Gerookte zalm

Lees ook van Gerben Colster bij uitgeverij Conserve

De roman De schuld - De bijzondere vriendschap van René Descartes en Antonis Studler van Zurck – Heer van Bergen en

De roman Aangewaaid – in Bergen aan Zee van Wide Hogenhout

Uit de Hier… reeks

Hier ligt Hemelrijk – Schrijvers en kunstenaars begraven in Bergen, van Lucebert tot Adriaan Roland Holst en van Charley Toorop tot Simeon ten Holt door Bob Polak

Hier begint de victorie - Schrijvers over Alkmaar – Van Bosboom-Toussaint tot Zwagerman

Hier schijnt de zon – Schrijvers over Schoorl, Groet en Bergen - Van Bernlef tot Reve

Hier is het paradijs niet verloren – Schrijvers over Bergen aan Zee – Van Gorter tot Van Dis

Gerben Colster

Gerookte zalm

Roman

CIP-gegevens Koninklijke Bibliotheek, Den Haag

Colster, Gerben

Gerben Colster – Gerookte zalm – Roman

Schoorl : Conserve

ISBN 978 90 5429 463 4

NUR 301

Trefw: roman over een dorpsverslaggever, verzot op gerookte zalm

© 2017 Gerben Colster en Uitgeverij Conserve

Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt dor middel van druk, fotokopie, microfilm, e-books of op welke andere wijze ook zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.

No part of this book may be reproduced in any form, by print, photoprint, e-books, microfilm or any other means, without written permission from the publisher.

1

Afgelopen vrijdag is plotseling overleden onze dorpsgenoot K. H. Schipperhein. Hij was als loodgieter een vertrouwde verschijning in ons dorp. Ook stond hij aan de wieg van de korfbalvereniging HKV, waarvan hij meer dan dertig jaar het voorzitterschap heeft bekleed. Onder zijn bezielende leiding is de vereniging tot bloei gekomen en heeft zij menig succes behaald. Enkele jaren geleden heeft hij het loodgietersbedrijf overgedaan aan zijn zoon. De begrafenisplechtigheid heeft hedenochtend plaatsgevonden. K. H. Schipperhein is 71 jaar oud geworden.

Ziezo, dacht de redacteur nadat hij de laatste punt had gezet. Het zat er weer op voor deze week. Nu hij de nagekomen berichten had verwerkt had hij niets meer te doen tot maandagmorgen, wanneer de sportverslagen binnen zouden komen.

Overlijdensberichten, verslagen van openingen, jubilea, raadsvergaderingen, inbraken, berichten over verenigingen, winkels en bedrijven – in een paar minuten had hij dergelijke stukjes geschreven, profiterend van zijn jarenlange ervaring. Hij had het zogezegd in de vingers. Wie hem bezig zag aan een stukje voor De Luisterpost zou inderdaad de indruk kunnen krijgen dat zijn vingers eigenmachtig het werk deden en geen leiding van bovenaf meer nodig hadden, zo zelfverzekerd en vrij, zonder weifeling of hapering huppelden ze over de toetsen. De woorden vielen als vanzelf op hun plaats.

Hij twijfelde alleen nog over dat ‘hedenochtend’ in zijn laatste bericht. De begrafenisplechtigheid was aangekondigd voor woensdagochtend om elf uur, en de krant zou pas in de loop van woensdagmiddag in het dorp worden bezorgd. Maar als mensen het bericht pas op een van de daarop volgende dagen zouden lezen, zouden ze dan begrijpen dat de begrafenis op woensdag had plaatsgevonden? Kon hij niet beter ‘woensdagochtend’ schrijven? Nee, ook dan was de zin vanuit journalistiek oogpunt onverantwoord, want er was een kans dat de plechtigheid om een of andere reden geen doorgang zou vinden. Een uiterst geringe kans weliswaar, maar niettemin een kans. Misschien was Schipperhein slechts schijndood en zou hij tijdig weer tot leven komen. Zulke dingen gebeurden, al waren ze zo uitzonderlijk dat ze het wereldnieuws haalden. Hij had wel eens gehoord van mensen die het zekere voor het onzekere namen en zich lieten begraven in een kist die ze zelf van binnenuit konden openen. Het was ook niet uitgesloten dat het voltallige personeel van het uitvaartcentrum in de tussentijd werd getroffen door een ernstig virus of omkwam bij een ongeluk. Of dat er een moord werd gepleegd op de begraafplaats, waarna die door de politie tot verboden terrein werd verklaard vanwege het sporenonderzoek.

