WOENSDAGAVOND

Tussen de pootjes verscheen het neusje. Weer een wee. Het kopje kwam tevoorschijn. Drie seconden later schoof een stierkalfje in het stro achter de koe. Ludde verwijderde het geboortevlies, pakte een oude handdoek en begon het trillende diertje droog te wrijven.
‘Ze willen moeder dood laten gaan.’
Hij keek omhoog naar de oude man die naast hem stond.
‘Tja jong. In haar geval is dat misschien beter. Ze zal het zelf niet erg vinden denk ik.’
De koe loeide diep vanachter uit haar keel.
Het telefoontje dat op een omgekeerde emmer lag ging over. Ludde pakte het met zijn schone linkerhand.
‘Ha Maria.’
Hij luisterde.
‘Bij mijn oom in Usquert, op de boerderij.’
Hij luisterde ongeveer een minuut voor hij reageerde terwijl hij het stiertje achter zijn vochtige oren krabbelde.
‘Oké, dan wacht ik met het bellen van de politie tot na twaalf uur vanavond.’
De koe ging staan. Het kalf duwde zijn achterpoten omhoog en slaagde erin ook zijn trillende voorpoten onder controle te krijgen. Zijn moeder begon hem droog te likken.
Ludde stond op uit zijn geknielde houding en sloeg een arm om de schouder van zijn oom.
‘Kom we gaan er eentje op drinken.’
Zijn oom wees naar de koe met haar kalf.
‘Zie je, je moet de natuur gewoon z’n gang laten gaan.’
Ze keken beiden op toen een langgerekt metalig gejammer van buiten op hen toewaaide.
‘De militaire trein?’
Luddes oom knikte.
‘Op weg naar de Eemshaven. Materiaal voor de woestijnoorlog, ’s nachts kan je hem vanaf Winsum al horen.’
Ludde deed zijn handen voor zijn gezicht en snoof de zoete geur op die het kalfje daar had achtergelaten.

DONDERDAGOCHTEND

De auto stond in de berm van een smalle landweg, vlak naast een sloot waarvan het water met groen slijm was overdekt. De akker aan de andere kant lag vol met feloranje, door de regen schoongespoelde wortels die na de oogst op het land waren achtergebleven.

Ludde strikte de veters van zijn hardloopschoenen. Daarna deed hij zijn trui en hemd uit en legde die op zijn jas in de bagageruimte. Hij sloot de auto, pakte zijn trainingsjack en rende in de richting van een bruggetje waarvandaan een geasfalteerd pad naar een klein bos leidde. De regen spoelde over zijn blote rug. Pas toen hij in het bosje op een met schelpen verhard pad was aangekomen en de kletsnatte takken van de struiken tegen zijn naakte bovenlichaam begonnen te slaan deed hij al rennend zijn jack aan. Na de derde bocht voerde hij zijn tempo op en sprong op het juiste moment over een plas regenwater. De hak van zijn rechtervoet slipte even weg toen hij neerkwam. Het pad boog na enkele meters scherp naar links. Na honderd meter bereikte hij een met lang gras begroeide open plek waar de regen in zwiepende vlagen naar beneden viel.

Hij stond stil. Aan de overkant van het grasveld stonden drie herten, met hun ogen strak gericht op de plaats waar hij zich bevond. De wazige vlekken op hun lichtbruine huid waren door de grauwe nevel nauwelijks te zien. Ludde zakte door zijn knieën. Een van de herten begon te grazen terwijl de andere twee bleven staan, waarschijnlijk omdat ze er nog steeds niet van waren overtuigd dat de oorzaak van het geluid dat zij hadden opgevangen verdwenen was. Ruiken konden zij hem niet omdat zijn geur van hen af waaide.

Ludde richtte zich voorzichtig op maar stootte tegen het zilverberkje achter hem. De bladeren lieten hun verzamelde vracht aan regendruppels los. Een rilling trok vanuit zijn nek langs zijn ruggengraat toen een deel van het water in zijn kraag verdween. Hij keerde zich om en begon weer te rennen. Na drie minuten was hij terug op de plaats waar hij begonnen was. Hij stak het geasfalteerde pad over en vervolgde zijn weg over het schelpenpaadje aan de andere kant. De regen leek minder heftig. In zijn hoofd werd een niet helemaal aangename lichtheid steeds sterker.

Hij ging door tot hij het rondje door het bos vier keer had afgelegd, liep naar zijn auto, deed zijn jas aan en stapte in. De ramen besloegen. Vanuit het noorden werd de lucht steeds blauwer. Hij startte de auto en reed daarna met een zo hoog mogelijke snelheid bocht na bocht over de smalle weg langs het water van het Warffumer Maar, passeerde Onderdendam en reed naar Winsum. Over de slingerende weg naar Garnwerd en het lange rechte stuk langs het Aduarderdiep deed hij ongeveer tien minuten waarna hij stopte bij het Van Starkenborghkanaal. Zeven meter van de wal lag een politieboot.

Een woerd viel gedragen door de harde wind elegant uit de zwart-grijze hemel naar beneden. Het dier scheerde vlak over de boot en landde in een korte streep van opspattend water. Ludde trok een zwarte schippersmuts tot vlak boven zijn ogen en duwde zijn verkleumde handen zo diep mogelijk in de zakken van zijn jas. Langs het water was een rood-wit lint gespannen dat klapperde in de vochtige, koude noordenwind. Achter de reling van de boot hield een politieman zich moeizaam staande. Tussen de overslaande koppen van de golven waren luchtbellen te zien, waarschijnlijk afkomstig van een duiker. Ludde drukte zich zo dicht mogelijk tegen zijn auto aan.

Hij keek op toen de politieman begon te schreeuwen en naar het water wees waarin een bleek voorwerp zichtbaar was geworden dat zo snel naar boven kwam dat de woerd geschrokken half rennend opzij vloog, om direct daarna nieuwsgierig terug te zwemmen in de richting van een roze opblaaspop die op het ineens bijna rustige water dreef.

Een zonnestraal kaatste terug van de koppen van de golven en verspreidde zich over de schuimvlokken die daardoor helwit werden. Het hoofd van de duiker verscheen tussen de gespreide benen van de heen en weer wiegende pop en verdween daarna weer onder water. Een regenwaas boven de weilanden kwam snel dichterbij. De politieman had een camera gepakt en was bezig foto’s te nemen van de opblaaspop die op de golven een beweging uitvoerde die Ludde sterk deed denken aan het doel waarvoor het ding oorspronkelijk was gemaakt.

De duiker kwam bij de boot weer boven water en greep de bovenste trede van het trapje aan de achterkant. Ludde draaide zich om, opende het portier van zijn stationcar en pakte de camera die hij van Maria had gekregen toen hij vijfenveertig werd. Maria had een voorliefde voor nuttige cadeaus. Hij richtte de camera op de duiker die inmiddels op het dek bezig was zich van zijn pak te ontdoen. Het bleek een magere man met een felblauwe slip om een paar witte, maar zo te zien stevige billen. Daarna zocht hij door de zoeker het wateroppervlak af tot hij de pop had gevonden. Hij zoomde in. Vlakbij het hoofd van de pop dreef de woerd, soepel meewiegend op de golven.

Na een paar minuten ging Ludde op de passagiersstoel zitten en klikte de camera op een console die tussen de beide stoelen was gemonteerd. Hij tikte op het scherm. Na enkele seconden hoorde hij een piepje, waarna het scherm blauwig oplichtte en er een gezicht zichtbaar werd dat werd omkranst door rood, krullend haar. Ludde zette zijn koptelefoon op en hoorde Maria’s stem.

‘Goed werk partner.’

Ze wees naar het computerscherm naast haar waarop hij vaag zijn zojuist verstuurde filmpje zag.

‘Ik wacht nog op je volgende opnamen voor ik dit op Qwasnews zet. Denk je aan dat briefje?’

Ludde knikte en verbrak de verbinding zonder een woord te hebben gezegd. Hij stapte uit de auto en richtte de camera weer op de boot waar de politieman en de nu in donkerblauwe kleren geklede duiker de opblaaspop met een haak aan boord trokken en naast de kajuitdeur legden. Aan de pop zat een touw dat strak gespannen in het water verdween.

