinken in de keuken.

Ik schoot snel iets warms aan, en hobbelde achter Billy aan de trap af naar de keuken, die zodra ik de hoek om kwam lopen gehuld bleek te zijn in dikke rookwolken.

‘Pap!’ riep ik bij het zien van de onbeschrijflijke chaos. ‘Wat ben je in hemelsnaam aan het doen in de keuken?’

Van schrik liet mijn vader pardoes het bakblik uit zijn handen vallen, waarop zich een aantal ondefinieerbare, zwartgeblakerde bolletjes bevonden. ‘Hela, hola, muis…,’ stamelde hij. ‘Je bent al op, zie ik.’

Ik wierp een blik op de klok, en zag dat het al half elf was. Meestal was ik als eerste op, maar ik had gisteren nog zo lang wakker gelegen van alles wat er de voorgaande dag allemaal was gebeurd, dat ik dit keer een gat in de dag geslapen had. ‘Wat ben je in hemelsnaam aan het maken, pap? Een van de onovertroffen recepten van tante Magda?’

Hierop ontspande hij gelukkig weer een beetje. ‘Al die nieuwerwetse onzin ook,’ mopperde hij. ‘Ik wilde je vanochtend verrassen met verse broodjes bij het ontbijt. “Tien minuutjes in de oven”, hadden ze me gezegd in de winkel, maar er natuurlijk weer met geen woord over reppen dat je er dan wel eerst het plastic vanaf moet halen.’

Ik staarde een moment lang in opperste verbijstering naar de chaos op de keukenvloer, niet wetende of ik nu moest lachen of huilen. ‘In ieder geval zijn ze nu wel onbeperkt houdbaar geworden,’ ging mijn vader dapper verder, ‘al denk ik niet dat ze nog echt lekker zullen smaken.’

Uiteindelijk wist ik me niet langer goed te houden, en liep schaterlachend naar het keukenraam om wat frisse lucht binnen te laten.

‘Heb je het leuk gehad gisterenavond?’ vroeg mijn vader, terwijl hij intussen als een volleerde psychopaat met een groot mes stond in te hakken op de verkoolde broodjes in een vruchteloze poging ze los te krijgen van het bakblik. ‘Je zag een beetje pips toen je thuiskwam.’

Ik nam het bakblik uit zijn handen en liet het vollopen met water om het eerst eens een paar uur te laten weken. ‘Ik was een beetje duizelig,’ zoog ik uit mijn duim. ‘Sommige kermisattracties zijn zo krankzinnig, die zouden gewoon verboden moeten worden.’

‘Dat zeg ik ook al jaren van de muziek van Frans Bauer,’ verzuchtte mijn vader, ‘maar die is toch ook nog steeds op de radio te horen. Heb je wel trek in een ontbijtje?’

Ik wierp een blik op het zwartgeblakerde bakblik dat krom getrokken stond na te sissen op het aanrecht. ‘Zolang ik dat maar niet hoef op te eten,’ grijnsde ik, en liep naar de broodtrommel om een paar boterhammen te pakken. ‘Heb je al thee gezet?’

Na het ontbijt keerde ik terug naar mijn kamertje om me op de enorme vracht huiswerk voor de komende week te storten. Hoewel ik pas dinsdag weer wiskunde zou hebben leek het me verstandig om er nu alvast een blik op te werpen, maar na tien minuten was ik het spoor alweer helemaal bijster. Nijdig sloeg ik mijn boek dicht, en hoopte maar dat Samael niet tegen me had gelogen toen hij me gisteren had proberen te overtuigen hoe goed hij was in wiskunde. Die ene keer dat ik samen met Raphael mijn wiskunde had gemaakt was me echt een licht opgegaan, maar om de een of andere reden was daar nu niet veel meer van over. Ik schoof het boek in mijn tas, en haalde mijn spullen voor klassieke talen tevoorschijn, waar ik de rest van de middag mee doorbracht.

Toen ik een paar uur later mijn tas stond in te pakken voor de volgende dag, zag ik dat het buiten al was begonnen te schemeren. Snel liep ik de trap af naar beneden, trok mijn jas en regenlaarsjes aan en stapte voordat het inmiddels echt donker zou zijn geworden achter Billy aan de regen in voor zijn dagelijkse wandelingetje. Billy leek zich intussen niet meer zoveel aan te trekken van de regen, maar ik vond het nog altijd even verschrikkelijk. De enige leuke bijkomstigheid van dit snertweer was de enorme hoeveelheid paddenstoelen die overal in het bos waren opgedoken, en me herinnerden aan de kleuterliedjes over kabouters die mijn moeder me vroeger nog geleerd had. Zachtjes voor me uit neuriënd probeerde ik me de teksten te herinneren, wat nog lang niet meeviel.

Ik was zo opgegaan in mijn eigen gedachten, dat ik niet eens in de gaten had gehad dat Billy plotseling voor mij tot stilstand was gekomen en met gespitste oren om zich heen stond te kijken. Bijna was ik al over hem gestruikeld, toen ik hem in de gaten kreeg en abrupt mijn pas inhield.

‘Wat is er, Billy?’ vroeg ik, en keek al om me heen of ik misschien ergens tussen de bomen iets zag bewegen. Op het gestage gedruppel van de regen na leek er niets te zien of te horen, en bijna was ik alweer verder gelopen toen ik het geluid waar Billy kennelijk van geschrokken was plotseling ook hoorde. Een diep gerommel, dat ik een paar dagen eerder ook al had gehoord en de grond onder me zachtjes in beweging had gebracht steeg op uit de aarde. Ik wilde me al omdraaien om het op een lopen te zetten, toen een tweede, meer klaaglijk gezang zich bij het andere voegde en de kleine haartjes in mijn nek spontaan overeind deed veren.

Verstijfd van schrik keek ik om mij heen of ik Sam misschien ergens tussen de bomen kon ontwaren. Zou hij hier misschien iets mee te maken hebben? Ik keek naar Billy, die werkelijk op zijn pootjes stond te trillen van angst en besloot het antwoord niet langer af te wachten.

‘Wegwezen,’ riep ik, en rende zo hard ik kon achter Billy aan door de modder naar huis, me in stilte afvragend wanneer hier ooit een einde aan zou komen.

‘Jullie hadden nooit naar die waarzegster moeten gaan,’ barstte Sarah los toen ze in de middagpauze min of meer gedwongen tegenover me was komen te zitten in de kantine. Ze had me de hele ochtend al zo’n beetje genegeerd, maar nu was er kennelijk geen houden meer aan. ‘Ik had zo gedacht dat je na wat er een paar maanden geleden allemaal is gebeurd verstandiger zou zijn geworden en je je voortaan afzijdig zou houden van al die bovennatuurlijke onzin. Maar bij de eerste de beste gelegenheid ben je er gelijk weer bovenop gedoken. En kijk nou eens wat er weer is gebeurd!’

‘Hallo, met welk been ben jij vanochtend uit bed gestapt,’ probeerde Mikki het nog voor me op te nemen, maar Sarah raasde al verder zonder haar ook maar een blik waardig te gunnen.

‘Je had als geen ander kunnen weten wat de gevolgen konden zijn wanneer je je inlaat met dit soort praktijken. Ik mag toch hopen dat je die Samael gelijk de laan uit hebt gestuurd nadat hij je thuis heeft afgezet? Die jongen deugt voor geen meter, dat zie je zo!’

‘Hij heeft anders wel mooi al die tijd over mij en de mensen in dit dorp gewaakt,’ probeerde ik een goed woordje voor hem te doen, maar Sarah was onverbiddelijk.

‘Oh ja? Volgens wie dan wel?’

Ik moest toegeven dat ze hier een punt had. Zelf had ik er aanvankelijk ook zo mijn twijfels over gehad of het nou niet juist Samael was geweest die al die narigheid van de afgelopen weken weer in gang had gezet. ‘Ik heb gisteren nog een tijdje met hem staan praten, en hij kwam oprecht op me over.’

‘Hij kwam oprecht op je over?’ De stoom leek nu inmiddels uit haar oren te komen. ‘Lilly, het is een gevallen eng…’ Ze keek geschrokken om zich heen om te zien of niemand haar woorden per ongeluk had gehoord, en ging toen op gedempte toon verder. ‘Een gevallen engel, Lilly. Weet je wel hoe gevaarlijk dergelijke schepsels zijn volgens de Bijbel? Ze zijn slecht! Kwaadaardig!’

‘Kom op zeg, Sarah,’ probeerde Quirine, die duidelijk anders over Sam dacht dan Sarah. ‘Je hebt zaterdagavond toch ook zijn kant van het verhaal gehoord? Ik geloof echt wel dat hij spijt heeft van alles wat er is gebeurd. Ergens kan ik hem zelfs nog wel begrijpen; ik denk dat ik er ook alles voor over zou hebben gehad om Rick terug te krijgen wanneer hij zomaar uit mijn leven zou verdwijnen.’

‘Nou ja,’ sputterde Rick ongemakkelijk. ‘Het is natuurlijk hartstikke lief dat je dat zegt, Quirine, maar ergens moet ik Sarah toch ook wel een beetje gelijk geven. Ik vertrouw die jongen voor geen cent.’

‘Zie je nou wel?’ ging Sarah verder. ‘Je moet ons beloven dat je Samael niet meer zult zien, Lilly. Ik geloof niet, dat we anders nog vrienden kunnen zijn.’

Kennelijk had niemand verwacht dat Sarah het zo hard zou spelen, want geen van ons wist op dat moment nog iets uit te brengen. Onwillekeurig moest ik denken aan Sams smeekbede om op zijn minst vriendschappelijk met mij om te mogen gaan, en het idee om volledig met Sam te breken gaf me een akelig gevoel.

‘Ik weet niet of ik dat kan beloven, Sarah,’ zei ik aarzelend. ‘We kunnen hem toch op zijn minst het voordeel van de twijfel gunnen?’

‘Nou, dan weet ik tenminste waar ik aan toe ben,’ sprak Sarah vastbesloten, en stond al op om haar tas te pakken.

‘Wacht nou even, Saar,’ probeerde Rick de boel nog te sussen. ‘Ik vind die jongen ook drie keer niets. Maar als Lilly hem wel denkt te kunnen vertrouwen, zouden we het toch voorlopig even aan kunnen kijken?’

Sarah leek echter niet te vermurwen. ‘Rogier?’ sprak ze afgemeten, zonder de anderen nog een blik waardig te gunnen. ‘Kom je?’

Rogier, die zich al die tijd op de vlakte had gehouden, verslikte zich bijna in zijn boterham en keek gelaten toe hoe Sarah haar tas over haar schouder sloeg en zonder om te kijken de kantine uit beende.

‘Sorry, jongens,’ mompelde hij vergoelijkend, en stond haastig op om haar achterna te gaan. ‘Ik… ik probeer wel met haar te praten.’ Maar diep van binnen wist ieder van ons dat Sarah op dit punt waarschijnlijk niet te vermurwen zou zijn.

Tijdens het laatste uur waren Sarah en Rogier zo ver mogelijk uit onze buurt gaan zitten, en zodra de bel was gegaan stonden ze als eersten van onze groep al op de gang. Elke keer als ik me tijdens de les naar haar had omgedraaid had ze snel haar blik van me afgewend, en hoewel ze volgens mij net zo met de hele situatie omhoog zat als ik gaf ze geen krimp.

‘Laat haar maar een poosje in haar sop gaar koken,’ zei Mikki, toen we even later beneden in de grote hal onze regenkleding stonden aan te trekken en Sarah samen met Rogier door de deur naar buiten zagen vluchten. ‘Die draait wel weer een keertje bij.’

‘Ik weet het zonet nog niet,’ zei ik, weinig overtuigd van Mikki’s goedbedoelde raad. ‘Ze leek dit keer wel heel erg zeker van haar zaak te zijn.’

‘Dat doen alle mensen die diep van binnen eigenlijk heel onzeker zijn,’ grijnsde Mikki uitdagend. ‘Kom op, Lil. Morgen is er weer een dag.’

‘Met wiskunde,’ verzuchtte ik.

‘Yes! Mijn lievelingsvak. Ik kan niet wachten tot we daar voorgoed verlost van zullen zijn.’ Ze ritste haar jack dicht en hees haar rugzak op haar rug. ‘Ben je zover, zuurstok?’

Samen liepen we naar de fietsenstalling om onze fietsen te pakken. Het was jammer dat Mikki precies de andere kant uit moest; samen fietsen was een stuk gezelliger, zeker met die regen, en de reis leek op die manier altijd een stuk korter te duren. Net toen we elkaar bij de poort gedag wilden zeggen, werden we vanaf de overkant van de straat echter enthousiast door iemand begroet, die kennelijk al die tijd in de stromende regen vanaf zijn motor op ons had zitten wachten.

‘Sam!’ riep ik verbaasd uit terwijl we zijn richting uit fietsten. ‘Wat doe jij nou hier?’

‘Nou ja… Ben je nu alweer vergeten dat je me afgelopen weekend om bijles hebt gevraagd?’ zei hij, en schoof het ronde uilenbrilletje dat halverwege zijn neus hing weer terug op zijn plaats.

‘Ik wist helemaal niet dat jij een bril droeg?’ vroeg ik.

‘Doe ik ook niet, zei hij met een grijns, en liet ons zien dat er helemaal geen glazen in zijn bril zaten. ‘Ik vond alleen dat ik er met zo’n ding op mijn neus net een tikje intelligenter uitzag, vandaar. Nou dames, waar zullen we gaan zitten? Ik heb van die mevrouw op de administratie gehoord dat we terecht zouden kunnen in de studieruimte tussen al die andere nerds van jullie school, maar volgens mij is De blauwe Engel hier in het dorp een heel stuk gezelliger. Bovendien denk ik dat het daar aanmerkelijk minder zal stinken naar natte regenjassen en jeugdpuistjes.’

‘Het dorpscafé?’ vroeg Mikki, alsof hij volslagen gek geworden was.

‘Nou, vooruit dan maar, Mikki. Omdat je zo aandringt. Zie je, Lilly, aan die Mikki zou je nog eens een voorbeeld kunnen nemen. Die is tenminste een stuk avontuurlijker. Lukt het jullie om me bij te houden, of zullen we gewoon afspreken dat we elkaar daar straks zien? Ik heb mijn portie regen inmiddels wel gehad voor vandaag.’

‘Eh… ga jij maar vast vooruit, we komen eraan,’ zei ik, en zag dat Mikki waarschijnlijk net zo vertwijfeld uit haar ogen stond te kijken als ik. ‘Toch, Mik?’

‘Ja, ja,’ zei Mikki, enigszins uit het lood geslagen, en sloeg samen met mij het fietspad op naar het dorp, waar we niet veel later werden ingehaald door Sam. In het voorbijgaan stak hij vrolijk zijn hand naar ons op, en even schoot het door me heen dat ik eigenlijk toch wel blij was dat hij ons vanmiddag had opgewacht.

Toen we het dorpsplein op fietsten zagen we Sams motor al voor de gevel van het dorpscafé staan. Het was maar een kort stukje geweest, maar we waren werkelijk verkleumd tot op het bot. Het zou niet lang meer duren voor de winter zijn intrede zou doen, en stiekem hoopte ik maar dat de kou dan eindelijk ook eens een einde zou maken aan al die regen.

We zetten onze fietsen tegen een boom, en liepen snel De blauwe Engel in, waar een grote, koperen bel boven de deur luidruchtig onze komst aankondigde.

‘En, wat willen de dames drinken?’ vroeg Sam met een brede grijns op zijn gezicht, maar zijn enthousiasme werd behoorlijk getemperd toen hij ons antwoord hoorde. ‘Warme chocolademelk? Weten jullie zeker dat jullie niet iets stevigers willen dan dat?’ probeerde hij nog, maar uiteindelijk kwam hij toch terug met in elke hand een dampende beker chocolademelk met slagroom die hij voor ons op tafel zette.

‘Echt wild is het niet, hoor, meiden. Misschien willen jullie er dan een piepklein drupje cognac in? Toevallig heb ik altijd een klein, onschuldig flesje bij me op zak voor noodgevalletjes.’

‘We zijn pas zestien, Sam,’ legde ik uit. ‘Dat mogen we hier niet eens hebben. En we kwamen voor iets heel anders, weet je nog?’ Ik nam voorzichtig een slokje van mijn warme chocolademelk, en wierp intussen een blik op een ingelijste foto van een schaars geklede filmster met een hoge, zwarte hoed op haar blonde krullen.

‘Werkelijk?’ zei hij met gespeelde verbazing. ‘Ach ja, wiskunde! Nou, vooruit dan maar. De wondere wereld der getallen. Eens kijken wat ik me er nog van weet te herinneren.’

Ik haalde mijn wiskundespullen uit mijn tas tevoorschijn en legde ze tussen ons in op tafel. Hij sloeg het wiskundeboek open, en bladerde quasi ongeïnteresseerd door de pagina’s. ‘Welk onderdeel is het?’ vroeg hij, en streek terloops even met zijn vingers langs Mikki’s neus, waar een grote klodder slagroom aan hing.

‘Goniometrie,’ antwoordde ik met een diepe zucht, en voelde tegelijk het bekende, weeë gevoel weer door mijn onderbuik trekken dat ik altijd kreeg wanneer het onderwerp wiskunde ter sprake kwam. Ik had de afgelopen jaren nu al zoveel onvoldoendes voor dit vak moeten incasseren, dat alleen al de gedachte eraan me misselijk maakte.

‘Driehoeksleer,’ grijnsde hij, en wierp ons een ondeugend knipoogje toe. ‘Gaat het toch nog gezellig worden. Nou, vooruit, hebben jullie voor mij wat papier en spulletjes om mee te schrijven? Dan zullen we dat varkentje eens even wassen.’

Hoe hij het voor elkaar kreeg was me een raadsel, maar al snel merkte ik dat ik net als Mikki op het puntje van mijn stoel zat en me afvroeg wat er nou eigenlijk zo moeilijk was geweest aan dit onderdeel. Nog geen uurtje later hadden we het hele hoofdstuk doorgewerkt en liepen we in principe nu zelfs voor op de rest van de klas.

‘Begrijp jij nou waarom Molenaer het allemaal zo ingewikkeld heeft uitgelegd?’ zei Mikki, die driftig met haar passer en geodriehoek in de weer was en berekeningen zat te maken. ‘Ik begin het nu warempel nog leuk te vinden ook!’

‘En dan zeggen ze nog, dat ik een verkeerde invloed heb op mensen,’ zei Samael vrolijk. ‘Zie je nou, dat ik eigenlijk best wel meeval?’ Hij strekte zijn hand naar me uit, en streek plagerig met zijn vingers langs mijn wang.

‘Hoe laat is het eigenlijk?’ vroeg ik vlug, toen ik voelde dat ik een kleur kreeg.

‘Net vijf uur geweest,’ zei Mikki met een blik op haar horloge. ‘Valt me nog mee, als je ziet wat we allemaal hebben gedaan.’

‘Vijf uur al? Dan moet ik maar eens gaan,’ zei ik, ‘voordat Billy straks ontploft.’

‘Nu al?’ De teleurstelling stond in Sams ogen af te lezen. ‘We zijn nog maar net bezig!’

Ik pakte mijn regenkleding van de verwarming en begon me haastig om te kleden. ‘Vrienden, Sam. Weet je nog?’

‘Ja… ja…,’ zei hij, weinig overtuigd.

‘Je hebt ons echt enorm geholpen, vind je ook niet, Mikki? Maar Billy zit al de hele dag alleen thuis, en ik zou vanavond voor het eten zorgen. Dus…’

Ik stak een hand uit om Sam te bedanken, en trok met mijn andere hand mijn capuchon over mijn hoofd om de regen te kunnen trotseren. ‘Ik zie je morgen weer, Mikki. Benieuwd wat Molenaer zal zeggen als hij ziet wat we allemaal hebben gedaan.’

Ik stapte naar buiten, de stromende regen in en realiseerde me plotseling dat ik helemaal vergeten was om Samael te vragen of hij het gehuil in de bossen misschien ook al eens had gehoord. Maar toen ik een blik door het raam naar binnen wierp zag ik dat hij net een nieuwe beker warme chocolademelk voor Mikki neerzette, en besloot hem hier later nog wel eens naar te zullen vragen. Ik schakelde mijn dynamo in, sprong op de fiets en sloeg rechtsaf het fietspad op, op weg naar huis.

Het had niet veel gescheeld, of ik had die avond nog bijna het eten aan laten branden. Tijdens het snijden van de groenten waren mijn gedachten keer op keer afgedwaald naar Samael, en hoe hij naar me had gekeken toen hij zachtjes mijn wang gestreeld had in De blauwe Engel. Verdorie, waarom namen jongens toch nooit genoegen met ‘nee’ en bleven ze net zo lang doormodderen tot je ooit misschien eens een keertje ‘ja’ zou zeggen. Ik was nog maar net op tijd opgeschrokken uit mijn overpeinzingen, anders hadden we nu naast een bakblik met geplastificeerde broodjes ook nog een wokpan met verkoolde groenten gehad om schoon te bikken.

‘Hela, hola, muis,’ riep mijn vader opgewekt toen hij de keuken binnenstapte en een kijkje in de pannen nam om te zien wat er die avond op tafel zou staan. ‘Dat ruikt me lekker!’

Ik drukte hem twee borden en een handvol bestek in zijn handen om de tafel te dekken, en gooide voor de laatste keer het groenteprutje in de lucht, dat tot mijn enorme opluchting nog net niet aangebrand leek te zijn.

‘Zal ik vanavond eens kijken of ik je misschien kan helpen met wiskunde?’ vroeg hij, toen we even later aan tafel zaten te eten. Ik merkte dat ik door al dat gepieker behoorlijk was uitgeschoten met de chilipeper, al leek mijn vader helemaal nergens last van te hebben. Waarschijnlijk was hij tijdens zijn vele buitenlandse expedities immuun geworden voor gekruid eten, maar bij mij liepen de tranen na een paar happen al over mijn wangen. ‘Wie weet wat er allemaal nog is blijven hangen.’

‘Niet nodig,’ zei ik, en liep snel de keuken in om een glas water voor mezelf in te schenken. ‘Samael heeft ons vanmiddag al geholpen. We hebben het hele hoofdstuk zelfs al uit.’

‘Juist, ja,’ zei mijn vader, en trok bedachtzaam zijn bril van zijn neus om hem op te poetsen. ‘En ken ik die jongen, die… Samael?’ Aan zijn stem was te horen dat hij zijn best deed om niet al te nieuwsgierig te klinken.

Ik sloeg het glas water in een teug achterover, en schonk voor de zekerheid nog maar een tweede in dat ik naast mijn bord op tafel zette. ‘Gewoon, een kennisje van Raphael,’ zei ik zo onopvallend mogelijk, en pakte tegen beter weten in mijn vork weer op om verder te gaan met eten.

‘Een kennisje van Raphael?’ Mijn vader kuchte een keer, alsof hij zich ergens in had verslikt en schoof tergend langzaam zijn bril weer op zijn neus. ‘Ook zo’n modellentype met van dat lange haar?’

‘Nee, hoor’ zei ik, iets sneller dan de bedoeling was geweest. ‘Totaal anders.’ Zodra ik het had gezegd, had ik er eigenlijk al spijt van. Want verschilde Samael eigenlijk wel zo veel van Raphael? De eerste keer dat ik hem gezien had, had hij inderdaad nog maar weinig weg gehad van een engel. Maar nu hij inmiddels weer een beetje beter in zijn vel zat, moest ik heimelijk toegeven dat hij toch eigenlijk best wel knap was. Hij had diezelfde grote, blauwe ogen als Raphael, en nu zijn haar wat langer was, had ik hem zelfs even verward met Raphael die keer dat ik hem voor het eerst in de bossen had gezien.

‘Dat is dan maar goed ook,’ zei mijn vader, terwijl hij zijn bestek op zijn lege bord legde en zijn mond afveegde met een papieren servetje. ‘Ik geloof niet dat die Raphael nou zo’n succesnummer was als ik eraan terugdenk hoe jij er de afgelopen maanden aan toe bent geweest. Ik mag die knaap nu al. Nodig hem maar gauw eens een keertje uit als je wilt, dan kan ik ook met hem kennismaken.’

Ik verslikte me bijna in mijn eten. ‘Ja, dag,’ proestte ik, en nam gauw een slokje water. ‘Hij is mijn vriendje helemaal niet! Hij heeft Mikki en mij alleen maar geholpen met wiskunde.’ Ik besloot dat ik het eten vanavond maar voor gezien hield, en stapelde snel onze borden op om ze naar de keuken te brengen.

‘Ik ben in ieder geval blij dat je er tenminste weer op uit trekt om nieuwe vrienden te maken, muis. Ik moet er niet aan denken dat een jongen je ooit nog eens zo verdrietig maakt, al was het maar omdat we straks anders weer een aantal dagen met tante Magda zitten opgescheept.’

‘Kunnen we misschien even over iets anders praten, pap?’ vroeg ik nerveus, en goot snel de laatste paar slokken water door mijn keel in een vergeefse poging de boel te blussen. Onwillekeurig vroeg ik me af of je ook brandwondenzalf aan de binnenkant van je mond zou kunnen smeren.

‘Tuurlijk, muis, wat je maar wilt.’ Hij haalde het afwasteiltje tevoorschijn uit het aanrechtkastje en draaide de warmwaterkraan open om aan de vaat te beginnen. ‘Dus geen huiswerk vanavond?’

‘Geen huiswerk,’ antwoordde ik, blij dat hij het onderwerp jongens eindelijk had laten varen.

‘Mooi zo. Samen lekker een filmpje kijken op de bank dan?’

‘Yes!’ zei ik, en trok opgelucht de theedoek van het haakje aan de muur.

Midden in de nacht werd ik wakker van de dorst. Mijn keel voelde nog altijd aan alsof er een complete bosbrand in had gewoed, maar het was in ieder geval niet meer zo erg als tijdens het eten.

Op mijn blote voeten stommelde ik naar de badkamer, voorzichtig voor me uit tastend om maar niet op Billy te gaan staan, die de laatste tijd de neiging had om werkelijk op de meest onmogelijk plekken in huis in slaap te sukkelen. Ik dronk twee glazen water – ongetwijfeld zou ik er straks natuurlijk weer uit moeten om te plassen, maar alles liever dan levend te verbranden in mijn slaap – en besloot voor de zekerheid nog maar een glaasje mee te nemen om naast mijn bed te zetten.

Net toen ik weer in bed wilde stappen, hoorde ik buiten een vaag gestommel. Snel sprong ik mijn bed uit om mijn camera te pakken en de flitser in te schakelen, maar tot mijn schrik bemerkte ik dat de batterijen leeg waren. Net nu, bedacht ik me spijtig, en vroeg me af waar de zaklamp van mijn vader was gebleven. Ik herinnerde me dat ik hem zaterdag aan Mikki had meegegeven, maar ik had hem vandaag niet van haar terug gehad, en ik had haar er ook niet meer over gehoord. Zou ze hem misschien kwijt zijn geraakt?

Het lawaai was inmiddels flink toegenomen, en hoewel ik er nog altijd niets van kon verstaan, leek het wel alsof er buiten een fikse ruzie gaande was. Ik hoopte maar dat Samael in de buurt zou zijn om de boel te sussen, en onwillekeurig drong het tot me door dat ik de laatste tijd toch wel erg veel aan hem te danken had gehad.

Voorzichtig stak ik een vinger tussen een kier in de gordijntjes, en trok ze net ver genoeg uit elkaar om te kunnen zien wat er buiten gaande was. In de regen zag ik iets zwarts over de weg heen rollen, en toen een straal maanlicht kortstondig door de regenwolken heen brak, zag ik dat het twee demonen waren die ergens ruzie om leken te hebben. Samael bleek tot mijn schrik echter in geen velden of wegen te bekennen, en ik hoopte maar dat de twee niet in de gaten zouden hebben dat ik ze van achter de gordijnen stond te bespieden. Plotseling ontdekte ik de reden waarom het tweetal ruzie leek te hebben. Daar was mijn vaders zaklantaarn dus gebleven, schoot het door mij heen, en keek toe hoe de twee zwarte gedaanten elk om het hardst aan een uiteinde van de lantaarn stonden te trekken. Opeens glipte de zaklamp uit de handen van een van de twee, hetgeen door de ander werd verwelkomd met een triomfantelijke kreet. Hij trok de lamp naar zich toe en gaf de ander er zo’n ongenadig harde klap mee op het hoofd dat ik zelfs van deze afstand het licht in zijn groene ogen kon zien uitgaan en hem door zijn knieën zag zakken.

Tevreden stommelde de winnaar naar de smalle greppel langs het fietspad, vanwaar hij zittend op de grond de zaklantaarn aan een nader onderzoek begon te onderwerpen. Nadat hij er eerst triomfantelijk mee boven zijn hoofd had gezwaaid, schudde hij hem een aantal keren bij zijn lange oren heen en weer om te horen of er misschien iets in zat. Niet tevreden met het resultaat keek hij vervolgens door het glaasje aan de voorkant alsof hij door een microscoop tuurde en drukte toen per ongeluk op het knopje om de zaklantaarn in te schakelen. Een korte lichtflits en een ijzingwekkende kreet volgden, waarna er niets meer van de demon restte dan een hoopje as van waaruit een verlaten zaklantaarn omhoog stak.

‘Krijg nou wat,’ fluisterde ik ongelovig, me intussen afvragend of ik het allemaal wel goed gezien had. ‘Sam had gelijk. Die demonen zijn echt te stom voor woorden!’

Toen ik de volgende ochtend tijdens wiskunde mijn toets van vorige week onder ogen kreeg kon ik mezelf wel voor mijn kop slaan. De antwoorden die ik had ingevuld leken nu werkelijk nergens op te slaan, en ik kon meneer Molenaer niet anders dan gelijk geven dat hij me zo’n belabberd cijfer had gegeven. Gelukkig telde deze toets niet mee voor mijn cijferlijst, maar diep van binnen schaamde ik me er ergens toch voor dat ik zo’n wanprestatie had neergezet.

‘Het viel me een beetje van je tegen, Lilly,’ zei meneer Molenaer, nadat hij de blaadjes had uitgedeeld en weer achter zijn statige bureau had plaats genomen. Sarah leek in haar nopjes te zijn met het resultaat van haar toets, maar die had ongetwijfeld de laatste tijd hulp van Rogier gehad bij haar huiswerk. ‘Zou het misschien een idee zijn om eens wat bijlesjes te nemen? Ik heb begrepen dat je wiskunde altijd al een lastig vak hebt gevonden, maar dit was zelfs voor jouw doen onder de maat.’

‘Ik heb gisteren mijn eerste bijles al gehad, meneer,’ zei ik, ‘en ik weet zeker dat ik mijn toets straks een stuk beter zal maken. Als ik zie wat een stomme antwoorden ik allemaal heb opgeschreven…’

‘Kijk eens aan. En mag ik je misschien vragen wie je heeft geholpen? Iemand uit de hogere klassen, of een student wellicht?’

‘Een, eh… student,’ loog ik, en hoorde Sarah vanaf de andere kant van de klas verontwaardigd snuiven. ‘Ik zie zo op het eerste gezicht al waar ik de fout ben ingegaan.’

‘Nou, dat is rap. Misschien zou je de eerste opgave dan even op het schoolbord voor ons willen maken?’ daagde meneer Molenaer me uit. Hier schrok ik toch wel even van, maar nadat Mikki me een por had gegeven liep ik met mijn blaadje in de hand naar voren en schreef binnen een paar minuten de hele som vlekkeloos uit.

‘Dat ziet er al een stuk beter uit, juffrouw Van Santen,’ zei hij verbaasd, en haalde zonder zijn ogen los te maken van het bord zijn bril uit zijn binnenzak tevoorschijn om mijn uitwerkingen aan een nadere inspectie te onderwerpen. ‘Keurig, keurig… helemaal volgens het boekje.’

Ik draaide me grijnzend om naar de klas, en zag dat Sarah nukkig met haar armen over elkaar gevouwen uit het raam zat te staren. ‘Probeer de tweede opgave ook eens, Lilly.’

Net toen ik aan de tweede som wilde beginnen, werd er op de deur geklopt en stapte meneer Van Galen de klas binnen.

‘Goedemorgen, Molenaer. Mag ik misschien even storen?’ vroeg hij, en wierp in het voorbijgaan een blik op mijn uitwerkingen op het bord. ‘Zo, Lilly,’ zei hij met een glimlach op zijn gezicht, ‘ik wist niet dat jij zo’n ster in wiskunde was? Ga maar even terug naar je plaats, want ik heb een paar mededelingen voor de klas.’

Ik drukte het dopje op de viltstift, en liep terug naar mijn tafeltje om te horen wat meneer Van Galen ons te zeggen had. ‘Zoals jullie weten zal aanstaande vrijdag het uitstapje voor biologie plaatsvinden. Ik heb hier een stapeltje brieven bij me voor jullie ouders die ze moeten ondertekenen, voor het geval sommigen van jullie van plan zijn om vrijdag van het rechte pad af te dwalen als jullie begrijpen wat ik bedoel. Denk erom, wie uiterlijk donderdag geen ondertekende brief heeft ingeleverd zit hier de hele vrijdag op school tot de rest van de klas is teruggekeerd uit Den Haag.’

Hij legde het stapeltje brieven op de tafel van meneer Molenaer, en schraapte vervolgens zijn keel om opnieuw de aandacht te vragen. ‘Dan wil ik ook nog even iets kwijt over het kerstspel van dit jaar. Zoals jullie weten is het inmiddels al vele jaren een traditie dat leerlingen van het Sint Jozef meespelen in het kerstspel tijdens de nachtmis. Er heeft zich inmiddels al een aantal leerlingen aangemeld,’ hier keek hij even in de richting van Sarah en Rogier, ‘maar we hebben natuurlijk nog veel meer mensen nodig. Ik heb van pastoor Kuijpers begrepen dat het met name ieder jaar weer een hele klus schijnt te zijn om iemand te vinden voor de rol van kerstengel.’

Vanuit de klas klonk enigszins verontrust geschuifel; ik had van Rick begrepen dat geen van de jongens ooit de rol van kerstengel had willen spelen omdat ze daarvoor in een buiten gewoon ongemakkelijk zittend tuigje werden gehesen om daarmee van bovenaf uit de kerk neer te kunnen dalen. ‘Iedere zichzelf respecterende jongen die later ooit nog kinderen wil hebben zorgt dat hij uit dat martelwerktuig weet te blijven,’ had hij een paar dagen geleden nog gezegd toen Quirine hem plagerig had gevraagd waarom hij zich nog niet had aangemeld om mee te spelen. ‘Ik trek nog liever de komende maand dat weerzinwekkende Justin Biebershirtje van je aan, dan dat ik op kerstavond in zo’n witte soepjurk naar beneden moet komen zeilen,’ waarna de hele kwestie van het kerstspel in ieder geval voor Rick afgedaan leek te zijn.

‘Nou ja, mocht iemand zich nog bedenken,’ ging meneer Van Galen verder terwijl hij aanstalten maakte om naar de volgende klas te gaan, ‘geef je dan zo snel mogelijk op bij mij of bij pastoor Kuijpers, zodat we er ook dit jaar weer iets bijzonders van kunnen maken. Wanneer hebben jullie deze week godsdienst?’

‘Morgen,’ antwoordde Sarah, ‘het eerste uur.’

‘Kijk eens aan, dan beginnen jullie de dag tenminste goed. Nou, wie weet, als jullie er nog eens een nachtje over hebben kunnen slapen… en misschien kennen jullie anders nog wel iemand die niet op onze school zit, maar het wel leuk zou vinden om bijvoorbeeld de rol van kerstengel op zich te nemen.’ Hij gaf meneer Molenaer een knikje ten afscheid, en liep vervolgens naar de deur van het lokaal.

Tegelijkertijd boog Mikki zich naar mijn oor, en hoewel ik haar niet direct had kunnen verstaan had ik genoeg aan dat ene woordje dat wel tot me was doorgedrongen: Samael. Voordat ik er erg in had gehad was haar vinger al de lucht in geschoten, en ik had hem nog maar net op tijd naar beneden weten te trekken voordat meneer Van Galen het in de gaten had gehad.

In de deuropening draaide hij zich nog even om. ‘Wilde iemand nog iets vragen?’ vroeg hij met enige verbazing in zijn stem.

‘Nee hoor, meneer,’ zei ik schaapachtig, terwijl ik Mikki’s hand nog steeds angstvallig onder de tafel hield. ‘We zullen er eerst nog eens even heel goed over nadenken,’ en wierp Mikki een blik toe die absoluut geen tegenspraak duldde.

Al voelden we de bui al even hangen, we waren er toch nog van geschrokken toen Sarah woensdagochtend de vraag had gesteld die ons nu allemaal al enige tijd had bezig gehouden: ‘Pastoor Kuijpers,’ vroeg ze, zonder me ook maar een blik waardig te gunnen, ‘zou u ons in deze les misschien iets willen vertellen over gevallen engelen?’

‘Gevallen engelen?’ vroeg pastoor Kuijpers met een spijtige blik op de stapel blaadjes die hij zojuist uit zijn oude, versleten schooltas had opgediept. ‘Ik had eigenlijk iets geheel anders voorbereid voor vanochtend. Hoe kom je daar nu zo opeens op, Sarah?’

‘Het is iets dat de afgelopen dagen nu al een paar keer ter sprake is geweest, meneer pastoor,’ zei ze, en negeerde stoïcijns het gezucht dat her en der vanuit de klas opklonk. ‘Persoonlijk ben ik van mening dat het slechte wezens zijn, maar sommige leer lingen in deze klas zeggen dat ze hier slechts op aarde zijn om ons te helpen. Kunt u ons misschien zeggen wie er gelijk heeft?’

‘Ik weet niet of de zaak wel zo eenvoudig ligt, Saartje,’ zei pastoor Kuijpers peinzend, en schoof de stapel blaadjes naar de zijkant van zijn bureau. ‘Zoals jullie waarschijnlijk wel geleerd hebben bij klassieke talen, is het woord engel afkomstig van het Griekse woord voor boodschapper. Engelen zijn dus boodschappers van God. Zo nu en dan komen ze naar de aarde om een boodschap van God aan de mensen te verkondigen. Denk bijvoorbeeld maar aan Maria die van de aartsengel Gabriel te horen kreeg dat ze zwanger was, wat me er trouwens aan herinnert dat ik het zo nog even met jullie moet hebben over het kerstspel van dit jaar. En soms komen engelen ook naar de aarde om mensen te helpen of zelfs voor hen te strijden; heb ik jullie niet altijd gezegd dat ieder mens een beschermengel heeft die gedurende zijn hele leven over hem waakt?’

‘Maar wat zijn dan gevallen engelen?’ vroeg Sarah weer. ‘Leven zij ook op aarde tussen de mensen?’