Het was allemaal heel onwaarschijnlijk, zeker in dit dorp waar zelden iets opzienbarends gebeurde, maar niettemin was het denkbaar. Hij wiste de zin en schreef:

De begrafenisplechtigheid zal woensdagochtend om elf uur plaatsvinden.

Maar dat kon bij lezers de indruk wekken dat ze zelf nog naar de plechtigheid hadden kunnen gaan, als ze de krant maar tijdig in de bus hadden gekregen. Zuchtend formuleerde hij de zin opnieuw:

Het tijdstip van de begrafenisplechtigheid is vastgesteld op woensdagochtend elf uur.

Zo moest het maar goed zijn. Hij was te moe om er nog verder over te prakkizeren. Nadat hij zijn computer had uitgezet keek hij op zijn horloge. Op zaterdagmiddag om kwart over vier was zijn weekeinde eindelijk begonnen.

Maar toen hij zijn kantoortje door de schuifdeuren had verlaten en via zijn woonkamer naar de keuken liep om water op te zetten voor de thee dacht hij weer aan de rouwbrief die hij een uur tevoren op de deurmat had gevonden. Een vriend of nabestaande moest hem eigenhandig hebben bezorgd, want de enveloppe was niet gefrankeerd en zelfs niet geadresseerd. Het vel papier was haast te klein om het aantal nabestaanden te vermelden: echtgenote, kinderen en kleinkinderen, waarvan sommige ook weer aanhang hadden. Behalve de familieleden en vrienden zouden bestuurders en leden van de korfbalvereniging naar de begrafenis komen. En werknemers van het bedrijf en misschien wel trouwe klanten. Het zou vast erg druk worden.

Op het moment dat hij de fluitketel met water vulde zag hij de oude Schipperhein voor zich, op zijn knieën voor ditzelfde aanrecht, met zijn hoofd in het gootsteenkastje. Het was de enige keer dat de man bij hem thuis was geweest. Er was een lek in de leiding dat met spoed moest worden verholpen en zijn eigen loodgieter was om een of andere reden niet beschikbaar of niet bereikbaar geweest, dat wist hij niet meer. Iemand van weinig woorden, herinnerde hij zich nog. Maar misschien had het ook wel aan hemzelf gelegen, want het kostte hem vaak moeite om een gesprek aan te knopen met een onbekende.

Hij zette de ketel op het fornuis en deed het gas aan. Zijn werk had Schipperhein in ieder geval goed gedaan, dacht hij, want in het gootsteenkastje was sindsdien geen lekkage meer geweest. Of de man ook een goede voorzitter was geweest en bezielend leiding had gegeven aan de korfbalvereniging wist hij niet. Hij had er zelfs geen idee of die vereniging wel echt tot bloei was gekomen en of zij ooit enig succes had behaald. De sportaangelegenheden liet hij graag over aan Jan Bruninkreef, een van zijn vaste medewerkers. Het had hem nooit aangestaan om zelf de verrichtingen van de plaatselijke sportlieden gade te slaan, in weer en wind langs de zijlijn van drassige velden of in een galmende en naar zweet ruikende hal.

Ach, wat maakte het ook uit? Hij had in ieder geval iets aardigs geschreven over de overledene, ook al was het misschien niet waar. De familie kon tevreden zijn.

Of toch niet? Was dat stukje niet aan de magere kant? Was het niet beter om Bruninkreef een necrologie te laten schrijven, met een uitweiding over Schipperheins verdiensten voor korfbalsport? Na een korte aarzeling ging hij terug naar het kantoortje, waar hij de telefoon greep om zijn verslaggever te bellen. Maar voor hij het nummer had ingetoetst klonk vanuit de keuken het harde, ongeduldige gefluit van de ketel. Nee, dacht hij terwijl hij weer terug liep keuken, het is genoeg geweest! Een kort stukje was altijd nog beter dan helemaal geen stukje. De familie mocht niet mopperen, want woensdag zou de overledene in de krant staan. En Bruninkreef kon voor het volgende nummer altijd nog een uitvoeriger artikel schrijven, mocht hij daar zin in hebben.