In de deuropening verscheen een agente die voor ze naar buiten kon stappen de pop met haar voet opzij moest schuiven. Ze had drie koffiemokken vastgehaakt aan de duim en wijsvinger van haar rechterhand. Ludde kon de koffie bijna ruiken toen ze de mokken aan haar collega’s gaf. Voor zij een slok nam stak ze een sigaret op. De pop waaide omhoog en viel half over de reling waarop de agente iets tegen de beide mannen zei en de pop aan het natte zwarte haar nogal ruw naar zich toe trok. Er klonk een sissend geluid, dat boven de wind uit hoorbaar was. De opblaaspop werd snel kleiner.

De duiker zette zijn koffie neer, pakte de camera en begon foto’s te nemen van de agente die nu haar handen vol had aan haar sigaret, de mok koffie en het in de wind wapperende stuk roze plastic waarin de vrouwelijke contouren vrijwel niet meer waren te herkennen. De derde politieman nam met een bijna afkerig gebaar het lege omhulsel van haar over.

Maria zat voor het computerscherm waarop het bericht stond dat de Japanners er bij de Verenigde Staten op aan hadden gedrongen om de Chinese invasie van Taiwan te accepteren, maar ze zag het niet. Ze staarde naar buiten, naar de Westerbinnensingel, een klein straatje aan de rand van de binnenstad van Groningen. Tegen de muren van de huizen aan de overkant lagen hoopjes afval, afkomstig van de aan het begin van de straat gevestigde snackbar; overblijfselen van een snel uit de muur getrokken hap. Plastic bakjes dwarrelden af en toe op als de wind aantrok. In de lage kamer van het huisje was het warm. Maria zette haar vinger op het scherm. Er werd een snel vervagende lijn zichtbaar die het spoor van haar vinger over het scherm volgde tot bij het logo van Qwasnews. Er werd een filmpje zichtbaar. Ze schoof naar achteren. De eerste twintig seconden zag ze een boot waarop twee mannelijke agenten stonden waarvan ze er één onmiddellijk herkende aan zijn grote haviksneus. Daarna volgden beelden van een wazige rode vlek op de golven die na ongeveer tien seconden herkenbaar werd als een opblaaspop. Naast de pop zwom een eend met een groene kop.

Maria bleef rustig zitten toen het filmpje na twee minuten opnieuw begon. Ze nam de beelden nogmaals in zich op en keek vervolgens op de klok. Twaalf over twaalf. Haar rode krullen schoven naar achteren toen ze nadenkend haar handen aan weerszijden van haar hoofd legde. Ze kwam pas weer in beweging toen ze door de muur heen pianomuziek hoorde. Ze boog zich voorover naar de computer. De op de grond staande printer begon te zoemen. Ze legde het papier in een rood bakje.

Daarna liep ze naar het aanrecht achter in de kamer. De in een zachtgroene tint geverfde muur werd donker toen een regenbui tegen de ramen aan de voorkant kletterde. Ze zette water op, pakte een beker en haalde een theezakje uit het kastje boven het aanrecht.

‘De rotte plaatsen van mijn jeugd, waar het allemaal begon, daar wil ik naar terug, als dat kon, als dat kon.’

De zin kwam op het ritme van de zachte muziek van de piano automatisch in haar op.

De computer meldde zich met een kort zich herhalend gepiep. Maria pakte het theezakje en goot het inmiddels kokende water in de beker. Op het scherm was een knipperend icoontje verschenen waarmee de computer aangaf dat er een nieuw filmpje was binnengekomen.

Maria deed het theezakje in de beker, ging zitten en leunde achterover. Ze keek toe hoe de twee politieagenten aan een touw trokken dat vastzat aan iets in het water dat op een rol plastic leek. Een vrouwelijke agent maakte opnames. De rol werd tot aan de reling omhoog getrokken, wat de agenten zichtbaar moeite kostte. De duiker liet het touw los waardoor het pakket zo scheef zakte dat de onderste helft weer in het water verdween. De politieman met de haviksneus zette zich duidelijk zichtbaar schrap en schreeuwde iets naar zijn vrouwelijke collega, die de camera op het dak van de kajuit legde, het losse eind van het touw greep en dat zo ongecontroleerd naar zich toe trok dat ze met haar elleboog een koffiekom en de camera van het dak veegde. Even later lag het langwerpige voorwerp op de reling.

De politieagente liet het touw weer los, raapte de camera op en bekeek hoofdschuddend de lens. Vlak daarna begon het filmpje opnieuw.

Maria boog zich voorover naar het scherm waarbij haar krullen voor haar gezicht vielen. Ze zag weer hoe de twee agenten aan het touw trokken. Het langwerpige voorwerp werd zichtbaar tussen de golven. Haar aandacht werd even afgeleid door de eend met de groene kop die met snel klapperende vleugels log over het water rende, loskwam en van het scherm verdween. Daarna zag ze het pakket weer scheefzakken, de lichte paniek die daardoor ontstond en de camera en de beker die op het dek vielen.

Ze wachtte. Het filmpje startte voor de derde keer. Op het moment dat het pakket scheefzakte zette ze het beeld stil. Aan het linkeruiteinde zag ze twee zwarte schoenen.

Ludde Menkema reed de zijweg op naar de afgedankte werf aan het Winsumerdiep. Aan het eind van de ongeplaveide weg bereikte hij een open, met beton afgedekte vlakte waarop parallel aan het water een stacaravan stond met daarnaast op een paar rails een oude hijskraan die zo te zien goed werd onderhouden. Vlak bij de caravan waren de betonplaten weggezakt waardoor er een met algen begroeide verlaging was ontstaan die nu gevuld was met regenwater. Vlak voordat Ludde deze plas bereikte voerde hij zijn snelheid op. Hij naderde de caravan tot op ongeveer twintig meter, stuurde in een vloeiende beweging scherp naar links en trok tegelijkertijd de handrem aan. De auto zwaaide met de achterkant naar rechts en draaide op de gladde algen in één keer zover door dat de neus in de richting kwam te staan waaruit hij zojuist was gekomen. Het modderige water uit de plas sproeide in een zwart-groene vlaag over de zijkant van de caravan. Ludde zette de motor af, stapte uit en stootte een wilde kreet uit die weergalmde tegen de steengrauwe loodsen.

De bovenste helft van de met modder bedekte caravandeur ging open. In de opening verscheen het bovenlichaam van een korte man. Tussen de in elkaar overgaande haren van zijn baard, snor en hoofd waren twee waterblauwe ogen te zien. Hij grijnsde spottend. Luddes hart schakelde razendsnel over naar een hoger tempo toen hij boven de deur een pistool zag verschijnen. Zijn armen schoten omhoog. Aarzelend deed hij een stap achteruit. Zijn ogen zochten het terrein af, maar er was niemand te zien. De harige man maakte een dwingende beweging met zijn hoofd. Ludde schuifelde naar voren en liep de drie treden van het trapje op. De man deed een stap achteruit, opende de onderste helft van de deur en liet hem passeren. Ludde voelde een hand over de zijkanten van zijn joggingbroek glijden. De loop van het pistool dwaalde enkele centimeters weg van zijn buik.

Ludde reageerde zo snel als hij kon. Zijn rechterelleboog schoot omlaag in de richting van het linkeroor dat hij schuin onder zich zag. Hij draaide een kwartslag en bracht zijn knie omhoog terwijl zijn handen naar het hoofd van zijn tegenstander vlogen met de bedoeling het te grijpen en de uit de woeste beharing stekende neus op zijn knie plat te slaan. De kleine man deed een stap achteruit en richtte de loop van het pistool op Luddes hoofd.

‘Boem’, zei hij, ‘je bent dood.’

Ludde boog. ‘Oké, jij wint.’

Hij liet zich op de met hondenharen overdekte bank vallen.

‘Doet je douche het?’ De man knikte.

‘Je was weer te laat met je reactie Ludde, je moet ophouden met eerst te denken en dan pas te doen. Dat moet in dit soort situaties andersom. Wil je koffie?’

Hij wachtte het antwoord niet af en liep naar het kleine aanrechtje in de hoek. Ludde keek uit het raam naar het door de wind opgejaagde water van het Winsumerdiep en pakte daarna het pistool dat nu naast een stapeltje folders op het lage tafeltje voor hem lag.