‘Ik ben bang van wel,’ antwoordde pastoor Kuijpers, ‘maar misschien moet je al die verhalen met een korreltje zout nemen, Sarah. Het zijn allemaal maar verhalen die in de loop van de tijd door mensen verzonnen zijn. Die hele geschiedenis van Lucifer die uit de hemel gegooid zou zijn staat welbeschouwd niet eens in de bijbel.’

Hoewel ik maar al te goed wist waarom Sarah het onderwerp ter sprake had gebracht, moest ik toegeven dat ik nu toch ook best geïnteresseerd begon te raken. ‘Wie is die Lucifer dan?’ vroeg ik, voordat Sarah deze vraag had kunnen stellen.

‘Lucifer zou een engel zijn geweest die het nogal hoog in zijn bol had gekregen; op een gegeven moment zou hij zijn troon zelfs hoger hebben willen plaatsen dan die van God zelf! Als straf hiervoor zou hij, samen met zijn aanhangers, door

God uit de hemel zijn geworpen. Je kunt hem trouwens elke morgen nog aan de hemel zien staan vlak voordat de zon opkomt; met Lucifer wordt namelijk de planeet Venus bedoeld, de Morgenster. Zoals ik al zei, die hele geschiedenis is gebaseerd op volksgeloof om bepaalde verschijnselen te kunnen begrijpen waar men vroeger geen logische verklaring voor had. Denk maar aan de vallende sterren die je soms ’s nachts kunt zien; dat zouden gevallen engelen zijn die uit de hemel worden geworpen, terwijl we vandaag de dag weten dat dat gewoon stukjes afval uit de ruimte zijn die verbranden zodra ze onze dampkring binnenkomen.’

‘Dus eigenlijk bestaan er helemaal geen gevallen engelen?’ vroeg Mikki, die net als ik aandachtig had zitten luisteren.

‘Nou, dat zou ik nou ook weer niet willen beweren,’ antwoordde pastoor Kuijpers bedachtzaam en duwde peinzend zijn vingertoppen tegen elkaar. ‘Sommige tradities kennen verhalen over de zogeheten Nephilim, engelen die tijdens hun bezoekjes aan de aarde verliefd werden op menselijke vrouwen, en daardoor na verloop van tijd niet meer terug konden keren naar de hemel. Zij worden ook gerekend onder de gevallen engelen, al worden ze niet per definitie gezien als kwaadaardige wezens. Dat kan echter niet gezegd worden van demonen, die ook gezien worden als gevallen engelen. Zij zijn echter zo ver van het licht afgedwaald dat ze inmiddels helemaal misvormd zijn in lichaam en geest.’

‘Kan dat echt?’ vroeg Quirine huiverig.

‘Volgens de overlevering wel,’ antwoordde pastoor Kuijpers. ‘Zo gek is dat trouwens niet. Kijk maar eens wat er gebeurt met mensen wanneer ze zich afwenden van het licht,’ grapte hij om haar enigszins gerust te stellen, ‘die raken zo misvormd dat ze uiteindelijk eindigen als gevangene of politicus.’

Vanuit de klas klonk besmuikt gegniffel op. ‘Misschien moeten we maar niet te veel aandacht schenken aan dit soort vormen van bijgeloof, Sarah. Goed en kwaad zijn bovendien relatieve begrippen; beoordeelt God ons allen niet per definitie op onze daden, in plaats van onze afkomst?’

Onwillekeurig was er een brede glimlach op mijn gezicht verschenen, en ik kon me maar met moeite inhouden om me niet om te draaien naar Sarah en mijn tong naar haar uit te steken.

‘Zo,’ ging pastoor Kuijpers verder, terwijl hij de stapel kopieën weer in zijn handen nam die hij eerder deze ochtend uit zijn tas had gehaald. ‘En nu we het toch over engelen hebben: ik heb er toevallig nog eentje nodig voor ons kerstspel.’

Vanuit mijn ooghoeken zag ik een groot aantal jongens verstrakken in de schoolbanken. ‘Wie van de heren mag ik noteren als vrijwilliger?’

‘Ik wilde alleen maar vragen of ik naar het toilet mocht!’ foeterde Rick in de pauze nadat hij tot de ontdekking was gekomen dat hij net op het verkeerde moment zijn vinger in de lucht had gestoken. ‘Zie ik er soms uit als een engel?’

‘In mijn ogen wel,’ grinnikte Quirine, en drukte lachend een kus op zijn wang. ‘Ik vind het juist hartstikke stoer van je dat je je hebt aangemeld. Ik zou het niet durven, hoor, om van zo’n enorme hoogte naar beneden te komen suizen.’

Nijdig propte hij twee boterhammen tegelijk in zijn mond, en het leek ons raadzaam om het onderwerp kerstengel voorlopig maar even niet meer ter sprake te brengen. ‘Er zijn dus verschillende gevallen engelen,’ zei Mikki. ‘En Samael hoort bij de Nephilim, de engelen die verliefd werden op een aardse vrouw.’

‘Maar Lillith was geen aardse vrouw,’ zei ik. ‘Zij was een demon.’

‘Sodeju,’ verzuchtte Mikki. ‘Ik wist niet dat het allemaal zo ingewikkeld w…’ Zonder iets te zeggen waren Sarah en Rogier inmiddels ook bij ons aangeschoven. ‘Tevreden?’ beet Mikki Sarah toe, die zonder op te kijken nerveus met het plastic lepeltje in haar bekertje koffie zat te draaien.

‘Als jullie maar niet denken dat ik hem nu opeens aardig ga vinden,’ zei ze uiteindelijk. ‘Ik blijf het een onbetrouwbare kwal vinden. Maar ik geloof niet dat hij het verbreken van onze vriendschap waard is.’ Ze nam een slokje van haar kokendhete koffie en keek stug de andere kant uit.

‘Nou, dat weet ik zonet nog niet,’ zei Mikki, en veerde boos op van haar stoel. ‘Ik denk dat Samael het allemaal hartstikke goed bedoelt, en zolang jij te trots bent om dat in te zien, heb ik geloof ik helemaal geen zin in die zogenaamde vriendschap van jou.’

‘Toe, Mikki,’ probeerde Quirine de ruzie te sussen. ‘Zeg nou geen dingen waar je later weer spijt van krijgt.’

Even aarzelde ze, en plofte toen zonder Sarah ook maar een blik waardig te gunnen weer op haar stoel. Rick leek nog iets te willen zeggen, maar hield uiteindelijk wijselijk zijn mond en dronk net als de anderen van ons groepje in stilte zijn koffie op totdat de bel het volgende lesuur aankondigde.

‘Ze is echt onuitstaanbaar,’ foeterde Mikki nog altijd toen we aan het eind van de dag naar buiten liepen om onze fietsen uit de stalling te halen.

‘Over wie hebben jullie het?’ vroeg een maar al te bekende stem, die toebehoorde aan een jongen die iets zat te roken waar meneer Van Galen helemaal van door het lint zou zijn gegaan wanneer hij hem daarmee had betrapt.

‘Sam!’ gilde ik, en trok snel de joint uit zijn handen voordat iemand hem ermee in de weer zou zien.

‘Niet om het een of ander, Lilly, maar volgens mij is hetgeen je daar in je handen houdt ten strengste verboden voor de leerlingen van deze school,’ zei Sam, wijzend op het smeulende stompje dat ik tussen mijn vingers geklemd hield. Ik liet het gauw op de grond vallen en trapte het zo onopvallend mogelijk uit, het irritante gegrinnik van Mikki negerend die het allemaal hoogst vermakelijk scheen te vinden.

‘En, hoe ging het vandaag bij wiskunde?’ vroeg hij opgewekt, alsof er helemaal niets aan de hand was. Het viel me op dat hij een beetje loenste nu, wat er eigenlijk best wel grappig uitzag. ‘Zeker een stuk makkelijker nu professor Samael de dames een beetje bijgespijkerd heeft?’

‘Absoluut!’ zei Mikki. ‘Lilly heeft zelfs nog een hele show weggegeven voor de klas; die toets die eraan zit te komen kan echt niet meer misgaan!’

‘Mooi zo, dat moet dan maar gevierd worden, dacht ik zo. Wordt het opnieuw warme chocolademelk, of gaan jullie vandaag eindelijk eens voor iets avontuurlijkers?’

‘Sorry, Sam,’ zei ik spijtig, ‘maar we hebben een vracht huiswerk waar je helemaal eng van wordt.’

‘Nou ja, jullie zijn ook saai, zeg,’ verzuchtte hij teleurgesteld. ‘Je moet toch ook een beetje lol kunnen maken in het leven?’

‘Er is weinig lolligs aan om een onvoldoende terug te krijgen,’ zei ik. ‘Bovendien moet ik Billy uitlaten, die zit ook al de hele dag alleen binnen.’

‘Meisjes… altijd een smoesje achter de hand,’ lachte hij uitdagend naar Mikki en mij. ‘Nou ja, een ander keertje dan misschien?’

Ik knikte. ‘Dat zou leuk zijn, Sam.’ Ik trok mijn fiets uit de stalling en zette mijn tas in het mandje. ‘Oh, Sam, ik moet je nog iets vragen!’ Opeens schoot me weer te binnen dat ik hem vorige keer nog had willen vragen of hij de vreemde geluiden in het bos ook al eens gehoord had. ‘Is jou de afgelopen tijd wel eens iets bijzonders opgevallen in de bossen?’

‘Los van die sukkels van demonen?’ vroeg hij. ‘Ik dacht het niet. Volgens mij hebben we dat probleem tenminste onder controle, al kost het me een fortuin aan toffees.’

‘Geen gekke geluiden gehoord?’

‘Gekke geluiden?’ Hij leek even na te denken of hij zich misschien iets kon herinneren, en toen klaarde plotseling zijn hele gezicht op. ‘Nu je het zegt! Ik heb wel eens iets horen janken. Ik dacht dat het een of ander dier was dat misschien gewond was geraakt. Ik heb er verder geen aandacht aan besteed, ik heb in mijn leven al zoveel rare dingen gezien en gehoord.’

‘Dus jij hebt ook geen idee wat het geweest zou kunnen zijn? Soms ging de hele grond op en neer.’

‘Het heeft zoveel geregend de laatste maanden, de grond is hartstikke drassig. Als er een zwaar beladen vrachtwagen passeert, voel je de grond gewoon wat bewegen.’

‘Ja, maar die rijden toch niet door de bossen?’

‘Sorry, Lilly… ik heb geen flauw idee wat het geweest zou kunnen zijn. Kan ik jullie nou echt niet overhalen om gezellig even mee te gaan naar De blauwe Engel voor iets lekkers?’

Ik zag aan Mikki’s gezicht dat ze elk moment overstag kon gaan. ‘We moeten echt nog het een en ander voorbereiden voor biologie voor komende vrijdag,’ zei ik. ‘Meneer Van Leeuwenhoeck doet ons wat als we straks met een glazige blik rondlopen tijdens zijn excursie.’

‘Excursie?’ vroeg Samael geïnteresseerd. ‘Waar gaan jullie naartoe?’

‘Het zeeaquarium in Den Haag.’

‘Den Haag? Daar kom jij toch vandaan, Lilly?’

Ik knikte.

‘Zeg, Sam,’ zei Mikki, die kennelijk opeens een helder idee had gekregen. ‘Waarom ga je vrijdag niet gewoon met ons mee? De school heeft toch altijd begeleiders nodig tijdens excursies.’

‘Meegaan? Ik?’ vroeg hij verbaasd. ‘Waarom zouden ze mij in hemelsnaam meevragen?’

‘Je geeft ons toch ook bijles in wiskunde? Dan ben je officieel dus ook docent.’

‘Ik zou het natuurlijk eens aan die aardige dame op de administratie kunnen vragen…,’ zei hij, en keek op slag een stuk helderder uit zijn ogen.

‘Lilly heeft ons beloofd ook nog wat leuke stukjes in Den Haag te laten zien wanneer we klaar zijn. Ga gewoon gezellig met ons mee!’

‘Lilly?’ vroeg hij. ‘Wat vind jij ervan?’

Hij keek zo enthousiast uit zijn ogen dat ik eigenlijk niets anders uit wist te brengen. ‘Natuurlijk, Sam,’ hoorde ik mezelf tegen beter weten in zeggen. ‘Het zou leuk zijn als je er vrijdag ook bij zou kunnen zijn…’

Al regende het die vrijdagochtend pijpenstelen, Samael leek werkelijk nergens last van te hebben. Opgewekt stond hij bij de bus te wachten die ons naar het treinstation zou brengen, en wees toen ik langs kwam fietsen glunderend naar het naamplaatje op zijn jas.

‘De heer Van Boven?’ vroeg ik zodra ik de naam op het naamplaatje had gelezen en rolde vertwijfeld met mijn ogen.

‘Ik wist even niets anders te verzinnen,’ grijnsde hij, terwijl hij aanstalten maakte om ook nog eens dat belachelijke brilletje zonder glazen op zijn neus te zetten. ‘Ze stonden er nou eenmaal op dat de leerlingen me bij mijn achternaam zouden noemen. Een tikkie ouderwets zijn ze hier wel, hoor.’

Ik griste de bril uit zijn handen en duwde hem snel terug in zijn jaszak. ‘Je kunt het ook overdrijven, meneer Van Boven,’ zei ik spottend. ‘Ga je eerst nog wel even mee naar binnen? Anders ben je al doorweekt voordat we goed en wel zijn vertrokken.’

‘Lilly van Santen,’ glunderde hij bij het horen van mijn bezorgdheid. ‘Wie had dat ooit kunnen denken! Je gaat me toch niet vertellen, dat je uiteindelijk toch nog op me gesteld begint te raken?’

‘Haal je nou maar niets in je hoofd, Sam,’ zei ik met een zucht die vanuit mijn tenen leek te komen, en liep intussen met mijn fiets aan de hand in de richting van de fietsenstalling. ‘Je weet hoe de zaken ervoor staan.’

‘Jahaa…,’ hoorde ik hem in mijn kielzog pruttelen. ‘Tjonge, je bent al net zo saai als Raphael. Ik heb nooit geweten dat saaiheid zo besmettelijk kon zijn.’

‘Besmettelijk? Wie is er ziek?’ hoorde ik Mikki zeggen, die kennelijk alleen de laatste paar woorden van ons gesprek had opgevangen. Ondanks de grote herenhoed die ze had opgezet om haar kapsel te beschermen tegen de regen kon ik zien dat ze haar ogen deze ochtend met nog meer zorg had opgemaakt dan anders. Ze had zelfs een beetje lippenstift opgedaan, iets waarvan ik altijd had gedacht dat ze dit verfoeide.

‘Ha, die Mikki,’ lachte Sam opgewekt toen hij zich naar haar had omgedraaid. ‘Ben ik even blij dat ik jou zie, zeg. Die Lilly is me saai!’

‘Is dat zo?’ giechelde ze, en schoof snel haar fiets naast die van mij in het fietsenrek. ‘Ik zie dat het je gelukt is om mee te mogen gaan als begeleider?’ Ze wierp een blik op Sams naamplaatje en begon opnieuw te giechelen. ‘Van Boven?’

‘Geen woord gelogen, toch?’ zei hij. ‘Nog een geluk dat die kribbige vriendin van jullie mijn naamplaatje niet heeft gemaakt, anders had ik vast Van Onderen geheten of iets dergelijks.’

‘Sarah?’ vroeg ik. ‘Trek je daar maar niets van aan. Sarah is gewoon een beetje zwaar op de hand. Ik weet zeker dat ze, wanneer ze je een beetje beter heeft leren kennen, wel bij zal draaien.’

‘Kom mee, Sam,’ zei Mikki, die het onderwerp Sarah deze ochtend het liefst scheen te willen vermijden. Ze pakte hem beet bij zijn jasje en trok hem achter zich aan in de richting van de school. ‘Ik zal je even laten zien waar de docentenkamer is, dan zien we elkaar straks wel in de bus. Zullen we naast elkaar gaan zitten?’

Even leek hij uit het veld geslagen. ‘Bedoel je… naast mij?’

‘Ja, duh!’ lachte ze. ‘Natuurlijk!’

‘Eh… ja,’ stamelde hij. ‘Ja, graag.’

En al kwam het niet helemaal uit de lucht vallen, ik stond toch nog verbaasd toe te kijken hoe Samael zich zo mak als een lammetje door Mikki de school in liet sleuren, en vroeg me grinnikend af waar dit in de toekomst nog allemaal toe zou kunnen leiden.

‘Van Alphen!’ piepte meneer Leeuwenhoeck een klein kwartiertje later met overslaande stem. Nog altijd hield hij de doorweekte lijst met daarop de namen van de leerlingen uit onze klas in zijn handen geklemd, die hij nu al drie keer in de stromende regen had staan oplepelen zonder dat er ook maar iemand een moment acht had geslagen op de steeds kleiner wordende persoon naast de bus. ‘Jongens, jongens… laten we dit nou toch volgens onze afspraak afhandelen,’ probeerde hij nogmaals in een vergeefse poging om enige orde in de chaos te scheppen, maar niemand was ook maar een seconde van plan geweest om buiten in de regen op zijn beurt te gaan staan wachten. Zodra we het schoolplein op waren gelopen had de hele klas zich als een kudde op hol geslagen olifanten zo snel mogelijk de bus in gewurmd om een plaatsje te bemachtigen.

‘Van Alphen?’ klonk het nogmaals, zonder enige overtuiging. ‘Zit Adriaan van Alphen al in de bus?’

Nu Mikki naast Samael was gaan zitten, had ik maar een plaatsje naast Paul gezocht. Hij tikte een paar maal op het raam, en wenkte naar meneer Van Leeuwenhoeck om hem over te halen ook in te stappen. Alleen Sarah leek begaan te zijn met het lot van onze arme biologieleraar, en stond vanuit de deuropening van de bus meneer Van Leeuwenhoeck zo goed en zo kwaad als het ging te helpen met het doornemen van zijn lijstje.

‘Daar, Paul de Zeeuw,’ hoorde ik haar boven het tumult in de bus uit roepen, wijzend naar Paul. ‘Volgens mij zit iedereen al in de bus, meneer. Ik denk dat we maar beter in kunnen stappen, voor we straks zelf nog moeten gaan lopen.’

Als een geslagen hond liep hij achter Sarah aan naar binnen, en plofte een zenuwinzinking nabij neer op de lege stoel voorin de bus.

‘Toch maar goed dat er extra begeleiding is,’ hoorde ik Samael, die vlak voor me zat, tegen Mikki zeggen. ‘Je hoort zo vaak dat leerkrachten in het voortgezet onderwijs het zwaar hebben.’ Hij diepte een handvol toffees op uit zijn jaszak, en hield ze Mikki voor. ‘Wil je misschien ook een paar toffees? Ik ben eigenlijk heel benieuwd om te zien wat voor uitwerking ze op jou hebben.’

Ik besloot dat ik de rest van het gesprek niet wilde horen, en keek de bus rond of iedereen er was. Sarah en Rogier zaten voorin, vlak achter meneer Van Leeuwenhoeck, en achter in de bus kon ik Ricks rode petje boven de stoelen uit zien steken, die ongetwijfeld samen met Quirine op de achterbank was neergestreken.

Ik verheugde me meer op het bezoek aan Den Haag dan ik ooit voor mogelijk had gehouden. Toen ik nog in Den Haag had gewoond had ik het nooit bijzonder gevonden om dingen te bezoeken waar anderen soms uren voor hadden moeten reizen om ze te kunnen zien. Ik weet nog hoe boos ik was geweest toen mijn ouders me voor mijn verjaardag, samen met een paar vriendinnetjes, hadden meegenomen naar het zeeaquarium. Ik had moord en brand geschreeuwd, en geroepen dat ik liever naar de Efteling had gewild. Een mens zit raar in elkaar, bedacht ik me. Altijd lijken we iets anders te willen dan we op dat moment in handen hebben, om er vervolgens naar terug te verlangen wanneer het ons ontnomen is.

Voor me hoorde ik Mikki giechelen om iets wat Sam tegen haar gezegd had; eigenlijk had ik Mikki, die ik toch altijd gezien had als een van de stoerste meisjes die ik ooit gekend had, maar zelden horen giechelen, maar sinds Samael op was komen dagen leek het hek helemaal van de dam te zijn. Voor me zag ik een plukje van zijn donkere haren boven de stoel uit pieken, en heimelijk vroeg ik me af of ik Sam straks net zo zou gaan missen als Raphael wanneer hij uit mijn leven zou zijn verdwenen. Zou ik me van spijt de haren uit het hoofd trekken, als het misschien iets zou worden tussen hem en Mikki?

Nee, dacht ik. Hoezeer ik de afgelopen dagen ook op Sam gesteld was geraakt, ik wist zeker dat ik van niemand anders zoveel hield als van Raphael. Zelfs al wist ik diep van binnen dat ik hem waarschijnlijk nooit meer terug zou zien… hij was het, en niemand anders.

Nog geen vijftien minuten later stonden we met de hele klas op het station op de trein te wachten. Meneer Van Leeuwenhoeck had zijn lijst met namen, die inmiddels door de regen onleesbaar was geworden, tot ieders opluchting in een van de vuilnisbakken op het perron gekieperd en stond nu tegen Sam aan te kletsen, die eigenlijk maar met een half oor luisterde omdat hij heel andere dingen aan zijn hoofd had. Gelukkig arriveerde de trein snel, al had meneer Van Leeuwenhoeck het uitsluitend aan Sarah en Rogier te danken dat hij nog bijtijds in had weten te stappen, anders waren we nog bijna zonder hem in Den Haag aangekomen.

‘Gelukkig ben ik er ook nog,’ had Samael op geruststellende toon gezegd, wat door een grote groep leerlingen, die inmiddels al in de gaten had wat voor vlees ze in de kuip hadden, op hoongelach werd onthaald.

In Den Haag stapten we over op de tram, en zo stonden we aan het einde van de ochtend dan toch nog voor de deuren van het zeeaquarium. Tot ieders opluchting was het warempel gestopt met regenen, en al hingen er nog altijd donkere wolken in de lucht, ze konden de meeste leerlingen er niet van weerhouden koortsachtig plannen te maken voor wat ze aan het einde van de middag in Den Haag zouden gaan doen zodra ze meneer Van Leeuwenhoeck veilig en wel op de trein terug hadden gezet.

Helaas werd het enthousiasme danig getemperd toen elke groep bij binnenkomst een dik pak opgaven van hem in handen gedrukt kreeg, vergezeld van de mededeling dat dit aan het einde van ons bezoek weer volledig ingevuld bij hem ingeleverd diende te worden en het cijfer zwaar mee zou tellen voor ons kerstrapport.

‘Dat ontbrak er nog maar aan,’ mopperde Rick, die zich eigenlijk had ingesteld op een onbezorgd dagje uit. Bij binnenkomst in het zeeaquarium had hij Quirine nog onbezorgd opgetild en boven een bak met kleine haaien gehouden tot ze het zo hard had uitgegild dat meneer Van Leeuwenhoeck er nagenoeg een hartverzakking aan over had gehouden.

‘Van Boven, wil jij misschien met deze groep meelopen?’ had hij met een knikje in onze richting gezegd, waarop Samael zich met gespeelde ernst over ons groepje had ontfermd.

‘Laat mij die lijst eens even zien,’ had hij gezegd, maar Sarah en Rogier hadden resoluut geweigerd de opgaven uit handen te geven.

‘Niets daarvan, Sam,’ snoof Sarah verontwaardigd, terwijl ze naarstig in haar tas op zoek ging naar een pen. ‘We kunnen het prima af zonder jouw hulp!’

‘Oh…,’ was het enige dat hij uit wist te brengen, en ik zag aan zijn ogen dat hij echt een moment uit het veld geslagen was. ‘Ik wilde jullie alleen maar helpen.’

‘Nergens voor nodig,’ zei Sarah en las hardop de eerste vraag voor uit de vragenlijst van meneer Van Leeuwenhoeck. Verveeld trok hij zich terug, en nam plaats op een bankje bij een bassin vol kwallen die slaperig heen en weer deinden op de stroming van het water. Terwijl de rest van ons de bordjes bij de verschillende bassins afliep op zoek naar het antwoord op de eerste vraag, zag ik vanuit mijn ooghoeken dat Sam zijn hand in het water liet zakken om met de kwallen te spelen.

‘Au!’ gilde hij nog geen seconde later, en trok geschrokken zijn hand terug uit het water. ‘Volgens mij ben ik gebeten!’

Mikki liep gelijk naar hem toe om zijn zere vinger aan een nadere inspectie te onderwerpen, maar zelfs nu nog bleek Sarah onvermurwbaar. ‘Onmogelijk,’ zei ze streng met een halve blik op Sams vinger. ‘Kwallen bijten elkaar niet. Vooruit, hebben jullie het antwoord nou al op die eerste vraag? Op deze manier krijgen we onze lijst nooit af!’ Mokkend ging iedereen weer verder, en zo waren we de eerste twee uur van ons bezoek aan het zeeaquarium uiteindelijk toch nog serieus met ons werk voor biologie in de weer.

‘Zie je nou wel,’ hoorde ik Sam naast me mopperen toen ik vlak bij de uitgang samen met Mikki naar een kolossaal model van een walvis stond te kijken, ‘ik had toch gezegd dat saaiheid besmettelijk is? Je hebt iedereen inmiddels aangestoken.’

Aan het plafond boven de walvis was een kleine speaker bevestigd, en toen ik hoorde welk geluid daar plotseling krakend uit tevoorschijn kwam, bleef ik als aan de grond vastgenageld staan. Ik draaide me om naar Samael, en zag aan de verbaasde uitdrukking op zijn gezicht dat ook hij het geluid herkend had.

‘Dat geluid!’ zei ik hees, en hoorde hoe mijn stem trilde. ‘Dat was het wat ik toen gehoord heb die ene keer in het bos! Het geluid van een… walvis!’

‘Een walvis? In de bossen op de Veluwe?’ snoof Sarah ongelovig toen we ons na afloop van onze excursie bij de uitgang van het zeeaquarium hadden verzameld. ‘Onmogelijk!’

‘Ik weet het zeker,’ schreeuwde ik het bijna uit, deels om mijn woorden kracht bij te zetten maar ook om boven het lawaai van het voorbijrazende verkeer op de Scheveningse boulevard uit te komen. ‘Het was precies hetzelfde klaaglijke geluid als wat ik een paar weken geleden heb gehoord vlak voordat ik weer terug zou gaan naar school. Ik zou het uit duizenden hebben herkend.’ Ik zag dat de anderen me stonden aan te kijken alsof ze water zagen branden. ‘Echt! De grond waarop ik stond deinde helemaal op en neer en ik hoorde duidelijk eenzelfde gehuil opstijgen vanuit de diepte.’

‘Straks ga je ons ook nog vertellen dat je kaboutertjes hebt zien rondlopen,’ ging Sarah verder. ‘Wie zegt ons dat Samael hier ook weer niet achter zit, net als toen die avond op de kermis?’

‘Op de kermis?’ hakkelde Samael. ‘Wat had ik daar nou mee te…’

‘Of afgelopen zomer in het bos, bij de…’

De woorden stokten haar in de keel.

‘Bij de walvis?’ vulde ik haar aan, en vouwde triomfantelijk mijn armen over elkaar. ‘Kennelijk heet die heuvel in de bossen niet voor niets zo.’

Ze schudde een aantal malen haar hoofd, en ik kon zien hoe bang ze was dat hetgeen deze zomer was voorgevallen nog lang niet afgelopen scheen te zijn. ‘Sorry, jongens… ik kan dit niet,’ stamelde ze met een brok in haar keel, en draaide zich haastig om om de weg naar de boulevard over te steken. Wat er vervolgens gebeurde, ging zo snel dat ik me er achteraf alleen nog maar flarden van weet te herinneren. We hoorden een voorbijrazende vrachtwagen luidruchtig claxonneren, er klonk een ijzingwekkende gil en voordat we goed en wel in de gaten hadden wat er precies was voorgevallen, zagen we Samael aan de overkant van de boulevard staan met Sarah in zijn armen.

Rogier kwam als eerste van ons weer enigszins bij zijn positieven, en holde na eerst een grondige blik op het nog altijd voort razende verkeer te hebben geworpen zo snel hij kon naar de overkant om met eigen ogen te zien of alles met Sarah in orde was.

‘Sarah! Sarah!’ riep hij keer op keer geschrokken, en zodra ik ook was overgestoken zag ik dat er zowaar tranen in zijn ogen stonden.

‘Ik geloof dat ik er nog net op tijd bij was,’ zei Samael zonder zijn ogen van Sarahs bleke gezicht te halen, en probeerde haar voorzichtig weer op haar eigen benen te laten staan, wat gezien de toestand waarin ze verkeerde nog een hele klus was. Nog altijd stond ze te trillen op haar benen, en toen ze zich bewust werd van wat er kennelijk gebeurd moest zijn, zette ze het op een werkelijk hartverscheurend gesnotter.

‘Wat ben ik toch een monster,’ snikte ze. ‘Ik loop jullie al de hele week af te snauwen, en kijk nou eens wat er is gebeurd. Waarom heb je me in hemelsnaam gered, Sam? Al die tijd heb ik nog geen vriendelijk woord tegen je gezegd, en toch stel je zomaar je eigen leven in de waagschaal om dat van mij te redden. Waarom doe je dit?’

Samael reikte haar haar tas aan die op de grond was gevallen en haalde schuchter zijn schouders op. ‘Gewoon,’ zei hij zachtjes, ‘omdat het je tijd nog niet was. Ik mag dan wel geen echte engel meer zijn, dat neemt niet weg dat ik me nog maar al te goed weet te herinneren wat mijn taak hier vroeger was. Je was nog niet aan de beurt, Sarah. Je hebt nog een heel leven voor je.’

‘Dank je wel,’ fluisterde ze nauwelijks hoorbaar, en boog zich naar hem toe om hem te bedanken.

‘Je trilt als een espenblad,’ lachte hij verlegen, en reikte met zijn hand naar de binnenzak van zijn jas. ‘Misschien moet je hier eerst maar eens een slokje van nemen voor je straks nog dingen doet waar je later weer spijt van krijgt.’ Hij overhandigde haar het zilveren flesje met cognac dat hij altijd bij zich droeg ‘voor noodgevallen’, en ik besloot voor mezelf dat dit absoluut als noodgeval aangemerkt kon worden. Met bevende vingers draaide ze de dop van het kleine flesje, en sloeg tot ieders verbazing de complete inhoud in een keer achterover.

‘Zo, jij zit ook vol met verrassingen,’ grinnikte Samael, nadat hij het lege flesje weer van haar had aangenomen.

‘En met cognac,’ hikte ze giechelig, terwijl ze verontschuldigend haar hand voor haar mond sloeg. ‘Dat doe ik anders echt nooit, hoor!’ Maar Rogier sloeg desalniettemin liefkozend zijn arm om haar heen, blij dat ze weer een beetje de oude was en inmiddels weer zonder Sams hulp op eigen benen kon staan.

‘Wie had dat ooit kunnen denken?’ zei Rick, die ongelovig had staan toekijken hoe Sarah zich over Sams cognac had ontfermd. ‘Sarah die een fles sterke drank achterover slaat. Dat is bijna net zo onvoorstelbaar als een aangespoelde walvis in de bossen op de Veluwe.’

‘En toch zou het in theorie mogelijk moeten zijn,’ zei Rogier, die Sarah nog altijd in zijn armen hield, nuchter. ‘Duizenden jaren geleden stonden grote delen van Nederland immers nog niet eens op de kaart. Het grootste gedeelte van Nederland is pas in de loop van de tijd buitgemaakt op de zee. Misschien dat er ergens in dat proces een walvis is ingesloten, net zoals bijvoorbeeld bij het meer van Loch Ness. Daar doen ook al jaren verhalen de ronde over een zeemonster dat vast is komen te zitten.’

‘Het monster van Loch Ness,’ zei Mikki, die altijd al gefascineerd was geweest door bovennatuurlijke verschijnselen.

‘In dit geval dus het monster van de Veluwe,’ corrigeerde Sarah haar, en wees tamelijk lodderig naar zichzelf.

‘Maar hoe zou zo’n dier nou al die tijd hebben kunnen over leven?’ vroeg ik me hardop af. ‘Als hij daar al duizenden jaren ligt zou er inmiddels toch niet meer van over moeten zijn dan een paar botten en een potje levertraan?’ Ik draaide me om naar Samael, die al die tijd stilletjes naar ons had staan luisteren, om te horen of hij misschien een idee had over hoe een walvis duizenden jaren lang op het droge had weten te overleven. Hoog boven ons in de lucht hoorde ik het luidruchtige gekrijs van een aantal ruziënde zeemeeuwen, en net toen ik omhoog keek voelde ik de eerste paar zachte sneeuwvlokken van de naderende winter op mijn neus landen.

‘Misschien is het helemaal geen walvis, maar iets wat daar alleen maar op lijkt,’ zei hij peinzend, en keek in gedachten verzonken naar het lege flesje in zijn hand. ‘En er is maar een manier om daar achter te komen.’ Hierop liep hij de trap af van de boulevard, trok zijn laarzen uit en liep op zijn blote voeten over het strand in de richting van de zee. Zwijgend liepen we achter hem aan, en keken verwonderd toe hoe hij zijn lege cognacflesje vulde met zeewater, dichtdraaide en vervolgens zonder iets te zeggen weer in zijn binnenzak stak.

‘Zo, dat was dan dat,’ zei hij, terwijl hij met een brede grijns op het gezicht zijn armen om de schouders van Mikki en mij sloeg. ‘En dan ben ik nu zo langzamerhand wel eens toe aan een opkikkertje, dames. En dan bedoel ik natuurlijk geen chocolademelk.’

‘Maar… ik zou jullie Den Haag toch eerst laten zien,’ protesteerde ik nog.

‘Precies,’ zei Sam op een manier die geen verdere tegenspraak duldde. ‘En waar zouden we daar nou beter mee kunnen beginnen, dan in een gezellig Haags cafeetje?’

Toen we aan het begin van de avond het café uitstapten, was Sarah zo dronken dat ze niet eens meer op haar eigen benen kon staan. Na nog twee glazen cognac soldaat te hebben gemaakt was ze – uiteraard geheel tegen Rogiers zin in – bij Sam op schoot gekropen om hem nogmaals op het hart te drukken hoe dankbaar ze hem wel niet was voor zijn spontane reddingsactie. Uiteindelijk had Rogier het allemaal niet langer aan kunnen zien, en had haar naast zich op de bank getrokken, waar ze zachtjes voor zich uit neuriënd tegen zijn schouder aan in slaap was gevallen.

‘Ik geloof niet dat Sarah heel erg goed tegen alcohol kan,’ zei Rogier, toen we later op die avond met Sarah tussen ons ingeklemd naar de tramhalte liepen. ‘Ik ben blij dat jouw moeder ons straks tenminste van het station komt ophalen, Quirine, anders had ik niet geweten hoe ik haar vanavond thuis had moeten krijgen.’

‘Je had haar ook niet zoveel cognac moeten geven,’ jende Sam, die eindelijk kans had gezien om zijn dwaze uilenbrilletje op zijn neus te schuiven, met gespeelde ernst. ‘Mensen zouden nog kunnen denken dat je haar met opzet dronken hebt gevoerd.’

Even hoorde ik Rogier naar adem happen, maar omdat hem uiteindelijk niets te binnen schoot, liep hij vervolgens weer net zo hard leeg als een veel te hard opgeblazen luchtballon.

‘Je moet die jongen niet zo plagen,’ grinnikte Mikki, die onverwachts een aanloopje nam en bovenop Sams rug sprong. ‘Je weet net zo goed als ik dat Rogier een keurig nette jongen is.’

Sam sloeg zonder te protesteren zijn armen onder haar benen, en hees haar onder het slaken van een luidruchtige geeuw op zijn schouders. ‘Saai zul je bedoelen. Ik mag wel oppassen dat ik straks niet nog net zo saai word als jullie. Chocolademelk op de vrijdagavond… op jullie leeftijd horen jullie toch gewoon stevig de bloemetjes buiten te zetten?’

‘En op jouw leeftijd hoor je de straat niet eens meer op te gaan zonder rollator,’ lachte ze vanuit de hoogte, en woelde plagerig met haar handen door zijn haar. ‘Wat moest je nou eigenlijk met dat zeewater in je flesje?’

Hij wierp een terloopse blik op mij en schudde zijn hoofd. ‘Gewoon, ik wil even iets uitproberen.’

‘Wat dan?’ vroeg Mikki, die zich niet zo gemakkelijk door hem af wilde laten schepen.

‘Is die kleine op mijn schouders altijd al zo nieuwsgierig geweest?’ vroeg hij, terwijl hij zich naar me omdraaide. Zijn grote, blauwe ogen straalden, en ik kon me niet herinneren hem ooit zo gelukkig te hebben gezien.

‘Wen er maar vast aan,’ lachte ik. ‘Je zult er je handen nog vol aan hebben.’

‘Dat heb ik nu al… het lijkt wel of ik een olifant op mijn schouders meedraag!’ zei hij, hetgeen hem op een fikse draai om zijn oren kwam te staan.

‘Is het nog ver?’ vroeg Quirine, die al die tijd stilletjes samen met Rick achter ons aan had gelopen.

‘De tramhalte ligt daar om de hoek,’ zei ik, en wees naar de overkant van de straat. ‘Ik denk dat we de trein van negen uur wel kunnen halen.’

‘Mooi zo,’ zei ze, en maakte aanstalten om haar telefoon te pakken. ‘Dan kan ik vast aan mijn moeder doorgeven hoe laat we ongeveer op het station zullen zijn.’ Ze toetste het nummer van haar moeder in, en even later hoorde ik haar uitgelaten met haar moeder spreken over de gezellige dag die ze had gehad in Den Haag.

‘Hoe kom jij nou straks thuis?’ vroeg Rick bezorgd. ‘Je gaat dat hele stuk vanaf het station toch niet lopen, hoop ik?’

‘Het is maar een klein stukje,’ probeerde ik hem gerust te stellen. ‘Bovendien loopt Samael met me mee.’

‘Daar was ik al bang voor,’ zei hij met een zucht. ‘Luister Lilly, ik weet wel dat alle meiden die jongen inmiddels op handen dragen, maar ik blijf toch mijn bedenkingen houden. Waarom rijd jij anders niet mee met Quirines moeder, dan ga ik wel lopen.’

‘En hoe kom jij dan thuis? Je fiets staat toch nog op school?’

‘Ik verzin wel wat. Ik heb gewoon liever niet dat je straks alleen met hem door de bossen loopt. Er struinen nog steeds van die griezels rond, en…’

‘Demonen, Rick,’ zei ik. ‘Het zijn demonen, en de afgelopen twee maanden heeft Samael zonder dat ook maar iemand van ons ervan op de hoogte was ze allemaal bij me uit de buurt weten te houden.’