Die Schipperhein was trouwens nog tamelijk jong gestorven, slechts veertien jaar ouder dan hij zelf nu was. Een ziekbed was hem bespaard gebleven. In de rouwbrief stond althans dat de dierbare plotseling was heengegaan.

Het kon zomaar met je gebeurd zijn.

Hij liep net de keuken binnen toen de telefoon ging. Gauw draaide hij het gas lager, trok de fluit van de tuit en ging opnieuw naar zijn kantoortje. Het was Van de Laars, de plaatselijke slijter. Als klant kwam hij maar zelden in diens zaak, omdat hij niet van sterke drank hield en zijn wijn doorgaans in de supermarkt kocht, voor het gemak. Maar de lijzige stem herkende hij meteen.

‘Ah, meneer Falentijn, gelukkig tref ik u nog. Ik stoor u toch niet, op de zaterdagmiddag? Ik had u al eerder willen bellen, maar door die drukte…’

‘Het geeft niet,’ zei de redacteur. ‘Waarmee kan ik u van dienst zijn?’

‘U weet misschien dat ik bezig ben mijn winkel te verbouwen?’

‘De werkzaamheden zijn me niet ontgaan.’

Ze waren daar al dagen aan het slopen. Van de Laars vertelde dat de slijterij zou worden gemoderniseerd en ook uitgebreid, doordat de schuur in de achtertuin erbij werd getrokken. De verkoop zou doorgaan, in de noodwinkel die op het pleintje voor het pand was neergezet.

‘We waren uit onze voegen gegroeid. De zaak wordt straks wel twee keer zo groot.’

‘Sjonge. U heeft grote plannen.’

Er wordt heel wat afgedronken in dit dorp, dacht hij.

‘Ja, we moeten met onze tijd meegaan,’ zei de winkelier. ‘Ik wil u nu al laten weten dat de zaak eind maart feestelijk wordt heropend. Met een glaasje en een hapje uiteraard. U bent van harte welkom. Ik stuur nog een schriftelijke uitnodiging maar ik dacht, misschien kunt u het alvast noteren, anders bent u misschien al bezet. Donderdag de vierentwintigste, om vijf uur.’

De slijter maakte wekelijks in De Luisterpost uitgebreid reclame voor zijn bijzondere aanbiedingen. Een kwart pagina, soms zelfs een halve. Van zulke adverteerders moest de krant het hebben.

Met zijn vrije hand bladerde hij al in zijn agenda. Die namiddag was nog onbezet.

‘Ik zal er zijn,’ beloofde hij.

‘Fijn. Dan zal ik een aardige attentie voor u klaarleggen. Wat dacht u van een doosje goede wijn? Of heeft u liever wat sterkers?

‘Nee, doet u maar wijn.’

‘Rood of wit? Of rosé? Of misschien van alles wat?’

‘Wit graag, en aan de droge kant.’

‘Komt voor elkaar. Nou, tot ziens dan maar, zou ik zeggen. En nog een prettig weekeinde.’

‘Insgelijks. En ik wens u een voorspoedige verbouwing.’

‘Dank u zeer. Natuurlijk bent u ook van harte welkom als u naar de verbouwingswerkzaamheden wilt komen kijken. Dan kan ik u alvast het een en ander vertellen over onze plannen. We krijgen een nog breder assortiment...’

‘Ik heb het de komende weken tamelijk druk,’ onderbrak de redacteur hem. ‘Maar ik zal mijn best doen. Als ik nog een gaatje vind laat ik het u weten. Goedenavond.’

Hij legde de hoorn op de haak en schreef de datum van de opening in zijn agenda. In gedachten dicteerde hij:

Slijterij Van de Laars feestelijk heropend

En daarna volgde als vanzelf het verslag:

Eindelijk is het dan zover! Na een grootscheepse verbouwing, die ettelijke weken in beslag heeft genomen, is slijterij Van de Laars feestelijk heropend. Onder het genot van een drankje en een hapje bewonderden de genodigden en belangstellenden de gloednieuwe winkel. De zaak is maar liefst twee keer zo groot geworden en

Ho Falentijn, vermaande hij zichzelf. Voor deze week is het welletjes geweest.