‘Is dat ding geladen?’

Hij wierp een korte blik op het wapen, legde het weer terug en keek naar de man bij het aanrecht.

‘Ja dus.’ Daarna bekeek hij een van de folders.

‘Je maakt tegenwoordig reclame’, constateerde hij, ‘Henks botenopslag en interieurinbouw. Pakkende zin jongen, zelf bedacht?’

De baardige man keek hem enigszins verongelijkt aan.

‘Ja, wat had jij dan gewild, “Henks bootjeshoek” of zo?’

Ludde haalde zijn schouders op. Henk wees met zijn duim naar het scherm dat achter hem aan de wand van de caravan hing.

‘Ik zag op Qwasnews dat jullie nog steeds met die junk bezig zijn.’

Hij haalde zijn neus duidelijk hoorbaar op.

‘Ik vind het wel erg ver gaan om dergelijke foto’s te publiceren.’

Ludde haalde weer zijn schouders op.

‘Je kent ons’, zei hij, ‘we brengen de werkelijkheid zoals die is, daar heeft het publiek recht op.’

Het was nu al meer dan drie jaar geleden dat op een regenachtige avond een jonge vrouw bij hem had aangeklopt.

Ze had haar hand uitgestoken. ‘Maria’. Ze had rood, krullend haar, was klein van stuk en had Zuid-Europese, of misschien zelfs Arabische trekken.

‘Zigeunerbloed’, had zij hem later verteld, ‘en een vleugje neanderthaler’, waarbij ze haar krullen met twee slanke handen achterover had gestreken.

‘Ik heb brains, seks en power’, had ze gezegd, ‘en jij hebt power, seks en brains; we zijn een perfecte combinatie. Dus heb ik je uitgekozen om mee te gaan samenwerken. Ik ken je reputatie.’

Ludde had zich tegelijkertijd vereerd en beledigd gevoeld, maar was wel goed naar haar blijven luisteren. Hij kon het zich drie jaar geleden niet veroorloven om een goed aanbod af te slaan.

Een paar weken na dat eerste gesprek hadden ze een huisje gehuurd aan de Westerbinnensingel, vanwaaruit zij nu Qwasnews runden, een plaatselijk georiënteerde internetnieuwsdienst. Hij verzorgde vooral het spectaculaire nieuws zoals moord, brand en verkeersongelukken. Maria’s gebied was de politiek en het uitgaanscircuit. Samen probeerden ze het door Maria geformuleerde uitgangspunt waar te maken dat ‘Qwasnews de luis in de pels moet zijn van diegene die het waagt zijn kop boven het maaiveld uit te steken of die probeert het onder het maaiveld verborgen te houden. Omdat de klant volwassen is houdt Qwasnews geen rekening met de mogelijkheid dat er gevoelens gekwetst kunnen worden.’

Dus waren de foto’s van de dode junk die op de bovenverdieping van een pand ergens in de rosse buurt rond de Vishoek was aangetroffen op de site gezet, ondanks het feit dat het lijk pas gevonden was toen de hoeren begonnen te klagen over een hen onbekende stank en de beelden dus niet meer echt aangenaam waren.

Ludde pakte de koffie aan die Henk hem aanreikte.

‘Overigens heb ik net gefilmd hoe De Geus Lemmers uit het water van het Van Starkenborghkanaal viste. Hoever ben je met de boot?’

Henk stak een duim omhoog.

‘Hij kan vanavond het water in.’

‘Mooi. Lemmers eruit, bootje erin.’

‘Lemmers is toch die verdwenen advocaat? Weet je zeker dat hij het was?’

Ludde knikte, ging staan en zette de niet aangeroerde koffie op het tafeltje.

‘Het moet nog worden bevestigd, maar ik weet het zeker. Ik ga even douchen, dan kom ik zo mijn boot bewonderen.’

Hij liep naar de openstaande deur die toegang gaf tot een slaapkamer waar het erg netjes was. In de hoek stond een opgemaakt bed met daarboven aan de muur een aantal legplanken waarop keurig gevouwen stapeltjes handdoeken, shirts en broeken lagen. Onder de planken hing aan een houten stok een aantal strak gestreken overhemden. Ludde kleedde zich uit en pakte een handdoek. Hij liep naar de douchecabine achter in de slaapkamer. Voor de langgerekte spiegel naast de cabine stond hij stil en bekeek zichzelf. Hij constateerde dat zijn lichaam er nog steeds uitzag zoals hij het graag wilde hebben: geen vet, spieren van de juiste omvang en de juiste hoeveelheid haar op de juiste plaatsen. Achter zich hoorde hij een zacht bewonderend gefluit. In de spiegel zag hij het baardige gezicht van Henk die grijnzend naar hem stond te kijken. Ludde gooide zijn handdoek op het bed, stapte onder de douche en draaide aan de kranen om het water zo heet mogelijk te krijgen.

In de zitruimte ging een telefoon over. Na een paar minuten kwam Henk binnen.

‘Dat was Maria’, zei hij, ‘ze vraagt of je komt vanmiddag. De Neus heeft gebeld. Hij wil weten wat jullie aan materiaal op het net gaan zetten. Hun eigen opnames zijn mislukt. Hij komt om vijf uur langs op de Singel. En hij wil je over gisteravond spreken. Maria zei iets over een briefje. Jij zou wel weten wat ze bedoelde.’

Ludde draaide de kranen dicht. Hij zuchtte.

‘De Neus’ was de, gezien de omvang van zijn reukorgaan, niet erg originele bijnaam van De Geus, de politieman die hij die ochtend op de politieboot had gezien. Hij droogde zich af, liep naar de deur, daalde het trapje af en opende de achterklep van zijn auto. Er scheen een waterig zonnetje. Terwijl hij bezig was om zijn kleren uit de kofferbak te pakken voelde hij een nat gehijg tegen zijn nog blote benen. De donkere hond die achter hem stond was net zo harig als haar baas. Als ze op de achterpoten ging staan kon ze hem met gemak een lik in het gezicht geven, wat ze dan ook deed. Ludde nam haar kop in beide handen en drukte een kus op de vettige lange haren waarachter de ogen nog net zichtbaar waren.

‘Ha meisje’.

Hij nam haar voorpoten beet en zette ze voorzichtig weer op de grond.

‘Haal de telefoon eens op.’

Terwijl Ludde zijn broek aandeed sjokte de hond naar binnen. Ze kwam terug met een schermloze telefoon. Ludde toetste een nummer in. Hij luisterde naar de welkomsttekst en zei toen:

‘Maria, ik ben er om vijf uur. Ik ga nu eerst mijn boot inspecteren.’

Hij verbrak de verbinding en hield de telefoon voor de bek van de hond die sloom naast hem zat. Het dier keek hem even treurig aan, nam de telefoon in haar bek en sjokte weer naar binnen. Ludde volgde haar, pakte een wit velletje papier van het stapeltje dat in een roze houdertje in de vensterbank stond, aarzelde een paar seconden en schreef er toen met harkerige blokletters een aantal cijfers en letters op, met daaronder een grote L, die hij omcirkelde. Onder de cirkel tekende hij een groot kruis op een paar gebogen lijntjes die golven moesten voorstellen. Hij legde de pen weg, vouwde het papiertje een aantal keren telkens opnieuw in vieren en stopte het in zijn portefeuille.

DONDERDAGNAMIDDAG

Maria keek van een afstand naar het ontwerp voor de openingspagina van Qwasnews. De beide filmpjes die Ludde die ochtend had gemaakt stonden in het midden. Aan de zijkanten stonden foto’s, met daaronder korte teksten. Ze activeerde een icoon van een gezichtje. Het scherm werd blauw. In het midden verscheen een knipperend invoerveld. Haar vingers stopten boven het toetsenbord toen naast het invoerveld een klein venstertje verscheen met daarin het gezicht van De Geus die zo te zien in een auto zat. Vlak daaronder gaf een klok de tijd aan; het was zes voor vijf. De Geus keek onzeker vanuit het computerscherm in de richting waar hij Maria ergens vermoedde.

‘Zie je mij?’

Maria grinnikte en schakelde de webcam in.

‘Hallo.’