‘En dan is er nog dat andere.’ Ik draaide me naar hem om, en zag dat zijn ogen bezorgd stonden. ‘Die walvisgeluiden waar je het over had… ik weet gewoon niet wat ik daarvan moet denken. Dat heuveltje in de bossen ligt er al zolang ik me kan herinneren, het kan toch niet zo zijn dat zich daar zo maar van de ene op de andere dag een walvis heeft ingegraven? Dat kan gewoon niet.’

‘Nee, als je het zo zegt… maar heeft Rogier niet gezegd dat grote delen van Nederland vroeger onder water lagen?’

‘Ja, maar dat is al zo lang geleden… hoe oud kan een walvis nou helemaal worden? Vijftig jaar? Honderd jaar? Maar toch geen… duizenden jaren? Ik weet het niet hoor, Lilly, maar ik krijg hier echt een heel akelig gevoel over.’

‘Wat lopen jullie te smoezen,’ vroeg Quirine opgewekt nadat ze het gesprek met haar moeder had beëindigd. Kennelijk wilde Rick zijn vriendin niet ook nog eens ongerust maken. Zonder haar vraag te beantwoorden, legde hij zijn arm om haar middel en drukte haar een kus op de lippen.

‘Niet vergeten, Lilly,’ fluisterde hij nauwelijks hoorbaar zodra we het felverlichte hokje van de tramhalte binnenstapten en hij Quirine plaats liet nemen op het kleine bankje. ‘Als je wilt, mag je straks mijn plaats hebben in de auto.’

Ik knikte dankbaar, maar toen later die avond het moment was aangebroken om afscheid van elkaar te nemen, hield ik voet bij stuk en bleef alleen met Sam achter op het station. Samen zwaaiden we de anderen uit, tot de rode achterlichten van de auto van Quirines moeder in de nachtelijke duisternis waren verdwenen.

‘Ik zal je even thuisbrengen,’ hoorde ik Samael naast me zeggen, en hij maakte al aanstalten om samen met mij het smalle fietspad door de bossen op te lopen.

‘Niets ervan,’ zei ik vastbesloten, en trok zijn arm van mijn schouder.

‘Hoe bedoel je?’ vroeg hij. ‘Je gaat me toch niet vertellen dat…’

‘Je hebt dat zeewater toch niet voor niets meegenomen, Sam. Net als jij wil ik weten wat zich schuilhoudt in de bossen. Vanavond nog!’

Ondanks dat het toch al even was gestopt met regenen, konden we nog altijd geen hand voor ogen zien in de donkere bossen. Nu en dan brak de maan kortstondig door de zwarte wolken heen die langzaam hoog boven onze hoofden voorbijdreven, en de kleine, zilveren wolkjes die we uitademden verraadden dat de overvloedige regen die de afgelopen maanden over ons was uitgestort weldra plaats zou maken voor een dik pak sneeuw.

Ik was maar wat blij geweest dat ik ’s ochtends stevige schoenen had aangetrokken voor onze excursie naar Den Haag, want de grond was inmiddels zo glibberig geworden dat ik al minstens drie keer onderuit was gegaan in de modder.

‘Gaat het nog?’ vroeg Samael toen hij me intussen voor de vierde maal uit de modder lostrok, en tegelijkertijd speurend om zich heen keek of we niet werden gevolgd. ‘Ik kan dit ook alleen doen, Lilly. Ik ben het zo langzamerhand wel gewend om hier ’s nachts in mijn eentje door de bossen te lopen. Dit is niets voor een meisje!’

‘Je denkt toch niet dat ik vannacht ook maar een oog dicht kan doen voordat ik weet wat zich hier schuilhoudt in de bossen,’ sputterde ik dapper tegen, terwijl ik zo goed en zo kwaad als het ging mijn met modder besmeurde kleren weer enigszins in de plooi trachtte te strijken. Heimelijk wenste ik dat ik vanochtend ook mijn regenpak maar had meegenomen, en brak me intussen het hoofd wat ik mijn vader bij thuiskomst op de mouw zou moeten spelden als verklaring voor de rampzalige toestand waarin mijn kleding zich momenteel bevond.

‘Heb je een zaklamp bij je, of een camera met flitser?’ hoorde ik Samaels stem in het donker vragen. Even trok er een huivering door mij heen toen ik plotseling iets langs mijn hand voelde strijken, totdat ik me realiseerde dat het gelukkig Sam slechts was geweest die me een hand had willen geven om zo het lopen voor mij te vergemakkelijken. ‘Er lopen hier ook nog steeds demonen rond. Ik begrijp niet wat die hier nog altijd te zoeken hebben. Het lijkt wel alsof iemand ze opzettelijk elke keer deze kant uit stuurt.’

Ik kon mezelf wel voor mijn kop slaan dat ik nog altijd de batterijen van mijn camera niet had vervangen. En hoewel ik maar al te goed wist waar de zaklamp van mijn vader was gebleven, had ik hem niet meer in huis willen hebben nadat ik met eigen ogen had gezien wat ermee gebeurd was. ‘Eh… nee,’ biechtte ik ongemakkelijk op. ‘Heb jij misschien nog wat toffees voor me over?’

Vanuit het duister klonk een zucht op, en even later voelde ik hoe er een handvol toffees in mijn hand werd gedrukt. ‘Het zijn de laatste die ik heb,’ zei Sam. ‘Ga er alsjeblieft zorgvuldig mee om. Gelukkig hebben demonen hersenen zo groot als een doperwt, dus ik denk dat we het vanavond wel zullen redden met die laatste paar toffees. Maar stop voortaan alsjeblieft een camera of een zaklantaarn in je tas, oké?’

Ik knikte gedwee, en liep stilletjes achter hem aan door het donkere bos. Nu en dan verbrak een afgebroken tak onder onze voeten luidruchtig de stilte, en ik verbaasde me erover dat er buiten ons geploeter door de modder verder niets te horen viel.

‘Het is ongewoon stil vannacht,’ fluisterde ik zachtjes. Het voelde bijna als heiligschennis om de stilte te verbreken.

‘Erg stil,’ klonk het voor me. ‘Het lijkt wel… of we worden verwacht.’

Ik voelde hoe er bij die woorden een koude rilling langs mijn ruggengraat omhoog kroop, en toen de maan kortstondig even door de wolken heen piekte, zag ik voor ons de open plek met de heuvel opdoemen waar we afgelopen zomer nog zo dapper weerstand hadden weten te bieden aan Lillith. Sam had mijn huivering kennelijk opgemerkt, en hield onwillekeurig zijn pas in.

‘Wil je hier misschien liever even blijven wachten?’ vroeg hij bezorgd. ‘Ik kan dit ook alleen doen.’ Hij had zijn hand losgemaakt uit die van mij, en in zijn andere hand zag ik het kleine zilveren flesje blinken dat hij die middag in Den Haag met zeewater had gevuld.

Ik schudde dapper mijn hoofd, en pakte tegen beter weten in zijn hand weer vast. ‘Vooruit, Sam… nu wil ik het weten ook.’

Nog altijd om ons heen spiedend of er wellicht nog ander gevaar op de loer lag, liepen we voorzichtig de open plek op. Nu en dan meende ik een donkere schim tussen de bomen te zien verdwijnen, maar het leek erop of zelfs de demonen deze plek inmiddels net zo vreesden als wij. Lag de strijd met Lillith hun ook nog vers in het geheugen, of was het misschien vanwege dat andere gevaar dat hier verborgen onder de grond lag te sluimeren?

Zodra Samael, die voorop liep, een voet op de drassige heuvel had gezet was de grond onder ons opnieuw begonnen te pulseren, alsof hetgeen diep onder ons begraven lag wist dat we van diens bestaan op de hoogte waren. Opnieuw gleed ik uit, maar ditmaal wist Samael me tijdig op te vangen zodat ik gelukkig niet nogmaals languit in de modder belandde.

‘Nog een paar stapjes,’ zei hij geruststellend, en even later stonden we boven op de langwerpige heuvel naast het meertje, dat door de overvloedige regenval van de laatste paar maanden zeker twee keer zo groot was geworden als afgelopen zomer. Onwillekeurig drongen zich herinneringen aan die zonovergoten dag aan mij op waarop we met elkaar gezwommen hadden, en ik onbekommerd in Raphaels armen had gelegen.

‘Ben je er klaar voor?’ klonk de stem voor me, en ik zag dat Samael de dop van het kleine flesje inmiddels had losgeschroefd en op het punt stond het zoute zeewater over de grond uit te gieten.

‘Ik denk van wel, Raaf,’ zei ik, en hoorde hoe mijn stem beefde.

Even was het stil. ‘Sam,’ verbeterde hij me. ‘Ik ben Sam, Lilly.’

Ik borg mijn gezicht in mijn handen, en hoopte maar dat het zo donker was dat Samael mijn rode hoofd niet zou kunnen zien.

‘Zet je schrap…’

Ik hoorde het klokkende geluid van het zeewater dat uit het flesje liep, waarna het opnieuw doodstil werd. Ergens in de verte klonk de weemoedige roep van een uil, maar buiten dat bleef het verder opmerkelijk stil.

‘Vreemd,’ zei Samael. ‘Ik had toch echt gedacht dat…’

‘Wat dan?’ vroeg ik nieuwsgierig.

‘Ik had gedacht dat het zeewater…’

Hij was nog niet uitgesproken of een enorme schok trok onder ons door de heuvel, onmiddellijk gevolgd door hetzelfde klaaglijke gezang dat ik al eerder in de bossen had gehoord.

‘Sam!’ gilde ik in paniek, en wist nog maar net op tijd zijn hand te grijpen voordat ik in de lucht geslingerd werd. Vanuit de grond waren meerdere tentakels de lucht in geschoten, die nu wild zwiepend om zich heen sloegen.

‘Wegwezen!’ riep Samael in een poging me achter zich aan naar beneden te sleuren, maar ik was zo verstijfd van schrik dat ik geen stap wist te verzetten. ‘Lilly!’ hoorde ik hem angstig roepen, en toen pas drong de ernst van de hele situatie tot me door. Zo snel mijn benen me konden dragen rende ik achter Sam aan de heuvel af. Bijna hadden we rand van de open plek bereikt, toen ik plotseling iets kouds om mijn enkel voelde slingeren, en met een ferme ruk naar achteren werd getrokken.

‘Ik dacht het niet!’ hoorde ik Samael verbeten roepen, en zag in het schaarse maanlicht iets in zijn handen blikkeren waarmee hij als een bezetene stond in te hakken op de tentakel die stevig om mijn enkel heen geslagen was. Ik was zo bang, dat ik geen woord wist uit te brengen en alleen maar kon denken aan mijn arme, warrige vader die zich nu waarschijnlijk de rest van zijn leven zou moeten afvragen wat er in hemelsnaam met zijn spoorloos verdwenen dochter was gebeurd. Net toen het laatste beetje moed me in de schoenen dreigde te zinken en ik bereid was me over te geven aan het wezen dat me langzaam maar zeker naar zich toe probeerde te trekken voelde ik diens grip kortstondig verslappen, en in een laatste wanhopige poging trachtte ik nog eenmaal overeind te krabbelen en de rand van de open plek te bereiken. Met een doffe klap belandde ik naast Sam op de grond, die inmiddels net als ik ook van top tot teen onder de modder zat.

‘Onvoorstelbaar…,’ hoorde ik hem met horten en stoten hijgen. Achter ons zagen we de meterslange tentakels kronkelend onder de grond verdwijnen, en langzaam maar zeker keerde de rust weer terug in het bos. ‘Wie had dat ooit kunnen denken!’

‘Wat?’ vroeg ik, terwijl ik mijn zere enkel masseerde en me intussen het hoofd brak over wat ons in hemelsnaam zojuist had aangevallen. Sinds wanneer beschikten walvissen over tentakels?

Hij schudde slechts zijn hoofd, alsof hij nog altijd niet kon bevatten wat zich hier had afgespeeld. ‘Dus hier ben je al die tijd gebleven…’

Alleen het kleine lampje boven de voordeur brandde nog, hetgeen de kans dat mijn vader al lang en breed op een oor lag en ik dus niet uit zou hoeven leggen waarom ik van top tot teen onder de modder zat aanmerkelijk groter maakte.

‘Ik ga echt niet naar binnen voordat je me hebt gezegd wat dat was, Sam,’ zei ik vastbesloten toen hij aanstalten maakte om afscheid te nemen, maar hij bleek in dat opzicht minstens zo halsstarrig te zijn als ik.

‘Ik wil je niet nodeloos ongerust maken, Lilly,’ zei hij. ‘Misschien heb ik het wel helemaal mis.’

‘En als je nu eens gelijk hebt? Ik wil gewoon weten of ik gevaar loop!’

Hij beet peinzend op zijn onderlip, maar schudde tot mijn grote ergernis opnieuw zijn hoofd. ‘Ik wil eerst zekerheid hebben. In Amsterdam heb ik een aantal boeken liggen die misschien uitkomst bieden. Zodra ik meer weet…’

‘Ga je weg?’ vroeg ik verbijsterd. ‘Je gaat me toch niet zeggen dat je ons hier alleen achterlaat met dat ding dat daar in de bossen ligt te wachten tot er toevallig een willekeurige voorbijganger langskomt om hem onder de grond te sleuren?’

‘Zolang ik niet zeker weet wat het is, kan ik jullie ook niet helpen, Lilly. Een walvis die eeuwenlang onder de grond heeft liggen sluimeren zou een sensatie zijn geweest. Maar jij weet net zo goed als ik dat dit iets totaal anders is, en dat iedereen van ons gevaar loopt zolang we niet zeker weten waar we hier mee te maken hebben. Ik beloof je dat ik terug zal komen zodra ik meer zekerheid heb.’

‘En Mikki dan? Wat moet ik maandag tegen Mikki zeggen?’

Bij het horen van haar naam was er even een glimlach op zijn gezicht verscheen, maar de uitdrukking op zijn gezicht veranderde zodra hij zich realiseerde dat hij ook haar voorlopig niet meer zou zien. ‘Zeg haar maar dat ze voorlopig uit de buurt van de walvis moet blijven, net als alle anderen trouwens. Ik denk dat ieder weldenkend mens die plek vandaag de dag sowieso wel zal mijden omdat het er zo drassig is dat je er met goed fatsoen bijna niet meer kunt lopen. Beloof je me dat je het aan haar door zult geven?’

Ik knikte, al had ik geen idee hoe Mikki zou reageren wanneer ze van mij te horen zou krijgen dat Samael zonder afscheid van haar te hebben genomen was teruggekeerd naar Amsterdam. Ik had haar in al die maanden nog nooit over jongens horen praten, maar het was overduidelijk dat ze smoorverliefd op hem was. ‘Mikki zal niet blij zijn, Sam.’

‘En ze zal al helemaal niet blij zijn als dat wezen dat daar al die tijd in de bossen heeft liggen sluimeren volledig zal ontwaken,’ zei hij, en streek even met zijn handen door mijn haar. ‘Pas goed op jezelf,’ zei hij ten afscheid, en wilde zich al omdraaien toen hem plotseling nog iets te binnen schoot.

‘Lilly?’ vroeg hij aarzelend. ‘Die ene keer op de kermis… weet je nog wat die waarzegster toen tegen je heeft gezegd?’

In gedachten ging ik terug naar die afschuwelijke gebeurtenis, en probeerde me nogmaals te herinneren wat Madame Helena toen tegen mij had gezegd. ‘Iets over eeuwige duisternis,’ zei ik, ‘en dat de Meester in aantocht zou zijn.’

‘Mm… dat klinkt niet echt alsof ze het over dat monster in de bossen had.’

‘En iets over een weg terug.’

‘Ja, nu herinner ik het me ook weer. Het houdt alleen geen steek.’

‘Dus het heeft niets te maken met dat monster?’ vroeg ik.

Hij zette zijn kraag op tegen de kou, en wuifde achteloos een sneeuwvlokje weg dat bijna op zijn neus was geland. ‘Ik denk het niet,’ zei hij, en drukte me een kus op mijn wang ten afscheid, waar na hij zich omdraaide en zonder om te kijken wegliep over het fietspad.

Ik bleef hem net zo lang nakijken tot de duisternis hem aan het zicht had onttrokken, me koortsachtig afvragend of ik hem ooit nog terug zou zien. Mikki zou maandag absoluut niet blij zijn, schoot het nogmaals door me heen, en ik stak geruisloos mijn sleutel in het sleutelgat van de voordeur.

Zeker een minuut lang stond ik met ingehouden adem en gespitste oren in het donkere halletje te luisteren of mijn vader misschien nog op was. Pas toen ik het bekende gestage geronk van mijn vader gewaar werd die in zijn slaap waarschijnlijk weer complete bossen lag om te zagen durfde ik mijn laarsjes op de mat te zetten en voorzichtig naar boven te sluipen. In de badkamer pelde ik de lagen modder die door moesten gaan voor mijn kleren van me af en propte ze in de wasmachine, zonder me al te veel illusies te maken over hoe ze hier morgenochtend weer uit tevoorschijn zouden komen.

Ik draaide de kranen van de douche open, en voelde hoe met het warme water de spanning langzaam uit mijn lichaam wegtrok en samen met de modder door het afvoerputje werd afgevoerd. De enkel waar het monster onder de walvis me had beetgegrepen was inmiddels akelig rood, maar gelukkig was mijn huid heel gebleven. Ik hoopte maar dat het de komende dagen weer uit zichzelf zou wegtrekken, want ik voelde er weinig voor om maandagmiddag een of ander ongeloofwaardig verhaal op te moeten lepelen bij de huisarts. Ik zeepte me van top tot teen in om alle vuil en narigheid van me af te wassen, en besloot om ook gelijk mijn haar maar mee te nemen. Hoogstwaarschijnlijk zou het morgenochtend alle kanten op staan, maar ik zou dit weekend met uitzondering van mijn vader verder toch niemand onder ogen hoeven te komen. Er lagen bergen huiswerk op me te wachten, en zoals het er nu naar uitzag zou ik de avonden samen met hem en een grote zak chips op de bank voor de televisie doorbrengen. Niet bepaald spannend, maar na alle opwinding van vandaag leek het me een prettig vooruitzicht.

Net toen ik mijn haar wilde uitspoelen, voelde ik iets zachts langs mijn benen strijken. Ik slaakte een gilletje van schrik en kon nog net voordat de shampoo in mijn ogen liep zien hoe Billy, die kennelijk wakker van me was geworden en me had willen begroeten, zich met een schuldige uitdrukking in zijn ogen terugtrok achter het douchegordijn en mokkend de trap afliep naar zijn mandje.

‘Verdomme,’ snikte ik, niet wetend of ik nou moest huilen van de shampoo in mijn ogen of van de schrik. Waarom moest mij dit nou toch allemaal overkomen? Alsof die hele geschiedenis met Lillith en die demonen die hier nog altijd in de bossen rondslopen niet genoeg was geweest. Kreeg je ook nog eens griezelige waarzegsters op je nek, en vanavond een of ander monster met akelige tentakels dat je onder de grond probeerde te sleuren. Ik probeerde met mijn handen de zeep uit mijn ogen te spoelen, maar hoe ik ook wreef, de tranen bleven komen. En of ik het nou wilde of niet, keer op keer bleef ik het gezicht zien van die jongen met zijn grote blauwe ogen, en de lange blonde haren die ik nu al zo lang had moeten missen.

‘Raaf,’ fluisterde ik verdrietig, toen ik een kwartier later met nog natte haren mijn bed instapte en in de badkamer zachtjes de wasmachine zijn werk hoorde doen. ‘Waarom ben je er niet nu ik je zo hard nodig heb. Ik mis je zo…’ Ik trok het dekbed over mijn hoofd, zodat niemand me zou kunnen horen, en viel nog altijd huilend in een diepe slaap.

Ik werd de volgende ochtend wakker van Billy, die zijn snuit onder mijn dekbed had gestoken en nu uitnodigend een klef, harig balletje in mijn gezicht drukte.

‘Eew, Billy!’ riep ik chagrijnig en wilde me al omdraaien om weer verder te slapen, toen ik op de wekker zag dat het al bij twaalven was. Geschrokken veerde ik overeind, en was in een klap wakker. Vanuit de huiskamer beneden drong muziek van Wagner tot me door, aangevuld door de stem van mijn vader die er dapper maar kansloos bovenuit trachtte te komen.

‘Pap!’ riep ik zo hard ik kon, terwijl ik snel iets makkelijks uit de kast trok om aan te schieten. ‘Pap, waarom heb je me niet eerder wakker gemaakt!’

Net toen ik naar beneden wilden lopen om mijn vader ervan langs te geven viel mijn blik op de spiegel in mijn kamer, van waaruit ik werd aangestaard door een hopeloos verdrietig meisje met rode ogen en een kapsel dat eruitzag alsof ze zojuist met haar vingers in het stopcontact had gezeten.

‘Muis?’ klonk het van beneden. ‘Hoorde ik jou nou roepen?’ De muziek was abrupt tot zwijgen gekomen, en ik hoorde de houten traptreden kraken onder de voeten van mijn vader.

‘Eh… wacht even, pap,’ riep ik, en wilde de deur van mijn slaapkamer al dicht doen voor hij me in deze toestand zou kunnen zien. Ik was er nu even niet aan toe om lastige vragen van mijn vader te beantwoorden, maar zoals gewoonlijk was ik weer eens te laat.

‘Hela, hola, muis,’ zei mijn vader met een bezorgde blik in zijn ogen zodra hij in de smiezen had hoe ik eraan toe was. ‘Ben je soms verkouden? Je ziet er niet uit.’

Ik begon gelijk weer te snotteren.

‘Och muis,’ stamelde hij verbouwereerd, en sloeg snel zijn armen om me heen. ‘Ik bedoelde alleen maar… verdraaid, wat onhandig nou toch weer van me.’ Hij streelde me liefkozend over mijn rug, en even voelde ik me weer dat kleine meisje van vroeger, dat zich veilig voelde in de grote, sterke armen van haar vader en helemaal geen weet had van Lillith, demonen en sluimerende monsters met tentakels.

‘Heeft het bezoek aan Den Haag gisteren zoveel bij je losgemaakt? Ik zag vanochtend je natte kleren in de wasmachine zitten. Je had ook nooit zo lang buiten moeten blijven in dat snertweer gisteren. Was nou maar gelijk naar huis gekomen, dan hadden we er samen misschien nog even over kunnen praten.’

Ik schudde mijn hoofd. Ik wilde helemaal niet praten. Ik wilde mijn vader niet lastigvallen met verhalen over hoe bang ik was, en hoezeer ik Raphael nog altijd miste. Ik wilde me alleen maar even veilig voelen. Even niet na hoeven denken over wat ik mijn vrienden maandag moest gaan vertellen over dat monster dat zich schuilhield in de bossen, en hoe ik Mikki uit zou moeten leggen waarom Samael weer was teruggegaan naar Amsterdam. Even, heel even wilde ik me gewoon veilig voelen, als een klein meisje geborgen zijn in de veilige omhelzing van mijn vader.

‘Kopje thee dan maar?’ hoorde ik mijn vader aarzelend opperen nadat we daar voor mijn gevoel een eeuwigheid met onze armen om elkaar heen geslagen hadden gestaan.

Ik knikte, blij met het vooruitzicht van een kopje vers gezette thee. Voorzichtig opende ik mijn ogen, die er nu ongetwijfeld nog roder uit zouden zien, en zag tot mijn afschuw dat er een enorme snottebel aan mijn vaders vest heen en weer hing te bungelen.

‘Graag, pap,’ zei ik met een vies gezicht, en wees aarzelend naar zijn schouder. ‘Maar trek dan wel eerst even iets anders aan.’

‘Hoezo dat dan?’ vroeg mijn vader terwijl hij met zijn ogen mijn uitgestoken vinger volgde, en vervolgens wit wegtrok bij het zien van hetgeen ik op zijn kleding had achtergelaten. Ik moest zo hard lachen om de uitdrukking op zijn gezicht, dat zijn eigen gezicht gelukkig ook opklaarde.

‘Nou, ik ben blij dat ik je tenminste weer zie lachen, muis,’ zei hij, en maakte al aanstalten me opnieuw te omhelzen. Ik wist nog maar net op tijd weg te duiken.

‘Trek alsjeblieft eerst wat anders aan,’ hikte ik van het lachen, en dook snel onder zijn armen door naar beneden om een keteltje met water op te zetten.

Zodra ik de woonkamer binnenstapte stond ik een moment lang met mijn ogen te knipperen tegen het felle licht dat door de ramen heen naar binnen viel. Kennelijk had het afgelopen nacht gestaag doorgesneeuwd, want hoewel er slechts een dun laagje sneeuw op de natte bosgrond was blijven liggen, lag er toch genoeg om het bos een oogverblind witte aanblik te verlenen. Billy lag tevreden op zijn rug voor de kleine gaskachel in de woonkamer te dommelen, en zwiepte loom zijn staart heen en weer om me te begroeten. Ik kriebelde hem even achter zijn oren, en liep vervolgens de keuken in om de fluitketel te vullen. Vanuit het keukenraam zag ik mensen voorbijkomen met kinderen en sleetjes, en heimelijk hoopte ik maar dat ze niet van plan waren om het bos in te trekken.

‘Sneeuw in november,’ hoorde ik mijn vader achter me zeggen. Hij had gelukkig iets anders aangetrokken, al vloekten de kleuren helaas zo hard bij die van zijn stropdas dat de tranen me bijna spontaan opnieuw in de ogen sprongen. ‘Eerst al die regen, en nu weer sneeuw en vorst. Er is straks geen enkel paadje meer begaanbaar in de bossen.’

‘Hoezo dat dan?’ vroeg ik.

Mijn vader opende een blikje met thee en deed alvast een flinke schep in de theepot. ‘Afgelopen weken was het een grote blubberboel. Als dat opvriest, kun je je voeten helemaal nergens meer neerzetten zonder onderuit te gaan. Als ik jou was, zou ik Billy zolang maar uitlaten langs het fietspad. Je moet er toch niet aan denken dat je straks met de kerst met allebei je benen in het gips zit?’

Koortsachtig tolden de woorden van mijn vader door mijn hoofd. Onbegaanbare bospaden, in combinatie met de wetenschap dat er ergens diep in de bossen een monster lag te sluimeren dat loerde op achteloze voorbijgangers leek me helemaal geen slecht nieuws. Integendeel zelfs! Na alle ellende van de afgelopen vierentwintig uur was dit misschien wel het allerbeste nieuws dat ik maar kon krijgen!

De rest van de dag was ik druk in de weer met mijn huiswerk voor de komende week. Maandag zouden we een afsluitende toets krijgen over Dildo en Ananas, zoals iedereen het tweetal inmiddels in navolging van Rick noemde, en ik kon me niet veroorloven hier een matig cijfer voor te halen. Ik had Latijn altijd net iets lastiger gevonden dan Grieks, en nu Samael weer uit beeld was verdwenen kon ik elke punt gebruiken om de straks ongetwijfeld weer matige cijfers van wiskunde te kunnen compenseren. ’s Avonds na het eten keek ik samen met mijn vader naar de een of andere vage film op de televisie over een al wat oudere componist die Venetië bezocht, om daar uiteindelijk op het strand het loodje te leggen – erg opbeurend allemaal. Al aan het begin van de film echter sloeg de schrik me om het hart, omdat er constant een jongen door het beeld huppelde die me zo sterk aan Raphael deed denken dat ik er op een gegeven moment niet langer naar kon kijken en snel naar boven moest vluchten om een boek te pakken. Gewapend met het boek in mijn handen heb ik de film uiteindelijk toch uit weten te zitten, al moet ik eerlijk gezegd bekennen dat ik het niet na kon laten om af en toe toch nog even een blik op het scherm te werpen wanneer die jongen, slechts gehuld in een badpak en een strohoedje op zijn hoofd, voorbijkwam.

Op zondagochtend werd ik gelukkig bijtijds wakker van de kerkklokken, want zodra ik mijn ogen goed en wel open had weten te wurmen drongen zich onmiddellijk de laatste flarden van een warrige droom aan mij op waarin Raphael – net als de jongen in de film gehuld in een gestreept badpak en een strohoedje op zijn blonde krullen – het opnam tegen een enorme walvis met tentakels. Ik schopte het dekbed van me af om mezelf te dwingen op te staan, en had gelijk spijt toen ik voelde hoe koud het was. Het had absoluut gevroren vannacht. Op mijn tenen hupte ik rillend van de kou de badkamer in, en draaide snel de warme kranen open. Morgen zou ik de anderen moeten vertellen wat Sam en ik bij de walvis hebben ontdekt, realiseerde ik me zodra ik weer een beetje op tempratuur begon te komen. En erger nog… ik zou Mikki moeten vertellen dat Sam inmiddels weer in Amsterdam zat.

Ik had gisteren wel honderd keer mijn mobieltje tevoorschijn gehaald om te kijken of er misschien een berichtje van hem was, maar behalve een vraag van Rick over welke hoofdstukken we nou precies moesten leren voor Latijn was de lijst met berichten verder leeg. Even overwoog ik of ik Mikki misschien gewoon een berichtje zou sturen, maar liet dat idee gelijk weer varen. Ik zou het haar natuurlijk zelf moeten vertellen.

Morgen.

Na de toets…

Het had niet veel gescheeld, of ik was die maandagochtend dwars door de wekker heen geslapen als mijn vader niet zo hardnekkig aan mijn schouders had staan schudden om me wakker te krijgen. ‘Vooruit, muis,’ drong het van verre tot me door. ‘Het mag vannacht dan wel gesneeuwd hebben, maar dat is dan toch nog geen reden om meteen maar een winterslaap te gaan houden. Hopla, je warme bedje uit!’ Ik deed nog een vergeefse poging om het dekbed over mijn hoofd te trekken, maar mijn vader was me dit keer voor en trok zonder enig medelijden het dekbed naar beneden. ‘Het is al half acht geweest. Moest jij vandaag geen toets maken voor klassieke talen?’

‘Half acht?’ riep ik uit. ‘Waarom heb je me niet eerder geroepen?’ Struikelend over mijn eigen voeten strompelde ik langs hem heen naar de douche, en zag in het voorbijgaan iets van een triomfantelijke grijns op zijn gezicht. ‘Half acht,’ mopperde ik nog altijd toen ik de kranen van de douche opendraaide en het warme water over mijn lichaam voelde stromen. Het duurde even voordat ik mijn gedachten weer een beetje op een rijtje had, en tegen de tijd dat ik beneden de woonkamer instapte was het al zo laat, dat er zelfs geen tijd meer was om nog een boterham en een kopje thee naar binnen te werken. ‘Het trommeltje zit al in je tas,’ zei mijn vader gebiedend met in zijn ene hand mijn schooltas en in zijn andere mijn jas en laarzen. ‘We moeten nu echt opschieten, anders kom ik straks nog te laat in Leiden. Het zal ongetwijfeld een gekkenhuis zijn op de weg, met al die sneeuw.’

Er zat helaas niets anders op dan mijn jas aan te trekken en gewillig achter mijn vader aan de kou in te stappen. Als ik ergens een hekel aan had, naast Mikki te moeten vertellen dat Sam weer naar Amsterdam was vertrokken uiteraard, was het wel zo’n valse start op de maandagochtend. Net voor ik de deur achter me dichttrok zag ik Billy nog behaaglijk neerploffen in zijn mandje, en voor een keer wenste ik dat ik vandaag met hem had kunnen ruilen. Ik draaide de deur op slot, en hoopte tevergeefs dat de stokoude auto van mijn vader misschien ook wel eens zin zou kunnen hebben in een winterslaap. Hoestend en proestend kwam de oude schroothoop echter in beweging, en niet veel later reden we dan toch nog onder de sprookjesachtig besneeuwde bomen door op weg naar school.

‘Ik hoop maar dat ze de grote wegen al gepekeld hebben,’ zei mijn vader nerveus. Door het dikke pak sneeuw was amper te zien hoe de weg liep, en met de handen krampachtig om het stuur geklemd probeerde mijn vader zo goed en zo kwaad als het ging de bomen aan de linker- en rechterkant van de weg op gelijke afstand te houden. In het schijnsel van de koplampen zag ik de donkere boomstammen naast ons spookachtig oplichten. Gelukkig hield mijn vader zijn blik strak voor zich uit gericht, want regelmatig zag ik hoe we vanuit de donkere bossen argwanend in de gaten werden gehouden door tal van uitpuilende, groene ogen. Ik moest er niet aan denken dat ik mijn vader ook nog eens uit zou moeten leggen wat dat allemaal te betekenen had.

Tergend langzaam kropen we voort door de sneeuw, en toen we eindelijk bij het Sint Jozef arriveerden was de bel al lang en breed gegaan en zaten de meeste van mijn klasgenoten al in de schoolbanken om hun toets te maken. Gelukkig stuurde meneer Van Galen de meeste laatkomers gelijk door naar de les, zodat we niet ook nog eens in de rij hoefden te gaan staan voor een telaatbriefje. Op de trap naar boven trok ik snel mijn jas uit, en toen ik hijgend en met een rood aangelopen hoofd de klas binnenstapte zag ik tot mijn opluchting dat mevrouw Lerna nog maar juist begonnen was met het uitdelen van de toets.

‘Lilly,’ zei ze verbaasd. ‘Niets voor jou om te laat te komen. Je bent vast en zeker ook overvallen door die akelige sneeuw?’

Ik knikte en ging, zonder Mikki of de anderen aan te kijken, gauw zitten en haalde mijn etui uit mijn tas tevoorschijn. Eerst de toets maar eens maken, hield ik me dapper voor, en liet mijn ogen over het enorme pak opgaven gaan dat mevrouw Lerna op mijn tafeltje had neergelegd. Achter me hoorde ik Rick hartgrondig kreunen. Toegegeven, het was veel, maar in ieder geval stelde het me in staat om het komende uur tenminste even niet aan Sam, Raaf of Mikki te denken… of aan dat afzichtelijke wezen in de bossen dat dit weekend waarschijnlijk net zo door de kou was overvallen als ieder ander.

Volgens mij was ik als eerste van de klas klaar, maar toch was ik net zo lang in het lokaal blijven zitten tot de bel ging om het moment dat ik Mikki onder ogen moest komen maar zo lang mogelijk uit te stellen. Toen ik dan eindelijk de kantine binnenstapte, zaten ze allemaal al op me te wachten om van mij te horen wat er vrijdagavond was gebeurd.

‘Weg? Hoe bedoel je, weg?’

Ik zag alle kleur uit Mikki’s gezicht wegtrekken nadat ik haar verteld had van Sams vertrek.

‘Het spijt me vreselijk,’ zei ik. De teleurstelling was van Mikki’s gezicht af te lezen, en ik zag dat het haar de grootst mogelijke moeite kostte om zich groot te houden. ‘Hij moest terug om… om iets uit te zoeken.’

‘Hoe bedoel je?’ vroeg Rogier, toen het stil bleef en niemand hardop durfde te vragen wat er die vrijdagavond bij de walvis was gebeurd. ‘Er is hopelijk toch niets ernstigs voorgevallen?’

Ik trok mijn laars uit en liet mijn enkel zien, die nog altijd rood was op de plek waar de tentakels zich om mijn been heen hadden geslingerd.

‘Krijg nou wat…,’ siste Rogier.

‘Er houdt zich inderdaad iets schuil bij de walvis,’ zei ik, terwijl ik mijn broekspijp weer naar beneden rolde en mijn laars aantrok. ‘En het is bij lange na niet zo onschuldig als we hadden gehoopt.’

‘Wat is er in hemelsnaam gebeurd?’ vroeg Quirine. ‘Het doet toch geen pijn, hoop ik?’

Ik schudde mijn hoofd. ‘Het gaat inmiddels wel weer. Maar volgens mij had het niet veel gescheeld, of ik had het jullie niet na kunnen vertellen. Als Sam er niet geweest was…’

Peinzend draaide ik het plastic lepeltje rond in mijn chocolademelk, en even wist ik niet waar ik moest beginnen. ‘We zijn meteen toen we terugkwamen uit Den Haag het bos in getrokken,’ begon ik met horten en stoten. ‘Sam wilde per se weten wat het was. Met veel moeite zijn we de walvis opgeklauterd – het is daar door al die regen werkelijk een grote, glibberige bende geworden – en daar heeft Sam het flesje met zeewater leeg laten lopen. Even dacht ik dat er niets zou gebeuren, en toen schoten er opeens allemaal tentakels door de lucht die ons probeerden vast te pakken. Een ervan sloeg zich om mijn enkel heen, en als Sam me niet te hulp was geschoten met een mes had ik hier nu niet gezeten. Jullie moeten me op je hart beloven dat jullie niet naar die plek toe zullen gaan. Het is daar echt levensgevaarlijk!’

‘Ik kijk wel uit,’ zei Quirine, met ogen groot van schrik. ‘Maar wat was het? Heeft Sam gezegd wat het was dat jullie heeft aangevallen?’

Ik schudde mijn hoofd. ‘Volgens mij had hij wel een idee, maar ik denk dat hij het eerst zeker wilde weten voordat hij ons ongerust zou maken.’

‘Oh ja, dat scheelt echt een stuk,’ bromde Sarah. ‘En wat moeten wij dan in de tussentijd doen?’

‘Uit de bossen blijven,’ snoerde Mikki haar de mond. ‘Uit de bossen blijven totdat Sam terugkomt. Hij heeft toch gezegd dat hij terugkomt, Lilly?’

‘Niet met zoveel woorden,’ begon ik aarzelend. ‘Maar… ja, ik denk het wel. Ik denk wel dat hij terug zal komen om ons te helpen. Hij heeft ons tot nu toe toch ook steeds geholpen? En gelukkig zit het weer mee.’

‘Hoe bedoel je?’ vroeg Rick. ‘Jij gaat toch hopelijk ook niet beginnen over die sneeuw, hè? Zodra de eerste sneeuwvlokken vallen begint pastoor Kuijpers warm te draaien voor het kerstspel. Ik had zo gehoopt dat hij het dit jaar eens een keertje zou vergeten.’

‘Door de kou bevriest de grond,’ legde ik uit. ‘Na al die regen van de afgelopen maanden is er geen bospad meer begaanbaar, zodat waarschijnlijk niemand het in zijn hoofd zal halen om de bossen in te trekken. En met een beetje geluk is de grond bij de walvis binnen een paar dagen zo hard bevroren dat dat afzichtelijke wezen dat zich daar schuilhoudt zich met geen mogelijkheid meer naar de oppervlakte zal weten te worstelen.’

‘Met een beetje geluk?’ herhaalde Mikki mijn woorden aarzelend. ‘Misschien is dat nou net wat we nodig hebben nu alles lijkt tegen te zitten. Een heel klein beetje geluk…’

Mikki had de rest van de dag zo verdrietig uit haar ogen gekeken, dat ik tegen de tijd dat de laatste bel was gegaan zelf ook helemaal in mineur was.