Hij keek op zijn horloge. Het was al na vieren. Nog anderhalf uur en dan zou hij vertrekken naar zijn zuster en zwager in de stad, voor de wekelijkse bridgeavond. Maar hij zou ook eerder kunnen gaan, want hier had hij toch niets meer te doen. Hij stond op om zijn zuster te bellen of hij nu al kon komen, maar bij de telefoon bedacht hij zich. Was het niet beter om eerst thuis nog wat uit te rusten, met de zaterdagkrant in zijn luie stoel? Doorgaans had hij niet bijster veel met zijn zuster en zwager te bepraten. Het was dineren, bridgen en weer naar huis.

Gapend stond hij op om naar de woonkamer te gaan, maar hij had de schuifdeuren nog niet bereikt of de telefoon rinkelde opnieuw. Hij ging weer terug naar zijn bureau en nam op.

‘Met Falentijn,’ meldde hij zich korzelig.

‘Ah, gelukkig, het is nog niet te laat,’ zei een zachte vrouwenstem, zo hees dat hij haar niet kon thuisbrengen.

‘Met wie spreek ik, als ik vragen mag?’

‘Sorry, dat krijg je als je bijna je stem kwijt bent. Ik ben het, Ina. Ina Blijlevens.’

‘Ja, nu hoor ik het. Goedemiddag.’

Zij was zijn medewerkster voor algemene zaken, maar het culturele leven in het dorp had haar speciale belangstelling. Al meer dan vijftien jaar schreef ze immer enthousiaste stukjes over toneelvoorstellingen, kunstexposities of literaire bijeenkomsten in de plaatselijke bibliotheek. Zij leverde ze in op de maandagochtend, nog altijd met de hand geschreven op gelijnd papier, maar dat nam hij voor lief. Meestal moest hij ze toch grondig redigeren, omdat ze te lang en te bloemrijk van taal waren voor een huisaan- huisblad als De Luisterpost.

‘Weet je nog van die zanguitvoering die ik vanavond zou verslaan?’ vroeg ze.

‘Zanguitvoering, zanguitvoering,’ herhaalde hij peinzend. ‘Je moet me even helpen.’

‘Van de week heb ik het er nog met je over gehad.’

‘Dan was ik er kennelijk niet met mijn gedachten bij.’

‘Ik bedoel de leerlingenavond van mevrouw Plevier. Die ken je toch wel, mevrouw Plevier?’

‘Ik weet wie zij is,’ antwoordde hij.

Nu kon hij zich de uitnodiging weer herinneren. Toen die was binnengekomen, een paar weken geleden, had hij haar meteen meteen doorgestuurd naar zijn medewerkster omdat het haar terrein was, niet het zijne.

‘Ik kan er onmogelijk heen,’ zei ze. ‘Want ik heb flinke griep gekregen. Vanmiddag begon ik opeens te rillen van de koorts. Egbert heeft het al drie dagen te pakken. Nu liggen we allebei te bed.’

‘Wat naar,’ zei hij.

Hij stelde zich Ina Blijlevens en haar man voor, rillend naast elkaar in hun slaapkamer.

‘Ach, het gaat wel weer over. Maar ik zou het zo sneu vinden voor mevrouw Plevier als er vanavond niemand van De Luisterpost komt.’

‘Tja,’ zei hij, ‘Een geval van overmacht. Ze zal het heus wel begrijpen.’

‘Maar het is zo’n bijzondere avond voor haar,’ hield ze aan, met haar hese stem. ‘Vanavond viert ze namelijk ook haar vijfentwintigjarig jubileum als zanglerares hier in het dorp. De wethouder zal erbij zijn. Zij zou het echt ver - dienen, een artikel in de krant. Ze is een schat van een mens.’

‘Dat wil ik graag geloven, maar...’

‘Ze hebben voor de gelegenheid de grote zaal van het Dorpshuis afgehuurd, om alle genodigden te kunnen herbergen. Het wordt een groot feest.’

‘Dat zal haar vast voldoening geven, maar…’

‘Je ziet toevallig geen kans om er zelf heen te gaan?’ vroeg zij.

Voor iemand met zware griep was Ina Blijlevens behoorlijk volhardend.

‘Je weet toch onderhand dat ik de zaterdagavonden nooit beschikbaar ben?’ zei hij geërgerd. ‘Dan ga ik altijd bridgen bij mijn zus.’