‘Ha daar ben je’, antwoordde hij, ‘zeg ik kom er zo aan. Is je baas er al?’

‘Ik ben hier de baas’, reageerde Maria, ‘en jij bent een seksist.’

De Geus lachte en verdween uit beeld. Maria tikte op het scherm. Er verscheen een plattegrond van de provincie Groningen. Vlak bij het Winsumerdiep knipperde een klein rood stipje. Ludde was nog niet vertrokken. Maria pakte haar telefoon. Ludde nam niet op. Ze activeerde de beeldtoets en richtte de camera op zichzelf, waarna ze begon te praten.

‘Ludde Menkema, vijf uur was de afspraak. De Geus is al onderweg. Ik wil niet te lang alleen met hem zitten.’

Ze verbrak de verbinding en keek naar het scherm. Na een kleine minuut zag ze tevreden hoe het stipje zich in beweging zette. Onder in beeld verscheen een tekst: speed 50 mph.

Ze keek op de klok. Tegelijkertijd werd er op de deur gebonsd. Voor het raam zag ze de gestalte van De Geus. Maria liep naar de gang en opende de deur. Even later liet De Geus zich zakken in de leunstoel waarop Maria zojuist nog had gezeten.

‘Zo meisje’, zei hij, ‘ik ben lekker op tijd. Laat maar eens zien, wat je voor je klanten hebt’.

Maria wees naar de computer. Hij boog zich voorover en startte een van de filmpjes. Zijn wenkbrauwen gingen humeurig omhoog toen hij zag hoe zijn vrouwelijke collega de camera en de mok van het dak van de kajuit veegde. Daarna las hij de in vette kapitalen gezette openingskop.

‘Vermiste advocaat terecht? Is het lijk van Lemmers?’

Hij keek Maria aan. ‘Waarom denken jullie toch dat het Lemmers is?’

‘Ludde kreeg een tip. Hij komt er zo aan, dan kan hij je meer vertellen.’

Ze zag op haar computerscherm dat Ludde intussen op de rondweg was aangekomen.

‘Nou, zeg op, is het Lemmers?’

De vraag ontsnapte haar feller dan ze had verwacht. De Geus keerde zich langzaam naar haar om.

‘Wie weet’, zei hij, ‘wie weet. Wat is dit?’

Hij keek naar de computer waarop het invoerveld nog steeds stond te knipperen. Maria was te trots om het hem niet te laten zien.

‘Zelf gemaakt’, zei ze, ‘hiermee kan ik informatie die ik heb verzameld gemakkelijk onderling in verband brengen. Kijk.’

Ze tikte de naam ‘Lemmers’ in. Na enkele seconden verscheen in het midden van het scherm een foto met daaromheen een aantal andere afbeeldingen en teksten die door lijnen met elkaar waren verbonden. Er was een foto van de vrouw van Lemmers, er waren foto’s van zijn kinderen en van zijn collega’s. De Geus legde zijn magere wijsvinger op het scherm onder de naam van Johann Braun, de onlangs dood gevonden junk die ook in de opsomming voorkwam.

‘Vreemd dat een beroemd advocaat als Lemmers de verdediging van Braun niet overliet aan een van zijn ondergeschikten, hij deed normaal alleen nog de grote zaken.’

‘Ja’, zei Maria, ‘maar intussen ken ik de reden.’

De Geus keek haar vragend aan maar wendde zijn blik af toen de buitendeur openging en Ludde met een chagrijnig gezicht binnenkwam. Hij aaide Maria over haar hoofd en richtte zich daarna tot De Geus.

‘Kun jij niks doen aan die klote rondweg? Sinds de stoplichten weg zijn is het alleen maar erger geworden met die files.’

De Geus reageerde niet. Ludde haalde zijn schouders op en startte het filmpje op het scherm.

‘En, vindt de politie het goed dat we dit laten zien?’

‘De politie legt de pers niet graag aan banden’, antwoordde De Geus, ‘maar wil wel graag weten hoe de pers wist waar we moesten zoeken.’

‘En wij van de pers willen graag weten of het inderdaad Lemmers is.’

De Geus legde zijn benen op het bureau.

‘Waarom zou ik jou helpen? Je loopt ons altijd voor de voeten, zet ons ongevraagd op film, vernietigt sporen in de berm.’

Ludde keek hem aan.

‘Allemaal vrije nieuwsgaring, en ik ben keurig achter het lint gebleven. Als het je niet beviel had je me maar weg moeten sturen.’

Maria keerde zich om naar de computer. Ze bewoog de cursor naar het invoerveld en tikte daar ‘De Geus’ in. Te laat zag ze dat de foto die verscheen gedomineerd werd door een grote neus. Het onderschrift luidde: bijnaam de Neus.

De Geus verborg zijn gezicht met een komisch bedoeld gebaar in zijn handen.

‘Ja bijnamen hebben we allemaal. Zelfs jij…’, hij wees naar Maria, ‘…maar die van jou kan ik hier beter niet noemen.’

Maria keek opgewekt in zijn richting.

‘Als er maar over je gepraat wordt.’

Ze liep naar het aanrecht en ging daar op zitten, waarbij haar rode leren rok iets opschoof. De ogen van De Geus flitsten over haar dijen. Maria sloeg haar benen over elkaar en legde haar handen op haar knie. Ze gooide haar haar achterover zodat haar oren met de kleine witte parels zichtbaar werden.

‘Jij begint’, zei ze tegen De Geus, ‘is het Lemmers?’

De Geus wees naar Ludde die tegen de muur stond aangeleund.

‘Eerst wil ik weten hoe hij zijn informatie heeft gekregen.’

Ludde pakte zijn portefeuille en haalde er een opgevouwen wit papiertje uit tevoorschijn. Hij gaf het aan De Geus die het voorzichtig opende en grondig aan beide kanten bekeek.

‘Dit vond ik gisteravond op mijn deurmat zo rond halftwaalf’, zei Ludde toen hij zag dat De Geus aanstalten maakte om hem een vraag te stellen. De Geus fronste zijn wenkbrauwen.

‘Je belde ons pas rond kwart over twaalf.’

Ludde haalde in een gewoontegebaar zijn schouders op.

‘Ik snapte het eerst niet. Pas onder de douche bedacht ik dat die “L” Lemmers moest betekenen, en omdat die getallen op het briefje duidelijk satellietposities zijn was die plek aan het Van Starkenborghkanaal niet zo moeilijk aan te wijzen. Toen ik dat begreep heb ik gebeld.’

‘Je belde dus vanaf huis?’

‘Ja. Mobiel’

De Geus vouwde het papiertje weer op en stak het in een doorzichtig plastic mapje. Maria sprong van het aanrecht en stak haar hand uit.

‘Eerst scannen als dat mag’, zei ze.

De Geus stak haar het mapje toe. Maria opende de klep van een scanner en maakte een kopie.

Terwijl ze zich omdraaide zei ze: ‘Het is dus Lemmers?’

De Geus knikte maar aarzelde toen.

‘Ja…’, zei hij, ‘maar ik wil niet dat je iets publiceert voor de persconferentie van...’, en terwijl hij negen vingers opstak voegde hij eraan toe: ‘...negen uur vanavond.’

‘Dan publiceer ik om negen uur precies’, zei Maria.

De Geus schudde zijn hoofd.

‘Dat zal het Dagblad niet leuk vinden, ze zullen zeggen dat ik jullie voor hen geïnformeerd heb.’

‘Dan publiceer ik zodra jij vanavond de naam Lemmers noemt.’

De Geus gromde instemmend. Hij schoof achteruit in zijn stoel.

‘Ik schat dat hij al ongeveer drie dagen in het water lag, maar hij was al langer dood. Hij had een schotwond in zijn nek.’

Maria liep naar de computer en begon aan de webpagina te werken.

‘Vermiste advocaat terecht! Het lijk is van Lemmers!’

Ze opende het emailcenter en tikte een korte aankondiging voor haar abonnees waarin ze aangaf dat vanaf negen uur belangrijk nieuws was te verwachten. Ludde en De Geus zeiden niets. Maria boog zich naar de andere computer. In haar hoofd maalden de woorden die die ochtend in haar waren opgekomen: Naar de rotte plaatsen van mijn jeugd, als dat kon, als dat kon.