‘Heb je misschien zin om vanmiddag bij mij huiswerk te komen maken?’ stelde ik voor. ‘Ik moet toch nog even langs het dorp om boodschappen te halen, dan neem ik gelijk wat lekkers mee voor vanavond. Waar heb je trek in?’

Mikki slaakte een zucht en haalde haar schouders op. ‘Eigenlijk heb ik nergens trek in,’ zei ze, terwijl ze zonder me aan te kijken de sneeuw van haar fietszadel veegde. ‘Ik begin nu pas een beetje te begrijpen hoe jij je moet hebben gevoeld toen Raphael van de een op de andere dag was verdwenen. Ik heb dit nog nooit meegemaakt, dat ik zo verl…’

Uit haar jaszak haalde ze een papieren zakdoekje tevoorschijn en snoot tamelijk onelegant haar neus.

‘Chocola,’ zei ik, en stapte voorzichtig op mijn fiets. ‘Laten we eerst maar eens beginnen met een flink portie chocola.’

‘En toffees,’ vulde Mikki aan met haar blik op de grauwe hemel gericht. ‘Het wordt al behoorlijk donker, en ik moet er niet aan denken dat we straks weer zo’n stelletje van die demonen achter ons aan hebben zitten. Als Sam er nog geweest was, dan zouden we nergens last v…’

Ze haalde opnieuw haar zakdoekje tevoorschijn, en snoot nogmaals haar neus.

‘Ik denk dat we ook nog wel een pak zakdoekjes nodig zullen hebben als we de hele middag over Sam en Rafael gaan zitten praten,’ lachte ik door mijn eigen tranen heen. ‘Vooruit, als we opschieten zijn we misschien nog wel voor het ergste donker thuis.

Voorzichtig zetten we onze fietsen in beweging. De frisse buiten lucht deed ons goed, en even snel als de tranen waren opgekomen waren ze gelukkig ook weer verdwenen. Na een klein kwartiertje begon het zachtjes te sneeuwen, en vanuit mijn ooghoeken zag ik hoe Mikki zo nu en dan behendig een sneeuwvlokje op haar uitgestoken tong liet landen.

‘Chocola smaakt volgens mij veel lekkerder,’ zei ik, toen we even later de kleine supermarkt binnenstapten en de dagelijkse boodschappen in mijn winkelmandje bedolven onder een onvoorstelbaar grote lading chocolade, toffees en papieren zakdoekjes.

‘Ik ben benieuwd hoe we het er morgen vanaf brengen bij wiskunde,’ zei Mikki toen we niet veel later in de richting van de kassa slenterden. ‘Het is elke keer hetzelfde liedje rond deze tijd van het jaar. Alle docenten willen opeens cijfers van ons hebben voor het kerstrapport. Ik zou willen dat ze die ellende eens een beetje zouden verspreiden over de rest van het jaar.’

‘Zodat je elke week een paar repetities hebt?’ vroeg ik tamelijk overbodig omdat ik Mikki’s antwoord hierop al wist.

‘Eh… nou nee,’ lachte ze. ‘Dat nou ook weer niet. Maar misschien zouden ze wiskunde in het rooster kunnen schrappen? Dat zou ons al heel wat ellende besparen.’

‘En al die boeiende bijlesjes met Sam dan?’ vroeg ik, terwijl ik mijn mandje aan de caissière overhandigde. ‘Geloof me nou maar, Mikki. Die komt heus wel terug. Volgens mij heeft hij het net zo zwaar te pakken van jou als andersom.’

De caissière sloeg de berg chocolade, toffees en zakdoekjes minzaam glimlachend aan op de kassa en wierp ons zo nu en dan een meelevende blik toe. ‘Jullie zijn nogal wat van plan met al die zoetigheid, zie ik. Weten jullie zeker dat jullie niet iets vergeten zijn?’

‘Vergeten?’ vroegen we in koor.

Op dit antwoord had ze waarschijnlijk niet gerekend, want we zagen haar met de seconde roder aanlopen. Gespannen tuurde ze de winkel rond om zich ervan te vergewissen dat er niemand toevallig stond mee te luisteren, en sprak vervolgens op samenzweerderige toon: ‘Maandverband, misschien?’

Gierend van de lach stapten we de sneeuw in, een stomverbaasde caissière achterlatend.

‘Hou alsjeblieft op met lachen,’ hikte Mikki met een rood aangelopen hoofd, terwijl ze voorzichtig op haar fiets stapte. ‘Anders moet ik straks nog naar binnen om een pak luiers voor mezelf te kopen.’

Giechelend fietsten we naast elkaar het dorp uit, omhuld door tal van dansende sneeuwvlokjes die in het flauwe schijnsel van onze fietslampen spookachtig voor ons oplichtten.

Direct bij thuiskomst zag ik direct dat er iets niet klopte. Door het keukenraam scheen weliswaar licht naar buiten, maar van mijn vaders auto was geen spoor te bekennen.

‘Ben je vanochtend misschien vergeten het licht uit te doen?’ hoorde ik Mikki naast me vragen. Toen pas ontdekte ik de verfomfaaide bumper die vanochtend nog aan de auto van mijn vader had vastgezeten, en nu tegen het schuurtje geparkeerd stond.

‘Pap?’ riep ik angstig terwijl ik door de voordeur naar binnen stormde. ‘Pap, is alles goed met je?’

Vanaf de bank werd ik lodderig aangestaard door mijn vader, die overduidelijk wakker was geschrokken van mijn geschreeuw. Op zijn voorhoofd pronkte een enorme pleister, en al met al zag hij er bijna net zo verfomfaaid uit als de bumper die buiten in de sneeuw stond kou te kleumen.

‘Lilly,’ pruttelde mijn vader gedesoriënteerd. ‘Ben je daar eindelijk, meisje?’

‘Pap, wat is er gebeurd?’ vroeg ik, en knielde op de grond voor hem neer. ‘Is alles goed met je?’

Voorzichtig hees mijn vader zich van de bank overeind, en greep langs mij heen naar de fles cognac die op tafel stond.

‘Dekselse bruggetjes daar in Leiden,’ zei hij, terwijl hij zich nog maar eens een glas volschonk. ‘Geen houden aan, met al die sneeuw. Gleed zo weg… boem! Niets meer van over.’

Hij sloeg het glas in een teug achterover, en zwaaide tegelijkertijd met zijn andere naar Mikki, die achter mij aan naar binnen was gestapt. ‘Auto weggesleept, helemaal niks meer van over… een grote schroothoop.’

Hij maakte al aanstalten om zichzelf nog eens een glas in te schenken, maar ik wist snel de fles uit zijn handen weg te trekken en draaide vastberaden de dop op de fles. ‘Volgens mij heb je zo wel genoeg gehad, pap. Misschien heb je wel een hersenschudding, of een whiplash of zoiets.’

‘Een whoplash?’ snoof mijn vader verontwaardigd. ‘Wat is dat nou weer? Toe, muis. Je ouwe vadertje mag toch zeker wel een klein c’nacje tot zich nemen voor… voor tegen de sch- schrik?’

Ik keek van mijn vader naar Mikki, die overduidelijk stond te worstelen met een nieuwe aanval van de slappe lach. ‘Eentje dan nog,’ zei ik met een zucht, en schonk een piepklein glaasje in dat net zo snel als het voorgaande zijn weg naar binnen vond. ‘Hoe is het met de bestuurder van de andere auto?’

‘De andere auto?’ vroeg mijn vader verbaasd. ‘Welke andere auto? Het was een lantaarnpaal. Ik gleed hartstikke achterstevoren de brug af, zo tegen een lantaarnpaal. Auto lag helemaal uit elkaar, doodzonde. Die auto was een echte klassieker!’

Ik besloot dat het nu de tijd niet was om mijn vader het verschil duidelijk te maken tussen een klassieker en een oud wrak dat al jaren rijp was voor de sloop. ‘Maar hoe kom je dan aan die wond op je hoofd?’

‘Op mijn hoofd?’ vroeg mijn vader, en tastte voorzichtig met zijn hand over zijn voorhoofd. ‘Oh, dat. Die lui van de sleepdienst ook. Nemen alles mee, behalve de bumper. Kon ik moeilijk daar op straat laten liggen, heb ik dus maar meegenomen.’

‘Je gaat me toch niet vertellen dat je vandaag colleges hebt staan geven met een bumper onder je arm?’

‘Er waren inderdaad wat merkwaardige reacties, ja…,’ zei mijn vader peinzend. ‘Ik dacht dat het het verstandigst zou zijn om hem maar mee naar huis te nemen.’

‘In de trein?’

‘Ja, natuurlijk,’ antwoordde mijn vader licht geïrriteerd. ‘De auto is total loss, weet je nog wel?’

‘En ben je toen met dat ding in je handen onderuitgegaan in de sneeuw?’

‘Onderuitgegaan? Welnee, muis, hoe kom je daar nou weer bij?’

Hij keek even van Mikki naar mij, en begon toen te giechelen als een klein kind. ‘Mikki,’ zei hij, terwijl hij van Mikki naar mij wees. ‘En muis. Mikki muis…’

‘Pap, dit is absoluut niet grappig,’ snoof ik verontwaardigd. ‘Vertel me nou eens hoe je aan die hoofdwond komt. Moet ik soms een dokter voor je bellen?’

‘Een dokter? Het was helemaal geen dokter. Het was een oude mevrouw in de trein met een gehaakt vestje.’

‘Een gehaakt vestje… en ben je dan in de trein over die mevrouw gestruikeld?’

‘Toe nou, muis. Je moet wel naar je vader luisteren wanneer hij je iets belangrijks vertelt. Hè, vooruit, schenk me nou nog eens zo’n lekker c’nacje in.’

‘Mooi niet,’ zei ik, en schoof snel de fles naar het andere eind van de tafel. ‘Dus je bent gewoon met die achterlijke bumper onder je arm de trein ingestapt. Waarom heb je dat ding in hemelsnaam niet gewoon in een van die grachten gekieperd. Je had iemand wel kunnen verwonden.’ Opeens begon me iets te dagen. ‘Je gaat me toch niet vertellen dat je tegen je eigen bumper bent opgelopen?’

‘Nou, jij hebt ook geen hoge dunk van je vader, zeg. Natuurlijk ben ik niet tegen mijn eigen bumper opgelopen. Ik bleef ermee haken aan het vestje van dat zure, ouwe mens.’

‘En toen ben je gevallen?’

‘Welnee. Ze sloeg me met haar handtas, boven op mijn kop! Werkelijk, sommige mensen zouden niet met het openbaar vervoer mogen reizen!’

Vanuit mijn ooghoeken zag ik Mikki proestend de keuken in hollen, op de voet gevolgd door Billy. ‘Wat je zegt, pap,’ zei ik terwijl ik opstond om de fles cognac in de kast te zetten. ‘Dachten meer mensen er maar zo over!’

Van werken kwam die middag niet veel meer. Nadat we met een pot thee en een schaal vol chocola naar boven waren gegaan, leek wiskunde opeens een stuk minder aantrekkelijk dan we ons een uurtje eerder hadden voorgenomen. Terwijl de hoeveelheid chocola in rap tempo slonk, controleerde Mikki onophoudelijk haar mobieltje in de hoop een berichtje van Sam aan te zullen treffen. Toen ze voor de zoveelste keer haar telefoon tevoorschijn haalde had ik er echt genoeg van, en smeet het apparaat in een van de laden van mijn bureau.

‘Geef terug!’ riep ze geïrriteerd, maar ze kon aan de uitdrukking op mijn gezicht merken dat daar weinig kans op was. Ze slaakte een diepe zucht en plofte neer op mijn bed. ‘Dit heb ik nog nooit meegemaakt,’ pruttelde ze verontwaardigd, en sloeg nijdig haar armen over elkaar.

‘Neem nog een stuk chocola,’ zei ik, en schoof zonder haar antwoord af te wachten een brok ter grootte van een ei bij haar naar binnen. ‘Ik weet zeker dat Sam weer wat van zich zal laten horen zodra hij iets meer weet.’

Ik nam naast haar plaats op het bed, en hoorde haar binnensmonds worstelen met het enorme stuk chocola dat ik bij haar naar binnen had gepropt. ‘Ik herken me zelf niet meer,’ sprak ze even later, happend naar lucht. ‘Wie had gedacht dat ik mezelf zo zou verliezen in een verliefdheid? Dit is zo verschrikkelijk niet cool.’

‘Welkom in mijn wereld,’ verzuchtte ik.

Mikki snoof verontwaardigd. ‘Echt, ze zouden alle jongens in een baan om de aarde moeten brengen, zodat ze het ons tenminste niet zo moeilijk kunnen maken.’

‘Alsof dat zou helpen,’ zei ik. ‘Die van mij zit al in een baan om de aarde, en ik kan je verzekeren dat het net zo goed pijn doet.’

Hier wist Mikki niets tegenin te brengen, zodat we uiteindelijk allebei maar weer een groot stuk chocola in onze mond schoven en elk van ons zich in gedachten verzonken tegoed deed aan de weldadige troost die chocolade biedt.

‘Muziekje dan maar?’ stelde ik voor, op het moment dat de stilte echt pijnlijk begon te worden. Mikki gaf niet meer dan een knikje, en veegde achteloos de sporen van chocola rond haar mond weg met de bovenkant van haar hand. Ik schoof de cd met kerstliedjes van Justin Bieber die ik van Quirine had geleend in de speler, en bedacht dat Mikki vannacht net zo goed hier zou kunnen blijven slapen, omdat mijn vader nu toch met geen mogelijkheid in staat zou zijn om haar naar huis te brengen.

‘Zullen we proberen nog iets aan wiskunde te doen?’ stelde ik voor, net op het moment dat vanuit een van mijn bureauladen een kort gerinkel opsteeg.

‘Sam!’ fluisterde Mikki opgewonden, en was al bij de la voor het tot me doordrong wat er was gebeurd. Ze viste haar telefoon tevoorschijn en opende het berichtenvenster. ‘Yes,’ klonk het opgewonden, even later gevolgd door een ‘Oh, nee!’

‘Sam?’ vroeg ik, terwijl ik over haar schouder mee probeerde te lezen. ‘Wat schrijft hij?’

‘Blijf ab-so-luut uit de buurt van de walvis,’ las ze hardop voor. ‘Kom morgen terug om het uit te leggen. Jullie levens zijn in gevaar!’

Sprakeloos stonden we naar het kleine schermpje te kijken. ‘Nou, daar is geen woord Spaans bij,’ wist ik uiteindelijk uit te brengen.

‘Maar wat is het nou?’ piepte Mikki nerveus. ‘Waarom zegt hij niet gewoon wat het is?’

Ik nam de telefoon uit haar handen en schakelde hem uit. ‘Morgen weten we het, Mik,’ zei ik op zo geruststellend mogelijke toon. Ik liep naar het schaaltje chocola toe, en zocht de twee allergrootste stukken uit die overgebleven waren. ‘Tot die tijd…’

We kropen die avond dicht tegen elkaar aan in bed om warm te blijven. Buiten sneeuwde het nog steeds alsof de winter in een klap volledig was losgebarsten. Net toen ik me langzaam weg voelde doezelen klonk vanuit het donker een boertje.

‘Ik ben een beetje misselijk,’ verontschuldigde Mikki zich.

‘Te veel chocola,’ zei ik, en schoof voor de veiligheid een heel klein stukje op.

‘Maar wel lekker,’ klonk het antwoord vanonder het dekbed. ‘Net wat ik nodig had…’

Eerlijk gezegd was ik niet eens zo heel verbaasd toen mijn vader me de volgende ochtend vroeg of ik hem misschien ziek zou willen melden op de universiteit.

‘Ik heb vast zo’n whoplash opgelopen waar jij het gisteren over had,’ kreunde hij met zijn hoofd tussen zijn handen geklemd. ‘Het lijkt wel of mijn hoofd elk moment uit elkaar kan barsten.’

‘Volgens mij is het toch echt iets heel anders, pap,’ zei ik, ‘maar ik denk dat het hoe dan ook beter is dat je het vandaag nog even rustig aan doet. Je moet zo’n ongeluk nooit onderschatten.’

‘Precies,’ zuchtte hij gelaten, en maakte alweer aanstalten om naar boven te gaan. ‘Ik ga nog maar even een poosje terug naar bed, dan waait het in de loop van de dag waarschijnlijk vanzelf wel weer over.’

‘Zal ik tante Magda anders vragen of ze vanmiddag misschien langs wil komen?’ vroeg ik voor de zekerheid, net toen ik hem de trap op hoorde sloffen. ‘Ik weet zeker dat ze je met alle plezier van de wereld een poosje wil komen vertroetelen.’

‘Als je het maar uit je hoofd laat,’ klonk het in paniek vanaf de trap. ‘Ik, eh… ik weet zeker dat zo’n whoplash maar van tijdelijke aard is. Gaan jullie nou maar gewoon naar school, ik red me vandaag wel.’

Mikki, die zojuist een halve pot met gel in haar haren had gesmeerd, liep grinnikend langs me heen naar de keuken om haar handen te wassen. ‘Heeft je vader echt nog nooit van een whiplash gehoord?’ vroeg ze ongelovig.

‘Iedere kreet of uitvinding die na de stichting van Rome het licht heeft gezien stelt mijn vader voor vraagtekens,’ verontschuldigde ik me. ‘Het is al een wonder dat hij weet hoe hij met een computer of een broodrooster om moet gaan.’

‘Of met een auto,’ zei ze, met een knikje naar de bumper die nog altijd buiten in de sneeuw stond. Rondom de bumper stonden tientallen afdrukken van kleine voetjes in de sneeuw, en het kon bijna niet anders dan dat de demonen die zich nog altijd schuilhielden in de bossen afgelopen nacht gezamenlijk een kijkje waren komen nemen.

‘Ik heb wat boterhammen en een zak met toffees in je tas gedaan, Mik,’ zei ik. ‘Je weet maar nooit of we onderweg nog tegen een paar van die griezels aan zullen lopen.’

Mikki had intussen haar jas en wanten aangetrokken, en nam dankbaar haar schooltas van me aan. ‘Bedankt,’ zei ze, ‘maar ik zie meer op tegen die wiskunderepetitie dan tegen die demonen. Ik wou maar dat Sam alweer terug was.’

‘Nog even,’ lachte ik, terwijl ik achter haar aan de sneeuw in stapte. ‘Als alles goed gaat, zul je hem vanmiddag alweer zien.’

Mikki was in afwachting van Sams terugkeer de hele dag zo onrustig dat we er met zijn allen knettergek van werden. Bij het minste geringste geluidje keek ze op van haar werk, en eenmaal draaide ze haar hoofd zo angstaanjagend abrupt om toen er iemand de klas binnenstapte dat het bijna een wonder was dat het niet spontaan losgeschoten was.

‘Als je dat nog eens doet, zie ik me genoodzaakt er een exorcist bij te roepen, Mikki,’ zei meneer Molenaer terwijl hij haar argwanend aanstaarde van over de rand van zijn bril. Het leverde Mikki een vuurrood hoofd op, en ze was maar wat blij geweest toen de dag er eindelijk opzat.

‘Waar blijft hij nou toch,’ mopperde ze verongelijkt toen ze haar jas stond aan te trekken en de rits nijdig tot aan haar kin toe dicht ritste. ‘Hij had er allang kunnen zijn. Zo ver is het toch niet vanuit Amsterdam?’ Ze stak haar handen in haar jaszakken, en zette plotseling grote ogen op van verbazing. Toen ze haar handen uit haar zakken trok, hield ze in de ene een chocoladeletter M, en in de andere de letters I en K.

‘Wie zoet is krijgt lekkers,’ klonk het vrolijk achter haar. ‘Ik weet wel dat er eigenlijk nog een extra K en I bij hadden gemoeten, maar ik kreeg onderweg een beetje trek. Mensenlief, wat is het opeens koud geworden!’

‘Sam!’ riep Mikki opgelucht, en vloog Samael uitbundig om zijn hals. Ik had het nooit van hem verwacht, maar hij leek er warempel verlegen mee te zijn. Op zijn wangen verscheen een blosje, dat pas weer een beetje wegtrok nadat ook de anderen zich bij ons hadden gevoegd en hem opgewonden aan de tand voelden over wat hij te weten was gekomen over het monster dat zich schuilhield bij de walvis.

‘Dat willen jullie niet weten,’ begon Sam aarzelend. Hij keek schichtig om zich heen naar de andere leerlingen die zich nog steeds ophielden in de gangen, en vroeg toen of we niet ergens naartoe konden gaan waar het wat rustiger was.

‘Het dorpscafé misschien?’ stelde Rick voor. ‘Als we nu gelijk weggaan heb ik nog een redelijke kans om te ontsnappen aan pastoor Kuijpers.’

‘Oh? Moet je soms nablijven?’ vroeg Sam verbaasd.

‘Voor het kerstspel,’ antwoordde Rick op samenzweerderige toon, en schoot haastig zijn jack aan. ‘Vooruit, er is de komende weken nog meer dan genoeg tijd voor acrobatiek.’

Eensgezind liepen we op een drafje achter Rick aan naar buiten, en nauwelijks een kwartiertje later zaten we met elkaar met elk iets warms voor onze neus aan tafel te wachten tot Sam ons dan eindelijk zou vertellen wat hij allemaal te weten was gekomen.

‘Nou?’ vroeg Rogier, die geen seconde langer leek te kunnen wachten. ‘Vertel op, wat is het?’

Samael doopte zijn vingers in de slagroom die op zijn warme chocolademelk dreef, en stak peinzend een grote klodder in zijn mond.

‘Jullie gaan dit niet leuk vinden,’ fluisterde hij zonder ons aan te kijken. ‘Ik dacht, net als iedereen trouwens, dat hij van de aardbodem was verdwenen, maar kennelijk heeft hij hier al die tijd liggen sluimeren zonder dat ook maar iemand van zijn bestaan af wist.’

‘Maar waarvan dan?’ siste Rogier, die zich over de tafel heen naar Sam toe had gebogen. ‘Op deze manier weten we nog steeds niets.’

Hij leek te ontwaken uit zijn overpeinzingen, en keek Rogier toen aan met een blik die zowel ongeloof als angst verried. ‘De Leviathan,’ sprak hij nog altijd ongelovig. ‘Het is de Leviathan!’

‘De wàt?’ vroeg Rick, die overduidelijk nog nooit van de Leviathan had gehoord. Hij keek met grote ogen de tafel rond, tot zijn aandacht werd getrokken door Sarah, die op haar stoel zat te trillen als een espenblad in de wind.

‘Gaat het, Sarah?’ zei Rogier ongerust, en legde voorzichtig zijn hand op haar schouder om haar te kalmeren.

‘De Leviathan,’ begon ze uiteindelijk met horten en stoten, het zevenkoppige zeemonster dat heerste over de wateren voor de schepping.’

‘Zee… zeemonster?’ stotterde Rogier, die duidelijk uit zijn evenwicht was door Sarahs onheilspellende woorden.

‘Rondom zijn tanden is verschrikking. Zijn rug bestaat uit beschermende schilden, onafscheidelijk grijpen zij ineen. Uit zijn muil komen fakkels, vuurvonken schieten eruit. Uit zijn neusgaten komt damp als uit een kokende, dampende pot. Zijn binnenste is hard als steen. Treft iemand hem met een zwaard, het houdt geen stand. Geen pijl jaagt hem op de vlucht. Zijns gelijke is er op de aarde niet, een schepsel zonder vrees…’

Toen Sarah was uitgesproken werd het plotseling heel erg stil aan ons tafeltje. Op de achtergrond klonk het geroezemoes van de overige gasten die in het café zaten, en nu pas hoorde ik het tikken van de zware, antieke klok die boven ons hoofd aan de muur hing.

‘Uit het boek Job,’ verbrak Samael de stilte. ‘Maar er zijn meer verwijzingen naar de Leviathan in de Bijbel. Het gekke is alleen, dat dit wezen zich al in geen duizenden jaren meer heeft laten zien. Je vraagt je af waarom het dan nu opeens opduikt. En nog wel hier, midden in de bossen!’

‘Ik begrijp er steeds minder van,’ begon Rogier aarzelend. ‘Eerst zaten we met die demonen, die hier de boel op stelten kwamen zetten…’

‘Pardon,’ verbeterde Mikki hem, ‘die demonen zitten hier nog steeds, hoor!’

‘En nu duikt opeens de Leviathan weer op in ons dorp. Oh, en dan was er ook nog die hele toestand met Lillith afgelopen zomer toen Lilly…’

Ik voelde hoe alle ogen zich plotseling op mij hadden gericht. ‘Ho, jongens,’ stamelde ik verontschuldigend, ‘wacht eens even. Daar heb ik ook allemaal niet om gevraagd, hoor!’

‘Natuurlijk niet,’ viel Sam me bij. ‘Maar niemand van ons kan ontkennen dat er hier de laatste tijd opeens wel heel veel vreemde dingen gebeuren.

Plotseling schoten de woorden van de waarzegster me weer te binnen. ‘Sam, weet je nog, die ene keer toen we elkaar zagen op de kermis?’

‘Natuurlijk, hoe zou ik dat kunnen verg…’

‘Weet je nog dat we later op de avond naar die waarzegster zijn gegaan?’

‘Ik herinner me vooral nog hoe jullie weer naar buiten kwamen,’ snoof Sarah voordat Sam antwoord had kunnen geven.

‘Jij hebt niet gehoord wat ze tegen ons gezegd heeft, Sarah. “Maak baan voor de Meester”, zei ze. “De Meester is in aantocht”. Sam, zou het kunnen dat ze daar die levidinges, dat zeemonster mee bedoeld heeft?’

Sam leek mijn woorden een moment te overwegen, maar schudde toen zijn hoofd.

‘De Leviathan is geen meester. Hij heeft geen volgelingen of onderdanen. Alles wat hem in de weg staat, wordt simpelweg door hem verzwolgen.’

‘Verzwolgen? Even voor de duidelijkheid, hoe groot is dat beest eigenlijk?’ vroeg Rick nerveus.

‘Groot genoeg om een bescheiden vissersboot doormidden te bijten en de bemanning in een keer met huid en haar door te slikken,’ antwoordde Sam. Hij keek even van mij naar Mikki, en zei toen aarzelend: ‘Weet je, Lilly… eigenlijk is er nog iets anders dat ik je moet vertellen.’

Tot mijn opluchting draaiden alle hoofden zich nu in de richting van Sam. ‘Op de avond dat Raphael is teruggekeerd naar de hemel, heb ik hem nog gesproken.’

‘Wat? En dat vertel je me nu pas?’

‘Hij vroeg me het er niet met je over te hebben, Lilly. Heus, het spijt me.’

Hij wendde zijn blik af, en draaide nerveus het bierviltje dat hij van tafel had gepakt rond in zijn handen. ‘Hij vroeg me of ik een oogje in het zeil wilde houden zolang hij weg was.’

‘Zolang hij weg was? Dus… je bedoelt dat hij van plan was terug te keren?’

Sam haalde zijn schouders op. ‘Ik zou het je echt niet kunnen zeggen. Maar hij maakte zich wel grote zorgen over je.’

‘Maar… waarom is hij dan niet gewoon bij me gebleven?’ Ik voelde tranen opwellen in mijn ogen, maar ik was vastbesloten ze ditmaal binnen te houden. ‘Hij had me kunnen beschermen tegen die demonen, en tegen alles wat er de afgelopen tijd is voorgevallen…’

Ik hoorde hoe mijn stem bij ieder woord onvaster begon te klinken, en weldra moest ik de eerste tranen van mijn wang vegen.

‘Geloof me, als ik je zeg dat hij niets liever had gewild, Lilly. Maar… maar er was iets waar hij zich zorgen om maakte.’ Klaarblijkelijk had hij de grote ogen opgemerkt die ik had opgezet, want hij benadrukte nogmaals de laatste woorden die hij gesproken had. ‘Grote zorgen. Herinner je je nog het weekend dat die demonen hadden huisgehouden bij jullie op school?’

‘Alsof we zouden kunnen vergeten dat alle crucifixen boven de deuren ondersteboven waren gehangen,’ snoof Sarah nog altijd verontwaardigd. ‘Om maar niet te spreken van de vernieling van dat eeuwenoude beeld van Sint Jozef!’

‘Precies, ja. Dat beeld van Sint Jozef. Ik weet niet of het een van jullie toen is opgevallen, maar tussen al die haveloze stukken steen die daar verspreid door de hal lagen heeft toen een steen gezeten die er totaal anders uitzag dan alle andere.’

‘Ik heb geen idee waar je naartoe wilt,’ zei Quirine, die al die tijd aandachtig had zitten luisteren. ‘Wat was dat dan voor een steen?’

‘Ik heb tot op de dag van vandaag nog steeds geen idee, maar Raphael was er als de dood voor. Hij durfde hem amper aan me te laten zien.’

‘Hoe zag hij eruit?’

‘Eigenlijk helemaal niet zo opvallend. Marmer. Een beetje gebogen, alsof het een stuk steen was dat ergens vanaf was gebroken.’

‘Wat is daar nou zo bijzonder aan?’

‘Oh, en een inscriptie.’

‘Een inscriptie?’

‘Ja, een Hebreeuwse letter. De sjien. De letter S.’

‘De letter S? Waarvan?’

‘Nogmaals, ik heb geen idee. Maar Raphael dacht dat het belangrijk was. Dat was de reden dat hij terug wilde keren naar de hemel. Om uit te zoeken wat het was. Geloof me alsjeblieft dat hij duizend maal liever bij jou op aarde was gebleven, Lilly. Ik weet niet of het je was opgevallen, maar het had niet veel gescheeld of hij had geen veer meer over gehad om mee terug te vliegen.’

Ik pakte het zakdoekje aan dat Quirine onopvallend uit haar tas had gehaald en snoot mijn neus.

‘We hadden gelukkig kunnen zijn,’ zei ik bedroefd.

‘Niet voor lang,’ sprak Samael bedroefd.

‘Ik weet zeker dat Raaf net zo gek op mij was als ik op hem.’

‘Ik denk niet dat iemand daar ook maar een seconde aan hoeft te twijfelen, Lilly. Maar volgens Raphael zou de steen die hij gevonden had wel eens het begin kunnen zijn van het einde.’

‘Van ons?’ snotterde ik.

‘Van de wereld, lieve schat. Van de hele wereld zoals wij die kennen…’

Hoewel het in de weken na Sams terugkeer vroor dat het kraakte, en we voorlopig dus weinig te vrezen hadden van het monster dat diep in de bossen omsloten door een dikke laag ijs de dooi lag af te wachten, maalden Sams woorden onophoudelijk door mijn hoofd. Ik had destijds de verwoestende kracht gezien van slechts een aantal tentakels dat zich naar boven had weten te worstelen, en ik moest er niet aan denken dat dit reusachtige monster zich in het voorjaar definitief naar de oppervlakte zou weten te worstelen om zich tegoed te doen aan elke willekeurige voorbijganger die zich te dicht in de buurt van zijn kaken ophield. Zeker toen mijn vader op een middag thuiskwam met een kerstboom die hij overduidelijk zelf in de bossen had buitgemaakt besloot ik het zekere voor het onzekere te nemen en Billy voortaan zelf maar uit te laten, ook ’s avonds. Gelukkig vond mijn vader het allang best, want nu hij in afwachting van een nieuwe auto drie keer in de week met de trein naar Leiden moest was hij allang blij dat hij ’s ochtends niet ook nog eens in alle vroegte met de hond naar buiten hoefde. Ik moest er niet aan denken dat mijn verstrooide vader straks als kerstmaal zou dienen voor de Leviathan, en ook al stapte ik ’s ochtends en ’s avonds met knikkende knieën het donker in, ik had het graag voor hem over.

Gelukkig stond Sam, die naar nu pas bleek al maandenlang een kamertje huurde boven De blauwe Engel om een oogje in het zeil te kunnen houden, iedere keer wanneer ik met Billy naar buiten stapte een eindje verderop al op me te wachten. Soms zeiden we niets, en liepen we zwijgend naast elkaar een aantal malen het fietspad op en neer totdat Billy het welletjes vond en aangaf weer terug naar huis te willen. Maar meer dan eens vroeg ik hem tijdens deze wandelingetjes naar Raphael, en wat hij had gezegd in die laatste uren dat hij hier op aarde was geweest.

‘Ik weet het echt niet, Lilly,’ antwoordde Sam keer op keer. ‘Er was absoluut iets aan de hand met die steen, maar Raphael wilde niet zeggen wat het was. Ik weet alleen maar dat hij enorm van streek was.’

‘Maar waarom is hij dan weggegaan? We hadden toch samen op onderzoek uit kunnen gaan? Als hij me alleen maar…’

‘Lilly,’ zei hij met een diepe zucht, terwijl hij zich naar me omdraaide. ‘Wat heeft je moeder je nou geleerd over engelen?’

Ik wendde nukkig mijn blik af. Sam kende me inmiddels veel te goed naar mijn zin, en ik was niet van plan me zo gemakkelijk gewonnen te geven.

‘Geen idee, zeg jij het maar.’

‘Ieder mens heeft een beschermengel die over hem of haar waakt.’

‘En dus?’

‘Engelen waken over mensen, Lilly. En niet andersom. Raphael weet uitstekend wat hij doet. Hij is altijd al… nou ja, je weet wel… de verstandigste geweest van ons tweeën. Ik geloof dat ik de dingen in het verleden nou niet altijd even handig heb aangepakt.’ Vanuit het donker klonk een besmuikt gegrinnik. ‘Je weet hoe jullie me afgelopen zomer aantroffen in Amsterdam. Ik was nou niet bepaald het toonbeeld van een vrome engel.’

‘Nee, niet echt,’ zei ik. ‘Het had niet veel gescheeld of ik had je toen eigenhandig een draai om je oren verkocht.’

‘Wat je gelukkig niet hebt gedaan,’ grijnsde hij, en even zag ik het wit van zijn tanden oplichten in het spaarzame licht van de sterren. Ik wendde mijn blik naar de hemel en vroeg me koortsachtig af waar Raphael op dit moment zou kunnen zijn.

‘Raphael weet altijd het beste in iedereen omhoog te halen,’ ging Sam verder, en ik kon aan zijn stem horen dat hij het meende. ‘Zelfs bij een aan lagerwal geraakte engel als ik. En of je me nu wilt geloven of niet, ik heb hem nog nooit, maar dan ook nooit zien falen. Als Raphael heeft beloofd ons te hulp te zullen schieten, dan zal hij dat doen ook. Ik weet dat ik je vertrouwen niet altijd heb verdiend, Lilly, maar zou je dit in ieder geval van mij aan willen nemen?’

Ik keek naar Billy, die zojuist een boom had ingelijfd bij zijn inmiddels omvangrijke collectie en nu aanstalten maakte om zijn behaaglijke plekje voor de haard weer in te nemen.

‘Natuurlijk,’ fluisterde ik, en begon langzaam terug te lopen in de richting van mijn huis. Ik verzette me niet toen hij een arm om mijn schouder sloeg en vluchtig een kus op mijn wang drukte.

‘Het komt goed, Lilly,’ fluisterde hij, en heimelijk betrapte ik me erop dat ik op dat moment niets liever wilde dan hem te geloven.

Thuis in het halletje bleef ik een poosje staan wachten tot ik er zeker van was dat hij weg was, en draaide toen pas de deur achter me op het nachtslot. Daarna liep ik de huiskamer in, waar Billy behaaglijk opgekruld voor de smeulende haard lag te dommelen en knielde neer bij de kerstboom die ik een paar dagen daarvoor samen met mijn vader had opgetuigd. Aan elke kerstbal kleefde een herinnering, en hoewel het pijnlijk was geweest toen ik ze een voor een uit de doos met kerstspullen tevoorschijn had gehaald, was het toch ook wel weer fijn geweest toen uiteindelijk de lichtjes waren ontstoken en het even had geleken of alles weer net zo was als vroeger.

Half verscholen onder de laagste takken stond het antieke kerststalletje dat nog van mijn grootouders was geweest. Temidden van de os, de ezel en een drietal makke schapen stonden Jozef en Maria in vrome aanbidding voor een kleine kribbe, waarin een mismaakt kindje zonder hoofd zijn mollige armpjes naar hen uitstrekte. Billy was nog maar een pup geweest toen hij bij vergissing het kindeke Jezus had aangezien voor een hondenkoekje, waardoor hij helaas gedwongen was geweest zijn eerste kerst met buikpijn in zijn mandje door te brengen en te moeten ervaren hoe zwaar gips wel niet op de maag kan liggen.

Ik kriebelde hem even over zijn harige buik, en haalde toen de doos met kerstspullen achter de boom vandaan. Voorzichtig vouwde ik de kartonnen deksels terug, en haalde schoorvoetend de kerstengel tevoorschijn die ik een aantal dagen eerder nog de toegang tot het kerststalletje had ontzegd.

‘Het wordt zo langzamerhand tijd dat je weer eens terugkomt, Raaf,’ fluisterde ik, en zette de engel op een ereplaatsje onder de kerstboom. ‘De hoogste tijd.’

Na de stortvloed aan repetities van de afgelopen weken was de laatste week voor de kerstvakantie absoluut een verademing voor iedereen op het Sint Jozef. Nu de cijfers over het algemeen behoorlijk mee bleken te vallen – Mikki en ik hadden zowaar allebei een ruime voldoende weten te scoren bij wiskunde, een wonder! – was er werkelijk niet een leerling meer die zich in de aanloop tot de feestdagen druk maakte over school, net als de meeste docenten trouwens. Niet zelden werd de volledige les in beslag genomen met verhalen over hoe men van plan was de komende weken door te brengen; voor de een bestond de kerstvakantie uit een gezellig samenzijn met vrienden en familie, voor de ander lokten verre bestemmingen in de sneeuw of aan het strand. Alleen mevrouw Lerna deed tijdens haar laatste les nog een halfslachtige poging ons aan het werk te zetten door ons de Griekse versie van het kerstevangelie te laten vertalen, maar omdat de meeste leerlingen deze tekst toch praktisch uit hun hoofd kenden was iedereen daar al binnen tien minuten mee klaar.

Rick leek zich in die laatste dagen echter maar moeilijk te kunnen ontspannen. Hij werd met de dag dat het kerstspel dichterbij kwam chagrijniger, en toen Quirine tijdens een van de pauzes tot grote hilariteit van een aantal andere meisjes het woord ‘klokkenspel’ een paar keer iets te nadrukkelijk had laten vallen barstte bij hem de bom.

‘Ja, zo is het wel weer leuk geweest, Quirine,’ snoof hij verontwaardigd. ‘Het is allemaal al gênant genoeg om straks in zo’n witte soepjurk vanuit de kerktoren naar beneden te moeten komen zeilen, om nog maar niet te spreken van dat idiote tuigje dat ik eronder aanheb.’

Hij propte zijn broodtrommeltje in zijn tas en schoof beledigd zijn stoel naar achteren. De gebruikelijke grijns op zijn gezicht was nu in geen velden of wegen meer te bekennen, en er was geen twijfel over mogelijk dat hij dit keer echt behoorlijk over de rooie was.