‘Natuurlijk, dat weet ik. Maar dit is een uitzonderlijk geval. Het zou ontzettend jammer zijn als de krant verstek liet gaan. Van een vriendin hoorde ik dat ze zelf ook gaat zingen, wat heel bijzonder is, want dat heeft ze al heel lang niet meer gedaan. Alleen al om haar te horen zou ik er dolgraag zelf heen zijn gegaan, want ze schijnt in haar jonge jaren een heel goede zangeres te zijn geweest.’

‘Een aspirientje kan wonderen doen. Of twee.’

‘Bij mij niet. Ik heb negendertig zes en kan nauwelijks meer op mijn benen staan. Dus je ziet echt geen kans?’

‘Nee, helaas. De zaterdagavond is heilig voor mij. Er wordt op mij gerekend bij het bridgen. Als ik niet kom zou ik drie mensen duperen, in plaats van één. Zo simpel is het.’

‘Misschien kun je dan iemand anders vragen.’

‘Ik zou niet weten wie.’

‘Jan Bruninkreef, is dat geen mogelijkheid?’

‘Die heeft nog nooit iets met kunst gedaan. Ik geloof niet dat hij daar veel belangstelling voor heeft.’

‘Je weet maar nooit. Misschien kan hij zijn vrouw meenemen. Hebben ze samen een leuk avondje uit. Je kunt het allicht proberen.’

‘Ik zal hem bellen,’ zei de redacteur om van haar gezeur af te zijn. ‘Als ik je daar een plezier mee doe.’

‘O, een heel groot plezier. Ik hoop zo dat het lukt! De uitvoering begint om acht uur.’

‘Acht uur,’ zei hij. ‘Goed, ik zal zien wat ik kan doen. En beterschap. Goedemiddag.’

Met een klap legde hij de hoorn neer. Zelfs in zijn schaarse vrije tijd vielen ze hem nog lastig. Was hij maar meteen naar de stad gegaan, dan was dit gesprek hem bespaard gebleven. Een jubileum, het zou wat! Hoeveel jubilea had hij gedurende zijn loopbaan niet bijgewoond! Als verslaggever was hij altijd welkom, want welke jubilaris wilde er nu niet een stukje in de krant, ook al was het maar het plaatselijke huis-aan-huisblad?

Afgelopen woensdag werd het heuglijke feit gevierd dat de heer en mevrouw Konijnenbelt 50 jaar geleden samen in het huwelijksbootje zijn gestapt. Door de aanwezige familieleden, vrienden en kennissen werden zij flink in het zonnetje gezet. Na een halve eeuw lief en leed te hebben gedeeld oogt het echtpaar nog opvallend vief en monter.

Dat soort berichtjes. Hij had er zijn buik van vol. Waarom zou hij nog langer dergelijke prietpraat schrijven? Als hij het voor het zeggen had werden alle jubilea met onmiddellijke ingang afgeschaft. Wat was eigenlijk de verdienste van een jubilaris? Als je je huwelijk of je werk maar lang genoeg uithield kwam het jubileum vanzelf wel.

Gesteld dat iemand eraan dacht, natuurlijk. Zijn vijfentwintigjarig hoofdredacteurschap was tien jaar geleden onopgemerkt voorbijgegaan, ook aan hemzelf. Voor hem geen feest, geen toespraak van wethouder of burgemeester. Pas maanden later was Ina Blijlevens er door een toeval achter gekomen. Zij had er bij hem op aangedrongen zijn jubileum alsnog te vieren, met alle medewerkers van de krant en ook met de bezorgers. Maar hij had geen zin meer in al dat gedoe en liet zich niet door haar vermurwen. Het was erop uitgedraaid dat hij alleen met haar in de achterkamer aan de eettafel had gezeten, elk een moorkop naar binnen werkend, want zij had toch nog iets feestelijks voor hem willen doen.

Hij was er min of meer ingerold, in dit werk. Na de hbs, toen hij net was begonnen als jongmaatje op een administratiekantoor in de stad, was hij op aandringen van zijn vader op bezoek gegaan bij een van diens kennissen, de oude heer Dunnewind. Dat was de man die De Luisterpost had opgericht, kort na de oorlog, en hoewel hij al tegen de zeventig liep schreef hij nog steeds wekelijks een nummer vol, grotendeels in z’n eentje. Maar het werk begon hem te veel te worden en hij was op zoek naar een jonge, frisse kracht die hem kon helpen. In de hbs-er zag hij wel een geschikte kandidaat, zeker toen hij een paar stukjes had gelezen die de jongeman voor de schoolkrant had geschreven, zakelijke en beknopte verslagen van schoolreisjes en dat soort evenementen.