Ze tikte nogmaals de naam ‘Lemmers’ in, wachtte op het resultaat en deed daarna hetzelfde met de naam Johann Braun. De beide mannen keken toe.

Maria raakte het scherm aan dat flikkerde voordat er een kolom met een aantal namen verscheen. De bovenste naam was Ellen Lemaire. De tweede Remke Vervoeren. De derde was Maria zelf.

‘Kijk’, wees Maria, ‘dit zijn alle namen die zowel bij Lemmers als bij Johann Braun voorkomen. Mevrouw Lemaire is eigenaar van een scheepswerf in Foxhol, ze is ambitieus en rijk, ze rijdt in een Bentley. Lemmers was haar advocaat. Ze is zoals je ziet de tante van Johann Braun, de dode junk; hij was dus haar neef. Daarom verdedigde Lemmers hem nog steeds, Braun had goede connecties. En dan ikzelf: ik heb Johann geïnterviewd en ik heb bij Lemmers gewerkt. Het was even of zij een koude hand onder op haar rug voelde.

‘Wanneer heb jij Johann Braun geïnterviewd?’, vroeg De Geus.

‘In de tijd dat hij bodyguard was van die jongen van The Boogies.’

‘En Remke Vervoeren?’ vroeg Ludde.

‘Dat is een hoer, inmiddels voor een hoer tamelijk op leeftijd’, zei Maria, ‘het huis waar Johann Braun is gevonden is haar eigendom en ze was ooit een cliënte van Lemmers, in de tijd dat hij nog sociaal advocaat was.’

Ze bukte zich, pakte een papier uit het bakje naast de computer en gaf dat aan De Geus.

‘Kijk, een cadeautje.’

De Geus wierp een blik op de lijst.

‘Alle seksshops in Groningen’, zei Maria, ‘om die pop te traceren.’

De Geus vouwde het papier op en stopte het in zijn binnenzak.

‘Ja, die pop’, zei hij, ‘diegenen die Lemmers gedumpt hebben hadden klaarblijkelijk de behoefte er een show van te maken. En dat geldt ook voor dat briefje in jouw brievenbus. Het lijkt wel of ze bang waren dat we iets zouden missen.’

Hij keek Ludde strak aan.

‘Heb jij enig idee wie dat briefje bij jou heeft bezorgd?’

Ludde schudde zijn hoofd.

Maria geeuwde.

‘Als de heren me zouden willen verontschuldigen, ik ga me opknappen, ik moet vanavond naar een belangrijke persconferentie.’

Ze veegde haar haren uit haar ogen en keek Ludde weer aan.

‘Wat ga jij doen?’

‘Ik ga eerst naar moeder, dan eten, dan naar De Maagd.’

De Geus stond op.

‘Doe iets anders aan vanavond’, zei hij tegen Maria, ‘anders zitten ze straks alleen maar naar jou te kijken.’

Maria wees in de richting van de deur.

‘Gaat u maar naar uw vrouw.’

Daarna keek ze naar Ludde.

‘En jij wacht nog tien seconden.’

Maria stak een hand op toen De Geus voor het raam langs liep. Even daarna hoorde Ludde het geluid van een wegrijdende auto. Maria keerde zich om.

‘Hij is weg’, zei ze, ‘en nu wil ik het echte briefje zien.’

Ludde haalde een papiertje uit zijn portefeuille en stak het haar toe.

Maria las.

‘Een roze lijk duikt op, maar durf ik wedden, dat zal haar eer niet redden.’

Onder het rijmpje stond dezelfde combinatie van cijfers en letters die Ludde op het papiertje had geschreven dat nu in het bezit van De Geus was.

Ludde wees.

‘Onderaan staat jouw naam.’

Maria legde het briefje onder een felle bureaulamp. Ze fronste haar wenkbrauwen. De tekst was gemaakt met behulp van letters die uit een krant waren geknipt, zo te zien uit het Dagblad van het Noorden. Daaronder stonden twee namen. ‘Lemmers’ en ‘Maria Durowski’.

Ludde keek toe hoe Maria het briefje voorzichtig weer oppakte en omkeerde. Aan de andere kant stond niets.

‘Goed dat je me gebeld hebt gisteravond, ik snap echt niet waarom mijn naam hierop staat.’

Ludde reageerde ongewild agressief.

‘Waarom mocht ik dit briefje dan niet aan De Geus laten zien? Wat heb jij met de moord op Lemmers te maken? Word je bedreigd? Gaat dit over jouw eer?’

Maria glimlachte.

‘Ik heb geen eer’, zei ze, ‘dus valt er ook niets aan te redden.’

‘Jij hebt toch bij Lemmers gewerkt vroeger? Wat was dat voor man?’

Maria’s glimlach leek een beetje schuw te worden voor ze antwoordde.

‘Ik was bij hem in opleiding toen hij nog sociaal advocaat was. Maar toen hij doorkreeg hoe goed hij was, werd hij commerciëler. Daarom ben ik bij hem weggegaan.’

‘Was hij aardig?’

‘Ja, als je goed was wel, als je niet goed was schopte hij je de deur uit.’

‘Een klootzak dus.’

Maria schudde haar hoofd.

‘Geen klootzak, gewoon een zeer kundige opportunist.’

‘En wat is er tussen jullie gebeurd?’

‘Niets.’

‘Waarom mag ik dan dat briefje niet aan De Geus geven?’

‘Omdat ik niet wil dat hij me hierbij betrekt.’

‘Je weet dat De Geus ons hiervoor kan pakken? Bewijs achterhouden? Met mijn verleden kan ik me dat al helemaal niet veroorloven.’

Maria liep naar Ludde toe en legde een hand op zijn schouder.

‘Een beetje vertrouwen partner, zonder vertrouwen kun je niet samenwerken.’

Ludde spreidde zijn handen in een berustend gebaar.

‘Oké baas.’

De deur sloeg achter Ludde dicht. Door het raam zag hij hoe Maria de lamp boven de computertafel uitdeed. Hij haalde een bosje sleutels uit zijn zak en liep naar zijn auto die tegenover een aantal op betonnen kolommen gebouwde huizen stond. Tussen de kolommen schemerde een flakkerend gelig licht. Ludde liep ernaartoe. Onder de trap in de glazen toegangshal lag een matras waarop een vermoeid uitziende oude man zat die de hals van een bierfles omklemde. Naast het matras stond een brandend stompje kaars in een lege wijnfles. Ludde stak zijn hand op waarop de man als antwoord zijn bierfles omhoogstak en een aantal onverstaanbare klanken uitstootte. Hij wachtte tot Ludde de deur van het portaal open had gedaan en deed toen een poging om op te staan. Al voordat hij helemaal overeind was struikelde hij en viel op zijn knieën.

‘Drank’, zei Ludde, ‘maakt meer kapot dan je lief is.’

De man keek hem aan.

‘Ik dacht dat jij ook wel hield van iets opwekkends.’

Ludde haalde zijn schouders op.

‘Niet in jouw mate. Ben je iets te weten gekomen?’

De man kwam overeind waarbij hij Luddes arm als steun gebruikte.

‘Wat ik weet is wel vijftig euro waard.’

Ludde stak zijn hand in zijn broekzak, haalde een biljet van twintig euro tevoorschijn en liet dat zien.

De man knikte.

‘Ik heb navraag gedaan’, zei hij, ‘de politie zegt dat hij een overdosis heeft genomen.’

Hij wachtte om een slok bier te nemen.

‘Maar we hebben meer het idee dat hij is vermoord.’

‘Hoezo vermoord?’

‘Nou Braun spoot nooit, die rookte z’n heroïne. Iemand moet hem hebben geholpen.’

Ludde keek nadenkend. De politie had bij het lijk een spuit gevonden en een overdosis geconstateerd, maar de politie kon zich vergissen.

‘Dank je.’

Hij gaf het biljet van twintig euro aan de man en liep naar zijn auto.

Even later reed hij in de richting van de rondweg. Een zware, van de suikerfabriek afkomstige geur drong door de ventilatiegaten de auto binnen. Hij reed door tot aan het Julianaplein, nam de afslag naar Assen en ging direct daarna rechtsaf.