‘Hè, toe nou, Rick,’ probeerde Quirine de boel nog te sussen. ‘We maakten gewoon een grapje, dat was alles.’

‘Een grapje? Een grapje? Ik heb de laatste weken genoeg “grapjes” van jou en die zogenaamde vriendinnen van je gehoord. En weet je wat, Quirine? Ik vind ze helemaal niet leuk.’

Hij gooide zijn tas over zijn schouders, en beende met grote stappen de kantine uit, op de voet gevolgd door Quirine die hem uit alle macht trachtte te kalmeren. Verbijsterd staarden we hen na, ons heimelijk afvragend of we de laatste tijd misschien toch een tikkeltje te ver waren gegaan met onze plagerijtjes.

‘Nou, de ballen dan maar…,’ zei Mikki, die daar duidelijk anders over dacht, schaapachtig en zette grinnikend haar tanden in een broodje gezond.

Of het nu kwam door het gesprek dat ik met Sam over Raaf had gehad, of omdat iedereen zo vlak voor Kerstmis altijd een stuk sentimenteler is, feit was dat ik die laatste ochtend op weg naar school verschillende keren het gezicht van Raphael tussen de besneeuwde bomen meende te zien. Ongetwijfeld moest het Sam zijn geweest die zoals altijd trouw over mijn veiligheid waakte, maar meer dan eens had mijn hart een sprongetje gemaakt van blijdschap en had ik mezelf moeten knijpen om de realiteit onder ogen te zien.

‘Waarom lijken jullie toch ook zo verrekte veel op elkaar?’ mopperde ik in stilte, terwijl ik intussen voortploeterde door de sneeuw en koortsachtig de verschillen tussen de twee jongens voor de geest probeerde te halen. ‘Raphaels wangen zijn een stuk ronder,’ schoot het door me heen. ‘En een stuk zachter,’ denkend aan de talrijke kussen die ik er afgelopen zomer nog op had gedrukt. ‘En zijn haar is veel langer. Sam heeft kort haar, Raphael heeft lang haar. Kort, lang. Kort, lang,’ hijgde ik, telkens wanneer ik een van mijn fietspedalen naar beneden drukte. Ik hoopte maar dat Sam me niet zou kunnen horen, want ongetwijfeld zou hij anders hebben gedacht dat ik mijn verstand nu helemaal kwijt moest zijn.

Ik was maar wat blij geweest toen ik eindelijk de schoolpoort door de dwarrelende sneeuwvlokken heen voor me zag opdoemen. De meeste kinderen kwamen ondanks de sneeuw nog altijd op de fiets naar school, maar deze laatste schooldag werden er ook een hoop leerlingen door hun ouders met de auto gebracht. Een voor een stapten ze uit, met in hun handen schalen en dienbladen met door hun moeders klaargemaakte gerechten voor de traditionele kerstlunch waarmee we het jaar op school zouden afsluiten. Even ging er een steek door me heen, toen het tot me doordrong dat dit de eerste kerst zou zijn die ik zonder mijn moeder door zou brengen. Hoewel ik me vroeger altijd enorm had verheugd op deze dagen, voelde ik me nu plotseling overvallen door een gevoel van neerslachtigheid. Gelukkig sloeg Mikki net op dat moment haar armen om me heen om me te begroeten.

‘Hoi Lilly,’ lachte ze opgewekt, en klopte zo goed en zo kwaad als het ging de sneeuw van mijn kleding. ‘Het is maar goed dat je niet van nog verder hoefde te komen, anders had ik je niet eens meer herkend.’

‘Het is echt bizar deze winter,’ zei ik. ‘Sneeuwt het hier altijd zo hard?’

‘Gelukkig niet,’ antwoordde ze. ‘Maar ik kan niet zeggen dat ik er dit keer rouwig om ben. Het geeft ons tenminste de tijd om met een plannetje op de proppen te komen voor de “je-weet-wel” in de bossen.’ Ze wierp een blik over mijn schouder, en begon vervolgens enthousiast te zwaaien. ‘Oh, kijk, daar zul je Quirine ook hebben.’

Een enorme, champagnekleurige wagen was voor de schoolpoort tot stilstand gekomen, van waaruit even later Quirine met tal van tassen en een grote schaal onder haar arm geklemd tevoorschijn kwam.

‘Kunnen jullie me even helpen?’ riep ze vanuit het portier met een rood hoofd van inspanning. Voorzichtig schuifelden we door de sneeuw naar haar toe, en namen elk een paar tassen van haar over.

‘Wat heb je in vredesnaam allemaal meegenomen?’ kreunde Mikki onder het gewicht van de loodzware tassen.

‘Och, van alles wat,’ antwoordde Quirine met haar armen om een met folie afgedekte schaal geslagen alsof ze de heilige graal zelf met zich meedroeg.

‘En wat mag daar dan wel niet in zitten?’ vroeg Mikki nieuwsgierig.

‘Spareribs!’

‘Spareribs? Voor een kerstlunch?’

‘Eh, ja… Rick is nou eenmaal gek op die dingen,’ stotterde ze zonder ons aan te durven kijken. ‘Hebben jullie hem trouwens al gezien vanochtend?’ Met haar ogen zocht ze gespannen het schoolplein af, maar door de dichte sneeuw was het bijna onmogelijk om ook maar iemand te kunnen onderscheiden. ‘Hij is de laatste dagen nogal… op zichzelf.’

‘Volgens mij zit hij vanochtend met de hele groep van het kerstspel in de kerk,’ zei ik. ‘Het is vandaag de laatste keer dat ze met elkaar kunnen repeteren. Maar ik weet zeker dat ze op tijd terug zullen zijn voor de kerstlunch.’

Quirine slaakte een verdrietige zucht. ‘Ik had zo gehoopt dat ik hem voor die tijd nog even zou kunnen spreken. Ik heb geen woord meer met hem gewisseld sinds… nou ja, je weet wel…’

‘Nou ja,’ proestte Mikki het uit. ‘Je denkt toch zeker niet echt dat Rick boos is omdat we hem hebben zitten plagen met zijn rol in het kerstspel?’

‘Toe, Mikki! Je weet toch zelf ook wel hoe kleinzerig jongens op dat punt kunnen zijn?’ sputterde Quirine tegen.

‘Sommige jongens misschien,’ snoof Mikki verontwaardigd. ‘Maar Rick niet! Als iemand altijd wel in is voor een geintje, dan is het Rick wel. Vooruit, laten we nou eerst maar eens naar binnen gaan voordat we straks alles ook nog eens moeten ontdooien. Rogier en de anderen zijn al zeker een half uur bezig om het lokaal te versieren. Kieper nou maar gewoon die schaal met spareribs leeg boven een bord vergezeld van een kaartje met Ricks naam erop en je zult zien hoe dol die jongen nog altijd op je is.’

‘Zou je denken?’ vroeg Quirine nerveus.

‘Absoluut. Spareribs… je boft maar.’

‘Werkelijk? Hoezo dat dan?’

‘Nou, stel je toch eens voor dat hij van gehaktballen had gehouden!’

Quirine had de hele ochtend niet meer tegen Mikki gesproken, wat ons mooi de gelegenheid had gegeven om ongegeneerd in mevrouw Lerna’s lokaal uit te pakken met de kerstversiering. Door de speakers van het Smartboard galmde de ene na de andere mierzoete kerstsmartlap, en tegen de tijd dat de tafels waren gedekt was mijn neerslachtigheid verdwenen als sneeuw voor de zon.

‘Ik weet het niet, hoor,’ snotterde mevrouw Lerna daarentegen terwijl ze met haar handen de laatste vouwen uit de rode, papieren tafellakens streek, ‘ik weet het niet. Ik word altijd zo sentimenteel rond deze dagen.’ Ze pakte een servetje dat naast een van de plastic bordjes lag en depte er elegant de tranen mee van haar wangen. ‘Wat gaat de tijd toch hard. Alweer een jaar voorbijgevlogen. Ons kleine Siepje op kamers in Leiden. De ene dag sta je nog zijn luiers te verschonen, de volgende dag zie je hem alleen nog maar wanneer hij langskomt om een groezelige vuilniszak met wasgoed bij je af te leveren.’

‘Kom, kom, mevrouw Lerna,’ probeerde Rogier haar onwennig op te beuren. ‘U heeft ons toch ook nog? Wat zouden we nou zonder u moeten beginnen op het Sint Jozef?’

Hij overhandigde haar een nieuw servetje om de uitgelopen mascara onder haar ogen weg te kunnen vegen.

‘Dank je wel, jongen,’ zei ze, en klopte Rogier dankbaar op zijn schouders. ‘Zoals ik al zei, ik ben nou eenmaal altijd een beetje sentimenteel rond deze dagen. Fleo ergo sum, zullen we maar zeggen. Ik huil, dus ik besta.’

Op de gang klonk het uitgelaten gestommel van de kerstgroep die zojuist was teruggekeerd van zijn laatste repetitie. ‘Lieve help,’ zei mevrouw Lerna, met een blik op de klok. ‘Is het al zo laat? We moesten maar eens aan tafel gaan.’

Rick stapte als eerste het klaslokaal binnen, op de voet gevolgd door Sarah, die op het laatste nippertje de rol van Maria over had moeten nemen van Karlijn, die sinds woensdag met hoge koorts en griep op bed lag. Pastoor Kuijpers had geen moment geaarzeld en Sarah, die vorig jaar de rol van Maria had mogen spelen, gevraagd voor haar in te vallen. Het had haar de grootst mogelijke moeite gekost het niet op een juichen te zetten – Karlijn had zich er juist zo op verheugd nu eens een keertje in de schijnwerpers te mogen staan – maar uiteindelijk was ze erin geslaagd met een beleefd glimlachje te zeggen dat ze het graag zou willen proberen om het kerstspel te redden.

‘Wow!’ riep Rick enthousiast bij het zien van de enorme berg spareribs die op hem lag te wachten. ‘Wie heeft die meegebracht?’

‘Wat dacht je zelf,’ grijnsde Mikki met een knikje naar Quirine. ‘Dat arme kind was vanochtend al in alle vroegte in de weer om je lievelingskostje voor je klaar te maken.’

‘Oh?’ was het enige dat hij uit wist te brengen terwijl zijn ogen onophoudelijk heen en weer schoten tussen Quirine en het bord met spareribs. ‘Ik, eh… ik ben de laatste tijd misschien wel een heel klein tikkie knorrig geweest,’ verontschuldigde hij zich met een rood hoofd. ‘Maar het is ook niet niets wat pastoor Kuijpers me gevraagd heeft, Quirine, en het is behoorlijk hoog daar in die kerk, en…’ Hij slikte een paar maal moeizaam, en vroeg toen op smekende toon: ‘Kunnen we niet gewoon met zijn allen aan tafel gaan en lekker gaan genieten van de lunch?’

‘Een uitstekend idee, Rick,’ antwoordde mevrouw Lerna en klapte enthousiast in haar handen. ‘Vooruit, jongens, aan tafel. Over een paar uurtjes gaat de school dicht, en als ik zie wat jullie allemaal hebben meegebracht wordt het nog een hele klus om dit allemaal weg te werken.’

Die woorden waren kennelijk niet tegen dovemansoren gezegd. Binnen een mum van tijd was de hele klas aangeschoven en deed ieder zich vol overgave tegoed aan al het lekkers dat was meegebracht.

‘Is het weer goed tussen ons?’ hoorde ik Quirine onzeker tegen Rick zeggen, die net met zijn vingers een draadje vlees tussen zijn grote, witte tanden probeerde los te peuteren.

‘Goed?’ vroeg hij lichtelijk verbaasd. ‘Natuurlijk is het goed. Het is toch altijd goed tussen ons?’

‘Nou, niet bepaald. Je was de laatste dagen zo…’

‘Mag ik nog wat van die saus?’ onderbrak hij haar. ‘Heb je die ook zelf gemaakt?’

Ze knikte.

‘Luister, Qui,’ ging hij verder. ‘Dat kerstspel is nou niet bepaald een pretje voor mij. Voor geen enkele jongen trouwens.’ Hij schepte een flink portie saus op zijn bord en likte begerig zijn vingers af. ‘Maar als jij wilt dat ik het doe, doe ik het gewoon. En weet je waarom?’

‘Nee?’ zei ze blozend, omdat ze heimelijk wel zo’n idee had wat hij haar zou gaan zeggen.

‘Omdat je van die waanzinnig lekkere spareribs voor me hebt meegebracht,’ zei hij grijnzend. En voordat ze er iets tegenin kon brengen, boog hij zich naar haar toe om haar met een kus te bedanken. ‘En omdat ik gewoon hartstikke gek op je ben…’

De eerste dagen van de kerstvakantie bracht ik voor het grootste gedeelte door met uitslapen en rondlummelen. Ik merkte nu pas hoe moe ik was na alles wat er de laatste tijd was voorgevallen, en het kostte me de grootst mogelijke moeite het stemmetje dat keer op keer in mijn achterhoofd klonk over wat er zou moeten gebeuren wanneer de Leviathan na de winter zou zijn ontdooid de kop in te drukken. Zou hij zich kunnen voortbewegen over land? Of zou hij gewoon alles en iedereen te grazen nemen die maar te dicht bij hem in de buurt kwam? En waarom gebeurde dit allemaal hier in dit suffe dorpje op de Veluwe? De engelen en demonen, Lillith, de Leviathan? Ik hoopte maar dat Sam tijdig met een oplossing op de proppen zou komen, want ik voelde er weinig voor om nogmaals oog in oog te komen staan met dit afzichtelijke monster.

Buiten lag de sneeuw inmiddels zo hoog opgestapeld, dat de meeste mensen met sneeuwscheppen in de weer hadden gemoeten om de paden naar hun huizen nog enigszins begaanbaar te houden. Ik maakte dankbaar gebruik van deze paden wanneer ik met Billy naar buiten ging om hem uit te laten. Het enige dat ik nog van hem kon zien wanneer hij op een drafje voor me uit liep, was zijn staart die vrolijk wuivend boven het dikke pak sneeuw uitstak en precies aangaf waar hij zich bevond. Gelukkig was er niemand op het idee gekomen om ook de bospaden vrij te maken, zodat ik er niet over in hoefde te zitten dat er onverhoopt toch nog iemand als kerstlunch voor de Leviathan zou dienen. Heel af en toe meende ik een zacht, gesmoord gehuil uit de richting van de walvis te horen komen, maar gelukkig wist ik mijn angstige vermoedens wanneer dat gebeurde in slaap te sussen door me voor te houden dat het net zo goed afkomstig had kunnen zijn van de wind die door de kale takken van de bomen speelde.

Met Mikki had ik afgesproken om aan de vooravond van Kerstmis bij mij langs te komen en ’s avonds gezellig te blijven eten. Het bood mij een mooie gelegenheid om even te ontsnappen aan mijn vader die weer eens helemaal in beslag genomen werd door een nieuwe serie lezingen die hij aan het voorbereiden was, en Mikki kon – wanneer we toch in het dorp waren om de boodschappen te doen – even langsgaan bij Sam om met hem bij te kletsen. Nadat we eerst het lijstje met boodschappen voor de naderende feestdagen hadden afgewerkt, schoven we onze fietsen tegen de grote eikenboom voor De blauwe Engel en stapten opgewekt naar binnen. Sam zat al op ons te wachten aan een tafeltje in de buurt van de kachel, die behaaglijk gloeide. Zodra hij ons binnen zag komen sprong hij op om ons te verwelkomen.

‘Hé, Mik,’ riep hij glunderend. ‘En, eh… Lilly natuurlijk.’

Hij schoof snel twee stoelen voor ons naar achteren. ‘Wat kan ik voor jullie halen?’

‘Warme chocolademelk,’ zei Mikki zonder er ook maar een seconde over na te hoeven denken. ‘Met een krankzinnige hoeveelheid slagroom uiteraard.’

‘Zo mag ik het horen,’ lachte Samael. ‘En jij, Lilly?’

‘Doe mij maar hetzelfde,’ zei ik. ‘Maar dan zonder de slagroom.’ Hij schudde zijn hoofd en slaakte een misnoegde zucht. ‘Nog altijd even saai. Jij en Raphael pasten echt goed bij elkaar.’ Hij viste wat geld uit zijn broekzak tevoorschijn en liep naar de bar, om even later terug te komen met twee grote bekers warme chocolademelk. Op elke beker dreef een wanstaltig grote klodder slagroom.

‘Appelgebak komt er zo aan,’ zei hij, en schoof elk van ons een dampende beker onder de neus. ‘Sorry, Lilly, de chocolademelk zonder slagroom was op. Ze hadden alleen nog maar chocolademelk met slagroom.’

Naast me zette Mikki het op een giechelen, en ik besloot er dit keer maar niets van te zeggen. Zo goed als Raaf en ik destijds bij elkaar hadden gepast, zo goed pasten Sam en Mikki, die net als haar vriendje soms ook behoorlijk tegendraads kon zijn, bij elkaar.

‘En twee appelgebak met extra slagroom,’ hoorde ik een vriende lijke stem even later achter me zeggen, waarna we tot groot plezier van Samael ook nog eens elk een enorme punt met slagroom kregen voorgeschoteld.

‘Sam,’ kreunde ik, ‘ik kom vanavond niet meer zonder schoenlepel in mijn nieuwe jurk!’

‘Kom nou, Lilly. Het wordt de hoogste tijd dat je weer eens een beetje plezier gaat maken. Neem een voorbeeld aan Mikki! Trouwens, nu we het toch over jurkjes hebben…’

Hij bukte zich onder de tafel en trok een glanzende, rode doos met een goudkleurige strik onder zijn stoel vandaan die hij aan Mikki overhandigde. ‘Voor kerst,’ zei hij, en keek vol verwachting naar Mikki’s reactie.

‘Waar is dat nou goed voor?’ zei ze verbaasd, en schudde de doos zachtjes heen en weer om te horen of hij geluid maakte.

‘Je mag hem gewoon openmaken, hoor. Ik dacht dat je wel iets leuks zou willen hebben voor als je vanavond naar het kerstspel in de kerk gaat.’

Ze trok de goudkleurige strik los en opende de doos, van waaruit ze een prachtige, vlammend rode jurk tevoorschijn haalde.

‘Oh, Sam…’ zei Mikki sprakeloos.

‘Vind je hem mooi? Ik had ook nog graag iets voor Lilly willen kopen, maar ik ben bang dat ik daar niet genoeg geld meer voor had. Het is toch allemaal best een beetje prijzig, nu ik hier ook nog eens een kamer moet huren en zo…’

‘Dat hoeft toch helemaal niet, Sam,’ stelde ik hem gerust. ‘Ik ben allang blij dat je al die tijd zo goed over ons gewaakt hebt. We boffen maar met jou, vind je ook niet, Mik?’

‘Maar Sam,’ verontschuldigde Mikki zich, ‘dit soort dingen draag ik toch nooit?’

‘Precies,’ zei Sam met een grijns van oor tot oor. ‘Hoogste tijd om eens iets nieuws uit te proberen. Ik weet zeker dat je er vanavond oogverblindend in uit zult zien. Zeker als je hem achterstevoren aantrekt.’

‘Waarom denk je dat?’

Sams hoofd kleurde bijna net zo rood als Mikki’s nieuwe jurk. ‘Eh… de rug is nogal laag uitgesneden,’ zei hij verontschuldigend, en trakteerde me heimelijk op een vette knipoog.

Om de een of andere reden was Mikki de rest van de dag toch een beetje uit haar doen geweest.

‘Ik draag nooit van die chique dingen,’ hoorde ik haar meer dan eens verzuchten. ‘Dat is meer iets voor mijn moeder.’

‘Dan zal ze het vast leuk vinden om je vanavond eens met iets anders te zien,’ zei ik, en roerde nog eens in de pan met erwtensoep die we ’s middags samen hadden klaargemaakt. ‘Zet jij even een pan met water op voor de rookworst? Dan kunnen we zo aan tafel.’

Een uur geleden had ik mijn vader ondanks hevig verzet van zijn kant zo ver weten te krijgen dat hij zijn studieboeken tenminste voor een week had opgeborgen, zodat we in ieder geval tijdens de feestdagen eindelijk weer eens de beschikking zouden hebben over een eettafel.

‘Wil jij de tafel misschien dekken, pap?’ vroeg ik met mijn allerliefste stemmetje, waarop mijn vader mokkend als een verongelijkte kleuter een tafellaken en een handvol bestek uit de keukenla trok en zonder me een blik waardig te gunnen terugliep naar de woonkamer.

Ik kieperde de rookworst in de pan met water en draaide het vuur onder de pan uit.

‘Zo, kom je kijken of er voor jou ook nog wat te halen valt?’ zei ik tegen Billy, die lijdzaam had staan toekijken hoe de rookworst aan zijn neus voorbij was gegaan. Hij ging op de koude keukenvloer zitten en stak braaf een pootje op, in de hoop dat er straks misschien wel eens een lekker stukje op de grond zou kunnen vallen. Ik kriebelde hem even achter zijn oren, en stuurde hem met de belofte dat ik iets voor hem zou achterhouden weer terug naar zijn warme mandje.

‘Zullen we dan maar aan tafel gaan?’ zei ik, en nam de pan met erwtensoep van het vuur. ‘Mikki en ik moeten ons straks ook nog omkleden.’

‘Omkleden?’ vroeg mijn vader met een lichte vorm van paniek in zijn stem. ‘Ik hoef toch hopelijk geen pak aan vanavond?’

‘Dus wel,’ zei ik terwijl ik zijn bord vol schepte met soep. ‘En een stropdas. Iedereen is er vanavond, dus ik wil dat je netjes voor de dag komt.’

‘Maar muis…’ sputterde hij tegen.

‘Mikki trekt vanavond ook een jurk aan,’ zei ik, alsof dat mijn vader zou kunnen overtuigen. Hij wierp een verwarde blik van mij naar Mikki, alsof hij niet helemaal scheen te begrijpen wat dat laatste argument nou te maken had met het dragen van zoiets verschrikkelijks als een stropdas, en zette zich toen maar aan het avondeten. Op de achtergrond klonk kerstmuziek, en zonder verder al te veel tegen elkaar te zeggen genoten we van de soep die Mikki en ik hadden gekookt, al hield ik nauwlettend in de gaten dat er nog een lekker stukje worst overbleef voor Billy.

Na het eten gingen we naar boven om ons om te kleden voor de Kerstnachtmis. Vanuit de kamer van mijn vader hoorden we regelmatig geluiden klinken die weinig met kerst te maken hadden, en ik vermoedde zo dat mijn vader zich er nog steeds niet helemaal mee verzoend had dat hij zich speciaal voor deze avond in een pak met stropdas had moeten hijsen. Ook Mikki was er nog niet over uit of zij het jurkje dat ze van Sam had gekregen al dan niet zou aantrekken.

‘Ik weet het niet, hoor,’ verzuchtte ze keer op keer met het jurkje tegen haar lichaam aangedrukt voor de spiegel. ‘Dit is toch helemaal niets voor mij?’

‘Kennelijk denkt Sam daar heel anders over.’

Opnieuw klonk er een diepe zucht.

‘Trek het nou maar gewoon aan, Mik, ik weet zeker dat het je fantastisch zal staan.’

Ik haalde het zwarte jurkje uit de kast dat ik speciaal voor de feestdagen voor mezelf had gekocht. Het was zeker niet zo feestelijk en uitbundig als wat Mikki in haar handen hield, maar het was het enige dat ik me had kunnen veroorloven. Ik trok het prijskaartje ervan af, en trok het aan over mijn hoofd. ‘Denk je dat mijn haar al lang genoeg is om het op te steken?’

‘Ik weet het niet,’ wilde Mikki opnieuw beginnen, en opeens was ik haar gezeur zo zat dat ik het rode jurkje uit haar handen trok en zonder omhaal van al te veel woorden over haar hoofd heen naar beneden trok.

‘Au!’ kermde ze, en wreef met een verongelijkt gezicht over haar oren. ‘Waar was dat nou goed voor?’

‘Voilà,’ zei ik, en draaide haar om naar de spiegel zodat ze zichzelf eens goed zou kunnen bekijken. ‘Deed dat nou pijn?’

‘Nou, eerlijk gezegd…’ Ze draaide zich een paar keer om voor de spiegel, en vervolgens klaarde haar gezicht helemaal op. ‘Dit staat eigenlijk helemaal zo gek nog niet,’ zei ze met een verbaasde uitdrukking op haar gezicht. ‘Wow!’

‘Zie je nou wel,’ gniffelde ik. Ik haalde de ketting die ik afgelopen zomer van Raphael had gekregen uit mijn bureaula en deed hem om mijn hals. ‘En nou moeten we opschieten, Mikki, anders is er straks niet eens meer plaats voor ons in de kerk. Ik wil nou eindelijk wel eens zien waar Rick de afgelopen weken nou zo’n stampij om heeft lopen maken.’

Ik greep Mikki, die nog altijd voor de spiegel heen en weer stond te draaien, bij haar arm en trok haar achter me aan de trap af naar beneden. ‘Kom op, Mik. Billy moet ook nog naar buiten.’

Ik trok onze jassen van de kapstok en haalde de deur van het slot. ‘Je loopt toch zeker nog wel even met ons mee?’

‘Ja, ja,’ hoorde ik haar weinig enthousiast zeggen, waarna ze achter mij en Billy aan naar buiten liep.

Amper had ik een voet buiten de deur gezet of de ijskoude wind benam ons bijna de adem.

‘Mensenlief, wat is het k-k-koud geworden!’ hoorde ik Mikki vanuit de deuropening klappertanden. ‘Weet je zeker dat je naar buiten wilt?’

Ik wierp een blik op Billy, die ook al niet bijster enthousiast uit zijn ogen keek, en trok de kraag van mijn jas voor de zekerheid nog iets verder omhoog.

‘We zullen wel moeten,’ antwoordde ik, en stapte rillend van de kou de sneeuw in. Het sneeuwde vanavond zo hard dat ik zo nu en dan zelfs de sneeuw voor mijn gezicht moest wegwuiven, omdat ik anders geen hand meer voor ogen kon zien. ‘Kijk alsjeblieft uit waar je loopt, Mikki, dadelijk worden we nog ondersteboven gereden door een auto.’

‘Wat een snertweer,’ hoorde ik Mikki achter me mopperen, terwijl ze me zo goed en zo kwaad als het ging probeerde bij te houden op de spekgladde weg. ‘Ik hoop maar voor Rick dat er ondanks die sneeuw vanavond toch nog een hoop mensen komen kijken, anders is hij de komende maanden ongetwijfeld niet te genieten.’

Achter ons hoorden we het luiden van de kerkklokken, die aangaven dat de nachtmis weldra zou beginnen. Ik draaide me om om te kijken of ik al mensen naar binnen kon zien gaan, maar het sneeuwde te hard om zelfs ook maar het kerkgebouw door de wirwar van dansende sneeuwvlokken heen te kunnen ontwaren. In het zwakke schijnsel van de lantaarnpaal vlak voor ons huis leek het wel alsof er een sneeuwstorm woedde, en even maakte mijn hart een sprongetje toen ik onverwacht Raphael uit het licht meende te zien wegduiken.

‘Wat is er?’ vroeg Mikki, die me zojuist een arm had gegeven in de hoop hierdoor wat vaster op haar benen te zullen staan. ‘Zag je iets?’ Ze stak haar hand in haar jaszak en haalde er voor de zekerheid alvast een paar toffees uit tevoorschijn.

‘Ik dacht…,’ mompelde ik, en schudde vervolgens mijn hoofd. ‘Niets. Ik dacht even dat ik Raphael zag, maar het zal Sam wel zijn geweest. We moesten maar eens teruggaan voor we straks nog te laat komen.’

Mikki draaide zich om en staarde een moment lang in de richting waar ik Raphael meende te hebben gezien.

‘Sam!’ riep ze plotseling opgetogen bij het zien van haar vriendje. Ze trok elegant haar avondjurk een stukje op en zette het op een rennen om hem te kunnen begroeten, maar vergat in haar enthousiasme even hoe glad het was. Met een doffe klap belandde ze op haar achterste in de sneeuw.

‘Mikki!’ riepen Sam en ik in koor terwijl we op haar af renden om haar weer overeind te helpen.

‘Gaat het?’ vroeg ik. Haar gezicht was van schaamte bijna net zo rood geworden als haar jurk.

‘Ik geloof van wel,’ antwoordde ze opgelaten. Met haar handen klopte ze de sneeuw van haar kleding en controleerde haastig of haar haar nog goed zat. ‘Maar ik vrees toch echt dat dit de laatste keer is dat ik zo’n nette jurk heb aangetrokken.’

‘Stond je al lang op ons te wachten?’ vroeg ik toen we de trap naar het kerkportaal opliepen. Door de openstaande deuren kon ik het koor al kerstliedjes horen zingen; de zachte gloed van brandende kaarsen zag er uitnodigend uit, en ik kon bijna niet wachten tot ik mijn plaatsje in de warme kerk zou hebben ingenomen.

‘Nee, nog maar net,’ zei Sam verbaasd.

‘Hoezo?’

‘Zomaar,’ zei ik, omdat ik het gesprek niet nogmaals op Raphael wilde brengen.

‘Lilly dacht even dat ze Raaf voor haar huis had zien staan,’ zei Mikki, die geen zin had om voor niets geheimzinnig te gaan lopen doen.

‘Raphael? Weet je dat zeker?’

Ik haalde mijn schouders op. ‘Ik zal me wel vergist hebben. Nu ik er over nadenk, geloof ik niet dat ik zijn lange, blonde haren ook heb gezien. Het was vast iemand anders.’

‘Verliefde mensen…,’ glunderde Mikki, en strengelde haar vingers in die van Samael. ‘Kom, laten we gauw een plaatsje in de kerk opzoeken, zo te zien zit het al aardig vol.’

Op een van de eerste rijen in de kerk zag ik Rogier, die kennelijk net was opgestaan om mijn vader een hand te geven en voor te stellen aan zijn ouders, en besloot om ook maar die kant op te lopen.

‘Hoi Lilly,’ begroette hij ons op gedempte toon om de gewijde muziek niet te overstemmen. ‘Ik zal even wat jassen weghalen. We hebben plaatsen voor jullie vrijgehouden.’

We schoven snel aan in de lange, houten kerkbanken. Ik was blij dat we toch nog redelijk vooraan konden zitten, zodat we het kerstspel tenminste goed zouden kunnen zien. Naast het altaar stond een enorme kerststal opgebouwd, waarin zelfs een echte os en ezel loom kauwend voor zich uit lagen te staren in afwachting van de spelers.

‘Rick zit daarboven,’ zei Rogier, en wees naar een van de arcaden in het middenschip waar Rick, gehuld in engelenkostuum en vleugels, met wit weggetrokken gezicht van de zenuwen zat te wachten op zijn afdaling.

‘Jezus…,’ prevelde ik geschrokken bij het zien van de enorme hoogte. Nu begreep ik waarom Rick er destijds niets voor had gevoeld om mee te moeten doen met het Kerstspel, nog afgezien van het ellendige tuigje dat hij onder zijn kleding moest dragen.

‘Nee, Gabriel,’ verbeterde Rogier me. ‘Hij speelt de rol van de engel Gabriel.’

Ik zocht met mijn ogen naar Quirine, die ik aan de andere kant van de kerk tussen haar ouders in zag zitten, en al net zo wit rond haar neus zag als Rick. Toen ze me zag zitten, stak ze aarzelend haar hand naar me op om me te begroeten, en wees zo onopvallend mogelijk naar de plek waar Rick verscholen zat te wachten. Ik knikte dat ik het begreep, en stak een duim naar haar op om haar gerust te stellen, al kreeg ik niet het idee dat dit echt hielp. Als ik Rick daar zo zag zitten, kreeg ik het er zelf ook al Spaans benauwd van. Ik trok gauw mijn jas uit, en moffelde hem weg onder mijn zitting.

‘Je ziet er mooi uit, muis,’ hoorde ik mijn vader naast me zeggen, net op het moment dat de mis begon. Een lange stoet van misdienaartjes met wierook en kaarsen, op de voet gevolgd door pastoor Kuijpers trad de kerk binnen en liep met plechtige passen in de richting van het altaar. Ik glimlachte naar mijn vader, en trok terloops zijn stropdas even recht.

Gelukkig hoefden we niet al te lang te wachten op het Kerstspel. Nadat het koor een traditioneel kerstlied had gezongen, kondigde pastoor Kuijpers het jaarlijkse Kerstspel door leerlingen van het Sint Jozef al aan en zagen we Paul en Sarah, verkleed als Jozef en Maria door het middenpad naar voren lopen. Sarah had een hand op haar buik gelegd, en steunde moeizaam op de schouders van Paul, die zijn zwangere vrouw zorgzaam ondersteunde.

‘Is er dan nergens plaats voor ons?’ galmde Sarahs treurige stem door de muisstille kerk, waarop de ezel tot grote hilariteit van iedereen plotseling luidkeels begon te balken. Overal klonk besmuikt gegniffel op, en zelfs van pastoor Kuijpers gezicht viel af te lezen dat hij de humor er wel van kon inzien.

Boven in de kerk zag ik dat Rick inmiddels was gaan staan om nogmaals de kabels te controleren waaraan hij straks naar de aarde af zou komen dalen.

‘Weldra zal mijn kind ter wereld komen. Is er dan niemand die ons onderdak wil bieden in deze koude winternacht?’

Met mijn ogen probeerde ik de reacties van de toeschouwers in de kerk te peilen, en weer maakte mijn hart een sprongetje toen ik opnieuw Raphael meende te zien, die dit keer echter snel wegdook achter een kerkpilaar.

‘Wat krijgen we n…,’ begon ik amper hoorbaar.

‘Is er iets, muis?’ vroeg mijn vader, nog altijd met zijn ogen op Paul en Sarah gericht, bezorgd. ‘Zeg, volgens mij heb ik dat meisje al eens eerder gezien. Was zij er destijds ook niet bij in Leiden?’

Ik knikte verward, zonder mijn blik echter ook maar een seconde af te halen van de stenen pilaar waarachter ik Raphael had menen te zien wegduiken. Het kon gewoon niet waar zijn, maalde het maar door mijn hoofd. Ik moest nu eindelijk maar eens accepteren dat Raphael was weggegaan en nooit meer terug zou keren. Bovendien, Raphael had lang haar gehad, en deze jongen had slechts korte stekeltjes en een zorgelijk, ingevallen gezicht. Misschien was het wel gewoon een zwerver geweest die deze kerk had uitgezocht om vannacht te kunnen schuilen tegen de barre winterkou.

Paul en Sarah hadden inmiddels de stal bereikt, waar de ezel hen nogmaals luidkeels begroette. Onopvallend boog ik me een stukje naar voren voor het geval de jongen die me zo aan Raphael had doen denken opnieuw zou opduiken.

‘Lilly?’ hoorde ik Mikki naast me fluisteren. ‘Wat is er toch? Je zit maar te draaien.’

Alle ogen waren nu op Rick gericht, die zojuist begonnen was aan zijn spectaculaire afdaling.

‘Ik heb steeds maar het idee dat ik Raphael z…’

Ik was nog niet uitgesproken of de magere jongen dook opnieuw op achter een andere pilaar. ‘Raaf!’ hoorde ik mezelf plotseling met overslaande stem dwars door de kerk heen roepen. ‘Niet weggaan, Raaf!’

Ik klauterde zo snel als ik kon over de kerkbanken heen naar het gangpad, de verontwaardigde uitroepen van kerkgangers en die arme Rick die ergens tussen hemel en aarde in opperste verwarring aan zijn veiligheidskabels heen en weer hing te bungelen negerend.

‘Raaf!’ riep ik nogmaals tegen de jongen die me zo aan Raphael had doen denken. Met elke stap die ik dichterbij kwam bekroop me meer en meer het angstige vermoeden dat de uitgemergelde jongen in haveloze kledij niet alleen heel erg op Raphael leek, maar misschien wel eens daadwerkelijk de beschermengel zou kunnen zijn die me enkele maanden geleden nog maar zo dapper had geholpen om weerstand te bieden tegen Lillith. Niets restte er nog van zijn ooit zo stralende verschijning; zijn lange, blonde haren hadden plaatsgemaakt voor een kort rattenkoppie, en zijn eens zo helderblauwe ogen stonden thans moe en zorgelijk. Met zijn handen tegen de kerkpilaar geleund trachtte hij zich overeind te houden, en ik was nog maar amper op tijd om hem op te vangen toen hij het bewust zijn verloor en in mijn armen in elkaar zakte.

‘Het komt goed,’ snikte ik, en wiegde hem zachtjes in mijn armen heen en weer. ‘Het komt allemaal weer goed.’

Sam en Mikki, die me nadat ze me Raphaels naam door de kerk hadden horen roepen achterna waren gekomen stonden samen met een paar honderd andere kerkgangers met open mond toe te kijken wat er zojuist was voorgevallen. Ik weet niet hoe lang ik daar zo met Raphael in mijn armen op de grond had gezeten, maar plotseling hoorden we vanuit de hoogte een stem door de kerk galmen.

‘Hallo daar!’

Verbaasd keek ik om me heen waar deze stem vandaan was gekomen. Toen pas werd ik me bewust van Rick, die nog altijd hoog boven ons aan een aantal kabels heen en weer hing te bungelen in de lucht.

‘Als het niet te veel moeite is… KAN IEMAND ME DAN EINDELIJK EENS LATEN ZAKKEN?’ gevolgd door een aantal woorden die waarschijnlijk nog nooit eerder tijdens de Kerstnachtdienst in een kerk hadden geklonken.

Ik had de hele nacht amper een oog dicht gedaan. Telkens wanneer ik weg leek te dommelen zag ik opnieuw Raphael voor mijn ogen in elkaar zakken terwijl van alle kanten sterke handen te hulp schoten om hem weer bij kennis te brengen. Wat was er in hemels naam in de afgelopen maanden met hem gebeurd? Onder zijn haveloze kleding ging nu een uitgemergeld lichaam schuil. Ik had wel eens foto’s gezien van uitgehongerde, kaalgeschoren krijgsgevangenen, die met holle ogen vanachter het gaas de camera in stonden te staren. Toen ik hem daar zo had zien liggen op die koude stenen tegels in de kerk had hij me nog het meest doen denken aan een van die treurige gestalten op de foto’s in mijn geschiedenisboek. Mijn hart brak als ik er weer aan terugdacht. Had hij al die tijd sinds hij voor de laatste keer door mijn zolderraam was weggevlogen hier op aarde doorgebracht, zonder enige hulp van wie dan ook? In die vreselijke regen, sneeuw en vrieskou? En waarom? Had hij net als Sam een oogje in het zeil willen houden? Waarom was hij dan niet gewoon bij pastoor Kuijpers blijven logeren, zodat we elkaar al die tijd hadden kunnen blijven zien?