Zo was hij begonnen als verslaggever van De Luisterpost, aanvankelijk alleen voor de avonduren en de weekeinden. Uitgaan deed hij toch maar zelden en het was een welkome bijverdienste naast zijn magere klerkenloontje. Van het een was het ander gekomen. Na vier jaar kondigde Dunnewind aan dat hij er binnenkort mee ophield en vroeg hij hem of hij de krant wilde overnemen. Lang had hij er niet lang over na hoeven denken. Het werk op kantoor was saai en bood weinig vooruitzichten, hij had onderhand genoeg ervaring opgedaan in de journalistiek en het was aantrekkelijk om eigen baas te zijn. Nu was hij zelf de meneer van de krant geworden, en dat was hij gebleven, simpelweg omdat het werk hem nog niet was gaan tegenstaan en hij nooit de aandrift had gevoeld uit te kijken naar een andere baan.

Met tegenzin toetste hij Bruninkreefs telefoonnummer in. Diens vrouw nam op. Nee, haar man was er niet, die was naar een wedstrijd van het eerste voetbalteam en het kon nog wel een tijdje duren voor hij terug was, want meestal bleef hij nog wat drinken met de spelers en het clubbestuur.

‘Ik wilde hem vragen of hij vanavond een klusje voor de krant zou willen doen,’ zei de redacteur. ‘Ina Blijlevens zou gaan, maar helaas, zij is geveld door…’

‘Dat zal helaas niet zal lukken,’ viel zij hem in de rede. ‘Vanavond is namelijk het jaarlijkse uitje van de duivensportvereniging.’

‘En dat kan hij niet een keertje overslaan?’

‘Nee, onmogelijk. Hij mist nooit een bijeenkomst. Bovendien heeft hij de avond zelf georganiseerd.’

‘Dan houdt het op,’ zei de redacteur met een zucht.

‘Misschien kunt u Zeldenrust sturen,’ zei ze. ‘Een plaatje zegt soms meer dan duizend woorden.’

Hij bedankte haar voor het idee en beëindigde het gesprek. Dat hij daar niet eerder aan had gedacht! Als hij een foto in de krant zou plaatsen van de zingende mevrouw Plevier met een verklarend onderschriftje erbij, dan zou zij vast wel tevreden zijn. Hij belde Zeldenrust, de vaste fotograaf van De Luisterpost, een gepensioneerde gemeenteambtenaar die veel tijd had en vrijwel nooit een opdracht afsloeg. Maar deze avond kreeg hij geen gehoor.

Nu had hij alles geprobeerd. De jubilaresse zou wel teleurgesteld zijn en Ina Blijlevens ook, maar er was niets aan te doen. Hoewel…

Afgelopen zaterdag was de jaarlijkse leerlingenavond van mevrouw Plevier, de zanglerares. De avond had ditmaal een extra feestelijk tintje, omdat zij haar vijfentwintigjarig jubileum als lerares vierde. In die kwarteeuw heeft zij vele leerlingen de schone kunst van het zingen bijgebracht. Om het grote aantal genodigden te kunnen herbergen was de grote zaal van het Dorpshuis afgehuurd. Na het welkomstwoord waren eerst de leerlingen aan de beurt. Zij deden hun best om de door hen ingestudeerde liederen zo goed mogelijk ten gehore te brengen. De volle zaal beloonde elk van hen met een gul applaus. Voor het eerst sinds vele jaren bracht ook mevrouw Plevier, die in haar jonge jaren een bekende zangeres was, zelf enkele liederen ten gehore. Het bleek dat zij de zangkunst nog allerminst was verleerd. Na afloop toog ieder weer tevreden huiswaarts.

Iets dergelijks. Hij hoefde het alleen nog maar op te schrijven. Het was niet zijn gewoonte om zijn toevlucht nemen tot zulke methoden, maar nood brak wet. En het risico was gering, want zulke avonden verliepen toch altijd op dezelfde wijze. Wel was het nog mogelijk dat de uitvoering om een of andere reden zou worden afgelast, maar dat kon hij maandag voor de zekerheid nog wel even nagaan.

Tevreden leunde hij achterover in zijn fauteuil. Hij dutte in, maar werd gewekt door de telefoon. Kribbig besloot hij om ditmaal niet op te nemen, maar nadat de bel een paar keer was overgegaan deed hij het toch.