Ludde parkeerde voor een groot gebouw, stapte uit en ging naar binnen. Achter een balie zat een vrouw van ongeveer vijfenveertig jaar. Ze begroette hem met een knikje en duwde op een knop die naast haar computer was gemonteerd. Een deur zwaaide open. Ludde liep de gang in waar hij onmiddellijk omgeven werd door de geuren van schoonmaakmiddelen, urine, ontlasting, parfum, rook, koffie en zweet die bijna naadloos aansloten op de geur van de suikerfabriek die nog in zijn kleren hing.

Een oude vrouw hield zich vast aan de op ongeveer één meter hoogte gemonteerde reling die over de hele lengte van de gang liep. Ze keek hem strak aan toen hij haar tegemoet liep. Haar ogen lagen als overstromende waterpoeltjes in een rimpelig ontstoken rood gezicht. Ludde stak zijn hand op, waarop de vrouw in elkaar dook en gilde. Het geluid weerkaatste door de gang met een geweld alsof er plotseling een sirene aansloeg. Het had op Ludde dezelfde uitwerking. Hij deed een stap achteruit en keek haar geschrokken aan. De vrouw keek terug alsof er niets was gebeurd. Ludde kwam voorzichtig weer dichterbij.

‘Is er iets?’

Ze keek hem aan met een lege blik, opende haar mond en zei toen duidelijk verstaanbaar:

‘Krieg ik gain koffie?’

Het duurde even voordat Ludde begreep wat ze zei. Toen antwoordde hij haar in haar eigen taal.

‘Kom moar met, dan krieg’n joe koffie.’

Ze bleef hem aankijken totdat Ludde twijfelend een hand uitstak, die zij tot zijn verbazing onmiddellijk beetpakte. Samen schuifelden ze verder de gang in, waarbij Ludde de scherpe stank die uit haar haren leek te komen probeerde te negeren. Na enkele meters liet de vrouw zijn hand weer los, legde haar arm om zijn middel en vlijde haar hoofd tegen zijn jasje. Ze keek schuin omhoog. Ludde meende in haar lege ogen een lichte twinkeling te zien. Hij voelde zich ineens merkwaardig gelukkig.

Aan het eind van de gang verscheen een verpleegster. Zij glimlachte terwijl ze wachtte totdat Ludde en de vrouw dichterbij gekomen waren. Toen sprak zij Ludde aan.

‘Ik wil graag met u overleggen voordat u naar uw moeder gaat.’

Ze glimlachte weer en stak haar hand uit naar de oude vrouw.

‘Zal ik u naar huis brengen?’

Ze liepen weg. Ludde keek de gang in die zich voor hem uitstrekte. Aan beide kanten waren deuren die in felle harde kleuren waren geschilderd. Rood, blauw, geel, groen, oranje. Hij liep naar het kantoortje van het personeel dat zich achter een glazen deur halverwege de gang bevond. In de kamers die hij passeerde zag hij vertrouwde beelden. Oude mensen die aan tafeltjes zaten, doelloos bewegend met hun handen. Starende blikken die op televisieschermen waren gericht. Rommelige kleren en afgezakte kousen. De rolstoel met daarin de kreunende man bij wie het speeksel uit de mond liep. De verpleegster kwam aanlopen.

‘Fijn dat u wilde wachten’, zei ze, ‘kom binnen.’

Ludde ging aan het formicatafeltje zitten. De verpleegster pakte een sigaret en stak die aan, zonder aan Ludde te vragen of hij er bezwaar tegen had.

‘Het stelt dementie uit’, zei ze, ‘roken.’

Ludde haalde zijn schouders op.

‘Of je haalt de leeftijd niet waarop je het krijgt. Is roken hier niet verboden?’

Ze toverde haar glimlach weer tevoorschijn.

‘De bewoners mogen roken, dus is het voor ons niet zo moeilijk om er ook af en toe eentje op te steken.’

Ze tikte de as af in de asbak.

‘Wat uw moeder betreft…’

Ludde leunde achterover in zijn stoel. Hij wist wat er komen ging.

‘…ze eet en drinkt vrijwel niet meer. We geven haar sondevoeding en een infuus, maar dat trekt ze er geregeld weer uit.’

Ludde had deze boodschap ook de vorige keer gekregen. Hij wist wat de volgende vraag was en hij wist nu ook zijn antwoord.

‘Als de behandeling wordt gestaakt, wat kan ik dan verwachten?’

‘Dan houden we haar goed in de gaten. We houden haar lippen vochtig. Alleen als het nodig is geven we medicijnen, als ze pijn heeft bijvoorbeeld. Ik schat in dat dat bij uw moeder niet nodig zal zijn. Ik denk dat ze langzaam weg zal glijden. Het is moeilijk te zeggen, maar onze ervaring leert dat het daarna niet meer zo lang duurt.’

Ludde slikte met enige moeite.

‘Wat moet ik doen?’

Zij haalde een formulier tevoorschijn.

‘Ik zou graag willen dat u dit doorlas en dan ondertekende.’

Ludde knikte. Hij pakte het formulier en zette zijn handtekening.

‘Ik heb het al eens grondig doorgelezen’, zei hij, in zekere zin verontschuldigend.

De verpleegster keek hem aan.

‘Voor wij…’, ze zocht naar woorden, ‘...voor wij de behandeling stopzetten moet u procedureel nog met de arts praten. Ik zou het op prijs stellen als ik u de komende tijd zou kunnen bereiken om een afspraak te maken.’

Ludde stond op en gaf haar een hand.

‘U hebt mijn gegevens.’

Hij liep de gang in en ging naar de rode deur waarachter zijn moeder lag. Hij stapte naar binnen. Ze lag op een verhoogd bed achter een hekwerk van metalen stangen. Een vergeelde ooit witte deken was tot aan haar kin opgetrokken. Naast het bed stond een standaard waaraan een plastic zak bungelde. Aan de zak hing een slang, die onder de deken verdween. Op het kussen lag een sonde. Ludde liep naar zijn moeder toe en gaf haar een kus op haar voorhoofd. Hij sloeg de deken terug. Er verdween een naald in de holte van haar elleboog. Voorzichtig schoof hij zijn hand onder haar vingers en legde zijn andere hand op haar hoofd, waarna hij zich voorover boog en zijn mond vlak bij haar oor bracht.

‘Ik mot joe lot’n goan moetje.’

De taal van zijn jeugd kwam automatisch over zijn lippen. Hij wist zeker dat hij op dat moment haar hand even in de zijne voelde knijpen.

DONDERDAGAVOND

Maria ging op het krukje zitten, schoof een aantal papieren opzij, keerde haar handtasje om boven de computertafel en begon gedachteloos ordening aan te brengen in de rommel.

Na een paar minuten lag links een stapeltje dat bestond uit een tweetal lipsticks, een flesje donkerrode nagellak, een stokoude wit-blauwe inklapbare borstel van Saunacentrum Haren en een nagelschaartje. Recht voor haar lagen drie creditcards, een hoopje kleingeld, een paar voddige eurobiljetten en een kleine afstandsbediening. Rechts lag een sleutelring met vijf sleutelkaarten, een mapje met foto’s, een aangebroken rolletje pepermunt en een sigarettenpijpje. Daaronder lagen een kleine verzameling papiertjes, een pen, een klein aantekenboekje en een aantal niet te classificeren voorwerpen als een uitgedroogde mandarijnenschil en een dof geworden kleine kastanje.

Maria veegde de papiertjes en de mandarijnenschil in haar rechterhand en gooide ze in de prullenmand onder de tafel. Daarna pakte ze de kastanje en stak die in haar mond. Haar tong ging genietend over het harde en gladde oppervlak van de donkerrode vrucht. Haar linkerhand streek over haar rok en bleef daarna op haar knie liggen.

Ze opende het fotoboekje. De eerste foto liet een klein meisje zien in een winters berglandschap met naast zich een oudere man voor een Oostenrijksaandoend houten huis. Op de meeste andere foto’s stond een jonge vrouw met lange blonde haren die met een open en lachend gezicht de camera in keek. Op de laatste foto poseerde ze zo te zien ergens in een Parijse straat met een opwaaiende jurk boven een luchtrooster, in een meer dan geslaagde poging om Marilyn Monroe te imiteren. Maria sloeg het mapje dicht. Door de muur hoorde zij zacht pianospel.