Ik kon het simpelweg niet bevatten, en al had ik de hele nacht gehad om erover na te denken, zodra het eerste licht die ochtend op eerste kerstdag dan eindelijk doorbrak aan de horizon was ik er nog altijd niet over uit. Wat ik wel wist, was dat ik er dit keer voor hem zou zijn zolang als hij me nodig had. Nadat een arts die toevallig in de kerk aanwezig was geweest geconstateerd had dat hij, behalve uitputtingsverschijnselen, waarschijnlijk niets ernstigs mankeerde, hadden Sam en Rogier hem vastberaden tussen hen in genomen en hem overgebracht naar de logeerkamer in de pastorie. De met modder besmeurde rugzak die ik pas later op de grond had zien liggen had ik voorlopig maar mee naar huis genomen. Hij zou een mooi excuus vormen om later op de dag, wanneer pastoor Kuijpers de ochtendmis had opgedragen, langs te gaan bij de pastorie om hem terug te brengen en zodoende Raphael weer te zien.

Ik wierp een blik op de wekker, en besloot dat half negen een fatsoenlijke tijd was om op eerste kerstdag op te staan. Snel schoot ik iets warms aan, en liep naar beneden om de kachel aan te maken. Het was gelukkig eindelijk gestopt met sneeuwen, zodat ik voor het eerst in dagen weer eens verder kon kijken dan mijn eigen neus. Alles leek buiten wel van suikergoed; de bomen, de huizen, alles was wit zover het oog reikte. Van de paden die de afgelopen dagen waren vrijgemaakt was alleen geen spoor meer te bekennen. Het zou vanochtend weer flink klauteren worden voor Billy door dat dikke pak sneeuw, schoot het door mij heen.

Ik zette theewater op, en liep naar Billy’s mandje om hem wakker te schudden.

‘Hé daar, slaapkop,’ zei ik, en aaide hem een paar keer over zijn buik. Hij opende lodderig zijn ogen en rekte zich onder het slaken van een luide geeuw eerst eens lekker uit.

‘Kom op, we gaan naar buiten.’

Ik opende de voordeur, en zag dat er helaas niets anders opzat dan eerst de sneeuwschep te tevoorschijn te halen als ik deze ochtend echt naar buiten wilde. De sneeuw lag zeker een halve meter hoog, wat het voor Billy bijna onmogelijk maakte om ook maar een stap buiten de deur te zetten. Ik haalde de schep uit het schuurtje, en begon dapper met sneeuwruimen, daarbij lodderig gadegeslagen door Billy die op zijn gemak vanaf de stoep zat toe te kijken hoe ik in de weer was.

‘Luilak,’ mopperde ik met een rood hoofd van inspanning. Beetje bij beetje maakte ik het pad naar de straat vrij, waar de sneeuw gelukkig niet zo hoog lag door alle auto’s die daar afgelopen nacht over hadden gereden op weg naar de kerk.

Ik zette de sneeuwschep voorlopig maar even tegen het schuurtje, en floot vervolgens naar Billy die vrolijk springend door de sneeuw op me af gehuppeld kwam.

‘Kom, Billy,’ zei ik, toen hij linksaf wilde slaan voor zijn vertrouwde rondje. ‘Ik wil vandaag eens de andere kant op.’ Het sloeg waarschijnlijk nergens op, maar ik wilde vanochtend eerst even langs de pastorie lopen. Ik had het de afgelopen maanden al die tijd zonder Raphael moeten stellen, en het idee dat hij nu zo dichtbij was en ik tot na de mis zou moeten wachten om ook maar even bij hem langs te kunnen gaan, was bijna ondraaglijk. Hier en daar zag ik al mensen voorzichtig door de sneeuw schuifelen op weg naar de ochtendmis, en keer op keer zochten mijn ogen het kleine raampje boven de voordeur van de pastorie, waarachter Raphael zich moest bevinden. Beneden waren de gordijnen al geopend, en even meende ik de huishoudster van pastoor Kuijpers te zien, die mij half verscholen vanachter een fauteuil stond gade te slaan.

Opgelaten wendde ik mijn gelaat af, en liep snel met Billy terug naar huis. Vanmiddag zou ik nogmaals langsgaan om Raphael zijn tas terug te brengen, en ditmaal zou ik aan moeten bellen als ik hem echt terug zou willen zien. Ik hoopte maar dat pastoor Kuijpers dan zelf de deur open zou doen, want ik voelde er weinig voor om die naargeestige huishoudster nogmaals onder ogen te moeten komen.

Hoog boven mij hoorde ik de kerkklok slaan. Negen uur, schoot het door me heen. Over pakweg een uurtje of vier zou ik bij Raphael langsgaan. Nog vier uur, en dan zou ik hem eindelijk weer in de armen kunnen sluiten.

Een diepe zucht ontsnapte aan mijn lippen, en vormde een klein wolkje voor me in de koude lucht. Vier uurtjes, tweehonderdveertig minuten. Ik kon haast niet wachten. Hoeveel seconden zouden dat eigenlijk zijn? Raphael zou het vast zo uit zijn mouw weten te schudden, bedacht ik, en voelde hoe er een glimlach op mijn gezicht verscheen.

Toen ik die middag dan eindelijk naar boven holde om Raphaels tas te pakken en voor de honderdste keer mezelf voor de spiegel te inspecteren, was me iets vreemds opgevallen. Ik was er toch werkelijk van overtuigd geweest dat ik Raafs rugzak de voorgaande avond naast mijn bureau had gezet, maar ik vond hem na lang zoeken pas terug onder mijn bed. Even vroeg ik me af of Billy er misschien mee had lopen spelen, maar voor zover ik wist had Billy afgelopen nacht gewoon beneden in zijn mandje liggen slapen.

Ik trok de tas onder het bed vandaan, en opnieuw viel me op hoe zwaar hij eigenlijk wel niet was. Ik schudde hem een paar keer heen en weer, en overwoog even of ik hem niet zou open maken om te kijken wat er allemaal in zat. Misschien zat er wel een eekhoorn of iets dergelijks in, die ’s nachts geprobeerd had eruit te ontsnappen, en daardoor onbedoeld de tas had verplaatst. Ik hield de tas bij mijn hoofd om te horen of er misschien geluid uit kwam, maar het leek vooralsnog doodstil daarbinnen.

Nee, besloot ik, het zou niet netjes zijn om stiekem in Raphaels tas te gaan zitten rommelen. Ik zou hem straks gewoon terugbrengen, en als het zo uitkwam wel even over zijn schouders heen mee gluren wanneer hij hem zelf opendeed.

Ik voelde hoe mijn hart een sprongetje maakte bij de gedachte dat ik zo dadelijk weer oog en oog zou staan met Raphael. Mijn vader had me de hele ochtend stilzwijgend vanachter zijn brilletje in de gaten lopen houden, maar na de lunch had ook hij zich niet meer in kunnen houden. ‘Oh, vooruit. Ga in hemelsnaam naar die jongen toe, muis!’ had hij geroepen. ‘We houden geen vloerkleed meer over door dat geijsbeer van je. Hopla, maak dat je wegkomt!’

Ik wierp nogmaals een blik in de spiegel, trok mijn jas aan en pakte Raphaels tas op van de grond. Nog even, hield ik me voor. Nog even, en ik zou Raphael weer in mijn armen kunnen sluiten.

Met een brede grijns op mijn gezicht trok ik de voordeur achter me dicht, en stapte opgewonden de sneeuw in.

‘Wat kan ik voor je doen?’ vroeg een maar al te bekende, naargeestige stem door een klein kiertje in de voordeur. De moed was me gelijk in de schoenen gezonken zodra ik de akelige stem van pastoor Kuijpers’ zure huishoudster meende te herkennen.

‘Ik kom Raphaels tas terugbrengen,’ zei ik beleefd. ‘Hij heeft hem gisteren in de kerk laten liggen.’

De deur ging nu een stukje verder open, en vanuit de schemerige hal stapte inderdaad pastoor Kuijpers’ huishoudster naar voren. ‘Geef hem maar aan mij,’ sprak ze en stak een knokige hand uit om Raphaels tas van mij over te nemen. ‘Dan zorg ik er wel voor dat hij hem terugkrijgt.’

Ik trok snel de tas achter mijn rug. ‘Als u het niet erg vindt, doe ik dat liever zelf.’

Even leek het of haar ogen woedend opgloeiden, en heimelijk genoot ik ervan om deze onverbeterlijke zuurpruim eens lekker dwars te zitten.

‘Raphael kan nu geen bezoek ontvangen. Meneer pastoor zit momenteel met hem te praten. Het lijkt me beter wanneer je een ander keertje nog maar eens terugkomt.’

Ze wilde de deur alweer dicht doen, toen van achter uit de gang plotseling pastoor Kuijpers stem klonk. ‘Toe, Ester. Is dat bezoek voor Raphael?’

‘Een of ander meisje van zijn school,’ antwoordde ze met hoorbare tegenzin.

‘Nou, laat haar dan binnen!’

Vanachter de deur klonk een verongelijkte zucht. ‘Jawel, meneer pastoor.’

Opnieuw ging de deur open, maar dit keer echter om me binnen te laten.

‘Voeten vegen!’ beet pastoor Kuijpers’ huishoudster me toe zodra ik ook maar een voet over de drempel had gezet. Het klonk zo nijdig dat ik amper van de mat af durfde te stappen uit angst alsnog een draai om mijn oren te zullen krijgen.

‘Ach, ben jij het?’ hoorde ik de vriendelijke stem van pastoor Kuijpers die halverwege de trap stond om te zien wie er had aangebeld. ‘Het meisje van Van Santen is het toch, hè?’

Ik knikte, blij dat hij me van dit vreselijke mens had verlost. ‘Lilly.’

‘Lilly van Santen,’ glimlachte hij. ‘Natuurlijk. Jij komt vast en zeker voor Raphael.’

‘Hij had zijn tas gisteren laten liggen,’ zei ik, alsof dat de werkelijke reden was geweest waarom ik langs had willen komen op eerste kerstdag.

‘Ach, wat vriendelijk van je. Kom toch verder, Lilly. Hij zal vast blij zijn om je weer te zien.’ Hij gebaarde met zijn hand dat ik hem de trap op moest volgen naar boven, en vroeg in het voorbijgaan achteloos aan zijn huishoudster of ze ons misschien een pot thee met iets lekkers zou willen brengen.

‘Natuurlijk, meneer pastoor,’ hoorde ik haar nog net zeggen met samengeknepen lippen, waarna ik haar met nijdige stappen de keuken in hoorde lopen om theewater op te zetten.

Hoewel pastoor Kuijpers eerst een paar keer beleefd aanklopte, bleef het akelig stil aan de andere kant van de deur. ‘Raphael?’ zei hij zacht, terwijl hij aarzelend de deur opendeed om een blik in diens kamertje te kunnen werpen.

Ik liep achter pastoor Kuijpers aan de schemerige kamer in, waar ik Raphael net overeind zag komen in zijn bed.

‘Ik moet denk ik even zijn weggedommeld,’ zei hij, en wreef slaperig in zijn ogen. Zodra hij zijn ogen opende en mij zag staan, klaarde zijn hele gezicht op. ‘Lilly,’ sprak hij zacht, alsof hij de naam uitsprak van een kostbare soort edelsteen.

‘Ik zal eerst eens een beetje licht maken,’ zei pastoor Kuijpers. Hij liep naar het raam en trok de gordijnen open om wat daglicht binnen te laten. ‘Zo, dat is al beter. Pak een stoel, Lilly, dat praat een stuk makkelijker.’

Hij trok twee houten stoelen bij het bed en nodigde me uit om op de stoel bij het voeteneinde plaats te nemen. Ik zette Raphaels tas zolang tegen de stoelpoot aan, en ging zitten.

‘Ik zei net al tegen Raphael dat hij ons allemaal enorm heeft laten schrikken gisterenavond,’ ging pastoor Kuijpers verder. ‘Hoe haal je het nou in je hoofd om vanuit Nederland helemaal terug te willen liften naar Brazilië?’

‘Ik weet het niet,’ antwoordde Raphael schuchter, zonder zijn ogen van mij af te halen. ‘Ik denk dat ik mijn ouders gewoon ontzettend miste.’ Hij zag er nog steeds verschrikkelijk mager uit, maar zijn ogen stonden vanochtend gelukkig een stuk helderder.

‘Nou, voorlopig zul je het toch nog even met ons uit moeten zien te houden, beste jongen. Allereerst zullen we er eens voor gaan zorgen dat je weer een beetje aansterkt, want als je vader en moeder je zo zouden zien schrikken ze zich een hoedje.’

‘Ondankbaar,’ hoorde ik plotseling een akelige stem klinken in de deuropening. Toen ik opkeek, zag ik juist de huishoudster binnenkomen met een groot blad met rinkelende theekopjes. ‘Vreselijk ondankbaar. Alsof je het hier zo slecht had. Ik heb het u al eerder gezegd, meneer pastoor: paarlen voor de zwijnen.’

Pastoor Kuijpers, die kennelijk al vaker met dit bijltje had gehakt, deed er wijselijk het zwijgen toe en keek zonder verder nog een woord aan zijn huishoudster vuil te willen maken toe hoe ze thee voor ons inschonk en Raphael en mij elk voorzag van een kopje thee met een biscuitje. Pastoor Kuijpers daarentegen werd tot ieders verbazing getrakteerd op een groot stuk kerstkrans.

‘Het was het laatste stukje,’ zei ze verontschuldigend toen ze pastoor Kuijpers vragende blik zag. ‘Een biscuitje is toch zeker goed genoeg voor onze gasten?’

Ze wist zowaar een glimlach op haar gezicht tevoorschijn te toveren, en verliet vervolgens de kamer, een verbijsterde pastoor Kuijpers achterlatend.

‘Toe Raphael,’ fluisterde hij, zodat zijn huishoudster hem niet zou kunnen horen. ‘Eet jij dit maar lekker op. Je kunt wel wat gebruiken op die magere ribbetjes van je.’ Hij overhandigde hem het schoteltje en keek tevreden toe hoe Raphael het grote stuk kerstkrans met smaak naar binnen werkte.

‘Liften naar Brazilië,’ herhaalde hij nogmaals zijn eigen woorden. ‘Hoe kom je erop!’

Nadat pastoor Kuijpers rustig zijn thee had opgedronken maakte hij tot onze stomme verbazing plotseling aanstalten om ons alleen te laten.

‘Jullie zullen elkaar wel een hoop te vertellen hebben na al die tijd,’ zei hij vriendelijk, waarna hij zonder verder nog iets te zeggen opstond en de deur van de logeerkamer zachtjes achter zich dichttrok.

Ik keek van de deur naar Raphael, die nerveus zijn ogen neersloeg en zich van de zenuwen bijna verslikte in zijn laatste slokje thee.

‘Gaat het?’ vroeg ik bezorgd, en nam aarzelend plaats op de rand van het logeerbed dat gevaarlijk kraakte onder het ongebruikelijke gewicht.

‘Jawel, hoor,’ kuchte hij, nog altijd zonder me aan te durven kijken. Langs een van zijn magere wangen biggelde een traan naar beneden die hij onopvallend probeerde weg te vegen. ‘Ik, eh… ik verslikte me alleen maar.’

Even hing er een ongemakkelijke stilte in het kleine logeerkamertje, die slechts verbroken werd door het gestage getik van de oude, roestige wekker op het nachtkastje naast Raphaels bed. Uiteindelijk wist ik me niet langer groot te houden, en sloeg spontaan mijn armen om zijn uitgemergelde lichaam heen. ‘Oh, Raaf,’ klonk het hees uit mijn mond. ‘Ik heb je zo verschrikkelijk gemist!’

Ik hoorde hem een paar keer moeizaam slikken. Toen ontspande hij zich, en beantwoordde aarzelend mijn omhelzing.

‘Ik dacht dat ik gek zou worden,’ fluisterde hij zachtjes in mijn oor. ‘Het idee om al die tijd zo dicht bij je in de buurt te zijn, en je niet even in mijn armen te kunnen nemen.’

Het duurde even voor de werkelijke betekenis van zijn woorden tot me was doorgedrongen, maar zodra ik me realiseerde dat hij al die maanden dat ik om hem had lopen treuren kennelijk in de buurt moest zijn geweest duwde ik hem bruusk van me af. ‘Wil je zeggen, dat je al die tijd gewoon op aarde bent geweest?’

Hij knikte ongemakkelijk, en ging een beetje verzitten. ‘Ik ben maar een paar weken weggeweest,’ bekende hij. ‘Ik had nog net genoeg kracht om terug te keren en verslag uit te brengen van wat er hier allemaal op aarde was voorgevallen. Ik hoef je vast niet uit te leggen dat men daarboven net zo van de kaart was door alle gebeurtenissen als jullie hier beneden. Eigenlijk had ik me er al bij neergelegd dat ik de komende eeuwen waarschijnlijk niet meer terug zou mogen keren naar de aarde. Het is engelen nou eenmaal niet toegestaan om al te veel verwikkeld te raken in menselijke bezigheden.’

‘Je bedoelt: verliefd te worden op een meisje?’

‘Eh… zoiets, ja,’ grijnsde hij, en nam me blozend op vanonder zijn lange wimpers. ‘Er zijn in de loop der eeuwen nogal wat engelen gezwicht voor de charmes van een aardse jongen of meisje, en elk van hen heeft daarvoor de prijs moeten betalen.’

‘Je bedoelt…’

‘Ik bedoel, dat ze in ruil voor die liefde hun engelenbestaan op hebben moeten geven, en uiteindelijk allemaal menselijk zijn geworden.’

Ik keek een ogenblik naar zijn magere gezicht, en haalde liefkozend mijn vingers door de korte, blonde haren op zijn hoofd. ‘Is dat, wat er met jou is gebeurd?’ vroeg ik, terwijl ik het antwoord eigenlijk al wist.

Hij trok zijn shirt uit, en toonde me schuchter zijn rug waarop twee rode strepen nog herinnerden aan de prachtige, witte vleugels waarover hij ooit had beschikt. ‘Zo ongeveer,’ klonk het treurig uit zijn mond, terwijl hij zijn shirt weer over zijn broodmagere bovenlijf liet zakken. ‘Eigenlijk mocht ik niet eens weg toen ik had verteld wat ik allemaal had meegemaakt. Ik had gewoon kunnen herstellen, en na verloop van tijd mijn oude werk weer kunnen voortzetten. Keer op keer werd Samael erbij gehaald als voorbeeld hoe slecht het later wel niet met me af zou lopen.’ Opeens veranderde de uitdrukking op zijn gezicht. ‘Hij heeft toch wel goed voor je gezorgd toen ik er niet was? Ik heb hem nog zo gezegd dat hij…’

‘Samael heeft hartstikke goed zijn best gedaan,’ stelde ik hem gerust. ‘Hij heeft dag en nacht over ons gewaakt. Al moet ik je eerlijk bekennen dat ik in het begin even heb gedacht dat jij het was die zich ophield in de bossen. Jullie lijken ook zo verschrikkelijk veel op elkaar…’

‘Toch niet al te veel, hoop ik?’

Ik kon niet voorkomen dat er een klein glimlachje op mijn gezicht verscheen. ‘Niet zoveel dat je je er zorgen over zou moeten maken,’ zei ik, en nam glunderend zijn handen in de mijne.

‘Hoe dan ook, keer op keer werd me onder de neus gewreven dat ik waarschijnlijk net zo eenzaam en ongelukkig op aarde zou achterblijven als Samael. Dat mensen maar grillig zijn op liefdesgebied, en dat je inmiddels vast al wel een ander vriendje zou hebben.’

‘En toch ben je teruggekomen.’

Hij knikte. ‘Uiteindelijk mocht ik terugkeren. Maar onder strikte voorwaarden.’

‘Oh?’ klonk het verbaasd uit mijn mond. ‘Wat voor voorwaarden?’

Hij trok een scheef mondje en leek even te aarzelen. ‘Heb je mijn tas meegenomen?’ vroeg hij uiteindelijk.

Ik knikte, en stond al op om zijn tas te pakken die tot mijn verbazing niet langer tegen de stoelpoot aanstond, maar op de vloer onder het raam lag. ‘Wil je hem hebben?

Hij stak zijn had uit, en nam hem zonder iets te zeggen van mij aan. ‘Ik wil je iets laten zien, Lilly. Maar je moet me beloven dat je het niet aan de grote klok zult hangen. Voorlopig althans.’

Hij keek plotseling zo ernstig uit zijn ogen dat ik er een beetje ongemakkelijk van werd. ‘Toch niets ernstigs, hoop ik?’ vroeg ik nerveus. Ik vond dat ik de laatste maanden al meer dan genoeg op mijn bordje had gehad. Was het niet voldoende dat Raphael nu eindelijk was teruggekeerd?

Hij zuchtte diep, en trok vervolgens de ritssluiting van zijn tas open. ‘Ik ben bang van wel,’ antwoordde hij, terwijl hij een gebogen stuk steen uit zijn rugzak tevoorschijn haalde dat hij aarzelend aan mij liet zien.

‘Verrek,’ zei ik, toen ik het plotseling herkende. ‘Is dat niet het stuk steen dat je hebt opgeraapt op die ene ochtend toen ze hadden ingebroken op het Sint Jozef?’

Hij knikte. ‘Het moet al die tijd verborgen hebben gezeten in het beeld van Sint Jozef. Herinner je je nog dat Sarah zei dat dat beeld honderden jaren oud moest zijn geweest?’

‘Het is nog steeds niet vervangen,’ zei ik. ‘En het zal denk ik ook niet meevallen iets soortgelijks te vinden.’

‘Ik mag hopen van niet,’ ging Raphael verder. ‘Als je tenminste weet wat er in verstopt zat.’

Ik wierp nogmaals een blik op de steen in Raphaels handen. Hij was licht gebogen, en deed me ergens nog het meest denken aan een boemerang. In het lichte marmer stond een of ander vreemd teken gegraveerd dat ik niet zo gauw kon thuisbrengen.

‘Wat is het?’ vroeg ik nieuwsgierig.

‘De letter sjien,’ zei hij, wijzend op het vreemde teken. ‘Het is een Hebreeuwse letter.’

Ik keek hem vragend aan. Het zei me niets.

‘Zoals je ziet zijn de uiteinden van de steen ruw. Waarschijnlijk is dit slechts een gedeelte van iets groters.

Ik probeerde me voor te stellen wat er aan vast kon hebben gezeten, maar kon me eigenlijk niets anders voorstellen dan dat het deel moest hebben uitgemaakt van iets dat nog het meest op een marmeren wiel of iets dergelijks had geleken.

‘Waarschijnlijk staan er op de overige delen nog drie letters, en vormen ze samen het Hebreeuwse woord shamayim.’

‘Toe Raphael,’ verzuchtte ik. ‘Ik kan aardig uit de voeten met Grieks en Latijn, maar met Hebreeuws zul je me toch echt een handje moeten helpen. Wat mag dat sjummedinges dan wel betekenen?’

‘Shamayim,’ herhaalde hij het lastige woord met een trieste glimlach op zijn gezicht. ‘Dit is niet zomaar een steen, Lilly. Het maakt hoogst waarschijnlijk deel uit van de legendarische hemelpoort!’

Ik weet niet hoe lang ik naar het stuk steen in zijn handen had zitten kijken, maar toen ik uiteindelijk opkeek schoot ik onbedaarlijk in de lach.

‘Hou nou toch op!’ hikte ik. ‘Je gaat me toch niet vertellen dat dat een poort is!’

‘Een deel ervan,’ antwoordde hij enigszins uit het lood geslagen. ‘Geloof me, Lilly. Meerdere engelen hebben ernaar gekeken, en stuk voor stuk zijn ze het er over eens dat dit wel degelijk een gedeelte van de hemelpoort moet zijn.’

‘Maar daar kan toch niemand doorheen?’ zei ik, terwijl ik het stuk steen uit zijn handen griste. Ogenblikkelijk voelde ik hoe er door een onzichtbare kracht aan getrokken werd, en het had weinig gescheeld of het was me bijna uit mijn handen geglipt.

‘Wat was dat nou?’ vroeg ik geschrokken, en stond toe dat Raphael de steen weer van me overnam.

‘Aardse wetten zijn hier niet op van toepassing, Lilly. Geloof me als ik je zeg dat het een gedeelte is van de hemelpoort die eeuwen geleden door ons vernietigd is om te voorkomen dat Lucifer samen met zijn gevallen engelen weer terug zou kunnen keren naar de hemel.’

Zijn woorden troffen me als een mokerslag. ‘Oh nee,’ piepte ik met een angstig stemmetje. ‘Dus dat was het wat de waarzegster me probeerde te vertellen.’

‘De waarzegster?’ vroeg Raphael geschrokken. ‘Wat heeft Mikki nou weer uitgespookt?’

‘Oh, dit keer was het Mikkis idee helemaal niet,’ nam ik het snel voor haar op. ‘Een paar maanden geleden waren we met elkaar op de kermis. Gewoon, om een beetje stoom af te blazen.

Ik was ook zo verdrietig nadat je was weggegaan. Ik was meegegaan om er eens een avondje uit te zijn. Volgens mij was het Quirines idee om bij die waarzegster naar binnen te gaan en te horen wat de toekomst voor ons in petto had.’

‘Wat is dat toch met meisjes dat ze altijd alles al van tevoren willen weten,’ sputterde hij verontwaardigd, en sloeg nukkig zijn armen over elkaar. ‘En, wat wist ze jullie te vertellen?’

‘De gebruikelijke onzin natuurlijk. Over een brief die Quirine zou krijgen en zo. En toen begon ze opeens heel raar te doen, en zei ze dat ik een kind van de nacht was.’

‘Een kind van de nacht? Je bedoelt net als Lillith, het nachtspook?’

Ik knikte. ‘En dat we plaats moesten maken voor de Meester, en dat de weg terug zou worden geopend.’

Toen ik opkeek zag ik dat Raphael helemaal wit was weggetrokken.

‘En verder? Wat zei ze nog meer?’ vroeg hij met bevende stem.

‘Eh… toen ben ik geloof ik flauwgevallen,’ verontschuldigde ik me.

‘Zei ze dat echt? Dat de Meester was teruggekeerd?’

‘Eh… ja, ik geloof het wel. En iets over eeuwigdurende duisternis. Sorry, maar het is alweer een poosje geleden, en ik was er best wel van geschrokken. Je had die waarzegster eens moeten zien, echt een gr…’

‘Maar Lilly, begrijp je dan niet wat haar woorden betekenen?’

Beetje bij beetje begon zich inmiddels een gruwelijk plan af te tekenen in mijn hoofd.

‘Lucifer is bezig de stukken van de hemelpoort te verzamelen die wij destijds met de grootst mogelijke moeite hebben vernietigd om te voorkomen dat hij met zijn volgelingen terug zou kunnen keren naar de hemel en daarmee de hele hemelse orde zou verstoren.’

‘Maar… zover is het toch nog helemaal niet? Ik bedoel, jij hebt er een stuk van. Zolang niemand de andere stukken weet te vinden om die poort weer in elkaar te zetten is er toch helemaal niets aan de hand?’

Ik zag dat Raphael me nog altijd sprakeloos aan zat te kijken, en verslagen zijn hoofd schudde. ‘Dat zou ik zo niet willen zeggen,’ zei hij, en verslapte de greep op de steen die hij nog altijd in zijn hand geklemd hield. Beetje bij beetje leek deze in beweging te komen, en aarzelend schoof hij op zijn hand in de richting van het venster.

‘Niet voor niets hebben we de stukken van de hemelpoort destijds moeten verbergen,’ zei hij. ‘Ze willen namelijk helemaal niet van elkaar gescheiden zijn.’

Ik keek toe hoe Raphael het stuk steen met zijn andere hand opving en snel terug deed in zijn rugzak. ‘En ik denk dat ik weet waar zich tenminste één ander deel van de hemelpoort bevindt,’ zei hij, terwijl zijn ogen in de richting van het raam gingen.

‘Bij de walvis,’ dreunden zijn woorden in mijn oren. ‘Op slechts een paar honderd meter afstand van ons vandaan.’

Stipt om drie uur werd er op de deur geklopt en stapte pastoor Kuijpers met een beleefd kuchje de logeerkamer weer binnen.

‘Zo, jongelui,’ zei hij, terwijl hij deed alsof hij niet had gezien dat ik zojuist van het bed was opgesprongen en snel weer op mijn stoel was gaan zitten. ‘Jullie zullen elkaar ongetwijfeld nog heel wat te vertellen hebben, maar ik denk dat het inmiddels de hoogste tijd is voor Raphael om weer even te gaan rusten. Als zijn ouders ooit te weten komen wat hij allemaal heeft uitgespookt in al die maanden dat hij aan mijn zorg was toevertrouwd geloof ik niet dat ik hen ooit nog onder ogen durf te komen. Het minste wat ik kan doen is ervoor zorgen dat hij de komende tijd in ieder geval weer een beetje op krachten komt.’

Ik kon aan Raphael zien dat hij ook werkelijk te moe was om hier tegen in te gaan. Geeuwend kroop hij weer onder de dekens en sloot lodderig zijn ogen.

‘Vindt u het goed wanneer ik morgenmiddag weer even bij hem langsga?’ vroeg ik zo zacht mogelijk om hem maar niet wakker te maken. ‘Ik heb gisteren samen met Mikki een enorme pan erwtensoep gekookt. Ik denk dat hij daar wel van zal opknappen.’

‘Maar natuurlijk, Lilly,’ antwoordde pastoor Kuijpers, beminnelijk als altijd. ‘Je weet toch dat je hier altijd welkom bent?’ Hij sloeg een arm om mijn middel en liep samen met mij de gang op. Maar ondanks dat het leek of Raphael al lang en breed was vertrokken, zag ik in het voorbijgaan toch nog even dat er een tevreden glimlach op zijn gezicht was verschenen.

Toen ik weer buiten kwam stond ik nog altijd te bibberen. Niet van de winterse kou, daar was ik inmiddels wel aan gewend. Maar van de blik die pastoor Kuijpers’ huishoudster me had toegeworpen toen ze van hem te horen had gekregen dat ik de komende dagen weer langs zou komen. Ze had me aangekeken alsof ik een of ander insect was geweest dat ze het liefst had willen vermorzelen onder haar schoenzolen en me een rilling bezorgd die ik vanaf de onderkant van mijn rug tot aan mijn kruin omhoog had voelen kruipen.

‘Brr,’ huiverde ik nogmaals, en sloeg snel de kraag van mijn jas op. Voorzichtig stapte ik de glibberige treden naar beneden af en stak de weg over naar het huis van mijn vader. Het begon al wat te schemeren, en een blik op de lucht leerde me dat het waarschijnlijk spoedig weer zou gaan sneeuwen. Opeens verlangde ik ernaar om thuis te zijn, om samen met mijn vader aan het kerstdiner te beginnen en even niet te hoeven denken aan alles wat op handen was. Ik betrapte me erop dat ik eigenlijk al min of meer gewend was geraakt aan het idee dat er een of ander gruwelijk zeemonster in mijn achtertuin lag te slapen, en nu was daar ook nog eens dat krankzinnige verhaal over Lucifer en de hemelpoort bij gekomen. Zou dat de reden zijn geweest dat al die demonen hier nog steeds in de bossen rondspookten? Dat ze voor hun Meester op zoek waren geweest naar stukken van de hemelpoort, zodat ze eindelijk allemaal weer konden terugkeren naar de hemel? Maar wat hadden Lillith en de Leviathan daar dan mee te maken?

Ik liep het tuinpad op naar het huis, en opende de voordeur.

‘Hoi pap,’ riep ik, terwijl ik mijn laarzen uittrok op de mat. ‘Ik ben thuis.’

Ik sloot de deur, en liep de warme huiskamer in, waar ik werd begroet door Billy, die loom vanuit zijn mandje naar me lag te kwispelen.

‘Ha, die muis,’ klonk het opgewekt vanuit de keuken. ‘Ik ben blij dat je er eindelijk bent. Ik weet me werkelijk geen raad met al die kerstboodschappen die ik gisteren voor je mee heb moeten nemen. Meestal gebruik ik alleen maar een blikopener wanneer ik honger heb. Zou jij me misschien een handje kunnen helpen?’

Ik liep de keuken in, waar ik bijna struikelde over de dozen en tassen die op de vloer stonden uitgestald en was er nog net getuige van hoe de bodem van een pak macaroni dat mijn vader in zijn handen hield spontaan losschoot.

‘Oei,’ was het enige dat mijn vader uit wist te brengen met zijn blik op de berg macaroni in en rondom zijn pantoffels. ‘Hadden we dat nodig vanavond?’

Ik schudde mijn hoofd. ‘Laat mij maar even.’ Ik zette een doos met boodschappen op het aanrecht en begon hem uit te pakken. ‘Op de eettafel ligt een stapeltje recepten dat ik heb uitgeknipt voor vanavond. Als je die vast doorneemt kunnen we zo samen aan de slag.’

De afgelopen dagen had ik allerlei recepten verzameld die zelfs mijn vader nog in elkaar zou moeten kunnen draaien. Ik bedoel: wie kon er nou niet wat bleekselderij, appels, rozijnen en handvol walnoten door elkaar husselen om een Waldorfsalade te maken? Opgelucht verliet hij de keuken, blij dat hij voorlopig althans even geen schade aan zou kunnen richten.

‘Waldorfsalade?’ klonk het even later verbaasd vanuit de kamer. ‘Ziet er lekker uit, muis, al heb ik geen idee waar een waldorf naar smaakt.’

Even sloot ik mijn ogen en overwoog in stilte of ik mijn vader er misschien op uit zou sturen om buiten ergens een waldorf te gaan vangen. Het zou de voorbereidingen voor het kerstdiner ongetwijfeld een stuk gemakkelijker maken, al zou ik het later vandaag waarschijnlijk in mijn eentje op moeten eten omdat mijn vader dan al als voorgerecht voor de Leviathan zou hebben gediend. ‘Het is alleen maar de naam van een hotel waar je deze salade destijds voor het eerst kon krijgen, pap,’ riep ik vanuit de keuken, en legde alvast een paar appels voor hem klaar om zo dadelijk te schillen.

‘Dat weet ik toch, muis,’ grinnikte hij toen hij even later met een glanzend pakje in zijn handen de keuken binnenstapte.’ Ik mag dan wel de Olympische afhaalkampioen zijn waar het eten betreft, ik weet heus nog wel iets, hoor.’

Hij keek glimlachend vanuit de deuropening toe hoe ik de laatste spullen in de keukenkastjes zette, en drukte me toen het pakje in mijn handen.

‘Waar is dat nou voor?’ vroeg ik verbaasd.

‘Voor Kerstmis natuurlijk,’ antwoordde hij. ‘En omdat ik vind, dat je het wel verdiend hebt na alles wat er is gebeurd dit jaar.’

Ik staarde een moment naar het glimmende papier en de wirwar van lintjes waarmee het was ingepakt.

‘Maak je het niet open?’

‘Maar ik heb helemaal niets voor jou gekocht?’ stamelde ik schuldbewust.

‘Alsof ik ondertussen nog niet genoeg van die ellendige stropdassen in mijn kast heb hangen. Vooruit, muis, maak eens open.’

Ik schoof de lintjes opzij en peuterde voorzichtig mijn pakje open, waar tot mijn verbazing een flesje parfum uit tevoorschijn kwam. ‘Chanel No. 5,’ fluisterde ik zodra ik de naam op het flesje zag staan. ‘Dat had mama ook altijd op.’

‘Dat weet ik toch,’ zei hij, terwijl hij me onhandig naar zich toetrok. ‘Ze kreeg het altijd van mij. Ik herinner me dat jij het ook een keertje op had. Je vertelde me toen dat het bijna op was. Hoogste tijd voor een nieuw flesje dus.’

Hij drukte een kus op mijn voorhoofd, en liep toen vastberaden naar het aanrecht. ‘Nou, waar zal ik eens mee beginnen?’ zei hij, en klapte enthousiast in zijn handen.

Ik wist even niet wat ik moest zeggen, en haalde eerst maar eens een zakdoekje tevoorschijn om zo onopvallend mogelijk mijn waterige ogen te deppen en mijn neus te snuiten.

‘Appeltjes schillen?’ vroeg ik met een verstopte neus, nog altijd zonder hem aan te durven kijken. Ik haalde een mesje uit de la en legde het naast de appels neer op het aanrecht. Al leek de wereld daarbuiten soms nog zo angstaanjagend en bedreigend, binnen de veilige muren van dit huis leek nu even geen plaats te zijn voor griezelige monsters en demonen. Vanavond zouden we even niet aan hen hoeven te denken en gezellig samen kerstfeest vieren, mijn vader en ik.

Vanuit de woonkamer klonk een langgerekte geeuw gevolgd door een knetterende scheet.

‘Getver,’ mompelde mijn vader met opgetrokken neus.

Oh, en Billy natuurlijk!

Achteraf gezien weet ik niet of het nou was gekomen omdat ik ’s avonds zo veel had gegeten of omdat ik er helemaal niet meer aan had gedacht, maar die nacht werden mijn dromen beheerst door ontelbare demonen die om het hardst met elkaar aan het vechten waren om zo snel mogelijk bij de hemelpoort te kunnen komen. Krijsend en schoppend stonden ze aan elkaars oren en staarten te trekken om zich maar zo snel mogelijk door de krappe, stenen hoepel heen te kunnen wurmen. Slechts een enkeling slaagde er ook daadwerkelijk in om aan de andere kant tevoorschijn te komen, alwaar hij als een stralendwitte verschijning klapwiekend opsteeg naar de hemel.

‘Schiet nou op!’ hoorde ik Samael roepen, die de demonen met een bel in zijn hand stond aan te moedigen om haast te maken. ‘Straks komen we nog te laat!’

Opnieuw luidde hij de grote, koperen bel, en plotseling schoot ik overeind in mijn bed. Beneden hoorde ik de deurbel rinkelen, en het leek warempel wel of ik buiten stemmen hoorde.

Ik wierp een blik op de wekker, en zag tot mijn schrik dat het al bijna half twaalf was. Snel schopte ik mijn warme dekbed van me af, en hipte op mijn tenen over de koude vloer naar het raam. Verdorie, daar stonden Sam en Mikki al in de sneeuw op me te wachten. Ik wilde mijn hand opsteken om naar hen te zwaaien, maar kennelijk hadden zij me net even eerder gezien. Een daverende klap van een sneeuwbal die tegen het raam werd gegooid volgde, en ik wist dat er nog heel wat zouden volgen als ik geen haast maakte.

‘Waar blijf je nou,’ riepen ze grinnikend met elk een sneeuwbal in hun handen zodra ik de deur voor hen had open gedaan. ‘We zouden toch bij Raphael langsgaan vanochtend?’

‘Sorry,’ verontschuldigde ik me. ‘Ik ben gisteravond als een blok in slaap gevallen. Normaal slaap ik nooit zo lang.’

‘Zeker de hele nacht over Raphael liggen dromen, hè,’ plaagde Mikki.