Het was zijn zuster.

‘Gelukkig, je bent je er nog,’ zei ze.

‘Hoezo?’

‘Ans heeft een lekkage. Echt vreselijk. Ze was in tranen toen ze belde.’

Ans was de beste vriendin van zijn zus en zijn vaste bridgepartner op de zaterdagavonden.

‘Een lekkage?’

‘Ja, boven in de badkamer. Een gesprongen leiding, waarschijnlijk door de vorst van gisternacht. Ze had een paar dagen bij haar moeder gelogeerd, en ontdekte het vanmiddag toen ze terugkwam. Gelukkig heeft ze nog een loodgieter kunnen vinden om het te repareren, maar er is veel waterschade in de huiskamer. Een regelrechte ramp.’

‘Dus zij kan niet komen vanavond? Dan gaan we maar een keer wat anders doen dan bridgen.’

‘Ben je gek? Nu zijn we natuurlijk bij Ans, om haar te helpen. Ze zit met de handen in het haar.’

‘Wat vervelend… Ik kan best later op de avond bij jullie komen, zo om een uur of acht. Dan eet ik eerst wel een hapje in de stad.’

‘Nee, we zijn daar vast de hele avond bezig. Haar wandmeubel is kletsnat, moet je je toch voorstellen. Alle boeken doorweekt. En de fotoalbums, zo in- en intriest! Er zit niets anders op dan alle foto’s afzonderlijk te drogen.’

‘Dus het gaat niet door?’ vroeg hij verslagen.

‘Het is niet anders.’

‘Tot volgende week dan maar,’ mompelde hij.

Vlak voor hij de horen neerlegde voegde hij er nog aan toe:

‘En doe de groeten aan Ans.’

Onderuitgezakt bleef hij in zijn stoel zitten. Ineens voelde hij zich uitgeput, alsof alle inspanningen van de werkweek tegelijk hun tol kwamen eisen. Als hij nu naar bed ging zou hij meteen in slaap vallen.

Naar bed? En dat andere dan?

Er was geen reden meer om niet naar die zangavond te gaan. Behalve dan dat hij er volstrekt geen zin in had. Alleen al het vooruitzicht boezemde hem afkeer in. Een zaal vol mensen, van wie hij er ongetwijfeld heel veel zou kennen, in ieder geval van gezicht. Hij zou hen moeten groeten, beleefdheden moeten uitwisselen. En dan ook nog urenlang dat gezang moeten aanhoren! Oneindig veel liever bleef hij thuis, hier in zijn luie stoel in de warme huiskamer, met de zaterdagbijlagen van het landelijk dagblad. Niets meer te hoeven, was dat geen zaligheid? En waarom zou hij eigenlijk moeten gaan? Dit was zijn vrije avond, die hoefde hij toch niet op te offeren?

‘Je moet je grenzen stellen, Falentijn,’ sprak hij zichzelf toe. ‘Anders raak je nog overwerkt en kan de krant helemaal niet meer verschijnen.’

Hij schurkte zich behaaglijk in zijn stoel en bladerde een van de bijlagen door om te zien welk artikel hem het meest aanstond. Maar even later dwong een alarmerende geur hem weer op te staan en naar de keuken te gaan. Ach natuurlijk, hij had theewater opgezet en het gas laten branden. Nu was de ketel helemaal drooggekookt. Hij deed het vuur uit en pakte het gloeiend hete ding met een pannelap vast om het opnieuw met water te vullen. Een wolkje van stoom steeg op van de ketel, die door een luid gesis uiting leek te geven aan zijn verontwaardiging.

Toen hij eindelijk zijn eerste slokje thee had genomen pakte hij de zaterdagbijlage weer op, maar nog voor hij een artikel had gekozen dwaalden zijn gedachten af. Was het wel verstandig om thuis te blijven? Ina Blijlevens zou het hem zeker kwalijk nemen als ze wist dat hij hier zat te luieren hoewel de bridgeavond was afgezegd. Het was beter om toch maar naar de stad te gaan, dan zou hij zich minder schuldig voelen. Misschien was er een aardig toneelstuk te zien in de schouwburg. Hij zou naar het theater kunnen gaan, of liever nog naar de bioscoop. En als hij in de stad eerst nog wilde dineren moest hij nu meteen vertrekken.