De rotte plaatsen van mijn jeugd, dacht ze.

Ze voelde een koude rilling als een kleine slang over haar rug trekken. Buiten sloeg een klok zeven uur. Abrupt stond ze op en liep naar het eind van de gang waar een steile ladder stond die door een luik toegang gaf tot een zoldertje, waar net genoeg plaats was voor een bad, een douchecabine en een breed bed. Ze toetste een nummer in op het communicatiebeeldscherm dat boven het bad hing. Op het scherm verscheen de blonde vrouw van de foto’s.

‘Dag Luma, ik kom niet thuis, ik heb zo een persconferentie van De Geus.’

Ze streek haar haren achter haar oren.

‘Lemmers is dood.’

De vrouw trok een wenkbrauw op.

Maria zuchtte. Ze draaide haar rug naar het scherm, zocht de rits aan de achterkant van haar rok en opende die. De rok gleed op haar voeten. Ze pakte de boord van haar linkerkous, rolde hem af en gooide hem op haar rok. Daarna deed ze op dezelfde manier haar rechterkous uit. Op haar bovenbenen waren lichtrode striemen te zien op die plaatsen waar de boorden hadden gezeten. Daarna ontdeed ze zich van haar eveneens zwarte string.

Ze draaide zich weer om naar het beeldscherm, knipoogde naar Luma die geamuseerd toekeek, haalde de kastanje uit haar mond en zette de vochtig glimmende vrucht op de binnenkant van haar rechterdij. Daarna liet ze hem vlak langs haar gemillimeterde rode schaamhaar omhooggaan en stak hem daarna weer in haar mond. Ze deed de knoopjes van haar zwarte lamswollen vestje los en legde haar handen onder haar kleine borsten. De vrouw op het beeldscherm lachte met een zachte bijna mompelende lach.

‘Zeg Maria, ik moet weg, ik zet een lekker muziekje voor je op, oké?’

Maria wuifde en stapte onder de douche. Luma werd vervangen door het verweerde oude gezicht van Mick Jagger, opgenomen tijdens een concert in Hamburg in het eerste jaar dat Maria rechten studeerde. Niet lang na dat Hamburger optreden was Jagger in Wenen in één klap van zijn gigantische podium geblazen, een aanslag die onmiddellijk aan radicale moslims werd toegeschreven. De straten waren pal daarna volgestroomd met rellerige moordlustige gezagsgetrouwen zodat alle mensen met een kleurtje hun leven niet meer zeker waren. Zelfs in hun eigen huizen niet. In Groningen waren daarbij twee doden gevallen. In de hele wereld meer dan duizend.

Na een week was het op diezelfde straten heel stil gebleven toen bleek dat de aanslag was uitgevoerd door een rechtse splintergroepering die geheel uit blanke Noord-Europeanen bestond.

Jagger had dan toch nog de mythische dood gekregen die bij hem paste. Inmiddels was aannemelijk gemaakt dat hij zijn eigen dood geregeld en bekostigd had.

Na de rellen waren de verschillende bevolkingsgroepen nog verder uit elkaar gegroeid, behalve in die buurten waar de gezamenlijke armoede sterker was dan kleur, afkomst of geloof. Dat waren de buurten waar je beter niet kon komen, maar waar de inburgering prima was gelukt.

Maria droogde zich af. Ze pakte een zwart slipje en een spijkerbroek uit de kast en begon zich aan te kleden. Ze rook aan het lamswollen vestje dat ze zojuist uit had gedaan en besloot het weer aan te doen. Daarna liep ze naar de spiegel, maakte zich bescheiden op en ging naar beneden. Ze pakte de kleine afstandsbediening van de computertafel en veegde haar andere bezittingen weer terug in haar tas. Nadat ze alle lichten had uitgedaan liep ze naar de gang, deed haar jas aan en gooide de riem van haar tas over haar schouder. Ze ging naar buiten, deed de deur achter zich dicht en richtte de afstandsbediening op de kleine woning, waarna voor de twee ramen en de deur rolluiken naar beneden zakten. Een rood lampje begon te knipperen.

In het voorbijgaan gluurde ze naar binnen bij de buurjongen die gebogen achter zijn piano zat. Voor het aanrecht stond een meisje dat zo te zien iets aan het koken was.

Maria liep naar de Brugstraat en vanaf daar naar de Marokkaan in de Folkingestraat en kocht een broodje dat ze opat terwijl ze naar het café schuin tegenover de kunstacademie aan het Zuiderdiep liep. Ze keek op haar horloge. Het was kwart over acht. Ze ging naar binnen en begroette de twee jonge meisjes die achter de bar stonden. Een van hen kreeg een hoogrode kleur die razendsnel vanuit haar nek naar haar wangen kroop. Maria nam plaats bij het raam, pakte het sigarettenpijpje uit haar tas en wenkte in de richting van de bar. Onmiddellijk kwam het nog hevig blozende meisje naar haar toe met een tafelaansteker en een met sigaretten gevuld rond kokertje. Ze wachtte tot Maria een sigaret had uitgekozen en het pijpje in haar mond had gestoken waarna ze de aansteker met licht trillende handen aan haar voorhield. Daarna schakelde ze de afzuigkap boven de tafel in. Maria keek haar met een zekere neerbuigendheid aan en bestelde een kopje koffie met veel melk, waarop het meisje door haar knieën zakte alsof ze een revérence wilde maken, zo mogelijk nog roder werd en terugliep naar de bar.

Maria staarde naar buiten. De wind was gaan liggen. Af en toe passeerden er mensen. Na een kwartier stond ze op, stak haar afrekenkaart in het kastje bij de deur, verliet de zaak en liep het Zuiderdiep in oostelijke richting helemaal af. Aan het eind ging ze rechtsaf tot ze bij het politiebureau was. Ze liep door de draaideur, legde haar tas op de loopband voor de scan, wachtte, liep door het poortje en meldde zich bij de balie. De geüniformeerde agente liet haar doorlopen naar de perszaal, waar een dertigtal stoelen stond die bijna allemaal waren bezet.

Ze werd onmiddellijk aangesproken door een collega van het Dagblad van het Noorden, een lange schrale man.

‘Weet jij al iets?’

Maria knikte.

‘Wij weten alles, je kunt het over een kwartiertje bij ons lezen, met video en al.’

De man vloekte binnensmonds.

‘Dan is het dus toch waar dat de Neus bij jullie was. Vanwaar die voorkeur voor jullie? Jouw benen zeker.’

Maria wiegelde overdreven met haar billen en grijnsde.

‘Allemaal vrije nieuwsgaring jongen, gewoon goede research.’

‘Het is Lemmers, dat lijk’, zei de journalist, ‘ik durf te wedden dat het Lemmers is.’

‘Je kan het na negen uur lezen op Qwasnews.’

‘Ik weet het’, reageerde de lange man zuur, ‘op quatschnieuws.’

‘Je mag ons citeren, als je je bron er maar bijzet.’

Maria stak haar hand op en liep verder de zaal in. Ze werd van verschillende kanten aangesproken, maar wimpelde verder contact af totdat ze achter de microfoons van de televisie en de radio was aangekomen. Ze ging zitten en wachtte. Voor haar stond een lange tafel met daarachter drie lege stoelen. Naast de tafel was een deur waarvoor een agent op wacht stond. Ze zwaaide naar hem waarop hij zijn duim opstak.

De deur ging open. Er werd een groepje mensen zichtbaar. Vooraan liep de Officier van Justitie, een korte wat dikkige man. Daarachter zag ze de rijzige gestalte van De Geus. De persvoorlichtster van de Groninger politie, een jonge vrouw van ongeveer dertig jaar die nog maar pas in functie was, ging als eerste zitten en nam onmiddellijk het woord. Kort en zakelijk vertelde ze dat de politie in de loop van de ochtend in het Van Starkenborghkanaal een lijk had gevonden. Dat lijk bleek toe te behoren aan mr. Lemmers.

Het enige dat je als je dood bent nog toebehoort is je eigen lijk, dacht Maria onlogisch.