‘Nou, niet bepaald,’ zei ik, terwijl ik hen uitnodigde om binnen te komen. Het had vannacht flink doorgesneeuwd, en het zag er naar uit dat we straks weer met sneeuwscheppen in de weer zouden moeten als we niet volledig ingesneeuwd wilden raken.

Ik zette een keteltje met theewater op het fornuis, en vertelde intussen alvast het een en ander van wat ik gisteren van Raphael te weten was gekomen.

‘De hemelpoort?’ zei Sam met een dromerige blik in zijn ogen. ‘Weet je dat zeker?’

Ik knikte. ‘Volgens Raphael is hij destijds vernietigd om te voorkomen dat de gevallen engelen terug zouden kunnen keren naar de hemel.’

Even zag ik de vertwijfeling in zijn ogen. ‘Je was toch niet van plan om zelf ook weer…’

Mikki realiseerde zich kennelijk nu pas de betekenis van mijn woorden, en keek geschrokken van mij naar Samael. ‘Sam? Dat meen je toch niet?’

‘Nee… nee, natuurlijk niet,’ verontschuldigde hij zich haastig, en trok Mikki liefdevol tegen zich aan. ‘Het was alleen maar…

E.T. phone home en zo, weet je wel.’

Hij drukte een kus in haar hals en keek haar grijnzend aan. ‘Ik heb jou nou toch?’

‘Als je het maar in je oren knoopt,’ zei ze streng, en trok hem speels aan zijn oren.

Hij zette Mikki weer op de grond, en liep naar het fornuis om theewater op te gieten. ‘Nou, dames, als jullie je ondertussen nou eens gaan opfrissen, dan smeer ik wel even een boterhammetje voor Lilly. Zeg, misschien kunnen jullie samen een douche nemen? Dan kom ik zo dadelijk wel even controleren of jullie wel goed schoon zijn.’

‘SAM!!!’ riepen we in koor, terwijl we stomverbaasd toekeken hoe hij met een volmaakt onschuldig gezicht theewater opgoot.

‘Toffees?’ stamelde Raphael ongelovig toen hij hoorde hoe Samael ons al die maanden had weten te beschermen tegen de demonen die zich nog altijd ophielden in de bossen. ‘Dat meen je niet!’

‘Losers!’ sneerde Sam, terwijl hij grijzend zijn duim en wijsvinger tegen zijn voorhoofd drukte.

‘Dus dat hele gedoe met flitsers en zaklantaarns…’

‘Zwaarden… hemels licht…’ vulde Sam aan en rolde met zijn ogen. ‘Met een handvol toffees is de klus dus net zo makkelijk te klaren. Je vraagt je alleen af of die sukkels eigenlijk zelf wel weten wat ze hier komen doen.’

‘Ze wisten anders wel mooi mijn naam,’ merkte ik op.

‘Ja, duh,’ lachte hij. ‘Wie loopt er dan ook in die vrieskou met pannetjes erwtensoep door de bossen te hollen? Heb ik je trouwens al gezegd dat Lilly zelfgemaakte soep voor je heeft meegenomen, Raaf?’

‘Eh, ja…,’ stamelde hij blij verrast. ‘Lekker!’

‘Ik zou die doodgraver van een huishoudster alleen een beetje in de gaten houden als ik jou was, Raaf. Werkelijk, zoals dat mens uit haar ogen kijkt! Ze nam dat pannetje van Lilly aan alsof het radioactief afval bevatte.’

Er verscheen een sombere uitdrukking op Raphaels gezicht. ‘Ja, echt gezellig is ze niet. Volgens mij vindt ze het maar niets dat ze alle aandacht van pastoor Kuijpers tegenwoordig moet delen met zo’n langharige snotaap.’

‘Oh, nu we het er toch over hebben,’ zei ik, en haalde snel het potje met gel uit mijn jaszak tevoorschijn. ‘Dat korte koppie van je schreeuwt om een beetje aandacht.’

Ik ging naast hem op het bed zitten en bracht de korte, blonde plukjes zo goed en zo kwaad als het ging met een beetje gel in model. ‘Zo, dat is al stukken beter. Waarom heb je het in hemelsnaam afgeknipt?’

‘Afgeknipt?’ stamelde hij verbaasd. ‘Je had me een paar weken geleden eens moeten zien. Het is gewoon allemaal uitgevallen, net als mijn vleugels.’

‘Engelen-detox,’ vulde Sam hem aan. ‘Met het verdwijnen van je bijzondere gaven verandert ook je uiterlijk. Vaarwel geweldige looks, welkom rimpels!’

‘En jij dan?’ vroeg Mikki. ‘Jij bent in al die eeuwen toch ook helemaal niets veranderd?’

‘Ik leef dan ook al eeuwenlang hetzelfde, saaie leventje, lieve schat. Vergeet niet dat ik destijds voor een menselijk bestaan heb gekozen om bij Lillith te kunnen zijn. Toen zij uit mijn leven verdween ben ik denk ik gewoon een beetje tussen twee werelden in blijven hangen. Niet langer engel, maar ook nog niet echt menselijk.’

Hij zuchtte verdrietig. ‘Totdat Raaf opeens bij me op de stoep stond met Lilly, en ik eraan herinnerd werd waarom ik destijds ook alweer gekozen had voor een aards bestaan. Dat onverwachte bezoekje zette me in een klap weer met beide benen op de grond.’

‘Verwar je me nou nog steeds met Lillith?’ vroeg ik ongerust.

Hij wierp een verliefde blik op Mikki. ‘Ik moet toegeven dat ik een poosje de weg kwijt ben geweest, Lilly. Maar nu…’

Hoewel hij zijn zin niet afmaakte, wist iedereen in het kleine logeerkamertje maar al te goed wat hij eigenlijk had willen zeggen.

‘Ik ben echt hartstikke blij voor je, Sam,’ zei Raphael. ‘Eerlijk gezegd was ik best wel een beetje geschrokken, die eerste keer dat ik je terugzag in Amsterdam. Je bent veranderd de laatste maanden.’

‘Hopelijk ten goede?’ vroeg hij, en sloeg verliefd zijn arm om Mikki’s schouders heen.

‘Absoluut. Jammer alleen van die eerste grijze haren.’

‘Grijze haren?’ stamelde hij, en veerde geschrokken overeind op zoek naar een spiegel.

‘Geintje,’ grinnikte Raphael met een brede grijns op zijn gezicht. ‘Maar alle gekheid op een stokje… we zitten wel met een enorm probleem.’

‘Wat kan er erger zijn dan grijze haren?’ vroeg Sam, nog altijd niet helemaal gerustgesteld.

‘Heeft Lilly het jullie dan nog niet verteld?’ vroeg Raphael, terwijl hij zijn tas onder het bed vandaan trok om de steen tevoorschijn te halen die hij me gisteren ook had laten zien. ‘Wat dacht je hiervan?’

‘Eh… heel mooi, Raaf,’ stamelde Sam verward. ‘Maar wat is er in hemelsnaam zo bijzonder aan een stuk steen?’

‘Kijk eens naar de letter die erop staat?’

Sam wilde de steen van hem over nemen, maar liet hem net als ik ook al bijna uit zijn handen glippen.

‘Krijg nou wat!’ riep hij uit. ‘Wat zijn dat voor fratsen?’ Hij klemde de steen tussen zijn beide handen, en inspecteerde intussen de inscriptie op de zijkant. ‘De letter sjien? Zegt me niets…’

‘En shamayim?’ vroeg Raphael zacht. ‘Zegt dat je ook niets?’

Toen we weer naar Sam keken, zag hij zo wit als een vaatdoek.

‘Dat bestaat toch niet…’ stamelde hij, nog altijd met de steen tussen zijn beide handen geklemd. ‘De hemelpoort? Die is toch… ik dacht dat die eeuwen geleden al vernietigd was?’

‘Dat dacht ik dus ook,’ antwoordde Raphael. ‘Totdat ik een paar maanden geleden opeens met een deel ervan in mijn handen stond.’

‘Waar heb je dat dan gevonden?’ vroeg Mikki, die minstens zo verbaasd was als Sam.

‘Op het Sint Jozef,’ legde ik uit. ‘Het zat verstopt in het beeld in de hal dat destijds omver gehaald is, herinner je je nog? Het lag gewoon tussen de brokstukken op de grond. Raphael herkende het net toen we naar boven wilden gaan en heeft het onopvallend in zijn tas laten glijden om eerst zekerheid te verkrijgen.’

‘Zekerheid? Is het dan een slecht iets, die hemelpoort?’

‘Dat was het destijds niet,’ zei Raphael. ‘Totdat de engel Lucifer in opstand kwam tegen God en van de ene op de andere dag met al zijn volgelingen uit de hemel werd verbannen.’

‘En om te voorkomen dat ze terug zouden keren, hebben jullie dan maar gelijk de hele achterdeur dichtgetimmerd?’

‘Zoiets ja. Je moet begrijpen dat de hele hemelse orde omver geworpen zou worden als Lucifer nogmaals de kans krijgt om het op te nemen tegen God. Hij heeft gedurende de afgelopen eeuwen hier op aarde meer dan genoeg gelegenheid gehad om een immens leger achter zich te verzamelen. De gevolgen zouden niet te overzien zijn.’

‘Een groot leger? Je bedoelt die toffeejunkies?’

‘Vergis je niet, Mikki. Het zijn stuk voor stuk gevallen engelen. Ze lijken nu misschien ongevaarlijk, maar hoed je voor de dag waarop ze daadwerkelijk leiding zullen krijgen van iemand als Lucifer en zich tegen ons keren. Het kunnen hoe dan ook geduchte tegenstanders zijn!’

‘Kunnen we dat stuk hemelpoort niet gewoon opnieuw verstoppen?’ vroeg Sam. ‘Wat niet weet, wat niet deert.’

‘En dan zeker lijdzaam af gaan zitten wachten tot een ander er misschien stomtoevallig tegenaan loopt en vervolgens op zoek gaat naar de overgebleven stukken om de hemelpoort weer in elkaar te zetten?’

‘Het is eeuwenlang goed gegaan.’

‘Ik vrees dat de mysterieuze gebeurtenissen van de afgelopen maanden niet zomaar hebben plaatsgevonden, Sam. Het zou kunnen dat het deel dat je nu in je handen hebt bij toeval is opgedoken, maar dat verklaart nog altijd niet de permanente aanwezigheid van al die demonen hier in de bossen. Zelf denk ik namelijk dat ze in opdracht van Lucifer op zoek zijn naar de andere delen om de hemelpoort weer in elkaar te zetten. Hij heeft eeuwenlang zitten broeden op wraak, en ik ben bang dat het ditmaal wel eens helemaal verkeerd af zou kunnen lopen.’

‘Mooi, dat heb ik dus weer,’ zuchtte Samael verslagen. ‘Net als het eindelijk eens een beetje mee lijkt te zitten…’

Hij keek naar Mikki, en pakte aarzelend haar hand. ‘En waar zouden die andere delen dan wel verstopt kunnen liggen?’

‘Ik heb geen idee hoeveel delen er nog zijn, maar volgens mij bevindt één deel zich in ieder geval niet al te ver bij ons vandaan.’

‘Oh?’ stamelde Sam verbaasd. ‘Waar is het dan?’

‘Voel je niet dat het deel dat je in je handen hebt ergens anders door wordt aangetrokken?’

Sam keek van de steen die hij nog altijd in zijn handen geklemd hield naar het raam, en fluisterde geschrokken: ‘Tot de walvis?’

Raphael knikte. ‘Ik denk dat daar nog een deel begraven ligt.’

‘Bij de Leviathan?’

‘De Leviathan?’ Nu was het Raphaels beurt om wit weg te trekken. Geschrokken keek hij ons een voor een aan, in de ijdele hoop dat we wellicht een misselijke grap met hem probeerden uit te halen.

‘Als je het mij vraagt, hebben we straks allemaal nog grijze haren,’ merkte Samael bitter op. ‘De Leviathan, ja. Het blijft natuurlijk een raadsel hoe dat zeemonster hier ooit midden in de bossen terecht is gekomen, maar er is geen twijfel mogelijk. Die merkwaardige heuvel hier midden in de bossen heeft zijn naam niet bij toeval gekregen. Er gaat wel degelijk een kolossaal zeemonster onder die heuvel schuil. Lilly en ik hebben een paar weken geleden de proef op de som genomen, en het had niet veel gescheeld of we hadden het je niet na kunnen vertellen. Het is de Leviathan, en hij heeft absoluut geen zin om nog veel langer onder de grond te blijven.’

Raphael zakte verslagen terug in de kussens en trok de grauwe dekens op zijn bed op tot onder zijn kin. ‘Nou, daar zijn we dan mooi klaar mee,’ stamelde hij zacht. ‘Ik dacht dat het gewoon een kwestie van opgraven en wegwezen was, maar dat wordt dus niets op deze manier.’

‘Opgraven wordt sowieso niets,’ zei Mikki. ‘De grond is op dit moment veel te hard bevroren.’

‘Dat is dan ook het enige lichtpuntje. Als wij niet in staat zijn dat andere gedeelte van de hemelpoort op te graven, dan zal een ander het waarschijnlijk ook niet voor elkaar weten te krijgen.’

‘Maar ooit zal het weer gaan dooien,’ zei Raphael, nog altijd niet gerustgesteld. ‘We moeten koste wat het kost voorkomen dat iemand anders er de hand op zal weten te leggen. Heb jij misschien een plan, Mikki?’

‘Ik?’ vroeg Mikki verbaasd. ‘Waarom zou ik een plan hebben?’

‘Vorige keer was jij ook al op het idee van die zonsverduistering gekomen, dus ik dacht dat je dit keer misschien ook wel…’

Mikki schudde haar hoofd. ‘Voor intelligente plannetjes moet je bij Rogier zijn. Rogier is echt de slimste jongen van de hele school.’

‘We zouden morgen misschien bij hem langs kunnen gaan?’ stelde ik voor. ‘Vandaag wordt het denk ik toch niets; hij zit waarschijnlijk met zijn hele familie bij elkaar om Kerstmis te vieren.’

‘Morgen?’ peinsde Raphael hardop. Hij wierp een blik door het raam, en zag dat het nog altijd sneeuwde. ‘Een dagje meer of minder zal denk ik niet zoveel uitmaken, zolang het weer tenminste niet omslaat. Ik ben zo slap dat ik volgens mij de voordeur nog niet eens haal.’

‘Dan wordt het hoog tijd om eerst eens wat aan te sterken,’ zei Sam besluitvaardig. Hij liep op Raphaels bed af en trok in één soepele beweging de dekens van hem af. ‘Hopla, eruit!’

‘Maar ik geloof niet dat ik…’

‘Niets te maren,’ onderbrak Sam hem onverbiddelijk en trok hem zonder pardon overeind in zijn bed. ‘In deze conditie ben je hoe dan ook niet in staat om het op te nemen tegen de Leviathan. Je gedraagt je als een oude vent.’

‘Maar ik ben ook oud!’ piepte Raphael verontschuldigend.

‘Een mensenleven is maar kort, Raaf. Voor je het weet loop je achter een rollator. Trek snel iets warms aan en ga met ons mee naar buiten. De sneeuw zal vast wel weer wat kleur op die bleke wangen van je weten te krijgen.’

Hij liep naar de deur, en gaf me in het voorbijgaan een steelse knipoog. ‘En anders krijgt Lilly dat wel voor elkaar!’

Raphael had de deur nog niet achter zich dichtgetrokken of hij had al een voltreffer te pakken van Sam. Terwijl hij zich de sneeuw nog uit het gezicht stond te wrijven, bukte Sam zich alweer voorover om een nieuwe sneeuwbal van de grond te pakken.

‘Lekker stoer, hoor,’ mopperde hij verontwaardigd, en wist slechts ternauwernood een tweede exemplaar te ontwijken.

‘Watje!’ riep Samael vrolijk. ‘Ben jij nou een kerel?’

Hij was nog niet uitgesproken of hij had een voltreffer in zijn nek te pakken van Mikki, die het onverwacht voor Raphael had opgenomen.

‘Kom op, jongens,’ schaterde ze van het lachen. ‘Laten we deze valsspeler eens even wat manieren bijbrengen!’

Binnen een mum van tijd vloog er een spervuur van sneeuwballen door de lucht, en eer hij het goed en wel in de gaten had zag Samael zo wit van de sneeuw dat een winterpeen en een hoge, zwart hoed hem niet zouden hebben misstaan.

‘Je lijkt wel een sneeuwpop,’ lachte Mikki, die het intussen goed probeerde te maken met een dikke pakkerd. Sams wangen gloeiden van de kou, en ook op Raphaels gezicht was inmiddels een gezonde blos verschenen.

‘Je ziet er al een stuk beter uit dan een paar dagen geleden,’ sprak ik opgelucht, en kon niet nalaten vluchtig een kus op zijn blozende wangen te drukken.

‘Wat wil je, met al die goede zorgen,’ zei hij zacht, en sloeg verliefd zijn armen om mij heen. ‘Als je eens wist hoezeer ik hier al die maanden naar heb verlangd!’

Ik vleide me tegen hem aan, en snoof de bekende, zoete geur van zijn lichaam op. Het voelde zo vertrouwd, dat ik het ondergronds gerommel dat vanuit de bossen naderbij kwam bijna niet gehoord zou hebben.

‘Wat was dat?’ vroeg Raphael geschrokken terwijl hij me snel weer losliet. Ook Mikki en Sam stonden met grote ogen van schrik in de richting van de walvis te staren. Even hing er een onheilspellende stilte in de lucht. Niemand durfde iets te zeggen, omdat we stuk voor stuk wisten welk schepsel dit vreemde geluid moest hebben voortgebracht. Pas toen het ondergronds gerommel opnieuw klonk, gevolgd door een laag, maar onmiskenbaar huilen, haalde Mikki vastberaden haar telefoon tevoorschijn om een berichtje te versturen.

‘Morgen om twaalf uur in De blauwe Engel?’ zei ze, zonder verder ons antwoord af te wachten en drukte op verzenden.

Het enige geluid dat de volgende dag boven de onvermijdelijke kerstmuziek in het dorpscafé uit klonk was het ritmische gerinkel van het theelepeltje waarmee Raphael nog altijd in zijn kopje zat te roeren.

‘Denk je om het porselein, Raaf?’ vroeg Samael cynisch, en deed er vervolgens weer het zwijgen toe.

Hij tikte het lepeltje af tegen de rand van zijn kopje, en legde het met een ongemakkelijke zucht op het schoteltje. In het flauwe zonlicht dat door het gebroken wolkendek op zijn gezicht scheen, zag ik de kleine blonde haartjes op zijn gezicht oplichten, die me er eens te meer aan deden herinneren dat Raphael niet langer meer een engel was, maar een gewone jongen van vlees en bloed.

‘We dachten dat jij misschien wel een idee zou hebben hoe we het aan zouden moeten pakken met die Leviathan en zo,’ verbrak Mikki de ongemakkelijke stilte met haar ogen op Rogier gericht.

‘Ik?’ vroeg hij verbaasd. ‘Waarom ik?’

Ik wierp een blik op Mikki, die nu opeens een stuk minder overtuigd leek te zijn van haar zaak dan gisteren. ‘Omdat jij de slimste jongen van de school bent, Rogier,’ schoot ik haar te hulp. ‘Vandaar…’

Ik vreesde dat ik ook niet echt overtuigend klonk, en toen ik zag hoe Rogier de tafel rond keek zonk de moed me in de schoenen.

‘En Sam en Raphael dan?’ stamelde hij. ‘Zij hebben vast veel meer ervaring dan ik met bovennatuurlijke wezens als…’ Hij zweeg abrupt, bang om de naam van het legendarische monster uit de oudheid in de mond te nemen.

‘De Leviathan?’ vulde Sarah hem aan. ‘We zouden ermee kunnen beginnen de naam gewoon uit te spreken.’

‘Mee eens,’ zei Quirine, die net als Rick al die tijd zwijgend had zitten luisteren. ‘Kennelijk heeft de Leviathan net zo te lijden onder de weersomstandigheden als wij. Ik bedoel, hij is wakker geworden door die enorme hoeveelheden water die in de herfst naar beneden zijn komen vallen. Toch?’

Ik knikte bevestigend.

‘En om diezelfde reden zit hij nu vastgevroren in de grond.’

‘Als een doos kroketten in de diepvries,’ probeerde Rick het te verduidelijken op zijn eigen, onnavolgbare wijze.

‘Kroketten?’ vroeg Raphael verbaasd. ‘Wat in hemelsnaam zijn nu weer kr…’

‘Never mind,’ ging Quirine verder. ‘Als de elementen dus vat op dit wezen lijken te hebben, is het misschien helemaal niet zo bovennatuurlijk als we al die tijd hebben gevreesd.’

‘En dus…’

‘En dus is het te verslaan,’ zei ze opgelucht. ‘Net als ieder wezen dat hier op de aardbodem rondzwerft.’

Er klonk een zucht van opluchting aan ons tafeltje.

‘Geweldig, Quirine,’ zei Samael bewonderend. ‘Enne… op welke manier denk je dan dat we de Leviathan zouden kunnen verslaan?’

‘Eh… dat weet ik nu even niet,’ antwoordde ze nerveus. ‘Ik zou thuis eens in de boeken van mijn moeder kunnen rondneuzen? Ze heeft vast wel iets in de boekenkast staan over walvissen en zo…’

‘De Leviathan is geen walvis,’ zei Raphael, die al die tijd naast mij had zitten luisteren. ‘Hij heeft er misschien wel wat van weg, maar het is toch heus een mythologisch wezen. En om zo’n monster te verslaan, moet je absoluut zeker weten wat zijn zwakke plek is.’

Even zaten we elkaar teleurgesteld aan te kijken, tot er ergens opeens iets bij me begon te dagen. ‘Eh… het is misschien een gekke vraag, maar hoe zei je dat daarnet ook alweer over het weer?’

‘Over de weersomstandigheden?’ vroeg Quirine. ‘Dat de weersomstandigheden grip op hem hadden?’

‘Nee, iets anders. Je gebruikte er een ander woord voor.’

‘Elementen?’ probeerde Rick voorzichtig.

‘Elementen! Precies, dat was het!’ riep ik opgelucht. ‘Hebben we vorige maand niet bij natuurkunde geleerd dat men vroeger dacht dat er maar vier elementen waren?’

‘Aarde, water, lucht en vuur,’ somde Sarah moeiteloos op. ‘Alchemisten probeerden ze vroeger met elkaar te verbinden in de hoop dat ze zo eenvoudig goud konden creëren.’

‘Werkelijk?’ vroeg Sam hoopvol. ‘Waarom heeft niemand me dat ooit verteld?’

‘Zinloos,’ sprak Sarah zacht, en rolde onopvallend met haar ogen. ‘Het is nog nooit iemand gelukt om op deze manier ook maar één grammetje goud te smeden.’

‘Daar is het me ook helemaal niet om te doen,’ ging ik aarzelend verder. ‘Heeft meneer Plomp tijdens die les niet gezegd dat ieder element een tegenhanger had? Dat het ene element het andere als het ware opheft?’

‘Zoals aarde en lucht bijvoorbeeld?’ hoorde ik Raphael naast me zeggen.

‘Precies,’ riep ik uit. ‘Aarde en lucht, en water en vuur. Als je een waterwezen wilt verslaan, dan doe je dat natuurlijk met…’

‘Met vuur!’ sprak Quirine met grote ogen van ontzag. ‘Verdraaid, Lilly… volgens mij heb je het raadsel opgelost!’

‘Ja, ho… wacht eens even,’ ging Sam verder. ‘We kunnen de komende weken toch moeilijk met vlammenwerpers in de aanslag gaan staan wachten tot dat monster in het voorjaar ooit eens een keertje opduikt?’

‘Nee, natuurlijk niet,’ begon Rogier. ‘Maar hadden jij en Lilly de Leviathan al niet eens eerder aan de oppervlakte weten te krijgen?’

Ik herinnerde me die bewuste vrijdagavond nog maar al te goed, waarop Sam een flesje met zeewater over de walvis had uitgegoten en ik bijna door dit monster onder de grond was gesleurd.

‘Ja, maar we kunnen toch moeilijk met emmers zeewater gaan lopen leuren om dat monster naar boven te krijgen? Bovendien is de grond hartstikke bevroren.’

‘Dat hoeft ook helemaal niet,’ ging Rogier verder. Hij sprak op een manier die de indruk wekte dat hij daadwerkelijk een plannetje had uitgedacht. ‘Er ligt inmiddels meer dan genoeg water op de walvis.’

‘Je bedoelt sneeuw!’ verbeterde Mikki hem.

‘Sneeuw is water, Mikki. Tenminste, zodra het is gesmolten. En zeewater bestaat gewoon uit water met wat zout. Als de Leviathan dus in zijn element is als hij zeewater bespeurt, moeten we er gewoon voor zorgen dat hij op een royale hoeveelheid zout water wordt getrakteerd.’

‘Ja, zo ver waren wij intussen ook al. Maar waar wil je al dat zeewater dan vandaan halen?’

‘Bij de supermarkt,’ zei hij raadselachtig.

‘Ik geloof niet dat ik je helemaal kan volgen, Rogier,’ sprak Quirine vertwijfeld. ‘Je gaat me toch niet vertellen dat ze tegenwoordig ook al flesjes zeewater verkopen?’

‘Niet dat ik weet,’ lachte Rogier. ‘Maar er staan meer dan genoeg pakken zout in de schappen.’

‘Verrek,’ zei Sam. ‘Dat klinkt al een stuk makkelijker. Als de sneeuw smelt, voert het vanzelf het zout mee de grond in.’

‘Precies,’ zei Rogier. ‘En we gaan het smelten nog een stukje versnellen.’

‘Hoe dan?’

‘Wat gebeurt er over vier dagen?’

‘Vier dagen?’ vroeg ik. Ik telde op mijn vingers de dagen en kwam uit op oudejaarsdag. ‘Je bedoelt met Oudjaar?’

Rogier knikte. ‘En wat doen we dan, behalve oliebollen bakken en vuurwerk afsteken?’

‘De kerstboomverbranding!’ gilde Mikki het uit. ‘Je wilt oude kerstbomen naar de walvis brengen en ze daar aansteken!’

‘De hitte zal de sneeuw doen smelten, we gooien een stuk of tien, twintig pakken zout op het vuur en zodra de Leviathan opduikt geven wij hem een bijzonder warm welkom!’

Sarah zat hem, net als de meeste anderen trouwens, met open mond aan te staren terwijl de betekenis van zijn woorden langzaam tot ons doordrong.

‘Rogier…,’ sprak ze met een zucht van bewondering, en gaf hem vervolgens zo’n dikke pakkerd dat hij kleurde tot ver achter zijn oren.

Omdat er in de dagen tot oudejaarsdag verder toch niet veel te doen was, brachten we de laatste dagen van het jaar voornamelijk door met luieren en uitslapen. Wel had ieder van ons nog snel even een paar pakken zout ingeslagen bij de kleine supermarkt nadat we die middag met elkaar De blauwe Engel hadden verlaten, zodat we die alvast achter de hand zouden hebben. Hierna was iedereen weer door de sneeuw naar huis gefietst, hoewel ik maar met moeite afscheid had kunnen nemen van Raphael toen we waren aangekomen bij de pastorie.

‘Heb je misschien zin om bij mij thuis nog even wat te komen drinken?’ had ik hem verlegen gevraagd, nadat hij zijn fiets tegen de muur van de kerk op slot had gezet. Op zijn gezicht was weer die engelachtige glimlach verschenen waar ik destijds zo verliefd op was geworden. ‘Billy zal het ook vast leuk vinden om je weer eens te zien.’

‘Hoe zou ik Billy nou iets kunnen weigeren,’ had hij geantwoord, waarna we de rest van de dag stilletjes in elkaars armen op mijn bed samen naar muziek hadden liggen luisteren.

Zo verstreken de dagen tot aan die laatste dag van het jaar in een gelukzalig nietsdoen, waarin de pijn die ik destijds gevoeld had toen Raphael uit mijn leven was gerukt langzaam maar zeker naar de achtergrond verdween tot het niets meer leek te zijn geweest dan een akelige, maar onwerkelijke droom. Hoewel ik kon zien dat Raphael niet langer een engel was – de kleine, blonde haartjes in zijn gezicht verraadden zijn menselijkheid, net als zijn voeten die hij nu met geen mogelijkheid meer in de veel te kleine gympies die we destijds samen voor hem hadden gekocht wist te wurmen – zijn gezicht had altijd nog iets engelachtigs. Zijn bleke, ingevallen wangen hadden inmiddels weer een gezonde kleur gekregen en zouden ongetwijfeld in de loop der tijd hun oude vorm weer terugkrijgen. En de korte plukjes op zijn hoofd zouden net als bij ieder mens weer gewoon groeien tot zijn mooie, lange krullen terug zouden zijn.

Ik kon het niet nalaten om regelmatig met mijn handen door zijn korte, blonde haar te kroelen wanneer we in elkaars armen naar muziek lagen te luisteren. Meestal zeiden we niet eens zo heel veel tegen elkaar. Als we in elkaars ogen keken, wisten we dat het wel goed zat, en dat we elkaar in de toekomst nooit meer los zouden laten. Toch kon ik de verleiding niet weerstaan hem op een van deze dagen nog een keer te vragen naar die bijzondere plaats waar hij ooit vandaan gekomen was.

‘Hoe is het nou, daarboven?’ vroeg ik, nadat ik zojuist een nieuwe cd in de speler had gestopt en me weer behaaglijk tegen hem aan vleide op mijn bed.

‘Wil je dat echt weten?’ vroeg hij, terwijl hij een arm om mij heen sloeg en me dicht tegen zijn lichaam aantrok.

Ik knikte. Ditmaal wilde ik het echt weten.

Hij wendde zijn gezicht af en staarde naar het plafond.

‘Wat is je mooiste herinnering?’ vroeg hij uiteindelijk.

‘Mijn mooiste herinnering?’ Ik ging terug in mijn gedachten, en kwam al snel uit bij die ene zomer waarin we Billy uit het nest hadden opgehaald. Ik moest een jaar of zes, zeven zijn geweest en liep samen met mijn ouders over het strand van Scheveningen. Billy sprong als een konijn voor me uit door de aanrollende golven, die schitterden in het felle zonlicht. Achter me liepen mijn vader en moeder, hand in hand, zachtjes keuvelend met elkaar over van alles en nog wat. Een gevoel van gelukzaligheid trok door mijn hele lichaam, en toen ik mijn gezicht naar Raphael omdraaide zag ik dat hij me glimlachend lag aan te kijken.

‘Zo is het dus, daarboven,’ zei hij zacht.

Ik zuchtte opgelucht. Als dit het was, wat mensen na hun dood te wachten stond, dan was dat nog helemaal niet zo’n slecht vooruitzicht.

‘En jij?’ vroeg ik. ‘Wat is jouw fijnste herinnering?’

Er verscheen een ondeugende glimlach op zijn gezicht, waardoor hij me heel even weer aan Sam deed denken. Hij legde zijn hand op een van mijn borsten, en drukte er teder een kus op.

‘Dit komt aardig in de buurt,’ fluisterde hij zacht, en sloeg voor ik oogcontact met hem wist te maken verlegen zijn oogleden neer…

Op de laatste dag van het jaar stond ik al om zeven uur naast mijn bed. Niet om mythologische monsters te gaan verslaan, of delen van de hemelpoort bij elkaar te zoeken om het einde van de wereld te voorkomen. Nee, vanochtend moest er eerst oliebollenbeslag gemaakt worden zodat mijn vader ons traditioneel weer op zijn ongeëvenaarde zwartgeblakerde oudejaarskanonskogels zou kunnen trakteren.

Het was buiten nog aardedonker toen ik beneden de woonkamer binnenstapte, en hoewel mijn voeten bijna vastvroren aan de koude keukenvloer, begon ik desalniettemin dapper met het afwegen van melk, bloem, krenten en rozijnen. Vanuit de woonkamer klonk nu en dan geïrriteerd gegrom op van Billy, die veel te vroeg naar zijn zin wakker was geworden van mijn gestommel in de keuken, maar gelukkig ging zijn grommen weldra over in een onschuldig gesnurk. Net toen het buiten begon te schemeren zette ik de eerste schalen bij de verwarming om het beslag te laten rijzen. Ik wierp een blik op Billy, die zoals gebruikelijk weer behaaglijk op zijn rug lag te slapen, en besloot het er op te wagen om nu maar even te gaan douchen. Het zou niet de eerste keer zijn dat Billy zich tegoed zou doen aan een hele schaal met oliebollenbeslag om later op de dag zijn eigen onvolprezen oliebollen voor ons te bakken, maar nu leek het wel even te kunnen.

Snel hipte ik de koude badkamer binnen en sprong onder de douche. Het warme water verdreef weldra de kou uit mijn lichaam, en toen ik een kwartiertje later weer naar buiten stapte sloeg de damp nog altijd van mijn huid.

‘Hela, hola, muis,’ sprak mijn vader, die inmiddels ook was opgestaan en naar beneden was gekomen. ‘Jij bent er ook vroeg bij deze ochtend.’

‘Ik zou toch oliebollenbeslag maken?’ zei ik in een poging zijn geheugen op te frissen.

‘Oliebollenbeslag?’ stamelde hij. ‘Wat voor dag is het dan vandaag?’

Ik rolde met mijn ogen en haalde zonder al te veel omhaal van woorden de opbergdozen voor de kerstspullen tevoorschijn. ‘De eenendertigste, pap,’ zei ik, en begon ondertussen met het aftuigen van de kerstboom. ‘December!’

‘Ja, ja,’ verontschuldigde mijn vader zich die me nog altijd verward stond aan te staren. ‘Natuurlijk. Oudjaar. Ik ben niet helemaal van gisteren, hoor.’

Hij wierp een blik in de keuken, en vroeg toen: ‘Zou je dan niet beter eerst maar eens kunnen beginnen met het beslag? Volgens je moeder was dat namelijk altijd het meeste werk.’

Ik gaf een knikje in de richting van de schalen met beslag die bij de verwarming stonden te rijzen, en deed intussen de slinger met gekleurde kerstlampjes terug in de doos.

‘Juist, ja,’ verzuchtte mijn vader. ‘Dan moest ik ook maar eens aan de slag gaan.’ Hij stroopte de mouwen van zijn overhemd op, en liep vastberaden de keuken in om andermaal een nieuwe teleurstellende keukenervaring op zijn naam te gaan schrijven.

Net toen ik de laatste doos dichtvouwde, gleed de eerste schep met oliebollenbeslag in de kokendhete olie. Ik besloot voorzichtig een kijkje te nemen om te zien hoe mijn vader het er in de keuken vanaf bracht, en tot mijn opluchting zag het gevaarte dat spetterend in het kleine pannetje heen en weer tolde er niet eens zo heel afzichtelijk uit.

‘Ze mogen niet te donker worden, hè,’ zei ik nog tegen beter weten in.

Mijn vader zette zijn handen in zijn zij, en wierp me een verontwaardigde blik toe. ‘Ik kan heus nog wel iets in de keuken, hoor, muis. Berg jij die dozen nou eerst maar eens op, dan kun je er zo dadelijk eentje komen proeven.’

Hij pakte een schuimspaan om zijn eerste baksel uit het vet te scheppen en legde het gedrocht in een schaal met keukenpapier om uit te lekken.

‘Niet gek gedaan,’ zei hij tevreden, en liet een nieuwe schep beslag in de olie glijden. ‘Ik word er warempel nog handig in, al zeg ik het zelf.’

Ik stapelde de dozen op, en liep ermee naar boven om ze op te bergen. Het stond boven in die paar kleine kamertjes inmiddels zo volgepakt, dat ik uiteindelijk maar besloot ze simpelweg onder mijn bed te schuiven en er later nog wel eens een keertje naar te kijken.

Net toen ik weer overeind kwam van de grond hoorde ik buiten het geronk van Sams motor al. Ik liep naar het raam, en zag dat hij en Raphael zojuist voor ons huis waren afgestapt om een drietal kerstbomen die ze achter Sams motor hadden vastgebonden los te maken. Snel liep ik naar beneden om de deur voor hen open te doen, en het had niet veel gescheeld of ik was rechtstreeks het naaldbos van oude kerstbomen ingelopen dat ze kennelijk voor het gemak maar even voor de voordeur hadden opgestapeld.

‘Lilly?’ hoorde ik Samael roepen vanaf de andere kant van de stapel bomen. ‘Kijk uit dat je je geen pijn doet, hoor.’

‘Sam! Ben je nou helemaal gek geworden?’ riep ik verbouwereerd uit. ‘Waarom heb je die bomen nou hier voor de deur gestald?’

‘Ja, hallo,’ verdedigde Sam zich. ‘Kennelijk is iedereen hier in dit suffe dorp in de weer om oude kerstbomen te verzamelen om zichzelf vanavond op een lekker fikkie te kunnen trakteren. Straks pikt een ander ze nog in.’

Ik hoorde een hoop geritsel, en weldra werd het lichter en verschenen de gezichten van Sam en Raphael achter de stapel kerstbomen.

‘Heeft u misschien een bakkie koffie voor ons, mevrouw?’ vroeg Samael grijnzend toen hij mijn verbaasde gezicht zag. ‘Het is echt hartstikke koud hierbuiten, en we zijn al een paar uur in de weer.’

‘Eh… ja,’ lachte ik. ‘Kom erin. Kun je gelijk de eerste oliebollen van mijn vader proeven.’

‘Staat je vader in de keuken?’

Ik knikte.

‘Te bakken?’

Ik knikte opnieuw. ‘En jullie mogen als eerste proeven.’

‘In dat geval… misschien kunnen we beter gelijk verder gaan. We hebben echt nog heel wat bomen nodig om vanavond een groot vuur te kunnen m…’

‘Nee maar!’ klonk het achter me in het kleine halletje. ‘Wat leuk dat jullie even langs komen. Ik wilde net aan de koffie met een versgebakken bolletje beginnen. Boffen jullie even!’

‘Nou, meneer, we hebben nogal haast,’ probeerde Sam nog tevergeefs.

‘Onzin, onzin! Al dat gehaast van die jonge mensen tegenwoordig. Daar doen we hier niet aan, hoor. En al helemaal niet op de laatste dag van het jaar. Kom binnen, kom binnen!’

Sam stapte met zichtbare tegenzin het halletje in, op de voet gevolgd door Raphael die al zo’n donkerbruin vermoeden had wat hen te wachten stond.

‘Hoe drinken de heren hun koffie?’ vroeg mijn vader, en liep trots als een pauw weer terug de keuken in om kopjes en gebaksschoteltjes te pakken.