Hij liep naar de kapstok, trok zijn jas aan, pakte zijn autosleutels en deed de voordeur open. De ijskoude buitenlucht deed hem huiveren. Natte sneeuwvlokjes werden voortgejaagd door de stevige wind. De klinkers glansden in het licht van de straatlantaren. Nee, dit was geen weer om uit te gaan. En wat had hij trouwens in de bioscoop te zoeken? De laatste keer dat hij daar was geweest, alweer jaren geleden, had hij zich voortdurend geërgerd aan de bezoekers om hem heen, die almaar fluisterden en ginnegapten en ritselden met de verpakkingen van hun snoepgoed. Ze waren verleerd om stil te zijn en deden alsof ze thuis voor de televisie hingen. Nee, dan kon hij vanavond maar beter rustig een film op de televisie bekijken, met een glas wijn en een lekker hapje. En de avondmaaltijd zou hij voor het gemak laten bezorgen, een portie bami met een loempia en saté. Of een pizza, daarin had hij nog meer trek.

Hij sloot de voordeur en ging terug naar de behaaglijk warme woonkamer om telefonisch een pizza te bestellen, en een gemengde salade voor de gezondheid.

Genesteld in zijn fauteuil wachtte hij op het eten. Het was een uitstekend idee geweest om thuis te blijven. De mening van Ina Blijlevens kon hem gestolen worden. Waarom zou hij zich schuldig moeten voelen? Het was zijn goed recht om thuis te blijven, want daar was hij het meest meest op zijn gemak. Eigenlijk was deze kamer best wel gezellig. Het meubilair was ouderwets maar vertrouwd. De hoge boekenkast, het buffet, de eettafel met de vier stoelen, de fauteuil waarin hij nu zat – vrijwel alles was gebleven zoals het was toen zijn moeder nog leefde, en die had ook maar weinig aan de inrichting veranderd sinds de dood van zijn vader. De bekleding van de stoelen was versleten, maar hij had niet de moeite genomen die te laten vervangen. Het stoorde hem niet en er kwam toch zelden iemand op bezoek.

Zijn zuster kon zich nauwelijks voorstellen dat hij geen genoeg kreeg van al die oude spullen. Na de dood van hun moeder, vijftien jaar geleden, had zij maar weinig van de inboedel willen hebben. Zij hield meer van modern, licht en fleurig. Dat paste bij de flat waar zij woonde, in een nieuwe buitenwijk van de stad, zeven hoog. Een mooi uitzicht, dat wel, maar hij miste er de sfeer die hij van vroeger gewend was. Op zijn zusters aanraden had hij wel eens naar een nieuwe lamp gezocht, maar na drie winkels was hij tot de slotsom gekomen dat de oude staande schemerlamp hem nog het best beviel.

Hij keek naar de vlammen in de gashaard en zuchtte tevreden. Zo had hij als kind ook zitten kijken, toen er nog een kolenkachel stond.

Hoe zag zij ook weer uit, die mevrouw Plevier? Was haar neus spichtig of vlezig, of geen van beide? Droeg ze een bril? Was ze al aan het grijzen? Hoe hij ook zijn best deed, hij kon zich haar gezicht niet meer voor de geest halen, al had hij haar een paar maanden geleden nog gezien, bij de afscheidsreceptie voor de directeur van de muziekschool. Toen was ze op hem afgestapt en had ze een gesprek met hem aangeknoopt. De conversatie was hem niet al te moeilijk gevallen, dankzij de paar glazen wijn die hij al had gedronken. Hij herinnerde zich dat zij hem eerst het een en ander had gevraagd over zijn werk voor De Luisterpost, en dat hij het gesprek vervolgens beleefdheidshalve had gebracht op haar grote passie, de klassieke muziek. Tijdens het praten had zij hem recht in de ogen gekeken, waardoor hij zich nogal ongemakkelijk had gevoeld.

Wat hem van die receptie ook nog heel goed was bijgebleven was de smaak van de gerookte zalm die men er had geserveerd. Die was werkelijk voortreffelijk geweest. Hij had geen dienblad voorbij laten gaan zonder er een paar toastjes af te nemen die met deze versnapering waren belegd. Mevrouw Plevier had geglimlacht om zijn gretigheid, maar vervolgens had ze zelf proefondervindelijk vastgesteld dat deze zalm inderdaad van uitzonderlijke kwaliteit was.