Terwijl de vragen losbarstten pakte Maria haar mobiele telefoon. Ze toetste een golife-code in en verstuurde die. De berichtenservice op haar telefoon piepte vrijwel direct. Ze las de tekst en knikte tevreden. Toen de naam Lemmers werd genoemd had zij volgens afspraak de handen vrij om haar website open te zetten voor haar lezers. De code was vanuit haar telefoon in haar computer aangekomen, had de website geactiveerd en had aan alle abonnees en aan Maria zelf het bericht gestuurd dat er op Qwasnews sensationele berichten waren verschenen.

De gemiddeld vierduizend klanten van Maria betaalden haar twee euro per maand, automatisch afgeschreven zodra de site werd geopend, en betaalden bovendien twee eurocent voor elke seconde video die zij bekeken.

Maria leunde tevreden achterover en keek in dezelfde beweging om omdat een aangenaam zoete en tegelijkertijd kruidige, prikkelende geur haar neus binnendrong. Achter haar zat een tamelijk kleine vrouw die haar glimlachend aankeek. Ze had donkere sluike haren, geknipt zoals men dacht dat Cleopatra haar haar ooit had gedragen. Ze was een beetje mollig en gekleed in het gebruikelijke tenue van de zakenvrouw, maar dan wel in een zeer smaakvolle variant. Maria herkende haar onmiddellijk. Mevrouw Ellen Lemaire, die gezien de vrolijke twinkeling in haar ogen niet erg verdrietig was over de dood van haar advocaat. Ze boog zich voorover en gaf Maria een hand.

‘Lemaire’, zei ze.

‘Durowski’, antwoordde Maria.

Ludde haalde de diepvriespizza uit de magnetron en liep naar de tafel bij het raam dat uitzicht bood op het Winschoterdiep. De tot woonboten omgebouwde binnenschepen die die ochtend toen hij was opgestaan nog op de golven heen en weer hadden geschommeld lagen nu stil. Het rimpelloze water verstoorde nauwelijks de weerspiegeling van de geel met rode neonverlichting van de computerfirma aan de overkant. Ludde pakte een punt van zijn pizza en begon te eten.

Het beeldscherm naast de magnetron sprong aan met hetzelfde geluid als het waarschuwingssignaal van de deuren van de Parijse metro. De uitzending kwam rechtstreeks vanuit de perszaal op het politiebureau. Een lange journalist van het Dagblad van het Noorden stelde in een hoog tempo vragen.

Hij wilde weten waarom de tipgever het briefje nou juist in Ludde Menkema’s brievenbus had gedaan. Had de politie enig idee wie die tipgever was? En was het niet veel logischer geweest om dat briefje bij het Dagblad te bezorgen? En waarom was De Geus bij Qwasnews geweest, waarom was er een opblaaspop aan Lemmers bevestigd en hoe wist de politie dat Lemmers al dood was voordat hij in het water werd gegooid?

De Geus wachtte gelaten af tot hij kon reageren. Daarna kwamen zijn antwoorden keurig op volgorde van de gestelde vragen: ‘Ik weet het niet, nee, geen idee, om het briefje op te halen, ik weet het niet, omdat het niet waarschijnlijk is dat de schotwond in de nek van Lemmers is ontstaan toen hij al in het water lag en omdat een dergelijke wond meestal dodelijk is.’

Daarna kwam hij met relevantere informatie. Er viel niets te zeggen over het tijdstip waarop de dood was ingetreden, maar het leek waarschijnlijk dat Lemmers al een tijdje niet meer leefde voor hij in het water terechtkwam, hoewel er nog relatief weinig ontbinding had plaatsgevonden en dat dit alles alleen bevestigd kon worden door forensisch onderzoek, waarvan de uitslagen uiteraard nog niet bekend waren.

Een kleine vrouw die al jaren het gezicht was van het lokale televisiestation vroeg of het voor de hand lag om een onderzoek te beginnen in het rosse milieu gezien de opblaaspop. De Geus antwoordde dat dat niet werd uitgesloten. Maar dat deze aanwijzing misschien ook niet al te serieus moest worden genomen omdat die er wel erg dik bovenop lag.

Ludde zag hoe de journaliste na dit antwoord een korte grijns niet kon onderdrukken. Vlak achter haar zat Maria.

Plotseling stond Ludde op. Hij had behoefte aan actie.

Hij dimde de lampen, schakelde het scherm uit, trok zijn jas aan, daalde de trap af en stapte in zijn auto. Hij koos de kleine binnenweggetjes toen hij in oostelijke richting de stad verliet. Alleen in de kleine woonkernen hield hij zich keurig aan de voorgeschreven snelheid. Daarbuiten reed hij zo snel mogelijk. Hij luisterde naar zijn routeplanner die hem bij elke mogelijke afslag met een zachte stem naar de A7 probeerde te sturen en meende telkens een zachte zucht te horen als de route moest worden aangepast als hij de aanwijzingen weer had genegeerd. Het stipje op het scherm dat zijn einddoel markeerde stond aan de rand van Midwolda.

Ludde opende de raampjes. Hij genoot van de koude schone lucht die zijn zwarte haren naar achteren blies. Zijn handen en zijn gezicht begonnen te tintelen. Op de routeplanner zag hij dat hij een scherpe bocht naar links naderde. Hij schakelde terug naar de derde versnelling, minderde vaart tot ongeveer tachtig kilometer en begon het gaspedaal weer in te drukken toen hij de bocht aansneed. Toen zag hij het bordje ‘modder’ in de berm. De gele waarschuwingslamp die er bij stond was uit. Ludde vloekte binnensmonds en besloot in een fractie van een seconde om zijn snelheid toch verder op te voeren, zoals hij van plan was geweest. De kilometerteller liep op naar bijna honderd kilometer. Halverwege de bocht slipten de achterwielen op een streep vettige modder. Ludde liet het gas los en stuurde in de richting waar hij heen wilde. Plakken modder en gras vlogen vanonder de auto omhoog en plonsden in het donkere water naast de weg. De achterkant van de auto zwaaide door terwijl Ludde de voorwielen in de juiste richting hield. De auto kwam weer stabiel te liggen. Ludde grijnsde voldaan, remde abrupt, stopte, tikte op het display dat tussen de beide voorbanken was bevestigd en sprak een naam en een plaats in:

‘Braun, Midwolda.’

De zachte stem die hem vlak daarvoor de weg nog had gewezen reageerde vrijwel direct.

‘Gegevens aangetroffen, wilt u dat ik contact opneem?’

Ludde antwoordde bevestigend. Hij hoorde een zangerige kiestoon die overging in een aantal seconden stilte. Daarna klonk een vrouwenstem.

‘Kunt u zich zichtbaar maken alstublieft?’

Ludde drukte op een knopje tussen de voorstoelen en zag het rode lampje van de camera opflitsen.

‘Wie bent u?’, vroeg de vrouw.

‘Ludde Menkema.’

‘Van het nieuws bedoelt u?’

‘Van Qwasnews, inderdaad’, antwoordde Ludde.

‘Dan hebt u die vreselijke foto’s van mijn zoon Johann gepubliceerd.’

Ludde slikte voor hij bevestigend antwoordde. De vrouw aan de andere kant ademde zwaar in de microfoon.

‘Ik vond het afschuwelijk’, zei ze toen, ‘wat denkt u dat je voelt als je zo’n foto van je eigen kind ziet?’

Ludde knikte ongemerkt. Hij kon zich de reactie van de moeder van Johann Braun goed voorstellen. Even dacht hij aan zijn eigen moeder maar richtte zich daarna weer op de zaak waarmee hij bezig was. Hij besloot haar opmerking te negeren.

‘Mevrouw Braun, ik heb informatie waaruit blijkt dat de dood van uw zoon niet veroorzaakt is door een overdosis, daar wilde ik met u over praten.’

Mevrouw Braun reageerde afwerend.

‘Het was een overdosis, dat zegt de politie.’

Ludde schudde langzaam zijn hoofd.

‘Ik denk dat het wel eens anders zou kunnen liggen. Ik ben in de buurt, komt het uit dat ik een halfuurtje langskom?’

Hij keek op het klokje in de auto.

‘Ik weet dat het al laat is, maar ik zou graag meer over Johann willen weten, snapt u.’

Mevrouw Braun aarzelde.

‘Ik kan er over een kwartiertje zijn’, zei Ludde.