Een kleine tien minuten later zaten we met elkaar aan de eettafel, waar mijn vader gespannen toekeek wat we van zijn baksels vonden. Dat van mij had nog het meest weg van een oliebol, terwijl die van Raaf eigenlijk alleen maar deed denken aan een uit zijn krachten gegroeide peer die veel te lang op de fruitschaal had geleken. Sam had ontegenzeglijk de meeste pech van ons drieën. Zijn oliebol was zo zwartgeblakerd dat je er volgens mij zelfs mee had kunnen tekenen, en opeens drong zich de vraag aan me op van wie ik met mensen als mijn vader en tante Magda in de familie het talent om wel fatsoenlijk te kunnen koken kon hebben geërfd.

‘En?’ vroeg mijn vader nieuwsgierig, terwijl hij met grote ogen toekeek hoe Sam zijn tanden in het zwartgeblakerde stukje houtskool zette en beleefd de kruimels van zijn zwarte lippen veegde. ‘Hoe smaken ze?’

‘Ik heb in mijn leven toch al heel wat oliebollen gegeten, meneer Van Santen,’ zei Samael beleefd, en ik zag dat de tranen inmiddels in zijn ogen stonden. ‘Maar zo bruin als u ze weet te bakken, dat kom je vandaag de dag toch maar zelden tegen!’

‘Heilige Erasmus van Formiae,’ kreunde Sam zodra we uit het zicht van mijn vader waren met beide handen tegen zijn buik geklemd. ‘Ik heb het gevoel dat ik elk moment kan ontploffen! Ik weet niet wie jouw vader oliebollen heeft leren bakken, maar volgens mij kan hij die Michelinster voorlopig wel op zijn buik schrijven!’

‘Ik had je gewaarschuwd,’ probeerde ik me nog te verontschuldigen. ‘Mijn vader is nog in staat om water aan te laten branden.’

Hij liet zich tegen een boom op de grond zakken en zuchtte een paar keer diep door zijn neus. ‘Hoeveel van die krengen heeft hij ons meegegeven?’

Ik wierp een blik in de plastic tas die mijn vader me vlak voordat we naar buiten waren gestapt nog snel in mijn handen had weten te drukken. ‘Een stuk of twintig, dertig,’ schatte ik hardop.

Hij snoof verontwaardigd door zijn neus en klauterde moeizaam weer overeind. ‘Nou ja,’ mopperde hij, terwijl hij intussen de sneeuw van zijn jeans klopte. ‘Mocht ons plannetje om de Leviathan in de fik te steken mislukken dan kunnen we altijd nog proberen hem dood te gooien met die misbaksels van je vader. Hoe laat heb je met de anderen afgesproken?’

‘Om half een bij de slagboom,’ zei ik. ‘Als het goed is, hebben zij ook een aantal bomen bij zich.’

‘Nou, dan moesten we maar eens gaan,’ zei Sam, en liep met een nog altijd van pijn vertrokken gezicht in de richting van zijn motor. ‘Bind jij er een paar voor me achter de motor, Raaf? Dan zal ik ondertussen proberen op het zadel te klauteren.’

Samen met Raaf liep ik het tuinpad weer op om de kerstbomen te halen.

‘Gaat het wel met hem?’ informeerde ik zo zacht dat Samael ons niet zou kunnen horen.

‘Oh, jawel hoor,’ wuifde Raphael mijn bezorgdheid weg. ‘Sam staat nou eenmaal altijd graag in de belangstelling. Als het begrip drama queen nog niet was uitgevonden, had hij dat ongetwijfeld wel gedaan. Hij wil gewoon iets hebben om straks een beetje extra aandacht van Mikki te kunnen krijgen.’

‘Je meent het,’ lachte ik verbaasd.

‘Absoluut,’ zei hij met pretlichtjes in zijn ogen. ‘Je weet niet half hoezeer hij veranderd is sinds die eerste keer dat ik hem heb opgezocht in Amsterdam. Hij zit nu wel te mopperen, maar ik weet dat hij diep van binnen eindelijk weer eens gelukkig is, Lilly. Mikki en hij passen echt goed bij elkaar!’

Ik wierp een blik over mijn schouder en zag hoe Samael moeizaam op zijn motor klauterde en moest inwendig lachen. ‘Dat geloof ik ook, maar of ze hier in zal tuinen valt nog te bezien.’

‘Wie weet wil ze er ook wel graag intuinen,’ zei Raphael vrolijk, en drukte me zonder pardon een tweetal kerstbomen in mijn handen. ‘Maar eerst moeten we nog eventjes een Leviathan zien te verslaan, weet je nog wel?’

Ik rolde met mijn ogen, en liep op de voet gevolgd door Raphael vastberaden met de twee kerstbomen achter me aan het tuinpad af.

‘Gaat het wel, Sam?’ vroeg ik, terwijl Raaf intussen de bomen weer achter de motor vastbond. ‘Anders ga je maar gewoon weer terug naar huis, hoor. Ik weet zeker dat Mikki het wel zal begrijpen.’

‘Nee hoor, het gaat alweer,’ zei hij met een klein stemmetje, en vanuit mijn ooghoeken kon ik zien dat Raphael onopvallend naar me knipoogde.

‘Zo, die zitten vast. Wat mij betreft kunnen we,’ zei Raphael, en pakte verliefd mijn hand vast. ‘Rij jij maar voorop, Sam, dan lopen wij wel achter je aan.’

Voorzichtig liet Samael het gas opkomen, en na wat angstvallig heen en weer geglibber zette de motor zich langzaam in beweging, op weg naar wat hopelijk het definitieve einde zou betekenen van de gevreesde Leviathan…

Toen we bij de slagboom arriveerden zaten ze als vijf verkleumde vogeltjes op een stok op ons te wachten. Quirine en Rick, Mikki, Sarah en Rogier, ze waren er gelukkig allemaal.

‘Gelukkig, daar zijn jullie eindelijk,’ begroette Quirine ons opgelucht. ‘Nog even en we waren met ons achterste aan die slagboom vastgevroren. Het is echt KOUD vandaag!’

Sam schakelde de motor uit en begon samen met Raphael de bomen los te knopen.

‘Hoeveel hebben jullie er weten te scoren?’ vroeg Rick, die intussen zijn arm om Quirine heengeslagen had en haar zo goed en zo kwaad als het ging probeerde warm te wrijven.

‘Dit zijn er vijf, en er staan er nog vier voor de deur bij Lilly thuis,’ zei Sam, die nog steeds een beetje pips zag. ‘Die halen we zo wel op. Hoeveel hebben jullie er meegebracht?’

‘Tweeëntwintig,’ zei Quirine trots. ‘Rick’s vader heeft ze hier gebracht met een aanhangwagen. Is het niet geweldig?’ Ze drukte een dikke pakkerd op Ricks blozende wangen en wreef even liefkozend over de korte stekeltjes op zijn hoofd.

‘Tweeëntwintig, hè,’ sprak Sam afgemeten. ‘En waar hebben jullie die dan wel gelaten?’

‘We hebben ze alvast een eindje het pad opgesleept,’ zei Rogier, die samen met Mikki en Sarah bij ons was komen staan. ‘Het was nogal een oerwoud, en we wilden niet al te veel de aandacht trekken.’

Samael keek beteuterd van de vijf bomen die naast de motor lagen naar Mikki, en scheen zich zichtbaar ongemakkelijk te voelen.

‘Geweldig dat jullie er ook zoveel hebben meegebracht,’ redde Mikki de situatie, en sprong enthousiast in Sams armen. ‘Wat zouden we toch moeten beginnen zonder jullie hulp!’

Ze zoende hem zo hard dat zijn gezicht sneller van kleur verschoot dan een kameleon hem na had kunnen doen.

‘Nou, eh…,’ stotterde Sarah verlegen met de situatie, ‘zullen we dan maar eens in de richting van de walvis lopen? We hebben nog een hoop te doen vandaag.’

Ik maakte al aanstalten om een boom te pakken, maar Raphael was me net voor. ‘Laat maar, Lilly. Dat doen Sam en ik wel.’ In het voorbijgaan zag ik nog net hoe hij Sam aan zijn oor trok en hem meesleurde naar de stapel kerstbomen. ‘Lopen jullie vast voor ons uit?’

Nu pas viel op hoe onbegaanbaar de bospaden al die tijd waren geweest. Door de sneeuw leken de paden weliswaar glad en gelijkmatig, maar zodra je voeten door de eerste laag heen waren gezakt glibberde je alle kanten op over de onregelmatige, opgevroren ondergrond.

‘Ik denk dat we beter van de paden af kunnen gaan en tussen de bomen door kunnen lopen,’ zei Rogier, die inmiddels ook een aantal bomen achter zich aantrok door de sneeuw. Zodra we bij de stapel kerstbomen waren aangekomen die de anderen hadden verzameld hadden we er allemaal een paar opgepakt en met ons meegenomen, wat onder deze omstandigheden nog een hele toer bleek te zijn. Sarah was al een paar keer onderuitgegaan, en hoewel ze geen krimp had gegeven stond het huilen haar inmiddels nader dan het lachen. ‘De grond tussen de bomen is waarschijnlijk nog het meest gelijkmatig. Als we zo door blijven gaan breekt iemand straks nog een been of zo.’

‘Goed idee,’ Rogier,’ zei ik, en liet vastberaden het hobbelige bospad achter me. ‘Er moet alleen wel iemand anders voorop lopen, want ik heb het richtinggevoel van een platgereden egel.’

Achter me hoorde ik Raphael grinniken, en weldra liep hij me met een rood hoofd van het lachen voorbij. ‘Ik zeg niets,’ zei hij, terwijl hij voor me uit tussen de bomen verdween. ‘Ik zeg niets!’

Zeker een kwartier liepen we zo achter elkaar aan, een spoor van dennennaalden op de witte sneeuw achterlatend, tot we eindelijk bij de walvis waren aangekomen. Door het dikke pak sneeuw zag de heuvel er nog indrukwekkender uit dan in mijn herinnering, en even vroeg ik me af of we wel genoeg kerstbomen bij ons hadden om een brandstapel te maken die groot genoeg was om dit monster te kunnen vernietigen.

Raphael leek mijn gedachten te hebben geraden, want voordat ik mijn zorgen onder woorden had kunnen brengen begon hij de anderen al te instrueren hoe ze de brandstapel moesten opbouwen.

‘Schik de bomen maar vast rondom de heuvel, jongens, dan halen we zo de andere helft wel op.’

Eensgezind sleepten we de bomen naar de walvis toe, maar hoe dichter we in de buurt kwamen hoe onbeduidender de hoeveelheid kerstbomen die we bij ons hadden leek te zijn. Hoewel Mikki en ik af en toe bezorgde blikken met elkaar uitwisselden, durfde geen van ons tweeën er iets over te zeggen, en nadat Raaf en Sam hadden gecontroleerd of de eerste lading bomen goed lag, liepen we elk van ons in gedachten verzonken achter elkaar aan terug door het bos om de andere bomen te halen.

‘Als jullie deze bomen meenemen, dan gaan Raaf en ik nog even terug om de andere te halen,’ zei Sam met een blik op de over gebleven voorraad die de anderen hadden meegebracht. ‘Misschien moeten we vanmiddag nog even met elkaar het dorp ingaan om te kijken of we nog wat meer bomen kunnen vinden. Het wordt anders toch wel een beetje krap, vrees ik.’

De anderen knikten, en terwijl we ons ontfermden over de laatste bomen hoorde we in de verte het geluid van Sams motor wegsterven in de richting van mijn huis.

‘Denk je dat je plan zal werken, Rogier?’ hoorde ik Quirine even voor mij vragen. Haar stem klonk onzeker, en ik kon horen dat ze zich net als de anderen zorgen maakte over de uitkomst van de strijd.

‘Natuurlijk werkt Rogiers plan,’ zei Sarah, die hijgend en puffend drie bomen achter zich aan sleepte. ‘Rogiers plan MOET gewoon werken.’

Ik wisselde een blik met Mikki en Quirine, en besloot er verder maar niet op in te gaan. Sarah had gelijk. Rogiers plan moest gewoon werken, anders zou geen van ons het waarschijnlijk ooit nog kunnen navertellen. Het moest lukken!

Het begon al vroeg te schemeren tussen de hoge bomen. Tegen een uur of vier konden we elkaar al bijna niet meer zien. Sam en Mikki zaten knus tegen elkaar gedrukt tegen een besneeuwde boom met elkaar te zoenen, terwijl de rest van ons angstvallig de enorme met kerstbomen bedekte heuvel voor ons in de gaten zat te houden. We hadden die middag her en der in het dorp nog een stuk of twaalf bomen weten te vinden, die netjes tussen de andere kerstbomen in gerangschikt lagen te wachten tot het moment daar was. Nu en dan klonk een zacht, maar onmiskenbaar gerommel op van onder de bomen, alsof de Leviathan wist dat we op hem zaten te wachten en zijn einde weldra naderde.

‘Hoe laat gaat het gebeuren?’ vroeg Quirine klappertandend van de kou. ‘Mijn tenen zijn volgens mij helemaal bevroren.’

‘Tegen middernacht,’ fluisterde Rogier zacht, alsof hij bang was dat de Leviathan hem zou kunnen horen. ‘We moeten wachten tot het koudste moment van de dag, zodat de Leviathan zo traag mogelijk is. Daarna leggen we de pakken zout tussen de bomen en steken we de bomen aan. Als het goed is, moet het dan allemaal snel gaan.’

‘En zo niet?’ vroeg ik zenuwachtig, maar ik kreeg gelukkig geen antwoord. Niemand wist wat we zouden moeten doen wanneer het mis zou gaan. Er trok een ijskoude rilling over mijn rug, en ik was blij dat Raphael me beschermend tegen zich aantrok.

‘Heeft iemand misschien iets te eten meegenomen?’ hoorde ik Sarah achter mij vragen. ‘Ik rammel!’

‘Lilly’s vader heeft oliebollen voor ons gebakken,’ antwoordde Raphael, ‘maar ik betwijfel of je daar je tanden op stuk wilt bijten.’

‘Ik heb nog wel wat toffees bij me,’ zei Rick, en diepte de laatste toffees voor Sarah op uit zijn jaszak. Ik hoorde hoe ze het papiertje lostrok, en de toffee tevreden kreunend in haar mond stopte.

Zo zaten we daar met elkaar te wachten, aan de voet van die merkwaardige heuvel, elk van ons verzonken in zijn of haar eigen gedachten, terwijl een voor een de sterren aan de hemel verschenen en de temperatuur langzaam daalde tot ver beneden het vriespunt.

Halverwege de avond was de temperatuur zo ver gedaald, dat we ons werkelijk geen raad meer wisten van de kou. Als een stel verkleumde diepvrieskippen zaten we tegen elkaar aan gedrukt om nog maar een beetje te profiteren van elkaars lichaamswarmte, al zou het me niet verbaasd hebben wanneer we tegen de tijd dat het middernacht zou zijn muurvast aan elkaar vastgevroren zouden zitten. Toen Sarah ook nog eens zo hard begon te klappertanden dat we de vullingen in haar kiezen bijna konden horen rammelen was voor Sam de maat vol.

‘Is het nou werkelijk noodzakelijk dat we hier zo zitten te vernikkelen?’ mopperde hij ongemakkelijk. ‘We zouden toch op zijn minst een klein vuurtje voor onszelf kunnen maken voordat we allemaal bevroren zijn?’

Rogier wierp een blik op Sarah, die hem met een smekende blik in haar ogen zat aan te staren en slaakte een diepe zucht. ‘Zolang we maar een beetje uit de buurt van de walvis blijven, moet dat denk ik wel kunnen,’ gaf hij schoorvoetend toe. Hij haalde een zakdoek uit zijn jaszak en veegde onopvallend de druppel die aan zijn neus bungelde weg. ‘Als jij en Raphael bij de meisjes blijven, dan gaan Rick en ik wel even op zoek naar wat hout.’

Hij was nog niet uitgesproken, of Rick was al opgesprongen, blij dat hij tenminste iets kon doen. Binnen vijf minuten waren ze alweer terug, en na wat gehannes met een doosje lucifers zaten we niet veel later met uitgestrekte handen rondom een klein, behaaglijk houtvuurtje. Nu en dan zagen we tussen de donkere boomstammen iets groens oplichten – ongetwijfeld de lichtgevende ogen van een enkele verdwaalde demon die op het spaarzame licht was afgekomen – maar geen van ons was ook maar een seconde bereid zijn behaaglijke plekje rond het kampvuur op te geven om op onderzoek uit te gaan.

‘Het had niet veel gescheeld of mijn neus was er vanaf gevroren,’ zei Sam, en gooide voor de zekerheid nog maar eens een blok hout op het vuur.

‘Drama queen,’ schamperde Mikki, die half verscholen in haar winterjas nauwlettend Sams verrichtingen zat gade te slaan. ‘Wat kun jij je toch vreselijk aanst…’

Haar laatste woorden bleven steken in haar keel. Een laag gerommel dat van diep onder de grond leek te komen klonk door het donkere bos en bracht de aarde aarzelend in beweging. In de verte klonk het geschrokken gekrijs van een aantal nieuwsgierige demonen dat zich haastig uit de voeten maakte om een confrontatie met de Leviathan te kunnen voorkomen.

‘Hoe laat is het?’ vroeg ik aan Raphael, die zijn arm beschermend om mijn middel had geslagen en gespannen in de richting van de walvis zat te staren.

‘Tijd,’ zei hij, zonder op zijn horloge te kijken. Hij boog zich naar voren en trok een brandende stok uit het vuur. ‘Zijn jullie er klaar voor?’

Hij keek de kring rond, en wachtte tot de andere jongens ook een stuk hout uit het vuur hadden getrokken en opstonden om zich achter hem aan in de richting van de walvis te begeven. Opnieuw klonk het gesmoorde gehuil op dat ik een paar maanden geleden voor het eerst door de speakers in het Haagse zeeaquarium had horen klinken. Misschien verbeeldde ik het me, maar het klonk zo droevig dit keer, dat ik bijna medelijden had gekregen met het monster dat me niet eens zo heel erg lang geleden nog had trachten te vermoorden.

‘Voorzichtig,’ waarschuwde Raphael de anderen terwijl ze stap voor stap de heuvel met hun brandende fakkels naderden. ‘Het lijkt er warempel op dat het weet wat we van plan zijn.’

Mikki, Quirine, Sarah en ik liepen op enige afstand achter de jongens aan, ieder met een plastic tas met pakken zout in onze handen, klaar om in het vuur te werpen zodra het moment daar was. Zou het voldoende zijn om de Leviathan naar de oppervlakte te krijgen en hem te verbranden? Zou het voldoende zijn om het tweede deel van de hemelpoort in handen te krijgen? Ik hoopte vurig dat Rogiers plan zou werken, maar met iedere stap dat we dichter bij de walvis kwamen voelde ik de moed steeds verder in mijn schoenen wegzakken. Hoe zouden we er in hemelsnaam nou in kunnen slagen om een mythisch monster dat erom bekend stond complete schepen naar de bodem van de oceaan te kunnen sleuren simpelweg te verslaan met een stapel oude kerstbomen en een paar pakken zout? Nu ik erover nadacht, begreep ik niet waarom we destijds eigenlijk hadden ingestemd met dit belachelijke plan.

De jongens hadden zich inmiddels verspreid rondom de walvis, en voor me zag ik Raphael staan te wachten met de brandende fakkel in zijn hand. Even draaide hij zich om en keek naar mij. Zijn ogen stonden groot en helder, en rondom zijn mond lag die vertrouwde glimlach die me tot mijn eigen verbazing weer enigszins gerust wist te stellen.

‘Het komt goed,’ leek hij mij te willen zeggen. ‘Morgen ziet alles er alweer heel anders uit.’

Ik probeerde zijn glimlach te beantwoorden, en knikte. Toen draaide hij zich om, en wierp als eerste zijn fakkel in de stapel kerstbomen.

De bomen waren zo droog, dat de walvis binnen een minuut in lichterlaaie stond.

‘Nu!’ riep Raphael boven het lawaai van de knetterende vlammen naar ons. ‘Gooi de pakken zout in het vuur!’

Dikke rookwolken stegen inmiddels op naar de met sterren bezaaide hemel. Zo snel we konden wierpen we de pakken zout op de brandende heuvel, in de hoop dat de gesmolten sneeuw het zout mee zou voeren in de bevroren grond en de Leviathan naar de brandende oppervlakte zou weten te lokken.

Opnieuw klonk het bekende gejammer op vanuit de aarde, en sneller dan een ieder van ons had verwacht begon de grond onder ons te beven. Aanvankelijk was het niet meer dan een lichte trilling, nauwelijks voelbaar onder onze voeten. Maar weldra ging het trillen over in een reeks korte, krampachtige schokken, waarna met bulderend geweld de weerzinwekkende kop van het mythologische zeemonster boven de grond verscheen. In woeste razernij beten de kaken, die met gemak een gemiddelde vrachtwagen hadden kunnen vermorzelen, om zich heen terwijl tientallen tentakels aan de zijkanten van diens bek uit alle macht probeerden aan de lekkende vlammen te ontsnappen.

Een hartverscheurend gebrul steeg op uit de keel van het zeemonster, dat niet kon bevatten waarom het in plaats van in het water van de oceaan in een allesverzengende vuurzee was aanbeland. Geschrokken deinsden we achteruit in de richting van de bomen.

‘Het is veel te groot,’ hoorde ik Sam, die naast me met een krijtwit gezicht in de vlammen stond te staren, stamelen. De dikke rook had een spoor van roet op zijn wangen achtergelaten, en een blik op de anderen leerde me dat ik er waarschijnlijk net zo zwartgeblakerd uit zou zien als hij. ‘Wat hebben we gedaan…’

Op datzelfde moment zette Sarah het op een schreeuwen, en toen ik omkeek in haar richting zag ik dat de demonen, die zich al die tijd tussen de bomen hadden schuilgehouden, nu ook op het vuur waren afgekomen.

‘Lil!’ hoorde ik hen enthousiast roepen. ‘Lil! Lil! Lil! Lil! Lil!’

‘Ook dat nog,’ zuchtte Sam verslagen. Hij greep naar zijn jaszak, maar haalde er niet meer uit tevoorschijn dan een handvol lege snoeppapiertjes. ‘Hebben jullie misschien nog toffees over?’

Ik voelde in mijn jaszak, die eveneens akelig leeg aanvoelde. ‘Ik heb de meeste vanavond aan jou gegeven,’ verontschuldigde ik me. De demonen waren nu akelig dichtbij, en hoewel Sam me de afgelopen maanden meermaals had verzekerd dat ik weinig van hen te vrezen had, was ik bepaald niet gerust op de manier waarop ze nu naar ons zaten te kijken.

‘Heeft iemand anders nog iets over?’ vroeg ik, terwijl ik me achter Raphael probeerde te verschuilen. Een van de demonen die op me afkwam had zijn ogen tot fijne spleetjes geknepen, en keek verlekkerd naar mijn benen. In het schijnsel van de vlammen zag ik hoe zijn mond zich trillend opende en een weerzinwekkend woud van lange, vlijmscherpe tanden zichtbaar werd.

‘Maak dat je wegkomt!’ hoorde ik Sam heldhaftig roepen, maar toen ik me naar hem omdraaide zag ik dat hij in de richting van zijn motor was gerend, die net door een vijftal demonen op zoek naar toffees onder handen werd genomen en nu langzaam maar zeker in de richting van de walvis werd gesleept. Op datzelfde moment boorden zich de tanden van de demon die me al die tijd verlekkerd op had zitten nemen diep door in het vlees van mijn onderbeen. Ik gilde het uit van de pijn, en als Raphael niet tussenbeide was gekomen weet ik niet of ik het nog had kunnen navertellen. In een flits zag ik zijn zwaard verschijnen in zijn hand. Niet zo fraai en lichtend meer als die eerste keer dat ik het had gezien, maar nog altijd een geducht wapen om rekening mee te houden. Met een enkele beweging van zijn arm sloeg hij het hoofd van de romp van de demon, dat met een laatste schrille kreet tussen de donkere bomen in het bos verdween.

‘Gaat het?’ vroeg Raphael bezorgd, terwijl hij zich voorover boog om de wond op mijn been te inspecteren. Voorzichtig streek hij met zijn vingers langs mijn been, tot zijn vingers achter een afgebroken tand bleven haken die rechtop in mijn been stond.

‘Zet je schrap,’ fluisterde hij in mijn oor, en nog voordat ik in de gaten had wat hij met die woorden had bedoeld had hij de tand er al uitgetrokken. Ik schreeuwde het uit van de pijn, maar toen ik de vlijmscherpe, doorzichtige naald die hij in zijn handen hield zag oplichten in de vlammenzee achter ons was ik maar wat blij dat Raphael zo kordaat had opgetreden.

‘Denk je dat je op dat been kunt staan?’ vroeg hij, en legde al een arm om mijn middel om me met het opstaan te helpen. ‘We moeten hier weg voordat het helemaal uit de hand loopt. Het vuur is nooit groot genoeg om dit monster te vernietigen.’

Met een van pijn vertrokken gezicht hinkelde ik zo goed en zo kwaad als het ging in de richting van de bomen, toen opeens een kreet hoog boven het oorverdovende geschreeuw van de Leviathan uitklonk.

‘SAM!’ klonk het in paniek. ‘SAM! Help me!’

Ik draaide me om, en zag nog net hoe Mikki aan een van de tentakels van de Leviathan in de lucht geslingerd werd. De anderen stonden als aan de grond genageld toe te kijken hoe Mikki in duizelingwekkende vaart heen en weer gesmeten werd, en alleen Rick leek genoeg tegenwoordigheid van geest te hebben om iets te doen. Vliegensvlug trok hij een brandende stok uit de brandstapel en klauterde behendig door de vlammenzee heen in de richting van de Leviathan. Het scheelde maar weinig of het monster had ook hem te pakken gekregen, maar Rick wist behendig weg te duiken, waarna hij in een soepele beweging de brandende stok in het oog van de Leviathan boorde.

Een oorverdovende kreet klonk op uit de bek van het monster, en op dat moment kreeg Sam, die nog altijd zijn motor uit handen van de demonen probeerde te krijgen, pas in de gaten dat Mikki gevaar liep. Zonder zich te bedenken liet hij het stuur van zijn motor los en rende met een getrokken, roestig zwaard in zijn hand naar de andere kant van de walvis waar hij als een bezetene begon in te hakken op de kop van de Leviathan.

Achter hem stortten de demonen zich nu joelend op Sams motor en trokken in hun zoektocht naar toffees elk vakje van de motor open dat maar zoetigheid zou kunnen bevatten. Een van hen hield zijn oor tegen de benzinetank gedrukt en klopte ondertussen met zijn lange, magere vingers op het metaal om te luisteren of zich daarbinnen wellicht iets lekkers zou kunnen bevinden. Met een triomfantelijke grijns begon hij even later de dop van de tank los te draaien, maar toen hij eenmaal in de gaten kreeg wat hij daarin had aangetroffen was het al te laat.

Een enorme explosie volgde. Een steekvlam die tot hoog boven de bomen reikte blies iedereen omver, en toen we weer opkeken naar de heuvel zagen we tot onze stomme verbazing dat er op een groot aantal stinkende hompen vlees na dat her en der rondom de walvis lag verspreid niets meer over was gebleven van de ooit zo gevreesde, legendarische Leviathan.

De stank die in de lucht hing was werkelijk ondraaglijk. Het herinnerde me aan de walgelijke lepels levertraan die ik vroeger van tante Magda moest slikken wanneer ik bij haar logeerde, en plotseling realiseerde ik me dat de Leviathan niet eens zo heel erg veel moest hebben verschild van een normale walvis. Alleen had hij hier eeuwenlang opgesloten gezeten onder de grond in afwachting van een eventuele terugkeer van de zee.

‘Gaat het een beetje?’ hoorde ik Raphael zeggen, die met uitgestoken hand klaar stond om me overeind te helpen. Door de explosie klonk zijn stem anders dan gebruikelijk, en ik hoopte maar dat de fluittoon die nog altijd in mijn oren rondzong snel weer zou wegtrekken.

‘Hoe is het met de anderen?’ vroeg ik bezorgd.

‘Alleen Mikki schijnt enigszins last te hebben van ademnood,’ grijnsde hij met een knikje naar Sam en Mikki die zo hartstochtelijk met elkaar stonden te zoenen dat ze er bijna blauw van aanliepen. Hij hees me voorzichtig overeind, en controleerde vervolgens de wond op mijn been. ‘Dat ziet er niet al te best uit,’ zei hij met een bezorgde klank in zijn stem.

Hij ging op zijn knieën zitten, en hield zijn rechterhand net boven de gapende wond op mijn been. ‘Wat doe je?’ vroeg ik nerveus. ‘Het komt toch wel goed?’

‘Met een beetje engelenmagie wel,’ hoorde ik hem zeggen, en toen ik naar beneden keek zag ik dat er een merkwaardig blauw licht rond zijn rechterhand hing.

‘Maar ik dacht…’ fluisterde ik verbaasd.

‘Je dacht dat ik geen enkele bijzondere gave meer tot mijn beschikking had?’ vulde hij mijn woorden feilloos aan, terwijl hij glimlachend naar me opkeek. ‘Ik mag dan wel bijna menselijk zijn, maar een paar bijzondere eigenschappen van me zijn nog steeds niet helemaal uitgedoofd. Al hoop ik niet dat je van mij verwacht dat ik je vanavond ook nog eens vliegend naar huis zal kunnen brengen.’

Heldere vonkjes als schoten er vallende sterren uit zijn hand dansten rondom het gapende gat in mijn been, en toen hij zijn hand weer terugtrok zag ik dat er geen spoortje meer te zien was van de wond die de demon nog maar enkele minuten geleden bij mij had veroorzaakt. Glimlachend drukte hij een kus op mijn been en streelde even liefkozend door mijn haren.

‘Alles in orde hier?’ hoorde ik Rogier vragen, die als een volleerd hulpverlener de schade kwam opnemen.

‘Eh, ja,’ zei ik, nog altijd stomverbaasd. ‘Ja, ik geloof van wel.’

‘Met jou ook, Raaf?’

Raphael draaide zich om in de richting van de walvis en knikte. ‘Er is alleen nog een ding dat ik moet doen,’ zei hij, terwijl hij vastberaden op de resten van de Leviathan afliep. Tot ieders afgrijzen begon hij weldra te graaien in de grote hompen vlees die her en der rondom de walvis lagen na te smeulen, op zoek naar het tweede deel van de hemelpoort.

‘Heb je hulp nodig?’ hoorde ik Samael met opgetrokken neus vragen. ‘Of lukt het zo wel?’ Hij scheen er overduidelijk weinig zin in te hebben om zijn handen vuil te moeten maken, maar toen een antwoord uitbleef zat er voor hem uiteindelijk toch niets anders op dan zich los te maken uit Mikki’s omhelzing en zich bij Raphael te voegen. Hij rolde met zijn ogen, uitte een verwensing en liep met gespreide armen om zijn evenwicht niet te verliezen de glibbe rige heuvel op.

‘Je weet toch net zo goed als ik dat het maar op een plek kan liggen, braafje Raafje?’ zei hij korzelig, en dook zonder zich te bedenken de opengebarsten romp van de Leviathan in. Gelukkig werden zijn woorden enigszins gedempt door de ingewanden die hem weldra omsloten, maar toen hij weer tevoorschijn kwam hield hij triomfantelijk een steen in zijn handen die verrassend veel leek op de steen die Raphael mij eerder had laten zien.

‘Is dit wat je zoekt?’ vroeg hij, terwijl hij intussen probeerde de bebloede, slijmerige resten van de Leviathan van zijn kleding te wrijven. ‘Je staat echt Zó bij me in het krijt, Raaf!’

Hij was nog niet uitgesproken of de steen glipte al uit zijn handen en stuiterde over de grond in de richting van Raphaels rugzak, die naast mij op de grond lag.

‘Hou ze tegen!’ riep Raphael in paniek. ‘Laat ze niet bij elkaar komen!’

Snel griste ik de tas van de grond, en als Rick niet bovenop de andere steen zou zijn gedoken zouden de twee delen van de hemelpoort zich op dat moment ongetwijfeld weer met elkaar hebben weten te verenigen.

‘Waarom mag dat niet?’ vroeg Rick, die met de steen stevig in zijn handen geklemd op Raphael afliep.

‘Zolang we niet weten hoe we de hemelpoort voorgoed kunnen sluiten lijkt het me niet echt verstandig om hem nu alweer in elkaar te zetten.’

Hij nam de steen over van Rick en inspecteerde nauwlettend de letters die erop stonden. ‘Mem en jod,’ sprak hij zacht. ‘Een letter ontbreekt er nog… en kennelijk dus ook nog een laatste deel van de hemelpoort.’

‘Oh, en waar mag dat zich dan wel bevinden?’ vroeg Samael, die er weinig voor voelde om nogmaals in de ingewanden van een of ander mythologisch monster te moeten duiken, nors.

‘Al sla je me dood,’ zei Raphael, en haalde verslagen zijn schouders op. ‘Ik heb werkelijk geen idee.’

‘Nou, dat is dan fraai, Raaf,’ mopperde Samael terwijl hij een glanzende klodder Leviathan van zijn laarzen trok. ‘Dan is alles wat we de laatste paar maanden hebben meegemaakt dus helemaal voor niets geweest.’

‘Voor niets?’ zei Mikki, die zonder acht te slaan op de smurrie die nog altijd aan Sams kleding plakte verliefd haar armen om zijn middel sloeg. ‘Dat zou ik zo niet willen zeggen, Sammy.’

Onmiddellijk keerde de ondeugende grijns op Sams gezicht terug waar we inmiddels zo aan gewend waren geraakt. ‘Nou ja, bijna dan,’ zei hij blozend. ‘Raaf en Lilly zijn weer terug bij elkaar en zo…’

‘En zo…,’ lachte Mikki. ‘Is het dan zo moeilijk voor je om te zeggen dat je gewoon smoorverliefd op me bent, Samael? Nou, vooruit jongens, als hij het toch niet over zijn lippen kan krijgen kunnen we hier net zo goed proberen de boel weer een beetje aan kant te brengen. Als we haast maken, kunnen we misschien nog net voor middernacht thuis zijn voor een glas champagne.’

Met het vooruitzicht om althans nog een deel van de jaarwisseling thuis mee te kunnen maken zette iedereen zich in beweging, en zelfs Sarah sleepte zonder een krimp te geven de een na de andere homp Leviathan de heuvel op waar Rick en Rogier het van haar overnamen en de resten in de opengesperde borstkas van het zeemonster wierpen.

‘Misschien kun jij dit beter bij je houden,’ zei Raaf tegen Sam met het tweede deel van de hemelpoort in zijn handen. ‘Ik heb geen idee wat er zou kunnen gebeuren als we ze weer samen zouden voegen. Totdat we weten hoe we de hemelpoort kunnen vernietigen lijkt het me het verstandigst wanneer ieder van ons een deel op een aparte plaats bewaart.’

‘Wat je wilt, Raaf,’ zei Sam, die de steen nonchalant in de binnen zak van zijn jas liet glijden en vervolgens verder sjouwde met een afgerukte tentakel.

Samen met Raphael staarde ik hem na, en zag hoe hij de tentakel behendig van zijn schouder liet glijden en tussen een tweetal uit de heuvel stekende ribben naar beneden gooide.

‘Ik hoop maar dat ik hier goed aan heb gedaan,’ hoorde ik Raphael naast me zeggen met enige twijfel in zijn stem.

‘Hoezo dat dan?’ vroeg ik verbaasd.

Even scheen hij te overwegen of hij mijn vraag wel zou beantwoorden. ‘Eeuwenlang heb ik Samael over niets anders horen praten dan zijn mogelijke terugkeer naar de hemel. Nadat hij Lillith voorgoed kwijt was geraakt leek zijn bestaan hier op aarde totaal zinloos voor hem te zijn geworden. Wie zegt me dat hij straks niet zal proberen de hemelpoort weer in elkaar te zetten in een poging alsnog de weg naar boven terug te vinden?’

Ik dacht een moment na over wat Raphael zojuist gezegd had, en schudde toen resoluut mijn hoofd. ‘Sam heeft zich de afgelopen tijd meer dan eens bewezen, Raaf. Is hij te vertrouwen? Als je me dat een paar maanden geleden zou hebben gevraagd, zou ik absoluut nee hebben gezegd. Maar sinds Mikki in zijn leven is gekomen, is alles anders geworden. We zullen er gewoon op moeten vertrouwen dat zijn liefde voor Mikki sterk genoeg zal zijn om hier bij haar op aarde te willen blijven.’

Toen ik naar hem opkeek zag ik dat hij me glimlachend stond op te nemen. ‘Weet je,’ sprak hij vertederd, ‘het zou me niets verbazen wanneer jij inmiddels ook twee kleine vleugeltjes op je rug zou blijken te hebben. Ondanks alles wat je de laatste tijd is overkomen blijf je steeds het goede in de mensen zien. Weet je zeker dat je in de tijd dat ik weg ben geweest niet stiekem ook een engeltje bent geworden?’

Ik sloeg mijn armen om hem heen en ging op mijn tenen staan om hem te kussen.

‘Charmeur,’ grinnikte ik plagerig, en drukte verliefd mijn lippen op de zijne. Op dat zelfde moment barstte net het eerste vuurwerk boven onze hoofden los, en zag ik zijn gezicht helder voor me oplichten.

‘Gelukkig Nieuwjaar,’ sprak hij zacht, terwijl hij teder mijn koude wangen streelde. Boven op de walvis hoorde ik hoe de anderen elkaar ook het allerbeste toewensten voor het nieuwe jaar, en zich verheugd richtten op de hemel boven hen waar de ene na de andere vuurpijl tussen de fonkelende sterren verscheen.

‘Hoe gaat het nu verder?’ vroeg ik. Er was nog altijd een deel van de hemelpoort zoek, en geen van ons had enig idee hoe we deze bovennatuurlijke poort wanneer we hem uiteindelijk in elkaar hadden weten te zetten zouden moeten vernietigen.

‘Wie zal het zeggen,’ zei Raphael. ‘Deze slag hebben we vandaag in ieder geval gewonnen. Komt tijd, komt raad, Lilly.’ Hij drukte een kus op het puntje van mijn neus, die ongetwijfeld zwart moest zien van de rook. ‘Carpe diem, zou mevrouw Lerna in dit geval ongetwijfeld zeggen. Pluk de dag. Morgen staat er weer een nieuwe voor de deur…’

COLOFON

Sam – deel 2 van de Hemelpoorttrilogie van Barbara M. Veenman werd in opdracht van uitgeverij Conserve te Schoorl door Borinka & Shamrocking.com in Amsterdam gezet in de Skolar corps 10/15 punts en gedrukt door drukkerij Bariet in Steenbeek.

Vormgeving: Borinka & Shamrocking.com
Tekeningen binnenwerk en omslag: Erik Kriek

1e druk: april 2014

UITGEVERIJ CONSERVE

Postbus 74, 1870 AB Schoorl
info@conserve.nl

www.conserve.nl
www.barbaraveenman.nl